MEDICIN® DOCTORIS.
SEPULCHRETUM
ANATOMIAPRACTICA’
E X
CADAVERIBUS MORBO DENATIS.
Troponens
historias et observationes
OmniumHumani Corporis Affe^uum, ipforumq; Caufas reconditas revelans.
Quo Nomine tam Pathologi^ Genuinae, quam Nosocomia Orthodoxae fundatrix , tmo
Medicina Veteris Nova !Prompr«dn«mdidmerrtar..
Cum Indicibus ncceflariis.
COMMENTARIIS
EDITIO ALTERAvQUAM NOVIS
.NNES JACOBUS MANGETUS . MEDICINA DOCTOR
L U G D U N I-
Sumptibus CRAMER ^ PERACH O N-^
MEDICINiE bOGtORIS
ANATOMIA ERACTICA
. S I %} E
du abditis morborum causis
Pfcir Cadaverum Diffedionem rcydatis;
DE AFFECTIBUS IMI VENTRIS;
SECTid I-
DE INAPPETENT IA;
:A>ionxU induit a ab orifici
node dolore ftomach
Vide lih.
»Unda obtundit) cujas-iialitBs acidlo^cW rpetitumpu^me
ifojltU eb ventriculumhumort flenum 'viridi.
IUvenls mulier 2<r.i«fi«r4^)coBqucrebatur de ventriculi ardore-, iSti, Api
petitus edendi prqftracioae ■, rfvi diffieultate &c., tlli veflcabilis bile crafla ac nigra turgjl-
dacrat: vcntriGulUS humore plenus viridi; colon inteftiaum, ubi ventriculo annexum cft
Valde laxum : reliquis ia tocis,aderaflumiateftinumarque,dkdbus craffis dnrisin&rduttr.
Intjptentik' a. vitttfihriruta ventriculi ^fervitute nimiu Lienis,
Mlilieriloftuma 35. annor, per plurds annos ioappetentiam pafla, cum tuffi ficcai iSc
Ipirandidifficultate; tum ftuftra variorum Medicorum auxilia teotaflet, moritur;
Diffcftoque ejus cadavere , ventriculi omnes fibrz nigrsE dUratque reperta: funt ; T res vero
pulmonumlobiadco indurati , Ut potius tophos lapideosqaam carnem omnibus videntibus
ementirentur; Lien ovi gaUinacci magnitudinem non excedebar; -£ji ?. Sfhereri ebfervit^
Ineffetentiu i ventriculi defr^tone fer wifiiiim Hefdr.
II13. fexennis poft lentam Tabem» doloribus hypochondriorum & Inappetentia ; fia
proflxatociborumdelidcrio , vitibus fiafta expiravit; !n difleftjE cadavere Hepar unir
verfum fere occupabat abdomen , ventriculumque adeo ad inferiora depreflerat , ut quail
ab ccfophago videretur feparatusiPulmofinifter confumptusTabi dcdetatoccafionettiiPona
derc igitur Hepatis increfcentis propter impeditam circulationem , depreffus ventriculus;
cibos vita: neceffarios relpuit. Thom. Bunhdinus centA. Cfbfirv. -ji.
IniffetentU i cerrugutiene , «here fifiulofii., diisque vitiis ventriculi.
Cllr nonnulli pauxillam quantitatem cibi affumete poflint, caufira videre vifus Ium
in vigili arcis Deffavieiffis: Hic quidem munus fuum obibat ; fed aiiquon amros Con-
queftus erat de cibi faftidio & vomitu , ut fere fdlo petu fe fuftentare Cogeretur , mone¬
batur tandem : ' .
Aperto cadavere abdomen humore aqubfo repletum repetiebainus : Deinde omentum
putridum, ut ad tafeum ftatim divelleretur •- Pra:terea feUis veficulam fecundum quen-
dam ramum ruptam : Quin Ac eorrugatio aderat , feu conerefccntia qua'fi membranarum
feirrhodes : foramen quoque ventriculi vetus-, quemadmodum ex lateribus nigris , etUr
ftofis & inveteratis patebat , eonfpiciebatur ; C6i & ulcus fiftulefum jungebatur : tandem
etiam ventriculi capacitas admodum exigua , & vix cum nucis juglandismagnitudine com
ferenda , occurrebat , quibus fenefeSum fuit ut nihil fere comederit : omncfque cibos in-
geftos ftatim rejecerit : Quemadmodum faniei ratione ex ulcere , omentum & veficuld
fcllis computrUe.runr, &ob foramen portio potus ad abdomen delata fuit: Miror vero,
‘cumforaraenvetusippateret, cur non major aqua: copia ibi reperta fuerit ? forlan venu
ventriculi ividu ^ cum parum alias alimenti affumerent, avide potum ftatim fuxerant & a4
mefaraicas detuletann /*M.s;</»»»r;6.«;vr«r.i. iiiiy<r'u.43-
"V T Lecte ventricuii vifus fiiit quidam cerevifia: cofeor laborare , Sc quideiji iotiftib
Y partis t huie non modo ventriculus male affeSus erat, fed xamnia vifeera pterio
Anatom. PraQ. Lik Ili. Se^. 1.
Ob^E Rva x lo/ 'VII r,
Aftfui* oh vemriculumUxiorem , in qmi.ghbuli dt^eheaft , lientm jcirrhsfum.
RUfticus cui in toto color plumbeus, cum Hypochondrii finiftri duritie , faftidio cibo¬
rum omnimodo Ipborabat : In ventriculo laxiore globulos, ut nuces avellanas pra:-
duros oSFendo , «fi per menfes nihil folidi fumpferat ;( Anideo quod aliquod fermentuaS
Lien per vafcula-, quibas liomacho conns&tur, denegavaarij Fidelit. idelMmbtrumdolire.
O B s etit a.T ro -IX.
lui^eteathifreditlltidiDerfisventritMtffeiiibus.
I.l. \ T It Nobilis nephriticus cum Appcticti proftrato tandem c vivis excellit : OmentUik
V illi erat prietenae. Ventriculi fubftantia tenuis , interior illius tUnica diverficolor.
In cavitate liquoris fzculcnti cochlearia circiter tria. Fide fit. de Otmbdrum Mere. '
§.z. Cuidam In^peccntia & faftidia ciborum: fundum venrriculiinejus cadavere &
pylorus eranr lyderata: Torus ventriculus putris & -laceratus eft mirnmo fere digitorum
contradu. =Fidetit. de vemis delere.
§.5 Jac. Gallus conqueritur de ventriculi dolOre, dcieSa Appetentia &c. Ventriculi
faciei extima em vermiculata, interna corrupta & putris, humor qui in eo ;erat nigrica¬
bat. Fidefitidevemita.
§, 4. Mulier conquerebatur de ventriculi dolore, Apofitia, Infundo ventriculi inventi
lapilli copiofiffimi. -Fide tit. de ventriculi delere.'
§. c. Vitgo brevi morbo fubkta: ante obitum Apofita &: febre continua preLenfa fuit: Je¬
cur 4efuna:e nonnihil plus folito nigricans & ventriculus perexiguus , bile porracea intin-
dus reperiuntur. Fide Ub.-L.tit.de ehlbifi.
§ 6, DomiceJlsc cum ventris cruciatibus fumma fiiit Inapp«entiaj 'ftomachus totum
’ abdomen implebat, In cujusfiindo copia mat«iciputida:, & in loco Lienis, ubi multa ra¬
menta farcefque ejus.
§. 7. Mulier per plures annos Isapperentiam paffa eft , ventriculi oihnes fibra: nigra: du-
txque teperta::Lien oVigallinacei magnitudinetnnon excedebat. Vide lib.^.tit. 'de Dyjpnaa.
L im evigeHiMcei&c.) Si eX plurimoram feh- tii ad excitandatn appetentiam, collige hinc Lieil
tentia. Appetentia excitatur ab humore me- tantae parvitatis fufficientem quantitatem eja&
lan I hoiico a Liene in ventriculum tranfmiffo,qai modi fucci adpatare non potuiffe qua: Famem ini
arida vi& adftriaione tanicaiii interiorem ventri- ducere potuerit.
culi corrugat & vellicat, eftqae illi jnftataceta-
'Observatio X. ■ -
Inaffetentix induSx i diverfts Hepatis aut Lienis affeliibus.
§.1.17 Ilia fexennis proftrato Appetitu & frada viribus expiravit : Illi Hepar univerfum
fere occupabat abdomen , vcntriealumque adeo adinferiora depreflerat utquafi ab
cefophagoviderprur feparatus. riA
§. z.^idameonqueftas de molefto hypochondrii dextri dolore & edendi appetitas
amiffio.ne : Inventa eft vomicafima: partiHeparisconnata, fatis magua atque aperta, reli¬
qua fatis fana. ^ A a>. A ffy/afWr. r»/»arf.
§.3. Nobilis in melanchoUam incidit i {libii.tit.demelanchelia) Tandcni cibum & po-
tum coepit avetfari, quos tamen ^tra appetentiam admifit. Hujus Hepar colore undiqua-
que nigrius quam fecundum naturamapparuit : fcd tamen minus quam pulmonis fphaeelo
correpti fiibftantia. _ , , , ,
§.4. Famulus N. per annam hypochondrii dextri dolore conficiebatur, cuni cibi Fa-.
ftidio ; Hepar repertum durum j magnum , albicans circa ftomachum : Sibba parte prope
coftas nothas, nigrum-, plumbeum. Fide l.Jr-tit.de Pebribtts.
§ c- MitronzmokmgctentiAppetitusprofttatuscrat: Hepatundique abfceJEbus pu¬
tridis fcatere deprehenfum eft. Fide tif.de Graviditate falfa.
§. 6. Nob.N.i;uiE laboravit, & tumore iiifta cartilaginem xiphoidem : fupefvem'toar
chexia . Appetitus dejedio &c. Hepar eratgtandius Sccolore livido : In 'fuperna .parte ver-
fus diaphragma , abfcelTus fefeobtuht plenus veficis materia putrida circumdatus , qu!
corrupit Hepar Sc etofit ufque ad cyftin felleam. Fidelib.4.. tit-deTumeribus.
§,7. S^pe jecuranimadverfum tubereuhs & abfcclEbus iuftar futunculerum bbfidor,
xi , quorum non aliud fignum fiiit quam Febris eum fiti & cijjifaftidi». Pernelius vatha-
Ug. lib. 6. rqp.A. §.8. Vit
t)e Inappetentia»
§.g. Vir aliquot fcptimanis conqveftus eft de Appetitu cibi & potus plane proftrato: Re¬
pertus eft Lien prima feeie integer , interior fubftantiainftat amurci : Vide iit. ie Hy-
ft iiiondr. diUfc. * , ,
'Inaff itestia ab inttfiinis 'SfhaceUtts.
■r y Iduus quidam iitcratus , quadragenario major , melancholica: , & dam viverer, vale-
tudinarizcoriftituciohis, m.februario anniiSyo. lolito plus conqueftus eft de Rii-
flibus aufteris i Inappetehtia & dolore vehniculi, necnon renum & dotfi : Subfequuti
dehinc {tiatDbjlrUSiones aCvi, noiftes inquierre &fa:pe iafomnes , dolorefque obfcuri, gra-
Vativi circa Ilia j riquc in firJftro latere fupra ventriculum quafi afcendentes : 'febris appa¬
ruit nulla, majortamennonnunquamfubveiperamquaminterdiu'. Lumborum dorfique
incalcfcchtia.- urinz pattidiores plerumquc & craflrores deprehenfa:', cum fcdimento co-
piofo , nonnunquam Tartaro 'rubeo, fepius albo , mucafo : Pullus in dies debilior, ab ini¬
tio tardior , vetfus interitum celerior jfupervcnit his omnibus vomicus fanguinis nigrican¬
tis , in grumos majores tenaciffimos maximam partem iconcreti , qui ,cum intra triduum
copiqfioraEquociesrediiiret, a:gco, exhaiifto virium tiiefauro , leipothymias fre^uentio-
res i ipfam denique mortem accctfivic. .
In aperto corporis mortui abdomine atque 'thorace , requcntia ad partem aBedami
caufafque morbi & mortis imprimis facientia, occurteruntnotatudigna.r.Pinguedo qui¬
dem fat multa fubcure per torum corpus diffula. a. Mufculivero abdominis & thoracis
excarnes. 5. Cor nihilominus obefum fatis , dutiufculum', compadum , bene conftirutum,
fanguine vacuum. 4. Phimones , quoad colorem quiderh a naturali ftatu parum differen¬
tes , flaccidi tamen & exangues , horumque lobus dexter inferior verfus dorfum thbraci aii-
hexus. 5. in ventriculo nullas fanguis , tunicx beneconftitutz : 'S.Lien juft* figurre , ma¬
gnitudinis coloris: 7. Meferiterium non glandulofum j fcd una 'cum pancreate natu-
ralicercqnftitutam. 8. Hepaf admodum maguum, totum obvolvens ventriculum , admo¬
dum palKdum , totum licet fanguine vacuum , ponderans tamen libras med.iij. & uncias
viij.p. Vena potfi Verfus Hepar fanguine exhaufta. 10. Inteftiaa in.finiftro latere fuere
bene conftituta t qui vero in dextro , lividd , nigricantia , fphacelata , vafaque mefataica in
inteftinadefincnria fanguine nigricante turgida, ii. Intcftini coli pars fuperibr in iiniftro
lateire fupra vciitriculum inflata, qua vero deorfum vergit ’, incifum, fanguine concreto»
fieculentoj nigerrimo', inftar picis', quale vomitu rejecerat 2ger » admodum repletum'-
11. Renes pallidi &C flaccidi , inque dextro horiim materia multa TTartarea , & citea infun¬
dibulum calculas inftar feba: minoris. I3. In Iiniftro vero 'major & albicans calculus , ponde¬
re fcrupulorum v, ftgura & magnitudine cordis avium oblongiore tornata, multa: materte
ferofo h&ez, qutcuna cum pliitimis particulis tartareis, inftar calcis, per totam renis
fubftantiam difpcrfa erat i quafi innatans; Bxebjer-vamnibusO.triderkiOrihUhH, MediU
Vratislavienfs.
Mlium quod vifceraUenis , Pancreatis i He- ruih , inhabilehi quidem ineptumque fuiffe ad
patiscumfuo felle. ventricuUque in hoc concipiendum fubitam & magnam fsimentatio-
Apbptta orti i vtm ceu ttitepmi,pectbm aut •vitiofts hamoribm referti.
k Thoma: Gualteri cadavere cbnfpeximns manifefte vali per ementum decurrentia,'
ex gaftrica vena fundo ventriculi inferta , & ab ejus venre origine Inulta etiam vafa colo
:rta: Unde ex autopfia Colligi poterat quam facilis & quam opportuna, validaque effet
5t colon Siventriculuifl lympathia; quod atteftatur proftratus appetitus dum feces in
o reftagnant , & per cotum vafotum commeteium vapores ih ventriculum prorumpunt.
hoBewrmusobferv.lli
WNtercolon&ventruultmJympathia) Quaraobfer- faces - = - •
neo vinuDd lapoit , non raro amarore omnia imbuta videbantur : Hepar erat <
lius, pallidum & fere etuoris expers : Bilis in dudibus eholidochis vitellina re
prefloquepatenchymate copiofe profluxit ; veficulaforis albicans fimili bile flav
ir, continens calculum nucis mofchatse magnitudine.
1 culicas j unde hydrops , alvi profluviuni , !
AiiirexU i vitio fjef itis fiibfutridi , lienis , ejrii
A Gers Chirurgus diu de Inappetentia conqueftus cft cuin dolore hypbeiiondrii 2ni-
ftri: In defunSo inveni hepatis^olorem omnino mutatum, qui luteus erat vel lu¬
tulentus, fubftanriatnollis, laxa &'putrida: Veficafcllisturgida,Lienpallidus&fereejuf-
dem cum hepate coloris, fubftantia femiputtida : Utrumque hoe vifcus proxime & itSte
ventriculo annexum ; ventriculi quoque interior tunica cotrola : Mercurio vita: liepe ufus
fuerat, yidetit. deHffochond.doiore.
~ ^ Erturie viu fif t vfis fiiirai) (^em Mercu- granorum exhibitione 'id tantum diferimen vi-
- erodens adeft , vifceribus omnibus infenl
InaffeientU, Bradypepfio, aUique ^eUiti i Panerfotis vitio adferiptii ah Hepati
. afilo oriundi.
Ntiper j fcil.iS. Novembris anno 1667. inNofoeptriio publice fecui cadaver Juvencij-
IsE 1-1-. annorum j qua: per integrum triennium ibidem decubuerat i modo pee
multos menfes me/ijlruerumfiuxihm i tnodo colicis torminihusi modo diarrheeii
Inappetentia , Bradypepfia , tandem Ana^arca , caque evida, fub finem vita: longa Tufi cum
aliquo purulento fputo detenta, in quo cadavere PancteaSi ( in quo uno didbtum maiorum
cauftm BOS inventuros fibi certo perfuaferant illi flrudiofijqm antea Leyda: Sylvii inftitu-
tionibusufi fuerant ) optirhe fanum Stprorfusilllaefuro invenimus. Hepate graviter affedo,’
non rubro, at fubllvido colore tlndo j &Paltaone multis ulcufeulis obfito; Eie Diemtr~
APPEND,IX. ; .
De «fu Pancreatis ejitfque ficci , ati^ue ofiendim plurimis qiiidein inerks dare originem^
D perfer ara tamen multos ipfiadfcribi i d vitiis aliarum panium deducendos.
E officio hujus vifccris cum omnes opiniones prorfus GOnjelturales animadveife-
rem, nec ullis rationibus autexperimentis fulciri, poft multa tentamina anatomicaj
cotdperi cum invivorum, tum in recenter flrangulatorum brutorum (edionibus , e Dudu
Pancreatico manifeftu quendi Uquorem, fublimpidum Sc, quafi fiIivofum,nonnihil aufterum
,DeJhappet€iitia‘i , ^
%elevitei;lubaciduiB. [ptitet exp.erientiaiii illi omnem aciditatem denegat ) as in-
terdam quafi Cib&lfinn quid admifliam habentem ( in canibus morbo2s eundem etiam
npnnunquam foeteritemimpi^xVfiporhobfcrvaTOmus) ^ucrein duodenum inceftinumj
idque ipterdum cbpia non contemnenda: Nulla vero chylifcra yaiain hoc viicus extenia^
'utnecuhi}uam'chy!umin eo rcpcriri, Sed peculiarem humorem ex languinis arteriqfi in
Illud delati feirofa atque fubfalia parte, admiftis paucis ipiritibus animalibus per miiiimos
nervulos allatis 'excoqui', eiimquc ad intclBnum duodenum effluestem , &una cuin efiduen-
tebile, alimentis in ventriculo cbftis , ac per pylorum in inteftina jam clabcntibus, mox
admiftumia iftis' alimentis fii&itare peculiarem, effervefeentiam, qua atiles chyloik par¬
ticula ab inutilibusieparahtur , attenuantur , & ad majotcni'ful5onem deduSiae [ hancejus
operationem oftehdit diverfiras iubftantia: alimentorum in ventriculo coftorum , & adhuc
contentorum , ab eorum qui jam In infeftina influxerunt •• ilia quippe vifeida & crafiiora
fnnt, colotefqiie aflumptorum varios obtinent: ha:c contra funt multo fluidiora', tninut
vifeida Se magis albicanda) fimul apti reddantur ut motu intcftinofom petiftaltico per m-
terioremihucolam corumfubftacciam ih vafa la^a impelli queant, reliquis ^craffioribm
paulatimad craiTa inteftina deflaendbus, uciniis afletvencur ulque ad cxcretionis tem¬
pus: fit autem iflaeifetvefeeatia propter Bilis fal volatile oleumque {ulphureum, concur¬
rens cum fucci Pancreatici afciditatCi fieut fn Ghithia eX talium concurfii fimiles eftetveC-
eentias fieri -Videmus. , .t, , •
Hisitapehfinsconfideratis , mjhr certumfeei Pancreas non eSe.vilcus adeo inutile aut
patvimohienti, ut a multis deftribitur , Setiquorem , feufuccum in eb exebduminon effe
tam paucum urvix obfetvari poflic , neque etiam eXcrcmentitiiam e£^ ficut multiputarunt’,
fed cife {uccujD mediocris quantitatis , cie ratione lui fuBaciduli qualitatis Ipecifici, ma¬
xime neceflatium ad faciendum , lina cum affluente eiquo admifta bile, alimentoruinco-
■aorum ; 'i ventriculo jam elapforum ; novam in iDCeftinis offeryefccntiain,per camque uti¬
lium ab inutilibus reparationem : Atque hinc bx Pancreate behe valente magnam fenita-
t is partem dependere ; male au tem valente plurimos morbos , hadeaus folii lienis ', hepa¬
tis , mefenterii aliarumVe partium vitiis affignatos ', non minus quam ab aliis modo didis
partibus procedere i Et Facile jam Animadverti poffe ab ejus fiicco vitiofo i fcil. aut nimis
'copiofo. Aut nimis acri affluente (praecipue fietiam bilis c6plofior& acrior fimulcodcut-
rat] nimiam ,&pravam fieriia intettinis effervefeentiam ) vomituum acidorum, rugituumj
flatuum , tenfiohum i diarhoe* , dyfentcrii j . colica; pafflonis fqui tamen pleraque mala,
a vitiofa bile fola etiam induci poffe certum eft ) aliorumque fimilium merborum caufam:
^el ab ecjdcm nimis pauco , yCl nimis miti & infulfo affluente, valde exiguam fieri effetver
Fceniiam; qbftrudionum i atrophia:’, alvi duriqris'&c. caufam: Velintcidumab eoniaiis
lalfo velacido ,,furfum yetfus ventribulum affurgente; famemcaniuanij naufeam; vomi¬
tum , rudus acidos &e. Vetfus inteftiBa defeendeate , magnatormina, ei-ofiones , alvi flu-
Xiis&c. Verfus capiit vero , una cum fanguihe afcendchtej epilepticas convulfiones , Sc
qiiafi hyftcticas paffidnes : Verfus ftomaehdm aut cot, ‘palpitationes cordis & leipothy-
mias, pulfuumquefummammiqualitatcmK debilitatem Scc.. excitari. Aiquh Ccprova-i
riayitiofirate hujusfiiccivariosproduci atfedus , quales etiaih in a:gris hypochondriacis
varii confpiciunturj qubrurti magna pars vitiis hujus ffleqi' metito adfeiibenda videtur:
^la: vitia ipfi maxime imprimuntur, aut per pravam dizlam, multorumquefalfotum,aoi-
dotum, fijmo ficcateifum i asrium aliorumqUe fimilium ufum:autper pravas ebdiones alio¬
rum vifcctuni , praicipue Lienis i quia fcil. his decaufis.pfopter yitiofuiH fanguinis fcrraenT
tum plmimaefanguinis particula in corde minus fpiricuofa yeddita j atque fubacida vel
fubfalfe ; & ad coagulationem prona remanentes ,,ficque ad Hoc vifcus per arterias delata,'
ineo nec fetis fubigi ) nec in fermentum alimentis codis ad inteftina jam elabentibus con¬
veniens , miitari potuerunt;
Sed notandum tegnerum dr«?r4«/hac ih parte nonnihil peccare ^tlatili; de
U Boi Sylvium fcquutus , ab hac una inventa morborum cauft, fere omnium morborunx
origines & caufas deducere nititur , quippe diarrhoeas , dyfenterias colicos, dolores , epi-
iepfias , fyncopes,hyftcricas fuffocationes , menllruorum, fluxus , febres,' & nefeio quos’
honaliosab hac unafolacaufeprodud eXiftimaf: haud aliter ac fi nulli alii yitiofi humores,"
aliarum partium vitiis geniti, talesmorbos unquam producerent: Cunq tamen zgrotpruitL
mortuorum cadaverum fediomillies doceat talesmorbos' fe:pe integro ac pene illifo’
pancreate, aliammque partium vitio fuifleindudos: Mulfoties enimeofam inultis fpeda-
toribus demonftravimus , integro panfcreate diarthieas , dyfentetias & colicas a&diq-
nes, vitio hepatis & bilis, ut&epilepfias vitio cerebri & meningum aut ab auris fcetente
ulcere fuiffe indudas : febres quoque plurimas , a vitiofis humoribus per aliorum vifeetum
aut partium aliquarum intemperiem , pravam codionem,- inflanimationem ,- doftuptio.hem
IO Anatom. PraS. Lib.lll. Se^n.
BlcerationiemSrc. genitis luicitafas: item Kyfterica graviffima & Icialia lymptonikta j
tiatcftium procer naturam tuinldorum , & virulentum-, flavum autlividum iuccirm, virs-
Icntqshalitusverfusfupetiores partesexpirantem, continentium fuiffe excitata .• e^em-
qiie in multis Viventibus fbla vkiofaifcminis-exctetionefuiirc evacuata i nullis inlbnti Pan-
eteatiTemedKs adbibitis.
ObsertatIo XvI
ApoftU i fchrrle Tamreatis ^ ^lunddxram laefex^m orti.
Pllella ( tit, de Fhthi^ l. a.) cibum nullum appetebat , vomebat 8cc.- Illi Pancreas ir d ira¬
tum erat omni exparte, fc plane fckrbofum : Glandula: mefentcrta: bine inde feir-
rhofie &c.
P/MatMiniamm) Paftidiiciboram in aegtotis jiter minuetit&iis. Hinc fi huinor in Pane eatis
Ciufam dediKitFra)fc.S^/-wiKtavitiofishalfti- glandulis conglomeratis praepatandas , vitiofus
busintenniinteftmojer -vitiata, propter vitia- conficianir, quia illa indnrelcant, vel paucior
ros, fimul vel fet^fim, Bilem, Pituitam &Succam generetur , mirum nefltappetentiam ea dccauia
Pancreaticum , eftetyefcentia produflis , atque 4d minui,
ventriculum & 05 aflurgentibus , Famem notabi-
• Observati® XViI
ifofitU ed>rti i viriis ‘vitiis ^ 'coiaf licitis fertiumniturarm)».
§-nA/T Atrona: {vide tit. devmriciiU deUre')-^cntc\cxdS.d.(AQxc laboranti, fiicced 't Febris
LV jL ApoCtia &c. Ventriculus etat inanis : Pancreas magnum Sc lcirrhcifum, ^enfi-
hiftcr colliquatus omnino-.
^ Eefioifiercolliquetus) Interdum Apfafiiianafci- de ortum habet.quoidiUgeftter notandum , ubi'
iV tnx ex fympathia Renum cum ventriculo-.in- fufpicio Renis afteai.^ij/aua, Buheir. cxp.ri.
%.%:;Ce\G.&xa3.ii..{de^uttit.deventrisdolore) conquerebatur de Anorexia; dylpepfia
5£c. Jecur erat exangue & decolor , melentcrium feirrhplum .• In ventriculo aliqua: eorid
lionU & inflammationis notx&c.
§. 3. Quidam nullum cibum Appetebat: Oraentuin illi plane putrefaiftum inventum
eft , ventriculo teliquifque vifcetibusfalvis. ridetit. de cotrcociioae Ufti.
,§.4. yitt&a.xoc{tit deuriitifer diumlocamexcreti) cum lumborum dolore , urinx ardo¬
re, Aiimentorumfaftidio laboravit, Dextrum lams repis erat expers: Sinifterpure ac ftea- .
tornate jnfeflus : Juxta veficam cateinoma.;
§.5. Domina N.fenfim emacruit, omne geniis alimentorum fattidiens; Hepar reper¬
tum exfuccum & mali coloris .- Uterus corruptus-& quafi gangrxna a&ftus. . Videlib. 4. tiu
de Febribus.
§; 6. Serem N. Inappetens fuit per totum morbum: Intciiiaa omnia flatibus erant diften-
ta : Jecur refertum matiria alba:ln thoraeea quz jibrx 5.Pulmones erant muco & lanie obr
bi&.Vtde lib.s^. tit. de Febribus-.
§.7. Scotus hypochondriorum dolore ,naulea,vdmitu i fiti. Anorexia, &c. labbrabat
Hepatis lobus orificio ventriculi pofteriori erat aflixus , nigricans ab inflammatione : Cum
Pyloro induruerant pancteas & mefenterium &c. T/Wc tit. de ventris 'dolore.
8jU.N.Appetitusfuitdejcauscumfiti&c. In ftomacho duo ulcera reperta : Hepar
durum & quafi coSum , Splen putridus &c. Vide tit. de ifcburii.
§.9; Viro cuidam poftriimium meti potum dejeftus ciborum appetitus &c. Lien erat
quadruplo audior, durior, pigraamurcadiftentus: Inteftina fuperiora lividiufcula ,' He¬
par juftoduriuSi
§.10. Johannes N. poft vatios afeftus cordis & thoracis , incidit quoque in Anorexiam:
Omentum in defundo inventum putridum , Jecur magnum, plurima pituita refertum, Liefi
& Ventriculus parvi, Vcficulafeliis exigua: In pancreate omnia dura.- Videlib. v. tit de
tdptotioue cordis.
. ■ ADDit Abit NT UM.
: - Observatio UHICA:
AnorexU 0 Ventriculi fibris frorfus Uxatts:
f T !' quadragenarius poftloagam Anorexiam inHydropemAfeitem inciderar,quo,nihil
Y proficient' bus remediis fclcdiffimis, aS. Junii anno idSi. cnedus-ert. Aperto cada-
De Fame prsEternaturali. ir
vet» fcquentiiiilaetavimtis. Omeatam prorfiis retraaum, feque ad umbilicum ufquc noa
ex:eodsns,iUadque ut & imi veniris vifcera omniain aquis contentis ita maecrata , ut extus
iabaibida apparerent, bocque magis aut minas pro varia eorum ipforum, natura, coloreque
naturaliter magis aut minas iatnrato. Hepar inter alia prorfus album, membrana crafla, Icir-
rhaia, variifque protuberantiis onufta, vefticum. Veficulafellis albida, bilctn interea comple-
debatur coloris ad naturalem aHquemodo accedentis. Secundo quod prjEsipuum fuit, quodr
quebic ad rem maxime fasitvencrieuli flatibus turgidis rugofitates omnes erant prorfusob-
iiteratz, ejufqae corpus, feu potias cavitas, multo ultra naturalem flatum dillendcbarsr , eb
quod fibra: feufim non tantum lavata:, fed etiam quafi lacerari vifeeris capaciiatem intra
proprios terminos non continuiirsat,fed illud quotidie magis dilatati fiviffent: Unde nihil
mirum fi fermentum appetentia naturali excitandsEapmm^ in ejus rugisnon fuerit elabora-
tum,proptercaque & anorexia, Stacruditatibus pet partis debilitatem aggeftis, hydrops tan¬
dem leth alis, enati fint. De aliis in eo ipfb fub jefto repertis nihil addo.
ANATOMIiE PRACTIC.E
LIBRI §J^AR'Ti
S E C T I O Ib
De Fame prjeternaturali.
O B S S B. V A T 1 O I.
Apfetms inexplebilis in quodam cui ventriculus ingentis magnitudinisi eruor e ad me¬
dium repletus.
BPirttis 19. anni i()74, aperui virum 45. annorum, maeilentutn omnino , qui jam
per annum integrum, & quod excurrit, argrptaverat : Expeftoratio adfuit modo
fanguinei, modo purulenta, fine notabili , & vix ulla fpirandi difficultate : S^-
pius vomitus aderat cruentus : Appetitu teatabatur inexplebile cum mom mate¬
ria: ex ventriculo verfus lumbos , unde animal quoddamXavcatct: ictinai, varie mobile, fibi
perliialerat, quod quamprimum alimentum a£umptum eflet, iliico id jibi [umeret.
. Inaperto cadavere inveniebam Pulmonem finiftrum undique pleurjc adnatam , hinc inde
purulentum, grandinofumvc: Hepar quoque vatiisiocis valde induratum; Ventriculus erat
. ingentis magnitudinis, flatu difbentus, cruore ad medium repletus ; crufta intima variis locis
aberat, quibus etiam vafapreflafanguinemmanifefl:e effundebant; Acidum inverfus fpitabat
nidorem: Credo fanguinisextravafati fermentationi & famem diinfiaiioaem hic adictibi
pofle. Gerardus Slajius obfervat. Anatom.p. izz.
» Ppetitainexfkbili'^ Quid fit Famesnempnon quidem vetfus Lienem defeendere, atque in ramum
ab experientia aliquaBdo nofcete didicit, cft lpienicume&ndi,nihilTetodudu contrario a Liene
fcil. Appetitascibi:Sed quidAppetitam iftum in- ad vefttricnlum ferri,malri cum Regio ftatuunt Fa-
dacat,c jufque caufa fit, de eo eft dilfidium: Antiqui- mem oriri ex motfii inaniti ventriculi, ab acribus &
tusFamemab inanitarum partium traAionefen fii- caUdisqnibufdamfuccis, per arterias in ventriculum-
Aione fieri putarunt , eafque nutrimento egentes ex feu ejus tunicas continue impuffis, qui poft expul-
yenis, has ex hepate,hepar ex ventriculo, fentiente fa- fionera chyii non invenientes quod corrodant, ven-
cnltate pr2dito,fugere,eaqae fiidione moleftlam 'il- triculnm puhgnht, qno nervus fextae conjugationis
lam,quamFamem appellamus, induci tradiderunt : certo modo in eo motus, imaginationem cibi fnraen-
Qus opinio hodie merito exploditur, partim, quod di excitat, in morfus iftius remedium : Veium hanc
fecundum hanc plcthorici nunquam forent fameli- fententiam illud evertit, quod fanguis atteriofus ,
ci ? partim quod non detur talis a partibus’ inanitis propter fulphurearum panicularum pradominium,
ab hepate per venas fieri poflit, prbpter valvularum non fit ullo modo acer , fed omnino mollis , mitis,
impedimentai Alii, cum acida famem excitate ani- dulcis, ita ut neque jn ventriculi, neque in aliatum
madveruetentjjadicaninteaminduci ab acidis fnc- partium, quantumvis acute fcnrientium tunicis u!-
t-tsc Liene privas vcnofiim breve ad ventriculum laaicorrofionem, autmoiellam pumiiionem faciat
delatis : Hanc opinionem hodierna entiofior Anato- vel &cere poflit ; Praterea hinc fequeretur, quo plus
meomnino peflumdedit , demonfttans in vivis ani- hujufinodi attetiofi fanguinis ad ventriculum inani¬
malibus fanguinem per illud vas breve c ventriculo tum pelleretur, ee majorem futuram famem, atqui
temporis hbnfogantf' Imo non poffet fieri ap^- natarim magnum facit appetitum , quare noti
ritus nifi venis majoribus plane depletis : Porci etiam humor haturaiis moderatum & hatura-
aliaque bruta faginata nullum amplius appetitum lem? Maetmi . Medicmx Phypstog. ctfig. VidO
habere debebunt , quum fub cute in illis nulla am- plura ibidem;
A P P E N D I 25.
De Ctnmn Fitme ex Lumbricis alimentum apfumpium eiipdfceniibus; :
ANimd dicjuii alimentum ajptmptum fibi fumeret, ) Mulier quidata Cuiii inulta Sc
immodica affumeret, omniaque concoqueret , & nunquam faturari fc diceret ro-
lionem vero in ftomacho experitetur, 8£ capite doloret, pulverem lumpfit ex tieradiinc'
vermem projecit qui longitudine iz. cubitos & plnres habere putaretur:’ atque tunc immo¬
derata & furiofa Appetentia conquievit : Innotuic igitur non Bulimumjfed beftiamfuifle
Boneti jSiatemia Tom ll,- B que
14 Anatom. PraS. Liklll. Sed. II.
:t omniaque confemeret. TrtBUnus I j. c. Ar. Seribit
Florentii mulierem.qaa: propter vermes plures, quos
ftabat hora una inter eomcftioncm & comeftionem:
iV/co&r capite de Bulimia, quod :
habebat congregatos in ventre , _ _
qua: fi aliquando dimittebat cibiim , vehementer cruciabatur : ld»rco pluribus vicibus fur~
gebat ad fumendum, finaliter fumptis piluhs de colocynthida multa phlegmata emifit ,
vermes ultra centum, cefiavit ab ea appctitusille. M. Denutush. mir. lib.^.c4f.T..
iiimeieiitriuirdmtrUiafigmHefiiiismoli^jcripm.
§. I. Oflia a:tatb'grandzvaffl feminam vidit parens-, qu* ne ad momentum qut
^ X dem abique ingeftione ciborum & potuum vivere potuit, quin licet anxia fu^
pta modum exiliret, & tanquam iniero laqueo fttangulabunda quamprimum Videreturi-
Hoc illi vitium fere i pueris cum artate habuit incrementum : creditum eft multis aut an¬
guem' aut fimile quippiam in corpore latere. Tentatis variis , nihilomnes Medici profece¬
re : Sed una dunraxat ratio fuit referenda in hepatis molem vel-, ut uno verbo dicam, mon-
ftrofam idiofjmcrafiam:
Namaufta pinguedinefupramodum , & calore fuffocato-, apertus eft venter, detra-
a::eq-is adipis libra: propemodum ao. Inventum eft Hepar jntegrius > turgidum-fanguint
ipirituqae,fed impenfius rubens acraole ineffabili, utfolafcil. magnitudine membra ipiri-
talia & conterminas partes opprefferit. C. Gtmmt Cefmecrit. tib. i. cif.6.
Mole imffM) Fit hoc faefdns eum ille forma- fequi neceffe eft, dum una pars amplius rapit.; al¬
tor fpiritus in diftnbuenda feminis materia tera.quffi debilior eft, Vimfortioris minime fu-
rhythmumnonobfervat, unde & major attra- ftinente, paularim opprimi parvas & maenas
aionis vis , & caior innatus non a:qua 'membro- donec & ipfum capur, diflbluta osconomjatSrins’
rum portione in animantibus adolefcens , quan- minotumqae partium pr*fidro deftitutura con-
dam tyrannidis fpeciem in repub. facit: Ac illud tabefeat. fdew «irde»;.
§. x. Anno 1671. menfe Januario, jubente pratforc Urbano, cultro anatomico. Gene
vx, expofiiumeft cadaver uxoris aurifabri , nomine RiVal; qua: veneno interempta cre¬
dita eft , quia maritus pridie decefferat , at diffimili morbo , hie enim poft melancholicas
affeftiones Gatalepticus obiit ; Illam gravidam peripneumonia ,ex'tinxit : Hujus Hepar
infolitz erat magnitudinis , probe conftitutum , utrique hypochondrio coexcenfum ; quod
contemplatus, feifeitatusfum a conlanguineisadftitibusnum per valetudinem edax effet.?
quod trepide negatunt: Poftridic autem rei veritas innotuit per defimase amicam, 'qui
i me quxfiic num aiiquam infuere edacitatis caufam in corpore deprehenderim ; Argente~
rias comm. in artem parvam p. 609. experientia compertum effe ait, illos maxinae effe eda¬
ces quibus Hepar magnum: firmat Excel!. in Anatome, grandius effe affe.,
rens in timidioribus naturis, timidis & gulofis.
§,^ . Filiolus N. nimia Appetentia laborabat , cum fecretione per alvum fuperfiua.mon-
ftrofa Hepatis erat magnitudo, nccnonLienis.Glandulzpcrtotum mefenterium feirrho^
fx &c. Vide tit. de Diarheet.
. Observatio IIl.
' Fames iatexfifJlmdchi&infeJlifitirummtUufigHrij aiefraaibus canniium.
Fitminus Chaudonas voracitate eratErifidonza, cui cauiam pr^uit, quod nec fto^
machi nec intcftinqrum ullam habebat figuram proportionacam , praeter oefophagum,
qui felaferebatamplx capacitati, maximx cucurbita fundo fimillim*, quxad latus dex-=
frutn , fub magno Hepatis lobo j prope cyftin felleam, involucrum faciebat, furfum ten¬
dens, retinendo diujius alimento, necemm pylorus ullus erat; unicum deinde ifylori lo¬
co id anum insefiinum erat, fine ullo anfraSu'! cumque aliorum inteftina quatqordecim
aquent ulnas, hujus vix adquatuor fpithamas accedebant in forma literxS.fed crafljtie
'erant immani : Mefenterium etiam ingens erat , mefaraicis refertilfimum : vixit annos 40,
F.Cahrolliusobferv.io.Riolanus A«throp. Ub.2..c.l%.
GYtoram in inteftinis hic ab Anatomicis adi- ititiotes Co contlnentiora. Ad prbduaioneih ih-
gi»tpcufiis,i.nealimintam ftatim elabatut tenfe illius famis conferre potuit vaforum me-
nondum . peifefta concoftione : 2, ne nondum laraicoium ingens numerus citam chyli anadolin
abioJuta’ chyli anidofi fi ftatim elabetetur.aliud promovens.
mox alimOTium affamere cogamur , ficque ob Unicum alfflnitece ad anum mteJUram erat'] Ea-
vo-2cicatem a rebus agendis diftrahamur : hinc dem pene mieftinocum conformatio animali iii
anirrialta oiio reaiores duaos habent a ven- Lithuania&Mofchovianafcenti,cui a Voracitate
fFiculoadanum, eogidofiora funt; quosonvo- Gulonis nomen inditum s Id invento cadavere
ttmes S" edtcitas fumtni i f utri lieni. , . .
De iis quibus putris &vitiofas erat Lien & edacitas ilimma i patet exemplo Caroli
d Herville & Pormagei , cui utrique putris erat Lien j & edaciffimi erant: Gui-BiSo^
Epid.& Efhenttr.l.l.f. 61.
!tgrncoftatnv'enta ejt,
:x ordine Equeftri , in
Ideo Eques ifte adiiiod
sio ventriculi llimulars
Hiininis voracis anateme, tn cujus ventriculum hilis deferebatur.
EmexVcfalii, cui bilis ad ventriculum deferebatur, homo in vita, commilitoni
fuorumtcftimonio , erat voraciffimus , fortiorifque ventriculi , non facile naufe*
rhnfioleg.caf.ij.
Maiome fueUafanielica, in qua Splenica vena infigni magnitudini fradita reperta eji.
'yVLcWa.^detjua libra fecundo, tit. de tkhifi. ) variis afFcflibus confliftata, Appet
■ 10 & comedendi aviditate donata fait,quod ptovenifle apud me nc
lio impedimento ex venis mefaraicis continuo traheret
jfe ad ventriculum tranfinitteret, facile immodica Appe
A P P E N D 1 X>
15 E LIEN IS USU. '
e i^etitum Ytihil Mferre , exemflo Cmis ojleadifur ,
fectisaem . privatus , -ut ante famelicas fuit,
ici-c poEc teftantur hiftoria: , Laurentius Anat.Hb.
Ejufmoiiiobfervationcs abunde probant Lieni rirdinariosufiis perperam aflignatos ciTt
im I. fi iliius non alia fiindio fit quam ucfanguincma limo& fatce melancholica def^
: , quodllatuit Galenas j crallior ille &terreftribr appareret ablato Liene, quod expcricn
: repugnat: i. Si Lien fanguinem conficetet , ut placet Ariftoteli j manifefta corpori
minutio debilitati totius junda, ablationi ejus luccederc deberet , quod tanien non ac
iit: 3. Si idem ventriculo acidum fiuccum , excitando; appetitui congruum, vel con
aionialimcntotuminferv!entcmfu[5peditatet, quod plcrique Avicennam & kiolanun
De Fami prjeternaturali. , 17
proinde calefaftioacni corporis , vice vcrfa eofdem acidis ad refiigcriam totius uti: Notum
cft olcumTartari animali ir.feftam efle , in ejus venas infidum , indufta languiui fermenta-
tione & nimia attenuatione j Ex opppfitp acidutn vittioli,lpiritum;coagaiando, & figendo
crootem in venis , idem occidere.- Ea decania bilidfi agiliores czceris & calidiores funt;
melancholiciautem fcgQiores & &igidiores : Hinfe liquet Lienem infpilTationi -Anguinis
potius quam ejufdcm attenuationi deftinamm efle; Certum eft cham^leontem, lacertam;
omneque avium genus quod Splene deftiratumeft,calerc magiSj.fubtilique magis Anguine
donati iis animalibus quibas illud vifcus . conccfliim eft.
Pronum efl; rationem reddere ex hac hypothefi eorum qui oblcrvata funt in animalibus
quibus Lien exemptusefl:: Sanguis enim ea temperatione delUtutus, neceffe eft ut in gy¬
rum citius agatur tenuiorque evadat ; Sanguinis autem tenuitati ; ut pricipuz cauCc , ad-
fcribendacorporum agilitas , fpitituum mobilitasj edacitasjac tandem ut ab afliimpto uber
ritis foiito alimento corpus.pinguefcat : idquod contingere animadvertimus cuni cx craf,
ib aHre in tenuiorem fit tranfitus , Ea tandem fanguinisfubtilltas, cui Splen ctalfiriem non
indidit , forte caufa eftfrequentioris miiftionis in animalibus liene fpoliatis: Tenuis enim
Anguis iu ferum facilius folvitur ; renes facilius fnbit 8C trajicit, uberioremque proinde ve=-
fica: materiem fuppcdicac: Ex Bfhtmer. iradiumm ^«g. i. leyi.
'OBSEkVATiO VllL'
Fimes extraordinarU imputati magnitudim Ventriculi ^Lienis, Mtriaiti
imejlinorum abfe»ti&
Cuidam Illuftr. Baronifli ambo Pulmonis lobi, fcil. fuperior atque Inferior finiftti la¬
teris de&erunt,quianacura defecit in eorum produdione: Ventriculus magnus ad-
foit , cui a Liene vas i reve amplum fine valvulis communicabatur.- Lien erat ponderis
fbvifi. Inteftina tantum triaappatuerunt. Jejunum, Colpnamplum folitoque craflius, Sc
Redum.- Horum loogitudohonxiv. ulnarum Patavinarum, fecundum Spigelium, fed tan¬
tum trium vifebacur : Nattfra ergo cum defecit tn producendis medio pulmone , parvo
hepate SC brevibus inteftinis, fupplevit defedum in Liene : Ha:c Domina fiukmUlti &
craffi cibi, non bis fed fepius in die comedendo •, quafi lupino fuiflct donata inteftinol
Mteniusde PondUts tamtJcell. CurMfis anmtv.
Observatio IX.
Fames infatiabilis a pediculorum caterva i» veniriculo , Jimemarn abfumestium.
PUer Idero laborans non Galbulam quaefivit , ut eam fixis afpidens oculis ab Aurigine
liberaretur , folo obtutu : nonadcalcinataingeniofilEmi Helmontii alkalia provoca,
vit, ut debellarent Atquatum : non ad appofitiora Sylvii cpnftgic apozemata, aut acuta¬
tam medendi Invocavit methodum s, ut vifcjdihuihores pituitofi , bilem in fuo motu im¬
pedientes incifi profligarentur, fed in fotdidiffirais pediculis folaciutn fe inventurum ratus.
Aptem vel novem devoravit : Dilparet fenfim morbus , unde&flbi &puero gratulaban¬
tur patentes; verum citato gradu approperantibus gravioribus ipfo morbo fymptomati-
bus , ftukac lititiz fuasgraves dederunt poenas: Pedipulis enim fugillatus infidiofus hic
hofpes . fimulatatanturn fugadelituit aliquantulum; ut pofteaceu alter Pharao furgeret
contumacior : Succefllt quippe inuieem hujus mali pallor infernus; Appetitus nimius , irsi6
caninus, ut jurares huic qainquaginta ^geonis fuiSe ventres ;infignis quoque acceflit
Atrophia , unde mors.
Gum autem ventriculus defimdi cadaveris, quod jam tum ariditatem mentiebatur, per-
miflii piarentum, novaculae cedebatfin pratdam, obtulit fe monftrofa: magnitudinis inufitata
pediculbriitirin unurif conglobatoruro colonia j qui iii hanc civitatem receptis iinfelici fi¬
dere, fed redo latere natalibus, numerqfiflimac fux multitbdinfeoiginem debuerunt.-
SI quid contra laerUa vafilnt pediculi , qubs in tnr diligenti flime, at falia quae in fe poflident vo-
confilmin fsepe adHifient anus Medies, nec latilia, Chetnise penderent. Geargius Hanoaas in
difruadenteZdfaM, expediunt certe, omne: illud ASis medi Tb. BirtholitA annor- i6i^: -jj. & 'js.
negotium fale fno volatili , qni prsftat nt & ini- pag. lOl.
mics ambiiihtur obfttuaibnes , & corporibus Pediculorum colonia) BrUgelius, ProfclTor Medt-
nofttis aiactius fe moveant liquores ; Vernm me ens LoVanienfis , narrante Heurnio de morbis ca-
jndice , & naUfca & periculo' vacuum nobis ex- pSis c 8..in humano cadavere poftqUam aperuilfec
biberent has beftlois mecamen , modoad rigi- ventriculnin , veficas ei affixas deprehendit pe-
diflimuni ■vuIcani tribunal protraa® excuteret!- dunculorum plenas.
ioniiihatomiaVstsUtf B 3
OBvS.
Anatom. PraS:-» Libail. Sed-U
Vorues ^ hthejusumflo ventricula ntnfemferfreditifiim
donircfpondercdcbci, quamvis hsG non fit perpetua regula ; nam vatios diflc.
eros , quibus venmculus eratfarvus : -varios quoque brevioris ftaturi , magno ven-
lonatos.- Gulofi , 'voraces, -magniquebiberenes magnos plerumgue folent habe
iculos.-^erum neque illa quoque regula caretexceptione-, memini enim
oatomicum Leydenfera-, diflecuiffccadaverdiominis proceri ac vaiidi ,, qui in vir:
s fuerat potaror acftrenuus helluo , comcftor etiam haud exiguus-, &femper opti-
fimus, ufquedumtandemfuneftofunevitx finem imponeret, in quo vidimus ve
uin adeo parvum, utvix ad dimidiam ordinarii vitilis ventriculi magnitiidinem acc
, fed tripla otaffi tie ordinarios aliorum ventriculos {afeiabx.Diemerirae^^jljiatam/lib.
Vujufdain fimme famelici Oefifhagus mthame i»figmteir dilutdfufrefemiejl.
D E duplicitate ftoraachiqoi propono, cumfrequenrius occurrant, fi non omni mb-
do , faltem aliquo , admiratiunem haud adeo movent , eo quod non ita pridem vi¬
dete contigit in diffeao corpore alio viri alicujus, toto Statis tempore valde Tamelici
alias bene iani.Oefophagus hic, inthorace, inttacor& diaphragma infigniter dilatatus;
'fingulatem quafi ventriculum conftituebat, utroque enim extremo anguftia maxima no¬
tabatur , ubi nempe gula hzc dilatari incipiebat ; ubi iterum ad flatum debitum accede¬
re : R.ugofaetiam hSc cavitas intus obfetyabatiir , materia ex albo flavefeente, ea'que lenta
fatis obduAa; Ab hoc ventriciilo , per orificium ; utidiximuS; fummcangnftnm-, tranfitus
erat ad duorum ttanfverforum digitorum diftantiam , in ventriculum verum, qui naturalis
omnino conftitutienis erat , five iiibftantiam Ipeaes , fivelocum aliave. t?. Blufius ahfervat.
SiEpeinlndiis ajgri citra manifeftatncauram tabcrcunti adefl: tamen Boulimus dc Ap¬
petentia canina ; Hoc malum fSpe caufatn hdaet in venis mefaraicis , vel in ipfii mefen-
tetiifubfl:antia,'q’uarfiepeinfignemalrfceffumpatitur. Beatius Medie. Indarum Obferv.x. vidi
Ub.2. fea.y.chferv.iH-- -
tus acidiufcalos & gratos in ventcicul im propeT- tantius urgeant. Fr. Sjlvm Prex. lih. i^cef. *.
lens'; In segris "auQaeTamis caufanri petendam pd-
Dbservatio XIV.
Femes 'cdnine a. Colo mtejlitio 'vitrei 'uijcidi f itiiita referto.
VAldeoBfetvabiliseftfympathiaqutE ventriculo & colo infercedit j Nam fascibus ia
colo reftagnancibus exilit teter vapor in ventriculuni ; in ejus fiiperiorforificio appe¬
titum deftruens , fi quidemvaporesfint calidi: At fi exiftant frigidi j eum depravantia ap¬
petitum caninutn : C^od rara & memorabili hiftoria a in Cofmocriticis com¬
probatur , Narrat fuiffe mulierem qus noftu & interdiu , fingulis fere horis comedere co¬
gebatur., & ni faceret , in leipothymiam trahebatur : . Vulgus fabulabatur ipfi aliquando
Lutram 'per os irrepfiffe in ventriculuni, ibique h*rere vivam : Sed ppft mortem apertoca-
davere. Colon inteftiniim valde diftentumdeprehcnfum eftj totumque vitrea vifeida pi¬
tuita flatuofa repletum , unde frigidi acerbi vapores in ftomachum iniSiientes adeo moieiftr
‘morbi caufaextiterant. O.HeUrxiiis ohfer-vae.xxv.
OBSERVAiio XV.
Pici in mMere, cui Colon cripsfiuttbiie dijleatfuk repertum efi.
iv /r Uliet diucblico dolore excruciata & Pica Sive malacia Vexata fuit , qiiam nifi fubin-
iVi.‘iecrudispifcibuscomeftis placare poterat. , ■ ; .
Poftihortem Colon bjiis difledumctaiTis flatibus diftentum inventum eit, quibus cbm-
ihotiscogebkur crudos pifces vorare , ideoque vulgo exiftimabatiir Lutram in ventre Ha¬
bete. sehdpiniisEckerti notis ad frticinDodonki , cap. de Pted.
6BSEE.YATib xvi; '
Fica a ventriculo rfxKtteiSii exorta. e-
Eptis D.Valetonhiftoriaeft commemorabilis j Splenis corpus veiica: incumbere de-
prehenfumeft, 8i fatis contUmdeiter adhasrebat : Olim foedis coloribus laborave¬
rat, nec non tUmorempaffa fuerat , quem anicufe vocant /e «r/raai^Valde cacocbyma erat^
carbones illi in deUtiis fuerunt : erat, furtim comprefla eft , Tumorem tantum ven-
friselTecredebaric, fefta in malkolq vena:, data medicamenta,' Uterum ad legitimum, pa¬
tiendi tempus ggftavit i iger fuit partus , ipfp enitendi tempore extinfta eft.
Aperto’ cadivere, repertus ventriculus <rp«»£XaS,ir : Lienis locus naturalis erat vacuus;
circa regionem' vefica: latebat lien; putabatur a fuo loco dilapfus laxatis ligamentis. EaBo-
nius Epidem. lih. ij. p.■^.^f:
CArhanes i® ii ieliiiis fueruot ) Depravat* Fa- tam , modo carbones, modo abfuidas alias resap-
mis, qnam Picam & malaciam appellant, petant & magna copia comedant: Hojus tanti'
caufa haaenns a nemine fatis bene deferipta no- mali caufa vulgo llatuHntur ede depravati humo-
bis videtur cum interea affeflus ille admirabilis rra in ventriculo contenti, qui pro diverfa fingu-
bBSERVAtlb XViit
Asiiteme viri oh ineditm extinai \ in quo venu rnefdnici dixque minores
ohliteraufunt ) cum fenguinis infoto defeSu.
l. A Nno 1^56. in theatro Anatomico publiee a nobis obrervatum St demonftratutii
eft , in vito qui ob cordolium aliquod vita: pettajfus fe ipfum fame & fiti extinxe^
t : quippe cOrpore alioqui fanus exiftcns , aliquot feptimanis nihil ohulino edere , ac ne
ittam quidem bibere voluerat;
Inhocfubjeftonulla: venimelaraicxi intcrcbitaies i aiixque miriores cbnlpici pote¬
nt j proptetea quod inanitx cffent, atqueexipikvenacavavixcrium ebchleatiummcn-
ra fanguis effluxit i Si arteria magna vacua omnino inventa Iit.
§.a. Similiter anno 1660. hominem qucndam ; ob fummairi ac diuturnam inappeten-
22 Anatom. PraS. Lib.lil. Sed. IIP
LIBRI -TERTII.
SECTIO III.
De SITI MORBOSA.
Sitis dimrfos ‘uentrkttli njfecius fequuti.
U L 1 E R ex Hepatis & vcfica: bilis obftruaione in certianamiacidit.iiinG in <
iicam , paralyfin &c. conquerebatur de ventriculi ardore , Siti &c. Reseri
§ X. IncadweretSiiilierisanno iiSiy. Janv.iS. in valetudinario mortui nullius vifceris
aderat vitium jfolus humor fcrofus a iiimio potu Hydropis caufa deprehendebatur, quem
largius ingelTeratobinfignem^ftum ab ulcere ventriculi , cujus fundus cum pyloro erat
exalceti-.us. Rhdisiscent.iij.Obfervat.^.
§.3. D-. N. de febrili arftu cum intcnia. Siti conquerebarur : Ventriculi fundus parte ini
terna nigricabat; pars externa livebat , necnon Coii pars vicina & Lien. Videtit.deventri-
cstli dolore. , ,, ...
§ 4. Empyematico, qui paracentefim recufaverat, pus ab apofteniate In pleura emae
qans diaphragma corrofit; hinc in Vifcera imi ventris defeendens, ventriculi & inteftinoi
rum tunicas exteriotescorrofit: Ilii febricula , Sitis &c. videtit. Dyffxoselib.i.
§.3. Mulieri 'in magnam molem venter excrevit, cum Siti implacabili ; Ex abdomine
mortua: edudataqua: librrexc. quas e ventriculo mireextcnfoprodiilTe oftendebant fuper-
Hites \e&c\3\x’. vide tit.de ventris tumore.
§.6. Juvenis mulier, {de quatit, de Paraly^) conquerebatur de ventriculi atdore,Siti,&C;
Illius ventriculus plenus erat humore viridi & extenfus : Vefica bilis bilecrafla & ' nigra
§.7. Sereniff. Princeps Jecur exhibuit durum & exangue, uteui §xxj. fanguinis paucis
diebus extrada: fuerint, fubfequente Siti intolerabili: Ventriculi interiorem tunicam mar¬
cor quidam ianiofiis arroierat .* vide tii. de Febribus.
§ 8. A-natome eorum qui febre malignaextindifunt, docet ventriculum cuni inteftinis
inflammati, unde ingens illa Sicis, fauCium ardor &g. vide tit.de Febribus.
§.9. Juvenis Monachus febre continua laborans Siti inextinguibili tenebatur; Infundo
ycnrriculi. vcftigium fimile ab impreffo cauterio aduaii repertum cum efchara : vide tit.
de Febribus.
De Siti Morbofa» , . 2|
Observatio II.
Siiisia^»pi^ faadi ventriculi ia gangriettdm dc^neme ', Wc-
AVdl mipim cafutn cibi nec ledam forfan i nec auditam prius anquam J.CaroluS,D6ni.
S. Jeifenfi filius duodecennis , rari & cx carnis habitus, a biennio febribus ex atfcdo
6c tumido liene oriundis j nuiic quartanis, tunc Tertianis correptus, raro ab his immunis
fuit : Per menfem quali ante mortem parcius edere i ac vehementius , nodti pratfcrtitn , Si-
tirevifus ell, Vtina:fanotam,proutiftaferta:tas, fimillima: extiterunt. Imperabantur
varia ad fitim Fallendam excogitata, fed&uftra omnia. Ecte enim cum biduo anteobitum
vifitarem s iplemec cummaiulaebviamipfi procedens , facie iain tum prz heftcfna confpi-
ciebacurmirecoUaplai obulis concavis & circulo fublivido cindis. j^'ratds tam lubitam
faciei mutationem i interrogavi ecquid male haberet? lUe vero nihil ftzttc tauCerebilem
Rtim accujuvit: Puifusnaturah paulo erat celerior, urina prioribus non abiEmiiis,extrema
■frigidiufculapotius quam calida: confternabar non parum, maligni enim aliquid fubefle
ratus (quandoquidem peftis hinc inde graflabatur gravius ) bezoarrica ordinavi, juxtaque
internum zftum rfeftringentiaprarlcripfijfcdincaffum.omnia, una enim Siiis totam com¬
plebat morbi fabulam i qui tam erat inextihguibilis , uc poculo vix dum ab ore remoto
protinus clamaret, Potum, Potum. Quia itaque prse nimio potu ventricuius diftendeba-
tur, vomitus quandoque infeftabanc , fed nihil pratter aflumpta teddebatur , eaque non al-
terata: Interrogatus nunquid ardorem aliquem circa ventriculi regionem perfentiret?
Fundilocumoftendk: Vehementemitaqueifthicinfiammationcm fubefTe conjeci, quam
przter locum affedum ardore continuo afflidum , ac fitim inexplebilem. Febris mihi an¬
tehac nunquam oblervata, Lypiria abunde monftrabat; 'Quid fit? Tertio a decubitus
initio die; circa meridiem obiit; poftquam pisdidis fymptomatibus totus ehervaras, ac
phrenefi quadam correptus paucis anteobitum horis fuiffet : Manu ventriculi regioni ad¬
mota pulfationiS quendam fenfum conlpicuc deprehendi : Prardixi fi poft obitum cadaver
aperiretur, fingulate quid Circa ventriculi fundum nos inventuros efle,- Annuerunt itaque;
cum ut tam repentina: atque inexpedatre mortis caufam cdgnofcerent , tum ut fuipicionc-
infeftionis domum fuamhbetarent;
Res mira, cUdavertam erat emaciatum, utvivum qiiafi dicere potuifies fceicton, cute
pauciffima intertexta carne i obdudum. Poftquam pedus initio contemplaremur, pulmd
finifter apparuit lividus; ad gangrznam jam tendens; ubi inferior venterdiffecareturjCu-
tifque primum cum mufculisexcarnibus amoveretur, fub Peritonaro ; qua Lien fitus efl:,
nondum difledo; nigri quid fubeffc deprehendimus; Eo difrupto; Lien fuBturgidus in
confpeftum prodiit; ac pone Lienem , in ipfo ventriculi fundo, Gangrasna tam gravis, ut
ipfamet ventriculi fubftantia in atrum ac foetidiflimum fuccum protinus difflueret : Omen¬
tum feteabfumptum; Inteftina a flatibus &potu turgida. Mefaraic^ turgebant & ipfa:,fi-
mulque cx colore livido gangrena: judicabantur vicina:. MkhielDormgiusE0.xcv.ceat:
1. ad Seaaertum •
r\\ihei\tiu>r'mpusu An ex^ti ilia diuturna piofas habet itaqiieipfe hoh rato in hypbchon-
sitis a Pulmmhus 'tumidis^ Hepate mgro fmgmm <ot3jferfo^ Cyfti felk deftttuta. , ,
Ntimus S.CM. Gonfiiiarius ardenti febre ab eryfipclate pulmonum eXciuduSjSicim adeo
moniperium , cumcyltjtellea omm bilc dcftin
va^majora. In utroque rene duo magni calcul
adaverc nihil prseter naturam in Pulmone contentum inventum eft, Uua pars Pulmoni:
eluci ftipulaardentedeSagravcrat; Lobus unus Pulmonis livcbatj Heparquoque vclutide
/•- De -Siti Morbofa. . 2^
qaibas ealihns finte poro^ignotes, ant alia ^as- cefopljago incambcHtes , utrnmqae afpeK arte-
^nsdivertiaila: Magnbmiabetargnmenmm ris larus cingunt f:piantqae. lac.mnrkrn Pauli
quodhidaaaS,qaoaNamraa<i recipiendum htt- Auatoal Axatomia Bilfiihi (ap.i. uii is Lpnfbatkk
midum perquam artificiole figuravit, alriorifira jegulariius,
OB,SEB.VAtIO V.
Siiis f.»- ixciiatit i diversa vitiis f artium vitalium^ nuttir alium.
§. i.rt Coto dolorerathypochondriorum & ventris ,nau{eaj vomitus. Sitis , febris, &c;
- ^Hepatis lobus otiHcioventriculipofteriori erat affixus, nigricans ab inflammatio¬
ne , Pulmones purulento ichore pleni. Videtit. deventrisdolore.
§.z. Puer 7. ann. febte.tentatus cum doloribus ventris. Siti inexplebili, &c. Hepar erat
in parte conciva lividum , Gyftis quintuplo quam par eft mmidiors Pulmones exufti , ari-
iii&cc. yideiit.de febribus lih.ir. . " " -
§.5. MelchiorN. febre correptus continua, cum vomitu , dolore lateris, Siti quarexplcri
non poterat. Una pars pulmonis velutftipula ardente deflagravetatj ut & Hepar. Videtit-.
de Febribus lih.^.
. .§, 4.. Puellula Cachefticse Sitis erat& potus cupiditas ingeiis, Abdomen fcatebat materia
ferofa multa , etsruiea , fetida, Pulmones intus & extra corrupti. Fide tit deCatbexia.
§.5. Adolefcens dyfentericus febre correptus eft cum Siti : Oelbphagus interior ad
os ventriculi fuperius ,& ad medium thoracem i niger , corruptus, Pulmones alterari;
ride tit. de Dyfenterii.
§. 6. liluftrIN. appetitus dejeauSj Sitis inrenfa: Hepar repertum magnum , durum &
quafi cofemr Splen putridus , Pulmones ab inflammatione nigri, ridetit. delfchuria.
§.7. In Nob. febre ardentecxtinaoPulmo niger repertus j adeoque tumidus ut natu¬
rali fuo hofpitio reddi non potuerit. In utroque rene duo magni calculi,. Hic Siti intole¬
rabili premebatur. ride tit. eie Febribus.
§.8; Virgo febremalignaprehenfa Siti incxtinguibili premebatur. Thoracis cavitas
dextra erat aquafubnigra & putrida plena ; Pulmo ejus lateris corruptus ac niger , ventri¬
culus mira copia fecum & flatuuni diftentus. ride lih 4. tit. de Febribus.
l.p.DomiN, Vomitu vexatus cuinSitiintenfa,Cavahepatis pars fcirrhofa erat. & in¬
flammata, Pulmones etiam juxta coftas;Ventticulus pure repletus cum levi ulceratione
internse tunicati ride lib. 4. tit. de Febribus.
§,io, 111. Dominq continui ventriculi dolores cum immenfa Siti, Ventriculus erat fic-
cltate contraaus, plenus materia cruda , quafi ovi putridi, Interius illi accreverat lapis du¬
rus. Pulmones arefacti, purulcntii fr;ie/WeWi
Observatio Vi.
Sitis excitata a variis aut complicatis affeSibus partium naturalium.'
§. liT Oh. Agers diu.conqucftus de dolore hypochondrisfiniftri cum dejera appetentia
Jl_ & Siti: Ventriculi interior tunica reperta omnino corrofa,Hepatis & Lienis fubftan-
ride tit. de Hypochoad. dolore.
§. a. Szpe Jecur animadverfum tuberculis &: ab/ceffibUs Obftflum , quorum non aliud fi-
gniim fuit quam mediocris febris eum Siti & cibi faftidio. lerneliuspatb. lib.6. r.4.
§. 3. FiliusN. novem annorum Siti continua vexabatur. Hepar habebat immenfe ms,-
gnitudinis. Extremis partibus toftum, nigrum, durum, vide tit. demiciionediffcili,
§.4. FamulusN. per annum dolore hypochondrii dextri conficiebatur, cum cibi fafti¬
dio Sitique inexhaulta. Hepar repertum durum , albicans circa ventriculum ; Gibba parte
prope eoftas nothas nigrum, plumbeum, &g. videtit. de Febribus.
§.s. InJohannscPfeiffer , morbis complicatis confefta: , cadavere, Hepar interius ari¬
dum & velutfemicoftumerat, quod arguebat maximam calidam intemperiem adfuifle:
hinc Sitis inexhaufta qua a teneris affeda fuit. Hildanus cem. 6. ObferV. 74.
§. S. Quidam conqueftus eft de molefto hypochondrii dextridolore , cum oris ariditate;
potus majori defidetio quam cibi : Inventa eft vomica in Sima jecoris patte , fatis magna at¬
que apdrta. ojide tit. deHypochond. dolore.
§. 7. Puellus lac matricis avidiffime fugebat , adeo ut non fufficeret , In gibbo Hepatis
inflammatio aderat, 8e in inferiore parte fplenis i ftomaeho undique humor atrabilarisad-
hxiethkt. ride tit. de ventris dolore.
§.8. Seaiseadaveribuseorum quibus in Febribus Sitis infignis adfuit & denegatus potus,
VentticuluSjCor Pulmones & reliqua vifeera tanquaroexufta kf^&iaete.vide tit.de Febribus.
BeueliMatomiaPitsIX. G S.y.Re-
Anatom. Pract.Lib. 111. SeQ-lUJ
§. ?. Rever. Scc. {deqiu liki. lrit.de Seperefa /felibus) qni lethargicus obiit, perpetuo dum
viveret incredibili Siti torquebatur. Illi meatus bilis duodeno infertus , admodum latus erat>
utriculi inftar inflatus ,* calculis undiquaque refertus.
§. IO. Qaidam diu fenfit graves latetis dextri dolores, poft Siti immodica preflus Hy^
drops fucceifit. Sola vefica felleain vitio fiiit , qux fine bile novem Iapides continebat f^ide
tit. de Hyjechondr. delere.
§.ii. Foeminam dyfentericam {'vide tit. de dyfenterie) Sitis urgebat Intolerabilis ; Inteftb
na duodenum & jejunum repletillima erant bile.
§. la. Juveni dolor fixus in hypochondrio finifl;ro,in regione coli , cum ardore , Siti , &c.
Inventus eft ablceflus in mefenterio & colo , eapotiffimum parte quas fundo ventriculi fub-
iiavw^t. ^yide tit. de Ventris 'dedere.
Nob.N. ftranguria detentus in febrem incidit cum Situnextinguibili :.In rene fi-
niftro aderat abfceffus fupparatus, jecur, vcficam, inteftinainflammatiottyfipelaceaie-
\inctzt. f^idetit. de urinis , ,
§.14. Uxor N. Siti Glamofaium ventris mole laborabat: jecur putriduminventum : In¬
ter pcritonzum & inteftina numerofe veficx. Vide tit. de ventris tumere.
§.15. Obfervavi Lienem rubentem ■&: aridum in quodam qui Sid immoderata angebatur
& trdente febre correptus erat, vide tit. de Febribus lib. 4.
§. 16. N.corpufcuium apertum, cujus Ren dexter rugoliis , parte anteriore fubniger,
intus habens abfccflum pure mucofo cruentoque plenum , Extus alium abfccffum. vide tit.
de miiliene difficili.
§. 17. Juvenis dolorerenumoppreffus eft, infolenterillumvexaruntSifis,&c.Inutroque
renum cavo vermes crafli, albi, vivi inventi, &c. VideTit. de Lumberum delere.
§. 1 8. Joh. N. ren finifter lapide angulos obtufos habente obfeflus eft , Siniftet jufto mi¬
nor & pene coliapfus. Febris erat, xftus & Skis. vide tit. de Diabete.
§. 19. Vidua , dolore dorfi & ingente Siti vexata tandem fit Afcltica. Lien calculis ple¬
nus confpicitur. In Rene dextro quadrangularis lapis. Uterus rotus cartUagineus. Vide tit.
de ventris tumere.
§. xo. Matrona ventriculi dolore correpta eft : accedit Sitis omnino inexhaufta. Pan¬
creas erat maximum & feirthofum , Ren finifter colliquatus omnino : Ventriculus inanis.
Vide tit.de ventriculi delere.
Observatio VII.
Sitis melejla eb varies f artium vitalium effetius.
§. I. j Uvenis diu mceftus fubito occubuit > ante tamen moleftiffimara Sitim perpefTus .• Ora»
•* nia refte fe habere deprehenfa, ptxtcr cordis finus, qui pituita vitrea tepleticrant. Vide
lib.t.tit-.demertefubita.
§.z. Illuftri DorainxN. pericardium cordi adhxfifle , humoteque vaeunm repertum
eft. aEftuans perpetuo acrem captabat frigidum , Siti molefta torquebatur, ride lib. z. tit.
de Dyffffnma.
§. 5. Quidam acuta febre prehenfus eft cum Siti ingenti , anxietate, dyfpncea, Scftio i
morte palam fecit adfuiflepericardii inflammationem, vide lib.z. tit de Vetieris delere.
§ 4. Nob. febre acuta detinebatur, ingenfque Sitis confequebatut.Inventus eft in mem¬
branis interfepientibus Tumorinflammatorius, fat notabilis magQi[udinis.T<fi*I/i.x.r«.^e
peSeris delere. n,- • ■ r /r
§. 5. Agricola plauftrl foeno onufti riiinam in fe paffus , peaoris dolore corripitur , at-
dentefebre , Sid magna. Pericardium in defundo pure copiofofcatebat , cui velut immer-
fumerateor, Pulmo cjufdem labis ftLiilccft.vide tft.de petieris delere lib.z.
§.6. Juvenis(de^»«ri/.^eMreA>i«VfjexEryfipclate in tibia medicamentis reperculTo,
. pafluscftdyfpnoeam & Sitim intcnfam,ob quam Unguam extra os perpetuo exferram ha¬
bebat; Illi Pieurx pars dextra,necnon pulmonum lobi an tici&poftici, puftulis miliaribus
obficadeprehenduntur.
» §. 7. Uxori N. dyfpnoia , febris levis ,fed tamen Sitis perpetua. Illi thoracis dextri /pa¬
rium aquT magna vi erat diftentum. Pulmones retorridi & mulro purulento tabo prs-
gnantes. videtit.deDyjpneea lib z.
§.8. Puella xgre ambulabat, & cum difficultate afeendebae i tum magna Siti premeba¬
tur. Cavitate thoracis aperta , evaporabat fbetor infignis : Dextrum tantum ejus latus erat
integrum : Interda circiter finiftri parte aderat cyftis pkna liquore cremori fimili, ad quan¬
titatem trium pintarum.
§.9 UxorD.N. nata patre Pulmonico.queftacftdelinguxrubote Sificcitate, junda
fici
De Siti Morbofa. 27
Sliinfignij&e. Parsfiniftra pulmonis nj^aa fui parte tabjieraf- Purulenta materia contio
nebatur illa thoracis pane, fide lih. i. Tit. de Phthifi.
OiSERVATio vili.
Sitis dbiacendiovifierttmtHtdiumqK/tiKarcidireferU, abfun^tohumirePericiirdii.
ARdenre Sirio juvenfern caufiim incidit cum lingua nigra. Siti clamola j vifcerum ar¬
dore &C nimio caumate preflus , &Ci In ejus feftionc inventum eft cordis ihvolu-
emm tugolum -, & cordis ipla fubftantia marcida , ablumpto fere omni humore qui in pe¬
ricardio continetur, ab alTante calore fere abfumpto ; fide Ub. de rebribitt.ZkcHtasTritsd.
ttdm.lib.i.obferuet.i^t..
INcMjiimcumSiti’climofiyGalexuskdjiiit.}^fek. calor, qn se duo perpetua funi: Hippiia, (ait
5. lib.5. Epid.ait seftaare & perpetuo Sitire eile idem) ardentem febrem affidu itate Sicis cognof
ardenti febri peculiate: Nullam aliud eftinligne cit 8e caloris exurentis , ut Phrenitim delirio
argumentam : Eft enim fitis aflidua , & exurens aflidno-.
Observatio 1%
Sitis ahfemia in Hs qnoram vjfe filida ', medu1lii 'cerehi.
CO 'Cretis quofdam offibus ', ac fine medullis vivere accepimus : Signum eoruih efle
nec Sitim fentire , nec fudorem emittere, tlinius Ub. 7. Natur-, bifier. cof. iS;
* A D DIT amenta.
Observatio I: ’
Sitis immenfa ab eryfipelate f ieura ^ f Urnenum latere finiflfo -, feniricali funde
flavedine infiBo a contaclu 'vefica fellea.
ILluftris Baroin T-voire (Oppidum eft ad marginem Lactis Lemanni, in Sabaiidia j
ao Martii ftyli vec. anni i68l lefio fe tradiditi conquerebatur ( ficuti eX narratione
habui , illiic enim tantum duabus ab obitu hOris acceffi ) de intenfo dolore lateris fnifirii
adeo ut fere omnino interciperetur refpitatio , comite infenfijiitna &L inektinguibilif
ardentilTima febtc: Summa inquietudine Extrema & corporis habitus algebant; cum
Ungux nigredine: Poftridic a dequbitu j hora nona matutina occubuit, ^inque aut .
fex anteobitum menfibus moleftus illi fuerat dolor lateris finiliri obtufus,ai levis dyfpncea:
color vultus & totius ulifAt & fubfyfcus evafetat. D. Lambertiis , Chirurgus ThOno-
nienfis; qui protinus a decubitu accerfitus fuerat, fangijinem e brachio finiftro eduxit
craffum , nigrum fetO deftitutum; , , ,
In teferato cadavere fequentia deprehenfa funt; i. Veficula feUea bile eaque craffiffima
tiitgebat: Porus choledochus materia quadam vifeida & craffiffima obducebatur, i; Fun-
dus venrriculi , qua parte contingebat cyftin felleam , parte exteriori omnino flavefeebat. 3.
Lien extraordinariz erat magnitudinis, &duriffimus. Garterx partes abdomine contentx
a natufaii ftatii non defleaebant: Aperto thoraCc. 4. Pulmonis lobus Cnifter pleurz
cohxrebar, omnino lividus Scfphacelo correptus, putredine affefius adpatuit admota no¬
vacula. Bronchia humhpcpurifprmi fcacebant : 5; Pleur^ ea pars qiix pulmoni adhxrebat
plane ccEtulea & livida erat. 6. Lobus dexter Pulmonis pleiirz quoque adfixus erat, fed
falvum parenchyma: 7. Illxfum cor, ut & pericardium ac mediaftinrim. 8. Pars exterior
Sffiniftra thoracis, ut &brachium ejufdem laceris infignilivOre infefla erant. Caput aper¬
tum non ftit quod idonea deelTent inftrumenca. £x Clar. Di D. Cramero qui feliioni intefuiij
ademationern accerftusfuit.
Sitis intenfa , in fele ab inflanthtatione Uteris,
ANno i676.Feiis aliquot foetus vivos peperit, unicum mortuurn , poft pattum igrotare
coepit , omnes cibos etiam czmtsfaJUdivit, impeufe fitiit, ad vicinum fontem excurrit,
avidiffime iteratis vicibus bibit, mortUa eft ; Ventriculum & intcftmacum Nob. D. J. Ca»»-.
f^era.exethi.Vrerum inflammatumSt locbiis nigerrimis putridis infarflUm invenimuS.hicq;
morbi caufam latuiffe pacavimus. IJae.ff efferus Tracl.de cicuta aquat.f .Zf.
Boneti jnatorma Tom. IL ' G "z yte-
28 Anatom. PraO^. Lib.lll. StQc. IVi?
*\T7erumiBjlmmittumScc.2 Sitisin idiopathi- citari vnItH;pp«T. cnmerylipelas in eo fastitl-je
V ca&fympathicam<iividitur:illaoriturctim nat.maj.&a.(ieni.mul. Si ex partu uteri inflam-
innata ventriculi humiditasalteratnr& exhauri- mationem conceperint, i- de w. ««i. SJ ad novum
tur^ intempetie-insequali, ficca vel calida, vel 'inenfem fnbfiftant menfes , ifidnutPofitacircu-
utraque,finjplici Vel cum materia, humore fcil. latione (anguinis jjet confenfum fieri ftatuatur,
acci.falfoautputridoventriculitunicisimpaao, non folum Ob halitus elatos , vel intempe-
vel in illius cavitate inclulb ; Vel fecundum Her- liem communicatam , fed quia ichores ex inflamc
meticos, a fpiritibus quibufdam fitibundis ex 'mataparteeradantes,acres.falfi&c.velipfefan-
impuritatibns/ulphureis genitis; aut juxta neote- -guis , in trarifitu per vel juXta partem phlegmo-
ricos , cum (alfius eft fermentum ventriculi: Sym- neobfeffam, aut vitiolb humore inquinatam , al-
pathica vero fit ei confenfu totius corporis, vel teratns, i venis refisrptus remifcentur maflte
aliquarum patrium , quarum venae exhauftohu- lacguineEcircnlanti.qua: ideoinficitur,acpro-
midoa ventriculo fugunt , ut in febribus contin- 'inde fanguis ventticnli alimentojdeftinatus : in-
gi: , hepatis , pulmonis & aliarum partium in- de vitiofum redditur & falfms fermentum ejus,
flammationifaass Sic ab uteri confenfu fitim ex- fpirifus fidbundi ventriculi augentur &c.
tlB-SERVATIfl 'ill.
Mulieris fitibmdit cor neaximum defrehenfitm e^.
PEndet Cor hominis feptem plus minuy uifcias. Ecce tibi nihilomlriils 'unum xx^.
unciarum : Exfecui illud anno 1668. in • Nofodochio Amftelodamenfi e fcemina:
quadragenarite circiter pedore : Sola dextra auricula «quabat cor hominis ordinarium
rnagnitudine; cattera vala fe infra menluram vulgarem continebant , fed arteria pulmo¬
naria, Scvena cava defcendens excelTerant modum , nec enim hujus os patens argenteo
Imperialis nummo, nec illius medio OccliifiiTes-: An magnanima fuerit hze magni cordis
fcemina , non fcio , illud intellexi fatpe illam multumque bibere folitam : An ideo potato¬
res noftritam rixofi Siiadabundi quod cor eorum potationibus augeatur^ Non exifti-
mo ? Th. Kerkringias Obferv. Anatom. '16.
Observatio I'V.
. Siiis ob pericardium aqua dejlitutum , cordi omnino adcretum.
§. i.x TT Xor D.D. D’Halincourt , Protegis in Gallia Lugdunenfi.zftuans perpetuo aerem
V captabat frigidum. Siti molefta torquebatur: Pericardium cordi adhatfilTe, hu¬
moreque illo Naturz providentia , ad ejus re&igerationem & irrigationem indituro , sol-
cauta hiiSe Kf eitum e0:. Vbferpatio Pbitib. Saraceni medici Genev.
§. i.fjuat in matrona hac, etiafflinBajulo, (dequolib.4. Tit.devuln. ) obfervata,cm
Sl pericardium fine aqua, cordi accretum ; Vivens & hic avide defiderabat aerem potum-
ve frigidiorem, die nodeque nudus fere incedebat : lob. Meckeren Obferv. Chtrurg.^^.
A N A T O M I ^
P R A C T I C ^
LIBRI TERTII.
SECTIO IV-
De DEGLVTITIONE L^SA.
Observatio I.
Deglutitio Ufa eb convulftonem Oefofbagi, pendentem a materia vifeida initio
nervorum incumbente,
BIles cum per integram hodemxbtius in folodecubuilTet, evigilans O-piftho
tono correptus cft, nihilqueDeglutire poterat: Cadaveteaperto, vitalia &natura
lia organa integra erant : Cerebri iutem ventricuU erajstrepletimateria Vilbida-
vitei!»
■ De, Degladnofie kra. ' ,
firSili ■, qusE incumbens initio nervorum feva fymptoinata in fob)eais pari: '
tideiib.\.feS.\^. Ohjerv.i^. , . .
»] Oelophagitaniminedia e. " -
‘Deglutitio Uft iTuberculofiUces occupuati.
ADolefcentitubrtculutnad palati forulum enatum cft , quod tandem totas hominis
fauces opplens, alimenti pocufque tranfitum 8£c. impediit. Przfedum tuberculum
in mortuo oftracinum intro repertum cft , cum aliquo particula conformatu, &c. ride lik
t,.Tit. de Suffecatione. ' 'Mf
Deglutitio lefuib molem carneum circa exortum ajfera arterix innatam & afophagum.
IN Puella hcftica difleaa, circa exortura afper^arteri?, expulmonis fubftantia, moles ftca«>
tornatum carne permixta, ovi magnitudinem excedens, inventa cft, qux tam alpette atm-
ri:e quam oefophago adH?rcfccbat,hinc Degiutiendi difficultas. Fide lib.zait.de fhthifi.
OBS*a^ATio IV.
Deglutitio UJa ah adtpircofiaguU ^ trachea adnata.
Nobili N. ftachez arteria: & gula tantum adipis indurati adhzfit , ut 'paucos, ffies ante
obitum cibos aflumere nequiverit, folo potu fuftentatus./"n^e lib.i. tit.de Inlbnoee.
APPENDIX.
Deglutitio lafa ob pruni oficulum fubffens in finu quodaTonjillis infcitlpto,viamcihi petuiqi arSans.
TOnfillx vulgo Amygdala: dicia: , lax? & fpongiofa: funt, ac Sinus habent varios , unuia
amplum 6£ ovalem in os apertum ( hic in bobus digiti minoris ^icem facile admittit,}
pluref-
De Deglutitione kfa. , p
plurefque parvos j quibas hnmiditatem&llvalcm cerebri fufcipiant, eaqiie la^ngem, feu-
ces,-linguam8c^efophagunj continue humeftaut ac lubricant, bene notat inter¬
dum magni fimis Ulterioris aperturam ulcufculum rcmuiari, & nonnunquam pro tali ab
imperitis chirurgis traftati , nempe quoties ejus ofcuium , ab humorum copiofoin glandu¬
lam decubita i nimiam' dehifcit. Qjanmm autem interdum dehiicati vidi in tuftica qua¬
dam j qua: famelica 'comederatprunaDamaiccna coda ^ &propter in edendo fcftinatio-
nenv., neicioquo cafij, lapilius unius pruni majufcnli ingreffus eft aperturam didi magni
finus, unde glandula mox intumuit, adeoque cibi potuique viam preclufit, ut frquentibus
quatUor diebus ijgra nec cibi nec potus quicquam deglutire potueriti atque hinc meum
coqfilinmtuncimpiotarecoaSafiierit.- Deprefl» lingua glandulam admodum tumidam in
dextro latere i fed minime inflammatam , ejufque ante didam aperturam prijtcr foiitum
valde dchiicentem confpexi i fed ptqni lapillum non vidi : mox pauxillum decodi hordei
cum iyrupo de althea mixtum mulieri ibrbendum dedi , & foris pollicem meum regioni
glandute ifl:ias ttunidarlmpofui , eamque fortiter preffi j & tunejuffi ut mulict magno imi-
petu contentum ore liquorem deglutire niteretur. Prima vice refilit liquor per nares , ftd
fecunda vice, ob compreffionem, quarforis per pollicem, & intus per retradain vcrfos
poftetiota linguam fiebat', lapillus c glandula exfiliit in os j igraque illicorurfiis cibos po-
tufque deglutire potuit.
Similis fere cafiis a me vifusfoitin ci ve iiltrajedino j cui fruiiulum'cruftul5 dure cafei
inantedidi finus aperturam illepfum foit, totarcque deglutitionem protinus iropedivitj
verum hujus curatio non tam prompte fucceffitj fed aliquot dierum iholeftiam nobis exhi¬
buit. DeDiemerhroeci^Matom.Ubt-L.caf.16.
Observatio \t.
iitglutilioUptcb Cokmellie S' ToaftlUrum ibfemim-.
VXor Johannis G.G. uno parta & filiuih& filiam menfe F ebr.anno i fiio. Drefd? eniti¬
tur: Filia ouidem optime conftituta , atque omnibus membris petfcda erat. Filius ve¬
to Columella Sc ToujUlis dejlituebatur , unde & lac quod lugebat , per nares pattim reddebatj
Non diu luperftes fiiitjfcd xxi. faltem letatis diem zmgit.eh.^almuth cent.iii. Obferv.vi.
COtoAde^wteariHIcufus illi adfcrjbi- tim Oefophago; HinicoUige a defeflu illarum
tur ab Anatomicis, ne ex oie potus innares glandularum . h morem quoque iiium. quem
remeet : ideo binis mufeulis exiguis fufpenfa eft, naturaliter continent, abhiilTe, ac proinde dif-
qnieam anirorfum & tetrorfuro movent in de- licaltarem indeglutiendo fequutam effe. Obiit
glutitione: Qnoad TonCUas, inter varios ufus iuihi Filia feiheftris cui adobimmufque maxima
iliis adfciiptos . hic numeratas , ut hnmeclent hauftilafiis portio in nares inferebatat. Ininfpi-
linggam,fances, laryngem &oefophagum.cona^ ratione vero fibilns quidam perpetuo circa ifth-
tinent enim naturaliter hntnorem quafi mucilagi- mum percipiebatur, adefefiu colnmellre. .Cnlrro
neuro, Sr lubricandis partibus roaximeaccoromo- anatomico exponere; quo accuratius caufaeinnoc
dum , faucibus feil. paitibufque vicinis & piafer- refeent . vetuit amor parernusi
Observatio VL
Deglutitio Left ob Efiglotidem induratm,
EPiglotidetri adeo quandoqueTnduratam deprehendi , ut non foliiin loqufclK abolitio¬
nem inferat, vcmxactiimuonuififruftramagua deglutire ^grum pdfle efiiciat ; Poros;
& omnia quq cochleari exhibentur , Tracheam intrant j rigidiore ab Epiglotifie non fatis
claulam.- Malum hoc incurabile habetur. F. Barbette Anat. traH.lib.i. caf-a^.
•^Otimliftuhamagna deglutire) Contingit quo- tiam magis impleant: Item convulfis mufcblis .
IN que folida facile, liqaida vix deglutiri, ciun -hyoideis, quia tunc furfum erigitur latynx,unde'
glandula gulas extrinfecusappofi-jintumefcunt, remearin os cibus liquidus, folidus pondere de-
quodfolidacomprimendo viamvilibifacisnt,li- labitur, tremulo anxioque quodam, motu. Fide
Ruidiora autem fdngofam glandium fubftan- Sdolia ad oifetvat.xurtfMaliaraiio adducitur. .
Observat.io Vll,
Deglutitio Ufa ob oefifhagum caBofum^contfrejfum a materit ctajfa ambiente.-
PEttusBalen, &udiofas, annorum iq- natuia tenui vaktudme,catarrhis, deatiulh do¬
lori & gutturis anguftiac obnoxius. Is anno 16x4. ccepiteffequcrelus de rigida colli dll- ,
rkie : fiietat hyeins afperrima , & ille caput contra brumalem injuriam indurare voluerat,
32 Anatom. Prad.Lib. lIl.Se£i.lV.
ia mufeo ftodcns dctefto Gi?itc & feneftris apertis , alvus d erat adUrida. Is tumorfenfia
increvit , adeo ut tandem in Maio ad tantam duritiem & tumorem totun^i eoilum addu'
ceretur , ut nihil ampliusfetcdeglutitc poffcc: rigebant mufculimaftoidei, totumque col¬
lum inftatlaxinavifcida materia, quae etiam adeo ocfophagum comprimebat , utnihilTan-
dem , ne quidem liquidum etiam deglutire poffet ; Varia emollientia fuere applicata, etiam '
inftnimcncum per oefophagumimmiffum,fcdcummagno doloris tormento, quia latera
oelbphagi valde connivebant ■, auguffcata & compreffa ab incubitu crafli ejus materia:.
TandcinadpepafiBummatcriadcvcnit,&forisadjugulum vetius latus liniftrua ruptum
eft apoftema , unde ingens matetiae copiaptofluxit : liberius tunc incepit deglutire , fcd fe¬
bris eum apprehendit continua , nam maximamateri^ copia ei in thoracem defluxit, ibi-
que computruit, & febrem putridam continuam accendit i| quae viribus omnibus exhaullis
eum fuftulit anno I6r+. Junii ro. Vox ei & mens integra ad ipfum ufque momentum quo
animam clHabat; Biduoante mortem, per foramenapoftemaris, in jugulo etiam prodibat
aliquid potulenta: materia: cum biberet, nam ocibphagus erat exeius a materi» putrilagi-
De Oeglutidone kfa.
O b S E RV AT I e IX.
ibeglamm lnfa^ehtKrittum Oefifhtgura i cirtiltgine th i^fe enati.
MErcatorHippoUtanus, ‘confiftentis ztatis, ftlqui anno de deglatitionis difficultatd,
muGtonatailub cartilagine, dolore gtavativo in diesaugefcente, languore, actorius
corporis contabefcentia, nullo in fiucibustumore vel dolore apparente conqiieftus , quum
'cxfternis atque ad fata vitanda , quamplurimis tam internis, quam externis.a diverfis Apolii-
nis filiis tradu temporis fibi prarictiptis, ac incaflilm adbibitis remediis , corpore ob degluti¬
tionis impoffibiUtatem, fangulne ac fpiritibus deftituto, marafmo de violenta cxfpirare co-
^ Gadavere diflead , tribus ab ore Ventriculi digitis, oefophagus a cartilagine annuHformjj
Texiguo foramine prodita, ab ipfooefophago enata, obturatus repertus fiiit. nicol.GHtteckirs
inmi^ceU.cur.imiiv.ohferv.bfj.
Des EB. VATIO 'x.
jye^tttitio lafa ob Thymum, gUnduliOB, corrujtis humoribus infarciam.
THymuinnovi,exquorundamIuc venerea infcftatorum cadaverum feflionibus id dd-
ais , inftar Ipongia: ab excrementitiis corruptis humoribus intumefeere : Unde Tgrc
‘cibum potumque degluiienres j fatpeper foramina 'nafi in nares eeV excernunt. >iVe lib. i.
■feci. 1.1. obfervat.i-. , . . ,
Obsee.VaTI-6 XI.
TTi^utitio lafa ob firumas orificium ftomachi obf demes .
J Uveni ftrumz gulam afperamque arteriam premebant, ut nec potus nec ipfi aeri tranfitus
efiet-Ea: reperta: funt in orificio ftoiiiachiipuImonibas,&c.riVfe /1^.4.
buSEB-VATIO Xlb
Seglutitio 'difficilis ob carunculam Gula innataiii.
Efophagiulcete ex lue Venerea fanato caruncula fuborta folidotuin ac liquidorum
Vj Deglutitionem cum dolore difficilem reddidit : .figet diii vitam trahens tandem ad
plures penetravit. Toh. Rhodiis cent. ii. Obfervat. 46.
Obseb-Vatip XIII.
Deglutitio difficilis ob Oefefhagum diisifufi.
Ifd infente v.annoru.x. April.1670. Oefopbagum invenimus maxinia parte diyilum, acpfta
nempe prima, fuperiore , ad fextam , Cc ut matetise deglutienda: duplex hic daretur via':
Duftus tamen hie, ut erat in principio fimplex, fic iterum ubi ventriculo vicinus: Silnile quid
in infente recens nato jam ante annotaveram. G.Blaftus Part.^.ohfervat.itedtc.aiiii.
bBSEB.VATiO XIV. .
Deglutitio abolita ob fummam Oefiphagi ahgufidih.
Abdleicentuio oftenni febrem ardentem abolita deglutitio ab befophagi anguftid
qusetanta, ^r2c,kcst^loh.?rtvotio -, utGulai cadavere apertoiaquam non admitteret
ioh. Rhodius centur. %. obferv. 48.
ifunipto humore unfiuofo, quo ex
antur,non tantum molefla fit De-
favoxftridula feu clangofa
34 Anatom. PraS. Lib.lll. SeQcl IV.
incurvatum clementer in oefophagUm immifi , & ea qua potui diligentia exploravi quonaa
in loco infixum poffet effe offieulum',fed nihil przternaturalc invenire potui , praiter an^-
ftiam quandam oelbphagi j i regione laryngis j&ea quidem in parte ubi de dolore, non
tamen pungitivo , fed obtufo conquerebatur. Immitto itaque inftrtimentum meum ad res
extraneas ex gutture extrahendas , cum iua ipongia annexa ■, fed ablque ftuiftu quoque : ni¬
hil enim przter anguftiam quandam oerophagi { quam ego ob^xcoriationem ab ctfficulo fa-
aam,&affluxum humorum eveniffe non dubito) reperire potui.- quare ipfi fignificavi ni¬
hil amplius inft tumentis rentandum effe j ne locus aftcftus magis magiique irritaretur , pet
fimaque fymptomata excitarentur , Gum itaque curationem , ( cujus fit mentio centur.i.ob-
ferv.js.) inftituere vellem, barbironforem accedit quiad aliquot vjces inftrufnentis in gut¬
tur immiffis malum adeo exacerbavit, utaufto dolore tandem nihil amplius dcglutircpoffer,
quate iterum q&ava die in confilium vocor; Tum collum undique dutum, tenium &fu-
pra modum uiqueadipfumpcaustumefatominveni; dolor erat maximus , refpiratio dif¬
ficilis j pulfus celer & debilis ,nec guttulam quidem jufculi deglutire potuit , quare ipfcm in
periculo effe aditantibus fignificavi: Intetim tamen ut dolor reliquaque lytaptomata miti¬
garentur , omiies nervos intendiiCollum & pe£lus oleo liliorum & amigdal. dulciuminun-
xi : Cataplafina & facculos emollientes & anodynos applicui .- decoflum etiam ex radie. &
foliis althca: , fflalvte, flor, chamom. lilior. & meliloti cum pauco meile ex cochleari lamben¬
dum dedi; Sed oaniafruftra; fequenti enim dic placide Obiit.
Poftobitumitlcilbcollo, Oelbphagura cum vicinis partibus , led to ptslertlm loco ubi
olGcnlum infixum fuerat i plane Iphacelatum , cum maximo foetore invenimus; officulum
veronuiquam, imonecinipfo ventriculo: Pulmones ob przcedentcm .inflammationem
lividi erant, Scvencriculus plane vacuus: Olficulura veto iilud prima nofle & antequam
ad mevemret, in maximis illis conatibus , quosimmiffo digito in gulam fibi exciraverar,
pcrfiiperiorarejeaum , autad ventriculum &intcftinadelaplum foiffe. Fubritius Hildimiii
BeglutUieim^editaohTumoremUteriajper/iarterU ainitum, Oefofhtgum fer fiUmenta
. imus enata ohjlruclum , Et Glandulas ejus exteriores tumidas-.
INtetOerophagum ac aberam artetkminlinUatlenOnnUnquamdUruS & exitialis quidam
tumor , modo foris con^icuus , modo veto intus delitelcens : Primum autem coarSat;
fedmox occludit gulam & quidem tam ftri&c, ut denegato omni alimentis tranfitu cetto
peffundet hominem : Caufam autem agnofeit, velpituitam vclfuecum melancholicum : Et
prout, fiveliicfiVeitle-humorubcrius redundet, pro eo etiam augetur imminuiturve dif-
crimen , inqudd prarcipitaqzgros : Pituitofum tumorem ut interdum ; fic nunquam doma¬
bis illum ab atra bile , pra:fertim fi occupet mollem afperz atreriz partem : Cujus flexiles
membranz ut poncfaciledcprirnuntur , fic ante refiftunt porenteV huic tumori cartilaginei
ilii annali, quos inftarfcuti npbiliflimz huic filtulx pczpafuit foUicite natura. Signa ejus
fuat, Gu!zangQflia,fpiritus difficilis, gutmrisfervqr,fpucaraiiaacpistbnnis falivz Icrea-
tus : Ipfa autem pars atfedla, digito depreffa , oftendit rumoreni magis latum quam chium,
qui quanto dclicefcir penitius , tanto magis coardac gulam tum afperath arteriam , adeo ut
interdu.m nec detiir fpiritui exitus , nec alimentisconvenicns in ventticUlum ingreffus.
Vidaa: cnjufdam naupegi fuccrevic pauiafiin , ex dcflillatioce , hn.milis ac latus tumor,in-
fidens firmiter lateri afpcrzarteriie, paulum fupta jugulum: Hinc impediri evidenter fpi-
ricus , & tantopere Deglutitio , ut circa fummum tumoris incrementum, vix qulcquam am¬
plius tranfmirerit gula ; nifi forte exiguas aliquas laSis vaccini guttulas; quarum ope nequa¬
quam ubirefl:aurarer.tut debite vires , majorisopisindigz, emarcuit ueceffario corpus, &
exceffit ipfi non invita b vita-. ^
DiffeCto autem cadi-yere , Oftendimus hunc turaoremad initat carcinotoatis ; coloreli-i
vidum, & radicibus diffiifum per quamcunque colli partem, potiffimum vero circa gulatn,
przmebdo eam lani arde. Ut ex complicatis ipfius tunicis excrcfccrent intus varia filamen¬
ta, obturantia intricata Cia textura,, ufque eo perviam hanc fiftulam, ut ne ferreum quideni
fpecillum per eam licuerit nobis cranfmittere: intumuerant adhzc i perenni pituicz curfu,
tam vehemenrcr|la»dtf/tf , in medio thorace, extrinfecus affofita , ut nemo miraretur
ampifus mulierem hanc incidifle , non modo in fummas anguftias, verum in famem inex¬
pugnabilem & inevitabilem mortem. Sedexceificomneni admirationem arteria cervlcalisi
tam ampla aC lata, ut in ft facillime recepiflet duos digitos ,fcd interimplane vacua Sc om¬
ni humore deftituta, Caior quippe atteriz, a carcinomate impreffus, attraxerat co plus-
fii-goinis quam ipfi faic recipiendo: unde vetifimile cll tunicas ipfius ^rzter cohfuetudl-
De Deglutitione Lzfa.
nem fuifleiillentas : at humorem attradum abfbrpfitdeinde tam valide idem incendium
Jn dies increfcens j ut artcriaintegteinanita, induceretur inde inevitabilis illa moriemdi
ncceffitas, quam reaius videtur Innuere AuaorIib.de corde, i&rens, rafacerdis^efix-
ta humtnt nituri ^ ^ pimiiiatjuibas utumetrfus irrigatur ; hac vitam conferre ,fed fi exficcentur,
honunemferire. Hic. T ulfius lib.i. caf. xliv.
PEr nam bdne ffialam ) Peculiarem decutiendi latera duse tonfillse ^ humorem ad leniendam in-
difficultatis caufam adnouvit Ptatims obC teriorem cavitatem fuppeditantes : Exterius
lio. i. Gulam IcU. humiliore fede anguftam fa- eum humefiate traduntur inferiores glandulte
flam , quam curavit in quodam cui anni Ipatio diri , in poftica Oeibphagi parte , juxtaquintam
cibospaulo fplidiores deglutiendi , iiiri media, thoracis, vertefaramfitffi ( eofciLloco ubi OeC>
utdicebat, via fubfiftebant ; atque angebant do- phagusaorta trunco cedens, ad dextram nonni-
nec potu eos deorfum pelletetj immunis alias k hildefleiait) ac multoties inter Oefophagum &
quoi betafleau : ufus autem eft hoc linfiu, Ri. ol. vertebras tantopere oCcultatte, Ut nonnifidili-
amygd. d, tec.butyr, rec. an. unc.6. mucilag. fem. gentiore ihveftigatibne reperiamur : Nonnulli
lini extr. cum aq. violad 5ijt medullte ftm.cucurb. has glandulas, non tantum exterius Oefophagum
Scmelon. an.gj. penidiar.: uncj/f. m. Fr^uentet irrigare , verum etiam eundem ad faciliorem de¬
bibit lac caprinum , cui butyri rect & penidiarum giutitionem p interius humefiare eruunt, Verum
portio addita : Inunfia funt latera colli oleo cum neque extrinfeca illa irrigatio necefiaria fit,
amygd.butyr.rec.&axungia gallinae. nequea glandulis hilus ttanfitus vetfus interior
Jntimuerarit Glandtda Gula extaiui appofia ] Ad rem Oefophagum protendatur > fatis patet illun
Oefophagi humedlationem variffi giandulffi ipfi non efle earum u£um. ’ .
adftant, fuperiusfciiicetad linguffi laryngifque cap.i6.
XVIL
Heglutitio Ufd ob adipem Gitla ^ Tracheit adnatuni.
■Rs -T Ob. l4. aperto cadavere , Tracheas arteriae & Galz tantum adipis^a pinguilfimis haud
dubie carnibus fatpiufculcingcftis contradi] indurati adhific i ut non modo benefi¬
cium fpirandi crebro defiderayerit, fcd paucos quoque dies ante obitum aflumere nequive-
folo potu fuftentatus: Et facile credo fi diutius fupe- -' "'^ -'" ' ’ -
fc.' Bx leh. Pahri Obfervationibus. Vide l.t.. tit. de Dpjpacei.
ipervixiffct ilium inedia perirurum fijil^
j Bt pituitam ajf eram
Deglutiiio lafia ob vitiofum chylum in flomacho conte.
arteriam implentem ,Oefophi^um ce.
Virgo ex kbefaciata hepatis h^matofi mortua , dum xgrotarct non deglutiebat nifi
fumma difficoltacc. Poft mortem ex Oefsphago retetrimus corruptus chylus exibats
Et multa fpuEdans pituki afperam implens reperta, ex Pulmonibus corruptis exundans, ottho
Hearnius ob/ervat. xvj.
Observatio XI X,
begiatitio Ufa in Puella j ob vitium ventriculi PulminUm.
PUella dum aigrotatet non deglutiebat nifi fumma difficultate : Poft mortem ex Oefoi
phago teterrimus corruptus chylus exibat , & multa fpumans pituita afperam arteriam
implebat , ex pulmonibus exundans : vide tit. de jfieciibus uterinis.
Obs
XX.
jpeglutitio lafia a cartilaginea duritie SphinSeris gulautidsque offiphagi^
Glandularum laryngi adfittarum miro incremento.
VXorDom.Mattinij corpore gracili, melancholia j vultu rubicundos annos hara
xxxi epilepticis infaltibus faspe tentata, geffiationis pjzfertim tempore, quo vente
in fura ftupendum in modiim tumebant; Eduliis craffifiicci ufa j braffica, fuilla carne, fu¬
mo induraca&c. Tandem autumnOanni iSyi. imbrifera tempeftate angina correpta cft,
qutenegleda omnem deglutiendi facultatem ademit; itautncquicquam liquidi aut foli-
di permeate potuerit ; tumore citea jugulum , imprimis ad platyfma myodes dextrum ma.
hifcfto: Ponis oinnis , cannula ore attradus , per nares refiliebat cum atgrota: aliquo Ibla.
tio : Petfexfcptimanas clyfteribus nucricntibusfuftentataeft: Sanas mentis jam vivendi fi¬
nem proximum coiijedans , in fuperius cubiculum a marito fe deferri voluit , appenfa
ibi lintea iCadaVeri involvendo ante deftiriara , apprehenfura ; bine in ttracum relata
qujtuor liberos lugubri vefte indui juffic accetfito fartore , confanguinelfque advo-
Anatom*Pra6:.Lib. lli.Seft.iV.
catlsultimum vale diiit, atque inter preces exjpiravit.
in aperto 'cadavere Gularipinacrcmmtrfculum, fiveOefopliagetim, ab utroque feuti=:!
formis cartilaginis latete enatum, fefepofterius per gulam extendentem, quo tantdfacilius;
deglutitio perficiatur , in cartilagineam , oedemati baud abfimiiem lubftantlam degeneraf.
fe, tranfvctfimquc fotum osfophagum occupaffe , duSTum fea‘ canalem per quem ali*
menta ad ventriculum deferuntur, nulla adftridione , fed coalitione ita claufum fuifle,
utnon oculis, nedum ftjrio ulli pervius fjerit: Glandulas depreliendiinus fuperiores, ad
laryngfs latera politas, inftar renis vituBni exeteviffe: cui.tamen ptarternaturali in magni¬
tudine conftitutioni pefitusMedicus minime attendebab
Sed quia principiumlllud Gula: , quod proprie Pharynx dicitur , 'in Gartilagincnm oede- .
ma iaduruetat , an ab indiiffrio Chirurge Pharingotomia, eo modo qao Tontanus Laryn¬
gotomiam inlfitulvuk.fufcipipotuiflet. Incertum remedium 'certa: rnbrti proferendum
eife a Te , vir peritiflime , audivi & retinui , tuaque autotitate fola nixus pauca hzc qualivi)
V ile. Ex commmicMiom ExcelUntiff. ^ NohUijf, Dom..SteffeliiSerem^. Primifum VVmemher-
qexfmm PmfeclimoHbitS: .
-A P P E N -D I X L -
't)e-0i!(iiioUpi d’ dtffiViU ab dUemataTarynge & mufitiis 'diicmU^expccatis.
DELaryngis cartilaginibus , utrum in omnibus , vel plerifque falteft), oflea: fiant, vehe*'
menter dubito , quamvis non negem frequenter , vel aliquoties faltem hoc accide*
re : G'bfervaffe camen in fenibus quibufdam exfiecatis , &: quafi excarnibus redditis , ut
facillime inter comedendum aliquid afpcro incideret arfefiar.
Nuper fenex fexagenario major tale quid paffus potutn admittere omnino nullum po¬
tuit, quod mox lllabcretur magna ejusparsarteri* afpero : Gibum tamen propemodum
fine ofteufa afliimere potuit , prolertlm qulnoneffet friabilis ,{ed cui lentoris aliquid inef-
fet, atque itapauiatimconftimptijs eft.
A 'P P E 'N D H X Ll.
iieglutim Peius Ufa ob arteria ajpcra ftastatem ^ ligula confiriciUnm.
LUdovicusdu Bex , cum febre quartana iaboraviiSet diu , & ea quafi contabefeeret,
inter aliafrrnptotiiata difficultas quodam potandifuir,- mirum hoc , aippeiebat cibos
Stbene deglutiebat, fed cum bibebat, 'fecundo aut tertio hauftu, tanta difiicultas & mo-
lefta tuffis contingebat uc ad nares refilitet potus, Caufa cognitu difficilis, nil enim in fau-
- cibus tumens apparebat, nullus aderar dolor .-'hledicus quidam id refetebatad inflamma¬
tionem ; Ego ad ligula: qiiandara contrafllonem & afp^ro arterisc 'ficcitatem-, qure effice¬
ret uc non fatis ifbfcqueretur hauriendo liquori, ita uc in afperam arteriam de potu aliqua
pars deflueret , ideuod tuffim Scmolefliam afferebat: Ille occurrit Ogro admotis & af-
funipcis , huracaantibus & lenientibus , Et id profuit, cum enim, pinguior faclus eft , iflul
ceffavit lympeoma. Ballonius lih.i..ee»f. iar‘
GESEB.VAU-IO XXL
Vegliilitio lafa a Tuberculo ori ventriculi iandf».
MVlierem vld!! gravidam cui tuberculo duro, eoque ingenti, ita os ventrlcuTi -obtu¬
rabatur, uc quicquid indebatur, atta^tto ore ventriculi mox remearet atque red¬
deretur; Sicadflantmm oninium judicio, nibil cibi potufve bimeftri tempore , vel co-
natumsximoea voravic-: Tandem morbo j defipiencia, febreque confc^adeccffic, edito
partu quem vita: fupeiftitera reliquit, pernelius caf.i. lih.6. pathol.
•Gbse^-vatio XXIL
•be^tititio lapi fcirrhoventficuli orificium obfidente.
§. I. A Nnot57'o. sfocatus ium ad mulierem qux longo decubuerat tempore, 'anire-
-A tranfglutiendi difficultate maxima , & tanco gulz ardore , ut prre -eo nec
dormire necfitim fedare quiverit ; Auda guteanguaia, vix quid liquidi 'in ventriculum
iromific; ventriculus ad vomitum excitatus, egerebat interim ■'cibum, intetim etiam pi¬
tuitam cura bile crafla permixtam : lEgra feifeitata num juxta ingrcflum gutein ventricu¬
lum , vel ventriculi orificium , quid tanquam clavum infixum, vclglobulumperfcntifceretf
De Deglutitione Ixfa.
Cde toto o^nnio tale quidin ea«gione pereepifle , atque ttanfglutiendi magna difficul¬
tate laborafle jfimiliqnc morbo & patrem & Ibrores occubuifle affirmabat : T andem nutri¬
mento deftituta , atque ad extremam perdufta maciem extiod^eiL
Mortuam aperui j & inveni ad ventriculi orificium fcirrhum pugni magnimdinem ex¬
cedentem, ffibftantia: gula: innatum, qui ctaffitic ac tumore fuo anguftabat atque obtur*-
ratocfophagi finem: Melcnrctiumviffimfiiit ex multis, iifque latis magnis Icitrhis con¬
flatum , ■ ficut & Pancreas ; Omentiim contraaum, craffum , & ligno, durius in ventum: ven¬
triculus inanis , hepar lubalbidumlcirrhilque refertum erat. Quamvis ha:c mulier totum
oftenniunihos Icirfhosgeftarat, atque tranlglutiet^i. difficultatc in dies magis ad . finem
ufque vit2 afflifta fiictit , nihilo Iccius, quod valde mirum, utcunque commode hete ac
hilariter vixit, liberos procreavit,: habuit tamen lempef: macilentum corpus. Cfiter lib.
Ohferv4t-.^‘‘t-&Chirurg. . .
§.a; tltNutritiofiatmulcatequiricettumelhnecfolumalimehta concoqui, fed &: ad
concoftionis loca deferri: prbin patentes eile vias per qiias ad ejus officinas itereft: Oelb-
phagus via ell alimento ad ventriculum , chylificationrs organum traducendo: hoc fi qua¬
cunque de caula occluffitur , atrophia hominem conficit.
AlutariUs natione Germanus , habitatione Genevenfis , iiomine Abrahamus Colonna,.
plurimorum menfiumdceutfuinfigni& molefta Dcglutiendi difficultate laboravit j quae
tandem adeo adaufea eft , utmhil in ventticulum cibipotufve defcenderit, . quin. protinus
iugcfta quasvis , ubi orificium ventriculi fupetius attigerant * furlum. remearent. Tabe &
■morte fubfequentibus. - ,
Diflefto cadavere, repertus durus &fcirrhpfustumor,ptificio fuperiori ventriculi adha-
tus, adeo ut meatus omnino praecluderetur.
Observatio XXIII;
BefravataDe^utitw Petas, quivelat i» cavam defeendere videbatur, eb palmenes
cejlis anaexos , ex far^efurulentos^c.
IO. Taffinus Dolorem lateris querebatur: fa:pe vox deficiebat, ac fi aut pulmo confof-
fus, aut perforatus , aut adhabrens elTet: Non poterat multam’& affatim bibere ■, quia
deficiebat fpiritus : Aperto cadavere deprehenfus eft Pulmo adhairens tum in parte dextra
Xxsmia^rd&i^LCoScimmicc. Vide lib.'i.. tit.de Ijiteris dolore.
Potus veluti» eurum ePr.] Inter ligna extinaionis aegrotarent, & id accidensaeutae febri fupervenifi
facultatum corpus regentium & nativi caloris fet) quod corruptis jam facultatibus naturalibus
t Potus Ufa e>
Alium cuidain in arteria magna ,
admodum fuithuic potum admitt
Tlo XXIV.
Ium ia tortu trteria obortum. .
) cordi proximo, natum obfcrvavim
ut vix unciam fimul bibere potuerit.
Vir lexagenano major per quatuor annos circa hypochondrium dextrum doloreua
paflus eft, vomitum, fingulmm , ruftus , non pomit folidos affirmete cibos, fed
dufcuKs falcem contentus fuit : Eo mortuo , fefta in parte fupetna ventriculi fefeione , a
toaeti D nvlr,.
38 Anatom.Prad. Lib. m.SedJV.
pyloro ad finifttum orificium , foeridiffimi proiumpunt flatus j 8£ in cavitate repertum Ii-
quamen fubcraentum & fiumac fcctidum : praeterea pylorus totus erat exulceratus Scq. n.
de tit. de 'uentricdi delere-
Clre-thypechmdrkmdtxtTtm) Narrant morbum manfirsftatimdaVorant: Vifiturfe id in iis qnj-
quendam effe Equis proprium , qui vocatur bus Hepatis caVum videtur obrui multitudine
7"%: fit eum id quod devoratum eft & deglutitom humorum , viaeque primae funt obftrudc : Ma-
vix os ventriculi praeterlabi pqteft: imo fenfum xiraum remedium alvum follicitare, & ventri-
pondetis affert & dolorem aliquem inezplicabi- culum diligenter evacuaret BeSoBtiu Efuttm. ^
lem : tSulofis id accidit ,& qui cibos vix prae- Efbmtr.lih.e.fug.iii-
Veglatitie lefeeb GuUm eh iniejlmscemprepm^ i.Hepetis fartis cem witiricuU camexieiiem. i-
Ventriculi ^deratienem , cum fulmenum inflammatione , ab ajfumfte veneno. 3.
g.i.TJ Briofiis quidam puftulis in 6cic ubertim pullulantibus j hepar dolere viius eft,cui
aeceflit. inanis inteftinorum dolor & Gula: molelUa , ut cibum deglutirc am¬
plias nequiverit.
Indifleao cadavere Lien intumuerat, copia potulentorum diftentusj & inteftina ad
cas anguftias oompreflerat , ut ttanfituros cibos admittere non potuerint. Th. Bartholinus
cent.Jf-.ObferVat.Ofj: ^ Bfift.iaf.-tent.4: :
§.a. Vir patiebatur fingultus, folidos cibos non poruitfumere fedrantum liquidos: He¬
par ventriculo cava iuiparte atfte connatum erat, vide tit. de ventriculi doUre.
§.3. P. N. Vomitu, naufca,tefpirandi,Dcglutiendi difficultate &e: prehenditur , cum
gutturis dolore. Reperta ventriculi interna tunica omni cxpartclivirk &fyderata. vi-
tit. de vomitu. .
^ » A D DIT AMENT A.
Veglmitio lafla ac i ames , ob ulcus inftgne totam gulam qua arteria adjacet , eteufanti-
ETiam phtbifln cordi intus inharrere Plinius ait in ffigypto compertum Regibus corpora
mortuorum ad fctutandosmorbosiniccanribuslib. 19. c. 5. Marchioni Gafimiro adeo
prz moeftitia contabuit cor ut fimile fuerit pyro tofto : Hoc ipfum vidi & vidit meeum 'ftu-
diofotum corona in cadavere Elia: Raes quodfecui 6. Oftobr. 1633. in Nolbeomio hujus Vr-
bis mortuus ex multorum menfium efurie erat : Efurire & fitire coegerat Ulcus cancrofum,
horrendum , ingens : quod eum totam gulam , qua arteria: adjacet mox fub larynge oceu-
paflet.noviffimis vita: diebus liquidi cujufcunquc ne guttam quidem ttanfmittebat : Non
illa mihi dicendi copia eft quzvel adumbrare queat aut corporis maciem, autvifcerum 8C
inteftinorum omnium .■ Cernere ibierat quam miferrimum mortis genus &tFame perirer
VanderlindenSelecierumTra£i.ix.§.^i.
Deglutitio taja oh tuberculum cancrofum in etfofhago-
Vlt honeftus j«. circitet annos natus in tantam incidit deglutiendi dificnitatem,ut cum
'aliquid in ventriculum exinanitum ingerendum pro vita confervanda venirct,non tan¬
tum foUda viam fibi inmedio osfophago pra:clufam invenirent , fed etiam liquidotu illae tra-
fitus adeo impeditus foret, ut plores conatus qualibet vice per hori ad minimum quadran¬
tem effent impendendi, fubfequentibus etiam ingeftotumqu^ Sparte larfaad fauces ufqj re-
ftagnabantvpmifionibus,antcquam guttula una aut altera fibi viam aperiret in Ventriculi
concavum, qu6 demum peraab aliquid liquidi ulterius abfumete imd pultem tenuiorem ex
laae&f»tina aut paneconfeaam votate valebatNec aliquid in fubfidium poterant vel in-
ftrumentaChirurgicaotdinaria,velaliaquzcnnquea nobis excogitata, quin vitam ficmi-
ferrirnam per annum & dimidium tranfegerit.tandcmquematafmo, nulla tamen advenientd
febte',prqterqoam ultimis diebus, corifeaus obierit. Cadavere in cafus tam rari caufam re¬
tegendam aperto,Vidimus tuberculum in parte crfophagi media eo latere quo trachea: arte-
riz adjacet fitum,non equidem admodum magnu fed quod in cancrofum quid jam abierat-
lividum enim atq; etiam faniofumjVaricofilque vafis refertum apparebat. Unde fatis con-
ftirit non tantum tumoris corpore viam impediram iiiifle, fed etiam fucco ftiptico inde con¬
tinuo quali tranfudanteoefophaguraea parte eonftriaum non parum alimento tranfgrefluro
De Singultu Ruminatione,^
oblHtiirei Similem prope.hiftorUmpropomtClariffWfllis Ph.armacCBtipes rationalis par¬
te prima fca. 3. cap.3. his vcrbisl Vir robuflus j & aliter fatis lahus; a longo tempo¬
re vomitii crebro Inorans, comeftaquzque fiepius 5 ctfi non iempeti mox'fcjiccre ib-,
lebat : Tandem viffis omnibus remediis morbus in eum flatum devenit , nt valde efiiriens
comederet ille j donec oelbphagus ad giilam uiqiie impleretur, dein nihilo in veUttieuIum
illabente ■, ingefta quaiqne cruda regereret ; Cum pharmacis nihil juvantibus pri Fame fum-
mc elanguefceretj & ptopedieminterlre periclitaretur ,inftrumentnm ei inftar virgulz , e
pinna cetacea , cum Ippngiz fibula apici ejus afiSxa parabam ; hoc zgrotans ftatim a cibo &
potu aflumptis gutturi, uhaqs oslbphago immittens, alimenta fteus reflagnatura in ventrigu-
lum, orificio ejus tefeicato, detrudebat: atqj hujus ope per fedecim annos pabulum quotidie
fumfit: cademqueadhne machina utitur, & etiainnum vivit valetquej fccus inedia peritUr
rus. ProcUldubiomhoccafuosftomachijfiveaturaore, fivea paralyfi femper occluium,
nihihnifi violenter referetur jin ventriculum admittit. . ' )
ANATOMIrE PRACTIC.^
LIBRI TERTII.
De SINGVLTV ET RVMINATIONE.
Siiiguilds ab Hefate i Sfleae ^ im0im
ERMAiiuvs Crttferitis , qui Hippocr. quofdam libellos cum comment.Galenij
^ E latine faiflos edidit , Is aj; Decembris placidiffime exfpitans nlottuus eft , ciim iS;
a reftilEme valere Vifiis , fubitd in
^ntri^i incidiffet i qu* ad extremum vita: articulum Hullis medicamentis curari , vel
faltcm mitigari potuerunt: Erupit illi quarta die morbi fanguis ex naribus concretus: in urina
ejufdera grumiquidam obfervabantur, cum toto triduo prZccdenti ejufdem fuppreffiohe
laboraffet : Senfit initio quoque circaHepar vehementes dolores , perpetuo nigra dejecit.
• Cumfeftum eflet poft obitum cadayer , nihil fere aliud memorabile inventum eft &:■
mirandum, qudmquod fihlftro tene careret , cUm dexter magnitudine biiios explere Vi¬
deretur: Hepar circa extremos valde nigricans videbatur , Itidem & teri dexter.-
Splen quoque parvus , vehementer , ea parte qua alligatur , nigricabat : Inteftina prorfhs
erant livida j ptoptet contenta fimilia illis quz per totum morbum dejecit: Ventriculus
prorfus erat inanis i Cor flacctdiflimum : In vefica lapillus fabi magnitudine , vel pCne fbr-
ma & magnitudine lupini inventus: SeleaaxderfeU. v. cdxftl. ibvii
D e Singultu & Ruminatione. .41
APP END IX.
Ut SirigulM ah i/jfiamm-ttiose Hef ttis, Et quomode ptvtt Sterauiett».
A Nte biennium cum quidam Decurio ex przfidiariis noflxis Hepatis inflammatione
laboraret , diebus paucis ante mortem in Singultum vehementilEmum incidit, ad
quem contineendum cum vatia a me adhiberentur, cum tamen tollere nonUeuit: duo
vero pra: primis aliquid auxilii afferre videbantur Si Singultum ad mediam horam toUcrej
fcil. manus ftigidz imponeret aqui , juffi , hinc Singultas ad mediam defiir horam, Et cum
Singultas rediret, cucurbitas meo juflufinefcarificatione ventri applicarent; itemm Singul¬
tus ad hoti quadrantem remifit : Gum vero hic Singultus a:grum rurlus moleftaret , ad Ster-
nutamenmmttanfii: Errhit iumfortiffimum in nares inlufilatum eft, verum nullam Sternu¬
tationem movit : Quate fi Kgti ad Sternutationem errhino, vel pulvere ptarmieb compelli
nequeunt ,pro infaufto figno habeo : Natura: confultiffimi , ac arcanorum rufpatores hu¬
jus rei reddunt caufam: Meo judicio, quando sgri ad Iternutaadum medicamento im¬
pelli nequeunt, certiffimum indicium eltftcultates vitales S£ animales peccanto materia
luppreffas effe ; ita ut non valeant hotlcmfuumipfas prementem expellere ; & jam fuc-
cumbere viftasque dare manus : An veto in omni morbo pro infaufto fignO habendum
fit, non definiam ego: credo enim ut cuilibet mOibo tua lingularis corpus occidendi me¬
thodus eft ; fic quoque quilibet morbus fua peculiaria Se prOpriainfiufta figna habet : Ster¬
nutatio cuioperinaturzin macrocofmo analoga fit non immerito quis quaereret? Terri
motum quodammodo refert , Anveroin infantibus lumbricos lemper indicet Mihi non
fe vetifimile, acres ichores fatpius c capite depluunt ; membranas furame fenfiles irritan¬
tes , fternutationem caufentur: In.occuiorum aSeffibus corpore 1. a. evacuato fternutatio-
nem maxime utilem ctedO , Se fic eam admittit in curatione Gunz ferena: Excel. Cijler»s‘,
ptzptimis vero probo in oculorum mOrbis pulverem nalalem ExcelL TTh.BiirthHimSic.. iok
■iMdoviMsHitnnemitnmsifi&cUsMedK.Barthdimannne-j^. ehferv.zS'.
OBSERVAtid Ilh
Singtitus « bilt udaftam -ventricalifandoco
corruito -ii
'imittdmvifi&dm Reni
Sfereniffimus quidam Princeps febre ab inflamtriatiOne rbnis finiftri prehenfus , ( vide
hijieritmUy. ^-tit.de Febribus) gravi quoque fingultu affeffus fuit i in hotas crefccnte;
nullis remediis cedente : Seffione corporis faffa ; Ren finifter foede computruerat : In
ventriculi fundo , Se inferiori orificio , innat pars non minima bilis adiifta: : Garteta
quoque vifcerahaUd leviter inflammata cefirpiciebantur.
Singultus tb ttri biUrio humere in ventricule egntenitr.
lancholici ( noU mmen atrz bilis j Singulturn quafi continuum patiebatut : Ejjis ven¬
triculus, tametfi pridie mortis fex biliofi Se melancholici humoris libras vomitu rejece:
rat , attamen ejufdem excrementi libras duas in fe continebat ; eujus acrimonia fuit
tanta, utcafu aliquot guttula: in argenteam pelvim deciduse , acrimonia fua non fccus ac
aqua vitriolata metalli nitorem maculariti rl^ hifioridmrit. devemim. ex Hetfrri Herculis
med.lib.:}.cap. ’
Singttltiis u laBis ucrimemu erificium venirkuiili^tmis viUkmte.
Ttrtiam caiifam ConVulfionis Se Sin^ltus fi Hi^ecii 6. apb. 53. addidiffer; nempe Irri-
tationema materia acri Se mordaci , oracula fua complemento auxiflet : Irritatur
enim orificium ventriculi vellicatis nervis a fcxto pari propagatis, vela flatu , vel a vapori¬
bus calidi Hepatis ; unde lethale prognofticum in Goaeis deducit , ,vel a Tumore compri¬
mente, qualem illi adfuifTefufpiciofoit, quem Patavii perpetua firigulticndimoleftia novie
mus, vel ab acrimonia laffis non fuperflui , qua: infentes vexare nonnunquam folet: Cu¬
jus etiam nonita pridem exemplum habuimus: Filiola ftatris mei Glar. Berloli Sarthelhti;
Profeflbris Regii Sec. 17. hebdomadas nata ; ventriculi naUfea fenfim oborta, forfan a la-
ffis acrimonia, circa meridiem zj. Maji fpafmo fiaiflra: manusjcum Singultu continuo, ea-
Beneti Amstemiu Pars II; D ' 5 dem
42 Aaatom. Prad-. Lib.lII. Sed.V.
dem materia nervos ftomachicos irritante & convelIente,'Correpta fuit : Levior ille fpafisiuS
fnbindcremifitinmanu., quia levior cailfi, fed Singultus perfeveravit , ventriculo a «4.
leria vellicante fc expedite non valente , ut nullas fomno inducias concederet : Omnia fue¬
re a me & D. MMhiildc^iu) adhibita, exfemaparlter S^interna, ad abftergendam' inimt
cam ftomacho mKeriam , fed inliibete in tenellulo colpufculo nulla arte fotuimus toottis
, celeritatem, quiniS. hora, Singultu petfevcrante,-elegatttiiEma anima -exfpiraret. sitr-
tholinK^n ^is fnci:-Mi^\(r;i. do^erv. 28.
.A -P -P E-N D I X
Swgulms FirioilUiisplifangiiwis mifioaiehrdchh cedens.
Vivit hic virgoannorum 24- qua: caetera lana , quotannis fere , ftato pleromqufe Tetopo^
re, Singultu affligitur tam pertinaci, ut periodun«4rdierum non raro abfolvat, ali¬
quando & ultra progrediatur, -contemptis quzcunque etiam in adverfom-4 variis Medicis
tentata funt tnedicamentis , tam continuo utnaUum intCrea hora: diurna minutum a fin-
gultandovacuumexpefiatur: NoaesfoIaequicta:funt& fomni imperturbati: prima luce
expergifcente *gtaexpergifdtur Sc fingukus, totumquc diem faftidita concuffione in¬
quietat: tandeminventum eftffluic malo remedium: Illud ipfum eft vena: fea'iodibera-
lior c vena brachii : 'Memini fluxifle etiam aliquando 'ffleriftrua fic fetis copiofe durante
malo , nec ideo iingultum vel tantillum ioicfcalaffe: Sed cur fola bratfflii vena feaajuvat?
an fiatuleritum quiddam aefi iunaum vafa fengmnea •&per'C&nfenfum ner¬
vos etiam perturbans, aperta vena tam vicina, exitum inveniat: an alia-in re haaenus -fete
inaudita excogitari convenientior ratio .poffit, -rerum medicarum confuki -expendant,:
<!dem in Aciis anni 1671. ekfirv.-^.
‘O B S^ER V AY l O X
> 'singuUusdbomentoventricitlumdeorfiim-triihente ertp.s.
VIdiOmentum p. n. ineateftis tunicacni peritona:um originem ptaib'et-,"itaauaum lii
quatuorautquinque librarum pondus penderet, &'ventriculud3 ita deotfum ex fea
fede diftraheret, ut ventriculi deficiente rounetevari!fqiie 6bortisEingultg>us'<morti-oC(ii-
fionem dederit, refdius imtd.^i.c. 4. •videtit.de HernUs.
iteftiiali. [
ali , prsfertini fi jejanum-inte- volutnm & mite adaifena ,'z'd Onatedr anr qnin-
3lum eft , & in fenibus , fami- qnelibrarunj pondus, ufrentriculum detraheret,
„„.6-.. JmEraaiclt noram. _ finp.hus caofafet &mbftein, cumegerferoram^
mentum^ Obfemvimus m leptuagenario ut iolitus erat , fubligarenegieiii&t. -Btubinus Tb,
nobili,&quidemfecaBdo,idquoa Velalms no-
-minat omentum in.ptoduaionibusperitonaeidS-
J 1 ftinum prdlaplum ell
iiatem effe Singultum'”""'
'Ob
iingilttts hptmmitionemvhincjjderMtsnemfulmonKm^mt^inifuinjei^utiis.
DOminus deButes, Singultiens, tufflens, febriens, ad tabem vergens interiit, feveip
tiilli funt Pulmones purulenti, corrupti: Inteliina livefeebant quali fyderata parte
fiipcmajundecredibilefiiirSingultus magnam occafionera Hlmc-natam,:f%/.A4»<r.i'f-i:,.i„-^«,.
I)tAaw|doiarm&) Quam Sin- laceffit & defatigat, poft hujufmodi irrita-
guitus in Febribus (quem iaphragmatts «oms tadinm nihirmagisquaih deeordis dolo^
propiieaffeaumeffeftatuit E«*.i«»rer; oltendit re & aniietate ^conquerantUr : quin-St pulfus
idemTraa^de cordecap.2.pag.#7.Cum diaphrag- plurimum intermittit: ficti -enim aUtw hon po-
matis circulo 'nervofo 'pericardium^undique ac- -ceft quin i partianriftarQm adhsfione , & alte-
Cfefcat, fisa ndfipoteftquin convuHionefaa hoc rius fpalino, inafua ipforum opera impediatnf-
iheonfenfum trahat /adsMue motum cordis m- megue enim diafferagma toties & tam violenta
tertutbet: EtHcetbrevisb-ajnlmodiatteaio ma- fyftole cornpi potell, qmnxor fecum fimultra-
gnas cordi raoleftias non faciat, m febnons ta- hat, adeoque antipraxi fna moram eius ii®*ntc
men malignis, obi diutius & per plores forlan pardxyfmomaleum:|fetVenaE.
horas & d'ies perfeverat, cordis mnfculnm adeo
De Singdtu & Ruminatione. 43
Observatio VII.
■^iggdms exciUtes liiariisver^iculijntejliaerum ilUrumvefurtiamaituriilUimi^Bibus.
I ^ Tudiolus graves fingulcus 8£ vomitus pcrpeflus eii; In Cniftro latere thoracis Omen-
^tumfeprodiftfubquolatitabatventriculus.
§.i. Vir Vomitu, Singultti &c, infeftabatUt : Hepar veiirticulo cava fiii parte ventricu¬
lo arftc adhzrcbat : In hujus cavitate nihil vivi invenio; fcd falcem liquamen fubcrucn-
tum. VidetU.deventriculidoUre.
§• 3- Quidam ponftim io peftort vulneratur , iftu tranieunte bs fterni , luperVenicnte fe¬
bre ac Singultu : InVenti Pulmones Sc oefophagus ix& &c. vtdelih.^.titJev‘gljferiiui.
§. +. Militi gladius paulO infra cartilaginem xiphoidehi intruditur , Singultus fupervenit:
Invenitur ventriculi orificium, j&pars finifbraejus, per vulnus ad thoracem delatum, '-vide
Ub.et.tit- de -vulneribus, &fupra§. I.
§.5. Mercator cultello foditur in abdomine; in regionfe epigaftrii ; fequitut Singultus;
fed fine vomitu ; Inventum fundum itomachi petfoflum. ' Fi^ ibidem.
§.6. Dom.N. Singultus , hinc totum corpuS intumuit, detumefcente corpore repetiit
Singultus cum febre: Inteftina livebant , quafi fyderata fupcrna parte; videlib.A- ut. di
iehrihiis.
* f Singultum diarthSsaut dy- luccelfic. fed quz tenr.innin falutaris excellit; ad
1 feniecse im-yiduSii-'». funeftum plerumque efle xvij. enim diem exporreSa eft , cum indiciis in-
plurimiobfervarunt, am fi inflammationi alicui flammatorum inteftjnorum , acerrimus qui pp£
internae , fuperveniat : perpetuum tamen id lion erat dolor ; urens . & ea velnt contorquens ; Ex-
effe nuperrimo exemplo menfe fcil-Septembri an- trehia omnino algebant , tiec tegu menta ferte pd-
niidSo.oftenditVirpraeclariflimus, Dominus D. tetat: frequenti® dejefiionum fper quas mucus
Titrurius, in Academia Genevenfis Juris Vit. Pro- intcftinorum abrafus quoque ferebatur ) Stngttiim
feffor. Is febre duplici tertiana prehenfus, qu* acceflit ; Evafit tamen contra omnium fpein, ad
fecundo feplenarib foluta eft, fingulis diebus dmniumvota.vifusenim defecerat, auditus.de-
tum criticis tum iqdicibus diarrhoea correptas eft, glutiendi vis ablata . , cuin facie Hippdi
qua effundebantur , Recidivam vero ctatica; fedintrufo vino vires & vitam recepit:
febrem experto , feptima die diarrhoea quoque
Quidam in hypochondrio dextro vulneratur ; accidunt ventriculi lubverfionfes 8£
Singultus: Inteftinum Colon totum dilTeiaum per ttansverlum & fphacelatuin eft reper¬
tum. We 4-. rit. afe •vatefriiw.
§.8. N. Vulneratur in nate finiftra, die 7. fupervenit Singultus, Inteftina inflata, magna
putrediae. Uvore ; fatote inferia- Hepar intus & extra totum infeftmii. -vide lib.e^. iit,
de -julneribdi-.
§.9 Quidani Cum febre acuta; Singultu ; animi deliquio, Stc; prehenfus eft : bmnia
VifceramarcorecOnfcfta&abfceflu putriainventa funi, vide tii. 'de Febribus.
i. 16. Quidam cUm diu laboraviffet crebro Singulta , tandem citCa hepatis regionem
qiiod motbi fomes creditam , tumor apparuit : Motcui hepar marafinb & cancri iliodo afe
feftum vifutncft. Behniuscenfil.^%.lib.i..
§. Ii. Qmdampafliis eft ifchuriam cui fucceffit febris, Singultus continuus &c. Vefiern
inferiorem partem gangrsina in vaferat,poft inflammationem, nam pus cbpiofe Cum urina
effluebat. Vide tit. de l^churiu.
OBSERVAfib Viri;
binguUiis excimus eb infiammttione vefiae urinarU ; Rienis dextri S- bppenjt ureteris.
Quidam exalto delapfiis ( vide bifieriem tit. de ifchurU ) poftea vix unam & alferaifi
guttameruorisemifit, Veficadifruptarepettaeft, Ren de-xter eiim appcnfo vretere
inflammatione affeaus, qua: fortaffisinflamifiatioj tam renis ijuamVefica:, Singultum qub
vexabamrper 15, ante obitum horas excitavit: Praeterea in pericardii tilnicae lUedia parte
enchymoma appatuit effatu dignum &e.
Anatom.PraS. Lib jlLSe6:.V.
* A P P E N D I 3t.
Singultat ifrtltfftt curtili^nu ■mucroBati excifafifs.
NVxorptscgDansprzcipitaturabiinprovidoaurigain terram, hzc przter fcapnlaffl
.luxatam, moxreftitutam-, nullum fentit incommodum: -Adveniente partusrcmpo-
rc filiolum lanum ac vegetum felidtereft enixa: hunc cum aliquanto pbft accuratius con-
templaremt, offendit in cartilagine enfiformi motum aliquem infolitum, imprimis cum
fingultiret infans , qiiod iymptoma ei quam maxime erat Amiliate : quo circa cum motus
illcperfeveraret, follicita mater me vocat infantemque contempMndnm 'obtulit , Depre¬
hendi eandem cartilaginem adlatitudinem minimi digiti a llerno remotam , quz preffa nul¬
lum infanti excitavit dolorem. Et quia tum quoque Singultiebat infans (quodeicommu-
niter repleto ventriculo 'contingere folebatj cartilago qu oque illa ad motum ventriculi mo¬
vebatur: Suafi tunc impofitionemadftringentium,quz mater renuit, fed ecce intra anni
fpathim cartilago illa fenfim fenfimqueverfusfternum retrafta ita eum illo coaluit , ut jam
nullum fuperfit luxationis vcftigium. GeorgtttiSigerusin mifieE.cur.aBni xi-f-y. dbfi.^y.
FRequenter exteorfUna , nonnraiquam introi- 'eulivicinatnmquepartiumiiamno,undefingui-
fum recurvatur , non fine maltiplici ventri- tus, atrophia &c.
' tlBS ERVAtrlO IX.
Anatome viri Kumintntis\ cujus afiofhagus undiquaque edrnofus repertus 'efi.
Vitio plane belluino humanis calamitatibus novitas pondus adjecit: Nimirum invito
cibi a ventriculo non confeffi in os retrOceffu cum voluptate mandendi, a levi ex¬
pultricis motu irtitatZj ab afperiori& vix attrito ob ingluviem cibo : Caufa tandem inno¬
tuit verior paucorum fato: PataviiMonathuscumvoluptatecibosruminavit, Jsledici bru¬
torum mOtc gemino Ventriculo przditum putabant.
Ipfo defunffo FrancifeUs Piaaxonut oefophagum repetit undiquaque catnofum inftar muf-
cuii; reliquis univerfi corporis partibus fe reffe habentibus ; Marcore intcriiffe notat Aqua-
pendens capite de varietate ventriculi. lohann.Ehediuscent.i.obfiera). 55. Notandum mona¬
chum iftum duo habuiffe comua , affinem fcilicct beftiis ruminantibus. *
t) bS
X.
Mitome alterius Etminantis hominis , cui ventriculus erat indens-, % Vfemhrina
htterier admodum afipera.
VNus fuit Nobilis Patavinus 5 qui interrogatus de Ruminatione , hum effet illi iibeta?
refpoadit minime liberam effe, fed coadam: cogebatur enim ab affumpro ciboj
circitet horam plus minufvc, in ps cibum attrahere Scrurfum mandere : Cogebatur autem
ab infigniobledatione qua rumiiiandi cibum renebatur i idque fibi efle perpetuum omni¬
bus temporibus feffuseft: Dicebat przrerea omnem cibum j fivefolidum five mollem fe
femper ruminare, & dum affumebat, dcglutiteftatim abfque ullo fere 'dentium 'officio^
quamvis dentes foftitus effet in utraque maxillam alii homiiics, & os aliquanto latius ac
gulam, propter qUamcaufamliteramS proferre zgre poterat : Item fibi videbatur intra
os aliquid, quaS bolum continete, quod expeditam iililoqautionem impediret: Ruminaa
tioqueeii Scmotiis maxillz ad latera, longefacilior Obtigerat ac czteris: habebatque in
iifu bibendi vinum riigrum aepotens , abhorreat vero albam, przter Aialvaticum , cum
zgrotabat nequaquam ruminabar, fedab omni ruminationetunctemporis ceffabat.ut boveS
quoquefaciunt cura zgrotant,quod tanquam fignum certum boves zgrotare ruftici habent.
Obiit , &aperto cadavere inventus eft ventriculus rnfignis roagnitudinisj & ihterna lu-
perficie valde afpm: .His omnibus addehdum eft , quod ejus Pater. paulo fupta firontem
in capite cornuifeuium duriffimum , crafficie digiti minimijleagitudine vero Cvliv^ Hyfpani-
ca: habebat extuberans, fubftantiaungui perfimile , ExquO colligi poteli parentis iemed
aliquam habuiffe affinitatem cum cornigeris animalibus , lieque mirum foiiTe filium Smile
quid a parente contraxlffe. Sfer. Fabritius ab AquapendtmcT de varietate ventriculi.
T> HminanteS hominem vidit tkil. SMmuih recenfiiiteiempluih de Gennenli qninqusSena-
JX ctnr.i. obfeiv. iso. lobtmes Ftiir referente rio, eodem vitio abineume setaie^afqUein pr®-
p. c^ftovlib. ..'Emet. cap. 4; Stig. Hrrftm Ub. 4. fens tempus correptb , qui aliaiti ratibSem redde
tom. i.obf rvat. 9. Pa:tem&Filium ruminantes re nequit, nifi quod ipfe adhuc infans, -
Anatom.Prad. Lib.lll. Sed.
1
Anatom. Pra6:. Lib.IIf; SeS.VI.
tenfisexeellentiffimo Th-Bardii^no cent.I. hift. Mntibns optato foceurrere. remmque faatunt
XXXrX. memoratos, qoem verifimilius eft dio- cum artis honore latagerepoflit. A diverfitate
tuma confoetodifie fola addaSiim ea patraffejqo? quidem caularum & modi quo homines afficiun-
fpeaantibus admirantibnsque aliis exercuit . qua tur , tantum exiftit difciiminis in humana rumi-
conformatione fingulariventticuliifiquidem ana- natione, nr non modo fecundum magis & mi-
tome doceat, illum in ctmais hominibus natura nus , quod Burgouverus cum Ptevotio exilHmais
fuaprsditumeffe fibris ad motum mufculofis. vetat, fed aliis etiam rationibus differte videato*.
adeoqne generaliter exiftimationis locum obti- Interdum enim prorfus arbitraria eft, ntprolu-
neat, quidquid de bibone illo Battholious cum bitu citari aut omitti poflit ; fiepe veto coafla.
amico fooP.Caftellolfc.I. emet. cap.Vll£. tan- qute nolentes volentes invadit. Rurfns grata
quam peculiate lenletat.Qgin labalrit etiam Bat- nonnullis quaedam , voluptatem habens adjun-
cfaolini de mom ventriculi voluntario indicinnn Sam & jucundi laporis illecebras ; cteteris ingra-
cum enim nervi casdiaci atque ftomachici docente ta & molefta , quibus incommodum affert cum
"Wiflifio i cerebello dependeant , ventriculus Sc pudore, aut ex (rifplicentia mcetorem. Alia de-
inteftina voluntatis imperio non magis parent, mom quz a nativitate , alia quae a morbo , alia
quam cor arbitrii legibusexemtum & tamen peni- qu® a confuetudine fuam trahit originem : tem-
tusca-nofunEfed diaphragma ac abdominis tho- poraria denique aut petennis. Vifxm eft enim ,m.
tacifquemufculi eo adduci poffunt, ut ventticu- quit Burgouverus ex Prevotio^sa» hn affeSin
Ium pro mentis lubitu ad fele exonerandum im- mnnuUos mox in adoIefcenU*, nlitstxeonjijlexte de¬
pellant. Atquehac fane tatione voti'fui compos mnmntate primum prehen/es ejfe.
fieri potuiffet Sardana palus,aut quifquis prmterea Decsteto quia conftat omnibus , ruminatio-
eollum gruis fibi optarat , quo immiffarum cope- aem nemini hominum perinde atque brutis natu-
diarum blanditias iterum iterumqueguftaret. ralemcontingere .fupervacuoquariturabaliqui-
Quotquot ergo repetitis experimentis longo- bus , c»r non emntJ homines ruminetU Ut vero
ve ufnalimenta eomodo reciprocandi facultatem qusftio inepta, itaabftrufum eft Prevotiirelpon-
acquifiverunt, his ventriculus idcirco naturam fnm, quod Burgouverus th.L. ingeminat : Non
non mutat, ut-e membranaceo carnofusfiat, vel omnes homines pari vorsicaate alimenta ingurgitare,
pro naturali motus arbitrarius exiftattfed vomen- yuinimo ne illos quidem omnesruminare , -qui avidius
di mos inveteratus diuturna exercitatione fibris more /olito cibum non iene mafticatum devorant-, fii
facilitatem addit , qua inferne furfum seque pro- eos filum quibus ex individuati quadam proprietate
pendent inclinatione metus ac fuperne deorfum. accidat, ui ipforum nutritio perfici nequeat ,nifi cibus
■Iis demum qui ab incunabulis luminaverunt an denuoregeraiurinos , dS de integro dentibus conquaf-
dhplexfit tribnendHsventticnlus,ot Bartholmus, fetur. Quid juvat amplius ad abfconditasrefuge-
Minadous, aliique crediderant , vehementer du- le proprietates , -ubievidentes eorum caufs qu*
bito: nam anatome id nondumdemonftravit,cer- hominibus accidunt, funtin propatulo. Medici-
tumque eft ruminationem ventriculo concitati namvtffuntaria mminatiacuminhomiiHspote-
poffe unico; denique cumhumanaifta ruminatio ftate ac arbitrio pofita fit , nullam depolcit, iwe
■primario OeUm non habeat antorem, difiicilli- opus eft ut quis de ea lananda magnopere cogiter,
mum foret fingere ac excogitare . qu® caufa cor- At qu® moleftiam creat «xoriturque invitis , ad
poti nullatenus moriftrofovemriculerum alterum confulendos medicos omnino impellit. Tunc
infeverit.Profeao nobilis ille Patavinos ventricu- refponla dare aut -opem ferre convenienter nullas
Ium habuit unicunefed amplum acafperum. Uti- poterit, afferiionis illius naturam & caulas igno-
nam Fabricius aut alii teftes oculati afpredinem lans. Difficile fanatu malum eft diuturn® ac
hanc ,ceu rem accuratione dignilfimam , penitius inveterat® confuetudinis; fed gravius adhuc h®-
dcfcripfiffent , vel quod vehementius optandum, reditarium illud a parentibus in mero materno
oobisiconeoboculos pofuiffeat, luberet plufcu- contraaum. quia quodammodo innatum vide-
Jumdifferete. rut , nifiquis forte inter initia leprellerit, ante-
Tandem fi quid definire Hcet, in hominibos quam in nervum «rumpat vd nimium invete-
corporea ruminatio eft aff^aio fibratum mulculo- rafeat.
farum , qua cibus nolentibus volentibus e ventri- Summa fpes repatarionis in diata & pauculis
culoinos viciffimmaHieandusiteramque deglu- inedicamentis. IdergoanteomniacuraBdum.uc
tiendus , morbo aut confuetudine. orta , utpluri- dbi alTumantur facilUm® d^eftionis . quantam
mummdella . acinterdum etiam exitialis. Ru- ad fedandam famem necelfitacemque bis de die,
minationem certe homini hautelTe naturalem cum son ad plenam faturiratem nfque, fuffieitj ne
fupra diaum ell , tum vel inde patet , quod prifea unquam fit larcinatus ventriculus , neu efca diu-
-fecula eam prorfus ignetaffe videantur, & hodie rius in eo quam par eft harea:. Sed nec inediam
«x multis hominum millibus vix unus ruminet, ferre expedit , quod exinde nafcamt votandi
Pro caufatom tamen varietate occurrit hic etiam aviditas, atque multa exinanitione venter pau-
diverfitas, Qu® enim a patentibus contraaa fuit latim langucfcat, auaa fermenti acrimonia,
ruminatio , com ab ineunte ®tate familiaritatem quod tandem vim corrodendi acquirit in ferita-
a[tulerit,neclanitati multum^olEciat, quafina- rem degenerans. Qualiftimiilo incenfa cupidi-
ruralis ac innata cenfetut ; quam vero excitavi tas monacham illum Patavinum agitalTe videtur,
morbus, c6nvu!fioniseftfp«ies, parumquelvo- uteibumante d^lutiret, quam dentibnsfui&c
mirione diffsct ; quam denique introduxit con- probe extenuatus. Ad facilem promtamque
fuetudo, tametfi inveterando degenera vetft , ni. concoflionem inprimis adjumentoeftledulama-
hilominuscoaaaSc violenta exiftit. Atquehac llicatio. Recludit enim craffiorem ciborum nc-
diligenter fecernenda a fe invicem ac interaoC- xum , ut aditus fermento pateat ad intima. Ita-
cendafunt , nontaiKum ut rationes minutatim que quifanitaci lii® optime confultum ^e vo-
exponantur omnium , fed etiam fundamenta ap- lunt , eamque firmam & flabilem fibi pie-
pateant, quibus innixus medicas fententiam ro- cantat, vel ctaflbs cibos nullos ingerant , vel
gantibus ptscife tefpondete, opem vero impio- eos bene & folerter mafticeat. Qui contra
ANATOMIiE PRACTIC^
LIBRI TERTIL.
, ' S E C T I O V r-
’DE CONCOCTIONE L^SA.
Observatio I.
§. 1. Caaccclio Lufa iaimU Mtnuntiene&rcUxAtionttiimciirum Ventriculi.
Entriculi frequens eft morbus in dikcaiione & expiatione , tam in fanis
quam inatgris corporibus , dum jufcUlis , Scpotu frigido & humido liberali , adeO
diffblvitur ejus tonus ut fluor alvi inde fcquatur,qui tribuitur corruptioni ali¬
menti ab intemperie fervida ventriculi, vel obftru&ioni venarum mefaraica-
rum : Quod tamen fymptoma farpe referendum ad ventriculi laxitatem nimiam , mor¬
bum materis Ternelii , cui roborantibus & adfttingcntibus confulendum erat. Id obler-
vatur in apertionibus corporum poft obitum , dum ventriculus adeo extenuatus & laxatus
deprehenditur , ut caput infantis exciperet : Ideo morborum materis obfetvatio ad praxim
valde neceffaria, qui adftringentibus & ficcantibus, tam fumptis quam admotis percuran¬
tur ; Qus dodrina fuit methodicorum , dum laxum & adftridum in morbis conftitaetiinc.
iielMtusEncheir.Anit.Ub.^.cap.t^. VideRandeletittmcaf.deventrkulidebiliute.
§. -L. Ventriculi imbecillitatem a nimia illius tenuitate proficifei, ad quan? continua
craptila lijpra modum fspius Ispiuiqae diftentus , tandem reducitur , vefies alicu¬
ius inflar, quam pueri premendo inflandoque dilatant & attenuant, fedione comper¬
tum efl:.- Unde ihalum ipfius organicum immedicabile, cum fc recolligere, cibolque ex-
afte ampledi non amplius poffit, nafcimr, perpetusque flu&uatione fequuntur: tlute^
rUs truci. Tam. a. euf. ii. de cordis dolore. Qw craflius tugofiufque ventriculi corpus , eo
Soniti Anutomiu Tom. II. E J coa-
f4. Anatom. Pra6:. Lib.IIL Sed. VI.'
concoa:ionemfclidasproccderctum.exco patet, quod eorum qui nullam- concoaioj^
debilitatem palfi funt , ipd vel morbo aliquo rcpentinolublati, veI fupplicio affeSi ; leaioai
adhibciituf i vcntricolitalescffe deptehendanmr : Ium quod illis animantibus -qua:
Etna quivis conficiunt, ficuti cornutis qnzfa:no pafcuntur,avibuique praifettim; legn.
mina lapillo^ue continuo devotantibus, ventriculi'craffiffimi,,vclut5 tergori', &iaavibns
parenchymate conftantes ceniingerint. \dtm inrphfirvathmhus. J
#.3. Ferdinando III. Roman. Imperatori, fiimma fuit ventriculi debilitas , i feaurit
t dor is iaaifi, qui flatus, borborygmos &: abdominis murmura fufcitavit,0atusnonlbIuBi
deorfum, fed& lutfum violenter 'erumpentes-, crebros caufaruntRuaus : Hulcvemdcic
Ii tunicat , 'tam circa pylorum quam orificium fuperius , & per totam ftomaefii nmiubranaih;
inftar fiibtilioris charta: etant extenuatae, ■listra^continebittbiUofi d mlaaihbikijhumoris
Anatom.PfaB:Xib^lH.Seft- VI.
ram laftentium nimio eCii , qiii illi in delitiis : iiinc adnatam aiebat croftara , patictibns
ventriculi tenaciter affixam , quam fiuftraufulpiritus vitrioli 'atterere & diflblvere cona.
tus eft: - '
Aperto de&nfti cadavere , quod ptae^xetat oculis fe exhibuit, cmfta icilicct; pinguis 4
denia , omnino qualem depinxcrat,iemidigiti craffitie intus undequaque ventriculum iu-
veftfpns, lymptomatum & viri Ulufttis -mortis author. ix 'cemm^icatiene ItSiltfimt ^
Venerindt Matrontlim.SiMottilkfK^^e. Filitdiai^wrccUni uniciVxerisjBe^ aruit.
CvJtceSio Uft eb tmflmdii
ventriculi matum, &uffeaunem
tfilyiiMt,a.Q:aeC3. &negotiofa,unde ai
5 inquies , & qui non iinit cnrpus
fit j mirum quoque quod niteet faciet , qua: in aliis decolor & plumbea : Perpetue quoque
e&queruU, & medicorum aures querelis fiibinde novis &tigando, quxrcndi finem non fa¬
cit, quia non fecit dolendi, nec conquerendi fetietas eft : Adeft vola: manuum ficcitas,
& fqualor : Difteilis flli refpiratie , qualis effe folet in iis qui cucurrerunt ; Summa adeft
Inappetentia ; In hac muliere flatus generabatur ob lna:quaiem intemperiem ventriculi Se
hepatis. Si ii difteadebant ventriculum in dies : Ventriculus amplior & capacior non po¬
terat comprehendere cibos, unde ruftuum Si flatuum perennitas generationis.
In mulieris hujus cadavere fanguis nituerat, cerque r^igerium vix accipiebat : hinc puliits
inzqualisSi palpitationi fimilis : Ventriculus ampliffimuserat.frigidiufculus, unde rebus
calidis deleftabatur licet lingua ficca eflet St calidius Hepar , fic ventriculus vix cibes co¬
quebat, tiUenius cenf. 78. lib. 3.
Ventriculi <
cencociu l/tja, ^ crebri RuUus^b alceratum Stmicbum, Hefttis, ^ lienis vitia.
ILluftr. N. vomebat bilem flavam euffl tantis Rufiibusut de fuffbcation» metus effet:
In ftomacho duo ulcera reperta fuere , Totum quod ingeftum «tat , atrum colorem re¬
ferebat: Hepar magnum, durum SiquaGcodum , ia duabus partibus fideratum , Splen
putris. Videtei-de^churia.
Observatio VIL
'Sjuclus frequentes ab atro humere in cavitate attenuati ventriculi cenclufe, Pylere fcirrhefi.
N Obii. Vir in conviviohanfit vappam aut muftum invitus , Ab eo tempore pondus
inftomaehi feufit fundo : Ruftus habuit foetidos Sis. Ventriculus a flatibus admo¬
dum diftentus apparuit , valdeque extenuatus , in cujus fundo atramento fimilis copiofa,
corrupta & foetida materia continebatur : Pylorus feirrhefus arciifime concludebatur y Mefen-
tetium quoque totum fcirrhofum &Ci Ifcidelib. u iit. de melancholia. )
rf T>! Jlomachi fenp fmde) Videntur fuis Ibmniis lis, aut potius cujus fit ille calor aftum hunc
- 11
6*0 Anatom. Prad. Lib.IIL Sed.VIj '
Observatio VIII.
Vtntriculi ConcoBi» hept oh deUtai e)Us ragas.
§. 1. 1~% Omina Illuft. per multos annos affeftibusfpafmodicis obnoxia, mottua ventti-
I J culum exhibuit valde inflatum, ejufque tunicam interiorem fine plicis aut ru¬
gis, quod certe accidetatob crebros vomitus, vifcere hoc fpafmis continuis fere afFefto:
Ob hanc rationem, fcil.fl;omachi tono ptasfiraao , alimenta nec bene appetere nec con¬
coquere falebat. Videlih.t.ut. deCoavalftoae.
A Ventriculus tra>ascon- formantur, quatenus hasc tunica exteriori cat-'
flat tunicis , una communi , a diaphragma- nea multo amplior efl, quare ut ab ea continea-
te otta,& duabus propriis, externa internaque: tur, necefle habet in plicas five rugas iftas colli-
hrecin corporibus fanis multas habet rugas five gi : In bibonibus vero dcgulofis; quibus a crebra -
pHcas,in ventriculis fuperficie concava eminentes, nimia ventriculi impletione tunica carnea plu-
quaevidetureffequafi totide fepimenta.Cvefulci, rimum extenditur, etiam interior illicoextenik
quibus chyli portiones hic illic tenuiter difperfx rugas fuas omnes amittens , plana & tenuis inflar
melius coSionis ergo ab invicem detineantur, ne vefiese inflatse evadit. Wiia tbarm. Ratktt.citf.
fimul in maffam fpiffiotem confluerent t Plicae iftf a. feB i.
§. i. Illuftr. Comitis N. ventriculus magnus fine rugis repertus eft, quia affatim co¬
medit & multa : crapula: autem deditis ventriculus ampliatur. Fide tit. de Djj^nsa
»YTTcoa’o verriculi rite procedat neceffe'eft delentur ruga quae hofpitium praebent reliquiis
\,Xvetriculam arfiecibum ipfi commiflum am- alimenti ibi commorantibus & delitefcentibns,
pleai,ideoquB conftringi.qus! conftriaio non fuc- fermentum ventriculi conftituentibus . H quo
cedit fi prster modum expanfus fit ; Sed & alia prarfettim peragitur chylificatio. Viit Schsli*
ratione nocet exupeians illa diftenfio , quia fic ai vbf i.
Observatio IX.
ComoBiolafa dr RuBasfrequeaUs ah iaflatioae ventricdi& inufimorum ■, nigro
humere oblitorum.
Vlrmekncholicus Ruaibus infeftabatur Scc. Ventriculus & inteftina inflata erant,
nigricantia, intus atramento quali futorio oblinitat vafa mefentctica obliterata.
Vide tit. de Scerhuto.
yr T Ir melancholicus SsSihm infefiabatur ) Fla- terialem caufam confirmat cum omne:^ Sal vola-
V tus hypochondriaca affeSione occupatis tile , ac praefettim oleofum , tum omnis plan-
adeofunt familiares, ut Flatuofie ob id nomen tarum pars difentiendis flatibus apta , Semen
gitat , prseeunie Diocie & Aetio qui a«Sot tpVcaSss inprimis , a quovis pituitam vifeidam , in ven-
nnneupant : Gum enim ventriculus & inteftina triculo aut inteftinis habente ufutpitum , & in.
vitiofe officio fungantur , multorum flatuum principio fiatns quidem excitans , vel augens,
ortui inde- occafio fub nafeitut ; Rudtns autem tandem autem itetam diflipans : Eorundem Fla-
vocantur flatus halitufve fonoti e ventriculo tuum materialem caufam effe humorem pituito-
«rumpentes , & quidem nonnunquam difficulter fam , & quidem vifeidum , patet tam ex caufis
fi materia illorum admodum vifeida pertinacius ipfotnm antecedentibus , alimentis confimili*
tunicis ventriouli adhzreat, unde fsepenumero bns, la^e, pifcibns, cafeO, animalium extre-
comes eft illius inflatio & diftenfio: Habent au- mis, geiatinam vifeidam continentibus , &c.
tem Rufius ortum vel ex alimentis in flatum abi- tum ex ipfa eorum cura, per folam pituitofi 8t
re pronis i vel ex humore pituitofo & vifeido, vifeidi humoris eortefiionem ac edufiionem, fie>
tum in ventriculo hastente , & ab afiumptis ri folita.
aromaticis in flatus rarefafio ( inquit Syhias ds Intus atramenu qudfi futorio Qc.) Fernelius lih='
itWfrax.l.\. c.q.) tum in tenui inteftino O. de partium morbis ac fymptom. c. 3. tunc pra-
repetto, & a Bile in flatus dedufio ac ad ven- fettim Rufius &flatusgenerariait cum bilis flat
triculum pvopulfo. Bilem . ut potefale volatili va vel atra ventriculo fubfteriutur,
& oleofo conflantem , internam effe Flatuum ma-
Observatio X.
RaBus a ventriculo f utri , hepati annexo, emi^i.
Vir patiebatur vomitum , fingultum, RuStts; Hepar ventriculo cava fui parte ar^e
connatum erat. In hujus cavitate nihil vivi , fed fafjm liquamen fubcruentum.
Vide tit. de ventriculi dolore.
OBS. XL
be Concodione Lxfa.
D!
UiBas jreqaentes.i vithVeiitriculi, Epflei ebjlrucii , &c.
Om. K. latus multos eniSabat : Vcntticulus lividus erat in fiindo : Humores me-
^lancholici in omento 'acervabantur, & inde in ventriculum refluebant. Vide nt. di
'Observatio XIL
CencecUe Ufa i ventriculi. fitu tuMitU.
§. i. TNterdum ventriculus propendet ulqae ad umbilicam 3 ut oblervatum in cadaveti-
Xbus, quod vitx & coftioni multum incommodat. Sidtuus Encheir. Anat. Pathd
■ §. i. Obfcrvaviti^/i»! Omentum in fcrotnm devolutum Si auftum, ventriculum exfua
fedc diftraxifle,' adeo ut munus ejus deficeret.
§.3. Studiofo bbftruaiohes fumma ventriculi fuit debilitas : Aperto thorace ftatim omen¬
tum fe exhibuit , fiib quo latitabat ventriculus; Vide lib. 4. tit. de vulneribus.
Observatio XHI;
ConceUio Ufk ab iajUmmatiene ventriculi,i» que nigrictas materia referta.
VXor N. vomituriebat , Ruftus emittebat , febricitabat , Deprehenlus ventriculus ad
fundum perforatus , In quo continebantur multa nigricantia , ita ut videretur humor
melancholicus, f^lde tit. de ventris tumore.
» A D D It A MENTA.
ConcoBio lafa ob
ventriculi incraffatmem.
MAlum alimentum reddit, nt Galenus obfervavit, corpus tanquam polypi aut loliginis;
fepc, quod ego vidi fadumin fenettute , ut tunica veficz, potius Coria alba reprifen-
tarenrs 'Vidi etiam ventriculisidem accidifle in iis qui pube effent eonfcripti ,& tum dura
effetla membrana riguifle ut teftacei vidcrentun Guarinonius confultat. 455.
ObSE RVAT IO, II. ■
IN quibufdam vidi ventriculum toto fuo corpoffc duruni & fcirrhofum faQum, qui tamen
etiam concoquere , nedum continere cibum , & appetere ad extremum fere vltz potue-
nt. Guarinonius confultati-^% jf. '
ANATOMI^ PRACTIC^
LIBRI TERTII.
SECTIO VII.
’DE VENTRICVLI DdLORE.
O BS ERV ATIO I.
se Solore ventriculi ab ejufdem eroftone a Me e cyp confiuentejiquore ferofeacri i
mefenterio frodeunte.
B E VER INUS Falck quinquagenario' proximus , ex Scorbuto incerori ani¬
mi permillo, febribus vagis aliquandiu tortus , 'tandem penitus fenpi
frejlratum , dolores ftomachi vicinarumque partium intenfiffimos : Advo¬
cati Medici alii atque alii, ut erat omnium amicus , ptzfcribunt emetica , ca-'
F thartieaj.
6'2 Anacoffi.Pra£^.Lil>'.ni.Se<9:-VII.'
thartica, ftomachica,chalybeatar5aria, omnia incafGim : quippe invalefcebat. quotidie mj,
Ium , ftomachus Rejuieh/n iKgef^-amaia , quantaeunque folUeitudine vel compofica vel pr*.
parata, adeo ut excoriationem ventriculi in caufaefle fulpicarentut tandem niedentes;
Igitur cum fine fru£i:aaiiquotiesdecoaumChina:.baufiirct , cutamladis proponunt : Ule
iequi facilis, acomne.,;fimul aC fprbuit fimulrejpcit , & rqecit non purum , fed in cafd
fpiffitudinem coa&im ; Tandem vidus malo fatis concelEc , poftquam rogalTct adftant»
ut i morte in cadavere fuo inquirerent quid demum-illud eflet unde tam diri cruciatus pro-
dicifcerentur : . •
In evifceratio'tfe'er|6 hsec notata , Totainfefibr venttidili facies rubicunda & tantutn
non excoriata; Hepar ingens duriffimum , S^qua tefit yefieula;fellis, -nigticaBS : In cy(H
fcliea frufiitm oblongum coagulata: bilis & duriufcula: , ac , fi diutius vixiflet , in calculos i
haud dubie abitut* : Tars autein illa bilis , qux fluida adhuc , omnia vicina calore flavo tiro-
xtrat , qui jam flrflaciera. d" corfm totum paulo ante mortem corripuerat : Lien grandis , du-
rus , vafa fanguinea ab eO fpatfa in exteriorem ventriculi tunicam , omnia tumida , fed nulla
{ ut nec vas breve) in cavum ventriculi penetrantia.. In mefenterio, non procul a Pancrea¬
te, cavitas notabilisv.i^aore ferofo diftenta , unde haud dubie acidum illud emanavit quoi
tantopere ftomaeho inimicum erat , & proxima, quantum liquet, tnortis caufa : Pulmo
locis pluribus 'coflis adnatus : Thot». Barthdinm in Aciis Medicis , annor. 1674. 75. ^ 76. vo-
hm. y al'firv. ,^4..
ITa quHem SarricHUs iioftercafum memeran- fignauns, cujus nunquam line venerationereCot-’
dum nirida penna expreIfir,hiftoriam pertexuit, dor. lob. Dmi. Sa/a, Patavini Lyctei Princeps Me-
Curationi & apertioni una adfuit Celeberrimos dicas : Cum ejus confuemdine Patavii ftuerer.ob-
Collega, mihique ex Diario fuo conceflit : Hinc lata ipfiefthiftoria Juvenis derepente acerbiflimi*
vero liquet quantas turbas in corpore Biils exci- ventriculi torminibus correpti cum aliis fympto-
tet, tot dolorum caufas, quorum fobinde ratio- matibus , ex quibas obiit non fine veneni haufti
5il. Juvenis annorum 29. latis oene conititutus , temperatura: ao numiaum v
, in vivendi genere fatis temperatus , jejunium quadragefimale religiofe fe
lens, nulla pra:cedentecau& externa, incidit repente in ventriculi
vehementillidios, cum continuis, moleftiflimis matetierum cui
Ciis tamen iblvebatur, licet dolores non remitterent .• Ad doloris lenitionem exte
pofita nihil juvabant : vOmitusmoleftuscopiofa: materia: perfevcrans ab ufuTheri
fus aft aliquantulum levatus : Duobus diebus naturallbus i.n his vomitibus perlevera
ftea fua fpontc fedatus ell: vomitus , quieverunt dolores , & potum defiderabat Se
bat , bene dormiebar, fatebatur fe optime valere : Nulla unquam febris ipfiim in i
ciatibus afflixit , fitis tamen ardens perfeverabat; per tres alios dies in bono ftatu tr;
Altera die poft , 4. horas a prandio , nullo errore inyiflia , nec in alia re non nataral
miflb, repente corripitur vehementiflimls Ventriculi Cruciatibus , & totum abdo»
fam Si dolorofiirn evadit ; fe fiiffocari dicebat , cum cordis deliauio & defiderio voi
Statim totum corpus in iramenlam i
ftianum corpus videretur : Oculi , aur
valde erant deformia , cum variir livid
gaxgritnMi , nam ad levem contaSum c
cum rubore & manifefta crofionc in varii;
tiaciola videbatur-, cum dolore livido.
6'4
1
Anatom,Prad. Lib. 1 1 1. Se^- V 1 1.
Obsektatio IV.
yeatriadi delcr th eo circi fylerum ab aqua fublimati cum lecore corrofo.
MOnfpefluIi cum agerem , Pra:feftus morum filiorum Arimatii ex ulcere kboralsat in,
crure. Cum ergo Pharmacopaeus purgans interdum attuliflet', & alias ille aqua fub¬
limati ad ulcus uteretur , puer fub auroram vafculum non difeernens , aquam fublimati pro
purgante exhibet .• Magnam ille rofionem in orfophago ftatim prnfentire , necnon de er¬
rore offerendo medicamento dubitare : Erratum deprehenditur, puer aufugit .accerfuntur
Mediei , exhibetur ftatim vomitorium ,hinclac , poftea antidota, fed tertio die moritur,
quodad vomentum minus aptus totum , utexiftimabatDar«»r4«»»r,non rejeeiffet. Aper¬
to cadavere, ventriculus circa pyloton, iteinque fima pars Hepatis aftrofa valde & inflam¬
mata apparuere. Salmmh.cextHr.l.ebferv.ix. .
Purgans attuliffetyviio Nobiliab affumptopnr- fpatioper os , nihil fere fineimmani loci ulcerati
gante,ab impetito Medico exhibito, ad cui ac- dolore afltimere potuerit ; & fame pene enecate-
celerandam operationem acria quaedam & ero- tur ufus is tragacantho cum aqua flor, anrhos
dentia medicamenta fuerant permifta, tantus do- mifto , ejus fragrantftenacitate ulcus confolida-,
lor ventriculi ortus eft, ut trium hebdomadarum tum. Bartholinasctnt.yi, bijln.ci.
Observatio V.
Stomachi dolor ab excoriat ioae Oefiphagi frefe -ventriculi orificium a -vermibus inducta,
. Aquachryjidcaptuiimfutata.
ANrio Juvenis i vicino +. Febr. aquam vitae petens Sole nondum orfO, aquam
chryfuleam accepit , non expedata candela quam accendebat matrona , petitam
aquam ipfi datura : Ephiala interim in Officina reperta parum, , ut dixit aqua: ChtyfuU
ca:guftavit. Allata candela matrona aliam quserendam phialarn dicens hanc enim
venenafam, & pro veterinario in equorum ulcera curanda , paMtoaquaih contineret
Dum illa lagenam, aqua vita: plenam,ex proxima taberme culina p JHpfc?enis multum vo¬
mere coepit, nam eodem die aliquot uncias aqua: vitz optima: , a qua jaffifcmicbrius crar*
deglutierat,multumque de ftomachi dolore conqueftus , in ipfa , ubi chryfuleam guftavcrar,
Pharmacopari domo lefto fe commifit : Vocatus mucilaginem primum feminum pfyllii,
cum cryftalli montani praeparati fefqui dragma exhibeo , qua ardore ventriculi & dolore
fopito , vomitivum propino, quo cum ventriculum omnino depleviffet , caponis jufculum
cum cryftallo & fuccolimonum recenti forbendum dedi , unde in foranura laplus placi¬
dum, ad meridiem dormivit : A meridie vocati alii Medici Chiturgique , quorum unus cuni
illum gohorrhaea laborantem maximaque penis carie pridie tra^affet, nobis ejus rei indi¬
cium fecit ; Tandem morbi fevitia artem fuperante xvi. die fatis conceffit. Amici & urbi
pofitus villicusmatronx diem dicunt, Caedisipfamaccufantes: Ego fequenti fcripto ipfam.
in libertatem afferui.
Domini Judices ,• Qui feftioni interfuerunt cadaveris hujus dubii, Medici ofto , Chirurgi
duo fupra viginti, omnes confenferunt quatuorquifequuntur articulos vetiffimps efle, i. In
Pene magnam fiiiffe cariem, quz totum ipfi abftulerit prarputium', adeoque niaximam glan¬
dis ipfius pattem,cum plurimo pure ab illa adhuc ftillante poft mortemdmo cumChiturguS
reliquias putridi penis leviter contreaaret , pene totum pube tenus avulfit , pavimentoque
allifit, cum craffiffimi tabi profluvio. 1. Parotidem fub aure finiftra maximam , qux totam
genam occupabat, fummamque puris copiam , & forinlecus per fedam cutem, & intrinfe-
CHS in os &c oefophagum effundentem, j. Levem fiiiffe exterioris tunicx ocfophagi exco-
riationem , duobus fiipra orificium ventriculi digitis , latam & ipfam digitos , In ipfo deni¬
que ventriculo particulas quafdam fyderata^apparuiffe, qux primo attribuebantur afpeffo
potioni aqux chryfulcx. 4. Cor Pulmonem , Renes, Hepar, Veficam , Inteftina omnia inte¬
gerrima omnifque Ixfionis expertia fiiiffe.
CUm Judicum interfit fcire quodnam trium tas.. 7. PhyC a. Ergo defunaus- fi ab aqua W
horum pathematum miferum huncadmpr- fas efi , debuit primum Ixdi in lijHs . lingua
tem prxcipitaritfnec enim extra haec quicquam in tonfillis, oefophagi initio potjus quam in fine’
fufpicionem venire poteft ) Dico i. Aqua: chry- omnes enim hae partes & Ixfionis capaces & vi-
fulcs potxpon ad feribendam mortem, quod einiotra font»& aquam integriorem minufquc
his rationibus probo _i. Omne agens naturale refraSis viribus fenfetunt: Atqui quotquot vi-
prius agit in res fiM vicinas quam in remo- vum mortuumque viderunt , in labiis , diaifque
■ partibus
s, in coide manife-
■ Gifcrv.xvi,
O B s E R V A T I O V.
Viatricttli doUr ah «Icere circa ejisjkferius wtjkimn
alm lauto eonvivio interfiiiffct, eadem node dolore ftomachi correptus fuit : ab¬
ii quidem per multos dies, non admodum gravis fiiit ifte dolor , paulatim tamen
; dnatQmii Tom. I b F 3 aadus
66 Anatom. PraS. Lib. IIL SeiSE. VH.
auaus-eftjivutde m»xitno cruciatu aris ventricali, ventris & artaum coaquererctur &o.
Pdft-menfes it. abiit. - - - ■ ’
■' Aperto cadavere , in infimo ventre «OTnia rite fe habebant , ptzter ventrfcufehj , in ^
jus ofifcSitJperiori, &qHidem ex pAfie.anteriori, ubi ramus fexta; conjugationis necvpj
fijm vcnfii^lp inferitur , ulcus erat rmagnum ac fetidum , quod in vacuum ufque venttical
li f euetrabat : Ventriculus prarterea humoribus corruptis , fetidis & atrabilariis refert!»
erat: Extenuepa/tes ob violentiam & diuturnitatem morbi plane extenuat* erant. Ftbri^
tmHild:ce»iur.iij.obfervft:xx. - v
culum aKqiiddadttiflimam page alicuioris i
Bflor ventriculi firte externaulcet
TQ Xulccrati ventriculum non minus quam alias corporis partes a ratione haud aiienunr
JC/eft: Matrona annos doi plus minus nata, cxorcfpiritumfetentem multis emiferat an¬
nis: E natlburgravcolens quoquo mucus concretus fubindc extrahebatur , virens aut om-.
nino variicoioris : Dplorcirca ventriculi regionem ^affiduusT pqn . tamen valde moleftus,^
ut quemlenire poterat faceuius in quem herbae, feminajSc aromata quaedam ventriculo com-;
modaGO!iiuta«rant:Mens &fcnCjsadcxtremum conftitctunt : Longo morbo confe&a-
c vita difceffit. ■
Ventriculus ejus exteritis ab omni parte fuperficie tenus exulceratus extitit, Etqu*ip-
fum contingcbantunTverfa, non tainen alia, quam qua ventriculo contigua erant parte :Ge-;
rebti iubftantiaintegcf, Icd copiofo admodum humori innatans ; qui fomes efle potuit mu-"
ci qui faepe ia naribus concreverat. medtc.ctf. xxv.
§, I. T^UeUus ab immodico uvarum efu trium, horarum ipatio extinflus: Ventriculus pet-
JL foratus copiofum ichorem; viridem continebat , quLprpculdubio erat bilis aerugi-
nofa,eujusingenseratacrimonia. 53. a-
S- a- Optimum eftin cardiaca ptffione alTumere cibum auc potum aquarum refrigeran--
tium, eum lpiritu chalcanthi , etiam initio acCeffibnis, cum cibus & potus tunc tempori^ '
non uthuctinientum,icd ut medicamentum, adbiliofi humoris acrimoniam rctundendami'
propinetur; tquitoties enimtanquam ab igne corroditur ventrieul.us,Cardiacam patientibus
miferrimis *gris , quod infoaione anatomica pcrfpicuura foit ,pr*cipueque in juvene quo¬
dam xx:- circi ter annotuin, cui ipatio xxiv. horarum mortuo , fedo , inventa fuit interna
veiiiriculiVuhica abfqiic miico , ficut.abigne coriofa, Dam. Panaralus Peat. i. ehf. xx.
.De Ventriculi dolore, CaEidialgia/
Tentricttli u
Drroifdius fenior mihi narravit vEiSfleepuii UratiskvienjfegfieJa^eRW rPfrdaw^
. fzpe porreaum^a Paracelfiftaiuigife., atque <|emprtua oinic3SvcnK^#, rligras^
cormptas apparuifle. ..."ifta- . 'n-icp ; • ;;jr!loii3i.a3.,;r; V ....hq
rEodem' eventu ukm effe Marchionts-Johannis conjugem , in qua yentrieiili.punic« plane!
fiierint eroCtrEaro certc ulliim vitmmr,fln;qao affetva#ar ,tam eft £gnum quia!:gK)j£a &,
in cinerem convertat. Crata iact>iftLdr'Ef^-^Sctk,a.c»tte£lis.Epfit~l63. .. .. ;;V. : isb
O B PEp&y A T i;i
, :IX
Ventriculi delar ah eropt inferurevintricuttYm^/tex 'vitrioli:^'^,^^ ' '
Ab itrunoderato fpiritusyitrioli u^,^triculum & vifcera erofa-fuiffc , RoniTaius,,^
reae memini , altcubianBOtayilJiSimilfi quid!am;ea,nnos non.i.iamultO;? jiOi^daver J
focminx cujufdam obiervarum efle faeci mifai referebatur ; quippe frequentiori;.ipjritns : vie!
tribli ufii interior ventriculi tunica coniampta fnecif:- 'X)eri»gius ia Efijl. Sennerti'. datur. 3- ‘
Bpjl. %6. . . 3*^.. ,
OBSEB.VATl<i"'2X ^
pentrictilidofor ah e]us Efyfphte.
DRubat Phatmacopxns petitilEmuV, obiit GSnevz anno 16^4, de ventriculi zftu &
.dolorcconqueftus : J-eipyria aderat febris j xftuantibus infernis vifeeribus j eumex-,
trcmorum fiigore8£ fici intenfa : muki, venenum afiumptum fufpicabantur. , ;
- Eo mortuo & difledo, ventriculi &n.dum parte interna nigricaBajCjfanquam ab fgne uftu- •
latum i inanis omnino , qumfumma tu^iearum tenuitate : Parte exf ^rna , qua lienem refpi-. ;
cit , fine tumorelivebatt Lienquqqucqb. viciniam nigricabat, i£.pprs„c.oircbqtigua, latere._
fiiiiftro : unde prasgrelE Ecyfipclatiscqnje^ra fuit “ ' , . f
7 > Observ>tio XI.
Ventriculi datUr ah Appma(YiirtdfUiWee]tts-de-ir dttddeajy itum fari^inis- ■•■■■■■ nv
' "hi^iatncafaciidtYl '' .
APeruimus uxorem de cfrjpe/rer r igtbtabat per '^multos ■jantr^menlcsv dolore ingentiL
circa"vencriculi regiojiem & ventrfenii-& fepius feferi labotafeS? Apoftfema.in drificioq
inferiori ventriculi 8c dubdeno invenimus’^ partes cifeuBijacenSesniidurarxrcfancrln vemo
tticuU capacifa;te multum;fanguinis adefafirfolliciHbs^fellisnlqueJadeo turgebat ut vix pot>
fem manu afnpleai : majorem niinquatUSidi;' Exhbfervdiinihts'}t}h'tEdihmdYi - ■ , i
Eoior circa fcrobuulum i^dts a i>eatncult fundo u^ommato ,^mentogangragojo-^c. ■■ .?
IN vito ;i4,'annotunT,ftlifinbm anniprxcedentij' f me.;difleab>^^et,fcardiuS
diffima, kporis nuifaus sre,pletumadeb> ut dic'u^^k'^lfteritutn^ oteuiteretj
Lienferetatus.abfumptuxfficutnifiglobtdiquidami-yarix.ma^itudinis , ejtetius nigr^^
cantes , infus-rubicundii-feexfaibtarOtfPrrOmentam^uoque.totifra nigcieant:is;colQris:ap‘
fi gangrraqfum' effet ; VentHciili fundata ihBammatunSeO loeb ubiQmento di^.rCoh*re:U
bM : Continebat hic materiam flavam mncblamque, qualem etiam magna quantitate ago4:'
nizans yomUu excreverat.
- Conqueftus fuerat plures per fcpt imanas de dolofe .fum.mo cir^ic'robiGuiu,m"C6tdis V rt-;
mkuque valde molcRaate : 13fas-fuerat vbwc alias famis-, dura caleret maxime‘ex“ motu e^^-:
cedente ,'fB^do potu ,unde altero’ die delirare incepit’, adeomt^ab aliis contiBCti debue¬
rit’.- alias porci inftar certx-foveis fe abfcondensr,ft tarnincque etiam fummein^ro cOnte/i
gens ; In inguine natura apertionem fecerat, per quamTmatcriS efHiixerat copierfa ad plures;
dies : Chirur^s foramen clauferat jam ante aliquot feptimanas,^!!!!^^ ven^tre aperto faniei
foetidilEmx ingens copia colleda, imprimis loco Lieni vicino. G.Blafius g.nn-.ohfervat. Anatono.
F 4 Obse'b.-
6 S . Anaroin. Prad. Lib" III. Sed. VI I.
Ventrkuti doler a Scirrho exifienu inter btMs ejus f uniens.
VNam quod ter obfervavi in ventriculo me vidiffe noto , & eft quod anno 1576. vidi ia
cadavere cujuldam Nobilis viri, icirrhumesftentem inter alterutram tunicam, pror
priam Ventriculi magnitudinem & totam partem infimam ipfius obtinentem , Et chylus in
hoc ventriculo per quahdam anguftam viam pertranfibat ad colon inteftinum,quod quidem
muni^eatriculi gerebat ; Hic Nobilis vir infigni dolore ventriculi per multos, annos affi¬
ciebatur: HifpolitusBejcusdefitculuitt.Anntomicit^li.%.f.2.i.
§.a. Vidi poftea duos alios homines mortuos , itidem Scirrhis laborafie in ventricula
exiftentibus intra fundum ventriculis qiii Tumores 'Scirrhofi videbantur fapere pimitam
crafiam congeifam , atque fimul concretam. £t hi a dolore ventriculi vexabantur infigni-
cer, unde mortui funt. iii»» : 5 ■.
REtuiri novatum aliquid vacat audire» Panarole , quod oblervationamtuarum volumid
intercludere valeas : Juvenis quidam, nomine Bohifacius Vallis eqcda a Ceperano, an¬
norum 'fere 57. complexionis melancholicae , habita corporis gracili •, pilis nigris -& biriutis
fcatens, tempore Autumnali anno iS+6. 'Cum alias effcl conqueftus de copiofi iangulnis vo-
mitUad plores vices emanatij propter harmorrhoidum retentionem, vexabatur cuncinten-
fiffimo Ventriculi dolote > qui nec anodynis nec narcoticis fedaei poterat medicaminibus;
Ad caufa: remotionem achi
minz atrilangainis retenti dejeftioBcm, coadjuvante jam arte, Molam carneam» five ca
runculam qnandam damafocni magnitudine & figura fubfequenter a ftomacho rejecit.
Erat caro hate otiofa informis , inftar mote defcripca:aGa/f»iPi4. deufu part. habebat ni
hilominus quafdam rudes delineationes in rotunditate & in figusa pruni , cnm ejuidem pe
<Ecillo: .erat duarum unciarum pon4ete, fpongiola carnem hepatis colore & confiftenti:
peie feferens •: In iupcrficie, erat duta» quemadmodum & Ariflot. de mola annunt
&hocnonnffi quia pelliada,feu meinbrana forinficus circumpoEta', mediam 'fere carun
cttlamiftam obvallabati 'namquodgiutinoium &. pingue fiiperaret, affabatur a calido , S
membrana fcu tunica itaefficiebatur.ntdocuit H^pocr.Uh. ffie carnibns. Qhfervaiio Antoni
jriti^liiniCeptrnnen£tst.dDom.tannrolum,fent.v.ehJerv.‘xi.
r^Aafas ere
De Ventriculi dolore, Cardialgia
Obsbrvatio XIV.
Cardii^i ivermibas orificium ventriculi mtrdentibus.
5- ’ Filias Domini Piaget, Apparitorum PrarfiSi, obiit ^encvz anno
J7 1673. 19. Aprilis, morbi dic quinta.- Ante mcnfem morbillis, tunc temporis cpidc-
mida dc&nftus fuerat : T ribus ante decubitum diebus ab infolatione St vehementiori exer¬
citio , puer immorigerus fine febre manifcfta incaluit. Cardialgia hinc prehenditur cum pi-
tiu» vomitu , & quinque lumbricorum exclufiorie vivorum, in quibus unus maximus & ru¬
ber, fuperftitc tamen otis ventriculi dolore : maxima aderat anxietas & jefeigatio , nam vix
momento temporis eundem litum in lefto obfervabat , modo tranfverfim mbdo oblique
decumbens ; Undefufpieio reliftorum vermium jOftium ventriculi feperius lancinantium:
Prxfcripta quidem eos necantia & exturbantia, fed puellus fui juris omnia rclpuebat, folo
aquae potu toto triduo fiiftentatus : vix ad interrogata telpondens, aliquando de dolore
ventris conqueftus. .
Cadaver Affeaioni a parentibus conceffum , ac i. aperto abdomine, inventricnlo nihil
prxtet duos vermes, repertum, inzqualis magnitudinis .•^ Superiori orificio inufta erat ma¬
cula ex rubro livefeens , unguis minoris digiti magnitudine > orta a pun&ione majoris luih-
btici , qui affixus parti continuz anxietatis caufa fuit : i. inteftina temua bile undique fuffii-
ra,qua dccaufa lumbrici ad luperiorairrcplerunt, amarorem bilis fugientes: ■ 3. Referato
pefeore ; Pulmones , parte finiflraprzfertim, lividi , grumos fanguinlsard, concreti, per
fubftantlam diffiifi continentes : Circa dorfum, medio in parenchymate, fanguinis concreti
mafla,ovum magnitudine zquans continebatur; przcedente cafu vel ifeu, cum petulcus ef^
fetpuer.- Abfuit tamen tuffis , levis dyfpnoea , nec tamen continua, febris maxima pridie
ante obitum : Pulfus toto morbi decurfu admodum inzqualis , modo elatus, magnus, modo
parvus, intercifus: Uleds Pulmonis, hinc pfathifis,pra: foribus erat, nifi cardialgia obitum
maturafiet.
§. a. Ante tres annos ego vocatus ad puerum refertum vermibus , undecim annorum , cui
pilulas exhibui: mane cum reverterer, erat mortuus; " ' -
Curaviaperiri ventriculum: inveni triginta tres vermes, omnes dodrantales , omnes vi-
yos, ori ventriculi adeo tenaciter adhzrentes ut-vixavellipolTeritl U. Saxeni* trakBienum
FraB.fiart.z.caf.j.§. iv.
Anatoi}xPraQ:. Lib' I II. Se<3:. V I L’
- ■ erripirareomfen- jeflis colli, ■ ' ‘
§. 1. Reverendus N.boraquincanafturna, cumante binas eCEuaflet horas, doloribus
Ingentibus fupta umbilieum torquetur, «um continuo, inani tanien vomendi defiderio : Ac-
cerfitus qvii in proxima caineta habitabat, doloribus colicis a flatu infeftari illum exilH^
nians , petf oleo abdomen inunxit, iintelrque calidis continuo fovet : Irritus tamen cum
iidececuriabbr,dolorefqueaccrefcerent,theriacam^ciam exhibet eodem fueceflu ftuftta-
neo imiftreficcxagitatuscotamndSem cohfiirnpficad horam dierxv. quanon finevenem".
De Ventriculi dolore , Cardialgia^ 71
inacetirio capparam aflumpti/ufpicione moritur .• Poft mortem corpus tmiverffim , impri
mis facies, abdomen & genitalia flatu miram in modum intumefcunt. , . ,
Q_mm cadaver aperiretur, hora pofi; mortem fecunda, flarim immifloGulteflo flatus cun
ftrepicu exiliit : Hinc ventriculus vifuserpfas,maximifquefordminibuspettufus, cum adja
cence colo , reliquis quoque inteftinis variis, in locis perforaris;: unde faflum quod theria
IUS, Ernon minns exterior quam interior inteflinorum fades , tcliquaque abdom
ifcera,fordibuseflent inquinata. ThmisBartheUKUsctxt/ij/hifigr.xviij.
mtbitis darmiendi nei^tts Qua
occulto ^et %oJas exhibiti minor vel nnlfi
Ventriculi dolor d> adhifu Uefuthfuirtdi tum 'dufhrdgmiie.
T^Om. Vigtieron per fex hebdomadas laboravit &'4efto£naclio tantum 'querebatui: i
1/ Sentiebat pondiiS quoddam, nec in latus alterutrum decumbere poterat : Vomebat
Aperto cadavercHeJar fuperiore parte adhirebal diaphta'gmati,Etid ipium Hepar flipe-
riore parte putre erat St-pidmones fete. Sidonius ^nol. in
Ventriculi dolor a comprepone ejus bb cartiligmem xiphsidetn indurttaih , ir corrupto Hepatel
DBotdier , qui annos duos pen6 integros alvinis fythptomatis difcruciatus eft, & ddlo-
. tibus ad ventriculi regionem incredibilibus , mortuus eft tandem : cum alvus diu anfe
fluxiflet,doioresifticcflaverant,qui declarabant & colleflionem tetri humoris & pereit
nem generationem : venenum propinatum efle putabant. , ■
Aperto cadavere j inventuni eft Hepar plane albicans & femiputre : cartilago 'xiphoidei
induruerat boMe. Sc inferiore fui parte eminebat : Unde credibile aliquid contuliflc ad iftura
excitandum dolorem : maxime dolores erant noflurni i nullis .remediis allevatus eft : Pri¬
die quam moreretur per os excrevit atrabilarium ianguinem: Hic vetitas aphot.a3.4. depr
henfaeft. Quibus ex morbis acutis aut diuturnis , vel ex vulneribus j five alio quovis mod
extenuatis, atra bilis,five uti fanguis niger infra exierit j pbfttidie moriuntur. SaUonius £/
dem. lih. ij. p. i+i.
t lubtro tunc removeatur , & cartilago raspios omnium lymptomflum eefla__
Ventriculi dolor a fcirrho totum PancreasiMefenterii pattehi, Tyleri^ ir lejuni partem occupante.
DIea5.Januariid35. vocatus fui ad aurifibrum,qui a tribus mentibus laborabat dolore
circa ventriculum acerbiffimo &indefinente,ita ut prs dolore & vigiliis ad iummam
maciem perduflus fuerit : Per diflum tempus a Medico Ordinario prsefcripta fuere xil. aut
XV. medicantia purgantia, eaque blanda, alCaquenon pauca remedia interna & externa:
Tandem
72 Anatdm.PraQ* Lib. III. Sc^. VH.
T andenl advocatis in confilium tribus aliis Medicis pEzfcribitur vbmitoriunij quo aflutnpto
nihil .vomuit , coque iterato', ventriculus exoneratus eft, & latis copiofe vomuit fine ullo
doloris Icvarnine i poftea iteratur purgans & dizta ludotifica : Biduo poft: purgationem
ante nfum decofti fudotifici , a quodam monitus atger me accetfit circa veiperam, & morbi
hiftoriam exponit ; Ego vero ut oftenderem laltem ad tempus dolorem leciari pofle , pr*.
feribo pro ea noSe laudanigr. v. quibus dolor protinus cei&vic, & tota nofte dormivit,cuia
tribus illis menfibus longior Ibmnus non fuiffet unius hora: .• mane fc curatum pratdicabat:
Rediit tamen dolor qui nullis remediis fedari potuit, nifi laudano aliquoties exhibito., idque
ad breve tempus, donec a:ger marafino confeftus interiit.
■ Aperto cadavere; repertus eft ingens fcitrhus totumjancreas &mefentereii partemoor
cupans ; tum etiam pylorum ac jejuni inteftini principium ambiens : ita ut dudum illum , qiii
eft a ventriculo ad iuteftinaadeo anguftavetit ut fere occlufus eflet , 8e ventriculus materia
•efrulenta ac potulenta plenus inventus iuctit.- ciim igitur alimentum non poflet diftribui,
marcore confumptus eft : Scirrhus ille non apparebat taftui , quia.fub ventriculo & intefti,
nis latitabat , D olorem intenfum efficiebat , quia fy lorum & extremtm ventriculi ftrtemfy loro
continuum attingebat. Laz. Riverius centur. l.-Obferv. xcl •
De Ventriculi dolore, Cardialgia. ^5
a me per ventriculi Itfeionem obnixe petierit. MitefcebantiUi exclufione fer 'amitum bilii
utrt , atramento fimillimre , qacm indito in fauces digito ciebat. A Liene manare ejufmodi
humorem ,qui in ventriculum eum effunderet , indicavi, quanquam de illius dolore aut gra¬
vitate nulla unquam fuiffet querela , Prscfcripfi inter alia remedia ufiim Ek&uarii Gathol.
Nicol aut Lenitivi,velCaini&cquentem,quo deturbaretur humor genitus , priufquam in
ventriculum conflueret aut congei\.rerjr. Paruitconfilioperduosmenies, atque immu¬
nis ab afflidione vixit; Tandemnegotiorumcaula FributgenfemdiAionemappulit, atque
In via iactificulumquendam 5 Magicarum artium iuipeftum adfit , cujus confilioufiis, in re¬
ditu ledo fecommifit; me advocato veniam deprecatur quod alterius ope ufus effet, fed
malum adeo violenterrecruduit, utintratriduumdevidus occubuerit.
ASines apertionem cadaveris petierunt , quam antequam Chirurgus aggrederetur, afle-
rui ventriculum omnis labis expertem deprehenfiim iri , fomitem autem mali in Liene' lati»
tate, in qu^Ganerofa adfitdifpofitio. Fidem fecit diffedio , Nam ventriculus integer re»
pertus, manipulum nucleorum ceraibrum pridie ingeftorum continens , Lien autem nigri¬
cans & lividus ,fumma parte truncatus , quafi mordicus amputatus effet. Vir alias hilaris,
confortiis & computationibus gaudeas ; maculis nigris conipurcata illi &cics per fanitatem
erat. Obiit anno 1660. menfe Junio. . ,
74 Anatom. Prad. LibJII.Sed. VII.
eamque te&a ad portam defeiri, DiemtrhrKCb dinfiffimas vafomm ruminationes , qaadanj
imu.l.\.e.6. qnafireticDloiangnineoobieaa videtor. Eadem
Ad finem quajicmtufiis) Tunicam ventriculi in- ii ab acci aliquo {bccoabfumator, ramificatipnei
timam, five netveam '^llifio diaam , tunica diasvaforum manifefbe fiunt, imo referatis of
villofa inveftit , qus fi poft ftomaehi imroerfio- culis effufio cruotis contingit,
nem.in aqua ferventi fepatetnr, diaa tunica, ob
Obseb-v
XXIV.
Ventriculi ardor ob humorem viridem in eo imlufum a & infettis ve foda.
Mulier in tertianam incidit , hinc in colicam , pofl: paralytica lada conquerebatur de
ventriculi ardore. Reperi Jecur magnum, obftruftum : Veficam bilis bile crafia aeni-
gta turgidam .• ventriculum humore plenum viridi atque extenfum.l^./e lib.l. ttPlde Faraljf. ,
Ardore circa os Stomachi laborantis Ventriculus maculis rubrif conj^erfus refertus eji.
POIonus, qui ex vulnere capitis mortuus eft, ardorem maximum circa regionem oris
ventriculi perpeflus eft.
Sefbo corpore invent* funt in fiiperficie exteriore oris ventriculi macula: rubra;, ac^
morfus formicarum effent Solenander cenftl.l6.fe£i.^.
AValrfere capitis fsepe fubfequi inflammatio- folitaria caufa prjceflerit quas ventriculo ejufino;
nem &abfceffom Jecoris videbitur lib.4.tit. diftigmatainufletit , inconfortium membrana^
de vulneribus , ubi caufae adducuntur. Hic nifi rum cerebri cum ventriculo referenda erit.
Observatio XXVI.,
Ventriculi dolor inductus a vitiojis humoribus ejus cavitatem occuf antibus.^
I. IV "T Ob. Vir. poft hauftum in convivio muftum , pondus in ftomaehi lenfit fundo: II-
lius ventriculus a flatibus admodum erat diftentus, in cujus fundo atramento fi-
eeCiisTm-tcchLCoatiathitac. Vide lib.l. tit. de melancholia.
§. X. Juvenis mulier conquerebatur de ventriculi ardore,fiti: Illius veficafellis biles craf
fa ac nigra turgida erat. Ventriculus humore plenus viridi & extenfus. Vide lib.l.tit.deParalyfo
§.3. Ferdinindus Imperator Ardorem in ftomaeholenticbar. Ventriculus, etfi pridie
morbi , fex biliofi & melancholici humoris libras rejecerat , ejus tamen duas adhuc conti¬
nebat: Chplidochi ramus ventriculo inferebatur. ' Vide tit. de Vomitu.
§. 4. Joh. le Mire { videlib. x. tit. de Lateris dolore ) conquerebatur de dolore fixo ac pun-
gentead nothas coftas,qui die fequenti ad orificium ventriculi pertinebat. Abfceflus erat
pulmonis adnotas coftas defeendens ,E quo eum pus decurreret , attingeretque orificium
ventriculi , dolor in eo fentiebatur ae fi in cavitate foret.
§. 5. Sartor Ventriculi dolore laborabat , maxime a fumpto cibo. Hepatis majoris lobr
dextri forte fexta pars in ipfo erat ventricnio.ln hoc materia m'gerrima ad menfuram unam.
Observatio XXVII.
Ventriculi dolor d variis ventriculi e^eSibus froduSus.
§; I. T Acobus N. dolebat fuperius orificium ventriculi. Ubi fenfuni quendam ponderis
, -X habebat : Jecur& Lienem putruifle credebant; qua: fine vitio reperta funtjat ventri¬
culus erat corruptus, in totafua natura putris.. Vide tit. devomitu.
§.-a. -Matrona: dolor erat circa ventriculi regionem aflrduus, non tamen valde moleftus,
ut quem lenire poterat facGuIus ex aromaticisconflatus: ventriculus exterius ab omni par¬
te fuperficie tenus exulceratus extitit. Videlib. i. tit. de oris affeBibus.
§. 3. Domicellatoto novennio ingeftopotu torquebatur cumuentris cruciatibus ; Sto¬
machus tam longus & latus erat ut totum abdomen impleret. Vide tit. de ventris dolore.
§, 4 Qjidam cum qui ederet biberetvc , ponderis fenfionem habebat in ventriculo : fun¬
dus & pylorus fyderati erant , gibbus livebat , totus erat putris. Vide tit. de ventris dolore.
§. 5. CamiIlusN.de dolore circa fundum ventriculi conquerebatur. Ima ejus regio , jux¬
ta os inferaum,tunicamhabuit exteriorem exefam. vide tit. de vomita.
OBS.
De Ventriculi dolore, Car dialgia^ i'7|
Observatio XXVIII. f
Pistriculi doler i mtterU nigra , hetalenta inclapt.
DMafTeaurifaber Gaftrenfis multos annos cum facie valde macilenta tranfegit: vox ejus
. rauca, dolor circa ftomachi regionem , tulEs frequens & febris lenta aderant , tan¬
dem anno circiter 50. obiit.
Vidi cadaveris difledionem, & obferVavi in Ventriculo materiam nigram lutulentam,
■fanguinis nigri corrupti colorem jemulantem, copiofe cumulatam. Qua: certe caufa
morbi & lymptomatum ejus fiietat; Erat enim abfceffus in ventriculo: Abfcefluum autem
materia: , nunc mei , nunc lutum , nunc ova , nunc alia innumera referunt : Sic quidam
ab hydrocele mortuus fcromm quafifepo plenum : Et alius in femoris ulcere quali cafeum
habuerunt. P.BoreBuoant.l.obferv.Uv^
ORificium ventriculi apoftematibus & exUl- nemofauzmentisnegabit.ldeoneeinituiniliplu-
ceracionibus obnc&iuoi efle tefta cur itcilius ries orificia ventriculi fimilibns teneantur morbis,
Boitxs apud yfi. Bjriholia^m cent. i. Epift. ^1. Car- quibus ita mifenimi atgri ctucianmc . ut tandem
no&s .ait, & glandulofas partes quam maxime poft diutinos fxvdlque dolores fepifllme vitam
apoftematibiis atqs exulcerationibus elie fubjeaas cum morte commutent.
Observatio XXIX. *
%.i. Ventriculidolor aUfidibusincavitaie ejusTentenHi.
NOnnulla congelantur in ventriculo & lapidis formam induunt: &(hiotfieoteinpot'e
cxcifi funt quotum venuiculls inerat lapiss ovi ferme gallina: magnitudine , quorum
alterum vidi, defunftum tamen , ac cum divideretur : Hi ambo intolerabilibus ventriculi
doloribus mortem obierant : cW4«»r 9. /rfi. 1.
5 2. Cxfari Tabernz , cumdiucruclacus ventriculi doloribus d.ilfedusfuitfet,pofl;mor-
tem inventus lapis in ventriculaovi magnitudine. Idemlib.^.de fubtilitate.
§. 3. ViduaTannerifemperconqucftaeftdedolore ftomachi, & multa tentata, ledftu*
ftra , tandem obiit :
Sedo cadavere, inventi in ventriculo novem lapides, cralliffimx pituita: immeribs,
Xquances pondus liv./.ut Chirurgus mihi dixitCum ego viderem, habebant pondus unc.iij.
Scji). Maximus habebatfigutamttigonam; reliqui erant rotundi, accedentes ad fig’)tam
ovalem. Exobferv.leh.HejU.
§. +. MarcusAlbcrtus Greten^s, 50. annos natus , olim miles ftrenuus tandem ad fum-
mam pauperiem adadus, incidit in ctudeliffimum ventriculi dolorem , ira ut nullo modo
comedere , nec tantillum alimenti admittere potuerit , nam ubi aliquid alimenti in ventri¬
culo habebat, quietemnullambaberepotetat,fed magnis comprehenfionibus perinde erat
affedus , ac fi fiiffocari vellet , ita ut folo vini potu per biennium fere integrum fuftencatuS
fuerit , incredibiles fuftinens dolores.
Eo defundo cadaver aperui, ventriculum Valde parvum, rugofum, eXtrinfccus plici*
refertuto atque veluricontradumdiflecuij . in quo lapidem inftat ovi repeti j non irotun-
dum, aliquotUodo afperum i 'durilEmum tamen & cinerei coloris j ponderis unc.i¥. Exob-
ferv.Geergi Camerii. .
§.5. Vocatus ut prxeffem apertioni Anatomiex mulieris, ad explorandam incognitam
diuturni morbi & moros caufam: Conquerebatur illa , annor. 40. de continuo ventticuU
dolore,tumore,nanfca, inappetentU : Euit^ nonnullis prp Tympanitica curata , alii exi-
ftimantes ip6m gravidam , a medicamentis omnino abftinueriini:
Aperto abdomine & ventriculo, in fundoejufdem lapilli funt inventi , nullo cbhxrenf
tes vinculo, fed granorum pomi graiiati inftat fefe mutuo ampledentes , tam copiofiuE
binas vola: manus implerent : horum aliquot afletvari , ftd temporis fu«:effu fedi fuiit
friabiles, & tandem in &lem luteum refoluti : Hinc facile erat colligere ex bilq, concreta,
Tartareum quid xmulante, ortos efle calculoS, fi quidem bilem in veficula , tanquam
proprio receptaculo, in calculos concretam effe fepius compertum eft-. Hteferus Henulis
med.lib.i.caf.i.
§.6. Haheo ex certa relatione viri fidc'digni , quod in.tradu quodam Poloniz noverit
virum quendam nonagenarium , in pago habitantem , qUi affirmabat fe i 30. vitx anno ufq;
ad feram xtatem, fir^ulis diebus s horis matutinis,hauftum aquxftigidx fcaturientisebi-
biffe , nullaque notabili xgricudine ab illo^tcmpore unquam fiiiffe infeftatum , certoque fib!
petfuafifle potum iftiusaquxiplius tum fanitatis> tumuitx longxvitatis caufam haud mi-
Boneii Aoalomia Tom. II. G 2 nimam
De V entriculi dolore, Cardialgia:
OirSElt.VATIO XXXIII. -
A Calculis ta mfic* feUti ■cententis.
NAdolcfcehs in Italiam fl:a3ionun 'cauli proficifciturT Indecpie domum revetfiis quc-
.,rifenfimde ftomachi & hypochondrii dextri torfonibus, neshon de haulea: mo-
leftiaccepic: Ent enim <««(?)©• & alva fcmper adftridioce: qox fymptomata Ibmna
ipCim privabant , unde & membrorum corporis laflkudinem,&mcerorcm&; melancholi¬
cas aifeaiones , tabem quoque fequi necefle fuit ; -qu^usmalis-imier tantifper infcftaba-
tur, donec & dolore & mceftitia leniter emarcefeeret; multa remedia ftnftra adhibita,
quod igritudinisrationcmrcae videret nemo: Multi haufilTearbitcabantut; Tan-
rfcui multitudine malorum fraaus anno art- i^-obiit. ~
Corpus de&nai feaum , membris intus f^vis atque integjris , ctHfdc faltem^ modice tabi¬
do fiiit : ubi vero fellisvcficaaperta, intus aa. calculi, quali fiiblutei , magnitudine diC-r
pares reperti fiiere, quorum minimi pilis Bunutis, maximi modicis febis reponderent:^
Omnes quinque , feptem , oao aut plurium etiam angulorum. Ktntmanrms lih- ia CaUulis,
Veatriculi cUlurobHefar iB adaatumt
S Artor ventriculi dolore laborabat , maxin
tri , forte fexta pprs , in ipfo erat ventricule
Hepati effer extrinfecus adnata. In ipfo auten
materia nigerrima, pnltisinftar. Videtit.de -vt
:a fumpto cibo : Hepatis majoris lobi dex-
, ita utfuperior Sc exterior ventriculi pars
ventriculo continebatur ad menliiramuoam
ti ddereh mtfftmfilularum
§.i. ■p QuitiTarquato de imbecillitate ftomachi conquerenti, & quod tenebricollim
JC/quid oculis objiceretur,' homini fcil-occupato publicis muniis, confulueiunt ut
quotidie pilulam ex aloe ante paftum deglutirct : A doloreftomachiinteriit.
Ferunt repertam in alvo integram maffam pilularum,, nam & ftequentiam medicamenti
natura elufit , SC forte cum pilulam caperet genio indulfic , ut medicamentum impotens fiic-
rit. Sathmius firadiimtte no.
VAleut, Anirtas Mtieriroccius in mifceil.cur retur.poraaptiorell,citrasegrediepte: Sufpeas
riofisanno «671. obfetvat. 91. refert quen- eiJequeuntPilulsquaclacrymascontincnt.faga-
* §.a. Cralla medicamenti materia, qua: vngnis feparari debuiffet, cum in corpus lumltur,
quandoque in ventriculo diu ha:rens,illi molefta eft, quod teftatut hiftoriaNobilis cujulHam
viri a Brandis,quipoft multa medicamenta devorata cum vitam cum morte commutaffet,
aperrumque iplius corpus eflet, inventa eft maffa Pilularum concreta diutilSmc in vcntricu-
lo: Hujulmodi autem non contingunt cum medicamentorum farmz pura:ufurpantur, qua¬
re imperite quidam earum extrufUonem vituperant : idj. Alhertus Vuimpsiaus Trt8. decm-
cordia Hippcraticorum fir Baracelf. in Affendice p, i.
78 An;atom: Prafl:. Lib.llf;, Se5t.VI;
accidit ut in multorum hominum Cotgonbus Icrpcntes Sc laccnaj naturalibus fimilcs nalct;
rentut; Unde fatviffimi dolores oborti tandem eos enecarunt, ita ut circiter tria hominnaj
millia periifle ferantur : Quibufdihitomi ad fofem jacentibus- fcrpentes & lacertz per os i
aliqjjatCRijsenicr&Hfiijf iod mox fejtenjmabdiderunt in ventrem: Nobili cuy.a_m pujdl* [
diris er;u'fist^us,ii}gfSKSt,,.cutn y^tcr incideretur j,_ferp^tes duo prpdietuntj^^^K/^Mif; j
lyrAil:: :.-A, ■ 'c- .. . . .j . -- ■>, [
^.''''ar-uq T , r.i.fOBSERVJf-io XXXVIL “I
^'^nz.iyms^lihra untin 'ventrtcuh rejlitavte,- ;
"O Rinceprquidam Ecelefiafticus , cuth aquam tjuandam i amCiaditionedeaturi^ntemjj^j '
J^-pldnmUililiivatiiJaffeaibusfaflSridrs-vulguSitribuebar; din bibilTec iiatquc.veutticji-^ :
luffliib^reffiiierandorrnAecillaatem-mde conftaxiflet , ut caih emendaret ginziber con^ ;
SmvSf^SMitiiB^meiiC: . . - . .-•'r;.. ■ „ i
Scdiffvl^efteore raStbo Gum-moreteca r atque corpus iliins aper-returj :in .vcntricuioj |
ejus zinziberislibram unam invenerunt medici, quihoc mihi narrarunt. lUterm eifervj
Vemrkuii dolor kveficiilis feduiilisftems illi '^t'xh. ~
BRugeliusProfefforLdvamehfe in humano ledo cadavere, poftquam aperuiflet ven¬
triculum , vcficulasi.ei affixas deprehendit pediculorum plenas. timmius de mtrhis
h- . ■ . . . • ■ ■
' ventricttli-dolor ^fo>rdusi Uftde inle.^unoime^l>lo cemento.
ORificid ftomachi , ut dentibus bolare tattarum , rubrica: fcbrili fimile adhzret, a quo j
cattaro ventriculi concoquens vis perditur, atque ftqmachus niale apertus cohed-'
qiait, fqeteq^ufe dolet ; -ad eo ut tattarum fepifBmc in ftomacho coaguletur j ceuinanato/
mia lajddes-rcpcrtos vidi , a quibus ftoniadio infolentes morbi a dtffeffta. fcil. Sc delere, una
cm-Sti^^rttimM liemerU accidunt ;^cx quibus frigida: putredini y ardenti , quotidiante febri,:'
alvique obftruflionicauia.prtebecur ; Tale egomer ipfe in Fabro aliquo ferrario, longo
qui fempofS 'juxta Rhenum laboraverat , a:grocaatecomperi : Is enim -lapidis molaris ia-,
ftar in ftdmichi) Fub jaeereeundemque premere , querebatur j cui multiplicia coniiiia me-:
dico.rura , ac fupervacaneoru m medicamentorum' receptio nihil profuerant , mulco minus:;
genai^irfiki.felleshairere'^’^otdK-. - -
■ "Eundirtd-tandiraddfurt&um, morbi caufam-comperiendi fciendique cupidine , Chirur¬
gum difficafe juffi-, ac iridiiteftinro JejunO magnum candefeentem lapidem repeti , cui inter,
mnutti' jiMa brificium ftomachi tomcfi obfttuxerat , ut nihil permeare potuerit , qui lapis in-
Eodicrinlrti' Wque drefri priFfens mihi refetvatur, Eumquequemmifer argrotus in corpore;
aC ftomaCKtj habuit , Medicorum nemo feivic, nedum intellexit , quare tanto minus cura-j
Xeiipotuerunt. Schneideras L^.de cciti/rrhisc.'-^. exiehmne Htnen.
CAlcalofnmvehtridSli&mteftinorum multi (?«/«»> lib. i^. raeth. & 2 . ad GUue. Aut ficut in
ffcmfiyeiSnr: ayfaer/trfiarratapudSeien. Po- articulis, ex ejufdem -ffate»» fentenna, quia.efti
Aeradi^^niisipem Iapidem aflervari magaicudi- craffa & terrea, p4.de fimpl-medic. Facuit.Cam-.
f!'e',<>yi2afiK3.Hi'migai ,fuperdcieglabii, colore que requiratur iftacrafSries ad hoc ut ger.eretut
ejriSirncafiSmnrarirei a muliere jejeamti , in iapis , exlib.deRenum. agea. .ob ficcuatem St
cu^us "bifcfiino- eoncievpat: D. Difirmii-Pres ftigidita^tem conflans , iiafimulrcquiriturmucus
aivum exonerat , calculos inaaquales, f^giaios, vefcae vidernusa Si arridet opinio , fufeipe, fe-
misannit: VinctntinsditfitniaCtKciucjohkcviva linas-. Mulierfeptuagenariatres perfeceffumex-
§, 1. -Pdmmam iavSSmculo cx;mmro'fpiritas'vini hiuftii excitaTlv-ncc-S'ratijoh^’<:c^§iJi
petientia al!Chdm-r ■ Digdtfaf 53“ confidentem Araifr,^ 'Rliodanl,- qndM • ffiulierS
cujusdam cadaver , 'Caaftm mortis 'inveftigaturinKSl!ci rcferiffe^y'i%eh?'6x'”v«iftncffilS
prorupit flamma univerfamvcntricafiSmbitum^fefcu^aHsvtrttrxJfam&cr^fiaSrkd-Sflii
Mhriiiim6c^6)^x Radfienfis decaiteiipia -faiiVaed liiftoria r ‘ iSad&fiaiiiiffCfedebaeSr^^
titus -vini- tirgius a ifloliero ifta' ibfgiusd ■ vel'cffidiqtT'ljeTiai:cVaqua-, ‘quirn Wfedieft'
dentibus a^afumpfcrat;': ■ . .memc; ::fiv.c;b-.oc -aag
§. 1. PolonumEquitemfumptis duobus ardentis vini cjratljis flammam evomuiffe, exin-v
dequeeombuftura AdolphusVoriHusmibi-narraVif. 'Sfmile''m cafum Senatui Academico
Hafnienfl propofitum meminimus. Th. Bmhcilinus h^l.jo.
■ ...yb r
■ Ventriculi doidr 'ifure ex 'ifbfiemkie VleiiriJn eum i!k^fu^'e^f^ueJtu^c'^“W^_^ 'f ^
intejimorum corruh^ente'.' ^ •" • ' ivU-anc
EMpyematici cadaver diflecui quilatetis apertionem tecuiavit : Pus ab apoftemate ia
pleura &mufciilisintercofl:alibus.excitato, -intusqucd^i^tq, emanans jiJpci. ^fledi.
& puim“dms 'contigui partem fphacelo affecerat , initeque diaphragma cortd&ns- fo-
ramine.in dextro ejus Jatere faa:b;,;-;^yilceraimi ventris defcendejat , ibidpgique tqco-(hi-,
au veturiculi &:inteftincrum tunica: exteriores ,- in quas rnatetia purulenta49a4®f^? >
rofz & difcolores apparebant Huic ycntriqulimqieftiamoritinua & ciebsaj^verifio ari?,
fiiit. VVfJhf eharm.rat.p.2.. fecl.l.cnf.p. ■ ■: . r-i-
Cardidaibiiilee cyfii^c. truafmifai i.x. Aventric'uU'pifiihHn4xefi:'^Picere'''^^^^^
in orificio ventriculi, fet^ieniaMefute
§. I. -XT Obilis mulier febre putrida & heaica prehenfa foit cum Cardialgia : Veficuk'
i. N felhs Jsile inflar picis fplendente plena erat : Liehtanguine nigre oblitui' Vafa
mefaraica atro languine turgebant, vena: inde id ventriculum miflk varicofar. videl.Or-
tit.de rehribus. ... - . -. . _
§ 2. In ventriculo nutricis biliofa 'quasdam efat ruj3erfluitas,“'qua; orifiqlumracrimbnfi
vellicaverat,' unde qnerclx de rofione cordis. . -Vtdem. de firtu difficili. " ■ - ''
§. 3- pardam continuo Cardiagmo , cum votnitu vexataj fuit : Subffantia ventriculi
circa rnedium exefa inventa eff -ad l^^tudihem rhajorisliliij cumfignls gw^tiiiai-ifife
tit. de liexirit dolore. . - . 'M • ' " \ l-i' -
§•4. Juvenis idequoiit. de cfi.dpUrfi cum cdn,yivio interfuiffet ,. eadem^9ffedplqr|
G "4'" ‘ ■ fldn^?
8o
Anatom-Praft. Lib. 111. Se^l. V U.
ftpmaclii correptus fuit, qilcmfequatns maximus cruciatus oris veritridili &c. In ventri-
culi orificio fuperiori, ulcus erat magnum acfoctifiiim, in vacuum ufque ventriculi pene¬
trans, ubi ramus 6. conjugaionis infcritur&c. .
§.5. Cuidam aderat febris, dyfpnoea, vomicas biliofus cum Cacdialgia : Vomica aderat
in hepate cum maxima puris coacervatione. Videlib. ■L.tit.icLuterisMare.
fjtlfithdna vestriculum, eb jaituriJht^caliac^dtterU.
^fefe obtulit itadilatata ut comprefium 'pugnum admitteret. yidtl.\.tit.ictehr.
Curdiulgu obtcumi» cordis m
i cibo pimfte os ventriculi comprOhentis.
ILluftr. Colonellus annorum 54. temperamenti fanguinei , hydrope afeite detentus , eam
graviffimo ori ventriculi dolore paulo ab affumptoxibo, & refpirandi difficultate:
poft curam 14. naenfium morbo vidus natura: debitum perfblvit: Latuere in abdomine
16. menfurac cittina: aqua:, in thorace quatuor caula fuit hepar durum aeque feirrho-
fum.- Doloris vero ventriculi a cibo , per annum perdurantis , origo fiiic acumen cordis,
quod a cibo fumpto comprimebat os ventriculi , unaque impedito diaphragmatis motu,
difficultas anhelitus ingruebat: Cor namque bovino majus fuit, totam choraciscapacita:
tepa replens,, atque extenuatos flaccidosque compreffione reddens Pulmones: Nua
cor a tutivitate magnum naaus fuerit , an vero in morbo excreverit , dignam otiolis re-
litiquo fpeculationem , fiquidem ante morbum nec dolore , nec difficultate anhelitu^
, nec deliquiis fuit laceffitus , In finiftro cordis ventriculo inventi funt duo Polypi duri,cat-
nofi atque lati ad quorum motum verffis arteriammagnara fequebatur pullus interceptio^
gtaviaque cordis fymptomata. Antonius de Pozzis oyerv. $1. mifcell, cur. anni a-
XLVI.
StOmdehi Offrepo froducU db bjdrofe f eduris.
V Idua N. hydrope pulmonis laborabat, quo interiit : Cum dylpnma de oppreffione
ftomachi conquerebawr , Sed id tantum per confenfum fiebat , omnes iflembrana:
^\svccs0.c3.cx. Vide lib. T-.iii. de Dj^nmu.
Efigifirii dolor, Ru^tus d) Inteftini Duodeni Itxiutim d" i^litudinem. froterndturtlem.
V Eslingius te(en, & Anatomica: feaiones quotidianae docent , intefiinum Duode^
num nonnunquam laxitate & amplitudine infigni praeditum reperiri , atque tunc
majori ventriculo quafi minorem adiunflum- videri , qus Laxitas ipfi contingit i luccis
fermentaceis acrioribus & vitiofis in illud delabehtibus , hineque validis induSis fermenta-
ceis effervefccntiis , a quibas nonfblummodo ipfiim valde diftenditur , verum etiam molelU
rugitus , magni dolores, lancinationes , lumma:qUe anxietates in viventibus oriuntur. De
Diemerbrai. Anatom.lih.i. cep.y.
XLVIII.
retitriculi dolor tb humoribus tcribus ^ flatibus in eo contentis ,fro ve
exutceraiOiConnexionecumliefate. ^c.
te habitis. Pyloro
Vir dealbator , fexagenario major, macer & pallidus , a quatuor annis circa hypochoa^
driumdextrum variosfenfit dolbres.paflus quoque vomitus,fingultus,ruaus : nonpo-
tuitfolidos.airumere cibos, fcd julculis faltem contentus fiiit: aromata acriora, ut&:
dulcia omnia valde Ixdcbant eum , acida vero , modo grata , modo molefta erant : Vario¬
rum horoiiiuia imploravit opem, & primo quidem, utfoleht plebeii, agyftarum, eircun;>
fbraneotum to. tandem etiamMedicorum: A plerifque prxter purgantia vafida nihil ac¬
cipiebat, hinc malum in dies magis magisque;_ingtavcfcebat, Iinprimis conquerebatur
De Ventriculi dolore, Cardialgia. 8f
de verme vivo in ventriculo hofpitante, & per intervalla per o^fophagum unguibus uncis
& cauda mobili furfum reptante, cum fumma cordis anxietate, fepefupervenicnte leipo-
thymia: dicebat tamen Ic poflc afcenfum vermis interdum impedire, fi fciL manibus pc-
Siis comprimeret.- timc enim decideret iterum in ventriculum : imprimebat fibi vermem,
iftum fub idea Lacerta: bicipitis , cum corpore ovali & cauda tortuofa , ejuique figuram tri¬
bas ante mortem diebus in charta rudi carbone delineabat, petens fimul atque obfecrans
ut corpus in commodum aliorum poft mortem ‘aperiretur. Die ii. Aptil. 1671. ultimum
obiit diem :
•Altero die me confero , inverio ibi non cadaver fcd fceleton : aperto abdomine & tho -
tace , primo ingenio Hepar afpe£l:u quidem fanum , fcd concava fui parte cumi ventriculo
in regione pylori , ad latitudinem duorum digitorum araiffime connexum atqu: concre¬
tum, quod non potui a ventriculo feparare quin ejus Ixia fuiflctfobftantia : 6£to itaque in
ventriculo foramine, cum ftrepitu & fibilo foetidillimi prorumpebant flatus; Porro inje-
Ais tam fiipra ventriculi finiftrum , quam infra dextrum.otificium ligaturis , totumcxfcinr
do ,!&: ft^a in ejus dorfo, feu parte fuperna a pyloro ad finiftrum orificium transver& fe-
dione, nihil in ejus cavitate vivi invenio, fed laltem liquamen fubcruentum & lumme fir-
tidum : Praeterea ille durior circulus , quibufdam j^hinBer fyUri diSus , toms er ut exulcert-
ins^ SC variis excrefeentiis atris, lividis, glandulofis,& maxime foetidis obfeflus, qux om¬
nem przclufcrant exitum alimends e ventriculo adint^lna: vix enim tenuis ftylus pene¬
trabat adduodenum: Veficulafellisfblitoerat major, turgebatque bilc: Pancreas erat
ficcum 8t duriufculum : Inteftina omnia inflata & inania , imprimis tamen illa condupli-
catio intelUni coli , lienem intra & renem finiftrum , maximopere flatibus erant diftenta , uc
&inteftinum coccum ad pugni magnitudinem : Liennigricabat, ejufqnc vaia erant varicofa;
Pulmones quoties acie cultelli vulnerabantur, fanAchiax. liquerem UBi fimillimam , fucce-
dente paulo poft fanguine fatis rubicundo : Omnis aberat exulceratio : Pericardium aqua
copiofa fatis diftentum: In renibus vcfica nihil obfervavi. Qwritur: Quidnam fub
ideal-acertz fefellerit Kgrura? Nos conjicimus fJatusfiiiflc. L.AuguJlirms Hermuuniu Med.-.
Erfrrleafis in Mifcedts. Curiefis unni l6yi. ebjerv. 1 73.
phinSirfylmexxlceraim'} Diaphragma prse- t
82 A-natom. PraS. Lib.lIL' Sed.Vll.
Yentricali dokr cm^ephas i Pmcreiitefiirrh0fo , £»w &emsjiitijhi emnimoit f urulemii. '
§. Ruatiffimim mattonam ,ClaracaiindainSernientiani-, uxorem Viri E.evcr.& Glj»
riC Dom. PctriMuffardi.PaftorisEcclefiz Reformata: Lugdunenfis Gallorumipef
plurcs annos vehementesventris 8£ himbotum dolores reciproci tnafe liabuetcnt Uniftro ia-
tere: n. Maij anni 1670. ^desD. £<)«;«»(» iacras lintre veAa dum peteret j ingenti Venter
culi dolore fiitsito correpta foit, quem ingens confcquuta cft naufea & infigois per os im-
inorum feburra: exclufior, molefta tum in reditu , tura .poflquatn domum redux fafla^eSs
huie fuccctfere illico febris 5 cibotumfaftidium , anxietas -, pertinaces vigili* , ‘fine dola-
rum levamine, non eadem vcliemenlia urgentium :: aj. die,prateniffis-aJiquot enetnatibi^
potionibus lenientibus mediocri fanguinis emiffiofie, difcclEtfebris tefurgenribus utemt-
queproftratis viribus, adeo ut die-a7.inpubIicumprodierit amicam intimam invifuraj ,Bi
autem ipfa die fob vdfperam denuo adoriuntur ventriculi dolores, vomitufque itetua
acriter urgen t : hinc exhibendi pofttidiecathartici omifla lententia , cujus vicem &pple,
vit injeausclyfter , exiguo fubfequente levaniine : iS. Maij fopita, fed vehementior refut»
git febris, cum doloris circa regionem ventriculi duplo incremento -, 'fiti inexhaufta , anxie»
tudine , tufficula ficca ac creberrimis animi defeSionibus ; qux fymptomatum congeriei
ad novarJK-horis matutinis , fanguiiiis edufiionem impulit r qui ad uncias circiter-, odo
magno impetu erupit; Vacuationem hanefolatium, fed fiigax-'&: momentaneum exce»
lumilluihecexpeaatum fatum , 'a3 caufe expidratiohem 'pet cajaveris aper=
impulit, quipottridleperadaeil: a Mig. Maffonneiu Chirurgo Lugdunenfi pe=
luvadellier, ac,Mag.totoii^»i«»afagaciffimo Pharmacopoeo ; -Diflecti
hibuit Epiploott integrum , probe conditurum , maxima; amplitudinis ,
volvens-, ad os ufque pubis protenfum , ventriculi fundo , fecundum coi
Ius exhauftus erat & inanis , nec iioft cyftis choledochos : Splen integer
inis 8i:form*: Pancreas autem mdleSi natdralem multo fuperabat , d
fcirrhqfUm : Ren dexter, qui natura: lege' finiftro inferior effe debuerat.
infc liberi': Gapiti pepercimus : -Atque hsc
fpicua' foete.
<■ licet duos affeftus Comnlicatos as&tai
finiftri fobftanM delttuttionem & cortuptidneni ; qui con)unai ca:teris fympi
;inempr*buerunt'; Porco ,etfi Renis illius fundio omnino abolita eflet -, midic
iralitcr proceffit , quod alter oflciofungeretur , alterius vicem fopplens : Ultirr
lorbi catafttophen qCiod attinet, adferibenda illa videtur terris 8£ cadaveris i)
entibus vaporibus , ad foperiora elatis , partes nobiles infeftantibus, fubfidioP
dito pra:cerea dedituris : Vaporet , inquam-, e rene putrido &cortupto manat
;xtmxetunt ; vimque nedan v
XiDahum IMgianipridk tdend^
Ix faabiCQdiniscauia,aatiaa, velkpfa, vel vul- incurrat, ^enem vicarium appellat; AnLienisaf-
nete, aut inclufo fpirica , aut innato calculo , vel IsSus in Pancreas commeant , nmr vicillimJ
^enis aggtegatis,aut abfceffu > ut in cafu prasfea-
Satviffimos dolores a fcirrhofo pancreate, graviter premente ventriculum ci¬
bo diftentum excitati oWetvavi , ab illius comprefla , nominarim in Canonico , qui quatuor
antemorceraannis de fais doloribus fuitapud mefemperconquoftus, id quod fatis confKtit
ei. iaScSaouacoi^othC.fifi de morbis
Ob S E R. T A TlO L.
Ventriculi dolor ab hu jus connexione , anterius cum efigajlrio ; fojlerius cumfancreate, Sepiete
eodemmaterianigra:,Inteftinerumiptibusd^enfuise^inJiammatione&(i.
T N vetula: demortum corpore conliderabilia fuere fequentia l. Omentum undique non
folum offi pubis adhzrebat , fed & Ilium , adeo ut nonnifi violentia feparati potuerit, pu¬
tridum omnino, i. ventriculus anterius firmiter eorpore craflb , albo dutioreque interce--
dente , adhxrcbatepigaftrio 3 ad palma: Ipatium : poftetius Pancreati, adeo quidem ut
nullibi
84 Anatom. Prad. Lib.IIL SeS. VII.
Bullibi fepatari fine difleaione potuerit : 3. Idem plurimum continebat materte nigt^
fanguinea:-, liquida concreta:ve , fimiliter ac inteftinum ipfiim .- 4, Intcftina omnia flata
fumme diflenta , -valde rabicunda, 8«x ii^ammatione gangra:aata : Cerardus Bltfius oh^
'^edk.7..farle^.
Vmtkdi doler genitus a. viriisHefatis, Cyfiisfedea, Pan
§ . I. Atharina N. fubinde dolor-es circa ventriculi regionem patiebatur , eum duritie
Spondere dextri lateris : Hepar folito grandius maximam partem ventriculi
premebat. jridetu.deHyfechond. dolore.
§. a. Matton» lecut erat mole admodum magnum ac ponderolum , qua ftomachum
cooperiit Sdepreffit ad dolorem ut- cibi multum ferre non poflet. Videmt. de -ventrii
tumore.
§.3. Vir Nob. dolore hypochondrii dextri diu affliftus fuit, cum ventriculi ac diaphrag.
matis comprcflione. Hepar magnum erat, cum multis abfceffibus, inferaum-: Pancreas
ingentis molis : /iA r#. /i/e
§. 4. In cadavere puelise laeriex vefica fellea , ejuique meatus in duodenum , hona me-
fenterii pars fuit plane oflea : hinc recedente in ventriculum bile, afliimpto cibo dolot
vehemens , materise commotione cruciabar. 'Rhodius cent. ^. ohf. $.
§ 5. Vir quidam quotidiana: vomitionibiliofa: obnoxius, hac repente fuppreiTa , ventri-,
culi vehemens dolor prehendit , Poft obitum deprehenfa eft bilis fincera , eaque ptaffina cii>
cumjeeoris cava , libra: pondo, membranis coercita. -Videlib.i.tit.de Raralyfi.
VEntrka[i-oeher>is»s doloT-egc.) De ventriculi vifcerisunus &idem eft .ifaut parris affeaffieo-
dolore i coeceita circa hepar bile comtiftora- 'gnitio ex loci iafpeaiorie haberi non poflit.- Pro-
bilis eii locos apud Hipfocr^j^M mmhis v. 7. tofitjud babile tamen eft dolores ad ventriculi legibnem'
comedit (Shiid homo altyuUataiiri^qKodyuebiliofii ac fobeoftis affligentes , 'fi in anteriori tantum par-
t!veefi,copiofiior etiam fit hilis tKhefate,&fiiitm dolet 'teconfiftunt,adhepatp6liusquamad ventriefe.
hepar ,ijUodfuericor tora»;. Non pueros niodo,led Icmpertinere , quandoquidem dolores ventricu-
etiam Medicos noftri temporis , ait Martiaxut, Ii, modo anteriores partes, modo pofteriores,
nomine inligrfes in hoceodem deceptos novi, qui modolaterautrinque, Bcaliquando cinguli inftat
hepatis dclotes ex bile provenientes , quales funt prtediaas omnes parces infeftare folent , Idque fe-
de quibus ia: traSatur , tanquam ad ventriculum pius in praxi ipfemet obfetvavi': Et ratio eft.quia
ipeftantesjcalidis curare ufque ad' agri interitum ventriculi capacitas late ad partes praefatas fe ex- ’
fiondeliftunt: Ettorisautem oqeafionem przbet fendit/ita ut humores in ea contenti, modo has
litus , qui ( quoniam hepac fecundum lobum fu- modo illas partes invadant. FidehifionamOem.di
periorem ventriculo lhpetpofitumeft) uttiufque 8. huius lihri ehfiriiat. ^y^. -
§. 6. liluftr. Thuanus (vide hiJor.Tit. de iiesitris doloribus) 'aonquefebstarde dolore cm
lico cum fenfu ponderis ad regionem ftomachi, dum ftacer ereftas vel ambularet ; hypo¬
chondria vero ei nec tumebant , nec dolebant , etiam fluriret attre&ta velpereufla:
Aperto cadavere deprehehfum Jecur induratum , rotundum infter Iphsra: , 'faraum &
transfixum gypfea pituita fevum referente; Pancreas veto amplitudine fua & pondere iplirm
Hepar. zquabac, totum fcirrhofiim, nSuItis globuiisfpecieovicelumbini difertum , &c.,
RiolanusJnthefogr.iii.^.'idp.j6._ _
V '^Tpochoudria «ec tumeiaot xee dolthant ] Cum “Quibus etiam fignis addi pdiTunt dblor&aiia fyni=i
JTlPancreasdventriculqtegamr, Tumores il- ptomata ventriculi propter viciniam patienciss
lius difficillime taSU deprehendi polTunc, Et hsc ief{|iratio difficilis ob diaphragmatis conipreflio»
caufa eft cur eorum mentio a-PraSicis nulla fiat: qfm: Quibus fignis alias conjecimus D. jiudeyea '
Et qui eos obfetvarunt , poft obitum tantum & rium , fti Senac."Gratianopdlitano Ptzfidem , fcib-
•diffeflis cadaveribus deprehenderint; Non exigua rhum habere in Pancreate , cumque etiamniM
tamen eorum ConjeSura haberi poftCft ex iis qu« taSu deprehendere potuimus, manu ad lateta
in liluftr. Thuxrio annotata , Si nempe ponderis & ventriculi verfus mediam adaAa , Cum eflet valds
gravitatis fenfus in regione ventriculi psrcipia- 'macilentus, i& duritiem' in ea parte animadver-
tut , & nulius tumor nullaque durities in 'hypo- timus quz digitis compreffa doloreih ipfi non me-
chondtiis appsteant ; alia tamen obftraiftionum diocrem inferebat. RiveriusRtaxeos
latentium indicia adfint , qualia in Hepatis, Lie- hiftor. diaiD..4a*>e;'««sr.3. chfer. Si.
-nis, ac Alefenterii obftruAionibus. proponantur:'
additamenta.
Observatio I.
Stomachi dolor ob KtrUthqueorificiam qusJcorrofiim^JderatUm,vitium'Bepitis, tancreatiSc .
“veficulam felleam laf iBis f lenam ^c.
NOb. l>i.tpes:z\icpiot3.n.not dolore Jomachi , difficultate rejirandi, Obftruftione hepatiS
& venarum mi^raicarum , Syncope , liieritia nigra, per vices laborans, denique tumore
iliregionempatiebatur , eum duritie
randius maximam partem ventriculi
miratat ingenia qui partis alicujus deli^ & er> naturalem exhibuit , reliquis vifeeribus magna
lores tam perfpe&c defignate polTunt cum de exparte corruptis. Videatur Sylvius ieltBoti
officio & ufu , Ulius nihil.conftet : Lienem alFe- Diiput. med. j. §. 7.
ftuum melancholicorum reum aftum elTe potius
ObservAtIo II.
; Ventriculi MorinUtter MU, i Schirre funeratis , Mefenterii^ intejlini jejuni foriienU.
Civis noftrz Civitatis a tribus menfibus de dolore circa regionem ventriculi aeetbilfinid
& continuo affligente quatritur, ita ut pra: dolore & continuis vigiliis ad ultimam ma¬
ciem perduftus fit , & matafmo confeSus interiit.
Interioribus infpcais , feirrhus ingens totum pancreas & iilefenteiii partem oecupabati
qui & janitorem ac jejuni principium ambiebat ; materia efculenta plenus repertus ventri-
triculus , ejufque orificium dextrum tam arde conclufum, ut vix aliquid excerni potuerit.
P Ancreasab obllruaiohefcirthofttm , ventri- acore corrofio & dolot maximus. Atque Ccpl»
culi orificium dextrum ita cbmpreffit . ut in- inaediam , fuccique alibilis penuriam exfpitaviti
gefta vix excerni potuerint: hinc cibi acor , ex Stefhm.BUnciaiittimsitiMmitPraSieit,
Observatio IIL
fejl deleres Ventriculi lethales j fdrs illa ferferdta reperta efi. ^c. ‘■
§. I. TUvenis quatdam Matrona diros ftomaehi dolores ab ipfa infantia perpeffa, tandem
A e febre continua occubuit. Cum evilceraretur cadaver, ventriculuique ad examen
revocaretur , in ejus parte fuperiori , ad anteriora reperiebatur foramen ovale pollicem
unum cum dimidio longum , cujus circumferentia Callo , non abfimili limbo lerico panni
marginibus affuto, cingebatur. Foramen illud omnino obturabatur a parvo hepatis lobo
qui fupra ventriculum ad lienis exporrigitur regionem ; lobique hujus membrana tam tena¬
citer foramini adglutinata erat , ut inde non fine magna divelleretur vi ; illaquein parte
membrana hate eundem colorem ac feciem eum membrana ventriculum intus veftiente
nada foerat. Arbitrabantur quidam foramen illud ex ipfo natura: in fubjefU forinatione
errore prognatam fuiffe : verum ipforum fententix fubfcriberc ego nequii , quin potius
opinatus fum, ab ipfis doloribus matrona: primam infantiam infeftantibus originem traxifle*
quo fcilicet tempore membranae & molliores & tenuiores exftant. Tum enim , fi me eon-
jeftura non fallit, afetior materia , aut etiam corpus aliquod eXtrineumi inibi ulcus excita¬
vit , quod a ftomaehi liquore ; in infantibus praiptimis , valde detctfivo, & tamen mihi, mun-
dificatum , ad vicinias non longe evagatum cft , fed intra certos coercitum fuit limites. Sic
fali va canina , pra:diifto liquori non multum abfimilis , vulnera & ulcera deterget , vique fua
balfamica faaat; quin etiam exempla cotum qui cum propria vulnera lambere.at curati
funt, non ita habentor in firequentia, ut de aflertione noftra circa falivz vires dubitati
queat. V erum hic ulterius obfervandum venit , quod partes ab hoc ulcere femel foluta:,
unirirurfus nequiverint, quia fcilicet cum ventriculus omni fempote quo Matrona noftra
comedebat dilataretur, fic ulceris labia ab invicem disjungebantur. Fateot equidem ex
iifdem labiis fuccum continuo exudaffc , unde eorundem agglutinatio perfacilis fuiflet , fi
in uno femper petftitiffentfito, necavatiis ventriculi motibus opus intettutbatum fiiifleti
Beneii Anatemia Tom. II. H ac
8^ Anatom. Prad. Lib.III.Sed. VII>
ac propterea e praidido fucco marginum ulceris caUas procreatum potius elTet; abeodea
przterea fuccovifcidiori hepatis adjacentis membrana ventriculo foit colligara, indcque
foramen obturatum ; id eb mihi probabilius videtur , quod eiim aliquaudo cadaver aperi-
rem , inveniebam in inteftino jejuno foramen tres digiros tranfverfos longum , & obfetva-
bam epiploum ibidem adharrens prorfus callofiim redditum. £jf EfifieU a Domina Cour.
tid Medico Tholofete ndAutorom Ephemeridum bacarum conferifti.
Iquideuij an mc cafus, quod fit rariffimus , fi-
i5dem apud nonnullos inventurus fit , dubito,
fimiles quofdam ex aliis adducam.
rhitif Stlmuth. ceotar. u cbferv. -ti-fiil- men¬
tionem facit morbi cujufdam ventriculi ilii, de
quo egimus , valde fimilis quo afficiebatur quif-
quam , in cujus cadavere , foramen ventriculi ve¬
tus , quemadmodum e lateribus nigris , cruftofis,
& inveteratis patebat , confpiciebatur_, cui & fi-
ftulofum junflum erat ulcus.
Gewg, Jihrah. Ufrclinus Mifcell.Ued.lhyf. Germ.
decu. 1. an. 2. cbferv. iiy.fel. 5ja. Exemplum fo¬
raminis cujufdam dat in ipfa fede ventriculi ela¬
tiore fubfterno fetidifliroa fcatentis amurci de
qua patiens ante annos aliquot conquefius brevi
poft aperturam moriebatur.
Iacchus HeUerius Schcl- adeap. 4.3. de merb. intern,
fcl. mihi 4^^. de quo narrat , qui febre j cardial-
gia , vomitu , torminibus^venttis , de jeSionibus-
que pici, &nigro &nguini fimilibus diu vexatus,
tandem obierit , in cujus feSo corpore inventum
ulcus uftulatum in ambitu tunicis omnibus ven¬
triculi, (jua parte declivis in pylorum eft. exefis.
Memorat & P. Feteflus lihr. iS. cbferv. 31: fcl. mi¬
hi 178. de ftomachi affeSibus ex ulceratione ven¬
triculi in 1 5. annorum puella.
Uh, Scalittus Armamem. chirarg, cbf %o.fol. apd.
fe apetuifle cadaver monachi Patavini, qui do¬
loribus colicis obiiffe ferebatur, & in caufam mor¬
bi inveftigantem non modo ventriculi fundum
phlegmone correptum , verum etiam ad mediam
nfque tunicam corrofum reperiiffe ait. ^
De errofioae ventriculi ab uvis immodice ai-
fumptis in puello narrat Ioh. Redius cene. 2. cbf
^3. fcl. 94. fcilicet efii illo immodico trium hora¬
rum fpatid extinguebatiir i poft mortem vero,
abunde in ventriculo repetiebatur ichot viridis :
quem idem bilem fuiffe dicit ztuginofam.
Remb. Dedendus cbf. med. cap.i^.fol.mibi6i. ex¬
ulceravi ventriculum , non minus quam alias
corporis partes , a ratione haud alienum ene ait,
probatque illud exemplo cujufdam honefta Ma-
fpiritum fetemem multis emilerat annis : quas¬
que poft dolorem circa ventriculi regionem afli-
Obseu-v
duum , longo morbo confeSa 4 vita difcefferaf
ac cujus ventriculus, cadavere aperto, fuperficie
tenus exulceratus repetiebatur. '
De excoriato ventriculo feribit Georg. RlaBsu
cbfetv.foL'li.&y6.I.rabrit.midanHs cem. }.cbf.io.
fcl. mihi 400. de magno foetente ulcere in fupe.
riore vptriculi orificio reperto , ac putridis , fis.
tidis nigtifque humoribus repleto ait.
P.BcreUus cenus. cbf.%s,. fcl. mihii$. mentioi
nem facit, abfceffus cujufdam in ventriculo
in quo copiola materia nigra , lutulenta , lant
guinis corrupti colorem aemulans repetiebatur.
Similis exempli meminerunt Guil. BaUcniuslib.
I. cenf 43.fel.s97. Hcrai. Augenius lib. 5. epifl. t. eep.
ti. Deminic. Punarcl. Ptntec. i.pag. 200. Ich.Bauhm,
cbf.uleb. Schenckiuslii.j. fel.iZl.’3%Z.Thcm. Bartb,
aSl. Hafn. tem. 4. cbf. 3 6.pag. I15. 119. eJ' icm. 3. pag.
59. 61.
Hoc vitium merito haberi poteft lyiMei/TO h. e.'
ardsrr ventriculi G«fe«,cnjus 8. ccmpefit.fec.lcc, cap.3.
mentionem facit idem , a bile tunicis ventricuK
infixa , ardoreque horrendo ihfefta oriri dicens.'
Qpa de re vide Thcm. Bartbcl. Epifi. med. centi^.
feLi^i.epifi.^z.aliofiiueibid. Hodierni etiam Scrip-, ‘
tores iftius pheenomeni caufam acri cuidam , aci-
doque olim cum fanguine commixto , pofteaque'
ex arteriis ventriculi in eundem depolito tribuunt !
humori : conferatur obfervatio praecedens chfer, |
16. & fequent: 48. ■
Huic autem veiitriculi ardori tollendo , humo^
rique acido cortofivo temperando infetviet creta j
cum aq. rof. aliquoties lota , oculi cancr. abfqne
acido prmp. corall. perlae ptaep. , conchae , bolus
atm. vera terra figillata . qua Adrian spigelius, tali
cafu nihil elfepraeftantius ait : acidum enim ab- 1
forbet cantum, verum & pinguedine quadam tu¬
nicis ventriculi adhaeret , actemque humorem
ibidem ftabulantem obtundit. j
Obferyavi ego, inquit Spigelius , in magnam
nullis aliis , five externis five internis zque ac
terta figillata cum fyrupo confolidae : mitigari
& auferri poffe remediis. Ccrnel, Stalpart. vandtr
Wtel obfervatien, Raricr. Cene. ij.
o IV.
Dolor a tumere fcirrhofo -ventriculi fitndo adherente lethalis.
NOn efle in medico femper relevetur ut aeger, vatia nobis quotidie confirmant exem¬
pla, inter quae feitthus ventriculi tumor haud infimum obtinet locum : Vir quidam
in flore aetatis diu de ventriculi la:fioiie& dolore cohqueftus eft, demum tale mali fuifen-
fit incrementum ,ut prae dolore affiduo, diutius aura vefci haud potuerit , praeterea vomi¬
tus continui & animi deliquia ipfum iion defererent , donec ultimum obiret diem. Cada¬
ver aperiendi copiam mihi fuppetebant confanguinei , cupiditate rapti quidnam illum tam
diu vexaflet. Hoftis infeftiffimus in cadaveris apertione non diu fe fe abfeondete po¬
tuit , fed ftatim in confpeftum venit fundus enim ventriculi ingenti erat obfeflus tumore
fcirrhofo pugni fere magnitudine , materia tenaci & atra referto , qualem materiam
quoque
De Ventriculi dolore, Cardialgia; 8;7
flooqae paocis horis ante mortem vomitionibas rejecerat, frtdtrk. phietfch. ObfervMisv.
\f^mico..ChirursU.CMurU.
OsseaTAtio V.
Verruca, mntriculi letbdk.
THomas guth , mites, diu queftus de infigni vehtricuK gravitate appetitu collaplb, febS
lenta, per intervalla ingravefeente, tabe totius corporis 5 iiibfequentc tandem mafla,
in glandis magnitudine ; cum multo finguine»» rejeda. Ab illa hota perpetub fere fiiic
hzmopotoicus. In cadavere ejus ventriculus circa finiihum orificium utrinque exhibuit
verrucam cum radice fua firmiter annatam , akeram magnitudine minoris pomi Botfdorfia-
ni , alteram grandioris alicujus a^Uanz forte plures effent reperta: , ni tumultuaria aper¬
tio tempus invidiflet. I:a Salmutb.c. i. Obf. 6. in inreftinis infinitas verrucas ittCachca
aica virgine poft obitum invenit.' Chrifiian. trancif. PauUni in tffcndictSfhmtriiitn Cer~
^anUarumann.vi. decur.il.
OsseAvatio Vii
Glandula ventriculi fcirrhofa cum Tylori & Pancreatis feirrho infigni ,fofi dtlerh 'vomitui
lethalts in cadxutre ref erta.
ANno 1686. imminente bruma , confiUa a nobis petiit Ruftica quinquagenaria major
ex ditione Bafilienfi: gravilfimis tonfilla confliflabatur doloribus circa prscordia*
cum toto pene vita; decurfu , incommoda prius non tulerit , juxtaque numerofa; prolis ma¬
ter effet: urgebant vomitus crebri, in primum ubi tantillum cibi ingellit : ventriculi regio
ac epigaftrium admodum fuit diftenta, unde nec contedum leviorem ferri: potuit , circa
hujus fundum contingentibus obtulit fe corpus durum , quod a finiffiris dextrorfiim 8£ ab¬
hinc finiftrotlum fenfim protrufimus : In dextris tumor reniteUs pariter fefe nobis obtulit^
qui autem ad attaaum digitis comprimentibus, quamvisiion fine atroci dolore rudibus-
que celfir. Rogata a nobis ecqui malum incurrerit illud aliud non refpondit , quam quod
quinque abhinc anilis segrotans , catameniifquc fubito privari ceperit, tumore hinc lenfinl
incrementum capeffente : Przfcriptis medicamentis blandis intern|s,& externS fotibus ac
linimentis , atgrr ditetam exadam imperavimus Blufit verb medicamentosum vim ^ at¬
que abdomine quaquaverfiim intufflefeente , poli crebras vomitiones , cruciatufque enotr
mes mifera occubuit. Profedotis pattes cornrnifimus Clariff. Dh.D. jac. dejero Scafuf.
quas etiam dextre implevit, prscfentib. vitis Slarifil Dn. D. Zuingero Philofoph. Proft 6t
Dn. D. Jo. Jae. Ofvvaldo itid. Scafof. refedis enim ventris integumentis j fetum fubflavu m
prorupit , cujus tres circiter menlirra; in abdomine continebantur : omentum erat difrup-
tum & peni confumptum omnis pinguedinis expers. Pallebat jecUtj nonnihil addatiriem
inclinans, cultrique apice fauciatum nullum fanguinem ftillabat : Folliculus fellis fubflavq
eaque tenaci turgebat maxime , Lien fanus erat , totius mefenterii glandula: fcitrhofe erant
omnes : At paulo accuratius inquirenti , infigais ille tumor occurrebat , Sc certi erat pan¬
creas undique fcirrhofum & tumidum , ut & Pylorus infigniter tumens in eXtima fuperfi-
cie , vomicis aliquot albente puri refertis confpicuus . Aperto ventriculo j pylori circulum
valvute fimilem fcirrhofum quoque deprehendit. Interna ventriculi facies undique fca-
tebat glandulis indurantis albicantibus ; qua: tamen numerofiotes erant circa Pylorum. In¬
ter didas glandulas Icirrholas aliquot intercedebat dilcrimen : etenim alia; aliis erant Ual
tiores & magis depreflte , alia: minores & eminentes. His perluUratis confanguiniorum
pertinacia (verba iimt liipra laudati Mejeri ) a fedione prohibiti , eidem finem imponere ne-
celTe habuimus , quantumvis & cattera , tum imi tum reliquorum ventrium vifcera pefi-
ferutari propofuerimus. D. leh. laceb. Uarderi Mifced. Cur. Dee. il. Ann. vi.
fj s
Boneti Anatomia Tom.Il.
ANATC^;
88
I fctofus humor , aut al^fceffus , aut bilis conflans fuffiifio in partibns vicinis
aut contiguis accidat, in 'ijuantwh hac T unica f , extima , quz prorfus aervea
cft) propterca multum ac crebro irritatur , in ftomaeho naufea fere continua,
^ Inappetentia & frequens Vomitio excitatur , prout in pluribus poft obitum
difleftis obfervavi. yf^iUis fhurmac.Sjitien.ca^.i.'
"ftl qiuRitm hu Tanica&e.) Ventriculus tribas fum ducere, & proinde cavitatem eius nlurimuni
Vomitus tenuis & crdp humoris diuturnus , i Vijluht^omuchi excitum.-
^Llufttifs.Perfonafepiusa cibis , i prandio aeque ac coena , noftu quoque, nunc tehaid'
rem nunc craiSorem humorem evomere eoniueverat : Caput dolebat ac erat grave : Plu¬
rimis vifum erat tantam vim pituita de cerebro venire : Varia igitur remedia diligenter pa¬
rata fuerant , noviffime etiam fetaceum , At fiuftra.
Defunao corpore incifo , fiftula ftomachi , Aulicis miniftris inipeSantibus , adinvenie-
bitar. C. V.Schneiderus lib. de Cdtarrhisjfecial. fi
CAtnUlus Facinus temperamento biliofo priditus , annor, jj. T ertiana febre laboravit,
qua extinfta , male coloratus cum manifcfto lienis tumore , atque hepatis obllruSib:
ne remanfit , & ita valetudinarius , inordinato vita: .regimine .ufus rurfus in febrem inci¬
dit, ad malum habitum corporis dedudus in cujus mvafione paroxyfmi evomere ccepitj
Sicque tertia die poft cibi aflumptionem , p’er horas t-tes- vel quatuor , cibum & potum ma¬
xima pituita: copia permixtum evomuit , qiiod & fingiila quaque die fecit donec occubuit;
nec minus ad trium librarum pondus pifuiti evomebat qualibet vice ; multoties ad quin¬
que afeendebat librarum pondus ; quo tempore nunquam per inferiora quicquam excre¬
vit , etfi clyfteres acres , & mites quoque injefti fuerint , ac per fupetiora medicamenta fol-
ventia fumpferit , quz tamen evomuit : Interim de dolore circa fundum ventriculi conque¬
rebatur, ficque ad quartum ufque diem bis quotidie evomendo perfeverans vitam cum
morte commutavit.
Cadaver a nobis difleaum, in ima ventriculi regione, juxa os infernum , pyloron di¬
cunt, tunicam interiorem exefam animadvertimus, quod malicaufam fuilTe non dubita¬
vimus. Maruttas Ddmtus hitler. mirth. lib. 4. cap. ?.
Vomittts tbmjionem vinfriculi fundi , ab afumfto Arfinice ,f arietibus e\as
CAptivus quidam fubito per noftem Vomitu tentatur duodecies vel circitet ; decies
quoque per alvum excrevit ; Jubeor mane ipfiim invilcre , ftertentem offendo Ss
animam agentem. Sacerdote igitur potius quam medico opns efle fignifico quidem , at
intra quadtaiitem horz expirabat ; A meridie cadaver rurfus infpicete jat':or , quod a ter¬
go lividum plane erat, imprimisque pudenda nigra protfus : Aftantes apoplexia extinaum
clamabant , quibus tamen demonfttabam colotem iftum lividum non fufficere ad apople¬
xiam demonftrandam , neque vomitus aut dejeaiones tam frequentes fymptomata efle
De Vomitu & Naufear .
Apetinir itaque poftrIdie,8£m ventriculo tepetiuntut atfenici albi fruftula circitet ^o-
decimj qua: ipfis ventriculi tunicis -taiHiaffte inlucrebant , ut vix evelli poflent. Erofio
quoque fundi^entriculi aderat, fednoiipenetrans , cum inflammatione .• ita ut veaz fan-
guine inflammato turgentes valde, cflent conipicua: : Hujus ventriculi tunica; tam erant
exiles jfive vi veneni, fiyealiam oiifiaulkn, iit viderentur a:quare folia papayeris. rhil.
Sitlmnth.ceMt.i.obfervat.j:.
fingukumque
OBSERfATld VII.
itttUi Amme th vomitum enormim extinBu afrefiuato veneno , ventriculo JUgmatuinurenUi
^ bilem id duodenum alliciente, '
HAud ita pridem Rutnlinga:, prsfente ucrdque Poliatro noftro , D. D. Schiichzero, &
M. Abrahamo Hegio j Puellam diffecui , Immani cum vomitu intra triduum com^
mortuam .• Illi antea prorfus faux & pulchra: , fed paupercula: , ac gregem vaccarum pa^
Icenti, obviam faftus non infima: fortis vir juvenis, data arrha matrimonium 4 veftigio prp-
miferae : Qrare puella fie repente fato fublata , fufpicio in hominem iftum illati ftupri , at¬
que propinari inde veneni nata , Adeo ut dcfiinfta: cadaver , juflu Superiorum , intus & in
cute perluftrari curaretur.
Corpus omne elegans erat extrinlccus , rite conformatum , citra ihaculam ullam aut li¬
vorem: Abdomen neque tumidum, neque diftentum, interiora omnia fana, pra:terquarn
ventriculus ,in quo copiofi (lima e duodeno fuffufa bilis , aqua aut feto multo diluta , abfque
ullo cibo, redundavit : Etiamfi prius integro triduo ejufdem plurimum colluviei vomitu
rejeciflet. Hec vafculo mundo excepta, pulvifculum in fundo arenofum depofuit , quo
media circiter cochlearis pars impleri potuJfTet : Juxta orificium finiftrum , atra quinque fti-
gmata oblonga videbantur inufta , Partes genitales deprehendimus illibatas , In hepatis au¬
tem veiicula magnum luxuriantis ac efferae bilis proventum. Referato pedore , cor om¬
nino integrum videbatur j cujus tamen ventriculo dextro mafla coagulati live. chyli, five
fanguinis inerat. Pulmo fanus erat , fed alicubi coftis adnatus; Ex litteris D. loh. de Mu^.
nlto MjD.Tiguriniad Nohil.Ioh.lacobumPeyer SchifufinamMed.
OSSIRVATIO VIII.
Vomitus lethdis fuccedens Gille ajfumpioni , a qua ferforatus ventriculus.
Vix mihi lacrymis tempero, cum cogito quendam mihi amicum Chymia:, &c. peritum^
Ut ftomachum halccibus lalfis ac cerevifia tenui faburratum depleret, Gillam afeptx-
paratam fumpfifTe , eodem die animam cum Vomitu infano exfpuifle.
Gum fedioni cadaveris praieflcm , ventriculum tribus locis tantum non perforatum, ad
latitudinem taleri Philippici inveni : Reftabat tenuifSma exterior tunica , cui Gilla adharre-
bat , & ipfum exefura , nifi egreffa anima calor naturalis mifcrum deftituiffet : Totiim ven¬
triculi corpus aduftum purpureo cblore omnium in fei oculos avertebat , animoique a
Gilla aliifque id genus peftibus advertebat. Res accidit anno 1608. H.ab Heersde Acidulis
Sfadanis c.iv.
GW« ] Vitriolam fuppeditat duo celeberrima ta. De preparatione & nfa utriufque Vtde Wili
Emetica Gillam , Paractlfi nuncupatam , & /0 Pbarmacop, Rttion.hS. ■s.etp, a.
De Vomitu &Naufea.'
Vornim lethdisfofi ^umftum furgans , mBo nexa vejliga ia corpore defreheafil ’
LIchotomus fibi nunium quid tribuens,&ultraprofeflionem confidenSjiaccnloin purgani
tem ex foliis fenna;, agarico,&c. confecit, vinnmque affudit , quod ipfe biberet cum aliis
duobus purgandi caufa : fafta noftis maceratione , in aurora ipfe primus infufi dicitur tres
hauffus bibiffe in publico diverforio , moxque incepide vomere , & Ciperveniente Unguini
cxpirafle dimidia hora a (umptione:Rcfiqui duo vifo eventu potionem damnarunt.
A morte nil vifumefl: maculatum in corpore, aut quod venenum poffet arguere, &fiiit
tamen in homine alias iano, qui vellet purgationem phlebotomia: prarmittere. Aadretss
IdbaviasiaCifta mdica Horauagi EpiJl.j6.
Vmituii Nxujea , xh tjfamfto Veneao corrodente , utn a , ,.t
duodeno , hinc fyderulioaem excitante , ^c.
jLNdefunffum Pominum Francifcum Flammerdingium Francofurteulem , tam per
morbi decurfum quam ab ipfius obitu : Ratum ergo facimus nos die Luna: , V. menfis
Augufti 1671. reperiffe didum Dominum inquietudinibus miris vexatum , motibus con-
vulfivis affedum , cum V omitibus , naufea , refpirandi & deglutiendi difficultate , ac guttu¬
ris dolore j ad qua: lymptomata fcquuta eft mors , die Martis iubfequente circa V. vc-
Ipertinam.
Unde commoti confanguinei & affines, cadaver aperiri defideratunt, quodjubente eo¬
dem Prattore pra:ftitum. Ac i. reperta ventriculi tunica interna omni ex parte livida & fy-
derata , infignibus maculis comperfa quibufdam in locis , a prrecedente inflammatione , qaz
diffufa erat ad duodenum , in quo illius roanifeftiffim» nota: , ac ad reliqua etiamnum in-
teftina : a. In Pulmonibus deprchenfa inflammatio ad livorem rendens. Czterz partes
rite conftimta: apparuerunt.
Colligimus ergo , tum ex magnitudine & vehementia fymptomatum , veneni indolem
referentium ; tum ex morte ffibita ; tum ex iy deratione & Uvore , tam ventriculi , intefti-
norum , quam Pulmonum , abfcnte febre , mortis caufam referendam ad venenum hau-
ftum , idque c genere corrodentium, cujus fubftantia in ventriculum admifla eft, non
vapor
P4- Anatom. PraQ^ Lib.IIL' Se^l. VU.
vapM folum , autaliter : Signavimus Geneva: 7. Au^fti i67a. lotmes Bonetus B. Mediem
LadovicusMoelSesior chirurgus. B. Sdmrm Mtg. Chirurgus, BestjamirslioelM. chirurg.
fitater mertuorum.
Procul emm dubio <
fis maculs foramini ^ ,
mentia indufiis , ciuod nfu evenire folet ab ab-
liimpto coaodeudi vjptsdito venraio.
'lene derivatae inter du;
nicas iangninem funin effi _ _
is fubito extinfiis faUa veneni fufpicio
fmitus eh Ventriculi Gsngmnam & Sjderatknm.
Aconquetitut de dolore ad-umbilicum : folennis illi erat cxcretio cujufdam materiz pum-
ienta; per anum, qUodinVedi inteftinl extremo pene ulcufculuin ibi conceptum putatetut:
Duodecim pene annos poft illatam vim reiSro inteftino , eo fluore recreatus eft aliquantum :
reititit iUe, at non eodem modo petleverabat : Doloris illius ad umbilicum defidentis cau-
lam referre poteramus ad illam fiipprelfionem : clyfteribus medicamentiique e,ft allevatus,
Non ita paulo pofi: dejefta appetentia, Vomitiones, languor, partium extimarum quardam
levis prefrigeratio, tamen incedebat, Et liquida & efculenta Vomitu rejiciebat; veneno in-
feftum putabant : ac revera , przterquam quod manifefta leipothymia non ptehenfus eli,
aflumpti Veneni argumenta erant pleraque : tamen eum ea fuipitione liberavimus , quod
nullam deforis occafionem pratceflifle videremus: Per dies xl. pene perfeveravit vomitio
illa, quod nimirum fuit, nec ulla ratione allevari potuit : digito indicabat fedem afferam,
nempe fupetius orificium ventriculi & pylori regionem , fenfum quendam ponderis habe¬
bat : In horas marceflebat, facies concidebat, 8£ totus venter collapfus eft , pratfertim
qua parte fubjacet ventriculus ; Quidam , ut aliquid afferre viderentur , Jecur &: lienem pu-
truiffe dicebant , 'alii ad mefentetium obftru&ionibus plenum confugiebant , Et illud com-:
mune Medicorum afylumeft , fine quo- vix rem luctumve facere poffint, fed id non fine
magna zgrotantium clade & Medicorum opprobrio : quali vero in illis duabus partibus
folum omnium morborum caufa exiftat : ad iyrupum de cichorio folennem confiigitum eft,
fed omnia fi uftra. Tamen qui paulo accuratius rem infpirent , cum viderent tamdiu pet-
feverare vomitionem, dolorem ad ventriculum non admodum urgentem, nihil profici fo¬
tu , litu , deleftu ciborum , balneo quoque ipfo i neceffario pylori vias obftrudas collega
, re : Satis apte quidem , fed unde obfttuftio ? an a fcirrho an ab inflammatione yi ab in¬
flammatione, cur febris non erat acuta.-, & cur non perimebat intra paucos dies ?
Interiit tandem plane emaciatus , ac fi fphacelatum corpus eflit. Aperto cadavere , illud
utromque vifcus , Lien & Epar , quod fomitem malorum felfo judicabant , fatis erat inte¬
grum ; quanquam forte intemperie quadam , malaque diathefi utromque affeftam erat, non
ira tamen ut inde mortis occafio nafeeretur. Ventriculi fecies extima erat vermicula , py¬
lorus talis & pene reftriaus : fecies interna corrupta & putris , & ftatim laceratus eft ven¬
triculus , adeo ( quod mirum fuit) in totafua natura etat putris &cadaverofus , humor qui in
eo erat nigricabat : gangratna & fidetatio etat ventriculi , quod nunquam fere contigit.
G.BilUaius c$nf.xliii.lib.i.
De Vomitu & Naufea.
Vomitus ah anguJlU & cosstraciiene ventriculi cum Hefatis duritie , Suferjliie
aJfmnfU croco rrsecatkrum.
PVellz V. annorum, cam a Paracelfifta exiiibirjs fniflet crocus metallorum , paulb poft
lymptomatibusgraviflimiscorreptaftit. Vomitu nimirum vehementiffimo , cum alvi
dcjeffione &: concitffionibus fottilEiDis totius corporis , tandemque mors quoqua lequu-
taelL
Aperto cadavere ventriculus adeo anguflus, Si infecontraausfuit, ut magnitudinem ovi
vix excedere repertus fuerit. Hepar, veluti fi in aque ferventilfima maceratum fuiflet, indu¬
ratum, & vefica fellea pr*ter modum tumida, languinecitrino repleta erat,lnteftina a croco
illo [ qui io ventriculo ita contraao adhuc latitabat] tinda & infeda fuerunt, tab. Hildanus
cest.4.0bferv.si.
'v Rua mitalloram ] Medicamentis Cbymicis,ex lium bolum ex Antimonio fumpfit , hinc parum
Anatom. Prad. Lib; III. Sed. VIIL
Vmitus a. 'ventriculo ferfornto.
NOb. Joh. Gafpar a Miltlz.&c. cum Iputo (anguinis fine phthifi & heflica laboraffet, at¬
que in pattiani remiffus effet, fiimmo labore curatur. Sed in morbum relapfus eun-
dem , variis fymptomatibus confliftatur , & inter alia Vomitu quoque continuo Licet ve-
rb varia ad illum compefcendum exhiberentur j morbo tamen fiiccumbit.
Cadavere aperto , abdomen quoque aqua repletum , & ventriculus circa orificium per-,
foratus deprehenfus fiiit; An huic rei caufam prxbuit Tuflis illa ferina qua dies & noftes
mokftabatut? An ratione pulmonis cotruptieveniti
Vomitus ab abfceffu circa fandum ventriculi.
QUidam annos natus xl. obftraffione alvi larpe laboravit ; cui per os medicamenta exhi¬
bita patum proferunt, dyfteres verb contulerunt. Indies tamen & alvus minus fa-
tisfecit officio , ac Vomitus nutrimenti femicoffi in maxima copia aufti funt , donec tan¬
dem atrophia corpus omninb contabefeeret : melius verb femper fc habuit quando folio
aqua: dulcis tepido inledit.
Poft mortem repettus ingens ablceflus, ex eo genere qui fteatomatici dicuntur, ad ma¬
gnitudinem anfetini ovi, qui fatis durus fuit redditus. Ex ohfervat. loachimi Camerarii Me¬
dici Noribergeap.
Observatio XVI.
Vomitus a gemino venlriculipatomate.
Xculi,mj(gnitudine ovi adnatum , quo propendente Vomitus continue infeftabat. Alte¬
rum digiti longitudine, ad finiftrufn quoque orificium , ejuldem mali caufam. Xoh, Rhodius
ohfervat. 6y.centur.ij.
Observatio XVIL
Vomitus oh fporum occatefcentem , cartiUginofum redditum.
§. I. A fJtonius Brumis j tum emanducatum cibum breviore quam;par erat temporis'
, XX iputio contineret, ita ut erat incoftum rejiceret , omnibus medicamentis , qua:
ftomachi vitiis adhiberi pofluntjdiligentiffime fotus eft: Verum cum eanihil omninbpro-
ficerenr,& corpore ob inopiam alimenti jam abfumpto vix pellis & ofla fupereflent , grada-.
tim tandem ad mortem dedudus eft.
Qjare defundi cadavere publica: utilitatis caufaincifo, invpntum eft hominis;ventricu-
Ium ita juhdis oris ad imam ejus partem occaluifle , ut eum nihil inde ad inferiora tranf-
miltere potuerit , neceflario mors lubftquuta fit. Renivenius cap. 36. de abditis.
§. a. Romx quendam aperuit Eruditus Medicus , qui Vomim continuo
vexatus 'fuerat , ut qua:vis aflumpta ftatim rejecerit.
In difledo cadavere Pylorus callum vifus eft obduxifie. Thomas Bartholinus centur. 6.
obferv..cir/. Et jficilegio i. de vafis lymphat, cap.
, §. 3. In ventriculo hominis anno integro affidua Vomitione 'vexari obfcrvavit Hyginus
Xhalapas, Au&or fidus,inReiponfione contra Riolanum cap.4. itaeoaluiffe & occaluifle py¬
lorum , cartilageneus videremr , 6e vix novacula divideretur.
Hinc nihil in flata communi chylofi faeci per hns pylorus obAmSus fuit : Vide exemplaex RH
potos ventriculi', fed omne per pylotam ad •verie cent.i. obferv. 90. Benivenio obferv.jd.Hrpp»/.
inteftina-elabi, illomm atrophia demonftrat qai- Softo Left. i. de Facalt. Anat. p. in. 6^ alia.
§. 4. Sibi, & aliis Medicis Delphenfibus, vilam hiftoriam nobis narravit loh.Vander
Meer, Medicus Delphenfis , de muliere quadam qute Delphis circiter per femi annum male
habebat , & alimenta aflumpta poft aliquot horas , primo bene coda , poftea valde fteten-
- tia evomebat, cui alvi dejediones paulatto magis magilque imminuebantur , ita ut pri¬
mis feptimanis bis terve, poftea femelin fcmel in feptimana, tandem vix quatuor iepti-
manarum Ipatio fcmel alvum dejiceret , & latis pauca excerneret , atque hinc vires pau-
De Vomitu &Namea. . 5>7
latim magis magiCjoe Imminuebantur, totumqae corpus ad extremam maciem deduccba
cur ; ulque dum tandem mors morbum finiret.
In cujus aperto cadavere Pylorus canilaginofus inventus eft, adeoque angultas ut majo
rem duntaxat aciculam tranfmittetet. Ve Diemerbmck Aaatm.lib.i.cip.'^.
Vjmitm a Pylori fcirrho.
SEcabatur quidam Lutetis qui durities etat circa pyloron : Et ego quoque fecui quendam,
qui cum continuis afiligctemr Vomitibus, & cibos afltimptos rejicere ftatim cogeremr,
& idcirco tanquam hypochondriacus curaretur, Sefto cadavere pyloron fcirrhofiim omni¬
no teperiebam, ut tranfitum chylo interclufum fuifle facile conftaret.
His admonitus, Nob. a Bilan hypochondriaco, graviterque eodem fymptomate confli-
aato , periculum przdixi , quemadmodum etiam intra tres feptimanas fuit extindus Re¬
vomebant vero femper cibum ingeftum , & ptsterea quiddam fubnigrum , quod pro me¬
lancholico fucco , ad ventriculum pro appetitu?cxcitaado mitti cordueto habebam : Qui
poftmodum per pyloron ad inteftina , ficuti & cibus , tranfire non potuit. Diocles cetto
affedionis hypochondriaes fubjedum , pyloron potius ftatuU quam venas Mefersi. Pb.
Stlmuth obferv. xx. certt, i. '
a: Et ego quoque fecui quendan
yomitus excitatas oh Py torum mttterUStextom*ticit<f fletum '.
RUfticum novit loh. Theod. Schenckius Exercit. 7. 1. 1. fed. a. e. 33. cui venter binis a paftuf
horis fubito in magnam molem extendcbatur,ncque aliud fibiquam fuccedens tandera
cum naufea vomitus pro remedio erat.
Atrophia yerb mortuus , oftendit Pylorum in materia fteatomatofa oppletum , exili ia
medio relido foraminfc , per quod vix creditu pollibile conjiciebatur vel liquida tranfito>
potuilTe.
Vomitus continuus eb Pylorum tuberculis fcirrho fs obfifitml
Cadavere aperto, deprehendi Pylorum Tuberculis fcirrhofis, valde teneris & fenfibili-i
bus circumcirca oblitum ,quz hiatum eju^ pene occludebant, adeo ut Chylus nodorum in-'
terftitiisimpadusfummeputrefceret, totumque proinde vifcus-fenfu moleftiffimo, & fpaP-:
mo fere continuo afiiceretur. .
Vomita fribrc&e.J Si quando qnif|
cu afficiatur , in fe perfencit fund
culi furfum contrahi , atque orificiu
leriti , Pyloro interim futi videtur )
piam vomi* hoc vel illud orificium inclinant , proptereanir
Ium ventri- contenta qusque modo hoc modo illud ejician-
im fuperius tnr : Quoad fibras interiores , quE catterarunx
ocelufo aut oinnium eontradiones ad hanc vel iftam eya-
catus [x 1 1 1. nummus 'fii!
per vomicum reddidit: i
Heneti Atiaiomn Te
joo Anatom-PraS.Lib. III. Se<9:. N/IIT.-
erat fufpieatus , eum in pylori hzrere orificio , fatalem pronuntiavi parentibus fententiam '
& quo certius fententia: mea: veritatem explorarent , author fui ut vita fundam puellani '
mihi fecandam permitterent ; addicunt , & 25. die iftius menfis circa vcfperam mifera exiia- '
guitur, fatis pra:ter opinionem meam placidofato. '
Altero die caufam mortis oftenfiirus parentibus, eam difleco , & ecce nummus circulo
ifti, qui pylorum undique cingens coardac,non fecus ac cooperculiun olly incumbens
omnem alimentoad inteftina tranfitum prohibebat i Reperiri ergo inteftina vacua omnino,
casterum lana : , nummumque ex parte interiore ventriculi , jam accrefcente illic pinguiore
quadam materia firmatum, ex parte inteftinorum obfeflum quibuldam , qui facile dilue¬
bantur, vaporibus. Th.ZerckrM^msohfervat.Anutom. i.
Observatio XXII.
Vmltus fuerorum i nimU lallis cafU, tyhri axguftiim nativam ninfertranfemte.
SCitur & ridetur ab omnibus fimla: , animalis alias fagacis , ftoliditas , quae catulos fuos
ptac nimio affedu tam arde pedori fuo apprimir, ut exprimat aniniam ; Haud multo fa-
pientiores pleratque matres , qua: filios fuos nutriendo necant & ladando inadant : Ariato-
me illas , fi fapere vellent, doceret quam fado in uno , dum pix efle volunt , fceleratx exi-
ftant : Oblati enim mihifxpiffime funt ex iis quibus lac nimia copia fuerat exhibitum ,febci
continua brevi tempore extindi, quotum dum mortis immaturx caufam indagabam , om¬
nes ita obefos & pinguedine obfeffos inveni , ut vix feirem quo cultrum anatomicum adige¬
rem: qui pueri dum fugentes perpetuo vomerent , Ixtabantur ftolidx matres , vulgatum il¬
lud luum identidem occinentes , Vueri qui vomunt , crefeunt , vere illud quidem , lac enim ut
alimenti maximi eft , ita facile , quando majori copia fuppeditatur,quamut calor nativus il- ’
lud convertere poffit in petfcdam carnis fubftantiam , in pinguedinem abit ; qux non mi¬
nus peticulofiim infantibus dat flatum , quam adultis athletica corporis habitudo, qux dum' •
eadem quotidie gravatur copia, neceffatio in eademincidunt incommodapueri,io quxcx
nimia crapula adulti : Qjis vitx diuturnitatem promitteret ei qui ita fe ii gurgitaret quott |
die,utterquatetvd fingulis diebus remetiretur vomitu quxaflumpfiflet? QJd,aniniene-'
ra illa xtate crapula hxc non eft multo peftilentior ? nec enim calor ifti tam copiofo ali¬
mento digetendo fuffidens eft ; nec rctentrix facultas fatis valida , nec expultrix accom¬
moda .- Nam ut hoc etiam ex anatomica curiofitate addam , Puerorum pylorus tam ardo fi-
gillo a natura munitur , ut fi infles , eum ficcare polfis , quamvis inferne non occludas .- qux
namrx difpofitio non videtur, apw ad tantum laSis per eum dimittendum , ideoque ttgut-
gitat,6£ infantem enecat. Th.Kerckringiusobfery, Anat.xl.
^Observatio XXIIL
yomitus nigricantium humerum oh Pylorum exaSe claufim.
PRoptet pertinacem humor alimentarius fitxruginofus, unde Vomims
pcticulcfus lequimt, imo lethalis : c^avffe.Helmontio narrante , Seftum quoddam cada¬
ver alicujus Vomifutienfis nigricantia, prxter pylorum exafte claufum, nullum aliud vitium
repertum eft. djvv.Grml>sArh.r.(h‘int.lih.ij.caf.i.§.).
'Tytieri claufuram) Pylori occlufioni aliquando ni, eum dlaphragmate.Ifthxe pofitio & intextura
i affignatnr cauia vomitus qux i duodeni com- diligenter notanda, quia fxpe obiltuSioBis & vo-
prefljone contingit , obfervante Vjolasa Encheir. mitus alimenti caufa eft fine vitio pylori , atque
cap.i7.1ib.2.Hujus6bfcntaeft,4«t,deteaio,nam “bilisfluens per meatum cholidochum exitu proi
verius fpinaminveftigandum cum principio jeju- hibita , regurgitat in ventriculum.
Observatio. XXIV-
fomitus hilis coercitus Tertianam fehrem, hinc paralyfin , pojl mortem invehit , oh illius
in cavo lecoris retentionem.
Quidam quotidie hilem vomehat: hxc celTat vomitio , poft tertiana corripitur t hac fb-'
luta refolvuntur partes omnes fub capite ; Aperto mortui cadavere bilis praffina reperi-
lur in cavo jecoris aec. Sctneltus cap. x.s>e>.de t-ehrth.
Bilem
102 Anat6m.Praa:;Lib.irr. Ss<^-VIH.
moram & dtcnlatronem faciunt , unde conve¬
niens maife %'aratio : Hsc in inteftinis feparatio
fi fuerit abolita, quod in plerirqne febribus at-
denribus praecipue ofu venire folet.boli illi ex llo-
machofiibin^ expreifi nullam fubeunt altera-
tionem , fed paulatim exfi^n tur 8c prodeunt ro-
tundiformia excrementa, eaujSaA» diSa. alvus
continuo adftriaa fecibus ,ttanfitum denegat:
redeunte paulatim fetmentatione, flatus otiti fo-
lent,qai deinceps prodromi cenfentor fecum pro¬
pe diemfiibfequentium: Si depravatur, acidum
bUiofccofrefpondebit , inde diarrhoea 5 vel fi bi¬
lis aut fuccus acidus corrumpitur , dyfenteria ,
iderus , & alii morbi inde fuum ortum ducent :
Sed bssc Otnijia interea piro paradoxis haberi po-
Si/eiti mmcbat ) Etfi materia Vomitu reje^
meta fit bilisiexiftimat tamen Exceil.K^iao Piiat j,,
Ration p. m. 47. eam vomitionis cauianrprioa.
tiam non eflfejfed eam i vafis choledochis , prop.
ter fpafmum prius induftum exantlati, aii);
oSavi paris truncus ejnfque propagines Scraeii
inferiores, in abdominis peculiaria vifceia difiti.
buri , in fpafmos irritantur, alias haud in&cquai.
ter propagines , quanmmlibet intaaas, paiii«
concipere anomalias , & aliis ipfas vifceribus,aj
imprimis ventriculo motus convnlfivos imperti-
re- Hoc manifeftum ^fleaa, de vomitu qai i^
patoxyfmis nephriticis , affeaibus colicis,
& hyftericis ita diSis . paflim
. Observatio XXV-
rimitiis vltUimiofiosinhUasiaaffeaioHehjiochondniicAl/ihormttkus,
' ^ Pylm augujliitm.
9^IIidam vomitum patiebatur cum ventris torminc , Sed totum id de quo agitat bypo-
V ichondriacum eft: r Aecufatur femper ventriculus licet innocens & vicinfe iege pa¬
tiens : Dioclea pylori phlogolisinteUigitur, chylus aduritur, talis fanguis , at natura adu-
ftionem abhorret, elixationcm admittit; hinc marcor, fqualiof, tabes: Nuper oifto vidi
a:grotantes firoUi morbo afiSiaos ; alirnCnto fiimpto gravis erat ventriculus , codio talis
qualis, in. anadpfidolotscorpus diflFetebatur (vetbp Terentiano ) dolore , nodu quies&
inducfej die fequenti redundatio flomachi : afiumptotum Vomitus alios per menfts tres,
alios per quatuor exercuere : pars atgrorum emarcuit , tabuit coUapliis aqualiculus , mors :
Pars , at cujus minore viriiim difpendio morbus produftus erat afflida quidem Sc icdo SC
morbo , Vomitus petiodieus ut in coeliacis ; Ventriculus quidem 6cit ofiScinm , Pyioms
obftruftus & meiara:on , aut oppilativa , aut attenuativaobftruflionc ( ut loquuntur vete¬
res Prafticy per collapfum vaforum & viarum , & hzc &talis filum vitz procidit : Id fit ia
opticis nervis , undeperfedla caecitas ilfefo oculo : In apertis cadaveribus eorum quos
fua fors peremerat, alias inventa Pylori inflammatio, obftrudiionis & anguftia: caufa : In
'-aliis glandulafain mefentetii durities , impendio magis & quafi callus mefentetii , aut qot-
dam fphacelus : ut mirum non fuerit fi ventriculus alimentum appetiverit, quoad potue¬
rit coxerit tesingeftas , fed vitio anadofeos , & ob vitium labemque mefentetii omnia
rejedantur vomitu , licet chylus natur* gratiam receperit. BnUonius con^tlm Ixxyu.
lib.
tp).
XXVL
Vitnittts creber ia qmdem qui ventriculum duplicem heiebut.
TN difreilo cadavere 35. annorum, creberrimis Vomitibus diu vexato, invenimus ventfi-
Aculum duplicem , ita ut Pr»r, qui ocfopbago continuus, ab altero, qui inteftinis , mani-
fifte diftingueretur : iBe , minor altero , aft craflioris fubflantia: , infinitis plicis , iifqae
infignibUs , interius exaipetaras , Hic vetb iis omninb deftituebatur , tenuis valde condi¬
tionis : In iBo fibra: cacnofx plurima: occutebant varii generis : In hoc vix ulla:, faltem haud
adeo obfctvabiles Locus ille ubi dua: hx cavitates a fe invicem fepaiabantur interius
valde anguftus erat, fic ut vix digitum minimum reciperet: fubftantia ipfa hic crafla, do-
raque admodum , mollioris quafi cartilaginis fpeciem referens : Et hanc anguftiam fte-
quentioris vomitus in hoc «gfotante caiufam fiiifle conjicio, Ger ardus Blafim f. 4. obfcT'
vat. med. ix.
Vomitus eb ventriculum in cavitatem thoracis defui fum.
HEnrlcus Bufeherhovius Liyonus , cum melancholia tentationibufque variis vexaretur,
proprio gladio fc confodit , infra 4. coftam in thoracem adafl» , & fiib nona cofta
in tergo exeunte; quod vulnus tamen intra duos menfes fanatum cft : verum accidit ut
poftmenfss aliquod iterum de abfurdis cogitationibus conquereretur , U. poftea primo
aqu^
De Vomitu afNaufea; iqj
aquam & quicquid cibi afliimpfiflet j pofl: virida , tandem nigra quater^ eaque magna copia
rejiceret vomitUjCumfiidoribnsftigidis St Icipothymia,ac deinde poli ultimum vomicnm
eipiraret.
(iorpus' apertam ell, deprehenfamque TOlriusper Pulmones Sc diaphragma penetraffc,
2£.quulem diaphragma transfoffum fiiMTein nerveo circulo c Pulmonis nihil fere repertum
ell in finiftro l^ere confoflb , eam proculdubio cum pute exierit , exigua portiuncula ade¬
rat coftis adnata : ventriculus totus afeenderatin finiftrum thoracis latus , & cor cum cap»
fula de fedefaa depulerat^ dextnim latus , ubi St vivus ille jubebat oblcrvari cordis pul¬
lum : cor atefkftum erat , copiola aqua cittina in capiula' : omentum St pancreas totum
etiam fere circa ventriculum computruerat, Senaertus Itifiit. lii. a. fm. a. ct^ite i j.
§. a. Filius D.N.a4. annos natus temperamento melancholicus, febre tertiaua diutur¬
na , nunc Craplici, nunc duplici per totam fere zftatcm laboraverat : In menfe verb Sep¬
tembri, licet a paroxyfinis febribus- liberatus eflet , noB fatis tamen pro (pera valltudine
foeremr , ab Empirico quodam antimonium fumpfit , forte male prxparatura, a quo vehe»
mentilEtni vomendi conatus excitati funt , abfque ullo efFeftu , ita ut conatus ille irritus
continuo affligens eum intra feptem vel ofto horas ad extrema redegerit. Se circa velpe-
tam de medio fuftulerit.
Aperto cadavere, inventus efl: ventriculus in parte thoracis dextra, vatiis humoribus re¬
pletas : qui quidem fitus prasternaturalis , effecit proculdubio ut Icfc fufficientet dilatare
ac fubvettete ne<pivctit ad vomitum efficiendum , coftatum ambitu oppteffus. 7 -
BUnc fitum ab ortu cqnttaaam fuiffeteftatnr corporis funiSiones ante morbum pradiflum
pulmonis carentia in illa thoracis parte , eum eommode-exercuiile , militiam enim exercuerat,
tmifcus illius lobus in finiftra appareret : Miram & febres pradiflas in bello contraxerat, iaesr. '
autem eft hunc juvenem in toro vitae deeurfu fpi- Arrr/at «ar. 4. 0^ dy.
randi difficultate non fUiffe oppteffum , & omnes
5. 5. Studiofus ante decendium obUfuSiones quafdam ienferat ,ex quibus fumma ven¬
triculi debilitas , ob denegatam excrementorum ejeffionem St varia fymptomata , graves
fingultus at infiniti propempdum Vomims exorti , quibus ita viribus fuit fraffUs utinle-
anm conjiceretur; Remedia effefiu catuerunt , quod nihil contineret ventriculus ; Node
tandem proximum- diem Solis antecedente Vomitus fic afflixerunt, ut per os St nares ma¬
teria cruenta certatim eruperit , ipfumque prarclafo penitus exitu , fuffocaverit.
Abdomine aperto , quum, moles pinguedinis tres tranfverfos digitos eiinftrata: , impe¬
dimento effet , quo minus ad confuetam ventriculi fedem , qu* ell fub diaphragmate inter
hepar 81 lienem , pervenire liceret , placuit prius aperire thoracem .■ vix remotum erat fter-
num, ubi in finiftro latere corpus quoddam glandulofum fe nobis in eonfpcaum darec,quod
primo quidem intuitu pro pulmone depravato habebatur , fed mox omentum effe , ac fub
eo latitare ventriculum , cunftis obtupefeentibus deprehenfura eft .• Ad pleniorem hujus
prascernaturalls ventriculi fitus cognitionem , fejungebantur inteftina a mefentetio , cura
quibus ita comparatum erat , Duodenum cum portiuncula fubfttati pancreatis e thorace
proveniens , per peculiare foramen ( in finiftro itidem latere , amplum & nerveo circulo cit-
cumferiptum) diaphragma perreptabat , cumque reliquis inteftinis continuatum erat ulque
ad colon , quod ex abdomine per diflaim foramen in thoracem tranfiens , ibidem cum
©mento , cui firmiter erat annexum , uentriculi fundum in duas quafl partes dividebat , ac
Turfiis miro anfradu deorfum tendens , atque eadem via , ex eodem diaphragmatis rediens
foramine, inteftinumreaum, longum fatis ac gracile, Sioonfpicuis redis ttanfverfifquc
praiditum fibris conflituebat : Hepar infolit* craffitici ac magnitudinis , ut fcil. fpatium de¬
ficiente ventriculo expleret, diaphragmati erat atmatum : Ipfe autem ventriculus in thora¬
ce; citeta libet , inferiori parte ligamentis aliquot membtanofis diaphragmati St pleut*
circa collas Iputias adhsrebatjfupetiori claviculas fete attingebat , fiaiftrumque latus pla¬
ne occupaverat, ita ut vix minima: finiftri pulmonis particulz locus fupercITet : Gor vero
de fedefua in dextrum Utus depulerat. St dexter Pulmo cordi cedens, fub eodem fpinz
dorfi adjacebat Oefophagus ad diaphragma progrediens os ventriculi nonnihil deprime¬
bat, ut non longe a pyloro defideret; Ex fcdo demum ventriculo cum ‘annexis partibus.
Lienem, qui principio nullibi apparebat, in propria capfula, quam duplicatura diaphrag¬
matis in finiftro latere forniavcrat, invcnimus,fanum alias fed lividum St exilem, ac per
vas breve ventriculo connexum , Diaphragma totum erat carnofum j poftremo etiam libe¬
rum materirex ventrieuk) patere exitum , candemqueex inteftinis, ob hiatum relaxati
pylori pleno impetu remeare pofle advertimus , qui cum ineidetetut , ingens vis fcaturien-
tis materizexindeprofluxit, unde ab opere dcfiftcndum Mt.Th.mthdinus ctgt.vj. obfirv.lv.
Anatom. PraS. Lib. IIL Se£J:. VUI.
f'mitus eh furfim cmpiiljum‘t>e»triculum ah Renis fixiori tmaertl
HOnefta muBer abfceffum in rene finiftro perplures annos 'geftavit , tam immanetn-
ut totam abdominis capacitatem impleret coatquaretque, furfum vifcetibus ventti-
eulo & inteftinis revulfis & coarftatis in peQus , ita ut nihil fete cibi continere polfet. Pea- i
debat autem ille abfcelTus libras »v. Canius Pifi de morbis i fere fe3. z.fart. z. cap. 7.
Vormtus eb cemprefum ventriculum ab intefiinis f atibus ^ facibus difientis. . ,
TlOnfor quidam ex dextro hypochondrio eflFerri fibi quiddam conquerebatur , qnodia
fniftro conquiefeeret , quo fuper ventriculi fundo tranieunte , cibi potqfque portio re-
gurgitans , fubito per osexUiebat , veluti lagena aliqua coriacea comprefla , ejus quod ia.ea
continetur cum impetu pars quaidam rejicitur : multorum impetitorum Medicorum opera
ufus , vehementia medicamenta, ac violentiffimas purgationes fuftinuerat, fed cum hujufce»
modi remediis malum non cederet , tandem defecit. . ; ' ■
Hujus inteftinum colon , a dextro in finifttum , & qua parte ventriculi iundo incumbif,’
flatu omnino diftentum erat ,8e ab omnibus excrementis vacuum, reliqua inteftina plena
foecibus : ex quorum fuperioribus dum feces defeenderent j impetu quodam violento per
colum diftentum ferebatur , ventriculi fundo compreflb , unde faftum efl: ut cibi potufqui
portio ad os fubito regurgitaret. Dedenaus ebferv.cap.if. .. “ ■
Vomitus ab ileo intefino juxta Cacum contyaHo.
r Lapfus ex equo fupra faxi
exinde' conqueftus eft de tolerabili quidem ingui-
rem &: vomitum per ttimeftrc parvi fecit, & lanii oflScio fim£turus frequenter equitavit:,
At confumptione corporis , quod anteavidicarnofumSt pingue, obfervata , adiit Empi-'
ricum, qui dedit pulverem per inferiora valde purgantem .• arger tamen poft omne triduum
materiam acidam , & mixtura: cinerum ac cremoris hordei fimilem evomuit, alternifque
diebus iblida&cineritiicolorisexcrementa per alvum reddidit : Ob totius marcorem 52
virium debilitatem ledo affixus meum petiit canfilium : Huic cum alvus alternis diebus
refponderet , prarferipii falcem medicamenta ventriculum interne & externe roborantia.
His nihil conferentibus , Vomitus continuans iuipicionem movit Inteftinum ileum morbo
quodam organico affeftum fore.
Poft obitum patientis diligenter in locum aftefl:um inquirens , partem intefiini , qua:
coBCo inteftino proxima eft, inveni adeo contradam, ut cavitate fua vix digitum pueri au¬
ricularem admitteret : Difta Ilei pars , ob folam contradiqnem anguftior , longimdinem
decem digitorum tranfveribtum adaequavit, reliquum ver6 inteftini bene compofitumant
fatis dilatatum comparuit. leh.Scultetus Ohfervat. Ixi. Armament. Chirurgici.
DUplex hic orta quaeftio , qua» nimirum hu- contraxifle ■, non alita ac ventriculus pauciffimi
jus contraSionis cania extiterit f Et an pa. affumens . vefica calculo irritata , & uterus feta
■ - - ' ' <■ c- - exclttfo paulatim contrahi folet: Infulis^ prid-i
ecbylofa,acobafonereduplicatiintefinillei,bubonocelenfeqttuta. " ,
ria , cujus domicilium in vico du Boule , Geneva: , gibbofe in lumbis, dif
De Vomitu &: Naufea: ip j
Biennio ante obitum eduftns illi fuerat c vefica per lithotomiam , ab eodem Chirurgo , la¬
pis ovi anferini magnitudinem atquans; Bebonocefe in dextro inguineilli ex intervallis mo-
lefta erat , quam manibus ipla repellebat , T andem ftx ante mortem hebdomadis nullavi
ne iplaindufttia Chirurgi reponi potuit, unde Vomitus adipteritum ufque durans, materia:
chylofe , pithitofe & alimentorum , cum alvi inligni adliriaione : Injedis clyftctibus
tanmm dejiciebantur ■•Falfepleuritidifmpe obnoxia eyat & pedoris doloribus:
Refpiratio difficilis erat & aliquot antecxiceffum hebdomadis, ftertotofa & anxia : Tan¬
dem marcore confcda obiit , nam fceleton erat pelleobdudum.
Ante diffe^onem confideranda fuere exteriora : Abdominis fpatiuma mucronata car¬
tilagine vix erat femipedale : Offa ilitum , ifchium & pubis ultra abdomen ad duodecim
tranfverforum digitorum altitudinem affurgebant: Gibbofitas erat infignis ad lumbos , la¬
tere dextro , five cMAiumt ; quam pratcefferat calus: Unguibus pollicis utriufque pedis adna-
ta erant cornicula nigra , inflexa , ad longitudinem minimi digiti , anetinis fimilia, qua: nulla
fere vi abcefferunt; Aperto dein abdomine i. Peritonseum lacerum apparuit , cujus parti¬
cula: ileo ihteftino arde cohaerebant, ut citra divulfionem feparari non potuerint : i Hepar
intra coftas omnino latitabat , adeo ut ha; illud excederent , ad hypochohdtium ufque fini-
ftrum exporredum , Per membranofos nexus diaphragmati ubique fete cohsrebat. }. Ven¬
triculus omnia inteftina cooperiebat , ad pubem ufque devolutus , laxus, albicans, fimilis
membrana: pergamena; madidae , excenfus abfque ullis rugis intus & foras apparuit, cujus va-
fa turgebant ; aderat & macula nigra in ffiperficic exteriori , denarii nlagnitudine ; intus con¬
tinebat materiam chylofam , corruptam & fcetidiffimam , inibi coercitam , a quo tempore
hernia retrocedere non potuit , unde vomitus continuus , fua,autem copia , qux decem li¬
bras civiles excedebat , & pondere ventriculum ulque ad ima abdominis deprefferat:
4. Pancreas feirrhofum , femicorruptum. y. Mefenterium, in fumma vifccrum corruptela,
nec non &• 6. Licn> fat integra : 7. Cyftis fellea magna , fcmiplena : 8. Jejunium inteftinum
ad trium digitorum latitudinem complicatum erat & cohatrens , quod difltdum ftercus du¬
rum exhibuit, cavitatem omnino opplens , ut nequicquam elabi vel iilabip 'ffet, &hinc re¬
petenda eauG Vomitus ,adfl:ridz alvi & dolorum ventris acriter urgentium. 51. Inteftinunx
coccum abfceffum pta:cedentem crepuerat , unde fcy bala in cavum abdoiriinis egreffa erantj
prope fpinam dorfi , e regione illius reperta : 10. Cavitas Spigelii ampliffima erat,in quam in-
ttufa manu facile erat explorare cuniculos & anftadus , colluviei vitioforum humorum la¬
te btas , de qua vide RioUmm is Asthrofogr. Ii. Ren dexter naturalis erat , cavitas tamen
in vreterem hians , ampla , ut qus digitum medium exciperet : u. Sinifter pene confump-
tus, vix nucem juglandem a:quans, cujus fuperftes fola membrana, fedfatcraffa, a quo cu¬
ticula levi digitorum attaiftu abfcedcbat : hinc verifimik cft pricefliffe abfceffum, ob quen»
parenchyma in faniem effufum fuerit ; Cavitas autem cui kiferitur vreter , adeo ampla , uc
duos digitos conjunftos admitteret : atque in-eo originem habuit calculus infignis, e vcfica
eduflus : 13. vefica erat parva, nihil p.n. eontincns,inanis tamen : i4.Ucerus contraaus,par-
vus, quamvis periffet ; cartilaginea: duritiei , quam novacula fine hebetudine dividere noa
potuit ; cavitas vix pifi capax. 15. Pelvisexcipiens concava, profunda: i6.5pina dorfi mire
inflexa, contorta, ad interiora compulfaj cujus ultima vertebra a prima, lumbemm , citra
tamen medulla: lafionem , notabiliter difceflerat : In medio ventre, 17. Pulmones exterius:
nigricantes , tubetofi & maculati erant , colubri pellem referentes , exfucci & feirrhis re¬
ferti ; In extima tamen fiiperficie ab impreffo digiro foveam retinentes. Diaphragmati
undique per fibras denfas erant adnati : lobus dexter coftis adhzrebat : 18 Ad extremum
lobi finiftti appenfa erat vefica flatu turgida , magnitudine nucis juglandis , fcd oblongiufcu-
la:, tenuis, pifeium veficis omnino fimilis : ij. Mediaftini cavitas ampla erat , mite diduda,
proculdubio a flatibus expanfa, unde peftoris doloribus crebro tentabatur. zo. Multa quo¬
que fpatia inania inter coftas & pleuram deprehendebantur, flatum inibi conclufcrrum fb-
boles, hinc pleuritidifpuria: obnoxia erat. zi. In pericardio pauciffimus humor, cujus apex
fepto affixum erat : zz. Cor non multum ftrigofum & corrugatum , quanquam caufa: ina¬
nientes adeffent efficaces: zj Pauciffimus eruor in vafis tam imi quam medii ventris : Z4.
C^ia collum extraordinarie tumebat, aperiri juffi , in quo deptchenfa bronchocele, qua:
diifefta oftendit glandulam oblongam , primo intuitu mufculofam carnem referentem , led
admotis propius oculis granulata erat, humoris omnino expers, ovi anferini magnitudine,
fed longiufcnli , in latere dextro , fed minor In finiftro.
pBSER-
io^. Anatom^PraQ. Lib.IM-Sedi.VnL .
Observatio XXXH. '
Vomitus i reUxaU volvuU Ileiintefiini extremo infert lu ' . .
IN muliere hydropica, pra: nimio madore, uti reliqua extra , ficquocjue acquiiierat val¬
vula inteftinalis, tantam mollitiem , qt vix potuerit manibus tridati , nedum illud offi¬
cium corpori facere cuiipfara deftinaveratfoilicita ac provida natura. N. Tulpius l. 3. ehf,
mei- caj>. ai. .
E St hiec Valvula non t«r.tam[at videturindir tsnuillimum quidem tranfmifeiit fpiiitum : niS
eam excetior apparatui’] tnnulus villo&s. ab- forterbbur.3cftabilemipfiat, vel a morbovilab
De Vomitu ^ Naurea. loj
CVr fifiiii tuufetra vonieretijat'^ Quia nempe coli infloit : KasT« , in inteftins > , ^nibns in
s'ze^jj:AK«>’»;Triplicesfantirii'<s^5Ao(,«»a, habitam, at in ISericis. . .
MT» &s|s«: a'™ quibus bilis in fundum veairi-
Oeservatio XXXV.
Vomitus bilis i rupioae Veficu feUis. '
A Ccidit aliquando ruptio vefica: fellis ,ut obfcrvatum eft hoc fatculo in Nobili quodam,
qui diuturno bilis vomitu vexatus eft , Caufaque , nempe ruptio vefica: ftllis , poft obi¬
tum , feSione latis patuit. C.BtrtWttsMed.lih.VL.cupiAr.
Observatio XXXVI.
Vomitas 'ciborum u cikuli in •vejicafe/leu & meutu cholidocho.
§. r. T>OnonizPraxeos Medicina: ordinarius Proftflbr quidam, nomine Beatus , habuit
Jjmatrem Sexagenariam , qua: cum diutiflJme regio morbo laboralTct , & continuo
ciborum Vomituexcruciatafuiflet, tandem mortua eft.
In ejus vefica fellea multi reperti funr calculi , Et in meatu a vefic^ bilis ad duodenum,
magnus, qui eum meatum undequaque obftruxerat.
VNde hac via obturata , natura bilem in ven- minime a vefica fellea in ventriculum immiffum;
triculum exoneravit ; ventriculus perpetua led potias per infcrutabiles vias ( utin fais qui he4
acrimonia ftimulatns , omnia per vomitum reje- patis veficaeque fellis magna laborant obfttuflior
cit : Fuerunt Medici qui voluerant ne j quotidie bilem flavam in ventriculum pro.-
fuifle. At cum nonnifi in hoc tantum morbo vo- fundi. Volchnus Coiter lihelo obfiivut, Ana,
mituinfeftatafuerit.exiftimo proprium meatum Chirurg.
§. 1. Conjux cuiufdam Illuftriffimi viri cum ftuderet variis remediis confulete fterilitati,'
nihil effecit, fed potius valetudinem gravius afflixit , atque in Vomitum biliofum qui illifiiit
permoleftas & quali continuus incidit : Tandem in magnis frigoribus longinquum iter fu-
feipere coacia , pleuritide correpta obiit.
Aperto corpore, rbpercaveiicula fellis intus extenfa , plane obftruda , propter lapidesy
numero decem, fatiigrandes, referentes exafte figuram glandis fegin^ .• Apparet bilem
in ventriculum rcgurgitalTc , ac iftius vomitus caufam failTe. Ex obferuat. /oachimi
Observatio XXXVII.
Vomitus ab Befufis fatUm concavam ahfceffi tentatam , Tumiine in convexa'!
ANno 1660. Generofus Dom. de Bourgeou , Nobilis in Valle Equefttium , fiib Ditione
Bernenfium, Vomitu pertinaci diu fuit vexatus : Afiedus fuit oppugnatus remediis
calidis & roborantibus, quafi caufa effet intemperies frigida & humida , cum appertio cada¬
veris aliam fubeffe caulam docuerit ' ■ -
Nam Hepar parte convexa tumidum putredineque ficEaaffcffum inventum eft, omnino
fimilefimo equino radiis folis diu expofito, friabile & ad manuum contadfumin minimas
particulas dilfiliens : In parte concava repertus ablccffiis , pugni magnitudine pure refertus,
unde tanta ventriculi anguftia excitabatur , ut quasvis ingefta , quamvis pauciffima , protinus
remearent.
Observatio XXXVIII.
Vomitus ab adhafu lectris futridi
DOminus Vigneron per fex hebdomadas laboravit , & de ftomacho tantum conquete^
batur : Sentiebat pondus quoddam & vomebat faspe.
Aperto cadavere , Hepar fuperiore parte adhzrebat diaphragmati,Ecid ipfum hepar putre
Crat.' Ballonius conjiL- lih .1. in jisinotat.
icS Anatom. Pra'Q:. Lib.lILSe6:.VII, [
Obsertatio XXXIX.
Vomitus unis in infante, ab Hepatis ulcere excitatus.
HEpati infantis bimuli , fervidioris crafis , innafcitur ulciis ex acriorum oriua;
dum ) quod ichorem in ventriculum regurgitabat , quem ventriculus quamprimum ex.
dpiebatj evomuit, Infens verb qui lac maternum & vaccinum ante erodentis liquoris ac- i
ceffum optime eoncoxerat, pollmodum cjufdem coagulum, ad magnitudinem piforum i
conglobatum , ad duritiem fere tophorum percoflrum , per leceffiim depoliiit : butyra-
fam ejus fubflantiam puri commixtam per fupetiora repurgatam conlpexi. Bennatus Thor
triTahiderumtxerc.zi.
Observatio X L.
Vomitus^uris ab Hepatis abfcejfu manantisl ' I
VIrquidam Lutetia: aiino 1587. cum hepatis abfcclTu diulaboraflet, & putis magnam '
copiam VomiturejeciffeK tandem extinflus.
Cujus corpore aperto reperta: fuere vena: ufque ad tibiam pure refertz , &' finifter tcfti-
culus putridus. Ex obfervai. Cajpari Baubini. :
VEua pure referta ) Ab hepatis abfcefla illuc aionem , quod i capite derivati & manate Vo^
traduSo i Obfervatum & vulneribus capitis luni : Vide A£«rcA«« Obfeivat.
abrcelTuai hepatis fuccedere^ & puis in eo colle-
Observatio XLI.
Vomitus ab extraordinaria hepatis^ ventriculi mle.
SEreniffimus Erneftus ArchiduxAuftria:, vatiis affeaibustentatus linter catteros Vonit-
cu., naufea , dolore ad yretetes , cum miSu laboriofo & ftranguricfo judicatus fuit ne¬
phritide laborare , cujus non obfcura ligna aderant : quate propinatum eft a Medicis oxy-
mel cum contemperante (ytupo , quo haufto per aliquot dies , cxclufus calculus , a quo do-
lorabfuit &meiendi difficultas , fed non vomicus , qui ad fatum perffltic;
Defjndti corpus cum diflccaretur ; in confpeaum venere pulmo , cor , pleura ac feptum
tranfvetfum vi retrafta, ac in angulhimcoada hepatis mole, & ventriculi feptum qurii fit;
Vide tit, de ppfuria. .
Observatio XLIL
■Vomitus ob Hepatis gangranam.
Nobilis quidam Romanus cccpit primo maximam fanguinis quantitatem fine-tufli,
cum mulca pituita pet os rejicere ( exercebat autem artem diftillatoriam & continue
igni affiftcbat ) Hanc fanguinis rejeSionem fubfcquutus eft cibi Sc potus appetitus valde in-
£gnis( erat autem ftomacho valde lenfili ) cibum tamen crudum, cum multa pituita vi¬
trea pqft oSo hotas ab affumptione , aliquando per os , aliquando per alvum rejecit : uri-
na toto morbi tempore , & tribus adhus ante mortem horis, laudatilfima ; Medici in con-
filium adbibiti , quia {anguinis r^eftio ftatim eo die ceflaverat, de ea non multum foB-
citi, curam ad ventriculum converterunt , exiftimantes ejufdem frigiditatem hanc appe¬
tentiam caufarc , quare cum roborarunt , & medicamenta calida fimulque adftringeniia
ptzfctipferunt , a quibus omnino nihil adjutus fuit , Tandem mifere fpiritum trahens
Se^o cadavere. Jecur gangrasna penitus corruptum & putrefaaum repertum : fufpica-
iiantur nonnulli calore venam in Hepate difruptam , quod frequenter igni adftitifiit^
admirabantur tamen , quomodo jecore tam infigniter Ixfo urina: bonz apparuiflent,
Itremias Martius ohferv at. vij.
Mjiximamfauiuims quaxthatem ) Imo Hepatis que fignis pathognomonicis vifceris iftius inSiOp
fubftanciam vomitnrejeaam vidiffe fead- mationem deoionllrantibus : Cumque vias iri-
ferit phil.Salmuih centur. i.obfetvat. 67. poli il- narias vacuare animas eflet ( quia in gibba pesso
lias inflammationem: Aderat hypochondrii affiars fublifiere videbatur )oxymel diareiicn®
^exttl cenlio £c durities^ cum febtc aidente, aliif- exhibuit , ad cujus ufam fiequenrioiem samP^'-
Observatio XLIII. ^
yimittfsvAriatHef otis Uft«!iesfeqHiitus, ciim^liis diarum fariftmj^eciihus.
N. de ftdmacho querebatur & vomebat fepe , Hepar fuperiore parte ( quod
i /putre ) adhairebat diaphragmati. '
§. a. Yctula extenuata obiit,cujds-Hepar bmninb' putridum : Sdrrhus iriteftino colo SC
fundo ventriculi tenaciter adbatrebat ; Ha:c frequenter vomebat. tit. de Hypeondricrum
umore. -- .
§.5. Catharina N. de doloribus dextri lateris conquefta , quotfes nodu fupina dormi¬
tet, toties largiffimas fanguiais eruptiones e faucibus experiebatur .- Hepar felito .grandius
infima parte habebat maculam albam, duram, totum parenchyma .penetrans : Di&di per
medium vaia cunfta hiabant, l^iie tit. de Byfochond, dolore. , ,
§.4. Duobusjecut vulneratum, qurquotidiebilem cvomebanfj ufpoft eorum 'morteaf
v\iete.X\cxixt. Videlih.d'th. devulnerihm. . .. ,
§.5. AndteasN. in dextro hypochondrio pun(9:im yulnerafuf, hinc vomitus ■biliofus ;
Non tantum Hepatis ful flantia. Sed & cava: truncus erat vulneratus;
§. 6. Civis N.paulatim in Cachexiam incidit, ac paulb poft Naufea continua Vomituque
biliofocortepms eft: Hepar fete totum erat corruptum;, vacua fellis vefica , choledochus
er modum laxus & apertus: Inteftiria croceo colore tihfta. Vide tit. de •ventris 'dolore. •
iio Anatom,Pra(a.Lib.IILSeft. Vm.
fimilis ei qu* peryom.itum fucrattejeaa. Hepatis majoris lobidextri , forte fcxtapars, in
ipfo erat ventriculo , ita ntfnperiot& exteriorventciculi pars hepati eflet extrinfecus ad-
nata, fic etiam inferior '^poftefiot ventriculi pars, qua: dorfiim fpeftat , ipfi Hepati accrc-
vetat; ita ut Hepatis eapafs ad latitudinem duorum circiter digitprum in ipfo ventriculo
eflet, & a duabus ventriculi partibus contineretur.- Superior tamen ventriculi pars a flatu
naturali hon receflerat , nec adeo firmiter hepati adharrebat , fed inferior ab ipfo Hepatis' i
parenchymate, abfque hepatis dilaceratione fcpararinon potuit. Hepatis vero pars ea quj i
a ventriculo continebatur, foveam quandamacquifiverat, ita ut fubflantia ea hepatis carti- !
laginis inftar dura fuerit; in ipfo autem ventriculo continebatur , ad menfuram unam , ma- j
teria lugeftitna pultis inflat : Hepatis reliqua pars iatls commode -habebat , fplcii item , re- i
liquaquevifcerainabdominecontenta, ianaerant. In thorace ipfius magnam aqu* ruben- I
tis copiam reperi : €redo ego natur alem fuifle illam accretionem & in utero materno ac-
q-aifitam : Mater enim' ij^us_^dum_uterp gcftaret corpore femper inclinato fedit , nutricis
munere fungens. Obfervath Gaffar. ‘Biuhmi. !
Observatio . XL V- . |
yemitHs oh ventriculum farte fiiperiore fctrrhofum, hviduminfuitd» , ;
^ feirrhofum, crajfum , r . ;
Die 15. Ofto^. 1 6i%, Dora. Enguarran , temperamento melancholico & adufto pra:di-' i
tus, incidit in vomitum contumaciflimum fine caoia manifefta, quo multa pituitofa,yi- !
fcida,&mudlaginpfa excernebat cum multo conatu : flatus etiam multos erudabatab af- ;
fumpto jufculo : 'Ab' aliis Medicis multa incafliim uimpata fudre remedia per duos menfeti
Et lac exhibitum , quiafufpicio erat uTcetis ventriculi : . Theriaca etiam frequenter , oh ve-'
nen! aflumpti metum : Ego vocatui; invenio hypochondria valde tenfa, ptrecipue finiflmm,
pulfum fatis fitmum , licet aiger admodum eflet debilis quoad vires animales. Gonjefci hu- i
mores fluere ab hypochondriis , & vomitum illum efle Ipeciem affeSionis hypochondria- '
'eae : yefpedjpfi exhibentur laudani gr. ij, .& tota nofte non vomuit, fed placide quievit.
Sequenti die riiiflus fanguis ad |vi. valde aduflusi vomuit bis aut ter ea die : pra-feriptus fuit
fotus emolliens & aperiens pto hypochondriis ; 5. dic datus pulvis ex rheo, myrobaLcitr.
^pdio & miftiche , quem revomuit , nec poftmodum uti voluit remediis.
■" Pofl meniem intenit,& aperto cadavere inventum eft Epiploon craflum,rub'tum,<cirrhp- ]
fum &^cpntraaum, ut hepar prima fronte referret, ejulque craflitiem adarquaret : ventricu- 1
iiislividiis in 'fundo, tenuis; parte verb fuperiori fcirrhofiis, inteftii&lividaflien bene fe ha- j
Bebat. Humores melancholici in omento acervabantur & inde itf ventriculum refluebant;
Rivertuscent.ij.ohjerv.xlviii.
Obs ERVATIO X LVL
Vomitus a fiiceidiute ^ extenuatione arifeii ventriculi, cum lienis fcirrho Hefate
vitiato , ^c.
IN Anatomia SereniC Principis Apopleflici 4. Aprilis iSji. ebfetvata funt fcquentia, Cu¬
tis per univerfum corpus ab humoribus ferofis diftenta ; Epidermis feparacu facilis, veficis
multis prargnans & turgida, mufculi lividi & nigricantes , ''Abdomen totum flatibus tu¬
midum : Ventriculus laxatus., extenuatus & extenfus in tantum , ut nullum extiterit fibra¬
rum vefligium, tunicarumve difetimen : Orificium fuperius flaccidum plane , oh quas cau¬
las tantam naufeam & Vomitus paiTus eft , Hepar coloris plumbei totumque ichorofum.:
Veficula bilis grandior , unciis duabus bilis referta : Lien atro carbone nigrior Sc durus pluS
' jufto :. Cor minus atque coloris fufci.. Arteria venolaSi aorta nigro humote, (qualem:
Princeps in linguai: faucibus per aliqiiot tempus magna eum diflScultate habuerat ) repleta;
'Pulmones flaccidi & purulenti :,Gerebrum magnum & grande , fero & pituita plulquam te^
fertum , maxime in ventriculis.
‘ De nigra illa materia . atramento jion abfimili futorio , qua:ritur unde oriunda : Ego |
'Lienis fiices judico , a quibus non raro vomitus atros expertus fum. I. Daniel Horpus
'6hJeiv,Anatom.ii). ■ '
AFfeSus ad eum accedit de quo Hifpaij. lib.z. vomit , ai duo pania focula , cibum^ue frequenter,
de morbis , lub finem titoli fecundi Nigri & cum cibo biltm arqucpiiuttam : Vofi vomitum totuns
cmoibi- ,fubfuhio ait ,fJ£ger'\efi..cotne .gracilis, (iocu- corpus dolet , interiumque etiam priufquam vomat , bo-
lisex viroTcpaSe/centtbus evadit , tenui eft cute,& de- mines levis febt is detinet, a fumpiifque duleibuhCroUo-
De Vomitu & Naufeal m
Obsertatio XLVIL
fetuim fitaiu , hilis & meUaebdU , i tenuit ate membranarum ventriculi , fori choledochii j
vofis brevis ebjlruotione & Hefatis, Vancreatis duritie-, d’c. choledochi fori
in ventriculum infertione. . . .
FAtalis morbi quo Romanorum imperator i &c. i. Aprilis anni
extinaus Selatio. Ferdinandus III. Srardianno 1608. die 13. Juliinatus , quamvis in¬
genii vires Cimme Principe dignas , attamen infirmam nadus cft corporis , pra:fertim pc--
dum, conftitutionem , plerifque Auftria: Archiducibus fiimiliarem ; Qudquidem faSum
eft ut crebris artuum doloribus, h.c. chiragra &poda^aa quinquennio adeo enervatus j
ap tandem ufu pedum omnino privatus , vitam fedentariam ducere cogeretur , .& quidem
tendines utrumque genu inveftientes penitus contradi juerint , nec redos. ullo modo in
redum extendere, vel iifdeminfiftere potuerit : hoc ipfo inlhper citra omnem corporis
motum , quo calor ventilaris , ciborum concodiones promoveri , hutnores fuperflui lique¬
fieri : &c phlegma ad ventriculi fundum demitti debuiflent, magnam cruditatum colluviem
contraxit, qua: i^inde ventriculum irritans , Vomitu fiiit rejeda , vd ad fecundz! codionis
vifcera prarcipitata, contumaces , jecoris prarfertim , lienis & mefenterii obftrudiones in¬
duxit : Et cum vitium prima: codionis non emendetutin fecunda j copiofa humorum cpile-
dione calor vifcerum obrutus , adeoque his devincendis impar , flatus , borborygmos Ss
abdominis murmura fufeitavit, qui non fblum deorfum , fed etiam furlum violenter erum¬
pentes , crebros caufarunt rudus. Fruftrata hoc modo utraque concodione , fanguis cor¬
pori alendo admodum ineptus fuit genitus, cujus fexcraffior, propter fplenici & mefente-
rioi rami opilationcm , per vas breve in lienem ingredi prohibita , partim deorfum ad venas
ha:morrfaoidales profluens , in illarurh exitu hyperfarcofes , & fiftulam perpetua fanie ma¬
dentem produxit, partim perfupernum ventriculi orificium in illius cavitatem protru (a, fcl
infuper ob cholidochi obftrudionem adinteflinadelabiprohibitum , in ventriculum regur-
gitavit, velfubtiliorilui parte in habitum Corporis diffufa, faciem potiffimum pallido & co¬
lore fubfufco infecit. His omnibus corporis indifpofitionibus acceflef unt affidua: & gra-
viffima: animi cura:, qux modicum fanguinem ad cor attrahebant & fpiritus infitos diflipa-
bant , caloremque nativum fenfim extinguebant : Ea de caufa jam ^ tribus annis non fuimus
aufi venam aperire, ne fiibito omni humido , vitarque thelauro evacuato , appropinquantem
vita: terminum abbreviaremus: Obfervavimusenim,& potiffimum in reditu ^ Bohemiaia
Auftriam, etiam optima vidus ratione, e cibis optimi fucci & facillima: codionis inftituta,
paulatim non tam corporis quam ingenii vires magis magifque debilitari , fomnolentum SC
fcfliim reddi, ut nififumma urgeret Gonfiliarios interpellantes audiendi neceffitas, inter-
diu prz totius corporis laffitudine , ledo decumbere cogeretur .• Galoris denique exiguita¬
tem dcmonftrabant nobis urinz tenues , afliimpto potu duplo aut triplo copiofiotes aliquot
etiam ieptimanis ladefcentes & penitus inodora: , omni fal&dine feri carentes ; poftea la¬
bito ob filii nativitatem , a gaudio concepto , tefiduo nimirum calore relufcitato , melius co¬
lorat re , fed abfque omni enreoremate vel ledimento , ut pote quibus nihil humorum, codio-
ne & leparatione nondum inchoata, nec falfum languinis excrementum urina: permifeeba-
tur. T andem cum 8. Martii a venatione demum rediiflet , pejus habere coepit , ac x, ejuf*
dem menfis humoris melancholici fa:cein ,’copiofo phlegmati permiliam ("uti praeteritis an¬
nis aUquoties ) vomim rejecit, fim jfque haEmorthoidum fluxus , ut & ibidem fiftula, fanienj
profundere ceflavit & examit , Vomims item nullis, antea faep.ius expertis remediis , potuic
inhiberi. Acceffit ad humorum anacatharfin etiam bilis in ventriculum effufit^^iiAt acri-
moniafua arderem inftomacho caufabat , & luperius orificium rodendo ad v^atum 'co-~
gebat , quem fiio more digitis in fauces immiffis procurabat , e cujus evacuatione per breve
temporis fpatium fe melius habere referebat , donec nova bilis & humoris melancholici
( non tamen attE bilis ) in ventriculum fieret regurgitatio , qua: membranas vellicando Sin¬
gultum quafi continuum excitabat , & ardore fuo ad novum vomitum urgebat : & licet reme¬
dia alias fibi cfficactffima, promptiffimi intus & foris admitteret, eorundemque ufu per ho¬
ram unam aut alteram vires recipere videretur , nihilominus paulb poft ob nativi caloris de¬
crementum , fenfibus externis paulatim deficientibus , in deterius relabitur : Ultimo igitur
Martii , pofl: copiofum humorum vomitum , fe ad imminentem vita: terminum difpofuir, SC
Exemologefi expiatus , Viatico falutis etiam rite fufeepto , Pafchatis Dothinicam inter conti-
luas preces quietam tranfegit : Sacro demum oleo unftus , die 1. April. anno fcil. climateri-
co , quemaliquoties fibi fetalem pta:nuntiabat, omnis febris ac doloris expers, poft quattaia
K z- horaia
112
Anatom.PraS:* Lib. HLSeO:. VUL
koram matutinam, caloris nativi defeftn , fub ipfa ante leaum facrifieantTs Prssbyteti bene.
diSione, placidif&ine animam Deo reddens cxfpiravit.
Sequenti aurora corpus exanime, balfamicis linimentis condiendum , adftantifaus ali¬
quot pientiflime defimai Cxfaris Confiliariis ,fait evifeeratum. In quo cerebrum , cete¬
rum penitus ialvum, prsrerhumoteinaquoium.qui duri meningi copiodus infuius fomnp-
lentiam ultimis meniibus ei caufavir. Dextrum genu difeiffum calcis tophos , finiftet ta¬
lus acte fcrum in fe continebat , uttiufque pedis motum impedientes. T endines adeo con-
traai& rigidi ut in reaum extendi non potuerint: De reliquo, fura:quafiexcarnes, prout
etiam brachia, nutrimento deftituta , fuerunt ad maciem extenuata : Ventriculus , tamet-
ii pridie mortis fa:x biliod Si melancholici humoris libras vomitu rejecerat , attamen ejuf.
dem excrementi (puta corrupti & ad ventriculum fang\iinis affluentis , unde in venis nul¬
lus languis.reliquus ) libras duas in fe ^ntinebat ,. cujus acrimoniafuit tacta, ut caffl aliquot
guttutein argenteam pelvim deeidua:,acrimoniafua, non fecus ac aqua vitriolata , metalli
nitorem alieno colore maculatit : Caiterum ventriculi tunica:, tam circa pylorum quam ori¬
ficium fuperius, & per totam ftomachi membranam , inftar fubtilioris charta: erant exte-
nuatse : Vas breve ante lienis ingreflum fua fece obftru(3:um. Lien admodum parvus , &
per totum intus & extra rubicundus. Pancreas nigerrimum & quafi induratum. Hepar
in dextro lobo jam feitrhofum. In cyfti fellea nec una quidem fellis guttula , quamvis di¬
ligenter inipefta: Choledochus ad inteftina direftus induratus & obftru£tus : alter ventri¬
culo infertus , ut & vas breve peramplus. Pulmo totus uttiufque humoris melancholici &
biliofi tinfliura denigrams, dextra parte membran* coftas fuccingenti agglutinatus , mufeu-
lis intcrcoftalibusjam corruptis ac digito prementi perviis. Cor vero 8C reliqua nullo vi¬
tio laborabant Unum eft notabile , quod omnes demirati funt , T ametfi nulla pra:ceffe-
rit per triennium venae fcdio vel alia fanguinis vacuatio ( prztereara cruoris partem quam
ha:morrhoides ftillabant] quantumvis Porta: & cav^ venarum truneus ftudiofe didecati
jufferimus , Intus tamen & in vafis, & ipfius cordis finubus, ne quidem libram dimidiam fan¬
guinis potuimus exhaurite. Adeo ut omnium Heroum memoria digniffimus Imperator,
ex 4efeau convenientis chyli , & caloris innati paupertate , congruam fanguinis nutrimen¬
to corpori & vita: fuftentandi quantitatem conficere non potuerit, ideoque horum defei
£tu prxmature nimium obite debuerit Hirferus Herculis Medici lib. iij. caf. iij.
fiionis , quia interclufus eil commeatus. s.wl4^
nus Exchtrtlib.z.cap.i'].
Observatio XLVIII.
Vomitus exciUtasob Vus breve fmguhriscoufarmMioms.
Vir finiftti latetis dolore diu cruciatus, Vas breve vatium habebat , nam quatuor venz
amplz , ex ramo fplenico tumido prope lienem produfta: in ipfo ventriculo longius
produaz fanguine fcatebant, hinc Vomitus nigtz materfe. Videtit. deUyfoch. delere.
Observatio XLIX.
Vomitus i bile atru e cyji , veuis mefaraicis ^ liene ad ventriculuurmijfa.
Vidua febre putrida & heftica prehenia eft, cum Vo Aitu poft cibum fiimptum fere con-.
tini^Vefica.fcllis bile atra erarplena > Lien putris fanguine nigerrimo oblitus , Ve¬
nz mefar^Z languine atro turgentes , yenz ex illis ventriculum implicantes latz Si vari-
cofe erant. Vtdetit.de lebrihus.
©B SERVATIO L.
Naufia , Vomitus a bile fincera circa lecvris cava lateme.
Vlt c\mizm(.Tit.de Paralyfilib.i.) quotidianz Vomitioni biliofe fuetat obnoxius , 8ic.
Deprebenft eft poft obitum bilis fincera , caque praffina , cirum jecoris cava , librz
pondo membratus coercita. Ea vomitione fiipprelTa , ventriculi dolor prehendit cum
Naufea,&c.
PAoereas quaji induratum ] A Pancreate per com-
prefiionem obftmi poteft duodenam , inde vo.
»3
De Vomitu Sf Naufea.
Observatio LI,
Vomitm , cum upduu nuufea , u colluvie materUfurulenta i»ter mtfenterii tumcus,
j. /''xuidam intemperantilSmus Naufea continua laborabat, & crebro Vornitu, In=
V 4 venta in cadavere colledio materia: purulcnt* ac fcetid* inter duas mefenterii
tunicas, ridelib.i.tit. demeUmholia,
T Anta pleramq; fiipervacuotum eft humorum nit , idque fere c- jecore & liene, per eos vense por«
colluvies , ut deftinatis a natura receptaculis tae ramos qui non in inteftina . led in ipfum me¬
to a excipi htud poflit : Ac tum non parva fupet- fenterium &-pancreas definunt Se obliteran-
fluentis^jortio in vicinas quoque fedes illabitur, tur,8cc. (aut potius per ramos arteriae coeliacae 8?
maxime quidem in pancreas 8c in mcfenterium , mefenterica;) Ego hoc affirmo Se profiteor chole-
qus totius corporis velnti femina funt. Quibus t3melanehqlix,diarchq:£,dyientecis
ergo aflidua ingluvie magnus fit utriufque bilis i»«kj ) cachexis , atrophis , Scc. latentium deni»
Sc aituits proventus , eas tempeftive non eRpur- que morborum caufas me in his plerumque lu-
gatas natura valens ac tobufta plerumque in pan- dibus animadvertilTe, timclius ttthtlog. libavi,
creas Se in mefenterium, ignobiles ledes, depo- cuf. 6.
§. 2. Uxor Dom. D.N. f ridehillor. lib, 4. tit. de Febribus ) diuturno Vomitu , Se naufea
vexata fuit, tandem tabida interiit : Mortua Se diffeSJra mefenterium diffoluium Se pene
confumptum apparuit ab infigni abfccflu , <juo diftupto infigois colioftio materis purujenr
ta:?in abdomine deprehenfa,
- Observatio LII.
Vomitus ob T timorem circa radicem Mefenterii exortum.
BEnjamin N. ex lapfu ab equo circa regionem lumborum contulionem pafliis eft , bina
frequens vomitus : Girca mefeiuerii exortum ingens apparuit Tumor, qui inteftina in
latus dextrum detruferat. Vide lib. z. tit. de ththiji.
Observatio LIII.
§. I, Vomitus ob Pancreas fcirrhofum.
PAncreas aliquando in fcirrhum Se cartilagineam duritiem faceftit, ut Mantuzin filio
Marchionis cujufdam. Ah eo fi comprimitur, vas breve, humor melancholicus in ventri¬
culum Se inteftina remeat: Hinc Vomitus Se dejeftio nigra. Exeoquoquegangra:na,utin
famulo inenfariiBononienfis. Joh.ShoeUus cent.ij.ohfierv.sy.
Ab eo fi comprimiiur.&c.'} Obfervabis etiam ut Hiitionis alimenti indigefti , vel perfeSe coai,'
Pancreas venamPortamintrafetomprehen- quod inteftjnum araum, ac veluti conftriaum ,
dit , utque fuperftratnm eft duodeno inteftino, fobire ac permeare non poteft. Kitlattus Antra..
quod non darur intueri niii remoto ac digitis pogr.lib.z.cap.ij^,
evuUb Pancreate. Inde cogiiofces caufam Vo»
§. 2. Vetula quatdam Vomitum quotidianum poft prandium Se coenam patiens , in atro»
phiam incidens , tandem mortua eft.
Scri:o cadavere Pancreas ita durum inventum fiiit ut lapidem armularetur. Ob hanc cau-
fam vonfitus oboriebatur : cum enim Pancreas fit ventriculi pulvinar , ventriculus conco-
iftionem pb ipfius duritiem celebrare non poterat, fcd indignatum omne quod accipiebat,
rejiciebat. Dom. PanarolusOhferv.s^sb.
Observatio LIV.
Vomitus a corruptione & fihacelo Pancreatis.
^ Artor quidam nihil retinebat affumptotum alimentorum potuumve : Evomebat verb
continuo pituitam vel lympham quandam craffam.-ufus fum propter affeflus’ violentiam,
urgentemque ncceffitatem , omnis generis medicamentis tam internis quam externis fcd
evanido eventu , brevi enim periit.
Aperto cadavere repeti Pancreas totum corruptum , imo fphacelatum. p. Barbette
frax. lib.iv. cap .1.
Boneti Anatomia Tom. II. K j
Vomitus
II4
Vc"
Anatom. Praft. Lib.III. Seft. VII.
tricalumtransfnCjs, jj
.1
Vcmitui a. Pancreate cn
LRVATIO LV.
0 affecto excitatus , Renes corrumpente.
CHirutgus C de quo tic. de Lumborum dolore ) renum & dorfi doloribus affliftus fuit
cum vomitu graviffimo , hinc calculofus ab omnibus judicatus. Pancreas putridun
Vomitus a variis ventriculi affectus productus.
§. I. TUvenis fubimam fterni icdem gladio perfoditur , hinc Vomitus eorum quz in ven- !
■^criculo erant , fed cruenti nihil . Gibbum cavumque hepatis, & ventriculus, juxta py- |
lorum perforata erant. Vide lih. 4. de Vulneribus.
§. i. III. N. Vomitumhabuit per triduum , Stomachus interna fuperficie repertus pu¬
tridus & inflammatus ; ventriculus ubi hepate & liene tegitur , non aliter ac li combuftus
eflet, tindus. Vide tit. de Bypoch. tumore.
§. 3. Quidam in hypochondrio dextro gladio lato vulneratur : multa cruenta vomuit &
per alvum dejecit. Vulnus in ventriculi fundo maximum erat. Videlih.^ tit. de vulner.
§. 4. Secui fenem potui nimio vini fecerevifiar afluetum, aftomachi Iphacelo cum vo¬
mitu quotidiano extindum. Videtit.de ralpit.cordislib. 7..
§. 5. Domicella continuo cardiogmo cum vomitu vexata fuit, Subftantia ventriculi circa
medium exefa invcntacft, ad latitudinem majoris lilii, vide tit. de ventris dolore. I
§. 6. Guidam faftidia ciborum & vomitiones affidusE : Fundus ventriculi & pylorus fyde-
ratus , T otus ventriculus putris & lacerus. Vide ibidem.
§.7. Uxor N. Vomituriebat , Rudus emittebat : Deprehendis ventriculus ad fundum
perforatus , a prargreffa inflammatione. S'ide tit. d.e ventris tumofe,
§. 8. llluftri N. in ventriculo tuberculum difruptum efl. Habuithrec fymptomata,exolu-
tionem , vomitionem , &c. Videlib. z. tit. de Syncope. .
§. 9. Gravida: tuberculum durum, ingens , os ventriculi ita obturabat ut ftatim remearet
quicquiimAchituT. Videtit. de DeglutioneUja. ^ ;
§.10 Faber lignarius avoinitionemolefta liberari non potuit :■ Aperto cadavere fcmilir
cet erat ventriculus & putredine corruptus. BaSonius Paradigm: I74.
§. II. Mulier cum liquidi quid in ventriculum immitreret, vomitu ftatim excludebatut:
Inventus ad ventriculi orificium fcirrhus pagni magnitudine. Vide tit.deVeglutione Ufa.
§. la. Narravit mihiChirurgusfe ut vomitus caufam in pefte cognofceret, aliquando ca¬
daver Pefteenedum, cum vomitu emortuum diflecuifle , & in ventriculo invenifle locum
qui nigricabat inftar carbunculi. Videtit. de Febribus. , ,, • , ^ .
S, 13. Vidi abfceffusprzgrandes in parte inferiore ventricuKufque ad pylorum ,-qui in¬
duratus inftar cartilaginis pugni, fcu nianus complicatre molem zquabat , per duosmenfes
continuo vomitu ufquc ad mortem xgros fatigarunt. Riotanuslib-.z-. Antrop. c.zo.
§. 14. Quidam diu conqueftus cft de cibi faftidio & vomitu-. Aderat cortugatio quredam
ftirthodes membranarum ventriculi : foramen quoque in eo vetas confpiciebarur , cum ul¬
cere fiftulofo , Ejus quoque capacitas admodum exigua , &c. Vide tit de Inhppetentia.
§. 15. Vir quidam quotidie mane & vefpeti, poft prandium Sc coenam', vomituni patie¬
batur, in atrophiam tandem tranfiens poft fex menfes occubuit.
Sefto corpore in ftomacho , interne circa Pylorum, herpetem inveni, unde quotidianus
vomitus , poftmodum atrophia: Si mortis caufa oriebatur. Dominicus fanarolas Pentecojle
I. obfervat. 43.
§. 16. Per febrem ardentem quidam omnia removebat : in ventriculo puftula: plurima;
confficiehzntac. Vide lib.^. tit. de Febribus. . . ,
§. 17. Rever. N. Doloribus ingentibusfupta umbilicum torquetur , cum continuo & inani
vomendi defiderio : ventriculus vifuserofus, &c. yide tit. de Ventriculi dolore.
De Vomitu &Naufea. iif
Obsertatio LVII.
Tmitus i ccmf licetis ventriculi ijr ftrtium vicinerum i^eciihus exciutus.
§.i. A Natome eorum qui febre maligna extinflifunt, docet ventriculum cum vifceri-
jC\.bus inflammari , unde ingens fiiis, vomicus. videlih./^.tit.deTehrthus.
§. i. Mulier in febrem malignam incidit cum vomitu biliofo , Hepar parum erat inflsm-
rnatum : ventriculi tunica interior inflammata , inteftinum Ileum in medio gangrznofum,
&c. Vide tit. de Tehrihus.
§. 3.'Virpafluseft dolorem circa hypochondrium dextrum & vomitam. Hepar cava lui
parte cum ventriculo ex parte coaluerat , In hujus cavo liquamen patre , Sic. Vtdetit.de
ventriculi dolore. ^
§. 4. Quidam crapula: indulgens vertigine laboravit & vomitu affumptorum. Epiplooa
habuit putrefaftum , ventriculus inferior ad finem quali contaliis , nigro fucco ex dimidio
plenus. Vide lih.^.tit. de ventriculi dolore.
§. 5. Scotus naulea, & vomitu bilis affligebatur, cum doloribus ventris, Sic. Hepatis lo-'
bus orificio ventriculi pofteriori erat affixus & diaphragmati , a praecedente inflammatio¬
ne : cum pyloro indurnerunt pancreas Si abdomen. Sic. Vide tit. de ventris dolore.
§. 6. Puellus 4. aetatis die vomitu cum alvi fluore correptus eft. In gibbo hepatis infignis
erat inflammatio , & iiomacho undique humor attabilatis adhaerebat. Vide tit. deventris,
§. 7. Dom. N. Vomitibus per aliquot menfes fuit afflifius : Eplploon erat corruptum 8C
mefaraeum , Putris Lien , Caua Epatis pars inflammata , Pulmo qua collas attingit , inflam¬
matione tentatus. Pancreas putre , ventriculus pure plenus, & in fundo pituita" crafla ac
vifeida, undepertinaciavomitus.-Incetnatuniea leviter ulcerata. Vide tit.^ Febribus.
§. 8. III. Vomebat in copia flavam bilem , in Iiomacho duo ulcera reperta fuere , Hepac
durum, quafi coftum , Splen putris. Vide tit. de ifchuria.
§. 9. In cadavere foeminino a Clar. D. Schaft , non ita pridem difleao , haec oblervatar
mcoque penicillo depiiUa. i. Peritonaeum intellinis ubique fere adhterefcens ; parte qua
adhaefit innumeris Icatens tuberculis , qualia in detrafto perna: corio apparent. 2.. Omenti
nullum velligium. 3. Intellinaipfa invicem coalita , ut a manu Profeiftoris itgre vi divelle¬
rentur, coloris fubfufei, quafi femel cofta , innumeris tuberculis minotibusTiinc indefparla.*
4, Tubercula majora, magnitudine nucis avellans , in intellinis omnibus , praecipue Redo,
^confpicua,tumoribus hzmorrhoidum , qui in extremitate ani Iblent protuberare , non diffi-
milia: y. Intellina Ilea inflammata : 6. Corpus ventriculo incumbens, altera parte fanum,
altera putridum , foedoque ulcere , juxta orificium inferius ventriculum excavans, cui ad-
hzCii firmiter, quemadmodum &periconzo; Hinc forfanmifera hzc muliercula, dum vi¬
xit , omnia ore aflumptamox rejecit , quod in ventriculo a mole incumbente compreflk
holpitari nequiverint. 7. Hydrops.peftoris. 8. Hydrops abdominis , in cujus cavitate
tres fere pintz. 9. Lien parte inferiore putridus. 10. Hepar Icirrholum, diaphragmati
adnatum. 11. Calculi ifl folliculo feilis. li. Ren dexter naturali major, finifter naturali
multo minor. obfervatioOligeriUcobei,In Aciis med. £xcel/. Th. Bartholini ann.lij^.-j^.
yfi.p.ioy. "
Observatio LVIIL
Vomitus variarum irflurium f artium affectus fequutus.
§. I- T Arminius variis affe<ftibus implicitus , incidit quoque in anorexiam cum crebro!'
A. vomitu. Jecore indurato &c. Inventum omentum putridum , Jecur magnum pi¬
tuita plurima refertum : Lien , ventriculus, vefica fellea parvitatis inlblitz : Calculus erat iit
rene dextro. Videlib.v.tit. detafftt. cordis.
^ §. 2. Matrona {vide tit. de ventriculi dolore) ventriculi dolore correptafult cum vehemen¬
tibus in vomimm conatibus : Ventriculus inanis erat : Pancreas magnitudinem naturalem ex¬
cedebat, per totum fcirthofus : Ren finifter colliquatus omnino erat.
§. 5. Domicella novennio cruciatibus ventris torta eft, & fub finem vomitibus acidis,
nigris. Stomachus torum abdomen implebat , in cujus fundo materiz putidz ingens co¬
pia: Lienis nullum velligium, in cujus loco multa ramenta & feces ; Ren finifter calculis
plenus. Vide tit. de ventris dolore.
%■ ^.V\xt]h{ride lib.2,.Tit.deTabe) cibum nullum appetebat , crebro vomebat &c. Illi
K 4 pancreas
Anatom. Prafl:. Lib» T 1 1. Se6:. VIII.
pancreas induratum erat omni ex patte& plane fcirrhofum : Glandute mefenterii ^nc inde
fcirrhofx &c. (
. .OBSER.VATIO LIX.
Totttims feqmtus v/iries InteJliHorum afeBus.
§. 1. 13Uel(as dyienteria correptus, ultimo diequxcunque aflumebat Revomebat, craiTa
17 inteftina tumebant, atque ac fi inflammata fuiffent livebant. Fide tit. de DyfemerU.
§. a. Foemina evomebat fxpe viridia variaque cum naufea ; aflumpta mox revomebat : in-
teftinum duodenum omni pituita privatum erat, cujus abfentia continui vomitus caufa fuit,
cum minimam acrimoniam c veftigio potuerit fentire. Vide tit. de ventris tumore.
§. 3. Inteftini tenuis , parte quavis coarftati ingrefliis in partem proximam , alvinis foc-
cibus tranfitum intercludit , & afcenfum ad ventriculum promovet. Vide tit. de ventris
§. 4. Puerum vidi fteces alvinas per os reddentem , cujus inteftina volvulo erant impe/.
dita & invicem implicata, jh. Bartholinus centur. 4. hijlor. 47.
De Vomitu volvulo laborantium, vide Titulo de ventris dolore.
§. t. Tonfor cibi potusque portionem per os rejiciebat : Hujus colon a dextro in fini-
ftram , qua parte ventriculo incumbit,flatu erat diftentum : reliqua inteftina fecibus plena.
Vide tit. de ventris dolore. ,
§. &. Homo trcsfeptimanas affliiftus complicatis morbis , hepatici fluxas , lientetix, diar-
rhoEx , cum acuta febre & vomitu omnium ingeftorum. Ileon comperiebatur converfum a
capite ad calcem ; infra nodum illum , inteftina omnia erant livida : Pancreas fumme du¬
rum , &G. Vide tit. de Diarrhxi.
jr. 7. Doftor N. vidit Duodenum inteftinum undique repletum ftercore ; fi quidxget fu-
tneret , ftatim vomebat. Videtit.de Alvo adjlricia. ' .
§. 8. Puellus ofto dierum excrementa fubinde per os rejiciebat : Inteftinum reSum in¬
tus coaluerat.extctiori foramine libero. Vtde tit. de Alvo adjlricia.
6 B SE RV ATI o LX.
^Vomitus caufam habens in Renibus calculo , arenulis ^c. obfejfts.
§.i. TOhannesN. fibi Vomitum molcftumelTe conqueritur, cum gravitate in lumbis 8^
Xquatriduana ifchuria : Renis dextri cavitas fabulo conlperfa erat : Ureteris pelvi ca^
calaiicilcitas tssx. videtit.de tjchuria. . .
'§. 1. Vir crebris dolorum. Vomitus, cruentx miftioriis paroxyfinis obnoxius vixit. Viice-
ra omnia , exceptis renibus , 'maxime fana apparebant : Renes calculis, fabulo obftruSi, &g.
Vide tit. de ifchuria.
§. 3, Generofus N. nephriticus , crebris Vomitibus infcftabatur: Ventriculus, qui tot vo¬
mitibus ludibriumdebucrat , mediocrirer habebat , fub renis finiftti membrana calculus
aderat ovi gallinacei maguitudinc ; In utroque plures minores. Ride tit. dejjimborum dolore y
^ ibidem flura alia exemjla.
§ 4. Filiola Damifcllx du Buy 1 1. febris die interiit, repertus lapis in Renibus , vomebat
frequenter. ^
CUm vomunt fsepe & contorquent corpus infantium imbecillitati & infamia , ut ita di*
pueri, loco non confiftentes, de Nephritide cam . humaniter fuccurtat , BtUonius U. 1.
conjeSura effe debet : Et fomenta ad renes appli- fag.
cabis : Quod notandum, ut prudentia Medici -
§. 5. Vir Rever. dolores frequentes in ilio finiftto paflus , cum excretione arenularum &
vomitu pituitx a cibo .. In rene calculus aderatlongitudinis pollicis : Tota renis fubftantia
abfiimpta. vide tit. de urinis f.n.
§, d. Vir Nob. nephriticus erat cum vomitione crebra, fuerunt inventi renes confumpti.
Vide tit. de Lumborum dolore.
§. 7. Clar. Sperling cum lumborum dolore vomitu defatigabatur : In renibus aderant cal¬
culi iniblentis figuirx & molis. Videihid.
§. 8. D. Bucretium naufea & dolor circa renum regionem afflixit : Ventriculus & intefti-
nafl itu t.rgida: in dextro rene calculus infignis magnitudinis, in finiftro vefica aqua limpi¬
da plena &c. Vide tit. de ventris dolore,
bympaihiaa
De Vomitu &Naufea. 117^
rYmpatBIam Renum cum ventticnlo deducit tibns Rraibus Vomitus feeiuentinsa^dat quam
iiS Anatom. PraO:. Lib. m. S2a:.VIII. f
obOroaos, debito fpiritaDm affiasu deflimnotor, qns fibras nin^ difientas & tenaes Ilypticitati
proindeque languidae & flaecefcentes , ingefla fna coitngari, acinfpatinm brevius contrahi f».
qnajne haud tolerant, quin ftatim aggravatas per ciant, necnonquzmulciminefuo pergrato fpiri.
vomitum ejici eopnt : Ita fiovi plnres , fine ulla .tus illuc copiofius alleacnt & languidos refocil.'
ventriculi impuritate, aut lan^ore abinordina- lent. a. In pofteciori , ventriculi fcilicet debilU
inibus conttaao , vifceris iftius quadam quafi
- - - - ^ - „ — - s propter nervos alicubi ob-
paralyfi affeaos appeti^ catuiffe, atque vomitio- ' ftruaos excitata, remedia anriparalyrieacum fto-
ni affiduae obnoxios fuiffe:^ machicis adjunais pricipui erunt ufus.
In priori afieau ejulmodi remedia indicantur, cap.}.
romim a. Pulmmis fmijlri ferraptioxe concit ttxs , ^ Oefophago in vicinUperfento.
Vir maximis in dotfo doloribus diu multumque divexatus , tandem nigra vomit : de 3.
vel 4. die vomitus repetens , interdum tres menCiras id quod exiit adrequabat&c.
Cadavere aperto , infima corporis regio omni labe carebat : At finiftct Pulmo totus
corruptus erat : Lobus illefpina: dorfi firmiter adhzfit, atque per Oefophagum rupmm lir
quorem illum nigricantem in ventriculum congeflif: &c. Vide lib. z. tit. de Dorfi dolore, ex
P'olkmeroinmiJceS.ctiriofisannil6yi^
p:
Ocfiphtgum ruptum ] Non minus frequen- la irritato paffim fuccedit : Hinc Ji cibo potuvi
ob irritamentum fupra orificium fini- ingratis , fete tantum ore libatis, etiam a pluma
ttram,ae infra Pylorum in vicinia habita, fpaf- gutturi indita, fepe vomeni nixua aut vomitio
mus excitatas , & fibrarum continuitate in ven- cietur.
tricnlumpropagamscontraaionesibideemetieas Pulmomut corruptus eratdc.'] Propter eandem
ciet : Cum inter deglutiendum alimenta in Oe- etiam rationem in phrhifi tulfim vehementem
dbphagi daAu ob patalyfin vel obftruaionem hm- quandoque vomitus comitatur aut fequitur, fcil. '
rent, &fib! as ner veasftimulant, mox carneas fur- ob vellicationem five concuflionem ejufdem tu-
fum contraaas etiam ventriculum in fpafini con- nicae , qute pariter Gulam & fnmmitatem Tta.
fenfumrapiunt.-Similis eiFeaus a PalatoautUvu- chea: obducit: Riaien.fea.x,ciip,u
Obs
LXV.
Vomitus ortus ob ingentem ‘vomicam in Pulmone.
QTertor fuppuratum Pulmonem cUm multitudine puris non femper fequitur : Vidimt
iJmulicrem Arelate, qum, quibufdam ante mortem annis Vomitu folebat per intervalla 1
jicere magnam puris copiam , cum dcfedione animi , vocis privatione & gravibus aliis fyma
promatis , quibuslevabatur a vomitu.
Mortua & diffefta , vomica ingens in Pulmone reperta eft , cum tamen ftertor non ap-
patuiflet , non enim fit , nifi in bronchiis , aeris receptaculis , materia fervear. lacotius com-
anent, i. adaphor. i%.lih.i.Coacor Hippocr.
LXVI.
Vomitus ab Eryfip elate Pulmonum excitatus , Hepatis.
MElchiotN. febre corripitur continua cum tuffi inani. Vomitionibus frequentibus &(i.
Aperto cadavere , una pars pulinonis veluti ftipula atdente deflagraverat .- Hepat
quoque vcluti deflagraverat. Videtit.de Febribus. >
Lxvir.
Vomitus puris ^pituita avificerum omnium corruptioni. '
CEtevifi* coftot ulcere ventriculi vifijs fuit laborare &c. mox pituitam crudam copiofe
pure permixtam vomuit : 3. meBfe,ex quo pus vomuiflet , e vita migravit : .
Hujus omnia vifcera cortuptiffima fuere, multo pone confiftcntcpurc dec. Vide hifirtl
Tit. de Inappetentia.
OasBRYATio LXVIII.
Incanis, Naufiea ^ micliene cruenta laborantis, vejica orificia ^interiore cavitate
glandula reperta : In liene tubercula , ^ Reni^ pufiula.
y^Anis eratejus habitus , qualis ad capiendo lepores adfuefeit,fed multi: minoris ut ideo
y yingyngeeo aleretur, Isfzpillime & ad quemvis matum vomituriebat , fed nihil nifi
De Vomitu & Naurea., iip
raucDm quanifoque ex(puebat : crebrpqae cruenta mingebat, collo infupertuinefaao S£
ftrumofo apparente.. .
• Fafticiu tacce cum ferte amplius tatderet, imo & m caulas iftoium lymptomatum in¬
quirere luberct ,-afiimalyiyumdiirecabatur, ubi-potticc arteria: alpera: uttinque dua: glanr
dulz, ovi gallinacei minoris magnicudiac adnatz complebant : In veficz autem orificio,,
ipiaque interiore cavitate , tales quoque glandute accreverant, quz omnes cruento & fecti-
Jento quodam liicco refcrtz erant , quod profefto nemo vivente adhuc animafi coniedflet :
Lien quoque tuberculis quihufdam cruentis intus afperfus erat,6c renes paucis puftuUs,un--
dc nutritionis errorem przfumo. Ithunnes peUus in m^ceSan. cur. <»».1674. 7J. d" .76-/1. P4.'
A P P E N D I X.
Ve Catcalisvmitureje3is ^ materia arempt.
■yc -rOmitu Calculos rejeaos&iffe teftis olimfeit Brajfavelus : Szviffima- nephritide D.
Y pejgran^res apud lErptri»/»; in obfervat. communio, perquadricniiium laboravit, at vix
'calculos arcnafque emingere celTaverat, cum in crueiams crudeliffimos incidit lateris fini-
liri,fub coAiscircalienem, dolor brevi fpatio circumferiptus .ad ventrem & umbilicum
non porrigebatur. Ren tantum finifter alternatim compatiebatur, -ventriculus maxime fi-
nifttorfum , przcipue cum vomitus inftaret j &c. Acceffit vomitus frequens , qui cum Si
labociofus inter cicera fymptomata maxime infeftarct,quem angor & gravis cardialgia prz-
cedebat, venit in animum explorare cujus conditidriis efle.t materia illa qua; tam abunde
etiam jejuno ventriculo tejcS:abatur ; Erat certe quoad colbrcm e rubro nigricans, pultis
confidentia craflatenaxqne, in qua dumbaclllo agitatur multi calculi cineritii &' liibflavi
quales per urinam primo excreverat, inventi funt, non femel tantum, fed quoties vomeret
multo conatu & labore, vel quoties talis dolor repeteret ; Annopoftremo ii4,5.,dolores mi¬
tiores fcnfim fa&l fuere. Ren parum doluit , fed magis lien Sc ventriculus, feu pars finiftra,
de more folito at longiori intervallo. '
EX quibus agnovit mineram calculorum ptimo quse concrefeens adaugeri poffe videtur : Aut ar-
& ultimo in Liene & ejus vafis delituiffe , & teris materiam calculi in renes movernnt,& eam
per vas breve ( quodex ufu aquarum acidularum, in malfam /anguineam revexerunt vef s, ac mox
deinde per vomitus patentius faSum eft ) in ven- deea artetis in Lierttth intulerunt : Aut Atteris
triculnm cum humoris atcabilarii magna copia, fponte iit illud vifcBsy 'noti in renes efiuderunt.
fui portionem amandafie , qns primo ad renes Sdmeiitras lih. 3. i& Catanh. c, 7. De generatione
tantummodo propellebatur : Sedreflius Barihole- Arertularem in oiajis p- majkfanguinta, yidel,i^.tu.
n»s & Gliffomus judicant , nam credunt de veftca de Fek. ex eodem.
fellis materiam fabulolam ad ventriculum venite.
Observatio LXIX.
Naufea a femine certufta , in cavitate vafs in fenem id deferentis ceercito.
QUidam coitui addiailCmus , tandem fibicaftitattm rigidefcrvandam propofuit : Poft
menfts fex Naufea corripitur, tandem epilefia extinguitur. Nullum vitium in ftoma-
cho , cerebro &c. inventum , praeterquam in cavitate vafis femen in penem deferentis , qua:
femine in virorem mutato oppleta vifa eft. {Tit.de tfileffalih.P). .
' Observatio I,XX. y
Vomitus fa^ujnis obHefar fcirrhis exparte ehfejfum,Cyfim felkainif e turgU^ hinc
vafa majora fanguine exhauf a. ,r.. ^
CUmD.AndreasHerrenfebmid GytnnafiiUlm. Metapfayfices Ptofeflbr', natura: fan-
guineo melancholici quofdam balneantes in Thermis Dalfingetifibus vifitalTct , & vini
largiore hauftufe exhilarans & vcfperi tardius domum repetens celeri gradu , nc claufis
portis urbe excluderetur , eo, contendens, infigni' aeris iftu , vini copiofiore potu , & corpo¬
ra validiore motu maffa fanguinea incalefcente , in Sanguinis vomitum exundantem incidit
ad mortem ufque perfevcranrem.
referato interiora vifcera ita deprehenfa difpofita :%eparin
gibbofi parte paffim fcirrhisobfeflum,colorislividioris repertum: Veficula fellea fiibjefta
grandior folito, & copioTo humore biliofo confena apparuit : Lien fat magnus coloris fan-
guinei , fine ulla labe conipicuus : lilud autem unice mihi erat admiiationi , In tota vena
cava
i'20 AnatomiaPraO:. Lib,UI.Sed.VHL
6ava'& artem magna, in Itm)bisreQiBEibentibiis,nequi'Gquain-fanguinis repertum, in aiiij !
etiam vafis nihil, ptarter quafdam mucilagines tantillo ctuorc imbutas obfcrvatum ; Ni eeo
airimiis vixmihi perinaa£Spafflsfiiffei^i<lpcilfibife,BatHraB!adeaBexffemitatem rcdaa^i '
ut totalem iniflamian^iheam, vellit fijum thefautumi dimittat;eapenitusptivataacdifpcti, j
liata; feitatam exvcnofo qiiam attetrofo genere {fcguis evaeiiatus ut nihil reliquimanfe.s '
rjt':',e veiiisOTffibrfehigribrjperihteffiinaacfeceirutnexitunj quaifivit , ex arteriis antrin^ ^
rubicun3idfacfff6riduSiceuievidr,fui’fnmcbnteridehs , ad verittieuli-rcgioDcm delatus, pe^
Vas Breve arreriofumrTOmitu redditus i Etfi vena corbnariaun ventriculo nonnihil turgidioE;
Vrfa, iit exra.'finguiBem‘rcgurgitaffecbnje&ura captanda ■ .i- ^ .
CUmnon modo veaofas , fed &arteriofosj&n.- . incalpatnsgehitns. , quin ferofior , fortaffis etiam
guis vomitu rejeaus , id rationi haud abfo- biliofiot feu acrior , tuoi fua tenuitate fluxilis led.
cum : quin potius, cum, ;qufntuplo pluies aTteti® i- dkus,;tjTO acredine ftimulans naturam •( accedeih.
fplenico ramofprout^dr. Spi^e!msUiiU)piodeaia.- tibus externiscaufisjab eainoleftia fe liberahdanL
teSjinprimisg^ftrica & vasbteve arteripfnrn,& ad necdelmeps laceflere Vdum totalii excretio faiii
ventriculum pertingentes, comjwrianturlplaufibi- toncntrenteetiamimbeciiriiate tetenfricis, omnia'
fius videtur exin tantam faiiguinis rubidi aeflori- temere diffluere pernrittentis ; &-'^p vacui. M-
di copiamin sgro illopromanalfe : Hand abfo-
num rem illnftrate exemplo de Cardinali Cibone, Laefo ex contufione aliqua Hepate.feqni poffe
(de quo oblerv. 7J. ) cujus ventriculo compteflb per vomitum aut alvum . ianguinis ejeSionem”^-
Lien turgefeebat ; e con trario hoc comprrffo cq- . quod nimirum Porus Bilarius ( magno agri com^
piofius fanguis ad illum confluxit & per vas modo ) partem aliquam fanguinis . hepar oppri-
breve effiifus: cum illi agro obtigerit Hepar fcir- mentis .in fe recipiat & ad inteflina deducat , nn-
thodes, prqin ineptum ad fanguinis laudabilisge- de. velmom petiftalrico invetfo.fhtfum, vel eo-
nerationem; etfi Lien colote (anguineo pradims dem regulariter fe habente, deorfum fetatur ea¬
nt vicarius in fiingume elaborando valeat , nec is ftiraat Glipm.Anauui. Htfatis.
■ Fmitus faKgxixif llApiecerru^ta^m
riculum ftculeatUs extrudente excimm.
ANno C.T(f77.,t81 niqrifi?V,tultto Anatomica expofitiim eft cadaver D. N. annoi
.nati i5,pqft igsallcqdmera ij.tnenfium denati: Initium &it enormis fanguinis Vomi¬
tus, cujus una vice unoqiiedmpetjuJiferas circitet fex & ultra effudit ; hinc quanquam robUc
ftus & ztare florens pene^ exicmmdeduflius : Cardiacis recreato exinde punftura: hypo¬
chondrii finiftti moleSbefuere, qoibus acceffere ingentes & immanes pedoris laterilque fi-
niftri, ad dorfum ufque diffufi' do'lbfesVqnos nulla arte mitigare licuit : Exado bimcftri re¬
currit vomitus , cequalifquefanguiniscopia: exctetio ,a qua vires pead attrita: : Gura: com-
miffus fuit Titii , qui Lienem in culpa effe «de fufpicatus , eo fcopos & remedia direxit : In-
terim morbo hic prehenditur, cujus {ucccdaneiis fuit 'Sempronius, qui Lienem vitio omniab-
folvit . Renemque ftniftrumfyrriptomatumqinniumauthorcm accu(at, ureterem , juxta in-
fettionera, a calculo obftrudum afferens ex pratgreflb vomitu , & urinis tartaream fecu-
lentiam in fondo exhibentibus, indicia & indicationes fumens , diuretica pra:fctibir, Hth«Hr
ttiptica , femicupia,litus,&qua:cumque obfttudas vias urinarias referare valebantjfcd irti^
fucceflujimo a:gri.damno& imminente majoris mali periculo , vomicus (ciL fanguinis re;
vocandi : nulla tamen adfiiiturins interceptio ^ familiaris unico etian» reni oblhtudq. Iptq-;
rim Ti«»ifanitatirefl:ituitur,cujusGuram expeticatger. Ille propofiti tenax prioribus feo-
pis inh^ret. Lienemque iterum oppu^atpqBodejus affedi conftarent indicia, pihileotu»
quxobftrudlo.nibas,aperiendis, eidemque roborando conducunt prztermittens : chaly-
bcatapra:(eftith4's\ifeni'ilucehs ,exiqtiibusliMiximum auxilium expertus fiierqt a:ger, imo
reftirutionis valetudinis fpem conceperat : Hine ,iiefcio cujus inilindu. Acidulas Brevena-
tenfes in Ditione Nc.pCQmenfi', Burgandia: Coinifatoi finitimas adiit,.quarum,P9tus parum
contulit, ob vifOeriJaljpm altius impreflam iit ab iIIiseluipoflet,atqueabiUarumteditupaH-
lo;poft fitis concefflr. . . .7 ' • • • -
Poli: obitum , quia circa pastem affedam & morbi indolem in divctla abierant Medici
dum Stwff«»/»rlRenqinfiniftrum Lienem morbi ftdem fuifle contendit , cadaveris
apertioncrh optant & urgent confanguinei , qua: paucis poft horis inditura eft • Adhibita er¬
go ,abd ''T-.ini novacula , lecut-fe obtulit infignis molis , quod difeiflum feti flavi libras duas
&. amplius emifit,cujua-tamgnexpers,o!Onmo fuit ventris cavitas : Ad Lienem nbi perven¬
tum ,V.iferChirurgus Renem finifttiirh manibus continere fc dixit, (Medici enim a Lazarq
foetente leceflirant). Tum iitiet, qui a.patti.bus Lienis ftabat
' - - .... fltirima dixit
In Isnjum cenverfus , ut illi dextr» jaceket
De Vomitu & Naufea. 12I
IntetiiB ftppofitnm Renem, (Lienem) diffecat Cliirutgns, qui externa &cie iqtegritarisno
tas przfc ferebat, interius antcm nihil nifi putrilaginem exhibuit, ad minimum digitorum
contadum in particulas diffiiiens : Hinc Stm^eaies de reportata viftoria triumphum agit,
dolum non animadvertens , atque rem fc acu tetigifle exclamat, oculatiorem fc in rimandis
occultis morborum canfis non dati, iagacitaiem innatam hac In re non defiiifle, diaphanum
Ebi fiiiffcjrgri corpus, ac vifcera quafi in propatulo , multaqUe alia ja^abundus effiitit , do¬
nec Chirurgus continendi rifus impotcns,& in cachinnum erumpens, Splenem fe difTecuiEe
faflusEr; Poft erumpens , qui ante vapulaverat j/tiar , mutuis quoque verberibus advetfa*
lium perftringit.
Cudimus inijut vicem frebemustirgifigittii.
Effugium tamen Semjronie an deEiit, quanquam Chirurgo cteterifque adffantibus ludibrium'
merito deberet i
Dic aliquem fodes ^ Jic^s^tiliane colerem ,
Haremus tdic iffe
Subjecta Lieni Coli pars , ab ilEus vicinia & contaftu , Evorem contraxerat , quem cdnfpt>
catus Semgronius litem dirimit, neutri litigantium viftotiam concedi voluit ; ibi morbi fedem
SC mineram quairendam aileruit : At quo jure videant emdid , cum exinde neque ratio vo¬
mitus fanguinis, neque carterorumfymptomamm eUci ulla vi queat : Ad cztetas verb par¬
tes regreffu fafto , Ren fiaifter , totius tragoediae parens , ( fi Semprome fides ) nihil praeterna-
turale exhibuit : ureteres in exortu & progrcflii omnis obfttuflionis & impedimenti immu-
nes : Thorace apertOjCavitas ejusfero referta vifa eft iPulmones omnino putridi, quanquam
Bbera toto morbi decurfii fuerit rcfpitatio : Humor peticatdio innatUs omnino deerat : Pe-
Soris Sc finiftri lateris doloris , diu aigro molefti , caufa a feri acrimonia , partibus fenfu exi¬
mio praeditis molefti, accerfenda videmr ; Aut a pure c pulmonibus putridis exudantei
quanquam & in parces venire queat ianies tenuis, a liene corrupto deciia , pedotis clauftra
invadens ; Hinc hypochondriaci , quibus Lien plurimum injurius eff, de fimilibus doloribus
queruli fune
Observatio LXXII.
promit us faxguinis a putri liene manantis, f anguini concreto fimili,
Viro cuidam qui a frequenti Vomitu fanguinis Afciticus fafrus eft , Lien fanguini coii*
creto fimilis repertus eft, fubftantiscfoliditatem haud retinens, facile in partes lblvd“-
batur. Dodonaus cap. 26. obfervat^
§. i. Cardinali Cibo vena qua: a liene ad os ventriculi tendit, infigais erat
qua: cum primum ob anaftomofin vpl fraduram rcferara eft , illico ventriculu!
pletus fuit , Et non modo ventriculus , ied inteftina omnia ; licet dum adhuc v
boipfo libras aliquot tum per vomitum rejeciflet, tum petfeceffum dejeciflc
ftionem dum ego fumma diligentia peragerem , ob iubje&i dignitatem , & o
ratem . aderat A. MufaBtaflavolus &c. Celumbm Ub.iK. Anat.loan.Vd-verdusl.
De Vomitu & Naufea. 125
bolamexeonferrato&twn&rfieopnlveratopra- gationea, & dialybeatornm nfiim qnlas remC'
faibo , qni copiam adhoe lingninis concrcri diis per trienninm nfiis, immunis i vomita vixit :
r» eduxit j Ad prophylaxiD admotionem hirudi- ncgle^. per lemeftie , eo tedeunte extiu&as eft.
onm venis podicis fuadeo^eneaex thabaibato por-
§. j. Notum ex Anatome maximum ramum veua: portat in lienem demitti , a quo venas
multat ad luperiorem ventriculi regionem deducuntur, & ad inferiorem , fundum videlicet:
fed majores & latiores multo : Per has naturaliter melancholia in ventriculum erufeat , &
propter iatus & fanguinis copiam ita diftenduntur eat venat, ut ad digiti medii craffitudinem
perveniant, quod in aliquibus poft mortem viliim eft: Sunt ha: multo majores venis intefti-
noiuva. ReadeUtius afudStheli^mciinf.i'^.
sc Ho L i A.
Lten eft velot officina fanguinis, vel faltem te- quam per inteftina purgatur: Vena fiquidem a fple-
ceptacoinm fanguinis acti a natura inftitutum: ne ad ventriculum fune breviores non minus latae:
Majorem confenfum habet cum vemriculo quam Quantum ad curationem & prognofticum attinet,
hepar pet vafa diOa : Hinc fanguis qui ab hepam pacum differunt cum fluit vel ab hepate vei i fple>
fluit, frequentius pet pattem inferioretp elabicui ne: i£gre morbus curatur & ftequencer reemde-
quam per vomitionem : contra qui c fplene fidit, fcit : tandem vel mors vel hydrops fuccedit,
per partem fopetiorem& vomitionem frequentius Idim ibidem.
Observatio LXXIV.
Stuguitiis ^ Raris Vomitas ex Pdmreate at flarimum frocedit.
A Liquando fanguinis vi furium effunditur ab inteftinis per Vomitum, quem fufpicor
Ego , fi non femper, falcem ex Pancreate prodire , propter vas aliquod in iplb a fuceo
acriore apertum : atque ipfera, concurrente tunc firaul effetvefeentia cum bile vitiofa, fut-
■fum propelli ad ventriculum , ut evomatur, dum plerumque pars aliqua defeendit ad infe¬
riora , ut per alvum excernatur : Curavi ante antios circiter lo. Nauta: viduam , ex fummo
animi mosrore contrado, in dolorem lumborum gravem ac diuturnum, hinc & puris Vomi¬
tum ac dejedionem fpontaneam prolapfam, & a vocatis Medicis pro incurabili relidam, vi¬
ni tamen faccharati , calefadique per vices affumpti ope paulatim reftitutam : Poft fepten-
. nium vero itidetn ex mcerore animi grandi in dolorem lumborum fimilcm ac vehementem
dedudam : Conjedans proinde exfuperioris affedus narratione latere in loco affedo Pus ,
ex przvia inflammatione produdumac colleduth , bis exhibui ei vomitoriam Antimoniale,
& quidem , fi rede memini , Sapam vomitoriam : Cujus ope excrevit ptimo dic per vo¬
mitum puris fatis benccodi plus quam Pintam , five uncias viginti ; per alvum veto ejus bo¬
nam quantitatem: uno autem altcrovc die interpofito , iterati vomitorii beneficio, denuo
pnris aliquam, minorem tamen quam prius partem futfum deotfumqtie evacuavit, atque
paucis exhibitis cardiacis, & putredini refiftcntibus medie, mentis , brevi perfeda: fanitati
eftrcftituta: Ex Pancreate Pus illud idcirco prodiiffe putavi, quod illius fitui refponderet
locus affedus , Q_-odque non femel poft mortem in Pancreate offenderim pus majore mi-
noreve copia colledum , nunquam vero in ulla alia parte , a qua via pateret ad inteftina :
Eadem vero ratio facit , ut fanguinis vomitum noii a Liene , non ab Hepate , non a Mefcn-
terio, fed afolo Pancreate, (alvis tamen aliorum judiciis vel oblervationibus, conjedemae
ccnfcam deducendum, fr. Sylviustrax. med. caf. 15. §. it. 12. 13. ^ 14.
APPENDIX.
Vomitus tqueus ex arteriarum cstfUlamentis its cavam ^ventriculi hiantibus^ ferum
infundentibus frocedit.
IAcobus Spotrlin ( cujus vide hiftoriam lib. i, tit. de Apopl. ) crebro mane jejuno ftoma-
cho aquea, quandoque meram bilem non fine violentia evomuit : Ejufmodi vomitu*
matutinus aqueus , non fuit fuperftes quippiam exheftern* coena , potulenta enim citiflime
diltr!biiuntur,& qua: evomuit non potulenta lapiebant: Ergo potius foboles feri redun¬
dantis in maffa (anguinea fuit : An vero aqueum hoc ex capite per vias occultas , aut ex
membranis pituitofis anterioribus aut pofterioribus : Num veto ex ofculis duduum fali-
yahum effufum, ad fauces delapfum , hinc per gulam ad ventriculum defluxerit ! dubi-
o, cum non meminerim ullum unquam conqueftum fuifle de catatrhis fauces petenti-
cus, atque ad crebram deglutionem ftimulantibus , fine qua nihil ad ventriculum , vel om-
Stnett 4nalomia Tom. II. L a nino
124 Anatom. PraQ, Lib.HI. SeS, VIIL
nino quantitate paucum pervenit ; Verifimilius videtur a copiofo feti penu fanguini admix¬
to , ex arteriarum capillamentis , in cavum ventriculi hiantibuSjlargius liquorem efFufiim
foifle: nam omnibus fe naturaliter habentibus, continuo liquorem aliquem in cavum vcn.
triculi exftillare faipius experimento didici ; Si enim vel centies linteo ficco ventriculi ca¬
vum deterfi, protinus leviter aliam ob caufam verfus, atque duriufcule attreftatus, intus tiu-
fus ventriculus maduit, aqua, non ex vafis lymphaticis , quibus quoque dotatus eft, cuma
ventriculo contenta fua avehant , fed ex arteriis quae advehunt, exfudante : Nervos liquo¬
rem adportare nunc amplius dubito, poftquam cognovi illos etiam in ventriculo, omni ca-
niculornm forma amilEi in membranas expandi, vel fibris denfis uniri. l.Uc.}^efferus Dif-
fert/tt. de Apofl.f. 380.
O bsi jc VATIO LXXV.
Vomitus faxguixis i Pulmo» ibus.
g.T. T T Idi nuper quendam Virum qui copiofe fanguinem evomuit, tandem obiit : Apet-
V to in corpore deprehendimus exfuccos pulmones , ita luridos ac fi cotium exfie-
eiitnvaviietcs: loh.Heurmuscomm.otiaphor.}j.feci.j.
s c n O L l A,
VOmitus proprie eft fy mptoma ventriculi ex- locis ; Sic in Coacis pr*not. cap. 17. coaca 1.
eludentis per os quae e j us in capacitate conti- fr^guuiom vommt Jpumonum , tmniijut ioLne emit
nentur ilteidumtamen fumiturproeoquod«Sfo»s fui diaphragmate , a Polmont vomunt, ideft.intet-
ejicimr furfum, five ex ventriculo , five cx thorace prete Dmeto, plena.quod ajunt, profunduntmanu.
aut pulmonibus efiluat. ut conftat ex variis Htppae.
§.i. Dom.fr.syitiar aperuit foeminam qua: cum vomitu fanguineo animaroeiEidcrat;
ab 18. menfibus menftra purgatione caruerat : Ex dextro lobo aperto fanguis profluebat
copiofus , ftagnans ibidem propter obilru&iones ; hxc eaufa afthmatis & vomicus fanguinel
rtdelib.t,.tit. dePhthip
* ADDITAMENTA.
Observatio I.
Vomitus omnium tngefiorum pertinax oh pylorum gypfea materi* intus & extra obdullum.
DOsa.deIay,\n Curia Parifienfi Advocatus , primis anni 1678. menfibus, pra: affidua ni¬
mis & attentiore negotiorum traQ;atione,temperiei cum effet melancholica:, infignis
obtigit humorum conturbatio , cui fe non modo anorexia adjunxit, led & prxterea. naufea
frequens ,‘toto fete trimeftri molefta , irritis oniuibus qua: ad eorum accedentium fedatio-
nem adhibita fuere remediis, affedus pertinacia a:grum ad vita: extremum languorem de¬
duxit , cum quo cxafrls quatuor aut quinque menfibus, quotcumque alimenta aliave ingef
fit , ea vomitu exeUific pra:ter pauculum liquorem , eadem copia qua afllimptus erat non ex-
elufum : menfe autem circiter lugubri illo in ftatu tranfado , obiit annum agens circitet
XXXV.
Cadaver diflbaum a Z)..dW7C»7, qui repetit univetfura pylori ambitum exteriorem, ma¬
teria dura, gypfea , digiti ttarifvcrfi crafiitiem excedente, ad medium ufque fere duodenum
ptotenfa, cortici duriori non abfimiliinctuftatum: Aperta demum illa pars , interius fimili
materia obdufta & infraSa apparuit , cavitatem ejus adeo occupante, vix ut ftylo tenui per¬
via effer , ad fundum ventriculi porro perveniens , in quo ejufdem materia: , minus autem
dura: 6C crai£c,porrio qua:dam deprchenft. Nic. de Blegni^odiaci med.GaUicipanni.thyy.p.Oihi
Observatio II.
Haufea frequens oh abfcefimeordi&vextriculiori/eio proximum.
Dlffccando cadaver Coriacii circiter quadragenarii , coram D. Auhtrto & Bixeto Medi¬
cis quorum cuta febri continua laborans, quam hydrops afcires fublequutus eft , com-
miffus fuerat ) intra cavitatem thoracis obviam habui abfceffum, intervallum quod cordi &
ventriculi orificio fuperiori fubeft, occupantem, verius latus finiftrum leviter declinantem,
tunica peculiari donatura, in quo circiter JE. puris conclufa erat, cum materia lapideaal-
ba , in corpufcula quxdam feparata diftinda , duarum ad minimum librarum ponderis :
De Vomitu Sanguinis &Naufe3. 125-
qai dccau6 eo gravior foftabfceffus toleratuqne/difficiliot , quod perpetuo verius inferio-
f3. canfe partes thorads detraherentur, unde comprcflb ventrieulo a:gro fzpe moleft*
erant Naufee citra.tameh iyucopeh 'j febrem, Q)aimos, qnzcumque tandem accidentia in- .
vehere ibient vapores maBgni , conclufum enim pustetrum huUutn de fe fundebat foeto*
lea. O.Carenitis ia Zodiaco Meiic0GiilLf-pS>'- ‘
Observatio III.
yomittts cihi continuus ob mtmhr anorum vtatricaliiucraffationem- i
Cibum quidam evomit non confertim, ftd ubi coepit eum paulatim tota die & node pet.
eru&ationes emittit,nuper crudum penitus St minime mutatum,nunc vero aliquid mu-L
rationis referentem, &c. Qiibus morbis id fiat videamus , certercruditas ventriculi fetd;
ab intemperie frigida eft, neque nos hic aliud fignum videmus , calida namqueinagis ciboS;
corrumperet, citjusque permutaret,.hane intemperiem cum materia crafiaefie durities in>r
telleaa in infetiori ventriculi parte fignificat,5t tenfio illaac tumentia quanquam^non dura
admodum, quz ab imis dextris collis ad umbilicum vergit, qualtduodcni intellioi curfum
teneat, quod non folum materiam ,-fed locum quem ea occupat,npbis declarat, namdex-r
tfam ventriculi partem tenet,quz cur» inferiori porta & duodeno continetur .-.infaraas er-,
go eas efle membranas , atque etiam nutritas male ab aliquo craflb -humore .putandum eft; .
& eodem quidem frigido, non tamen penitus humido, quoniara-fpatio etiam pituita exfic-
catur , illudque alimentum fenfim arefit , vidi ego yeficas urinzihoe-paap-etairasHSt duras •
feftas, quarum membranzmalo alimento gravatz Occalluerant ,-quod genus.tumoris refert;
Celfus lib. 7. cap. i8. Vidi ventriculos, & ob id fua munera obire non pofle : pbffumus hoc par
fto dicere partes, feu membranas intumuiHe quia craffiores k&fc funr. tuinores, tamen ha¬
bere collefeos Sccircumfcriptos nequaquam, illi, enimquafi apoftematafunt„hBC;tumentia:.
genus minime : eo autem frigida intemperies-devenit hoc frigido alimento & tecremento,
pituitofo, quod multum cum vomitibus videmus hac Ipirituum vacuitate , qui -duritatem Si
obftruaionesnonpoflunt permeate, ut eibus parum.admodum fpatiomutetur. Si leviffimi:
generis ; qua tanta intemperie non folum concocftrix facultas, fed aliz quoque omnes , ob .
magnum ventriculi a fui natura teceflumjlete exfolutz funt, fio neccibum continet, neque
valenter expelirt, neque infra deponit, quoniam conteada potta eft pardum illarum duri¬
tie. Guarinonius confuitat. 4-}.
Observatio IV.
Vomitus continuus jcb Abceffu ulcerato in Pyloro^
Nuntiatus nobis eftobitus Collegz noftri, Dom. Perrotii,qucmabftufit Abfcefliis ul¬
ceratus in Pyloro , unde vomitus perpetuus concitatus. Gmdo Pannus Bftfiola xltv.
. ObSER. VATIO V.
Anatome AnciBa Altemburgenjis qua bufines vomuerat.
A NnOl66i.Menfe Februari in Xenodochio Altenburgenfi mortua eft Cathatina illa
Gcilenn , quz annis retro quafi viginti bufones non paucos, fimililque faburrz pluri-
niam colluviem vomitu rejecerat , quemadmodum pluribus videte eft in ftupenda hiftoria ,
qiiam vix comparandus noftrz ztatis Medicus Si: Anatomicus Dom. Dom. Bartholinus
Centuriis fuisHiftoriarum rariorum Anatomicarum inferuit.
Cum veto allegata hiftoria, quz diSa» GatHarinseab anno 1647. ufque ad annum 1658.
contigerant , cantum referat, hic reliquum Vitz fuz flatum morbofum , fetum Sc Anato-
miam enarrare operz pretium exiflimamus. 1' •
Permanferat Ancilia ab illo tempore quafi fempef in eodem flatu , feilicet;: afiligebawt
continuo pedum infigni tumore, unde non raro cutis findebatur ic fetum extfflabaf , made
reliquum corpus occupante. Subinde atrociffimos dolOres Circa ftbmachi tegiOnem petpe^'
ijcbatur , ut credere feibi loci a vivo animali vcluti accutiffimis un^ibuS landnarf ; nullum-
tamen hadenus unquam five animal five vermem ,- aut particulam 'horum vel ^dmif u vel fe-
ceflu rejecit.
Vinum aliquandiu bibebat cumjuramento, nam juffuSereniffimz-Principis Altehbargi-
cz id ipfi certa menfuraporrigebatur, tandem averfebatur , quemsdmodum & jam pridem
omnemecrevifiam ; S£,iex cibis, carnesiWlius potum cerevifiz fecundariz' ; optime fefeis
Boneti Anatemia Tom. II. L 3 SC
12^ Anatom. Prad. Lib.ni. Sed. VIII. j
& aqu2 ferebat. De doloribus, duritie & pondere dextri lateris ferefemperconqiierebargi; j
quotiesnofiu fupina dormitet, totieslargiffimMeruprionesSanguinis. i faucibus experie!' '
batur, aliquando citra ienfum, ut hinc periculum iufibcarionis immineret , ( Habeo bec cj
ore ipfius atgtse , quam curiofitatis caufa anno 1659. menfe lulio inviiebam;) atque hifcc
pridpue zcumnis vexabatur, donec tandem fupervenientibus vomitibus , qui cumftcto.
J'e-molei^mo nonnullas feces inteftinalcs explodebant, diem fiium mifertime obiret.
Accidit ut eo ipfo tempore apud Exc, Dn. D. Chtiftophorum Ausfeld, Archiatrum Jt
Phyficum Altembutgenfcm, Medicum & Chymicuro , ipfa tefte Invidia, ob exquibcum ingc.
ninm ac judicium rarz Prudenti2,Pr2ceptorem paalb ante meum & deinde Fautorem duni
vivam venerandum , diveitercr ; Cum itaque Ancilla mors indicaretur eidem przlaudato
Duo. Hofpiti,' Auabr is mihi fuit,ut cadaver fccareni, ejufque vifcera, quoad lieeret,(crota:
rcr,qaanquam ipfe,propteralia negotia apud Sereniflimam tunc fine mora obcunda,fcaoi^
idterefie minime poflet. Eq udcmluberitiffime liegotium in me iufcipiens,ad fedionem pti
pcro,dies enim jam agebatur tertia, ex quo vitam finierat ancilla , &,ne fociO deftitueter, ad-
fclfco Scrcniffim* Principis Chirurgum, Ioh.Hilfcher, virum induftrlum ac.curiofum,nccar-
tis faz vulgariter gnarum. Uterque mox in Xenodocium recepri,ad fefiionem, quantum ii! i
oi commoditas non fatis commoda, permittebar , difponimus cadaver , iiumb vero feeleton
fola cute indutura , ubi protinus duo apparent Tumorcsmtdiocrcm nucem juglandem vix
2quanCes,quorum alter in finittro latete in infimis lumbis , alter pubetenus eruperat , hic ve¬
ro paulo ante obitum (ponte fua crepans in ulcus degeneraverat. Aperto jam Abdomine,
ventriculus & inteftina primo luftrabanturdlle quafi omnino vacuus erat,ac faltim duo circi¬
ter cochieatialiquons limpidt continebat; Ha:c,dum i Mefenterio omni pinguedine deftitu-,
to feparafentUr,uU Ileo ipfOs tres Nodos,fingu!os dimidii digiti longitudinem ^quantCs , Sc
nulla intefeapedinea fe diftantes , exhibebant, qui accuratius perluftrati,erant Duplicaturit ,
iuteftini itffe tetradii, qua; licet levi traftu tetife, non difficulter ex fe recedebant, nihilomi¬
nus, quantum fieri potuit, diligenter cavebatur, ne duplicatur* ilte in feparatione a Mefen-
tetio diiToIvcrentur, fedpotiusinfuo pofituGonfervarentur,donecexperiri licerer, an ali-,
quid per hafce ftruAurasttanfite poflet. liifufa ergo deinceps eft Aqua , & deprehenfum il¬
lam quidem non penitus procludi, veruUtamen veluti guttatim faltem tranfinitti Poft hzc
hi Nodi evagiiiabantur,&inteftina omraa aquS eluebaniur,cum qua perpauca, parva & dura
excrementa, $c quaruor Lumbrici perexiles exturbabautur. lam Epati manus injiciebantur,'
quod (olito nonnihil grandius maximam partem ventriculi premebat; in ejus media fima pat- I
teconfpicicbatur m icula alba, circumferentia Thalerum aquans , adfpe&u adipi , Gordi ad-
nafei lblit2,taftu cartilagini molliori fimilis, qu* totum parenchyma penetrabat , & in cava
parte amplius fpatium occupabat. Hanc feipabaur.plurcs alise minores macul* in utraque fu- j
perfisie, quarum intern* crebriores & latiores externis exiftebant. Diflcdlum per medium I
Vifcus,intrinfecus quafi totum, per fui latitudinem^ album Si durum apparebat , vafa eunda |
hiabant,fcd veluti in crucis formam conformata, prelTi manu liquorem album crafliim Sive-
liiri (iniofum reddebant, Albedovetorillaverfus ucramvis extremiracem fcofim remittebat,
rubore naturali ibi confetvato. Ipfum Parenchyma ad minimum +. libras civiles (nam juttum ’
pondus ad manus non erat, quo exade trutinare poflet Jpendebat. Cascera accuratius perqui¬
rere incommoditas loci Si temporis, immb Si foetor cadaveiis minime permifit.
Scalinn) Sab inicium fiujus Anni 1670 Epiftolarum Medico Phiioiogicarum D.Thom.Rei-
nefii, farrago pcfthum'a,(emiccnniriam non valde excedens, edita eft, in quarum 39. p. ao. fii-
gra no'.njnatarCatharifl*.b.iftoriam laudatus modo Medicus Criticus, rccen/et,(ed paujo ali¬
tet quam illa olim Excellant. Dom.D. Birtholinqcqnimunicaftit. Minimi ergo tsdiofiioi
fore L.B. putOj fi inde quidam carpriiDb.hoc eft, qnoad.b5cc ab illa relatione diicrepare vide¬
tur, vel ha:c illiu’- defedum (upplere pqtell,huc Eranferipfcro,fedulo przcavcndo animum ul¬
lius fidem quoquo modo fublcftam. reddere volentem.
Apud Bartholin. c.4.cbf,f9. p.Z5jj refertur, Anciliam feilTe temperamento CHoIetico Si
fenguineo. • •
B p.ajfi. Menfes interea (upprefli:
, Reinefins p.;7o. Corpulentam .Egram Si Colore florido dicit.
R p- 71. Feras fe enixas c(refe,rebar,(ed delnfara arguit hoc quod femper (ad li. Julii anni
16+7.) juffa muliebria proceiTetint, id quod exjp(a, primo ad cain ingrcflu.quzfivcram SiC.'
& p. 71- ex abfcntia lymptomatnm fignorumque male affedi ( uteri) Si mcnlirUis fcmper ( ufe
que ad II. Aptil. anni i64.,8.) rite fluenfibus , uti ad me fatebatur , progrclfis colligere, po¬
tui. Sic.
B- poftbienniuin.-R.p.7o. Ppftquam vere anniprzteriti varios in abdomine dolores
lanciujtorios, mfo, lentes in eodem motas Si inflationes fenfifle- , ( eadem fymptomata, uri Si
faftidium quqrumcunque potulentorum ,infanum vero appetitum aquatum Si laSis a quin-
. ; ’ ■ quennior
De Vomitu Sanguinis &Naufea. 127
OTeonio Vemis Menfibus fc experiri, & vomiribus vcheraentiflimis affligi , refert ipfa ) &c.
^ B. p.Z}6. if- Ian.fuafu Chiturgi^ad fu^rem fe.compofimra in Aqua Fumaria: parum Mi-
-fflridatii fumpfit, unde p.ofl;bihorium ^avifflmas anxietates Scc. Bufonem magnam duofque
parvos, cum duobus la^rris viridibus per os rejecit &Gi ,
R.p. 70.15. lunii Anni 164.7. nefciocujus coniilio adiumpra Theriaca balneum ingrefla,
node inlequente ingravefcentibus doloribus poft jedigationem multam , iudores frigidos,
amputationem vocisAtalia fuffocatis ex utero , vel alipqui Ventriculo graviter l;iborantibus
familiaria , evomuit i6. lun. bufonesduos majores {diegrofstehateiii axei» hdh g^tUin gt-
vvi>tea )‘initaot minimos magniradine Fuci majotis,& lacertas duas exiguas,auricularis di-
gitilongitudine,craffitudine fcriptorii calami, vivas omnes j &c. PratmifTo Clyfterc exhibui
Pilulas ( ibi defcriptas, ) dici vix potett quanta fordium vifu & odore peregrinatum, viridium,
luridarum, maculofarum.vilcidarum copiaex intervallo ieceflerit. /Egrota interim ad.omnU
bene habete, reverri appetitus &G.
B.p.l57.fflc 11. Inlii n°“* pra:g'randis,&;duo parvi bufones mortui expulfi effert.
R. p. 70. die II .Iulii fehtire fe hypochondrio pondus quafi quoddam ajebat , accedebant
tormina tc motiones impetuoisc cum (iimma anxietate & inquierudine,donec ad midum ur¬
geretur, quoephatufcceffit bufo minor &pofl: bihorium major; comite minimo quodam,
mortuus. Hifce feras ipfae pudendis prodiiffe & eiiixa.fe cSe.kicbit.( die gnfsie hat }. Loth
•uveaigei.gikxd gevvoge»'ykiAthi(mt,tlc. . , -
B. p. D.' Thomas Jleineiius cum Claudeto tenuvit neceffaria remediorum genera ,
fed tota ifta aetate nullum amplius infedum obfervarunt , &c.
R ibid. ex pratfcnpto juffi pergere uti coeperat i8. Iulii ingraere vomitus aquatum lutu¬
lentarum, craffarum, lentarum ,citrinarum, fumme foetentium ; urina: etiam Smiles minge¬
bantur cum fedimento farinaceo copioiifflmo, ipfa viribus admodum dejcdiss nihilominus
perrexi adhibitis etiam fubinde arialepticis a:gram refeci.
XX Vili. Iulii poftnodcra prxgreflamgraviffimam, cum confuetis ibrdibus (quxin-
teteaad menfuras 50. feceffeirant) roaffam albaroe luteo, fibrofam,corruptam,fo:tidam pun-
diculis lacentibus, velut oculis, interftindam dejecit ; fimilemque ad ufum extradi Alhand.
& Thctiac. per quatriduum (exhibiti), Augufti. Abjco tempore paulatim convaluit , con-
fuetos cibos poiafqueadpetiit, lade tamen & aquis. femperdeledataeft, 8e nunquam uia,
autumnam hicmemqae fine notabili effenfa peregit.
B.p. Anno i648.menie Martio denuo quafi. fiirium repentia animalia ienfit &c.
R.die 14. Mattii (Anni puta 16+8. J proxime de femiliaribus in abdomine rofionibus Sc
tutbiSjvenfris dutitie,& inflatione, appetitu dejedo, corporis inufitara gravedine , pigritie 8e
& ad motum citatiorem iheptitudine, cum infbmniis turbulentis & dy fpneea molefta ad me
ventitans q lefebatur : fu^icatus quod erat fine cundatione, exhibui ei mane fumendam
maffam Pilularum c Matocoftin. Mihdeteri fiicco abfintii imprzgn. extr. Panchymag. & tr.
alhand. vefpere vero boIume pulv.Didamn.Cret.CohtrayervaexceptotheriacafoFmatumi
Dejicit fordes inftar gelatinz confiftentcs, virides, vifeidas, cum aquis viridibus foeiidiflimis,
fleufuhorum per quatriduum continuaffet, 29. Martii poft tormina atrocia excrevit ranam
muco plurimo involutam, cum tribus lacertulis & quarto dimidiato, vivam, fiibinde in aquis
fuis cooxantem & effufis aq lis in tina faltantem .• ea in fextum diem in aquis fuis vixit. Dic
Jovis xgrota fatis hilatiserat: juffi igitur pergere. Die Mercurii, 4. Aprilis, evomuit ranas
virides ly ajores daas,vivas, & 11. Aprilis bufonem grandem,turgldum,cum acutilfimis ungui¬
culis, mortuam, alvo exclufit. Refetcbat foror per horas fex enixu conatam fuiffe feram ex¬
cludere , fed non voluiffe, donec ipfa manum admoveret & extraherer. N ihil poft hanc ex-
crerionem, viVorutn animalium, cum copiofiffimz per dies pIurimo5,prioribus fimiles, con¬
tingerent evacuationes, fccelfitprxterea, etfi per menfis fere fpatium aloeticis cum fumma
twpoea» uteretur,& biberet aquam Salvix aceto fcillitico temperatam. Vivit autem hodie va-
letque , ne minimum quidem morbofi indicium prx fe ferens ; S£c.
Hadenus Dn. D. Reinefius curx folum prxfiiiffe videtur, qux verb deinceps ab anno 1649.
adannum ufque 1655. xgrotx acciderinr ex fupra toties laudatilfimi Dn. D. Bartholini Rela¬
tione petere licet.
Denique de generatione horum animalium in corpore hujus ancillx pauca habet Reine^
fias , qux his abfolvit : Ego non dubitem adfererc proximo ab hauftu feminibus animalium
foetx aqux vere per Voroitum,quem fingulis annis vernis menfibus pati folebat , exclufas fiiiff
fe feras: Sed aquas nec ipfa quidem , utpote qux vel in cloacas, vel in fimeta evomerccon-
fueverat, obfervafle; Scnfiffc interim multa craffa & corpulenta ore fuo extrudi paroxyf-
inis vomituum cteberrimorom. Hernicus rytOgntdius. .
128 AnatomiaPr¥£t;l6it^itl;SeH;V |
ihmt iimefii BfifdlttiThom.strifrolimm ^'^t6£'0eiiurgen^prants ^c.evmentt,
CAcharina G«/<r/»,ancilkrnftfcanae,pag6x;«rj</i^diftn4as;WaI(lenburgici, annos
circiter 30. nata, qujE-pcr annos multos operis fervilibus.in oppido noftro vitam tolera- '
vit , corpulenta colore flori36,poftquarn yere anni praiteriti variosin ab domine dolores lan-
cinaroriOsi infolentes in eodem motus '& inflationes fcnfiffet ( eadem fymptomata, uti
faftidium quorumcunque potulentorum , inianumVeto appetitiiin aquarum & laftis a quinJ
quennio vernis menfibus Te experiri Si: vomitibus vehementiflimiS adfligi confuevifle refert
ip(a_) i3. Junii An. i^47r nefcio cujus confiliO adfumpta theriaca balneas ingrefla, nofleini
fequente ingravcfcemibus doloribus, poli jeaigationeni multam , fu'dores ftigidos , ampuui
tionem vocis , Si alia fuffocatis eX utero vel atioquih, graviter ventriculo laborantibus ftnii-
liaria , evornuit ^6. lunii bufones duos majores , quatuor minimos, magnitudine fuci majoris'
& lacertos duos exiguos auricuiarisd'igiti longitudine, cr^tudinc calami feriptotji , vivos
omnes. T ertiti hac inufitata ferarum exefetione domeliici riie' vocarunt..’ . .lieperi adhuG
de doloribus rofivis, fcnfij molefto vofiitantfum iri inteftinis glomerum Si niauifea querentemj
prasmiflb igitur clyftere e lafle, cui aliquid PhiloniiVolci vero plurimum addideram3e:thib^ ^
pilularum ex aloe fucco cFtri imprxghataSi extr, tr. alhandalfcudiacol6cyntK. quod deferi,
bit Libavius in Apoc3l,Hermetica,,8i oleo citri paratam maflaiiijvcntriculo^erp-rsiborando
mixturarh exaq.theriacaiij ftqmach. Man. eum rhab. lyrup. acetdC citri Si. momento aceti
fciiitic. prasfcripfi : Dici vix poteft, quanta fotdium vifu Si odore peregrinatum, , viridium,'
luridarum, raaculofarUmj Viicidarum, copia ex intervallo ad ufum duplicis iftius medicarnen-
ti fccelTeric ; asgrota iriterim bene ad omnia habere, reverti appetitus , cerevifia etiam fine
feftidio ab ea fumi, ttimqltu interaneorum etiam aliquatenus fedato 12. Iulii fentirc fe in hy-, *
pogaftrio pondus q. quoddam ajebat; accedebant tormina Si thotlones impetuofe cum fum-
ma anxietate & inquietudine; donec ad miftum urgeretur , quo conatu leceffit bufo minot
vivus, Si poft bihorium major,comire minimo quOdam, mortuus. Hafce feras ipia b puden¬
dis prodiilTe, Si enixam fe efle ferebat; fed delufam arguit hoc, quod lemper jufta muliebria
refte procelTerint , quod ex ipia primo ad eam ingreifu qusefiveram , per alvum igitur excre-,
ta: fuere. Nihil autem novavi, fcd ex przfcripto juffi pergere uti coeperat. 18. Iulii ingruere
vomitus aquarum lutulentarum, crailarum,l&ntirum , citrinatum lumme fcEtentiuih , urinie
etiam fimiles mingebantutcum fedimento farinaceo copiofiiEmp.ipfaviribusadmodumde-
jeais, nihilominus petrexij exhibitis etiam fubinde analepticis xgrim refeci. aSjfulii poft; i
noftem przgrclTam graviffimam cum conluetis ibrdibus i qua: interea ad menfuras 30. fecet-
ferantj mairamalbame luteo, fibrofam,corruptam , foetidam lucentibus velut oculis intefi |
ftinftam dejecit ; fimilemque ad uium Extr. tr. alh. Se theriaca: b quibus formati bolos K ■
per quatriduum exhiberi jufleram 9. Augufti : ab eO tempore paulatim conivalUit,confuetos'
cibos potuique adpetiit; lade tamen & aquis lemper deleflrata Sc nonnunquam ufe,autum-;
num hyememqiie fine offenfa notabili exegit. Die 14. Mart. proxime de lamiliatibus in ab¬
domine rOflonibus & turbis ventris duritie & inflatione , appetitu dejcfto, corporis iniifita-.
ta gravedine, pigritie Si admotum citatiorem iheptitudine , cUm infomniis turbulentis &
dyfpnoea mOlefta ad me ventitans querebatur; lufpicatus quod erat , fine cunSatione exhi¬
bui mane fumendam maflam pilularum e mtrocoft. Mindereri, Sc fucco ablynth. im-'
ptargn. extr. panchym. & tt. alhand. vefpere bolum c pulv, did. Cret. contrayervat^xcepto,
theriaca, formatum; dejecit fordes inftar gelatina: cOnfilientes virides,vilcidas cum aquis vi¬
ridibus, foetidi firmis. Si cum ufum horum per quatriduum continuafiet 2.5.Mart.poft tormi¬
na atrocia excrevit ranam muco plurimo involutam cum tribus lacertulis So quarto dimidia-:
to,vivam,fubindein aquis fuis coaxantem, Sceffufis aquis in tina laltantem : ea in foxiuffl
diem in aquis fuis- vixir. Die lovis *grota fatis erat hilaris ; jufii igitur pergere. 4, Aprilis evb-
muitranas virides majores duas vivas, & ii. Aprilis bufonem grandem , turgidum, cum acu-
tiflimis unguiculis , mortiiuih alvo exclufit. Referebat foror per horas fex enixu conatam
ftilTe excludere feram, fed hon valnilTe, donec ipia mafluni admoveret & extraheret. Nilat
poft hanc excretionem vivorum animalium , cum copiofifiima: prioribus fimiles per dies
jfiQtimos 'Contingerent evacuationes, fecelltt praeterea ;etfi pef menlis fere Ipatium albeticis
cuih lumma tvOo&i'» uteretur & biberet aquam fal via:' aceto fcillit. temperatam. Vivit autem
hodie valeique,ne minimum quidem habitus monftrofi mdicium prarfe fereris ; non delinam
tamen proxiirio , fi Deus vitam coriceirerit,vere , quid cum ipia foturum tandem accurate
obfetvare. Varie quidem iaftavit, ut foler,vuigus e'riatura exclulas fuilTe iftas feras; idemque
de bufone' illo grandi mihi perfuadere volebat ftfior ; fcd miriime omnirim verofimile eft
in utero naturaliter conftituto 1' qualem noftri fubjeftieflc ex abfentia Ijmiptomatum figno-
lumquc male afle&i & menftruis rite lemper, uti ad me fatebatur, progreflia colligere potuit)
gcftatum
'De Vomitu Sanguinis & Naufea. 12^
«eftatumjfomiDjalituinque foifle. Non igno» innt h^ria: enixarum fcrpentes, mutes, ra¬
nas & fimilia monftroft ; quas collegit Schcnkius Obfcrv. 1. 4. c. de molis,duas etiam miras
rccenfct hujus generis Zacut.U. Prax. Med. Adm. Obfctv.140. fefimilem de Fcrmina Mon-
^el. Riverius Ccntor.a. Obfcrv. Med. ult.fcd divcrfifSmus ellcafus noftcr ab ea qua: dixi.
Quxftioncm & dubitationem omnem de generatione diverforum in corpore ifto animalium
rum. e ferainario cotum haufto cum aquis corruptis , & fic ab errore externo fadam , tollit
narratio ipfius argrora:. Refert enim (e, cum ante fexennium & quod excurrit peftilenti con¬
tagio infeSa putaretar,domo hic ab hero extrufero ad matrem fecontulifle; villanos autem,
quod Ai tcnburgo, ubi peltis graflari diceretur & quidem a:gra veniflet, fe in zdes maternas
admini noluilTeunde coafta fuerit fc in cafam quandam tumultuarie pro recondendo fceno
. in prato vicino extrudlam abdere ; ex eo gurguftio fubinde, impellente fiti ,fe obviis lacunis
&ftagnis implcvifle, & manu haufilTc, quodfitim compefeeret, liquidum; abeo tempore
4mm utcunque convaluiflct, fenfira ventrem intumuifle, &fymptomata fupra reoenfita fead-
flixiffe. Egonon dubitem adferere, proximo ab haufta feminibus animalium foeta aqua vere
-per vomitum , quem fingulis annis vernis menfibus pati folebat,exclufas fuiffe feras ;fed quas
ne ipfa quidem, utpote quz vel in cloaeas in fimeta evomere confiicverat , obiervaffet ; fen-
fiAscinterim multa crafla& corpulenta ore fuo extrudi paroxyfmo vomituum creberrimo¬
rum. ScripfiAltenburgiio. luO. A. 1648.
- Reiaefius.
Vixit adhuc, dum hxeferibo, ancilla ilia, vitamque confuetis operis tolerat,latis vegeta
& lana, cum nullis cachexia: vel alterius chronici morbi lignis; laltem languet nonnihil,& rc-
Ipiraiu non adeo libero, prxfertimad motum,fruitur. yi&itat autem la(9:e utplurimum,cum
intrito panis; potum alium omnem prxterquam aquas abhorret, uti & carnes.- quas fi qua
ingefferit, graviter adfligirur , & circa ventriculum infolentes turbas perpetitur. Scripfi fi¬
niente Malo, Ann. 1661. Alcenb. , . Reiaefius.
Observatio VI.
- Ja Anetomefeemine crebro Vomitu obnoxe^ventriculus i corpore iffi iacamheaie excavatus^c.
J N cadavere fceminino a clariffimo Domino SchdSl non ita pridem diffedo hzc obfer-
I. Peritonaeum inteftiiiis ubique fere adhxrefcens , partc,qua adhzfit , innumeris fcatens
tuberculis , qualia in detrado perna: corio apparent.
. z. Omenti nullum veftigium.
3. Inteftina ipfa invicem coalita ut a manu Prolefitoris argre divellerentur, coloris fubfufi
ci , quali femel coSa, innuineris tuberculis minoribus hinc inde fparla.
4. Tubercula majora, magnitudine nucis avellanx,inintcftinis omnibus, prateipuerefto, u
confpicua. Tumoribus hxmorrhoidum , qui in extremitate ani folent protuberate , non
diflimilia.
5. Inteftinum Ileum inflammatum.
6. Corpus ventriculo incumbens, altera patte lanum, altera putridum , fa:doque ulcere,
juxta orificium inferius, ventriculum excavans, cuiadhzfit firmiter, quemadmodum & Pe- -
ritonxo. Hineforfan raifera hxc muliercula, dum vixit, omnia ore afliimpta mox rejecit,
quod in ventriculo a mole incumbente compreflb holpitari nequiverit.
7. Hydrops pe&oris.
8. Hydrops abdominis, in cujuscavitateiii. feri pinta:.
5. Lien parte inferiore putridus.
io Ren dexter naturali major, finifter naturali multo minor.
li. Hepar' Icirrofum , diaphragmati adnatum.
iz. Calculi in folliculo fellis. Ofi^en/af«i«.
Observatio VII.
V tmitus fiiaguinis a vafculis interioris ventriculi tunicet hiantibus.
REtulit mihi ClarilT D. Wharton fe aperuifle puellulam , qua; , alperioribus pharmaitis
ab empirico medicata, in vomitum fanguinis incidebat , viribufque fubito exolutis obi¬
bat. Aperto ventriculo, vas nullum fivcexelumfive ruptum deprehenditur ; fed interior
mnica, nifi in locis pituita oblitis, cruenta invenitur; &nuda tunica, dorfo cultelli leviter
minutula pun£ta exfpuit. trancificus Glijfonius rraciatu de ventricu-
Obser-
i)o Anatom PraG, Lib. Ilf. $€(3. VllI. ■
Obsskvatio VIII.
_ Vcmitas fimeflus iffleri fcirrhofiute,
OPtatIffitnar tu* fub 3ato diei 17. 27. Martii aliquid refponiiuncttlz abs me otooino
gunt , ctiamfi tuis illis' ''ix in mentem modo ventitent ulla. Pylori tiU
nondum frequenter vifas, facile ctedidero,quas nec plerifqne aliorum Praiticorum innotnif
fc credibile efl^cum de iplis pauca plane fuis in lucubrationibus delibent : Attamen hai^
quoq le partem > aliarum inftar , talibus affedionibus , varjifque live tumoribus , five etiam
ulceribus patcrc,minime dubitandum tecu cenfco.De hujufmodi vctb morbo video GlJoaj
Riolan. noftrum appofite meminiflc l.a.Ench. Anat.c a; Vomitus accidit, inquit ille, velprop!
ter orificium fuperius ventriculi obftrudfajm,vel orificiu inferius5i fuperius aiimentu ccfpitat
in orificio fupctiore,moxq; rcjicitur,fi in pyloro vitium eft,aIimentumaliquanro tempore rt
tentum cxcernitur.Portb przter Vefalium nuper defunaum,quo de in prioribus meis duoii
aliotum,fimili alFeflu extinaorum.hiftoria: commodum mihi nunc fubeunt.quas heiclibea-
ter tibi communico: A. 1675. Menle Mattio, in cadavere adaperto D. Charavei) Negotiato.
' tis Seplaliani hujus urbis Lugdun. vomitu perpetuo per menfem ante obitum conflidatbqni
fuccelTerat colico cruciatui, quo per tres quatuorve menfcs antegrelTos vexatus fuerat, Py.
lorus deprehenfus fuit prardurus ac quadantenus cartilaginofus , fiio in orificio valde coat-
ftatus , & extra ptatdi&i orificii fines tumor apparebat forma offis hyoidis , mole ovi gallina,
cei, fjbjaccbat pyloro pancreas durum ac fcitrhofum , comprimens pylorum cui adherebat
ita ut nihil ex ventriculo egredi poflet. Ventriculo fiiper incubabat magna jccinoris portio
fub cujus fornice glutinata vifebatur illae peragrantis coli lacinia, quz fcalpelio ab hepate
fepatanda fuit. Praterca colo illa parte veficula fellis bile nigri turgida inequitabat , qu*
humoris illius fulphurei contenti portioncm,inter duas coli membranas erufl:ando,colicua
pathos , quo tamdiu affliftus vixit, excititat. Eodem anno menf Aprili, Dom. Vulpianus Ci.
vis Viennenfis, vomitu perenni menfe uno & amplius detentus , tandem occubuit, die 7.
przdi&i menfis , cujus corpore adaperto P ylorus repertus fuit, tumore feirrhofo obfeffus, fa¬
re in cartilaginis naturam induratus, molis ter amplioris , q”-.^ naturaliter elTe Iblet, unda
mearas ipfius adeo ftrangulabatur , ut nihil illac-pervadere ^5ofret , atque ita aflumpta quili¬
bet pet vomitum rejedabantur neceflatio. Ptjetereaduauschplidochusobftru&iserat, un¬
de cyllis fellea hic extumuerat ad ovi gallinacei magnitudinem felle corrupto ac foetente
diftenta, ad nigrum potius, quam ad fulvum colorem tendente : quod ipfam fcl in fundum
ventriculi latenter effundebatur, qua ratione laborans , picrochoins validius evadebat.
Reliquis in partibus, five naturalibus five vitalibus nihil defideratum nili quod prz atrophif
impendio emarcuerant , ac impalluerant , ut par eft , univerfe. lohati, lacti. Harderus in Oi-
fervatitnibiu Jnaitmict-eraSicis : ex literis CUr. Sptnii Medici Ijijdiin.
Observatio IX.
Ftmitns Sanguinei caufa extraordinaria in cadavere reperta.
SEptima huius Menfis, lulij fc, Anni 1689. advocabar ad virginem annos decem Sc feptem
natam , cui menftruus fluxus jam a tribus fupprefliis erat Lunis , quatque a duobus tantum
diebus decumbebat. Dixit illa menfes eo fibi advenifle momento, ac propterea jam me¬
lius habere. Cum ipfius morbus pravum aliquod fymptoma comitem non haberet, difceffi
ego fine ulla remedii przfctiptione. At fubfequenti die matutinis horis cum mihi renun-.
elatetur, illam poft largam per partes genitales hxmorrhagiam,vomitufque fanguinis enor¬
mes, obiifle , cadaveris apertionem inlHtuebam , ac reperiebam renem dextrum,qui in ftattl
naturali lumborum itidem regioni dextrz infternitur,hlc infimx,eorumdcm lumborum pn-
mzque ac fccundx offis facti vertebrx , medio accubuiffc, aortxquc & venx cavx tiuncos
non parum comprimere.
CuiB ex ea comprelBone fanguinis circulatio retardaretur , ac quafi fupprimeretur , IB
caufx imputabam vomitum fanguinis & largam per inferiora hxmorrhagiani quibus juyen-
cuix mors debebatur.
Subftantia hujus renis erat prorfus cartilaginea , cumque illum apemiflim ofto in eodenj
Gcliolas inveniebam qux calculos fiprx irregularis ac varix magnitudinis eompkaeban-
tur,alii etenim ova coluirbina , alii mororum fruftus , alii fafeolos xquabant. Ren ille ultta
libram ynam cum dimidia pendebat. Arterix ac venx emulgentis nec non ipfius ureteris
vix veftig um aliquod confpiciebatarsae tantum ia renis fuperficie arteriolas aliquot advet-
tebam. Uterus i parte dextra , ligamentum itidem latura , ovarium , tuba Fallopiariaipfins-
que corpus fimbriatum prxdifto alligabantur reni. Ren finifter in naturali collocabatnt
fitu , at longitudinem ac ctaffitiem prxternaturalem nadus erat , longus enim dimidium pe-
De Vomitu Sanguinis &Naurea. iji
dem, & quinque pollices latus vifcbalur; quod a diiplici ptoiSuebat caufi, Primb-, quod
cum ren ille utriufquefiinaionesfuftineret, ea feri quantitate qua: duos traurmitti de-
buiflec, complebatur ad ingentem turgefeentiam. Secundb , quod 'cirm ren dexter a ge¬
nuino fiio aberraflct fitu uretcremquc a finiftto produ£bJm comprimctet,fic urina: pereunt
jnveficam deportanda: fluxus non parum cohibebatur, unde in rene moras longiores trahe¬
bat ipfumque ulterius di&endebat, Ac revera magnain lotii quantitatem in variis renis pel-
viculis , pelvique ptsecipne majori , fic immenftm fanc diiatato,repetib £ Uteris a D. DremA
ad Dm- Regis datis ia Ephemeridibus giSkts elliuis.
O B S E Jt. V A T I O X.
f^<m>ilusfdaguiaeo caraofttsrari(tmus, lethdis.
GEnerofiisaWaldau inter Sereniit Saxonia: Ekftoris milites locutu feneas, per 6. aut
7. annos laborabat totius abdominis ferejinfra umbilicum ufqije , duritie tam valida ae
infolita, ut digitis, ne minime qnidem , comprimi potuerit. Proculdubio igitur totum mc-
fentcrium, una cum hepate ac licne obftruftionibus validiflimis , radicatis, feirthofis , afie-
dum i nihilominus appetitus femper bonus fuit, compotationibus prarcipue vini, libetalifli-
me indulfit, ad miraculum ufque fzpiffime ! vox & loquela per aliquot annos continupsj
nunc rauca, nunc diflSciIis,nunc gracilis, nunc gra Vior. Pro curatione hujus affeflus inter¬
ne ac externe , mulca , a multis etiam excellentifllmis medicis adhibuit s pauco tamen emo¬
lumento. Ante aliquot Menfcs , poft continuatum medicamentorum ufem , totus venterj
excepta lienis regione, etnolitus ; Tumor verb quidem cachefticus totum corpus occupa¬
vit, de dolore quoque hypochondrii finiftri , verfus ventriculum , difficultate quadam rc-
fpirandi, voce rauca & depravata manente, conqueftus. Tandem die2..Novembr. ifiSj;
inopinato, nullo pratgreflb, violento motu, circa nodis initium ia Diarrhoeam incidit fc-
rofam, cruentam i fine omni tamen dolore , fed adeb vehementem s ut illa nofte \6.
aut ao. , fedes , primo nigricantes fumme foetidas, poftea finceras habuerit ; in fequentt
primo mane fedili infidens , abfente omni vehementi commotione vel doloris cujurdam
fenfu , patitur vomitum fenguiaeo carnofem , magno impetu per fauces erumpentem j
una cum fanguiae finceto mulca copia , unam libram excedente j carnis parenchyma-
tica: membranis tenuibus praedita: in fruftula nunc minora , nunc majora s quotum ali¬
qua ferh I. z. digitorum longitudinis, ae craffitiei, concerptse. Lienem, Hepatj vel pul¬
monum corruptum & laceratum , fine omni tamen putredinofo ae corruptibili odere j
accurate reptzfentantis. Fada hae evacuatione , viribus totaliter proftratis s pulfu ex¬
treme debili &c vix perceptibili , ipfe femi-mortuus quafi jacuit. Salva tamen fempef
manente ratione ac fuo modo tefpiratione. Circa hUjiis diei vefperam adhuc unum vo¬
mitum ac feceflum talem, altcroquc in fequenti mane tertium denique, quamvis in minori
quantitate, paflus eft i Pofthatc neque fanguinqm, neque carnofam fubjlantiam excre¬
vit, nifi per aliquot vices , dejediones fcrolas, nigricantes,aliquotics fumme foetidas, injedo
prius clyftere abftergente , confolidante.
Sub prognoli medicamenta confortantia, traumatica, balfamica , confolidantia , ordina¬
vi , quorum ufu melius quoque fe habebat , vircfque paulatim recolligebat. Sed Verebat
femper, ne anguisfub herba lateret, fiquidem poft vomitiones , fummos adhuc dolores ia
latere perfentiebat, qui tamen fijcceffivc magna ex parce fopi videbantur. Ventriculus ta¬
men cibum rurfus appetit, ac digerit ,qnOd fecum naturales excretlOnes indicant, licet dia:-
tam , diligenter quamvis admonitus, non, ut debet obfervet.
Quod metuerim, fub herba anguem latitare , jamjam retuli , nec metus fuit vanus : Poft-
quam enim generofiis atger , a graviffimo & lechali morbo liberatus , priftinatque fenitati ia
tantum rifeftitui videbatur, neceffitate urgente, ac jubente officio publico, iter per piutes dies
fumme moleftum ,aere maxime injuriofo , alternatim pluviofb , ventofo fi igidiflimoque #
coincidente fimul foiftitio hyberno fubire tenetur. Quo jamjam perario , in regreffii in fe¬
brem continuam incidit , a cujus invafione, tertia tandem die huc redit, curamque diligen¬
ter fufeipit, veriim natura i graviflimo pratgreflb morbo fumme debilitata, viribufque denu6
proifratis, morbique vehementia auria, dic hujus fcptimo beate obiit , feil. dic 30. Decembi
1685. Cujus cadavere aperto, fcquontia notata fiiete , & primo quidem circa vifcera , eor
lumque conftitutiones.
I. lisfini veniris. Difleria abdominis cute, mufculis & Petiton*o,copiola effluebat aqua
flavefcens ! In hepate & abdomine portiuncula: qua:dam alba: ramentorum ad inftaf
pinguiufculorum , ab omento divulferum , femiputtidorumque bins inde dilperfe ja-
sebanS
ip Anatom^ Pra6:. Lib.in.Se^.Vin, I
cebint. 5. Hepir ipfum ingentis- credibilis magnitudinis , -adeb ut dimidiam feri
totius abdominis partem Iblum occuparet-, -ventriculum totum obtegeret parte fua fini,
•flta ad umbilicum afquc , dextra verb ad offis Ilei cavitatem pertingeret latnfque dex-
trum ita totiim repleret, & in hos plurimis in locis membranis firmiter coftarunj adna-
tum. - Eius iiibftantia non quidem fcitrhdla , interim tamen adeo durz cohfiftentia: , m
digitis -fortiter etiam tangentibus vix ac ne vix quidem cederet , & ab Hepatis alias na-
turaliter conftituti Parenchymate fquodfacilb friabile rubicundum ) plane diverfa: ac alfe
indolis , in parte faltem fim'ftra circa ventriculum in extremitate fua aliquatenus mollior
& vegetioris coloris erat ; difie&um interne , coloris erat fufei Parte ejus poftica dex¬
tra , qua Goftas ftatim fub diaphragmate -contingeret trium digitorum latitudine jamjam
sorruptionis labem contraxerat, colorifque erat luridi ac facile friabilis, membranamque co.
ftas cingentem corruprionisveftigiotetroqj-colore tinxerat. +. Veficula fcllis raagnahumo-
rc biliofo, atro ac craflb plena. 5. Lien , humano , in ftatu naturali , latitudine & craffi.
tie, triplo vel quadruplo major , lapidis ad inftar , quantus erat induratus , color exter¬
nus obfcure flavus, ac ochrreus ; m hujus medio , excerne fcirthus , magnitudine Imperialis
qui tamen in fubftantiam altius non penetrabat, confpicuus, quo mediante fatis firmo Ii-
gamcnco membranofo cofta: membrante firmiffime adnatus ; color internus plumbeo-
fiifcus. 6. Pancreas ex diverfis glandulis , ex albo flavelcentibus , maxime induratis,
adeb ut digitis etiam vix comprimi poflent , conflabat. 7. In mefegterio quoque aliquot
glandute indurata: , fcirrhofa: , coloris ex albo & nigicante mixti, non adeo magna: qui¬
dem reperiebantur. 8. Ventriculus non parvus, humore nigricante, tenui, cui partes
chylofe perfufe innatabant , fcmiplenus , cujufmodi humor , in inteftinis tenuibus quo¬
que prsefcns. Alias benb fanus , tunicaque ejus interior optimb rugofa & naturaliter
conftituta videbatur. 9. Inteftina omnia benb comparata , interim gracilia , vlfceribus,
inptimis Hepate, illis It magis explicandi , locum & fpacium.przcludentibus, ut ju-
Meiiti ventris, i. Remoto Sterno & aperto Mediaftino , nulla effluebat aqua flave-
fcens. %. Pulmo dextri lateris protumidus , turgidus fimuique durus, ut digitis difficile '
quoque comprimendus , ficque , procul dubio ad omnem motum naturalem plane inep¬
tus , plurimis in locis infuper membranis ad mediaftinum coftas , pleuram firmiter an¬
nexus j imb infima fua parte diaphragmati , ardiffime cohorebat. Externe coloris lu¬
ridi & flavefeentis interne cincrci, multifque ex nigro ruflclcentibus maculis oblitus , ac
per toram fubftantiam tenui acfaniofo ichore manabat , inferiorique verfus diaphrag¬
ma parte purulenta, crafla ac flavefeente materia repletus ; ha:cce Pulmonis pars per me¬
dium difleifta , levi etiam fada compreffione , multam materiam fpumofam , cum fibilo
& fbnitu quodam evomebat , In minore faltem , fuperiore ejus parte, circa infertionem
venz arteriofa:, mollioris erat nonnihil, nec adeb difcoloris fubftantio. Siniftri lateris-
lobus , dextro magnitudine multb cedebat , minorque erat , interim liberior , ad latera
non ita adnatus. Ejus externus color obfcure rubeus , ad nigrorem tendens , quam fa¬
ciem interna quoque fubftantia referebat. Mollioris denique ac flaccida fubftantia to¬
rus erat,qu®, ut videbatur, jamjam ad corruptionem prona. 3. Cor infolita: magnitu¬
dinis erat & turgidum , cujus auricula & ventriculo dextro difTefto , non fine magno ftur
ppre obfervabatur totum repletum materia tali, qualem ante paucas feptimanas per ps vo¬
mitu rejecerat , rubicunda, nimirum , grumis haud abfimilis ,parenchymatica tamen,-
tenerrimifque membranulis intertexta & cinfta ; tum quoque materia febacea , molliup
cula, albicante , ad fuavem flavedinem nonnihil vergente Steatomatofa quafi. Et ha:a,
duo colore magis , quam fubftantia diveria retenta , paxtim diftinde ac ieparatim , ea fot-
ma quam a finuofa ac fibrofa ventriculi cordis interna facie , cujus fibris ac foveis impa-
ffa quafi firmiter inhaerebar, nafla, partim fuavitet invicem mixta , unumque corpus ex
parte rubrum , altera parte album conftituentia , nunc minore , nunc majore qSantitate
(horum aliqua nucem juglandem aequarent ) alia oblonga , alia teretia coafpiciebantur.
Vid. Tln»»: Barthol. Aitdt. corf. hum. f. m. 16}. feqq. praeter naturam multa in ventriculis,
cordis fcilicet reperiuntur. Btuhinus , fruftula adipofa ; & Vt^ormius nofter experiensif-
fimus ex utroque ventriculo carunculas quafdam , interius albicantes , exterius rutilo
colore emergentes; quod & nos Patavii pridem & Hafiiia in difle<ftipnibus noftris in¬
venimus hominum juxta ac brutorum. Eraftus concretionem pituitofe-m flavefeentis
inftar medulla: qua: in boum co£fis offibus repetitur, ^'efalius , glandulofa: nigrican-
tifque carnis libras duas. Benivenius ffuftulum carnis i.nftar mcfpili.
Eodem plane modo jam diflia & deferipta materia finifter quoque cordis ventriem
Ius una cum ejus auricula lefertiffimus ; etiam pordunculse qazdam tum in vena aite-
liof^
De Vomitu SariguimsSfHaufea;; 1331
j5ofa,tOint)tilmonibas,jpforamqae bronchiis, ipfi arteria rhagna cor cgrcdiente , & in
adfcendentetn & deicendentcm truncum fefe dividenre repericbatur. Diftahzc ma¬
teria cordis finubus exrrada , coileda r_non pauca , fcd tam copiofa , ut duplicatam ma¬
nus vokm totam repleret, at ab omni corruptione & putredine erat libera, cujus nec mi¬
nimum etiam veftigium, odorevelvilu percipiendum exhibebat, non fine fiimma admi¬
ratione. lofiiper fanguis poft mortem naturaliter congrumatus & coagulatus in cordis
finubus videbatur, qui tamen a jam dida materia colore & confiftentia facillime & ap¬
prime difcerni poterat , undiquaque quafi circa hanc dilFafus. Ipfa denique cordis fub-
ftantia ex optime fana , denfa , ac dura carne cqnftabat , hac faltim dj&rentia , quod
tenuioris ac minoris craflStiei ac in ftatu naturali a!:& efle foleat. Ventriculi econtra
amplitudine Sc capacitate ftatum naturalem longe ^excedebant, in ejus^pro nullus
ttanfitus, meatus vel foramen ( ex mente Fil^] ocuiis ufiirpandum , tale vcrb vivo adhuc
& maxime perfpitabili corpore adfiiiffe , rationi haiid abfurdum videtur, facillimeque cre¬
diderim. I. Hifce luce meridiana clarius nuperum vomitum fanguineo carnofiim , ab
ipfo corde per pulmones .mediante vena arteriosa , anaftomofiu cum pulmonum broni-
chiis habente fiadum. Quamvis miAndum , nec fatis demirandum , quomodo talis co¬
piofa in vifccribas vitalibus- primo colledlo , deinde violenta ac enormis excrctio , fine
momentaneo vita: diferimine fieri potuerit ? a. Difquirendum unde maceria harc albb
cans & -parenchymatipa ; Putarem, cHylum ex parte in corde a fingulari hujus vifcetis
idiofyaerafia , in Kanc albicantem primum , deiafucceffive in patenchymaticam fubftan-
tiam , accedente excellenti calore & fermento cordis fpeci/ico degeneratam; fiquidem in
nupero enormi vomitu fanguineo catnofo , pauciffima & in minoribus falcem portiunculis
maceria albicans tejeda, reliquum totum {angufneo-carnofum videbatur. Ergo concludo,
copiofam repertam albicantem maceriam , in auriculis ac ventriculis cordis , vafiique
ejus propinquioribus nondum fatis digeftam, excodam & in parenchyraaticam fubftantiam
concretam foifle , deficiente fcilicet ad hoc opus fufficiente temporis mora. Pofico
nunc , didum vomitum ex corde ortum , per puhnones & afperam arteriam fadura i
Qujcrendum per quas vias fad^ eodem tempore tam coplofic alvi dejediones fangui-
nez , una cum aiiqiiot ftuftulis catnofis , parcnchymaticis. Putarem has particulas in-
. flituto a Natura fponte fua (poliquam copia nimis lacelfita ) motu ,hbc qusfi critico , &
violento vomitionis adu , facili negotio per oefophsgum ad ventriculum & inteftina
defeendere. Sanguinem vero & ferofos humores- breviori & magis convenienti nobis
quamvis incognita , natura: tamen haud impoffibili vii v. gi per venam quandam vel
ramum phrenicum , vel alium per anaftomofin , ad inteftina ablegati potuifle , quo¬
niam plane nulla inteftinorum & ventriculi la:fio obfervanda , hicque adione
chylificandi , & excrementa alvina fcqueftrandi , officio . fuo femper bene funda
fuere. 4. Ha:morrhagiam narium difficillime 5£ nullis fore remediis fiftendam
die vigefima Novembris obortam , puto , ab acrimonia fanguinis biliofa acri , ad¬
juvante fufflaminata fanguinis in corde ejufque vafis circulatione , facultateque re-
tenttici , fimul valde debilitata. 5. Totius abdominis ab hinc elapfis annis, fiim-
me indurari , ante aliquot menfes fada cmollitio non revera , fed tantum appa¬
renter ea foit talis, & provenit a tumore Cachedico , & fero intra peritona:uin ,
vifceribus , inprimis Lieni & Hepati , quod indurata fisa mole , abdomen ultra dl-
-midium replebat , innatante , tadumque hoc modo illudente. D. Chrifimm Eriiejli
Cltuderi. MifeeS. Cur. Decur. 11. Ana.
Observatio XI.
Vemifui crutntus lethfdis.
Nicolaus Dauner auriga aulicus Stutgardicnfis , emeritus , annoruiis nempe feii-
ginta odo habitu procero & macilento , crapula: adfuetus , ab Autumno ufquO
anni ifiSa. queftus de doloribus ia. finiftro ventriculi latere , fendt duritiem ibi
cum torminibus , revomit plerumque quod manducavit poft dolores. Qua: iympto-
inata a tumore quodam oris ventriculi , aut eonftridione venire fufpieatus (iini. Itaque
Eo/ieti /bittimii Tora- II. M euia
1)4 Anatona. Prad. Lib. 111. Sed. Vili.
cum alfiis fyet oSio dies condufa -fiierit , mannaram potionem dedi , hinc ciyftera»
quibus bene fuit evacuatus : mox fuccum nafturtii aquatici cum fero laftis , cui incoda
rad. bryonite , impofito infuper empl. maladica. Fine Decembris , &ais iftis , pgj
dies quatuor , mollior videbatur effe tumor , nondum fert cibos j decoftum verd
quamvis ingramm , non tamen rejicit. Clyfteres, poftea per vices repetiti , & tai
!il. albor, in.laae co&z alvum folverunt, dai2 fcil. ad emolliendum tumorem. An¬
no 1683. lanuarii initio atra copiofi. vomit , hinc nono die eruentis mifta & fictida.
mititS) qHndraginti libnrum muti cirrufli , u fici liquida fimilis, hthdis , alitqut
rm^mn iit dijje8a coffire oh fervat a.
Ffero curiofitati taa: beOevoIe -Leaor, eafiim, qui non heri aut nudius ter
fediS. abhinc annis Lipfia:, dum ibidem fub fivonio magni D. lohan. Mich
interius a:ger monftri aluerit ium-
dk. de Stomacho in Thorace fito
oibi hiftoria , ac reliqua notata di-
im habitus athletici ac corpulenti,
go indutus Palladis fuit miles , fub exercitu Suecico Vexilliferi munere aliquot an¬
nis ftmgens , rebus luis magis eonfultum judicat , ut denub in toga per tempus ip*
fius legibus fefe fubjiciat , ac pro fcopo fue obtinendo , celeberrimam libi eligit Aca¬
demiam Lipfienfem; Finito ibi triennio bellica caftra repetiturus , in Pratdio Amicis
ultimum dicit vale. Epoto hilaritatis , quod vocant , poculo , Heaores ifti Bacchi¬
ci Cerevifiatium dolium e cella curant inferri hypocaufto illud bene agitant , & fie,
quod fucceffivo labore cauta ars Icparaverar , purum ab impuro , ilE incauti & te¬
merarii , rurfus conjungunt. Elfca tertiz diei finem exhauriunt neftar illud ; fuc-
cedit huic renovato belli candidato uno altcroqui ftatim die laffitudo , anorexia,
cardialgia, fingultus , quibus accedunt vomitus frequentilEmi ; excernebatur materia
adufta , picea , ac fcetens , admixto pituitz vifcidz albz pauculo. Cum rejedorunt
celor niger ac piceus , illorumque foetor ciirn fubicanei , eaqne vehementi virium
ptoftrarione monftrarent , ob potum cerevifiz fecibus luis denub impregnatz &
detutpatz largiorem , cruditates in corporis cralfi Stomacho inteftinis , meleucerid,
totaque maffa fanguinea contentas fetraentatione pratternatutali efle commotas , cof-
De Vomitu Sanguinis^ NaufeaJ\
ruptas ; ac ob oeconomiam Microcofini violente turbatam in ftomachum regurgitatas,
3C rcjocatas effc , malignitate aliqua Archaeo fimiil mfi(lias"l&uentes , ’ Sdhibebaritur
ftatim akxiphatmaca , pratcipitantia e c. c. ufto , ebote ufto , terra figillafa , ipiri-
tus maftichis , balfamica item e ffilphure , mumia mifcebantur^ tberiaca interne Si
externe applicabatur ; nec omittebatur opium , .& clyfficres acres revellentes , addir
to Eleft. Hier. pier, cum ^arico Si nitro. Sed triioilentia eanfe eludebat opem aa
operam omnem , donec circa diei tertii finem accedente plenaria eaque celerrima
virium proftratione , atomis putridis balfimunf vita: extinguentibus , fub copiofilE-
ma di&x materiz picea:, per os, nares Si alvum , qua data porta , proruptione
fuffocatus ad plutes abierit , inter togam Si fagum medius. Novimus illam cum
collegis thytfigeris potatum in rus. abiifle ; nefeiebamus autem , quod fbeces denub
cerevifia: conjugatas biberint ; proinde obftupefeebamus , fubitam illam Si lethalem
fcrmentativam corruptionem , lofpicabamur quafi, venenum. Hinc juffu pomisi B.
Michaelis iuftituebamus cadaveris feftionem. .Pfimatiatn Si primam vomituum ho¬
rum miraculoforum caufam alibi , quam in ftomacho primum qu*rere non potera¬
mus. Difledis Si fcparatis abdominis vifeera continentibus partibus excernis , hic
nullibi apparebat, Inde quafi occa:cati manududionem implorabamus Duodem", ut-
pote ventriculo alias connexi; Illud tranfjbM ..diaphragma in thoracem per fora¬
men a Natura faftum , non verb aliqua violentia , quale exemplum reliquit magnus
pan. Seanerlus in medic_, praclici , tra3atii ^ -uitlnenhiis.. Aperto igitur : Thorace ,
inveniebamus faftuofum noftrum ftomachum , altioribus inhiantem , in finiftto ejus
latere latentem fub omenti portione, cui firmiter erat adnexus ; Incifus hic tres
adhuc libras materia: iftius nigro-vifeida: contenta: fpeflatpribus monftrabat ; Pylori
fphiader adeo erat relaxatus , ut ex inteftinis mucus ifte pleno impetu in , ftor
niachura redire non difficulter potuerit. Hic , C2tera liber , inferiore , fui parce
ligamentis aliquot membtanofis , iifqiie forciflimis diaphtagipati Si pleura: circa , co>
Ihs fpurias alligabatur ; nunquam tamen de afthmate ille Conquerebatur , nifi' -de
fubitaneo ac quafi fuffocante , mox tamen iterum evanelccnte, poftquam unam alteranij
que potus libram przcipitata 'ingurgitatione deglutiverat , qui modus , ■ haufticas
bibere , in potatoria p.ateftta Bacchi difcipulis audit. Libera iemper in hoc homine
rclpiratio eo magis erat admiranda , cum ftomachi moles mirum- quantum magna
fupeiiorc fui parce claviculas fere attingebat , finiftruroque latus plane occupabat,
adeb , ut vix minim* finiftri pulmonis particulae f in favorem ftomachi parce ibi
a Natura provida creata: ; ) locus fuperelTet neceffarius ; Ingratus ifte iniuper S: fii-
perciliofus Thoracis hofpes cor quoque ( quod mediante pcficardio plepr® erat co¬
pulatum ) de fja in dextrum latus depellebat fede ; 'ita ut dexrcr pulmb cordi ce¬
dens dorfi adhireret Ipinae. Se3 nondum ceflant ftomachica ifta ludibria; fitam enim
obtinuit a Natura: opifice inverfum ; Oefophagus' enim defeendens prope diaphrag¬
ma ipfi inferebatur , ( unde in morbo prEfente de folito' cardialgia loco afiiifto
conqueri poterat. ) Econtra Pylorus duodeno annexus altius , fere ulquc ad clavi¬
culas erat firahtus , fuperjacebatque fuperiori , quod dicunt, ventriculi orificio. Dia¬
phragma totum erat carnofum ; Hepar magnitudinis infolita: ac tantx, ,, ut locum
ftomachi infra deficientis ordinarium impleret. Diaphragmati quoque erat adnatum.
Abdomen ira ingreffi non immeritb volebamus oculorum holocauftum ieferre lieni;
verum Se hic nullibi adparebac ; Veluti, autem antea ftomachi latibula pet connec
xum duodenum licebat expifeari ; ira & hic non minus per vas breve ftomacho
conjonftum , alia vaia viis ordinariis ad hunc tendentia reperiebamus , fanum qui¬
dem , fed exilem in peculiari capfala:, quam Diaphragmatis duplicatura ipfi in finiftro
latere compofuerat, nidtilantem; Supereflent alia addenda rara; fed crena ftupefafta
amplius non obedit. .
- Ex adduftis patefeit , quantre accidant in corporibus humanis contentorum varia¬
tiones , ( licet in aliis fubjeais noU tam copiofa: femper 8£ rariflima: , ) quz fz-
pius eludant in cognofeendo morbo etiam cautillima medicorum cxperienriflSmo-
rum ingenia ; idcoque modeftius agere , Sc cenforia indicia fulpcndere , vel ad mi¬
nimum fine aculeis proponere ea deceret Medico-Maftiches contra prafiicos innoxios,
caulas morbificas tam acutate divinare neutiquam valentes.
M
Eadem
Vmitus Sanguinis .
Vir triginta aliquot annorum , temperamenti ferofioris , phlegmatico - cholcrici,
pallida: femper faciei , de dolore gtavativo ac aftu quodam in hypochondriis [
tranStorio tamen , refpiratione difficiliori , Menfc Decembris Anno igg8. conqucftus,'
adhibitis clyfteribus j vena: feiftione , 'aliifque , brevi melius fe habuit ; unde pradi-
■ftis fymptomatibus levatus, biduo poft exiit, & ecce, nullo alio errore commiffo,
horripilatione animadvcrfa , domum reverfus , elapfis aliquot horis , defubitb per os
fanguinem purum , gtumofum tamen fimul excernit ad aliqnas menfuras , nulla prz-
grella tuffi , quin potius urgente ventriculi motu , qaafi fingultuofo convulfivo , fla-
tum eruSante , cum pulfu debili , frequenti , animi deliquiis , frigore extremoium,
liti immodica. Periculofiffimus hic vomitus vena: leftione , clyftere pulveribus ftyp,
tico-refolventibus , opiatis , mixtura Sylvii , Analepticis , variis ab Excell. D. Ray-
gero , compatre meo honoratiffimo , ad aliquor horas fuit quidem cohibitus : breri
tamen poft , pra:gre(fis doloribus gravativis lateris finiftri , vehementius rediit , cum
frequentibus lipothymiis, atque inftitit , quoad a:ger , iteratis licet vicibus , excretis
laticis' purpurei , in corpore exiftentis , humorum quoque cruoris Ijjeciem aflumen-
tium , libris circiter viginti quatuor 8£ ultra exanguis penitus placidilfimc animam fi¬
mul egerit. Dc parte mandante , in primis viis , per quas fuit fanguis in ventriculum
delatus , foliciti , ad ocularem infpcftionem devenimus , inquirentes : num vas breve,
cum celeberrimis Viris , Boneto , Hoffero , Valverda , Thonero , Bartholino, M-
chacle , Wedelio , quorum bini pofteriores experientia Anatomica moti , in fubje-
ftis , vomitu cruento denatis , vas breve , calamum fefiptorium majorem a:quans , ia
ventriculum aliquot ramis terminatum , quorum unus ftylum in ventriculum admifit,
invenerunt , accufandum ! an cum Blancardo , Theodoro Craanen , viris ingeniofif-
Cmis , vafa gaftrica ventriculo implantata ; An cum Francifeo Sylvio , Ettmiillcro , Vi¬
tis incomparabilibus, Pancreas ' An cum Warthono , Gliflbnio , Anatomicis folertiffi- ■
mis , deterfa ventriculi pituita Sc quafi cutis derafa cuticula , innumera fanguinis pun-
dula , in ventriculi cavitatem fanguinem extillantia , infimulanda ; Aperto igitur cada¬
vere , invenimus omentum per medium difruptum , unde inteftina illis in locis de¬
nudata , finiftrotfum & tetrorfum inclinatum : qu* ruptura dubio procul nimio aC
violento corporis motui , a vomitu excitato , adferibenda ; Lienem longe majorem fe¬
lito ,ac Hepar fanum optimique coloris , firmilfimo tamen nexu hace duo parenchy¬
mata invicem annexa , ut vix cultello eorum membrana: , utpote folidiffime adaatz,
feparati potuerint. Pancreas pallido - albicans humoribufque penitus fuit exhauftum,
ut duSas , alias facile reperibilis , nunc ob defeftum humorum & glandulas qua¬
fi induratas , a nobis vix obfervari potuerit. Totum corpus & vafa fanguifeta , ex¬
ceptis vafis emulgentibus ac fplenicis , exiguum fanguinis coagulati continentibus,
fanguine penitus fuere vacua; Vas breve in hoc fubjedo reperimus nimis exile, vix
fubtililfimam admittens feftucam , in ventriculi tunicam exteriorem , minus vero in¬
teriorem , multis propaginibus terminatum. DiffeSo enim ventriculo , nullibi, licet
illud exquifite perfpeximus , hujus vafis infertionem , mulrb minus tranfitum patu¬
lum in ventriculum , invenire potuimus ; quin potius ventriculi fundum continuifle
humorem rubro-nigrieantem , pylorum verb cum inteftino duodeno , grumo lan-
guinis , longimdine fpithamam fiiperantc , latitudine autem ac profunditate , cavi¬
tatem duodeni inflati aequante , infaraum i in inteftino ileo fimiliter grumos fanguinis
De Vomitu Sanguiftis &■ Naufeav
nfeticantis , fd parvos ; in partibos qnibufdam inteftini coI:I fcybala , verfiis te&nm
tamen tendens, vacuum; rcaum autem flatibiis va!dc difentutn ; reliqua vifcera,
renes, vefica fellea, imprimis thoracis, pulmones , cor, Stc. fimffima ac ne miuima
q lidem labe infeaa reperimus. Ex quibus innotefcit , neque vas breve , ntpore exile ni-
mis, ventriculi cavitatem , ob denegatum duaum pervium , rubintrans ; ut taceamus-, ■ni¬
hil per vas breve fecundum naturam ferri ad ventriculum ; icd potius fanguinem fupet-
fluum revehi a ventriculo , confentientibus oculatiffimis , & plus quain lyirccis Anatb-
tnicis , Dkraerbroeckio J Bohnio •, Bartholino , LOvvero , Blancardo , aluique. Neque
vafr gaftrica, ob grumos languinis, in Pyloro & duodeno inventos : Neque Pancreas^
cujus duaus fere concidit : Neque iMguinis punaula ( non enim ventriculi interioris
lunicz fiiperficies fuit deraia , (ed falva ae integra reperta) inhoceafu accu (arida : quin
potius in vafa Me(araica , ad iuteftina decurrentia , cum celeberrimis viris , Horftioj
Blancatdo , Stalpart ves der f^el , culpa transferenda, Maximus enim hic vrfotuin fan-
guiferorum eft proveritus , quorum (urculi inhumeri extime ieteftinoium riinicse infe-
tiintur , parum tamen fanguinis huic , tanquam exangui fere corpori , impendurt. Ma¬
jores aurem rami fere otnnes mox intus Immetii ad tunicam interiorem remeant, ib'qad
propagines infinitas ac mnnitifiimas , fuperficiem ejus dcnfiffimam , tcftc Blancardo Ahat-
pag-av-part, z. obducentes , BiittUnt Ubique ad intellinorum glandulas fernie innumeras,
que bafibus fuis intirrie, vel nohnunquam medie inteftinoruth tunice inherent , apici¬
bus vero fuis , tanquam exiguis (lapillis -inter crufte villos , in ip(am inteftini cavitatem
profpiciunt , uc eb promptius fuccum inteftinalem ex arteriofo fanguine abfotbere j St
ia intcftinorum cavitatem vehere queant. Sanguis quoque particulis acribus , falinis»
volatilibus , alcaliais , heterogeneis , ac qUafi caufticis , in ftatu preternaturali nimium
foetus , orgafmo concepto , in vafis (bis ex facili rarefit ; exundationeiti affetlando olcu-
la vaforum dilatat i referat , (eque in glandulas «S-foia! exonerat. Facillime hinc , tan-
quam fub (patio , a natura fibi cbnceSb, minus contentus , inreftinalium, glandularutil
potos nimium deducit , relaxat , carumque crafin & texturam pervertit , ut iangiiis ab
initio attenuatus ac valde fufus , per earum papillas delabatur fine inora , ac prius in ca¬
vitatem defeendat, quam feruin ab iifdcm (ecerni, queat Data igitur hac porta atqub
repagulo reierato , imprimis crufta vilo& , & plexibus glandularu.m abrafis , extremita¬
tibus quoque vaforum fanguiferorum abruptis ac apertis , nullo negotio fangiiis in inte-
ftinaconfertiraprolabitur, qui extrayafatus jam, accedcDte acido , -fufficienrer hsc loci
reperibili , mox abit in grumos , quibus (ur(um elatis , arteriofus alius majOre jam fer^
Varefimulque aSivitate pratditus ad hiantes vias necdum ocelufas appellit ; priori fue-
cedit , idemftue fatum fuftinet , qiioad nullus amplius in corpore neque arteriofus ; ne¬
que venofus (anguis remaneat. Hic in inteftinis ftagnans , moleftiamque procreans fi¬
brarum continuitate motuque periftaltico inverfo , ab alcali quodam volatili mixtef
cum acido induSo , furfum tendit & in Ventriculum regurgitat. Grumofbs tandem hie
hofpes qualitatibus fuis acribus hoftilibus fibras ventrlci.li nerveas , vellicando ; aggra¬
vando , ad rejeAionem follicitat. Unde iis maxime fenfibllibus jam in fpafmodicos mo¬
tus agitatis , ventriculus motu periftaltico naturali inverfo , quacunque t bvia Vomiiii
itequenti, citra tuflim excludit, & abortum quafi facit. Qyare ifflpoffibile fiit meatu
pylori ac duodeni grumofo fanguine obftrufto , atque fecundum omnes dlmenfipneS in-
ferfio , medicamenta ex^mtas vires edere potuiffe : contra verb neceiTum (anguine
per vafa mefaraica In inteftina effiifo , fpif itibus quoque ultra euphoriain refoliitis ; imb
exhiuftis penitus , lipothymias illas frequentes mortem ip(am exdpete debuiflb; £.
dreet Lens. MijeeS- cur. Dec. ll. An. 8.
©B SERVATIO XIV.
ibidim dia 'vemait j iferii) cidavert Uchlei Paiameii iri Uni invintam efi.
Mulier quzdam nobilis , annis circiter iS.obefa valde ic corpulenta , conllidata pef
multum tempus frequenti & violento quandoque vomituiineidit tandem in fcbre,ini-
tio quidem non admodum pravis fympeomatis comitatam i ipfa tainen intra pauCos dies de-
ceflit.idq; derepente. Ad inftantiam ejus propinquorum cadavere apcrto,aceXammata prius
inferioretegione,mox teperi id,quodcaufafuiirc dici pofletlongoruiii ejus Vemituurn; ( ad
forte etiam febris&mottis infecutar,) ulcus Videlicet in pancreate, quod fphacejatam reddi¬
derat partem ftomachi ac inteiUnorum quK proxime adjacebat. (^andoquideoi
vero defbafla varia adhibuerat contra calculum dircaa, Ccuin plUres iiiedici; arque ac alii-
teneti Anam. tom, II. M j l
1)8 Anatom. Pra^l. LiK IU. Sed. IX. |
vomitus ejusift: affe.aui imputaffent, ) videre ftatui , quoniam in ftatu renes jpiius eleot I
ObteSi hi eranrprodigioia adipis quantitate ; quam cum manu removiffem , ae unumi 1
renibus prehenderem, «cuti quid ofendere digitum meum pericnfi in inferiore renis partj^ •
qua ureter inferitur. Id credens Gikulum effe mox arripui , ac via mihi dein ope culte® f
eo aperta, exemi ( circumdatum abundanti materia mucofa Sc fan^inolenta ) ac fepofni i
Apertis renibus, nccfabulum_quidemibi , nedum calculum inveni in utroque. Examina^ )
verbulterius materia pradifta quam pro calculo habueram. Abluto nempe muco ipfamft;^
i>ante, deprehendi eam effe exiguam cochleae teftam pulchre admodum elaboratam , incu;
jus cavo erat materiamucoiafevilcidaquantumadconfiftentiamnon multum abfimilis ipj
cochlea: cujufdam fubftantia:, coloris tamen fanguincL B. teUrce^in T fasfaSkn. J»gl.
mm inAB-Iipr.
ANATOMIiE PRACTiCxE
LIBRI TERTII
SECTIO IX.
DE CHOLERA MORBO*
Anitomefuetti 1 Cholera merho extiuHi^i» qaa •vittefxs vewiricdifitas , Omento mn cooferti,
mm ifitiof* Coli conformatione, ^ Pori hilarii, necnon Lienis.
UiiLA ao. annorum Cholera obiit ; cadaver ab Aebr. Falkobnrgo feftum!
Vafa mammaria diligentius inquirenti nufquam apparuere; In abdomine multa
immutata: Ventriculi fundus trans verfum palmum infra coftas fpurias demer-
fus, nullo omenti fotu gaudebat, unde ventriculus imbecillis tanta vehementia
viventem puellam ad vomitum concitavit , ut revocato omni ad caput fanguine , poft mor¬
tem rubeus faciei color perftiterit: qua etiam vehementia ruptis vifcetum vinculis ventricu¬
lus cum inteftinis fuit depreffus : Omentum infra ventriciJlum hd os ifehii protendebatur!
Inteftinum colon profundius , multis alias gyris & circumvolutionibus diftiuftum, hic levi
inflexione ferrz dentes arraulabatut : In inteftinis veto vermiculus rubicundus iatitans,cot-
pus vere cacochymicum notabat : Lien dupla magnitudine tumidus , a folita figura in glo¬
bum oblongum mutatus videbatur: Meatus cholidochus in plurimos ramulos divifus mul¬
tum bilis , ob anguftiam, regurgitate fecerat : unde moleftus ille & lethalis biliofarum hu-
miditatum vomitus concitatus. 'rh.Btrtholinnscent.t..hifior.%u
* ^^NidiiMagiftti, referente G«Jn!9,i.Meih. 2. WL liquidi non vero flatulenti: alia porro levior
^0N|§,
De Cholera Morbo.
6 i Eiiifinodi cy£Bs bilaria: intamefcentiam a bile viridi, laturati eoioris, vidi aani
%. Menfe Aagufto in puero decenni. Filio Dam, Bruyere Mercatoris Lt^dunenfis
exrinxit Febris leipyria ab inflammatione hepa*,cajus extremi lobi omnino nigrica
nt, praecedente cholera morbo : Cyftis fellea ovum gallinaceum magnimdine exa
abat, bile viridi, coloris olivaris, turgida, eadem diftenti pori choledochi; qua etiatE
m oblita erat tota pars hepatis cava , pra: vifeiditate & lentore ibi fubfiflens;
,plilogofisflaante,qnaE '
ir Arfenici albi fruftula , ejus tt
mou a famfto Arfeaies
:s per alvum excrevit i
:is impafta. Vide tit. de
chelere [abite [melli, eb mfertienem fori choledochi froxime fylorum.
SEoando Comitem Aufumondianum , ofiendimus porum cholidochum , alias in ecphy-
fin fe exonerantem , proxime pylorum egreflum habuifle , ita ut non minus ventricula
quam inteftinis bilem tranfmitteret ; Hinc caufacum fatpius naufearet , vomerctque & alvo
eflet duriori , Natura enim navito fuo clyfmate orba, cum nihil expultricem irritaret, dc-
lidebat, unde fubito cholera diem finiit. Barthel. CabroMas obfervit, Aaat. 6.
la ecfhypa fe exonerantem ) Nonnunquam , fed raro , dudus communis ( qui in inteftin;
neatus inferitur, dejeftiones fempet biliofa: apparent , & ii dicuj
cfle debuit ille cui in colon implantabatur choledochus a M. Aur. Se
lim colon inteftinum facpilEme tangit veficulam, ab eaque quoque ti
Se. inde fluida alvus reddi potefl; judice Riolanq : Bartholinas Amt. l,
1 duaum inter duodenum & orificium -inferius ventriculi bis veli
ANATOMI^ PRACTiCaE
LIBRI TERTII
SECTIO X-
DE ALVI PROFLVVIIS INCRVENTiS.
LientertA , Boulimia comes , ob mefenterii •vitium
/Er E in Indiis fine manifefta oaufa xgn tabefeunt , febri nulla vel (altem len-
^^^ptiflima fe huic malo jungente , fine magno fenfu doloris ; gravitas tantum,
quardam fentitur circa umbilicum ac hypochondria : Hoc malum prarter ob-
ftructionem vifcetnm (zpe aafim luentem habet in venis mefiraicis , vel in ip(a melHiterii
fcbftantia , qu2 fa:pe infignem abfceflUm patitur , quod in diffeSis cadaveribus non/emel
obfervavi : Imo reperi aliquando totum mcfcnterium abfumptum , attamen inteftina co-
iKtebant ; ac potius inter fe confundebantur , at nullo ordine , tenuibus pelliculis fe»
membra-
De Alvi Profluviis incmentis. 143
nd orificia kumorcpituitolbjvifcido. Vel i-. AbrafaeakineiBde eadem cnifta carjjeaj&illi
fubjefta inreftin! pars cicatrice obdufta ; occlufis fimnl ad laSeas venas tendentibus potis >
QMmaJmodum id nomiunqaam evenit fefl dvifinxUs jy/fenterUos. g-dves, in fesui intejlino excitn-
imfrm>is,Sicmi non femelfdjl mortem intdddverumfeciione obfetvdvi. Solet autem hoc
malum conl«3ui aliqualis , & aliquando notabilis corporis marcor & macies ad vitas finem
petduransj nec obacfis quoque ventribus parcens. Fr.Sqlviifs Frexeos likl. cap. i6-.
APPENDIX.
A dyfenieridgrdvibidtrheedfitperjles oh &ofos vi/los quibus retentrix fulcitur.
Ihteftulo'^u“’ tormina, quod Grasci Dylentcriam vocant,- exulcerare intcftina intus 66&=.
fiievetunt, indeque dcfcendunt cruenta & mucofa excrementa ; Cumque id malum diff-
dus invctetafcit,aut hominem tollit, aut, quodforfitan deterius eli, nufijuam lanefcit. Nam
& nos Julianum quendam novimus i qui cum poli: 40. dies, j quibus hoc morbo vexatus
eft , fublaris jam doloribus , ac dejiciendi, cupiditate ejus alvus impendio liquidior per-
manfifletj & faspiusquam par fuerat ferretur, nullis unquam auxiliis curari potuit , quin
femper quoad vixit & impetum ventris cohibere nequiret s & ubicunque dejiciendi cupi¬
ditas hominem urgeret , ibidem excrementa depone'retj erofis fcilicet ex prarcedehtibus
torminibus atque confumptis villis quibus vis ipfa retinendi fulcitur. Benivenius de j^d»-
tis cdf. xcv.
Observatio III. ,
beienterie fepe /equitur ingentem ubdominis abfce0m, aut pulmonem vomicam ^ suit
peSoris renumque fuppurationem.
AUatUm partium confcnfu Lienteria fit s quum ab illis vitium afiquod in ventriculum
incidit. Sic pituita e cerebro procumbens,quia refrigerat & emollit , & hilfs i jecore
ventriculum proritans crudos cibos necdum plane codos in alvum prascipitat. Sic
fipe animadvertimus ingentem abdominis abfceirum,&: Pulmonum vomicam,5c peaotis re¬
numque fuppurationem, tetro maligndque nidore in cor in ventriculum elFulB , gravent
periculofamque Lienteriam pepetilfe , qualem in iis quoque cernimus qui diuturno morbo
confe&i jam morti funt proximn Fernelius FuthoL i. 6. 'c. vo-.
LUntiria dicitur intefiinornm Isevitas, qua quae exhauilo deducenda, non ah incendio aut phlogO-
per alvum deduunt , aKmentis tum fnbfiantia fi interibrum partium ) pulfus vii confpicuus, ina
tnm colore finitiinafont; Caufam habet non di- tetdum afphyxin, paucis, omnino deplorata ; Car-
ftributionis impedimentum , fed concoftionis pri- diacoturti tamen ufu , Opiatarum roborantium, ca-
ife Augufto ad Nofocom
quidem faba: magnitudinem ,&d plurima: ad magnitudinem, avellante , pauciores ac
mofchatae magnitudinem accederent : In iis autem difleftis nihil aliud quam candid
dam crema, in cafeolam fubftantiam indiirata, repertum fuit. Ve Viemerhreek Anat. l. ]
§. 1. Puella paupercula undecim annorum, poftquam fimili etiam alvi fluxu, cui
tris dolore & extrema emaciatione obiifTet , ex petitione Parentum ( qui ipfam fafei
diabolicis artibus occifam efle, atque ex murmuribus & fibilis antea in ejus abdomini
ditis , fetpentes , bufones , aliave fimilia foeda animalia in ventre
fuaferant ) coram pluribusdemortu^ cadaver aperui, Menfe No
ungulari duritie , plurima ad avellana , aliz ad paulo majorem , mule* ad f.ibie ma
nem, omnes candidi coloris erant, in iiique continebatur crema candida , in cafei
duritiem concreta, qu^ chyli laftci tranfitum impediens! dida: atrophisc atque hi
Anatom. PraO:. Lib. III, Seft. X.
, vel itcratz deterfionis glandnUram papillis eipreffns e
lUolus Dom. CaroiiaPjIug , annum natius cum dimidio , febri inordinata ,
tentia, fecretione per alvum fuperflua, cummiteritt /ilh£permixtii)ae,Scfabi
nfiuni. din K/. Der aliauot menfes vexatus , ita ut, omni dilieentia licet adhib
tntur , exunftus filius aciei c
, ecce.monftrnofaillico Hep
dulto oftenditur. Totam en
rqa fcirrhofa reperiebatur ; ’
:nis fimilis ut Hepatis etit con
1, quorum confiiio phiebotomiam , caiharuo & clj’ftcrem fuftinuil
icere judicabant , fed tandem. ita in pejus morbus ejus degenerabat
& fenfu a:ger privaretur , & evomeret quacunque ote hauferat , t
dquc declarantes coram pluribus viris celebribus , confcatiebant i
De Alvi Profluviis Ihcrueutis» 14^
Transfiifionem Bonpoflerdiaiif are partes Iblidas, ve! medeiigangra:na: , ^ua .veriCmilc
erat inttfHnaejus cffc afiefla ■, debaiffe eam adhiberi citins j edque ipfo tempore quando
j£ger pafliis foerat ingentes fenguinis evacnaiiones : Sed iis omnibus nihil obftanribus ■, ob^
iiixc rogabantur ut defiderio ipforUm iatisfacerenr & non finerent amicum' eorum mori
antequam adhibita remedia quatvis poffibilia : Illi itaque hacinftantii folliefti, honore & fa-
Intefuaafferca per declarationem liipra memoratam M - dicorum , & cohfenfcrn eorum iii
querempore matutino, quo iacto,!
debili depreffoque admodum pulfi
ipfum alloquebanturj&pre&ndo placiccqoe fomno obruebatur; ExperreauS pcfttres qi
drantes horzihauriebar aliquot juicula in diciiftjus paitera reliquam , nihil evomens, r
ventrem eironerens j cnm tamen per tres priores dies luhil potuerit ore;a(fumcre,v neq
tefe^us fuetit vel minima intermiffione profluvii ventris fuiab initio morbi ipfo ; - Gum h
Conditio afgti perfeveraffet xxiv. horas , robur ejus denuo diminuebatur , pulfus remitrcl
tur& profluvium ventris redibat i Tum amici iiJius Transfulioiiis reiterationcih urgeba
qua tandem proximo mane perada, aeger revera recuperabar nonnihil vigoris,fedhaudd
turni , nam etiamli tunc optime jufcuium fuum aflumpferat, fine vomitu , profluvium 'tam
ventris perfiftebat ,5c circa meridiem magis in pejus declinabat , donec circa quintam 1
alicubi lividum : Corvaldeficcumi
ftaj a feSiOne in brachio afque ad i
De Alvi Profluviis incruentis.
ns -ventris strttgmofus a. •vittojn Hefatts & Lienis cenjtitmione &c.
Septembris V. diflecuimus cadaver militis cujuidam Germani, qui fer-
im integrum languerat j&Ar» ventris nruginoje , tuffi iScca & infigni dyf
•.ntam , ac mefenterium fuit repertam ferme ajpimftum , ita ut inteftina
:a , vel potius nullo ordine inter feconfiifa eflcnt , parvulis vilUs hinc in-
joresefTent : lecurtumvmi erat ceUris , luridi, pallidi flavi ac viridis, ut mirar
tibus nobis eflet : Cyfiis fellis longe major folito rcplera ac dijlentt erat hile m
•ntriculus tc intejlinaerofr, infignem quoque hujus humoris copiam retinueta
e vitalibus dexter lobus pulmonis coftis & diaphragmatis erat adnatus , ut invia
riderentur.
itLeaoresnum mirem fit difliciles hic fncciNervofi in vifcerum glandulis, Cyfiifel!
Durrh^itaqiieobilioforumhumerianivitu) lecoris externe flaccidi , intus duri ^ retorridi.
ILI. Baro Fcrdinandus ab Henaufen.cutn inflammatorio Hepatis afFcftu , febreque conti¬
nua, tertiam &incra annum recrudefeente teneretur, toto morbi decurfu aquea biliofa
profufe reddidit :
In cadavere ejus inter alia cacopragise vifcerum indicia , lecur immani tumore extube¬
rans repertum : Gujusfuperficies quidem tota duos circiter tranfverfos digitos vieta’ pro-
Cjs flaecidaque,& mollis prementi manui apparuit: Interius autem corpus ligni inflat du¬
rum iSi retorridum piotfus. Carolus Piflq de morbis d Sero feH. 4: cap.l.
Anatom. Pra^i. Lib. ilL Sed. X.
Obsertati o XI.
Diarrheen d HqtU vomicis ebfito & mtfemerio fyderato ex forte.
QOldam fluxu alvi laboravit, fcxto poft anno interiit, Multis vomicis obfeflutn
Hepar , & pars Meieateriify dcrata erat. Holkrius cap. de *lvi fluxibsts.
Diorrheoab Atheromate itt farte gibba Hefatis.
1 Homas Wilfon , annos 50. n
s, diarrhcealaboravit : Hujus cadaver dum fecamus
aperto co Tumor amplus, Atheromadiftus , eompaiuit: Situs eratin gibba hepatis parte
proxime pofticam diaphragmatis regionem , juxta venam cavam , figura: erat rotunda: , &
pugno propemodum squalis, a reliquo hepatis parenchymate Uberatus: Pependit uncia
quinque; drachmas fex & grana tredecim : tunicaojuscuti verscraffitic erat comparabilis
materis duo genera in fe compleaebatur, utrumque crafTum valde & minime fluidum; al
tcrum gclatinz inflar tranflucidum : alterum vero cremori fpiflb aut alb* pulticuls perfimi'
le. Dicebatur homo niarrhxahhonSe:
l l phia, aluTque fymptomatibus defundus 16. lulii I676. exenteratus .-.Hepar val¬
de durum inventum , albicans, inufitats magnitudinis , pondere 17. & medio undarum:
Inter hoc ic inteftinum duodenum; prope metenrcrium , fanguis nigricans infarftus : Vefi-
cula fellis quoque major jufto , hepatis fubftantis ubique ita firmiter accreta , ut fine fubftan-
tis hepatis Izfione eximi non poffet: Inipiaveficufabilaria non flavus humor, fed materia
qusdam ex nigro viridis obfervata , qualis fubinde copiofius per alvum iecernebatut : Ptz-
terea hep3r‘undique anguftum, Sc arde coftis Ipuriis & diaphragmati accretum , hinc fa¬
cile colligi poterat qua ratione hepar in fundienefanguinis vel depurandi vel difttibuendi
impediri potuerit : Ventriculus autem & inteftina Iplendida , omnibus excrementis va¬
cua , fed flatibus nonnihil diftenta :
De Alvi Profluviis incruentis.
^Ut lea^evinirara, qnafnmma cft votoram 1^4. 7S‘ & 7^‘
noftrorom. /« MciUis Tliomt Burthclm
^57
§.2,, In infamibus t)iarfiibea bilibifa vifiai mprtuls ', fepe folliculum fellis viridiflimi
bilprepletam, adovi gatlinacdiBajaris magnitudinem Intumiriffe deprehendi , De l>iem^~
Dierriei^efertmaxiJecoife Tiihenulis^, ibfcefibm ebfejje^ aliif^iieejiifiUmvitm.
j. UumTngensefiiriflammatio lecdris , manfftfti ic vehcmenTes omnes 'noti a^'
y 2 parent , quum vero exigua ,- obfcura: & exiles : Sa:pc enim lectrr animadvertimur
Tnbctculis'& Abfceffibus inftar furtmculorumobfideti , nutio liypochondrii dolore , htd-
do tumete ^ milio decubita difficili Febris foluin inerat 'noh admeddm ardens j ciim Cri',
eibiftftiioi eumque Alvi ijifibfo profluvio , in mchfes interdum multos perfeverante, ut
idcirco difficile id mali , qiiemadmcdtim & fubftan tia: corcuptela ab intfetaperic calida , aut
;abobftrti®ieneinternoiceretdr. -Periietius PiUhdig.Hih.-S.cap.i^:
§. i. A-ffligebatNob. Stotom tertiana duplex , comite Diarthcta biliofa > IPars hepatfs
Smacarraieaplane -jTjui edlorinipfamfubftantiaim. alte penetraverat : Ut conjicere hinc
liceatbilemraitio morbifuiffe valde iruginofam', adeoque vicina omnia foedo colore tini
tafier &:c. ‘f'ideUb. Ji: iit.deFebribUs.
§.5. Famula febre lenta , fiti conrioUa & Fluxu cofliquativo affli^a fuit. Tota lubftanF
ItiaHepatis corrupta&purulenta erat, membranaiilarfa.
§. 4. . Adolcfcens peripneumonicus Diatrhcea lupervenicnfe 'obiitr Prz^tet puhnbheS
jlepar eti*® inflimmatum, SumUms ebferd;. ii.
§. 5. CUr.Adr.Spigeliasfebreprehenfus cum Bubone fub axilla finiftra & dolore hpr.
ipochondrii dextri , cuifacceffit Diarrhcea primo biliofa , mox Sifanlola. RcpertasabfceF-
ifus in concava Jecoris parte. Videtit.de Fdribus.
§. 6. Qaidamlaborabatdoloreacerbofupra regionem Hepatis ■, cum vbmitu^^cardial-
^ia, biKolaDiarrhaea,Vomicainhepatbrepetta eft, cum tnaxima puris coacervatione'.
’f^tdeUb.^-tit.depifer»m delere.
§. 7. Dom. N. Alvus diu fluxit cum doloribus ad ventriculi r^loiiein ; Inventam cftHei
par plane albicans Sefemiputre., Videtit.ieveniyituli delere.
§.8. Virgo cache&icaperircs menfes ante vomitum diarrhma laboravit. lecureratma-
Ic coloratum , Vefica felHs liquore nigricante & fruftulis fabulofis referta > Dubias heparii
fcus liquorem ex livido flavcfccntemexfpuebat. Vide m.deCachexU.
Anetemepefi Ditrrhetm jttorim, in que referias 7r/mer infigeris nfafddis iKnibdrihus dmexUs.
IUrifeonfukusbiartlvdeadiutatnaaacaus , tabiduis interiit : Repertu&ft Tumor pens
dulus, grandis , annexus lateris dektti toulculis lumbaribus &;c. Vide lih. %. tit. de Fhthif. ■ "
_ , _ . a quo ioteftina , prster prffidi&as tres agnofeeni : Se'..
Varii Tumores fubnalcereniur.qnilechalesevadB- riimamcin. ut & pituita, idcirco videntur illi a
lentnififuccedeteldiatrhtta; Supervenit, Corporis habitu tranilara in Venas, quod Sebumoie
biarihoea notatis tumoribus, quoties ,- illotum uterque FaSus fit 'mora quodammodo acriot&flui.
‘■■tufa , fetum vel pituita ttaniflata efta corporis idior,paraveri£quefibiexhabitus'canalibus, intefc
’ ' ’ ■ " - • anerias& venas fitis , viain in venas priiis ang r-
iiabifu adinteftinoinm _ ^ _ _ , . . .
«niffa funt in venas , & una cum fanguine refluo fliores , nunc patent&res ; anguftfotes i ob pitiii-
j atque inde per arterias delata ad Panci
findenda cum fucco pancreatico in cavita
inteftini tenuis: Nec improbabile ilii vtdetui
anguflantem; patentipres redditas ab 'ul—
que illo humore acriore 'fatto atque pituitam di-
- - , - - iftaniflmdam reddente; 3ccedehtefotfe;quapiani
quid hujusferi acpitnitsetranflatum tum ad glan- toctetna caufe. A piasdifio Tumore 'mUfciilis Inm-
dulas fali vates , & una cum fali va in Otis cavita- baribus adneXo , veiifimile eift ideo prbduiiad! Cffa
^ ixinventtieulnm ficinceflina; quo&re- diarrhCeam', quod & diadoflschyib per inteflinx
glandulas : Idem quoque cenfet ferudi inhibita fuerit, &fengninis fer Vafa maJor3,ab illd
R, --.dpiefla , libet Comtaeatnsi andeTabb facr
XV.
H
Tehidermn qmrundim i dietunso Mvi frefuvio ; lecsir intigrttin refertum.
r.Epar propter teneritudinem & fangqineitatem ,
.que doloribus effe non-pbteft , &pr6prcrhasoanfasdolotesacutiffiau&frequen-
Seneti AnetemUTom.ll. O tiffimi
] Anatorti. Praft. Lib. 111. X- |
«■iflftmi circa eum locum contingunt , fupfmrarionesque ac tubercula plurima ; Vidi tainjj I
4n Tabidis poft mortcm diflefliis ■, quibus omnes carnes coniutnptx foerunt , Iccur inte. |
;grum perftitiffe , quod multi credebant eliquatum & exhauftum ex diuturna alti profluTioj |
MaUaus ^sthrtf igr, lib. i. cip ii. * ^ [
ObsirVatip XVI. , j
lues evihus juvencis infejlu a vermusdfoBepad , lUrylMitm comitem uliquando habensi
ANnis 6;. & 64. quibus mafiatarum ovium , vitulorum & juvencarum Hepar , reliquis i
vifceribus nullam p. nat. conftitutionis faciem oftendentibuS , vermes Profeaoribaj '
obtuIilTc , fidem fecit experientia, adeo ut nullius Hepar fanum laniario fe obtulerit. Vul. j
gus hocmalum Hepar verminofum, alias hirudinofum appellavit, quod vermis hirudinem
prima facie referre videatur: Ingregibus hoc in Ducatu oviariis prxeipuis quatuor, 30001
oves cum olim. fuerant numeratx , vix 4*=. tandem fuperfuiiTe relatum. VituJorum qno-
tundam, non omnium. Hepar fuit vitiofums Anniculorum autem & biennium , faceps
foit vermium , & c qmbufdam innumeri vermes prodierunt; Armenta autem & bovesan-
Mofi rariffime laborarunt , tum quia duriorSi: ficcior eorum conftitutio puttedinis jugum
excuffit, tum quia fosnum ficcum toto anno devotant: Subiea:umfuitHepar,quodinnon-
nuilis in infignem excreverat molem, idque folum; Raro cum Hepate Pulmo, in ovibus
& juvencis foeturam illam concepit; Hepar fubjeftum fuit tum ratione parcnchymatica
fubftantix, tum ratione vafoium,venzcaVx & porta:: quandoque & vefica fellea vermes
habuit: Raro alias homines & bruta profeflorlbus vermes in hepate genitos exhibent: la-,
dei>f«/rteafeucWer<in brutis enata. .
Etfi vero ovium quarandam polmo' namdeprcheniifant: G</»«wfWir«!fvidirin hy-
^nes hecerogeneam illam vermium prolem exhi- dxopica ; vL^milius in puero
iuerinc , per confenfiim tamen rapto ad pulmoT extin&o ; Vidcfaoloco.
^ tirculadonis lege ^ five languine verminolo.
Observati^ XVIL
Hiarfhicidhiii^iUis incendii) iMit^ie , iqmdfridbilieiinviniunt ep.
A Petto cadavete filiola: Dom. Scardnii Confiilis i daos inenfes intepos lafedra-
verat & febricitaverat . Inventum Hepar incanduiffe pri Calore , ut efle &faijii^
Et cum nata parente utroque fit valde biliofo f -G^is fellis amplior dtnnl opinidhe eraf,
pro rata fingularum partium portione : Pulmones aliquantulum adharrebant;, czteruiii
erant integri j quod mirum , cum humidiffimo effet cerebro & multum tuffiviffe 't i at credd
tnffiendi inane hoc defiderium a fervoreHcpatfs fuifle': quod ‘no'tan dum , alioqui vix inco¬
lumes efle potuiflent : Utcrquerenlapidofuserar, trianguli erant iapides & inferti in fiib-
■ftantiam renis: Alvus variis excrementis toto tempore fluxerat & tvnrii&irdit. Incuria,
mulierum , quae accerfere Medicos nolentes in trivialibus fuls remediis fpem pofuere ta¬
cite feclam totum intcftinumreftumfideraruro erat: In cerebro , pote humidiore, in¬
venta cft aqua multa. In hoc peccafle videntur Medici; quod pratula impediti venaift
non fecuerint: Nunc fcire oporretin pueris; etiam fi affiduitas febris adfic , fi de interno
fervere conftat; & caloris corrumpentis dominatu ; tiito venam aperirr. tiuiltel. SiiliMui
■lE^id.iib.z.pHO.
OBSERvXtio- XVIII;
iiirrheii ^bMc^rkte 've'MricUi fi^ndk ■- :
\7 Xor D. Pbuffepin Confiliarli Regii , hora lo. matutina conqueritur de importuno alvi
V fluore : fuadeo ut decumbat , quia motus auget fluorem, & de)efl:ioncs refervet : Erane
autem fimiles aqiiz alba: ; chylolz quidem fed liquidi; implebat magnam pelvim quoties
dejiciebat: Territus hoc fymptomate; poftulaviut fenioresin confilium vocarentur: prx-
feriptifunt litus adftringentcs , faccuii, julepi , cxpreflumrheipro die fequeuti ; deicftio-
hefrequenti fe copiofa vires paulatim collabuntur: Ante, mediam noQem interit, Cumil-
iia nihil minus qiirm de morte cogitaret :
Ut explorarem caufam mbrtis tam fubiti & inopinatse , impetravi ut corpus diifecarfetut:
inveni ventriculum in fuo fundo ulceratum, l. RteUnusfart.meth.tned. /«S. 3. irM.u
OBSERViTid XIX.
biarrhaa a CaUa mter venas meferdeas nm.
PEtfusAldimariusfiliiimhabuiti quicumoaavumjamagsretannum, in corruptum in¬
cidit appetitum , quo calculos ruderaque comedens ; in lentam tandem febriculam in-
tidit, Indeque procedente tempore; & ventriculus non continere , & venter fluere coe¬
pit: Adeoqije duobus his malis vexatus eft puer, ut paucis etiam diebus e vita excefferit;
Hujus nos eum emortuura corpus incidiflemus , repertus callus inter venas mefaraicasl
aquocumvenzipfasobftruercntur omnes, ut ferri inde fanguis ultra non poflet; necefle
&it puerum e vita migrare; Bemvemus de ahdttis caf. .
OBSERvATid XX; .
biafrhaia dh Mefenterii^Uhdulds iahidasl Hefirtabidxm^c',
CAtharina Matheligs , femina Leodienfis, 15. annos nata , poft hefticaffl Diarrhoea? ve¬
hementia fublata , ad interiorum examen anfam dedit. Vilcera omnia flaccida,
praecipiie cox & pulmo In dextro pulmonis lobo vomica : Intra pericardium ver6 j ubi
inembranE mediaftini cordis bafi anneduntur, glandula 'fhymi nucis Juglandis Bagnicu-
Beneti Anatm.lom.U. Q s flius
:^o Anatom. Prad. Lib. 111. Sed..X.
dine folida denfaque latebat: Reliqua: in mefenterio glandula: majores folitd , alS «hero:
Plurima aqua pericardio inerat, cordi paucus languis : Renes flaccidi j ureteris utriufquc ex¬
tra renem exortus amplior , nihil tamen labulofi in renibus aut vcfica deprehendebatur;
Omentum omni pinguedine expoliabatur, Hepattabidum:llterus minimus &dutus:uterquB
tefticulus gracilis : vala colli & fiindi tenuia , quia necdum menfium fluxum paffa fuerat Btr-
Obsx&vatio XXI. ■
Jdtrrhiei i tancreate fcirrhsfo , Mefeaterii viti».
§. j. Ii ^ AtcellusSacchettifi« quolib.i.tit.de Phthift. obfervit. 88.) inter alia fymptomafaj
Diarrhoea laboravit : quz omnia partim invexere gracile mefenterium atque
omentum, partimfcirrhqdes pancreas &c. Severmusiieabfee/.piig.%y).
§. v. Puella [ de qua lib.z. iit. de fhihifi j crebro vomebat & Diatrhcea gravi laborabat &(
Ili pancreas induratum erat , omni ex parte St plane feirrhofum : Glandula: mefentetil hin
nde feitrhofae:
Observatio XXIL
/a viri J>Urrheea ,Jluxu puigtiine» ira affecii duBu vancreatko calculi reperti.
" t ObilisxxXi circiter anrtotum ; fitari-iw admodum obnoxius: viii! ?
idit in vomitum & Diarrhoeam , quibus
e viribus ejus magis magisque defieienti-
mutavit;
duSuS pancreatici in inteftina, fepteni
intervalla tubiequebatur^»*»/ jait^
; lo. die valetudinariam vitam cum
Diffefto cadavere in Pancreate , cii
De Alvi Profluviis incruentis;; i6
l>utrrh(ei ihfcepu» in ventre fiijuuts.
S anatotnes in xenodochio fum aflecutus, nafci interdum abfceffus nob
quorum materiesdiudliBme velut incluia membranulis teneretur, que
pia vel edax malignitas libi efformat,inter diploides pleuta;, petitonzi , ct
t evidenti exemplo pat
: calcisin ventrem, Iqci
bfceffus fpcciem tranfli
Inqmdim pofi dUrrhosam extinih ehJiraBa icdcttlitcyjiisfeSeah
[diin Epifeopo Mailcacenfi, qui DiarrhcEafaiiibfiffima per tres leptin
te fublatus eft, intra veficulam felleam arefeffam tres lapillos durilEm
mum vita: fpiritum frequenti dejeAione biliofiffima vexatus fuerit : 1
liofum excrementum quam per canalem bilarium ab hepate in Ini
tfum; Aielanifs nntriqi. iih. 2,. eap.' io. p.
Idpe alas fuerat : V ariis tentatis remediis , przfertim fyrupis , ftatim pejus fe habuit , it
pofteaUcvi eaufa, vel cibo aliquo minos falubri , vehementer aihiSus fuit : Is cum i
conveniflet.&confilium petiiflet, fpiritum ex Vitr. Mart. deftiliatum aliquoties exbib
qui ilii non parvam opem attuliffe videbatur : Interim Pharmacopola illum aceeffit, & p
fuafitutduas uncias mannx ebiberet, fote ut llatim fublevaretur , quod Simeinfeio fec
Epota ea plufquam quinquagefies alvus foluta hominem eadem die fuftulit.
Cadavere aperto, Vifccra omnia falva reperta funt: Pulmonum tamen lobus dexter li
dior: ventriculus autem in fundo pjufquam ducentas & amplius maculas rubicundas c
cretas, inftarpctechiarum macularum habuit: In inteftino redo fiftulx tres, de quit
ille jam per annum fere conqlieftus fuit, vanam operam Chirurgorum & Medicorum i
plorans. Sufpicio annon maculx lUx malignx fuerint ? nam inteftioaita eloca fuere.ut c
1^2 Anatom. PraQ. Lib.ULScd.X.-
excrementrquicquam apparuerit j Occ in ventrjcido quicqaam nifi duo vel tria cochleari*
ectevifia: cum pane, quam ante dimidiam horam quam motctetur,acceperat, repertum ,
plane omnino naturaliter Ce habebant: An maculz illa: in caufa fuerint ut tam fubito vcl po.
tus vel cibus contrarius ingeftus in fermentationera ageretur, & natura ftimularetur ad cx-
clufionemi’ Nam quantum memini, nec cibum, nec co3:a, nec chylum reddidit , fcd
acriores humores & liquida multa ejiceic fblitus erat. 4 eaterfi/iH^ia inmifcellMi. caritfis a».
Observatio XXVH.
A Diarrhara mortui maumt-fujus ventriculi fundus f derutus refertus. Colon vurit uffeSlum ^c. -
VLtra annum Nobil. Vir de Rens,a.ula: Archipincern? ,male habuit, per fex tamen ulti¬
mos menfes lefto affixus fuit: Initium morbus fumpfit ex prolapfu in lumbos, namque
ab eo tempore dolores in regione lumbari fentite coepit, ut tandem claudicaret: Exterius
nullum contufionis vcftigium notari poterat , dolor tamen quetidic inctefeebat: Accede^
bantraudem horrores febriles: Veruti cum a medicirmentorum ufu abhorreret, moleftias
hafce vel deambulationibus, vel compotationibus, inprimis bono hauftu vini Rhenani pelle¬
bat , Olim aliquoties ifchiatico mpr bo laborabat, hinc confueta & exper ta libi remedia ad¬
hibebat, a quibus aliquantulum , fcd parum levabatur: Tandem accedebat Diarrhoea ve-
hememiffima , abique ullis tamen torminibus: excernebat multum fanguinis grumofc
Cum morbus invalejeeret d-HermunnumCenerdingium, Archiatrum Guelficum , confulc-
bat , qui remediis ex arte adminiftratis id pra:ftitit ut fanguinis effufio minorfieret:Scd mor¬
tuo Conerdingio dolores in inteftino re&o accedebant, quos curo explicaret, hasmorrhbP
das internas affici nemo non judicabat: Huiefini hirudines ano applicata:, unde etiam ali¬
quod levamen : manebat interim Diarrhoea , rief filii fe patiebatur : Recrudefeentibus vero
poftmoium doloribus , cum Chirurgus Ipeculo dilatatum anum accuratius infpiceret, co¬
gnitum eftf otum inteftinum reSum hinc inde carunculis inftar glandularum obfideri , quz
anafizlanguinem cum intenfilfimodolorefundebant. Et licet aliquando remediis ex arte
adhibitis tollerentur, nihiloininus intra 14. horarum fpatiuro regenerabantur: continua
Diatrhosa non parum etiam curationem morabatur , nec tamen filii poterat : Si filiebit
tur, infignes cordis anguftiz accedebant , utuecefleelTcc enemate immiffo anum iterupi
liimulare, 'quo adhibito horror per biborium durans lequebatur , redeunde polimodum
Diarrhoea confueta.- Tandem veniebat febris lenta Se continua , cum dejeflionc vitium Se
appetitsis : Pertuffim purulenta ejiciebantur, feces przter voluntatem prodibant; Urina
cum difficultate excernebatur, ejufdemque fedimentum album erat inftar ctetz : Ultimo,
in dextra lumborum regione apoftema generabatur , quo aperto materia prodibat inconco-
flaSe foetidiffima, ut nemoadftantium illam ferendo clTct : Tumor etiam erutum. Se infla-;
tio abdominis infignis , mortem przcede bant.
Sub finem anni 1S69. difledum eft Nobil. viti cadaver: Cum aperiretur , Jngens copia
flatuum prorumpebat, czterum quz lequuntutcbfervata fuerunt, i. Omentum , fanura
licet Se optimum , non tegebat omnia inteftina , fed inter ventriculum Se colon convolu¬
tum erat: t. Inteftina, przlbtimcraffa, fummopere a flatibus diftenta, pellucida erant in¬
ftar vitri: 5. In colo pauciffimzcellufeobfcrvabantur. 4. Ventriculus in dextro latete fi-
tus erat : In fundo ejus gangtzna obfetvabatur ; Subftantia ejus tenacilTima , tria quoque
inipfo foramina obiervabantur exigua , ac fi acu fada fuiflent: 5. In fine coii itidem ade¬
rat gangrzna, 8f ibUoci latuerat ulcus, quod paulo ante obitum ruptum, uti ex rejeda ma-
terii.oblervari poterat. 6. Hepatis color a naturali multum differebat .- vcficuiatamehfcl-
lis optime colorati copia referta erat. 7. In Liene initium fcirthi; 8. Pulmones muco te¬
naci Scalbicolorisplanc erant obdudi, in finiftro latete plane purulenti : In dextro latete
inflammati erant , ficut efle folent in iis qui pleuripneuinonia correpti moriuntur. 9. Cor
magnum erat Sc adipofum , fibrz tamen carnez aderant , ut nondum defineret efle mufeu-
lofum. Alurdus Hermunnus Cummenus inmifceUun. curiojis anni 1673. obferv. 118.
Observatio XXVIII.
Oiurrheeu ob corruptionem Coli dr Tenuium inufiinorum , inflammationem fequutam.
Eadem omento non cooperta , T umorem huic adnatum , drc.
ANno 1663. die 9. Julii Clat. Sylvius fecuit Apolloniam Simans vetulam ; quz continuo
alviFluxu per feptem hebdomadas laboraverat , in fedione fequentia notabantur;
Venaumbilicalis coaluerat cum peritonzo; Linea alba cartilaginea eraoin finiftro latere fub
ventriculo TumOr naagnus Sc rotuiidus , ovi anferini magnitudine teperiebatur, omento
De Alvi Profluviis incruentis.
continebatmateriam variam , maxima quidem parte vifeidam inftat
concretx pinguedinis, aliqua gypfeam, minima autem mellis inftat fluidam & lutcaro.Omen-
tum fcrfum erat rctraflum, utinteftina nuda conrpicetentut: Ininteftino Colo nigredo ap¬
parebat, forte corruptionis lignum, Inteftina tenuia valdeflaccida erant & coloris ofafeurio-
^ , aliquibus in partibus magis rubebant ,ubi forte foitinflammatio r Inteftinum tenue per fi¬
brillas quafdam connatum erat inteftino ctallo,quotl libi nunquam obfervatum ajebat: Con-
jundum quoque erat & craffum & tenue inceftmumcum rene dextro: Inteftinum tenue,
quodfub mefenterio finifttorlumfertbatur,profonde admodum fitum erat , &ufquead iHni-
ftnim renem penetraverat; Follicnlusfcllis biic latis plenus erat fed pallidiore ;<5uicquid in
inteftinis tenuibus contmebatur,a bi!e etat tinlftum: ©udus Pancreatici in inteftinum duplex
erat infertio, altera communis ciim Infertione duiftus bilatii , altera tribus ciiciter digitis a
priore dittahs: Uterus verfiis partem liniftram magis propendebat &dextra tuba longior erat:
Minor eratuterus,nccmajorquam in pucllisefle foiet& latis mollis:MembranulUquafiqui-
bufdam intertexta erat uteri lubftantia fatis flaccida, per quam diHftus quidam ferebantur
biantes, & ftylum admittentes in ipfas tubas: Infiato vafc in parte interna uteri, cotafubftan-
tiatubarum attollebatur: Internum uteri orificium valde rubicundum ciat & pituita vifoida
refertum : Lien pallidior eratiprxfettim in paite poftica, & facisgrandis; exterafanus , Pul¬
mo quoque bene fc habcbat;lcd per fibras variis in locis dextro lateri adhxrcbat; in liniftro
libcterat:Hepatetiamlaudabilcerat: Tantillum aquae fubflavz continebatur in finiftra
thoracis cavitate: Pericardium flatu diftentum & tur^dum erat , quodfibi nunquam obfet-
vatumajebat: In ejuscavitate liquor fpumofus continebaturfatiscopiofus; faporefubfalfoae
fubacido : Inter cefophagum & ai teriam magnam , in linTftra parte , quxtebat & inveniebat
Duftum thoracicum ad latus venx , prope iplas vertebras , qui fatis grandis & elegans
cratjcolor contemoruin fobrutilus erat: Immiflb tubulo in du^um thoracicum , & inflato,
dexter ventriculus cordis raanifcfte intumefcebat,& (anguis ex vafis erumpebat, & tota au-
ticuladextra mite inde tumelccbat: Valvula in ipfo du&u reperiebatur, qux impediebat
quo minus verfus inferiora inflari pofictdudus : Ubi ad regionem Lumborum deveniebat,
duSus quafi contorquebatur in femicirculum: Duclus quidam minotcs.ex mufculis venien¬
tes, inferebantur in duftum majorem , Dum perfequeretur duftum , videbat plurima vafac
duftu deferri ufquc in Hcpar,& minores aliquot ramos ad inteftina. oh/trvatu iSiuMtisr.
Brtchtfdd. Medici Daai, ia Aciis Medie. Btcnholini nani l&ji. ehjervet. 17.
INitiufiinocelc&c. ] Galenus primus meo judi- tiara runc,iinij«eiiliotav<:recldita,athumot5aUan-
eio Fluoinra alvicaafamonitn agnofeit, s.de de influentium impetum facile tecipiant,&humo-
loc. cap.4. quandam fdiiutliAM iudurn inteftino- resa Jecore manantes corrumpant, quod notan-
tum , ut vocat, quam in quodam animadvertit qui dum , Nam aliquis quatrat.Si i jecuie exctemeaca
excetnebat cum tenfu mordacita is in fuperiuribus manant,cotrumpar.tur nccne,nii inteteft quod ne-
inteftinis (quod colligebat exeo quod poft motdi- gandam eft intrepide, Nam quae a Jecoie fluunt le-
cationempaulolo! gioie tempore defideret) idque fluuntque, eacum excrementa tantum fiut, fed nil
ob Isfum a pravo medicamento inteftinum : Ac mali pnetetea habeant, inteftinum vicinum viiia-
conjecit l^fum efte ab eo mcdkatnento inteftinum, tum , & ;am in fA/talixU deveniens , cor¬
ae jamir.i>ab/«a;uJd»Ji«Jaei* perveniffe, propterea- tumpii.ideoqueciiatiorabus redditur :namqu*
que facile jecotis excrementa tecipete, eaqueeor- in mceftniis continentur , nili acrirnoaiam qnan-
tumpeieiWiC locus plurimum confert adintelli- dam'aliquomodonaaafueriot,eadiatiusiniiste-
gendum,qui6atut tam diu profluvium perievetet, ftiiant,&alvo ftimulnm ealcarque ad Ibltendum
Eli illa ^eirjf fiCitaltei in cauCnid eft, inteftina vi- non addunt. Eahaius aefil. ai.i. ioafsj.
APPENDIX.
De Ditrrhcea caufts , dr de Dierthaa Cerebrali,tut Cettrrhdi, a» detur ?
S-l- I^T Ullus cft Catarrhus ftoinachicus, nulla eft Dlarthcca Cerebralis aut Catarrhalist,
i.Nl Cum vero adverliisbaucMedici parent excogitcncquc renjedia, hifcc adjudi-
«satisnunc noftra fiiper hoc cenfio forte defiderabitur : cppido multz fotcot , & perquam
varix exiftunt Diarrhoex , Ex tamen ad unam omnes , etiam pituitofx, ac illx , fi Diis pla¬
cet, Cerebrales, nafei poffuntcctcbro humorem haud exhibente: Da. D.fruac.dele Sei
Syl-vium audite neceffe eft.
Simili plane modo fermentatorum in ventriculo alimentorum partem puriorem , flui-
^orem , fanguinique producendo magis utilem. Chyli nomine notum opinamur fccerni
in intcftims ab eorundem parte impuriore , vilcidiore , hominique minus utili in alvi¬
nas fxces faceffente. Ut autem cuihoc muneris adfctibendum fit pateat, notandum , infti-
tum accurato omnium, tam in brutis quam in hominibus, per anatomeu obfetvabiliuro exa¬
mine, haftenus duos duntaxat animadverfos loco huic ufui conveniente ad inteftina de¬
latos Uquotes , BUem& Succum Panctearicaxn, quofum alterutri, vel utrifque , hanc chyli
16" 4 Anatom. Pra(9:. Lib. IIL Sed. X.
ab alvinis fzcibas fccretionem omnino acceptam patamus referendam : EfEmcfetur eni®
ut plurimum per communem dudum, iivc exitum , utertjue liquorprzfatusincavicaic®'
inteftinorum 5 &quidem quatuor circiter traasverforum digitorum ipatio fub Py 'oro, ujj.
de commodiffime przterlsbentibus alimentis formentalis admifecri poteft ac debet uter-
que liquer: Pancreaticus luccus , cum in peculiati vcfica vel cavitate nonaflcrvetur, nec
in fuo Ou&u a nobis 'aut aliis , quod fciamus , bene dilpofitis & (knis omnibus fuerit reper¬
tus unquam , nen dubitamus afleverarc ipfum continuo per duOrum fuum deferri ad inte-
ftina, mutuato aPancteate, in quoprzparatur,, Pancreatici, nomine : Bilis autem, ntpotc
vclicula propria, hepatis cavo infita , conclufa, necnifi in zgris cfiufa tota, innotuit jain.
pridem omnibus : Hzc quoniam none corpore, fcd in corpus exoneratur , neceffaria®
utilemquelui produdtipnem & coacervationem oftendit: E&ndi autem ad inieftina in
no homine bilem fufpicamur, quoties alimenta debite fermentata , e ventriculo propellun-
tut in ac per inteftina , &quidcm motu ipforum periftaltico , in brutorum viventium fefiioi
nibus lemcl oculis a nobis & aliis ufurpato , trafto fdl. in confenfum folliculobilario, utpote
ab eadem caufa, mota : Pancreaticum fuccum naturalem nihil , vel parum , a faliva differre
putamus: Bilem autem, ffquis terminis deferiptam cupiat chymicij,& analyJichymiczrcf-
pondentibus , arbitramur ad ejus conftitutionem concurrere multum ftlis lixiviofi retorridi,
atque adeo fubpinguis, accedente infuper pauco oleo, pauco fpiritu volatili, pauctque
aqua: Retorridum vocamus falem lixiviofum , qualem cslcinatio aut reverberatio exhibet
diutina: Salis autem lixiviofiin bile dominantis , ope fermentatorum alimentorum , comes
vifeiditas ab oleo copiofiore , cum acido fpititupauco , terraque pauca permifto pendens,
immutatur & frangitur, unde partes eorundem chylolk a casterisfe cedentes, ab ailabente
perpetuo fucco pancreatico amplius diluuntur, dtm bilis pars bona cum alvinis facibus
permanet, illasque luo inficit colore, & nitrofb in. prtegnat fale : Eandem vifeiditatem de-
ftruit fpiritus acidus copiofior,aqua przfertim dilutus, & olei vim frangens ae cbliterans:Se-
cretus hic ab alvinis fascibus chylus, per carneam & fpongiofam inieftinorum cruftam, velu-
ti per pannum laneum, tranftolatur quafi exprimiturque in venas ladieas, memoraro intefti¬
norum motu perifl:altico,ErTO//»r, cootinciurnaturalitcr,& quidemfemper , in inteftinisie-
nuibus,ad quz defertur bilis, humor pituicolus , quantum conjicere valemus , parcim ex con¬
tinuo deglutitz falivz , partim ex affumptoium , paitimcx fucci Pancreatici reliquiis, poli:
bilis aduftionero ortus : HaBems Syhiius.
Non fum opinionis ambiguus , fanguinem capitis cerebrique venis jugularibusinrernisac
externis ad cor reportari: V erum is, atque ac ille qui ab imo corpore manat, in cor evomitur,
confunditur inibi,ac mox in pulmones miffitatur, acrurfus in cor, quo is ubi digreditur,ejiis
portio altera furfum pellitur; altera deotfum, micante Aorta : Hujus trunci defeendentis ra¬
mis iilc languis in hepar, in lienem, in mefentetii venas , denique in inteftina ferri poteft : Si
vero hic pituitam fetum vehit, ac eam in inteftina indit , non eam capitis aut cerebri pitui¬
tam poffumus judicare : Eft potius humor malfefanguinez , ac liqua fpuma notatur, eft fpu-
mamaffe fanguinez, aut quidvis potius quam fpuma cerebri; Eaquoque ab acris haufti mul¬
titudine oriri poteft : Arterizinteftinis ex maflafanguinca invehunt viftum , ejus reliquias
in eandem reducunt venz: Iftas vero arterias pizter liquorem aBm.oniz miniftratz, etiam
vitiofbs humores in fpatium inteftinorum effundere jamdudum palam fecit Sfigelius . Eveni-
reautem poteftut DuSus Salivalesplus humoris reddant, adhzrenre adfuroroa faucium pi¬
tuita , ceu bolo: Q/are & homo eum autumat de cerebro vetUre : Hunc vero in fto-
machum detrudere cupiens fepius glutit : quo fit ut redundans illa faliva Cmul devoretur,
unde Diarrhoea poteft increfcere:Maxima: autem viz humorum, unde nafeuntur Dlatrhcez,
funt Dufttts Ch.dcdoehus, meatus Pancreaticus,&: inteftinorum ftomachique artcriz,quibus
omnes omnium Diarrhoearum humores inferri queunt : Quemadmodum enim duflus cho¬
ledochus plus bilis quam oportct:p!us iliius .mirioris humoris,quam convenit naturaliter, ille
fncatus Pancreaticus reddit , ita quzvis humorum genera in inteftina interdum eftundete
queunt Arteria-; Si igitur alvus cira humorem album & fpumofum excludit , haud cerebrofa,
haud capitalis fcu cephaftea, haud Catarihalis,fed maffzlanguincac Diarrhcea eft exiftimsB-
da;Quaoquameam & humorPancteaticusaugere poterit : Hz funt verz viz Diatrhotzpi-
tuitofz, veluti & Biliofz , vitiato maxime DnSu choledocho : Nec paucuseft humer quent
Duflus lalival.es reddunt : Hic non cerebri eft, Icd maffz fanguinez : Anicula ex h‘no ducit
filum & faliva deficitur, petit potum , non queritur de ficco cerebro, cunfla mafla langui-
neacftnlinuta. C.Vicior Schneiderus lib. de CaUryhis^ecUliJf. p.^t ^ 560.
§. a. Inttinfeca alvi irritamenta, funt imprimis Alimenta incongriia aut immodica:
Chyli degeneris corruptelz : Sanguinis & fuccinervei recternenta copiofa , vel acria c
Glandulis, aliifquc vifcerum emunfloriis , ficprzcipue e Cyfti fellea, atque Duflu Pan¬
creatis exudantia ; Quinimo Serofitates , aut humores fuperflui , vel incongrui e Cruo-
re Se Nervofo genere , vel habitu corporis intus teftagnantes : i. Alimenta , fi quando inter
coquen-
De Alvi Proniiviis Iricriientis
oOTcndam pervertuntur, aut liibigi nequeunt , 'non raro Diarrhoe
detur flava bilisqaodd
effluens purgationemfj
no ipfe interdu!
(a haud expedit
Iterum oblervare licer, quando pori exteriores a frigore fufcepto cdnarihgun-
ss cutanei fubito evanefciial , alvi fluorem fuccedere: Novi plures veiitrii
bnoxioSjhoc tantum remedii genere curatos fuifle, nempe ut diluculo, si horq
lius ledoaflurgerent: quantum enim ^wK^ foIiti adimitur , taniundem ail
idam additur, vriliis eharmucif. Ration. feci. 3. cap. v.
' iediius frequens i Ukata 'coli t/divuli.
iiijj. generofum & validum Equum , Ibveih homine deartuarem atqufe
n ad ftruduram fceleti equini ; Ecce ex abdomine illius , machinis tornieii-
ic moribundi decuijatim difledo ; fponte prorumpit inteftihUm ftupendse
( zquabat enim craflitie fua truncum aut Caudicem imum pyri aut mali ramo-
gitudine fupetabat ulnam integram 'cum dimidia noftratis Seelandicz ) quod
ilvUla laxata lemper pede
CUfez.pag.nt. 89. ‘titulo Ma
ytarrhait Uthalis oh biltm ia •vejtcuU fe/lis in Upideam nutanan 'concretam:.
Monfpefltdi ftudiis incumberem , me przfcnte difledafuit mulier cui Diarr
inuos xiv. molefta fuerat;ante obitum adeo urgens, ut feptem menlibus pritifq
intra quartain unius horz partem tricies defiderc cogeretur.
•tntelius,^. quo diffedum cadaver, nullam aliam caufam obitus obviam habuit |
icttificatam , ex qua in cyfti fellea formatus fuerit lapis durus & inzqualis; ro
lapideam Xom mottifeinni procreafl^
\6^ Anatoni.Pra5.Lib.ilL Se(9:.X.
Obsertatio Ii.
DUrrhaiexfi»cliiriiBhi»teJlmafhiegmemohfejfii& foraminuleirti ruerit fi»».
ESo vidi cadavera difleftaeorutn qai fluore alvi interiifle difti funt , quorum inteftinj
crafla admodum fe fanguinc tumida eflent foramibufq; pertufaacfi mellis favi fuiftntj
iquorum curatioinaltam partem in fahguinismilEonehabuiffet , atque in purgatione pet
vomitum procuranda. Gxaritumias cotfiaUit.^.
OBSERVAtlO I i I.
tiidrrhcea Uthdis ab mflammatiene vextricttli , imefiintrum ^ mefienierii.
Die V. Maij menlii 1S85. Genevam appulit » luperatis Alpibus , fquo in itinere i loci in;
&mia,fudavit & alfit) Invenis Anglus Nobilis , & qui Theologix ftudio fc addixo.
rati febre prehenius duplicis Tertiani utcunque formam referente aliquando febre oai-
nino liber videbatur, aliquando continuas fpecie teneri : Cum vix coftionis nota: adparue-
re, a Medico extorfit ufum Quinquina:; cujus levis infufio cbncefla in aquis diftillatis
papav. errat, endivia: , & iis qua: ficcitatem medicamenti retundere valerent : Poftmo;
dum medico valedixit quafi valecudinein adeptus; At ille ex plurimis indiciis procul ili
lam non abefle colligebat , prasfertim ex melancholicis pathematis ipfi familiaribus:
xij. a decubitu die alium Medicum convocat , quifebtim contitiuam deprehendit, gq;
mite fiti vehementiffima -, dejedlone alvina & afitia totali Vires Omnino profternentej
unde folo potu fe fuftinCns , decimafcxta a decubitu die occubuit .• Gum mirum qui-
buldam videretur Febrem Tertianam lethalemfuifse f diarrhosfe nequaquam attendenti;
bus ) qua tempeftate falubres omnino erant , apertioni cadaveris confenfus datiis eft , ia
quo faatemaxime notabilia deprehenfa.
I. Dorii & Lumborum regio iniigni ficchymofi erat foedata ; a propagata forfan inflam;
matione mefenterii &mefocoli ; originis Lumbos perreptantis.
a. EpiplOon,carnorummcreetat, hon glandulofum , praifertim dtea hypogailtiumj
ubiloci validiflime adneftebatur partibus vicinis Inflammatum & putridum ab umbilicali
regiOne ad Pubem, quoufqucfe extendebat.
3. Mufculi Peiftoris Sc Abdominis aridi erant; exlucei ; qiiali fumo indurati.
4- Remoto Epiploo , diffufa inflammatio & putredo in omnibus fubjeais partibus depre4
henfa eft, cum gangrjcna: initiis.
5. Ventriculus in mali cOnfortium pertraftus; qui evacuato humore nigricante in eo re;
perto, reliquiis fcilicet luleporum & potus ante obitum exhibitorum ; phlegmone obfcftus
adparuit parte interna ; prarfertim fuperiore; unde arcefsenda caufa fitis nullo potu fe-;
6. Inteftinorum pars maxima; (in his univerfum Ileum), InFammatione Sc necrofi correpi.
ta adparuit , ficuti & mefenterium adnexum ; imo foraminibus aliquot pertufum erac'
Ileum, Tubercula quoque nonnulla , glandularum naturam non referentia , ex¬
teriorem partem oblidebant; iri ulcera vergentia, qui materiam puri, nOn exigua co*
pia in im6 hypogaftrio deprehcnlb , ex parte fubminiftralse verifimileeft.
7. Colon inteftinum major corruptioinvaferat, ulcufculis foedatum ; parte externa ex-s
crefeentiis carneis donatum , putridis ; ad Reftum ufque iateftinum perduSis , Atque ex
hisulculculis pus manafle etiam credibile eft.
8. Lien magnitudinem excedebat naturalem, colore paulo lividiori qua parte coftasvici-
nas lpeaabat,ab anguftia loci,lobulis fex diftincliffimis priditus erat; im^ parte introrlun*
conglobatus.
9. lecur, Renes, Pancreas yitid carebant.
10. Referato Peftore, Pulmones utrinque validiffimis membraneis ligamentis laterihBt
cohatrebant , alias integri.
Ii- Pericardiam cordi ubique 8£ undique aderetum eratcohatfione naturaliadeo, utnon-
iiifi fumma vi hoc ab illo liberari potuerit.
Ex qua coufticutione vifeerum deducenda ratio obitus NobiLIuvenis, qui Tertiana: fchris
fpeclc occupatus,immedicabilis affe3:us,(qui aliis indiciis prodeiele dcbuit)cau6s intus alc-
bar.Immedicabilis quippe Diarrho:a,quai: phlegmonem ventriculi, Inteftinoium , Larium;
caufam agnofeebat. Pericardii cum corde concretio Palpitationi cordis defundo dum vive-
ret,familiari,proculdubioanfam prxbuit:cum nullum ferum id allueretrln reifidem fufaferip*
fimus xxi.Maij 1683. Genevz , lih.Banetifs Decajtas,Theofh.Bimems, Fr. Mejlres,atius.
ANATO-
Eprimebatur venter : ve! fi hicattbllerecur cingul
p(ain urgebat intolerabilis , quam quocunque vble
ca: ufu nunquani intermiflb : MedicamcatoruBtui
nod alterans j & pilulas de Laudano Amftelbda
ineufium , ex quorum affuniptiohc dolor fedabatut j & fomnus, qui alias aberat ■, obrepebat
Cum dejiceret feritiebat dolorem circa aniimitifignera r Purgata fuit aliquoties reinjjort
imorbij partub pulvere Rhabarbari folo.a quo nihiraut patumifine levamine movebatur: par
fcim cum rad. lalappz mifto,a qiio multdm cum cuphoria dejiciebat : Clyfter Briam itijcSti;
tft.a quo peffimehabuir,neque etiam ferre poterat iriunftibnes ; unde poftmbdum borun
ufus intermiflus eft: T empore morbi ter fedatus fuit fluxus Cum optima fpe,fed Cuin peiEmt
uteretur viausregiminei recidivam palTa tandem fatis conceffit.
Cadaver apertum hzccBdebat oblctvanda i. Omentum jufta: quidem erat magnitudi
nis.fed fphacelatumiColotB attolividum. a. inteftinum Duodenum & lejufium
BraVtto.uhde Sitis intolerabilis caufa derivari poterat.3.ileori quoad Cdecum tendit, cubi¬
ti unius longitudine corruptum felphacBlatum erat: 4. Colon quatuor tranfverfos digitos^
Cbscb fanum erat, poft ad S.digitos corruptum. 5. Folliculus fellfs maximus erat & bile re-
pletiffimus:Bilis quar in eo repetiebatur,viridis erat ficut gramen:C;etera Optime Braht conr
ftiruta: In InteftinoReao nihil notari poterat,nec In aliis vifeetibus : Hepat i LieniPancteaS
faniffima erant ^ AltrdUs Hermannus Cummenut ia NifcUlmim iumfis anni iSyi 'Ohftr-
POteft Dyfenteria«inanai:eatamoribus{>.n. iii intcftinis procreatis : Perit Filius meus
Honoratus, novem annos natus 5 Dyfenteria ab ulceribus orta, ex tumoribus intcllP
notum : Gum ejus locus nobis effet ambiguus , & fymptomatuna caufa:, penitus ignotz, de-
inottui corpus fecandum curavimus.
Chirurgus invenit a principio coliadfinern nfquere&, plufquatn ducenta ulcera ro^
tunda , mixta cumapoftemaribns : quorum ulcerum aliqua corroferant totum inteftP
bum : Iliis ulceribus interjacebant partes aliqua: inteitinorum lana: & integtz. lacobtis toi».
OBSSRYATio ill. , » -
jjyfeiOeridiMejtimJ^hitcd&tii 'erafr ^ perfir/iia repaH-.
l.Tt* Ilius vidua: N. alTuetus bibere Ipiritum vini, patiebatur fimma cum'Jd
Jj Iere: rejiciebat fanguinem concretum pulcherrimi coloris , i.e. atteriofum, etlm*
que fepe ad librarum duarum pondus.
Aperto cadavere repeti inteftina tenuia hac illae fphacelatai tunicas crofas & quatuor iii
locis petforatas. p.Bahem frtx.lib.er-cef:^
De Dyfenteria^
llluftr. Matcmonis deLucinge , ex dyfentecuumorcuata,' m oppido fex aut . feptem leucas
Geneva diflantc , i»®/® diSo quo cumacccffidem , folufque prpgnoftico locus efler,
duobus poft diebus mortutoVperiri viCim fuit : Injefiinanigrioraapparebant ^ cum qui-
bufdam uleufculis , & interfor tunica lacera villofum/cricum nigrum reprarfentabat , qua
crudaritb velut diflefta , iii pilos furgeas horrebat ; G. Fuirjirmi in Obftfvxt^ ad Thoma SUr-
nttThefiurtmM.d.fdg.4°i'‘ '
Anateme Dyfemterici , cujus imejliui purulentis tuberculis fcatent,
deprehenfr funt.
Purulentis his tuberculis fcatebant Inteftina mulieris Hafnicnfis prim;
riaextinaas: cui ne clyfter quidem ob puris coatranirentis copiam ir
5 illo conflidlu, inte
: flexibus gUudHhfu ■.
Anatom. III. SeS. XI.
liitejim ulcemi latera i» tlyfeaierie coaluere.
YCsnterU Jfeboranti, mutop utriu/q^c Jatfris jiljccrati fiueftic
\ hiem.^4‘^0 adjlri^a.
Itjfenteria ^ variolis ji^cli istefiina fujliAofaerant. ■ ^ ■
ILl. quidam Comes juvenis, Variolis correptus, ob febris & Dyfckerise vchementiani,
feptimo die morbi mortuus eftrDiffefto Jecur ,t,ien . Pulmones &toteftina, haiid ficus
atque ip& cutis , papulis manantibus fcatebanr. 1. pinifl BorJ^iuspbjiryit. Auat. tx.
Yfititstjj Muptipni variolarum faecedens interiora lignificantjinip Spartes intsrioreSjnoB
3 peffimpin cepfetur figisum , ut S urina finr fecps ap iabjium corporis , puftulis detineri.
Sj^niericertwi notriutefixarpluvri fedalia^apes^quan^ijueexulcerantur'^-
Vldirnus quendam qui cum-tiSrmi^ibus diuHtis;,yp.?atus'^^^
•in efbdehtia ipiofumintcftinori)^ i}lferg‘{l}mifltabein:ppftjn .mortem incid^jf.
1 intus vifcera oftendebat •• e quibus dum ita affeflus iupetvixit , ut triclinium non ei-
tir , continilo fanies ciFundebatur. Benivenius cm. g6j de Abditis.
a; .Sepe latius quam ad ititeftika pervagatur aKSrp i adolcfedris ahnPs natus ^tij; li-
frofiuvU cum febre correptus, dt^iciebacfieqBeBte-e fimilia dyfcatdticisi nigrum fangnt-
■:4iis,tt)anus fsigidie';'3iig%lh,JVffii-»>aguddffemtiafiuhiladji)t\iSieme4K,Gbikdiei!i.
pertus , Oefophago interiore ad os vcntric,ulij3perins & ad medium thoracem, nigri)
upto 5 Epiploofimilitet corrupto. Pulmonibus alteratis. Redo inteftino exulcerato:
or fuerat in finiftro latere ,{ipo ventre &ftomae^o. HoUerius adc.i.demerhis.'
tiofi frefimio cum ftlre) Dyfentetia eft affe- lic.^fBuiih.dfF^hpi^mcaf.x.
Ius in febribus continuit a%oo frequens ; ut - ' Sitis ; v^ilia, viiir-m.igtM appetenlu &e. ) Intet
ifdam annis epidemius eradat, &peftenon fymptoinata dyfenteriae confiSaria, familiaris eft
r .pjures iptejim.at : In^caufa eflefolet , non inappetsntia , quam in vefuftarpalam.pronuntiat
jf aliquis intus in vifieiffiis ptdau&usT’qtti" apt yi I. d. Ac 'tSbtiiMPadhibitb aeopieqd^
onia'fHgi»teftina.cottedicjiitj«mnBlliaffsi.';i;A^tadjileBtetia!acciiims,"antiiiotbfinitidaat
. &i miafiBa quPd&in jfeegMOtimpieffMB l esmingiti SiiuiliP., t)orit,8dw! v*?
;ue intimi- ipfi confufum , ut fub vaporis fin- renda , quippe quae 'contingat ob ^9*
irma ,'i ctuore divelli nequeat : quare inte- pate tranfmiiTos ad os ventriculi , ubi fluitantes
Oe Dy/enteria.
aamrnpta erant, & eo loci lacera inteftlna patebant : Inmefenterio glandula: quam
^ tumida maturo pomo fimiles , quibus apertis, tale pus fetidum exipucbatur , quale
DrfcBtcria adhuc fupcrftite effluxerat. BarthsUnus cent. hijlor. ij.
i , ianguis in inteftinis tantum crallis obfe
humor corrodens in fupcrioribus inteftk
Si corrofio, ut accidit in craffis , przcipu
:s maximopere ftagnans, merbificus hum
fanguis effluit: Ideoclyfteres abftergent*
Gravem dyfexteria^.^ab^erja c.
^a,feqmmr cicatrix chyli dijlrihu-
CHylus a fzcil^; alvinis fecrctus , percolatur per cruftam inteftinorum carneat
fpongiofam i^ladcas venas: Laditur hac percolatio 'quando abrafa eft hinc ind
crufta & illi.fubieaainltftiii.i pars cicatrice pbduaa,qcclufi,s fimul ad lafteas venas ten
tibus potis', quemadmodum id nonnunquam evenit poft alvi ‘ fluxus dyfentericos gra
ficutinon femehpoft tlfortem.incadaycrum.feaione obfervavi. Sylvius de le Bee Bn
:i mialmatis acrimonia aetaiis, termenti aa ciiMaims , tmtjtm. Ue Ius talandulis vide Oble
tarionem neceflarii prdvenrtis patcior eva- vat. 4. Sta. 10. & fupra.
tare pars cibi in chylum haud conveifi pro- . - . '
,j; C£ 1:. . . - ^ Dyfemricus ulceratum hahmt veatrictdum.
Lterifebrisjvomitio, ventris dolor, DejeSioses fici ^ nigro fanguim fimiles: xx. d
mors. Sedo corpore inventum ulcus uftulatum , in ambitu exefis tunicis omoibi
iculi, qua parte declivis eft ad pylorum. Huic procidit anus toto fere morbo. Holleri
. 4.1. lib. 1. de morbis int.
174
Anatom. Pra<9:. Lib, III, Sed. XI.
Observatio XVIII. ;
in I^yfexfence Heptr JphdceUtum in-veatum ir EpipUoa , pylorus ^ timit inteflinu infiummut,
§. I. Uorum cadavera curiofius infpieere placuit , eorutnque apertio fiibjecit ocniis
1 J quod mens antea conceperat , & Doftores a<3:uofa: Medicina: non contemnendi
nobis reliquerant, in uno repertum eft Hepar fphacelatum, pariter & Epiploon cum inflam¬
matione infigni pylori &: tenuium inteftinorum, propagata ad reftum uique gangrama cor.
reptum. 7. dic hic arger triginta annorum , gracilis, & aeriam humorum ineinetatione
melancholicus , interiit Angufti fini : Ipfum vifitavimus. 5. morbi die, repetimus cum fei
bri continua , fingulis diebus poft meridiem ferociente , dejcdiqjnes fincera: , mox nigne
cum fummo dolore & calore fluebant , Sanguis paucus , modo permixtus modo impermix¬
tus aderat, qui duobus diebus ante mortem omnino fuppreflus eft; lingua fcabra , glaciale
extremorum frigus ,& alia graviora iymptomata biduo fere eandem praieeflctunt. Uh.it
Jjimoniere de fluxu DyfexUrico cap. i.
§. a. Cqnftat per anatomen & asgtotantium querelas in dyfenteria ac tenefmo inteftina
inflammari, leh. Cour. tieierus bijfert, Axat,^ med. xtij.
Observatio XIX.
In byfenierico fiepur ficcumpuBdumvefuit, cum abfceffu prope cyfiin fiSis, alio in mefenterio.
RUfticusDelphinas 40. annorum, poft dyfenteriam imprudenter ruri fuppreflam, do,
lotibus ventris per feptem hebdomadas continuis , & per breviora intervalla continue
intenfius exacerbatis, interiit menfis Decembris initio : Plurium cadavera juftis rationibus
moti noluimus aperire.
In illo Hepar ficcum pallidumve confpicuum fuit, fimul & ^fccfliis. cyftidis fellis pugni
magnitudinem xquantis , prope jeclnoris cava pus eruSans. 'AlihsWus eft etiam in mc-
lentcrio. De Lamonierede fluxu Cyfentefico 'cap. i.-
'Observatio XX. W .
A longis Dyfenteriis Diarrheifque obfera/au intejiina ad fammamienuiiitmredaSia^ refice at a.
X oh. Matthaam fabrum , amicum raeuip integerrimum j apud te i Vir de me meritiifime,
JL commendare non defiftam : Is inter varias & doftas oblervationes, notatu hanc dignam
afleruit, in longis diarrhoeis, dyfenteriifque, inteftina inftur aranearum tenuia reddita eflej
quapropter in cura ejufmodi fymptomatum tciripus diligenter atrenilendum efle ‘i In prin¬
cipio enim purgationem per thabarbarum irtftitUi polle exiftiraai ;/Si autem fluxio diu dm^
ravetit , a ficcis ejufmodi purgantibus abftinenduin exiftimat. Sed fi forte Medicus indi- •
catione ilia innixus curam fic velit abfolvere, tainatindos , fyrupum tofaceum laxativum itt
id fufficientem efle ajebat : alias 'ficcitatem illamul, tetius augeri ; mOrbumque -.morboaddi
cum vita: periculo & dilpendio. Ex benevola Excell. (jr Nohilifi. jdom.Stoffelii communicatione,
iBefirifi. Principum Ffittehergenfium E^orifi Jianon&yo. in Ducatu Wittebergenfi, Epidc-
inia fuit ejufmodi Dyfenteria & Diarrhoea, In cadaveribus eorum qui ealuefunt extinfti,
jreperta inteftina omnino flcca , iis omhmo flmilia qua: lacunari hppenduntur ad lucanicas
conficiendas, idem.
^ Observatio XXI. i ^
Dyfenteria a vermibus excitata.
ANoo 1608, menle Augufto , nata eft Dyfenteria in puero Dom. Confiliarii du Petier,
qua: per intervalla excitabatur , quam fufpkabar a pundura vermium nalci , quorum
quantitas admiranda fuit iaventain inteftiiris poft difreftum ejus cadaver : Nec mirum cum
viderim inteftina reduplicata a vermibus, lacohus fontanus praBica lib. ^cap.zi.
Observatio XXII.
Dyjenlericorum ulcera ab uju Opiatofum magis putrida fordidiora evadunt.
T Hornas Minadous , Medicus Italus Profeflbr, fe obfervafle aflerit omnes Dyfenteriaos,
quibusexconfilioMcdicorumLaudanumOpiatumoblatmk, defunftos; poft eorum '
De Dyrenteria. 175’
r m nlcera magis reddita, exlongiori mora materi* purulenta: no¬
dorum bomorum.-Iftud admonitum maneat alta mente repoftum pro cautela. Augua.Thth
Bentslib.i.ohferv.io.
Observatio XXIII.
JiyfenttrU i vtmict in Hepate frodxcia.
Quidam cum febre dolore fupra regionem hepatis, diarrhoea biliofa , poftmodum Dy-
fenteria extinftus eft. Vbmica in Hepate cum maxima puris coacervatione inventa
eft. VidelA-i- tit. de laterit datore.
Observatio XXIV,
DyfeaterU vitio Lienis duri , infirciii &c. excitaU,
jn Ger harmorrhagia: narium obnoxius , dyfenterieus fit , &c. T otus Lien ilH durus erat
plumbei coloris magnus, ctaffus ia quo materia copiofa , feci vini rubri fimilis conclu¬
debatur. yide tit. de Hyfochondr. tumore.
De Dyfenteria Lienofii fiiperveniente Hifpoer, imyiaSxt non fit hoc proptie ufnrpatnm. Vel quo-
aph. 45- lib- Qb Hexcft a di^cultate imijlim- niain laudatur Dyfenteria quae fupeirenitLienofo,
rum cafiutuar Ais jufervemtiue Imgii dyfexteria, hy- fibrevisfit, ut in Cloacis animadvertit Hippocr.
drops aut lienteria fufervexitammiumur. Ubinor Cumptoducitnr debitumque tempus pr£terit,)ion
tanda verborum Hippocr. proprietas. Quid enim jam amplius dyfenteria fpjenica vocanda eft , fcd
fibihoc vult , Qui iienofi a dyfant. capiantur , iis per propriam inteftinorum affeflionem fit , humo-
fiipetveniente longa dyfenteria r’ nam iion ppteft ribus cuniculos agentibus & ultra progredienti-
firpervenirefi jam adfit.debuitque dicere potius, bus : proptereaque nova quodammodo dyfenteria
Qoibus Lienofis fupervenicDyient. eaque prodo- dicipoteft. Batteuias coxfif}, lilr.i,
aior fit : Ita excuiari Hippocr. poteft ut verbum
Observatio XXIV.
-i yiri a Dyfenteria in decem diebus extincii Pericardium aqua expers repertum.
GOr motu continuo , & propria natura calidiffimum , aquam obtinuit ut in ea affiduc ,
veluti balneo temperaxum madefccret, quo floridum & vegetum conlervarctur •• Un¬
de quibuspetardeates febres, vel inedias, vigilias, & ingentes moerores exhaufta eft , Ta¬
bidi pereunt. Vidit leffenms a lepn , in febre ardenti aquam Pericardii confumptam. Vidi
in cadavere llluftr. Cancellarii Dem de SiHerj, poft obitum ad pollinauram exenterato , pe-
rieardium ficcum, aqua illa per morbum dyftnteria cum decem dierum, exhaufta, nec tamen
cor lorre&cium exaruerat , fed erat mollius & flaccidius quam par erat. Riolanus Anthropeg.
lib.^.cap.y.
Observatio XXV.
Matome 'Pluor e hepatice laborantis in quo hepatis apostema^ ejufque difitlutio reperta ejl.
§.1. TV /r Ilcs Anglus inflammationem Hepatis priemm pssSas eflet, tiflrujlra tentajfemus ea
]^\.quibus opus erat , dolor fc remifit quidem , fed deflit malum influxum hepaticum.,tu-
more qui ante erat in hypochondrio , plane evaneicente. Cum hoc modo per icx ferme menfes
languiffet , tandem ad extremam maciem ita perduftus eft , ut ipfiiTimam , qualis pingitur ,
mortem dixiffes & fic miferrimam vitam cum morte permutavit.
- Aperto corpore, invenimus loco Hepatis foUm membranam ipfum inveftientem , fatis
ctaffaminftar iacci, cui adhuc portio ianiei , lotura: carnium fimilis inerat, qualem tam lon¬
go tempore excreverat. Bontius Medie. Indorum lib. 3 . Ohferv. 9.
Inflammationem Hepatis] Indi obfttuaiooem he- humor hepar cbftntens, dum non ventilatur, facil-
patis facillime incurrunt , cui adeft tenfiva in lime putiefcit , unde febris etiam oritur , ac ipfius
hypochondrio dextro gravitas , dolorque obtufus, hepatis inflammatio, cum dolore acuto ac pungen-
acqi^fi pondere premens : diflicilis quoque adeft te, fefarifque augefeens in ardorem ttanfit , cum fi-
refpitatio , propter gravitatem vifceris , diaphrag- ti intoUetabibi. faciei tubedine,ac difficili, ob prae-
madeotfum trahentis, cui , mediante ligamnto diflas in obfttafiione caufas.tefpiratione.
lufpenforio,anneiaitui 1 hsec infaiaio fi perfeeret Frufira tmtaffemxs ea yuibut eptis erat ] Horum
17$ Anatom.- PraS* liiH iCS Sed, XI.
copamcom&dbv^SSSte^t-.^' ‘^^feliSmi-Gav
paris , & vencricalas juxl:i‘J^orarii perfofata 'ferant yiiMtlfJ 4-'tfi.de‘Z(ii^^H>us'.
§; x^-Arid^eis N. in^Stfe hypoekoridrioptinffim s^alaferams cffi ^ Urie- vomi
^e&aoettaeiitae': NcsriTKi&flfeitieparisfiibftantiajfed &veita:'cava'ttuiicifS‘fcrat >
Vide IS>. ■^. de Fsbiaribus. i . . .
tus & Dc.
Mlnetatasr
XXVIII.
Htfioieaspixmi^
HOmqtresfep^anasMiaus complicatism
chq^ 'ftinic&as fuqimc durumcrat’ plcn :
Ibi iisriiim, toffiift. ! 'Fi^tiiJde Dud^ha
ictaflus. Hepar grandfe&alicSi
xxiix,.
^^ ■ -^eaelmmdirimfimreBiimfim tuitutfri, er^f d,^Mh
.TJIJ^ai deHjSerkk^xff--. j Tepeinjus ad /rgqii,cnriffimas,J^
Jtl dolore, ;8iirntas compelkbat. Tcauia inteftiQa rubicunda craat,
iqttodam afFcaa. Uterus, rntodinuiareduoj nihil viuiprasfefctebanri
^ I 'iEoefems-^ cnaii affiduadefidai^ cupiditM aut ibidem/piodiuSo.jprinjoii
,-^A. iMikiiat.citraaiiaSifixusac m dy^teriaiEbt- inrimox^esociwiiifiES' inikm
ioaie^ied-iiihii- ptscter anucoten quiddam ,& aiidatas inafiini-fibias affidue i
.eraoimmaiit putulcsnuuegerimivProyenitabuh iUs^ncryis^-anainicopi6(t33
iereinitamiieai:,eino(l£aulas habet eafdem-dais •pturigmoiHmqu&iiejiCffinthEo
tcs , ei> afeSdim-^kiaarum.uMfiiKertSe 'f/uttismt
s dolor fuir , ac grave ano incumbens pondus i i
upiditas ; "Vedeat corpus adjunctam habebat
dimidia: pondci
deminuet
. :§.5,c.Nah.fa:mina^avitatem:circa pubem-habuit Si defidendi deddtaiuin; Ia veSc^
coliomagnus as durus aderatiapise Uterus folito grandior; impletus erkt^iibs i, duiiifi
compaftamateria.' ' kidettt.de Hy^^aflra dakri. ' . .
. §. 4- 'M.ci:j:atac(de^iutu.Je krive. elieBO Itce.exf^eU). affligebatur lumboram doloiei
uiioa; ^aerimoaia, .perpetuo dejiciendi conatu,; .Sptdidum .eateinoma ambiebat meatum
defceodcntemacefica inrffl-iimlnreftjnumj JfeCi. . . . - ' H , V
^ciis^ &mor<i^t^reaiinimreKSiiSil&pe&era'r ior^camiurim^fidendidelldeiio,^ diurjcm<>,ac^
feauiafficic. Vermes infeliiiil ; Bilem acran & _ bibendis^ e^emepris Iphinaeris conata.
DeDyfenteria, . 17^
lia, fr^aaa dtjiiexdi conata) fto indicio canfe' Djrfenteriani pSSientis genium^
ieicagcnario ftcanguria maxime naruram mihi prod«e videtor , litam in renui Sc
A D P I T A M E N T A.
7» Dyjiatericit cyftide fellea referti Ufidest .
DGetidrcts Chirurgus , nuperrime mihi tranfmific lapides duos , repertos
. ftide fellea Illufttiff Matronae Ducis Wirtembergicte , fluxu dyfcnterico ex
Lapides hi membrana propria involati erant, duri., longi, rotun di , intequales.
mitatibus fe contingentes , adeo, ut conjun&im cum cyftide efformarcnt corpus longi¬
tudinis pollicaris quod cum tranfverfum in veficula ftllis litum obtineret , hujus in
latitudine extenfionem infolitam effecerat ; unde deducenda caufa continua: ex velica
ininteftina bilis cruciationis , hinc, morbi qui llluftr. Matrona: exitium intulit. Zodiaci
i»ed.GaS,f.9^.
Dyfetiterki imellixa (fhacelata, vafaque fa/tgmscvaciiarefertafmt^i.
§. I. A D llluftrem invenem annorum xxviij; vocatus fiii s febre aflSdua & dylentetia
' acerbiffima laborantem, vocatus firir Jam a menfe decumbebat , nec miffus
entes-, & lentehtiam qui fluente alvo fanguinem detrahere vetat, ipfe noit
mplius tedeo, trahlfque vitam a:get adhuc per menfem: Biduum poft illius interitum
nusdiiotom Medicorum mihi occurrens, Obfecro , inquit , quid cenferes in-
eftum fuifle in cadavere a:grotantis , ad quem veneras tale in domicilium , jam menlis
gitut.s^ . . '
Egbfaltem intellinotum erbftbneta infignetti , ille, idipliim , & amplius j nempe ferb
imhiainteftina fphacelb demprtua ; ptztefcaWix gutta fangninis vifa eft tbtb cbrperc,
ritidem (fednon tam 1;
parumqiie perfpicacem
utabniaihtetfieiunt ex i
ne inteflanotum, hincj
i8q Anatom. Pra6:, Lib. IIT. fed. XL
cx febre & siBs Cjxnf tonatis. Leoititrdits DtuUasl. de curtt. fer fjn.caj.^,
Gbse R V A TIO IIL
TTyCenUrid lattpmm Ileon ulcufidis innumeris refirtnm cum coli, forditie ^ futredint
^ loco vefuufeUeusiicinnbiUfuffufr referta funt&c.
QUidantanno 1^67. annorum circiter xxx. procera: ac gracilis ftatura: , fecie macrj,
folci au plumbei coloris, temperamenti biliofi , iracundus , crapula: ac inpriniij
nodufnis 'pbtariohibus -( animi , utpote- argritnonaaaffliftiqneque varia fiequentius bbru; '
ti, uti putabat ,, relaxandi caufa j affuetus, bifce accidentibus jam ordine cnumerandit
diu multutcque fuccelEve exercebatur:, ii. luiij propter dffetitum pofiratum, naufiam ac
, ventriculum a fuperfluis cruditatibus , per inferiora , cum ad vomendum prona
non effet Ptstiuncula purgandum cfle eenfui , qua aliquoties dejecit , appetitufque rediit!
50. hujus menfis cum jam a longo tempore CafSalgia , aliifque vennicnli doloribus conti!
nue confliSatetuf V quolibet horum invafionis tempore , hocce Anbdynum uno Hauftuliti
nsendum , prateipue vero ante Ibmnum pradctipfi , olei amjgd. d. rec. unc.j. ^r, -vitUc.
'acetof. citr. atia. ‘Svj.fjr. amdfni [fdfsv. albi pte) |/f. rafi ehor. boli Armeni ana .9!?, creta
rafagr.iij.m. Cumhare omnia ab imbeciSitate ventriculi, ex immoderata vidins ratione
acquifita provenire videbantur, de qua etiam ipfemet, uti 8i 'fotfttaci comfrepone fio.
machi fepius conquerebatur , intcrdifta prius vini nimia ac intempeftiva ingurgitatione,
diitaque convenienti przfctipta,.Gorreb<>ratipnisgratia-ordinavi 'ifi El.Prof.Parac. MJfcm.
zedoar. imfcrat. ana 9;. epntiaabfinth. croci , ana, d&. m- captata ^.ad6. guttulas in frimahai-
fiu,femferin ftimamenja. - Emplaftruro quoque regioni ventriculi applicatum geftavit.
Dein ad prima: corporis regionis faburram , qua onuftam varia adhuc arguebant fympto-
Itiata educendam vinum llomach. purgans parari juifir Hifce- , non bbftantibus fa:viffina
{tva^t cardialgia , cumaliis infiiper afFeaibus , haud levioris momenti, nunc ijoe mmc
alio implicita , ablque ulla infeftabaturmtermiflioHc, atjue ideo ih ftatu detenebatur va¬
letudinario , ut licet uno interdum vel alio curato , ab omnibus tamen unquam toto 'fera
anili fpatio plane liberum , liecab uno vel altero horum nunquam’ non crudeliter affliauni
fiiiffe fateri non potuerit, ipreque cognoverim, Quippe nnne dolore funliorie circa diaphroff
ma, ac Uteris, imokratlfUuritide vera, epATO non fine diferiminc vitae fuftinuit , nunc caI
fitis-gravaiivd,' iOAdeo vertigmofo, ut nbnnanqnanr fine collapfii ac lipothymia ne m^ .
mentum quidem extra leftum manere potuerit ; nunc diuturno Singultu vemriculujue ddfoi =
ribus tam atrocibus , ut quater vel quinquies convulfionesfupcrvcnerint, farpius veto in-
luhibus febrilibus, feu per patoxyfmos aliquot orifiiiatos’, feu inordinatos, cum horrore
fitiquemolcfta recurrentibus per vices mifereafHiaabatur , doneca^. Febr, anni 166%. fe¬
tioris angupa fiummi quafi fuffbcante , adextremum interea corporis marcor^.xedAOass cum
febre fiti sAcdulSpole.&iirimi prehenfus fttit,fcquuta polltooduin exfereatione fbrdida,pu-2
rulcncaque : Tuffi hac interea aliquantisper durante ( rentediorum praeferiptorum uii, fen-
'&m iefecerit )ic corporis confimftioneia dies ingtaveCceiice , de Phthifico apau , & quidenit
haereditario , ( phthifis enim matrem Ciflubt ) jam non amplius dubitavi : Quibus remediis
eclarii in hoc aflcQ:u , mea quidem opinione aliquod tempus infuper perfeveranti j non exi¬
guum levamen aliquoties percepifle, imo ab eo demumfere liberatum fiiifie mecum argtor
tus jpfe indubitanterperfuafus fuit: Quo tamen vix duro cef&nte,iterum novum accidens
Singultu, atque diris venfris torminibus , cum tenebricofa vertigine , aliquot dies qjtzeuBtB
iius , nimirumCfo/eri*fupervenic, cumtantabilis per fuperi6ra& inferiora effufione, st-
quefanguinistotaeffervefcOTtia-, utbrevii^poris %atio in fummam corporis’ debilita¬
tem , cum levi delirio fepius recurrentenr inciderit •• in qua adhibitis licet quz hanc bils
feroeitatcm SfactimqBiamreftinguere retundcreque videbantur, cum aliis expurganti¬
bus , adfteingentibus, nfecoticis atque corroborantibus vadis, przcaveri nihilominusmi-
Rimepoiuic quiadi^^^'*^:^*'^ cum atrociffimis femper. ventris cruciatibus . aliMque in¬
commodis comitata: reKfta fuerit , ad medium ufque menfis o&obris durans , ac tandem
ioDylenteriamcoccictts., ubi frequentiffimis dejedionibus aliquot dierum fpatio, cruenta
puFulemaqueczrcris excrementis liquidis permixta , inteftinorum item excrevit ramenta,
ufque dum convulfionibus biduo ante mottem reverfis, harutn violentia 27. 0.3obds
Hujus corpiisFilius meus comite Chirurgo diflecuit, ac primum Hepatis -
parenchyma rsaturuli fere duplo majus , esetera fanum r 'Veficulam vero felleam plane ns-
cuam repetit e In hac regione qnujia fupetfieie tenus vitellino colore tinda. Intus autem,
' - - pr*^
De Dyfenteria: t8i
BrzfcrdniventriailBS ac intcftina, duodenum ad Ileum nfque , undique bile perfiifa
" aut OmentumdiiruptumaGpucriduiBjUeonveto, quodfuramc mirabar, toto fuo du-
aaad colonufqoe, intrinfecuSj innumeris ulcufculis , nonnifi ttiuip digitorum latitudi-
equaquaverfum ab invicem diffiantia, plurimifque intcftini fubftaiitiam prorfus perva-
den*^ , confitum , ac adeo corruptum ut ipfuifi levi negotio ubique difcctpero potuerit.
Colon interne fceditifliaBSjCtucntis purulentifque fqtdibusubivisnbiitamr- fiulmpner
yerq ab omni infeaione plane Ulibatos, per omnia Sanorum: -fimiles fuiffctcfta-
^'^p^cautem Dy^nteriam maUgna quadam labe pqn-q depravataip;|ui^ exinde patet»
onod Filio meo manibus inter fordes hafcc mfedas diutaus verfand. Kcet; eas feftione pe-
abftergentibus fuperfluc mundaverit confiictis , proxima nafle in manus, invetla fi-
nitoz patteintolcrabilem.dolorenn fentienti, fequenti craftino.njane, ibidem quinque; ,
MftileMialibus divetiis iniocis exorti fuerint catbunquli , puftute fubnigra: ; quarum cu-
utioni ttitta duos menfes inbzlit » abfque alio tamentcliqui corporis detrimento , Et quod
uifupqr boo in media tunc temporis Bafilea: graffanie acaisnt^cjk^.Mmiipdhferv. tluteri
. ' Observatip’ iV. • ^
iit Byfeaitrlci' exta , emuso excepto , 'Jlderata 'reperta. Uem de tluxd
' Caliaco quadaja.
TOffiones , fi nullis aut brevibus induciis fint infercife; vel fi derepente altura filenfj
nec repungunt , nihilboni portendunt. Sic medicinam quadragenario rabiole tormi.T
nofo aliquando faciebam , cujus rablofa tormenta continuo filuere , cumque finguiatera in
Dyfenteria progenofia lupet hoc phasnomendfundatam , acc a mutis nec a vocatibus ha-
aenusdoauselTemprxceptoribus , triumphum cecini, fcd ante viaoriam : cfftuXd enim
triduo detriumphavi , ut cum T ertulliand dicam , a:gcr quippe doloribus folutus beatas in
fcdes evolavit. ^ ^ -
Aperto cadavere, exta, omaso excepto^, nufquam extantia , fed contraaa depreffaqiie
nec non liventia , Sc nfque adeo fidetata , ut contted:ationc vel leviori,tota in lamellas abie
xint,fnaque graveolentia eundos abegerint.
Vidi praiterea in cadaveribus eorum quibus diarrhoea: diuturna: fucceflerat fluxus cjclia-
eus , qabd non tantum inteftinotum fiftula flatibus multis foret diftenta ac attenuata , imb
tunica villofa confumpia ; fcd etiam qubdofcula. ladearum ■, lympha qua Lumedati debe-
renr, magnaex parte exhaiifta corrugarentur j atqueeollaberentuhityitfcfe,a4chyIurn,
advenientem excipiendum , elewe nequirent 5 unde chylus , introitu per ofcula denegatoj
ulterius meare cogitur , fcilicet ad Colon & Redum s ubi eam fa:cibus extra eliminatur,'
Ciariff. Corollis Drelimurtius j iit Thefbus , ptb nomine Eijciputorum Quorum vulgatis.
Observatio Vi
ppfinferkiint^ina corrupta ac glandulis rejperfa-.
OCcubuIt inNofotrophio Adolefcens ruUicaSio-. circiter annotum, qui d febri mali¬
gna , qualabotavit ante , liberatus » ceu ex pujjji Aliptumve fymptoxnatum pmnimoda.
Bcffatrone colligerefas fuit -, oberrotem in di^a:ta commiflum , in dyfenteriam fimeftam in¬
currit. Hujusfedioni nos accinidnias , cultrum adminiftrante D. Gchiflterd Auguflanoa
Apettd abdomine, hepar cum liene & pancreate falva apparuerunt : Intefiina, vero ex-
tus j praiq)rimis tenuia j liVe&ebant, intus a gangtznofi ptorfus non immuniai Pariter
etiam glandula: mefenterii, inteftinotum eoiuhdem ttadum ftipantes livore-Pmnino erant
corrupta:: Duodenum fcalpelld apertum corpufeulprumjfeumaVis apicularum, ad afpe-
tomglandulplarumi numerum elegantem oculis ftidts ptseprimis fub pylord , poft mea
dium enim , Sifiib finem duodeni fenfim difparcfcunt. In ventriculo , maxime circa otia
fieium inferius glandula: copiofa: identidem erant palpabilesi Thorace refeirato, pulmP
utetque pari cum inteftiuis livedine erat defa:datus. In cava dextrum cordis ventriculum
iogwdiente, & pulmonali arteria eodem egrediente, polypi duo infignes hzferunt, fibi-
invicem contigui , Seoolumnis ventriGuiifitmiterimpadi: mirumque foni , hincpulfumj
quidum ^tinua laboravit aliquando intetraifit fiimmeque iDa:qualis fuit j eadem depul-
lapleuariercdiiflc. D.loLlac.Htrderus Mifcell.Citriof. Decur.ij. Ans.vj.
Q.
Ob SERi
iSz Anatom.PraQ:.Lib.IlI.SeQ:.XI.
' Observatio VI.
'T3e cruento ^ furulento dvi fluxu diuturno lethdi ex '.ifiteflini coli
eroflone & 'fphaceldione. V , 1, 1 .
■T^Luxus alvi cruentos rarius culpa -hepatis, fcd ex inhumeris aliis eaufis , rjazcunqu,
P TOforum fangaineor'-m in inteftinis-apertionemefficere quocunquemodd polTuntjiic.
ri przter alia ex fequenti quoque feSione di^ci. Vir 34. circiter annonim , temperaihen:.
tfoptimi& fanguinei jlajpfue curru inverfo graviter cbh^fus, fiihulque fraautam clavicoLe
finiftra: paffus , 'a Chirurgo curatus nihil ab hincincomrhodifenfit , nifiquod appetitu fcn.
fim deficiente , doloribufque abdominis vagis per vices, intercidentibus A-viau parciori &
tenuiori vivere cogeretur. Ann6 verb a -lapfu iftd circiter quartd tbrihinibus atrbei-bribus '
Se paulbpoft vomitu 6e alvi fluxu cruento corripitur-, quz-tamcn-firigula feaa vena aliifqu^
adhibitis remediis difparent , perdurante quidem aiiorexia , & doloribus colicis multbties
recurrentibus. Unde etiam quoties malum priftinum imminere -lenticbat , in remedusfoc.
tis felutem quierit, SL quotannis venam fibi fecate jubet : Nihilo fecius tandem atftate^to-
ximeelapsd, dolores atrociffimi & diarthzacruenta Se purulenta ad miraculum enormes
Se nimij ita invaluerunt, ut remediis licet omnibus adhibitis , ultra quatuor menfes mifeto
excruciatus Sd defatigatus, mortem inter leypothymiasfubiret.. In ejus cadavere , quod
ipfe atget aperiri efflagitabat , nihil notabilis obfervavimus , nifi 'quod inteftimim colon
nonfolumvalde contortum. Se velutiinverfum ,fed etiam totum corrupmm , nigrum St
fphacelatum videremus , quod jam tum putridam materiam tranfudafle adpatebat, . indf.
que leviflimo attritu , in fruihila difeerpi poterat. , Ex quibus proinde collegi , lapluifts,
licet tot annos terminum fatalem antecedente ; fitum inteftinorum , in primis coli Se Wfo-
rumadeb fuifle mutatum Se diftortum, utianguinis ab illa circulus per ports ramos pyom-
pte fais peragi non potuerit, quoufque magis roagifque impeditus exitum tandem inco¬
lo invenit, fed reilitando fimul , ejufdem inflammationem, corruptionem Se mortem indu-^
xit. Oom-D-ChriflUn.VuterusMifceS.Curiofor.Vecur.iii.Ann.ii.
ANATOMICE PRACTIC^
LIBRI TERTII
SE CTI O XII-
D.e Excrementis alvi praitcr naturam &Eorum per aliena
loca & Involuntario exitu.
Observatio I.
Vmegttorum excrementorum dejeiito ut plurimum vifleeris ditujus vitium fequituf.
luNT nonnunquam Fluxiones vitio alicujusVifceris, ut inflammatione Hepa
tis,tumqreLienis , Sec. Memini me fluxum quendam diuturnum in multis ob-
fetvafle, inquo varia, opima, nigra, coerulea, viridia , fatis corpulenta excerne¬
bantur.- Exquo alios ex3&Sc, ut Advocatum de UFergne 8c alios vidimus ; alios in-
teriiffe ut Malicornium , Peditatus ducem , Fabrum argentarium Se alios. Omnibus fere vi-
ai«zKw_wyarrtoS£ ulcus in poftremointeftmo. D.Datichy, pofl: fextum annum quo eo
morbo laboraverat , interiit ,Obfcflb hepate multis vomicis, lyderata patte mefenteri).
His qui convaluerunt, intervallis idem morbus rediit, vcl dyfcnterica excrementa. HoUe-
eiutadeap. ^ulib. I. de morbis internis.
Omnibus
xionc* tcecenc , tum qaia ipiamc: excreracnca iq rarar,viteum2c,eorcs sgn pcjorc lontloco^am plurcs
piitrcfcaBEt^ppflffr. vcrolib.2.fl«wor/^^ verf. partes in vitio fune ac plurium sfFcftionum , qua con-
?<r.xi - , diftingaam^b eo qui aliaadc prove- tiam’ unde maBamcalamiiatcJargaX*
boc efti a puticdine humorum in venis ftabulan- pet quas fetantur calamitofefunr.
Dejecluues hilit>ftj.iqiiidic ah iajUzamatune lecoris in gan^amm dejinexfe.
Amulus N. per annum dolore hypochondrii dextri conficiebatur cum febre , alvo mo¬
do adftriaa,modo admodum liquida, & plurima biliofa, liquationis inftar egerens He-
-erard„rnm.maonura.aik:^,„c^;-., vcntticulum j gibba parte pfopc coftas nothas ni-
tat durum, magnum, albicans ci
n, plumbeum, &c. ridstit.de febribus.
{■iqxiii
iSjr Anatom. PraS, Lib.lU feS, Xll.
Ll^nUuftxraaaiilioCi) OuiiujffaMeiJofaxia: vi-
<imclIcnmbebar,Sair'nulk bile tinae, 'a-
.qnoia, multa dejiciebat, hx^chondrium habebat
taaui cedens & gibbum: lib.4. Epidem.
ViUtJiits in commem hunc haud dubie hbotafle
morbo acuto ex pituitoiis & aqnofis , hifque /itis
lineeris: Omnia enimligna talium humorum lem-
per faifle, (ut hinc conftet non omnes acutos .mor¬
bos ,efle ex bile,fed frigida etiam fubjeao materia
polle etiam celetem alterationem accedete)namha-
bebat mul^.dejeaionem per. totum morb^u
plicia excrementa funt in nobis, biUola & ferola ad¬
dit , ideft, minime biliofa , fed vSaraSt», id
eftaquola: Hypochondrium autem quod illi erat
taaui cedens & gil*um, i-ejholle & diftenaHa
quodaquola ( cum flaiuola forte ) materia redun¬
dantiam lignificabac ) huicdurum.foit, objeconj
inflammationem,/ quo multa genita bilis feto per¬
mixta. Quales dejeiSiones ab Hippocrate ibidei»
annotata, De/eStWr ,ait, cHmfiih dio txp^
Jtt^ejfent , Jkferne leves fenues ^vet^Jtmiles. hili
eme vero fiihftdentiiemhiihuruml Signifi¬
cabat aitfrellefiy-s in ctmm. hoc tenue .& leve, i£u
tidi limile, bilem cum aqua delcendete ; nimumn
ut in urinis repolitis fepatatur inferne fublldenti ,
&fupeme quiddam tenuiflima tela ateneammfi,’
mile , lave & tenue , ka-in pletifquedejeaionibBs
aquolls. Refen vero idquod lepatabatur id quod
in iis latitabat.
IV.
De^eSimescwtritUifeetidu, imefeatememaintfcirrhefoerticl
NOb. Vir pondus in ftoraachi fehtiebac fundo , rmaus habebat fortidos , flatus vagos
murmurantes , Dejeaiones cinericias, foetidas , &. farpius diarthoeas asmulantes. Illfus
mefenterium totum fcitthofum 8t lapidofum quali , In cujus venulis.languis acet , fetofus
videbatur, ddc. Vide lib.i. tit.de meUnchoLia.
Observatio V.
Chilefidejecihtmefe/tterio fcirrhofs txmeribtis referto, 'S'e.
PUella 14. ann. penitus extabefaaa obiit , Excrementa quotidie bis tetve liquida Sc chy¬
lo miftaexcernebat : Reperi mefenterium undique refertum rumoribus duris , atque
ftcatomatibuSjptiEcipue. circa vafaSs venas qua: ad portam protendunt : hinc chylus pet
mefenterium Sportam ad Hepar pervenire & per reliquum corpus diftribui non potuit.
Vide lib.t.. tit.de ehthift.
ObSE RVATIO VI.
Tluxus Virtus Mefettterii abfcepm fequutus.
A Nno ifeS. Julii ij.FrancifcusCaftcIIus, Patavinus Chirurgus dexterrimus , adfe-
jf^nium vergens, temperamenti biliofi , anno fuperiore menfes decem Fluxu hepatico ,
implicitus, continuo fucci cichorii &ab{ynthiiufii, cum maflfiche & rhabarbaro relliru-
tus , nunc initio faniola , deinde biliola & pituicofa cum dolore viritimque debilitate reddi¬
dit: Fa:ces, przter eas qus clyfteribus evocata: , nihil puris habebant: urina: cpnftitutio
naturalis: Pompeias Ctimus putabat efle Jecoris live infirmitatem , cx qua chylus ita
crudus ad iuteftina remearet: loannes Prevotius credidit mefenterii abfceflum elTc : 'Nes
abfonum eo rupto, loco nempe interiore, nullam perfenfifle febrem, aqua, ut & a tor¬
minibus , plane immunis erat : Reftc divinafledocuit eventus , quum paulo poft is medio
kccefliiret. joh.Shodittscent.'}.obfervat.5^.
MEnfes decem flnxU Hefitico) BenediSo Vtl- preflione:Ide&quecenfe: tumorem illum inmelen- .
vntico oblata eftmuliera decennio pafla (u- terio genitam foille, quod fepius fit fenrina multo-,
motem in dexttohypochondtio , ptogtelfii tempo- tum exctemaitotum „ atque obtuli fenfiis cum fit,
ftetidas, copiofa: , fere femper per alvum , quando- ' riuntur apollemata fiipputa'ntia, *^alia fieoaentilE-
' ■ 1 Tumorem illum praeteritum - me ab eo fuerunt dbfervata,qii2 tandem fubfidebanr
cepsy fangmficacioni deftinatum , tandiu tumorem potibus recurrebant , & pblitefcebMt denuo per lir
illum ablque infigni labefadiione calidi innatito- ■ miles dejeffiones : non raro cruentas',- ita ut ' ‘
letare non potuillct , Addit quod febrem habuillet fuerint quibufdam , illas pro dyfentericis b.
comitem , cum macie totius Se: menftruorum lup- bus : Vide conjklt. 87. cem. 2.
AlvifrefaviumalbicaKS ivitiojecerisexeitatum.
Her jactibus alvi profluvio albicante laboravit: vitiofum e
,JL WxAao»- Videtit. delSero.
t Hepar &'velut
§. a.Foe-
- De Excrementis al vi p. n. 18 7
s Fccmina liquanda feces deponeret, albida: dte erant: Hepar erat durum & fol-
licuIumfellisexlubebatinfcfccoHaplum&fcrctotMnconrumptuin. Vide Tit.de alvo td^
jlricii- - ■
F,£ccsalb2,lifimalalvusadfliicia., obflmaioe; mearauin occlufionem, obfidere pofle non modo
cyftidisfelksjvel ejui moataum oftendanr, ductus qui ud inteftina tendunt , fed & eos qui in je-
ex biljs defc&aquz feces colore flavo vel rufo tin- ‘core adcyflin & meatus cboledocfaos: Poteft&fieu
vere folet, ac fecultatem expultricem inteftftorum ri ut hepar debile vel non generet bilem , vel geni-
KojflererNotandum autem obfttuaionem illam aut tam non excernat.
Observatio VIH. '
Ttitumt» dqueorum DejeSio ob infar&Umcoli iniijlini.
IOb.N. nihil nili liquida aflurnebat, cum ventris dolore : quz alvo excernebat aquea
erant Sc velut filtrata , Colon fartum erat &' omnino repletum nucleis ccraforum d£ pru-
uoram. Fide tit. de ventris dolore.
Observatio IX.
DejeSiofnrulenuifulmonibm ^ mefeaterio.
R Ex ChrilUanilT. Ludpvicus XIII. fluxu purulento tabefeens obiit. In eo deprehenfus
pulmo in purulentiam abjilTc , hepar exiuceum , mefenterium & colon pure diffluens.
iqomettus demorbis hereditariis
AFfc(9ais initium in abdomine fuir,:u oblcurum debilitatem omniuih mihTme poteft ruftiuere, quia
quomodo illius vitia ad pulmones fuerint tra- indiget motu vehementi , & ob alterum non purga-
duSa ; 'Communes vi* nor* , de alia pf m® au fit tur , ob alterum facultate cito deftituitur.^//5fw 5.
cogitandum Uelcite cogor : alferfe» vefter puris ySa.
iniuffientibus exfcreatmnex inferioribus deducit, 'tf- MefeKteriiim(^ colon fnre Notat^*-
fcd ‘vias ignorat :Ih avibus res expedita, in quibus lanas Encheir.l,i.c.i7. Solum colon pir* citeris
pervius coauneatus inter thoracem & ventrem infi- ihteftinis obnoxium efie eiulceranohi qU* pus pro-
ihuin patet. Th. BartholinsTs cens. 4. Efijl. 99. ducit, quod multi maiiate putant d mefentetio ul-
Elnxn tabefeens obiit ) Pulmonum & thoracis af- cerato , ■ Se infeliciter utuhmr purgantibus ’ Sc clyf-
feStioUibus^vi dejediones inutiliter ac nonnun- matis , qu* magis irritant foventque malum & ad-
qpamexfrialiref fiiccedunt: Tenuialcil.tranlcolan- augent: Qma ejus. extremitas, jundta inteftino re-
mrin ventrem, cralla intra thofaceinhitent,& fi- &ocafn6fioreft,ibiabicellusdolbrificigeherahtut,
cultate foiuta morbo non foluto mors accediuQuia qui pure excreto ocyus fanantur quam fi a mefente-
a thorace in ventrem expedita via-noh eft, ■& ea pars ‘ tio ptcrdSant. . •
Observatio X.
ItejeSiiof urulenta amifeiiterii abfcefibus frodacla.
T Onga; molefticqae segritudinis InNobiliffiniG Viro , nuper dcfuhS:b compendium fa-
I a ciam. Abfceffibus (eatebat mefenterium alongo vifeeram vitio^ nativa dilpofitionej
continuatis ftudiis , Ss obUruflis hatmorrhoidibus : Continuo per alvum purulentam ma¬
teriam excrevit , fubindeeandelh perlotfcfat, nijurarfestehes efle offenfos: femper ta¬
men feces alvina: pure prodicte, unde extra inteftinum re&um, cujus Iphindcr dolebat,
& exiguo foramine tuberculi patebat , fedem affefEam fufpicabamur. Nempe glandula:
mefehtctii apofteimata congeflefant , qiiibBS maturis rupnlquc puscruftabatur ; remitte¬
bant fubinde dolores expurgato. copiofe .phre, fed.coaectvata rhateria & ad fuppuratio-
nem mamtante , dolores & febris in dies fingulos oriebantur j ex, Goi ps^fagio , t^mque
purcad librarum pondus prodeunte , levabatur , donec idem malum quafi per circulum re¬
diret.- Tormina circa umbilicum, gs ruptioquafivefieula-in abdomine ante fentiebantur
quam pus efflueret : Dolorum , puris , patientia: argri conflantis nqllus modus. Omnium
remediorum fucceffum f efririaX maluru & locus abftrufior frafttabatur , oneratis vexatif-
que ita interioribus, liatuta itandem copia' jjreflk puris exitnffl moliebatur. Inter os ft-
cVu'a SCc6xendi'cis , id m'(rifcQ'ttsfe'm6ri's', tubeIculuffl ortum , quo aperto pus copiofum ef¬
fluxit: hinc pertingebant dolores ad fcapulattrejafdem laretis fintfttani , for fan pef fefteaui
thoracicum ex abdomine ad axiUas procenfem , fiic. Puris effluvium demum cum vita cef-
fetunt. Th. Bartholinns cestur.ihs. hiJtor.f6.
(S 4 P B s E rV
i88 Anatom. Prad. Lib.UI. Sedi. XII.
D Omina N.poftexc
manarunt. i
pat in alvum , meliori 1<
Vtjecluiies furuUnte i f utri Mefar^o mtnmtes. ’
excretionem bilioforum fcquuta fant purulenta, qua: a putri mefar*»
\s C erum- batildem etiam aliis duobus accidifle teftanir IU. ^
:gri : ‘ Pus cap.^^. NeQiic'hdc impoffibile eft : Si enim in febri '
rxcretioni bus namra fponte £cpe,tum etiam medicarnentis
p£ Excrementis alvi pv n,
: z^gvapiua bdim ^ f&cco 'illam Bilem ad inteftic
iorc fie ^aaf cccpimus ann
V-ycEfelvi iiaionej Atrab^^ ^ i
OAiiaem ^
Panct^^j-
Xxacbmdl eo
ferri pofTet fedulo e
Da6tain'l)ilariuih '
Vicorum'-, vilfdtigmxis dejecih, ibHefkteTudLienetriaJmiprum &c: y
HErmannusN.fcnfitcircaHepaJ.TOhctBehrtS Colote*,' perpetuo Nigra dejecit.
Hepar circa lofcps extremos; ^valdc- nigiioans- videbatur , I tidetn & Ren dexter,
:n quoque vehementer eapatte qua alligatur, nigricabat ,'&tcftin3 ptorfus livida; prop»
tontenta limiiia excretis. Vidi tit.de Singulta.
a. Quidam conqueftus de doioribusflniffiti ’hf pbfchiotidrii , poft excrevit cum alvi foe-
is , & iine iis, faqguinisatticop.iacs^§u{tac^ifqrmia .• Repertus cft Lien extus inte-
, intus inftaranaurcx.-
,5. /rarqupdam.f^itcie^^iqne jangninisper fijperlpra&iBferioras’ a Liene prodeuntis
;riiti depreLendi:V;asBreYqimn(mjdigitijiiagnitudmc latum & in ventriciiluta adapet-
] yidtut deromtiUx „
j. 4, Vir melancholicus. Scorbuticus, fubito fanguinem vomuit , cum deieaionibus
ris , picis inftar : Vemriculus&lmeftinaiatranSento^qtSfi futorio oblinita, Jecur feir-
lium per totum cubetofum. Videtit. deScorbuto. . ■
4j,iS‘,c9mni^jbus d^.ahuudaptipji. coUigtte
neii' nid^^ Medicos 'etia'm,ih'mefeiiteridr^ circa pancreas, Quae-forii
srimeah^jCpKKpque- ddrpdris.^vHutralrdfa^iericiiia eft’j ia^gre'gatur':'qi
sus VKOaioiisdito- taiilempiOTgraYisai^o^airi&erir ,^mtgente
excrerioiies contiU- expultrice, naniriejus expullionemtentat,. hii
oaedu^jp^^Mra. .^ue de^^^esr;^ant'nig«rimi , quibus aliqua
im terminantur ero- acoedac vilcenim v-ipiacue eorum luDltanm lal:
ff-wya%(r|tAes hmnorujn , p*
tm fefe habeat , 1
5s' PprtE & araeciz ad hepar fanguinem perducunt:
jiernovos.ductus lymphaticos , vel per porumcho-
pdpchum: ^icguid igitur excrementis alvi mif-
• cetur, hili.yel bilis licyel acjia , ex arteriis mefente-
rfcis expmgatur, qux a corde dependent; Edulio
iariguinis c Porce, difrtiptione , ahbi quam in ca¬
vum abdominis, fieri non pomit.
, ■ i\fe-,2].-,Nign;deje(a:iones {juxta Saixerixm
fart/i. fiU.x. cap. j.) Cunt triplices,
prima eft cxlan^ine, .quie.venis.excidensin gru¬
mos concrefcit Mctque fit qfiem Hippocr. piiM
li , leu foece illa languinis qtue circa lienein collis;
tur , & fufa liquaiaque manat , nec in furnos con
crefcit: 5. eft ex bile arra-, quz colore ni»ra efr
fplendens atque acris : Primi generis dejccSo hm
ita periculola effinifi fotfan fanguis puttefcat at
que veneni naturam induat, caula fit magna, UQ(jI
illa languinis coUei3:io provenit, (qualis in Princi»
cuiven^Pottzdilhiptio&aaell:) a. equidem C
pe fircum aegri commodo , lienis tamen Scvafori™
fplenicorum debilitatem arguit: IdeSqne videndum
an talis evacuatio fiat per crifin & a namrm robo¬
re , anverbfymptomaticc : 3. pelltmacll, utpa,
te quK acidifab humore pelGmo. •
" Sanguiaisdejeliw a cardedtfuf erjtis fartibus ad intejliiia transfu^.
PUeUacolicodolore atroci afflifta, per biduum ante mortem copiam fanguinis niger-
rimi dejecit: In venis & cordis ventriculis nullus fanguis inventus eft , quia natura ex¬
tremo conatu totum ad inteftina detruferat. yide tit. de -ventris ddere.
Excretieftercorisex abdmine f erfiHtilam, VKlnus JequttUm.
CApitaneus quidam-inveatre vulneratus , ftcrcus per fiftulam, qua: fanato vulnere
illic remanferat, multos annos incolumis alioquin & fuperftcs excrevit : cujiis cai-
fam inveftigans ex anatomicis otjfervationibus, certis argumentis collegi inteftinorum vul¬
nera, fi illis in locis ubi carneae ' mufculotiim abdominis portiones exiftunt, ventrem pe-,
netrent, agglutinatis tunc mutuo utrinque & intcftinotnm 8t mulculofe carnis vulnerum
in ambitu labiis , viam fleti pofle per quam ‘ftercus extra corpus educatur, & in abdominis
cavum excidere prohibeatur^ eaque vulnera licet. confolidari nequeant: minime tamen:
effe lethalia : quod ecfi rarum fit, tamen & in aliis partibus , ut vefica , accidcre notum eft.
Zlaterus ohfervxtionum f.:ptjiia. .-r :■ ...
- ■ ‘ Facam involuntarius exittss & ant frolaffus ,:kmMo cerebri ^ [ftnadorfalts madore.
IrOhannes bi- i ride til. de:Phihifiltb.z.) incontinentia fxcum laboravit , cum inteftini refli
,pr.olapfu :. GapatLeratiili naturali majus;, adeo ut cranium- p. n. extenfum eflet: Spinam
dorfi, & nervos inde prodeuntes madidos adeo, ut &ipfaoira flexilia cflent Scc, ■ 1
Feces fer vulvam excrete.
I Nferdum-rnteftinum rdaump. n.elaufo ano in veficam terminatur, & fimul cum uri¬
na fece^alvjipcr penem (quod femehn puerulo recens nato vidimus ) vel per vulvam
( quod icidem In.puellula fcmcitri coalp.eximus ) excernuntur. Cothofredus Moebtus Fundam,
Tutnor ctrcatmbiltcum-difrapiis, 'iquojlercorafurulenta exierunt s ob vitiurn
' ^ tniejltnorum tensdum corroforum.
VXorN. dolebat circa umbilicum ( ubi excitatus Tumor, e quo rupto egreiTum
pus cum ftcrcoribus : Tenuia inteftina inventa funt a putredine corrofa. yidttit.it
ventris dolore. ■ ■ ■■■■?■ n t ^ .j
^ Observatio XXIII.
dlviexcretnenta.cum .urina re f dita ,.eb laceratam vejicamd cernofitate
futriinreclo inteflinp ^ i regione vefice.
SEfto cadavarcPetrrde SqhatdcsiTc Medica illuftris , przter lapides renum prodi',
giofos lepcttds, etiam in rcaoititcftinoj e regirvnc colU vcficx , inventa eft 'carno-
De Excrementis alvi 'p. n,
gtas putris , qui fiia putrilaginc veficam ita laceraverat, uc intcftiBorum excrementa ante
obie^ una cum urina redderet ad miraeulum ufque, Fernadus Senior libello de Nefhrittdi.
OnsE-RYA-rio :XXIV. ' : f
yjlmfaescuTKuriniemiffdcbreBum intefiinumveftce im^Untaium.
§ l.T ApioidarcujuidamSchapbiifiam filius claufcrand natus eft, qui diebus aliquot pau-
’ I ^ cis , quibus fiipervixit, una cum urina ftercus per penem excernebat.
Puelli cadavere difledo, deprehcnlumfijir reauminteftinum , non ad nates ferri, fed
vefic* implantatum ; qua: caufafuitcutxum urina alvP&aes excerneret-, obfirumen. Cof-
i ' -- - i'---
§.i. biatrona Genevenfis filium pepetit q^claufo ano excrementa per dudom-utl-
nariumfimul & urinam ‘excernebat : Accerfito itaque Medicorum & Chirurgorum Coi*
l£oio , nullus in ea fuit opinione ut de ani incifiohe quicquam tentaretur .■ Tandem quum
ejmtementaindurefcerent, nec perductum illum anguftum amplius permeate poffent,
inflatuseft ventet, exorta eft febris aliaque fymptomata, itautxvij. retatisdieci vitadif-
Aperto cadavere inventum eft inteftinum reftum adnatum fundo vefies. Fobrkim Hild.
cenlur.l.ohfer-vat.lxxv.
D e oa incijim &c. ) plane inutilis foillet, rati apertione confulantur inter recentiores : ScuU
& noxia, quandoquidem via infolita & alieno «««j Tabui. 14. figuris ao. & ai. uvom Hirni Mi*
canali feces expellebat natura. De ani non pctfo- chotechn. §. ij.&ji.
§ . 3. Puellus alvi excrementa per lotiutci tranfinifit : Extremitas refti inteftini corpori ve*
fies inftar Ureterum inferta erat. Fideiit.de Alvofupprejfi,
Observatio XXV.
Fecum fer umbilicum exitus fojl fuftum Tumorem mufculorum abdominis, ab ulcere ColiinteJlmL
ADolefcens 11. annos natus , cacoohymlcus, tumore infigni duro & dolorificomufeu*
lorum reftorum abdominis ab umbilicum laborabat : Rupto tumore, excrementa
hanc viain iniere , ut pef hebdomadas quacuor aut quinque , nihil per alvum egeftumfit.
Ego ventremdiffecui , & i. Inventa funt excrementa in vacuo ventris fanguine fuffufa,
i. In colo verfus hypochondria Cniftra ulcus oblongum & callofUm &e. Fide hijloritcm ime-:
^amcaf. OeTumoribusuentris ex Fabritio Hild.centstr^i. Obferv. 51.
Observatio XXVI.
Faces fer umbilicum excreta ah intejlinis diverps' locis ferforatis-.
Vir quidam per umbilicum feces reddebat, partem tarnen etiam per alvum excernens:
poft alterum circiter menfem obiit Chirurgus pulverem adftringentem Inlpcrfetat fo¬
ramini, ratus hoc pa&o inteftinum perforatum conftriftum iri.
Sed aperta cadavere tota ventris capacitas ftcrcoribus repleta vifa eft: & inteftina diver-
fis locis perforata, apparuerunt, unde excrementa prodibant: Peritonamm quoque ince-
fllnis atftc alligatum , feu potius adnatum confpicicbatur. G. H. Felfcbiusobferv. xlv.
"fmeSlina diverfis luislperfiralaj Meliore eventa alioqnin&fiiperftes excrevit: Cujas 'caufam invefttf
Ixuidam inteftina erofa, ita ut per foramina fteteofa gando.ex anatomicis obfcrvaiionibnS certis acumen-
exirent : jam prope dcfpetato coaluerant decoSo tis colligo inteftinoium vnlnetn , fi iiiis.ia locis ubi
Anatom. Prad. Lib. HI. Sed.XlH.
ANATOMICE PRAGTICiE
L l B R I r E RT 11
SECTI o ^X:iir;
DE ADSTRICTIONE ALVI
§. 3. Craflior picuica in Cccci aut Coli inteftini eelluUs diutius coercita, connuaquam
conctefcic in calculos & alvum cohibet: Quales fscpe vidimus inftar nucis juglandis. lerm-
liits Pidhol. lih.6.
. §.4. Vir Illaftris variis fpafmistentatusphthificus obiit, Alvum continuo adltridam ha¬
buit, Inteftinis majoribus excrelcentia: qua:dam carnea: , inftar auricularum mutis ad-
nafcebuntur : plurimz ex utroque mteftinorum , GoU & Reifti latete &c. f'Ue lii.l.fiS,
bos coiifuctis abfque emolumeiuo adhibicis , Tan- lisc ^
§. 5. In hypochondriaco adfuerunt obftruftiones alvi : Inteftina illi in latere dextro livi¬
da , nigricantia , fphacelata ; Coli pars fupcrior inflata , inferior fanguine concreto fecu-
iento plena. Videtit.de l»affeteatia.
§. 6. futor per menfem aut ultra feces alvi non excreverat , & multis clyftetibns
ae .purgantibus fruftra ufurpatis tandem interiit.
Aperto cadavere , omnia inteftina inventa funt fecibus , aut alimentis , vel potulentis
onimno repleta 5 inftar fanguiculorum , vulgo sWi»r, quod judicatum fiiit kfacultatein-
teftinorum expnlnic&aboUafToveaiffe.Rk/eriusexciimmuisic.Sam. Permii.ohf.iS.
[ §. 7. P. Blauc teofione dolorifioa ventris cum febre affliftus , nihil per feceflum rejidenS
&c.Iaventaiuntinteft!nacrairalivida&feml6ortupta, unumqueexiis perforatum, ia alv
domine vero multi humores fmtidiffimi &c. tit. de ventris doloriius.
§. g.Rciigiofa mulier inteftinorum doloribus multis jam menfibus urgebatur , & Alvus
ni! nifiaegreSt durum, idque decimo tantum quoque die reddebat.
Mortuarcorpore incifo , inventa funt inteftina aitiore callo GoniltiSra , adedqueiter an^-
ftum relinquebatur ut dejeaiones a:gce tranfmitti poffent. Benevenias de Ahditis c. 30
§. 9. lavenis fradus acerbitate pattim dolorum abdominis , partim vehementia con-
vulfiODum , tandem paralyticus obiit : Inteftina , quanquam cruciatu perplures dies afldid*
«que .immedicabili fere fegnitie laboraflent, tamen integra & inculpata fuerunt , Sei
De Adftriaione Alvi; ^
V ad caput ven tum , ferum multum inter cranium Scmeninges diffufum tepeo tum , circa
pSicipiumfpinalismednlte&c. nde tit.de Cen^vulfiontm.i.
Observatio IL
jjlvuscohthiueb'Jtccitatem vifieriim&itil^iniirum, e quibus Duedemtnfiemre inpir^umeml
IO Preffius, Medicus Romanus, fe in cadavere'Gapucinividiffea(fcrit Duodenum inte2
ftmam undique repletum ftcrcore, coloris atri , levi &duriffimo; quodinplures partes
aivifem tubera ad unguem atmulabatur , fine tamen magno factore ; quod a caliditate ma^
xima ortum faabuiffc credibile eft : Pater ille cum piius jutis , altetiufque rei cochlear fume-
.^,fjatiniJvomebat, & cum vomitujmagnampituitz vitrea: quantitatem cxcernehw, ab&
que'eo quod ullus tumor, ullufveftomachiviciflatumque partium dolor adeffet.^ ^
In >i qoo eveniat eoBjeftata afleqni poffun ostnam vatlPiffit , adeo ut multis quibus vix officio fusgebai
co'm Patn ptius fere quotidie quintam lotifmatini tnt ca de caufa , id confiliidedeiit ut Jmature de leSo
m fum- futgetent , quod tepore diphotefin Uberiorem ptocu-
'jjlvus immnigere ob vitium ventriculi & iMeJiinerum tnputorum , mgricamium.
■temeiafundoveatricuLi.i.Ahfcejfum circa hujus fundum, i. Sitam ejus dr colip
§. I. -r y It melancholicus alvum habebat adftriaiorem: Ventriculus illi &
Y flata nec non nigricantia , inicrius atramento quafi fututio oblinita.
Scoritttb.
§. 2. Quidam xl. annorum obftruaione alvi fiepe laboravit, poli: mortem repertus ingens
rcefliis circa fundum ventriculi , ex eo genere qui Steatomatici dicuntur, ad magnitudi¬
ni anferinl ovi, qui fatis durus fuit redditus. Bx loach. Camerarii. Oferv.
§.5. Quidam obftruaionc alvi fiepe laboravit -• Poft mortem repertus ingens abfceflus
atomaticus circa fundum ventriculi. Vide tit.de vomitu.
§.4. Studiofus ventriculi debilitatem paffus eft ob denegatam excrementorum ejoaio-
m ; Ventriculus in finiftro thoracis latere latitabat, cum paitc coli (BC. Vide tit. de Vomi «.
Observatio IV.
Alvi adJlriSiio oh Pylorum cariitagimfum redditum.
./{'G&tit^de quatit, devomitu.) per femannumalimentaalTumpta evomebat, atquealvi
V JL dejeSiones paulatim magis magifque imminuebantur , itaut tandem vix quatuor fep-
uianarum fpatio femel alvum dejiceret , In illa Pylorus cartilaginolus inventus eft , adeo-
le anguftus ut majorem aciculam duntaxattranfmineret.
1^4 Anatorri, PraQv Lib. HI. Sed.XIIL
- - ' ■ - gitivo petCfteme, litoola Jlja niai
Dc Adftridione Alvi.
fliriortanirimr: Nec enim credibile hanc m- vifis fide abfcondiderint: Staraendnm ergopouus
^taonuna&onemls&maconyulfioneortam 'd- ab ip^ftatimconfonnarione hoc malum eveniffi;
pSmi ™=fenKrioruptainieftma,&ameCiraicis & forte idipfum in alvo difficili frequentius cetne-
extravafatns linguis nullatenus appareret ; ne- re contingeret fi in cadavera humana debacchati
^ip&inteftnia una cum mefentetio in nodis iUis liceret.
§.z. Jacobns Berthier in colicam dolorem indditj Supprefla omnino alvus; Imus ven-
terquaUrydcfatus apparuit, Prolapfum Ileum.. Tit.deventris dolare .
§. 5. Mulier nihil excrevit per alvumlpatio novem dierum: Illi pars Ilei inferior tota coa¬
luit, ut nihil pettranfirepotueritjgangraiHofaenim erat &: Fide lth.JrM.de Febribus.
§.4. Cuidam tumor inerat durus fub liene: aperto cadavere tumor vifus eft prosedere uf.
que ad fundum inteftini Ilei;quo aperto fatees induratz t%\exe..Fide lib.JrM.de Tumoribus.
^ §. 5 Uxor Dom. N. conquerebatur de dolore in umbilico cum alvi adftridione, &c.Tey
nuiainteftina inventa putredine corrofa. Fide tit. de ventris dolore.
Observatio VII.
jflvus tdfiriBt ob Caecum intejlimm cjdonUto obturatum i.Colonfecibus ohJlruBum. a.
o Eptennis puella diarrhoea corripitur:a mulierculis large cydoniatiimilli exhibetur:
^ alvus inde omnino reftillt: hinc tormina , dolor ventris , mors :
Aperto eadavere , caecum intcftihum adeo cydoniato obturatum deprehenditur , ut illae
nihil pertranfire poflet. Feruelius Paiholog. lih. 6. caf.^. lujlus LtigneauLib. de [anguinis rnifio-
gcpag.2.^^. Fbihiftoriafuftusdefcrihitur. ,
SApe in inteftino Creco tanta exctementotuih litudinem, qui aliquando petitos medicos fefelliti
fatcinaexcipimt, qux cum concoqui nequeat, cumexiftimatentipfumeiTe frigidum apoftema, vel
multum immoratut,ac tiiaiotem magnuminframn- in mulieribus molam Najtus meth.-med.
bilicum cum fenfu molefto efficit, in ablcefius fimi- farte 2. fag. 255.
§. z. Mulier in Colicam incidit, cum alvi difficultate, doloreilii finiftri gravi , quafi inelTet
plumbi maffa;Colonjuxta ventriculum flatibus expanfiim erat; reliquis in locis ad crafliim
iifque inteftinumanguftum,fecibus duris & craffis infardum. Fide lib.uit.de ParalyJL
Observatio VIII.
Alvus ohJlruBa oh colon fituita infarBum.
Cuidam gravis affedus Alvum ptorfus cohibuit, qui tandem ventre fupra rhodum intu-
mefeente deceffite vivis,lnvcntumqueeft colon ufque adeo pituita infardum ut folidi» ■
prorffis cenleretur,nihilque omnino fajcis in alvum delabi &anci.Fernelius Paihol.l:h.6. cap.g.
INierdum ctalla , lenta veteque gypfea pituita, qua: rariorem (i parciorem ipfotum per tnum expulforem:
Anatom. Prad. Lib, HI. Sed.XlIT.
taDocomfuiSe: QMmobiemabnlicrioridifquifitio- -vel jecoris, vel intcftiaocam: Ih ventticalo qniJaj
De Adftridlione Alvi,
rarionetum ficdtate atkflcfpffit foccedat com torminibnsjcnm fyrdpuarofir. fointJ
^ 2d tero eftqood Kojos noD fit tanta eam vel nihil vel leyitet cipa^ ?Hoc cniro fit qnia caflia
jLia^ohcrdSiintefixi purtcmtfimlD csnJlriBii?». 1. edi putredinem, t.: Ganunnim.
4- SphaceUm». & Dijheptun,. j. Sdrrhun. , DiUtionem. 1 ^ 7.
iiaUm confermatimem. 8. eulrefiSiosem. 9. & 10. ConUrfonem ^ oiUueionem.
11. Scirrhi»»- ip-
TV /T Irum qoodeuidam per totam pene vitam contingit. Alvus nil pene redde-
]V\ bat nili liquidum aut follicitata pharmacis : nefeiebatur quo id clTet refe-
^^AP^to cadavere, repertum eft in medio unius crafliinteftini annalus craffus «edurus,
qui mediam pene inteftini partem occupabat: Sic cralEora excrementa non poterant tranf-
^""Uxor N. incidit in dolorem in latere dextro , iub regione Hepatis, cum alvi ad-
ftr’Aione &c. Inventa in eo loco pars inteftini Coli putrida & denigrata. rideli/. de
wntris imum ventrem implacabilis , venter perpetuo ficcus : Colon re¬
pertum velut nigrefaaum. r« t/e _ ,
C . JnvcnisexintervallisfolumfatcaUa excrementa deponebat, licGa,exufta, citra no-
xam uilam: Acceffere ventris tormina cum ftercoris fuppreffione. Inventus cft calculus ca-
ftanea: magnitudine «4 forma, Colo inteftino tenaciter adhaerens. f'ide tie.de ■veniris dalere.
§ Matrona feptera diebus nihil dc)ecerat:Inteftinum colon ,,non procula reao, Spha-
ceiatum. tunicafquedifruptasvidi: ' •
S 6 Obfervatum inDom.Zolin Medico St Advocato Gillot, cui Colon, qua parte vi-
n. — ntfir.iftro, colleaaveluti cartilagine dura' ih fcirrhum induruerat . interior-
cavitate eo tumore inter cepta ut nihil tranfeurreret: Parte dextra colon ad -inftar veficx
dilatatum &:extenfum. Vide tit.de ventris dolore.
• §.7. MuUeri”. tettiana notha; deinde colica jpoaparalyfifoitaffliaa, cum alvi fiect'
tate & dolore ilii finlftri tenfivo &c. Inventum colon p. n. conformatum ,' nato ubi mo-
hoculus fitiis 'eft, & ubi colon ventriculo annexum , colon fuit valde laxum :flaf ibuS-expan-
fum ; reliquis in locis ad ctaffum inreftinum ufque , anguftum , faecibus duris iiifaraum.‘ Vidi
lib.h iit.de Porelyfi- .
§. 8. Uxor N. partui vicina, ppft comeftionem fruduurri horariorum kais , fupcrhaui.
fto m '^no hauftu cerevifiz fiigld* , ftatiin incidi t in dolorem in latere finiftpo/ub regione:
Hepitis-cum-alvi adfttiaion/i ^ . ‘ -
■ Seao corpOT^5®. poft dic mortuse , inventa cft in loco pars inteftini coli putrida deni¬
grata. bJjftrWroI»- -P- ; ■_ _ ' ' ■
§. g. Alius cum intemperantius cocnaflet, incidit in dolorem'VbfiTris circa pubem
rimum,cumfenfu caloris Scadllriaione alvi.
Seao mortui corporc,invenimu,s cqlpn circa illum, locum plane putrefaaum, ita ut etiam
ad levem contadum plane rumperetur. Idem ibidem.
§: 10. Foemina quaedam uterum gerens , per omne tempus geftationis , neque minus
nltimomenfc, totas dies indefinenter a fummo mane in multam qoaem acu npbat , per¬
petuo fedens , in, fefe quafi contrada «e incurvata , prono capitei^ t folerit acui ihtentzi
Hncim -ventris tantam conftipationem' incidit , ut totis 10,15, zo. etiam diebiis'', nefemel
quidemaliium dejiceret. Id quod illa parvi faciens neglexit, pergens quoufque poterat
tum fedqtidb tum nendo ; ‘donec pra: incredibili ventris tumore «r dolore (quorum uttun-
que ex alvi fecibus rctends contraaum erat ) federe uberius ac nere non polTet : ‘ Decum¬
bit tandemmifera, tormina ventris ejnfdemquetumox , indetyae.orti.tinxieus, ecefeunt in
dies,: acintantum aug-ntur, ut res in extremo periculo videretur .effcfocnnibus quotquot
illam adibant: Suppofitotiis «£ clyfteribus ad alvum ciendam vel Uolorem leniendum uc
R 3 , proli-
- ^ _ _ _ _ ^ - , jumemaat plane l-
fitus talis omnino naturalis ipii iit , cmn omnia inte- npfum ie vidiUe ait Burtholims 'Antamf. SlfirmU,
ftina,tmn inferiora tum fupetiora tegere debeat i ■
'AMidjiriSioobcoditHjn Uterumintefiinerum. i. Intefiiai reSi. t. 4.9. ilei 3. Ani ecclifjlosetKftr
metiAruniim.'^. 14. Infertionem re3iintefiiminvejuim6. ix. Amtm imferfi>ratiim. y.io.ii.iy.
Aelium hteftmum impltcutam cum veficx ^ ejus csBe.i. Oh adiium re3i intejimi fufru anum
afertum.i^.lS. Oh defeaumretliintejtmi'& f edicis. ij. ob ulcus reki iatefiini. 1%. ob idem
cenfiriaum amembranee vinculo acreiuflicatum.i^. -
§. I. A T lliti cuidam dyfcnteria laboranti mutuo utriulque lateris ulcerati contaftu int»-
iVX ftina coaluere : venter fupprclTas tandem mortem aeoivit. /. Hbodius ceat. 2-
§.2. No-
pridem ui alio sgiq . oblervavi.
Mulierrobufta, fcxagenaffa, nihil excrevicper alvum fpatio novem dierum : Aper¬
to cadavere, inventa pars Ilei tota inferior coaluifle , ut nihil hac via pettranfirc potuerit.
Rirtholisus centur. ^ ehfervat. 58.
§. 4. Filiolo Cpinfuliscuiufdam Thorunenfis claufusppdcx,fcd fine ullo indicio, apertus'
eft , nullis excrementis fed aliquot fanguinis guttis' fubfcquutis puelloque po.ftiidie
In cujus abdomiflC-apereo inventum eft intcftinum reftum , longitudine novem didito¬
rum ttanfverforum, ad pddfceHuilque firmiffime dearSiffime , ad funis moduni quaff con¬
tortum , nullo plane meatu , aut hiatu confpiclio , reliquis vilcetibus' 'fecundum naturam
cqnftitutis. Simi»tichHlti!:,iuiobferv.i../>iifceU.curfof.iiimi6ji..
UanquamP^rtCJW.Litf. p. 53. pueros im-
V-^ perforato natos natura minime vivaces ,n^ue
multos dies ejulmodi fei^Honi fuperftites elTepofle
ftatuat, refr^antut tamen c veteribus j£gineta,Nlr
coiaus Florent. Albucis, Haliabbas , Inter- recen-
tiores Mercurialis , Cardanus , HUdams , qui pueri
ciaufo ano nati curationem proponit ( vide §.i.) cu¬
jus vicaad lanhum ufque prdtri^ eft. Et iios te-
ftamur quod anno i^^a-Thop^um advenerit No¬
bilis quidam Poionus cutuftiiolo 4. dierum, /ano &
optunefommo., pr2terquam'quod ob podicem
claufuni excrementa egererciaudpomit , quia ori¬
ficium anicamc & cure obducliunfuitiCuiie^io
a^Ch^go acuto fcdpello forma crucis inftituta ■
grorum&foedillimiodoris , foramini impolito ca--
naliculo argenteo, linimento anodynoinuijci:o',ad-
hibitis poftea fec^dum artemmeiciunentis defic-
cantibus , & fic cicatrice feda curatio per D. G'. op-
time fuccellit.: In&is bic per alTquot annos fuper-
vixit , neque quod citato loco obiexva vir, •
unquam de ficcitare alvi conqueftus eft : Meminit
quidem Senltems Armam. obfervat. 77. alterius cu- -
jafdam opMarioniSjfinaturajam aliquale yeftigiam
monftrarip, , .polle illud cum ratione gentiana ma?is
dilarati,f^ curatio hsec dolorifica eft dtuiutius pro- ’
trahirurl /djfnt. - ± - fi . i '
Anatoni. Prafl:, Lib.lH. Sed, XIII.
i perfe^z & profanic coalefcentiz, ne Jongiradinem lente fnrfum
tnralibns claufis : ' horam alteri t
itus percipi nullo modo polTet ,
embrana quzdam ipfius twitutd
leipothy&iz &mdorcs frigidi aderant, anos obdu- pi, _
dtus eratrnembranaprzdora, in qua nullum fere in^ mennur. peculiare tradit f. vtin 'Hornt microttchn.
dicium 'aut veftigiumahi,prsEterquam macula non-
nihil livida apparebat : Illic fada parva iriciSbne,' " ' , . . ■
§.6. Uxor noftratiscujufdam lapicida: puellum eft enixa , qui alvi excrementa per Io-
tiumtranimifit, in fatis magnacopia,quod&co!orexcuntium & foitor clare tcftabantur;
Infpedta regione ani , depeefaendinius eo puf rum carere : T onfor quidam temerarius coni
tendens tenuiflimatantum membrana anum contegi , locum incidit , quofeifto fanguis far
tis copiofe effluxit jfedpoftridiemifellus puer obiit. ' , . .
Fada difledione abdominis , cum ad veficam , ex qua prodire ftcrcus conflabat , perven¬
tum , evidenter cdnfpeximus extremitatem redi inteftini, quaconftare debuifletanus , cor.
pori vefica: inftar ureterum , infertam , non autem per obliquum , iiti ureteres , fed reSa,
Bx ehfervitiomhiis Cofina Hotanchii. . ■ ! .
§. 7. Anno l)8o. abortivum puerum fecuimus, cui colon Si redum intellinum fascibus
:rac repletum, ano non perforato : Cajjms Banhiai,- .
§,8. Anno 1577. Clodia: natus puerulus cui naturaanum ira denegavit ut nullum foris
ipparerct veftigium : cumque jam per ro, dies vixiflet , isihilque excernerbt, neque per
inum neque per virgam ,habcretque abdomen valde inflatum ac tenfom , petili ac fi bre-
ftra admovi; nam fcquenti die per os o
menta corrupta & foetida excrevit, & fu
Fada difledione, teperi intettina omi
ita cuai vefica ejufque collo confufa Si ai
fine : Mufculus interca redi inteftini tot
& contundens, quod valde callofum rc{
folidi quid refiftere fe
indo , impello vehcmi
) ftat tandem , Diftentis quonfq
it; folidiorcm membranam abfqc
cujus pars major regurgicans, p
De Adftridione Alvi. 20 r
ei-at; onde fatum tertio a feaJonis die fupervenit.
Aperto epigafttio , totum grandius , totum pallidum hepar fcirrho vicinum , cyfti defti-
tutum reperi - Ventriculus flaccidas coafti laciis momentum continebat- Inteftina ina¬
nia prorfus, flatibus tantum turgida , vulnerata fiibicdere ; Quod excrementa vehit re-
^um , bisTateribus concreverat, bis orbiculari interlepiebatur membrana : Quo in cala
natura formatrix.non extreme arguenda mihi videtur; ut enim aliquandiu faltem ferva-
ret, flatibus, quitumfoli alimenti fuere materies, tot parietibus exitum prohibuit, qui ut
exturbarentur, bilis irritatione optime caruere. Bx obfervat. Uh.lejfeniii .Ujfen Medici
yruisUvieiifis.
§. 19: Quarto Decembris kSoz. natus fuit puerulus, quiS. eiufdcm obiit: Is poft par¬
cum, aliorum infantium more, bene& comedebat.& lugebar, interim tamen nihilnecper
alvum nec gervefiGam excrevit. ^ '• •
•' ^Hunepoft mortem aperui, abdomen admodum turgebat, quo aperto , inteftina om¬
nia flatibus admodum diftenta erant, praifcrtim reSum , quod praiter flatus excrementis
etiam liquidis plenum erat , & faccuVi inffar valde diftentum : Hujus autem fecum reten¬
tionis caufa erat ocelulib extremitatis inteftini , itaarftaut ne vcftigium quidem tranfitus
apparuerit : foris quidem podex apparebat, abfquc tamen ad tedum inteftinum via , I.R.
Saltzmdnxas ,ebferv.piig.-i.o. '
§.ki. Aperui corpulculum cujufdam puelli , qui 8. poft partum die obiit ; Erat autem im-
. perforatas quo ad alvum, unde etiam excrementa nulla dejecit : perparum etiam min¬
xit & aliquot faltem guttulas , Prifnb autem ante apertionem abdomen admodum appare¬
bat tumidum, Ss flatibus utris in modum diftentum : ■
- Dein aperto abdomine , ornnia inteftina ex rubore nigricabant , prster medium coli in¬
teftini , quod finiftroreni & toti lateri arflre alligatum erat,'flavitie tindum videbatur: in"
tcnfc autem rubere videbantur ob inflammationem , quam patiebantur ex nimia diftenfio'
ne, admodum enim flatibus turgebant & fanguine fuftufa erant; Inteftinum teSum , pu¬
gni inftar amplum , flatibus & materia fanguinolenta nigricante, qiialis in nuper natis pri¬
mo excernitur, repletum , prope podicem occlufum erat , & ita quidem' ut ne veftigium
quidem tranfitam appaieret : In hoc corpufculo demonftravi quomodo pitra infigne peri-
eulum alvusaperiripotuiffet juti conliilueram.
§. la/ Ancilla qusedam ex illicitoconciibitu 1670. Vienn* fcetum mafculum enixa eft,
vivum quidem , fedquod diutius in muliebris Unus latebris latuiflet, paulo poft expirantem;
Quem cum aliis examino , Anum delidero, loco cujus -eminentia quadam callof* ad li-
Mamufque ferotum dirimentem , ptotenfa erat , contteiftatisqueame digitis iis partibus,
mccoaium per penem prodiit , unde ftatim conjcciatum naturam viam pro alvinis excre¬
mentis per membrum afFcftalTe : qute ut melius pateret abdomen aperio , &c. Iri jejuno
■& ileo nihil p.n.obfcrvatura, ccecumverb licet prorenfius, c6ntra£lum tamen & vacuum:
colon ab initio fatis tenue, fed in progrclTu dilatatum , nec multis cellulis excavatum, ver-
fusredum copiofiffimo meconio turgefeebat, ac tandem in reaum, terminabatur , quod
etiam eo loci, ubi alias etiam vefiea locari folct, in appendicem veflex xmulam ( bxe
enim etiam in hoc foetu deficiebat ) dilatabatur , ac tandem non per anum , fed antrorfum
incmbrumvirilependuium, preputio luo munitum ftferens, extra corpus finiebatur; x>.
Ixarcyrolffrigeli» mifcell.curwfis anxi objerv.-!.-!..
§.13. Nupcrrimelixor D. de Cugy , Przfedi muniraentoruni ArEiamentaril Pafifienfis-
edidit pnellam cui anus occlufus erat : Nutrici rufliese commifla fiiir,ac 7. vel8. dies tran
fcgic fine alvi cxclufione , qua de caufa venter mirum in . modum infumuic , ideoque in
urbem reveifta eft : Vocatus induftrius Chirurgus , inquirens caufam- intiime-
fcentfe ventris , quatliita nutrice t.ura alvus puelfe effet libera .? Cui refpondit a riaiivitate
nequaquam illam exonerafll*, Ideoque iftatimanum examinavit, quem occlufum repetit,
ac parentibus fignificavit incifa membrana occludente aperiendum elTc ; illi autem rem ih
craftinum' differri voluerunt , CumVero res efiet in praecipit! , puella ron diu poft obiit.
Aperto cadavere a dido Rabigefio , reperta funt inteftina omnia repleta humore illo quem
Meconium vocant, aliis fecibus commixto, lacohas CmUemetn Trdci. de Educatione In-
fantinrncaf.a^o.
§. 14- Infans mafculus carebat podice in lucem editus, nihilque illic przter lineam, feu
rugam & notam aliquam rotundam , ubi anus ^Acrire debuerat, apparebat: Prxterea
pratputium illius omnino coaluerat , ita ut nec urinam reddere poflet : Quod cum non ani-
madvertifrent qua: puerpera: miniftrabant, infantem in alterum ufque diem, quo jam ani¬
mam agere incipiebar, non prius infpeaum reliquerunt .-Vocatus cum Chirurgo, cum prior
^veniffem, caufamque quod nil excerneret deprehendiffem , arrepta forfice przputium
levrtcrfeidi, effluxitque pauca uri:;a qua: vix tclUculosiUius madefaciat: Poftejfupetve-
202 Anatom. PraS. Lib.UI. Se^t. XIII.
iiieas Chirorgusfeaionemubi nota podicis appatebat,fecit, verum Jcum nulla via
teret , paulo humilias cutem fcidit denuo , fed ne tunc quidem ano fc aperien tc , cuqj {.
agone mortis eflet infans , eum reliquimus ,_qaihora uuaaut altera poftea exrinftuseft:
Sequenti dieviam illam feftione inveftigans, fefto in longum interfbeminco , oihil a
paruit , donec profunde duos digitos per fpongiofam carnem & adipem novacula adaft^
membrana tranfVerfafc oftenderet , quam cum podici illic obduftam cognolccremj
pello diflecui , luoxque atra materia, qualem infantes modo nati cacare Tolent, cop’
fillime effluxit , una cura flatibus crepitibufque &e. BUterusebfervat. lih. goi.
§. 15. R.ci9aim Inf eftinum aliquando fetui in utero , f res mira ) prorfus occludi contia.
git, cujus ego duo vidi exempla : Alterum apud Illuftrem Comitem Ortcnfaurgicum , qa'
ia mufeo fuo fufpenfum habebat hoc inteftinum isftar vcfica: inflatum , Nepotis ulmirum
fui: Vixerat autem infans ille mifellus ( mafculus enim fuerat j dies plus minus oao,&
ventris excrementa fubinde per os rejecerit; nefeientibus tum aliis , tum ipfifetiam ^5.
dicisquasaam eflet hajusfymptomatiscaufa: Intus enim inteffinum illud coaluerat, cxtca
fiori foramine libero fatis & naturaliter fe habente: fruftra etiam clyfteres & fuppoiit(x
riolafuercadhibita. Nam ne flatibus quidem erat pervium , tantum abefl: ut inde
egredi, aut quicquam in illud injici potuerit. . '
S- 16. Alterum exemplum vidi Heidelbergz in prarcipui cujufdam viri filiolo, cujus
jam mortui corpufculum rogatus aperui, & intellinum reftum eodem plane modo, uti
prius illud, affeaum reperi. Idem etiam inflatum ,& parte fuperiori colligatum aflervari
juffimus: Puerulus ifl:eultraqui.aque ycl 6. dies puto non fuit {apetHes Ubaaaes rtfihius
Obfervatim. ia Columbi Anottmen.
HUjus miraculi c;
Generofus t>. Con
le qofereret fcendendo per fcaks caderer , & clunibus
^.17. Puer ex pago Eftuppe ad me die 2 nauvittte fecundo cft delatus , in fletas fere c<
tinuoserumpeus, qui unito ad coccygcmperinaio ne veftigium quidem podicis habeb
unde procul omni dubio a meconio vel nigra materia , qualem modo nati infantes exei
nerefolent, fupprefla, iofignes dolores excitibantur: Juffi prarfentem Chirurgum noi
cala profundius ada^a aperire locum ubi confticutus podex efle debuiffet , fed irrito fueb
fu, die enim fequetui mortuus eft.
Cadaver ubi aperuiffem, inveni non podicem foluia, fed totum inteftinum redum t
ficere : Golon enim in extremitate omnino conftriaum quafi fime circumligatum erat, (
membranofumfruftulum breviffimu^ cis ligaturim appendebat , eb heftcrno vulnere Ion
diffitum , ita ut fatali nocefficate , nulla j uyandus arte mori debuerit infantulus Ich. Niceli
tinningirm ceatur. z. obfirvui. 8l.
§.18. Anno 1671. obiit Ge.neva: quidam nomine fa Grange, qui per; y. dies alvum no»
depofuit &c. Inteftinum redum inftar litera: S. reduplicatum inventum , & membraneo
quodam vinculo ibidem eonftridum , a proceffuperitonati inferorum defecndente orto.
ride tit dt ■ventris Moribus.
S.19. VirNobil.ay. atmorutn , malo hypochondriaco, & obftrudlonibus venatam
Bjefaraicarum jamdudum obnoxius, interius in inteftino redo mali moris ulcus habuir, id-
que fittuloCim , alvi excrementis omnino tranfitum depegans , Vatia incaiTum tentata , tan¬
dem ex quorundam Medieorum confilio globulum deglutit ex regulo sntimonii, fed 8£
huncftuftra, nam fubfequcbatur tympanites & tandem mors , In cujus limine alvus fpon-
tcfaarediebatexcrementapuriadmixca,quod atteadjucatandem reeufaverat D Geor-
giusChriJofh.Petriiamifie/lcurtofisanaiiGji.obfervat.yy.
Obse^SatIo XIL
jil.yitdftriBioe>blecur durum &Cyftisfe2ed ■vittam, l.ob bilis defeaum^Updem in Cyfii a. 7.8.
Ob plures aUulos in cyjlt.i.g.ob gUsdaUs meitum Cyfticum frementes. e,.Ob-veftcam obsurtnim.
< Ob meetum biUrium obftrufium.G.lQ.Ob vitio fmfort viUrii isjertioaem. lo. ob exhsuftM
De AdflridiofteAlvi} .20}
g ^ ^Oeminaquaidam.petfeptein veloao annos ivixunquain fine medicamsnto farces
depofiierat: vel fi quando fpontc fua,poft ingentes conatus deponeret , alhtiia illu
erunt- quibusveromedicmatuleratauxilium, iifdcnj 6i coloris lui tinfturam 8i fufpicionem
dabat non latis bilenl alanguine feparariiaugebanthancpullnte rubra: pettotumcorpus/ed
Hjaxime circa regionem HepatiSjCu infigni dolore di£fufa::Durities etia hepatis fe extrinfecus
tidtai objiciebat:Tandem tabes cum febre hedica miferrimurn tot miletiatum fine attulit.
Avebam egotot morborum caufetn penitius lctutari j' fed nihil impetrare potui quam ut
obiter Hepar inlpieerem, quod contenderem ibi latere totius mali originem , & late¬
bat ; Namipfum erat durum, & folliculum fellis exhibebat in fefe cptteffum & fete totum
confumptum: haud dubie caufam tam' dilEcilium initib feccfliium, poftea , ex petmiftio-
nebiliscumfanguine,dolotlficarumpuftularum originem. Intcrim concludendum nobis
reliquit, quandoquidem permiftio humorum importuna tantum corporibus creet incom¬
modi, diligentem Medicis adhibendam curam , ut commoda femper fiat feparatio , ma¬
xime bilis, cui fcpatanda: , prxter folliculum fellis , tot febticata eft natura fagax alia in-
ftiumcnta. Theod.Kerckringiusobferv.A>nttcm.%T..
FOlisitlitm ftlUs in fefe eoUafutn & fere cenfumf - Si depixeret alhida iUa erMi 'i t-x divtrfis diidy
iinkfAeUmis quoque in Encheitfiiitf Anato-: tus felleis poteflTdari ratio quare interdum alvi ile2 _
(nrco&?athoIog. obfetvavit hunc folliculum biia. iefliones albicent , interdum limni cum urina flai
tinmfepe bile evacuata exatefeere , fupcrftice dun- vefcant : , ' Nimirum quatrdbque potus choledochus
taxat epatico dudtu : Vaforum aiitto choledocho- ad inteilina tendens obBtuitur , hinc feces alvi albi,
luu) obfttuiftio fi diutius duret, ipfum Hepar affici- eant ; Interdum aperto ifto meatu , felleus hepati-
tut, dutuna incurrens tumorem ; hinc a refluxu bilis cus eft claufus, & excrementa fimul flavent. In ifta
infangaincammaflam .hacconfpurcac, & pniln. fotmina vitium in nttoque meatu & ipfa Cyftide
fe pet totum oboicae fuht & tandem tabes tcgium foit,qu£ptte ficcitateeoIl3pfa& vifia, bilem non
confecit. . excipiebant.
§.a. Matrona per triennium afthmate periodico detenta, per aliquod tempus nunquam
nifi clylteriis aut aquis laxativis follicitata illi alvus fuum fecit officium, ad omnia autem
purgantia melius fe habuit : Illius vefica fellea magna , aperta nihil continuit bilis , fed lapi¬
dem inclufum habuit magnum , inatqualem , pondere4. di'achmarum oificinalium : Hinc
conclufimus alvi conftipationem ortam proculdubio fiiiffe a defeflu bilis : Cerolus Raygerus i»
mfceMan. carief-anni ^-oliferv. II.
§.3. Adolelcens conquerebatur de jfiomachi & hypochondrii dextri torfionibus cum
Alvi adfttiaione. In vefica fellis zz. calculi quafi fublutei reperti fuere, -yide iit. de ventri-
atli dolore.
§•4. M.Fedler ann.ay. glandula: reperta: circa veficte fellea: duflum ad inteftina ten¬
dentem, eum comprimentes, ut mirum non fit alvum illi fegniorem fuifTe. r;We 4. tit.
de febribus.
§.j. Infans variolis inficitur quibus fuffocatus interiit. Illi vefica bilatia verfiis intefti-
num duodenum obturata , eaufam aperiebat obftinata: alvi quam paffus fuerat. Vide lib. 4.
Tit. de Febribus.
§. 6. Seftus aD. Sylvio febricitans& laeticus , in quo fellis folliculus grandis , diften-
tUs bile , hinc a:grp obdudus bilarii obftrudionem diuturna fuit alvi conftipatio. fiJe tit.
delQero.
_ §.7. Illuftr. &Rever.N. aliquibus ab annis difficultate excretionisfateom laborabat &c.'
Huic lapis in vefica fellea ingens totam replens fuit repertus. Illi rubor maximus in genis
&c. fride lib. 4. tit.de Febribus.
IVi ruin maxbnus ingeuis] Familiaris iliis qUi lUuftrisillc: Sed & notat Hypocr. in Coacis coloris
PulmoDum inHammatioiiedctinencui^ijuiaintcriic boiiicacem J^trferijfubfiftcntisfignunielle.
_ §.8. In CyftifelleaSereniff.Fetdinandi Medices Magni Hetruria: Ducis, fex adinven-
ti fuere lapilli, forma rotundi & colore nigri: Cum pra:tet mala alia ex ventris fupprefi-
fione, &affe(3:ufimili volvulo obieritGloriofifs. Princeps, non abs're erit fi primariam
^ufamtam fevi fymptomatis referamus in prohibimaa.ex cyftis oblbrufiione a calculis fa-
aa , biliofi humoris ad inteftina tranfitum. Crucius de ^uffitis centur. yfug. 211.
_ §.9- Adolefcens diualvo fuit adftti&iote, Q^opoft obicum fefto, fellis vefica aperta,
intus zz. calcuii , magnitudine difpares reperti fuere. Kentmermus libeUo de Calculis.
§- 10. Secando Comitem Aufumondianum , duo raritate commendabilia offendimus:
F k choledochum, alias in ecphyfin fe exonerantem , proxime pylorum exitum
Mbuiffe , ita ut non minus ventriculo quam inteftinis bilem tranfinitteret : Qua: caufa illi
ruit cur fepiusnaufearetvomeretque, & ( quod fequitut j Alvo effer duriore : Katura
cmm nativo fuo clyfmate, ceu rhabarbaro, orba, cum nihil expultricem irritaret, defide-
baE
204 Anatom. PraS-Lib III.Se6;.Xm.
batuade fiibito cholera diem finiit, a. Sic.S/arthol.C/iirdlilis ebferv. 6*.
' §. II. In quodam qui ex ventris dolore obiit , cum alvo continuo cs
vefica fcUis omnino vacua, cholidochus praiter modum laxus & aper
praifertim tenuiora , undique tam flava ac fi croco effent infeaa &c. ride
leribus,
'XJS^aJlinafi/ivd Sibilis a J intcftina confluit, teftmotum fobiit , non cavo il
De Adftriaione Alvi. , . ^Q f
_j,- lA-fficic, canfimellelabricitarisi calidita- uonc^maOioms, Bain-^tt^o &i }e<^ faapci
, ob-coE&fe bAis geneiino^ : fii- lato , ci G^o m dcap comm^r. qur c.^ b^
and oiaTno-.prahibet-exficcat^ nqn^ncieCi nba
f"!^^qaiWKn^,vdiDt>&£iamEO- gjaitaffi,®sU«t
'ifle canfiinCcatiSi ,iali<li<ai^,®jaw, ra- etiamiilis «^iamg^KC ^ . , ; , j
S i tnmuUere.mtf^Farinintiqtdin;
niaive^us Llunp mtcBinis jneuJ^cnsaYvum.pigti0remefeit,gW?,:?«> tametei
§. 4, InAnatonScni^nteriunipropius intuenteSj aeprehendi^in eo tumores glaa-»
dulofos , nucis magnitudine , hinc indeindiverfislocis inteftiaotimi-iaediat-fcdi «deo eona
natos , ut inteftina inde induruiile ■^ideiefitar, &c. unde alvus illi conftipatur &c. Vide tiudt^
mnis doloribus. ^
' - O-B SE-RV At iTg - -XIV. . . -
£vi odpiBh oh iafgaem Vmi tumertm, i.eb uterumm^eria extnsea mforMum. z. ob . Turno-
yemtkter ulvum fc vM'uom Utem^. i- qb ibidem inter mefttxum (jr onSum vejicn jateitr
teru. ob calcdos m -ue^nurintria. Et flaBttnU membranofa reUt tntejlmt c*-.
rjitttem intertexentia. .^. Ob vejieam magnjt molis rgufeulis adeatam. 6. cb eandept lotio
S^entam.7.
g •j' Idua: venrer intumuit uc in prtgnanfe ,■ & Alvhs lemper. fcgnis Exemptus ute»
y iUs ad libras IxxXvij.ponderavit. HdeftU de veniris tumm. ' '
§. X. Excrctio fecum impeditur potiffimum in ffEmellis exuturo laborantibus» quia ille
tumidusinteftinum refeumptemit& intercludit;: Apcrtmn hacreptimanacujufdajnmor-
tut abdomen vidi , in quo uterus tanta magnitudine intumuerat , ur inteftina omnia fupra
ad diaphragmadetrufa cflent, & uterus omnibus partibus adnatus : continebat vero urnas
tres cum dimidia humoris. loh.vnaUUs meih.med.fag. 161.
§.5. Sutoris uxori excrevit lx.£Etaitisannorngens tumor inter alvum ae vulvam, ied loco
penitiore quam ut eo vel penetrarent medicamerita pirs moycntia., vel ferrumabfrcffum
aperiens :,Unde faSuinut in dies latius fefe extend;ens,;.pervencrrt tandem ad eam magni¬
tudinem utfuppreflerit ipfi juxta alvum’ ac veficam : quarum partium cutn non potuerit ca¬
rere Ufu, carendum fuit vita.
i .r . . — j-g infinoantia, fic neque fine fuamole exitum excr - ..•. .•11—. - -■ -
interveficain & inteftinum lefiom ; Et focminis in-' vel lotium deponat vefiea, quE 'impedimentaocci-
tet eafdero pattes ac vulvam intermediam : piifcr- dunt infallibilitec hominem. Nie. Tullius Obfinat,
tim fi adultus nec maturefeat maraie , nec cfiundat lib. to. iib:^,
§. 4. Vidi quendam Antuerpienfem in quo poft diOcftionem faSam, inventus fuit ma¬
gnus calculus inter tedum inteftinum & collum veSex. Cerhardus Bergenfis lib. de calculo ^
aiibtitide f.^o.
■ S.5.Javeniadnobuscalcullsinveficadeprimebatureonfquetedum inteftinum , utcoar-
ftatumproduxerit plurima mcmbranofefilamentajiqtettcxentiatamardeinterioremipfius
fiftulam, ut nihil excretorum potueriramplius ttanfmittere. Nic.Tulfius obfl.^. c.z.
§.6. Filius N.febteaffedusfuit cum urina: retentione & foecum : Veficam invenimus
maxima: molis mufculis adnatam utinaaliifque excrementis planam. Vide l.a~tit.de febribus.
§.7. iEget a feptem diebus non exctcverat,& pariter fex diehus-utinam non reddiderat
&c. Vefica erat urina diftenta ut ex mcifeplufquani librae iv. effluxerint •- Judicatum feculta-
temxxcre tricem ita fbpitamfiiifle iirclyfteriirn quantumvis acriumvimnonpetlenfeta&c.
Videtit.deijehuria.
ADDITAMENTA.
Observatio I.
Alvi fu^epB a coalitu intejlini reBi.
DN.?«i.*Vfe«'Pharmacopa:us Aulicus Eiehftettenfis ex alvi conftipatione venttilque
torminibus acerrimis, ftuftra tentatis omnibus remediisspoft tres feptimanas obi*t.
Aperto ventrCjlphindet ani eonnivcbat,ejufque totalis coafttus vifus; interni longanonis
parietes contraxerant putredinem; inteftina fphacelata.-ftomachus aridus: veficulafcllis bi-
le nigerrima fcatens , pra; tet alias minus enormes laefioncs. Dom. Bofinus Untilius Hifceil. Ctt-
Tlof.Decur.ij. Ann.vij. ’ '
Boneti Anatom. Ttm. 11. ■ 5! ||inu5
De Dolore Colico,
■c poeris conftetas ( qua: dolorem aliquem mtemorum vifeetum fiibefle argaebant_)efinn-
,1^--^aviditatcinterim magna lac&gebar, nutriebatur quin etiam Ss. ctefcebac, xiv. veib
icatisdie vehementiffimo -dolore Colico , cum vomitu frequenti & ( quod multo tariusjali-
uo Suore correptus eft: Excrementa pflma die femiviridia , poftca tamen crocea, biliofa
& fpumofa confpeda funt ; xv. die urina plane retenta fitit , ita ut ne guttulam quidem
emitteret: Atque iis indofotibnsconrmuffque clamoribus xvij. die e vita cxeeflir, Etuftra
Tjmniaremedia fafta , -fliifus enhnadeb tenaciter inhzrcbant intellinis , ut per totum tem>
pus iiiorbi ne femci quidem' flatum crepitumvc ventris emitterer.
/^e'rtp cadavere , coiifpefta funt- i . inreftina omnia f coccum excipio) flatibus diftenta,
nonfeouMclanii inteftina quadrupedum' , cum illa confetvare {ludent , inflare fblent:
nulla taVneri aderar 'obftrti9io , autretentio excrementdrnffl in intellinis. a. Ixieflims unt/i-
p3ttim pitoit6fus-& vifeidus , partim blliofusadlia:rebat..5; In gibbo hepatis,ubi'
vena caVa exoritur , infignisinflammatio cum nigredine inventa eft: rmnquid hsc caula
retentionis -urina: eflepotuii.^ Renes enim, ureteres & vcfica (quE omnino vacua) fteunT
dunrnaiuramfe habebant. 4. In inferiore parte fplenis inflammatio quoque eratiibacid-
gua. 5. Stomaclio undique humor atrabilaris adh»fcbat : -Nonneillc appetcnti^p.n.cau.-
Mritms HMapusceat.iij’ ehferv.lxxiv. , . , , . .....
APpetextU mnltt ■^ehejMxxtior ] Lat^ fjigcndi largirer .'profundere non' derreclabnnt ; Sroin^e ut
avidifis-a vehementia Siris potius" repetenda hic priccipnus carum ufus cfle videatur , Humorem
idetur , quam a feinis magnitudine , Inflarnthati® fubviferdum inppedirare , cujus ope cuni: inteftina’
*iiun cavz partis hepatis inferioris panis-Jienis , contra fecum duritiem, & acria atque fyJySftria fa-
^um itidrat, ( quo con ietre' potuit hurotTratrabi-, . lium&'fulpliurum impuriorum ip.icula 'velutlbri-
l^iiiiverftticUioadfezrehs*,-) ft-^qho liquidi dHide- ,ca quadarh-, iuuniaatur':tum'ipfefeciinrparricula:i
rium iihthehfumortdtnjunde diabeticuiu quid fuc- j boc quaE glutine coagmentat* ftbi mutuo in. de,
ceffit. ' - --iai.i: bitam cqnftftenti* - aiolem. aptius , atiglomcrcnturi
humpx ] .Qu* humoris intemam^ Quod vxsofiirituxm xitro xerexra coucernit,'viden-
iuieftmoiurafacicminveftien:isqrigofit,traditbfd- turejusquqquefuppctfeqtialam , licet n'pn tania
biliiW.oiriJi>/’-Cpxradx( racfciru de Glaprdu- copia,q!ianta- plexibus tenuium !nteftinofuni'ffigge-
)is iufftinalibus' fde j'»ifeiyeS:i'oiiy:4.)cap;5-.Q^a ■ rij qudrUbimuuus fir,nutritias alimenti pattieaks(ft
tum,a?i,'aS®andulasinteftib6td'm crafloxumancocy qus ferte ruderibus fecum iu Colo i lUruer.fe latent),
las ^ redlofeoininis inteftino obviasp ab excteiuentitiis evolveudo,evoluti:que iaaearuiu
inaru!n-numems:cftiiWUfnetus',fermalenticulaii).' ofcujis propinando, e.xtremam cliybfica'ciop;s,operi
quamvis, quoad ipiarum ufunuin ea feeiim fcnten, n^um.iinponeie:Qijoci'u nibil amplius cb^idfi 'ex,
tia lilss eiripieudis., ac velut. imbibendis 'cbyli in- ’ crementdra.Tunalfe inSfliiptiSpitirQrS fecibus con-’
inaifafcGulesta reliquiis cfeftinatas eflfp eapqtiffii- lufuS excernitur, adeo ucreclb poflitebnliftere talo
inum"rat.one niotus;",’'quqniAn 'ad earum' 'iadicem; tPiffo&xyiSwixaeaim-ExcreKKxtisffirimmeffe.
■petf*p'e tiiiixortm fKhxiUduia cuidam veliit ciipfe • Pxtefiinxfxtihxs dijicr,tii'\ De boc fjiritx inluper
unclultuu-repcreram:; .-Quia amen.hadlcnus.. nulla nptaredubet , P/xtx«pi (.qmbas. uua alteiave coU
■cbnfpb:'a*'eb^tif'vai*p&i'qua.chylus ab-itidemexi- cellula nunquam non .iraplemr) prbveumm viit
traduceretur-.ariundemanileftius p^im.ifprit»xitro aere derivari
_,(yala cnim^4“ in fias. ^andqTas nqh pertingunt) pbiie: nempe- quatenus ipfc vi expaufiva -infigni
'contra-yerq magna Cw^etjxucijKhviiiidi , omnium pr*ditus titin excrcmentorum'parricuiis fulphii-ei
coli cellnlSlum iuteriota conclavia, atque- ipCiis 'reo lalihis: ,-iinpurior:bas ac efferis coeundo illas
quoque Reftipatietes oblinentis copia'pr*fto fit, tamdiu exagitat, -donec quoadminima contrit* ac
-ni^istmil^iuibtproba^ila.yifinn eft s-GlanduIas' refelura^ybi.exhalationum vohamina commigrent,
iftas,ceuiQn.tes ac icaturigines , mucagmi huic ex- qua inde per alvum fubinde- proruentia, ob patricu-"
promendn-dicatas cile:C^amvis,enim barumGian- larum iulpburearutn mrro-acrearum
dulamrn .papilfe prima vice cbmpreife, bnmorem, dam Vellit 'torrente eruirmentium agmen*,"inftar
quemin reteirn coiitmenti^rc dimictant,vi tamen pulveris pyrii admota . flamma- celerfime defla-
conttefcnbnis 'pauld&rtiorls ac iterat* , ciindetn grant. ,
- §. jicPKertiiennis,qui xxv.dies decubuerat, ac ex lumbricis ^grotafle putabatur, dificaus
fuit,Adaperto pcrirbnaroHeparlficutoaicaiftuantelcclionem prsedixeram) feirthoium,
jufquc quam pro aitare , & ianguine nigricante plenum : Lien veto cxTlis ac quodammt''d6
conci a£lus:lnlcftina canSaSatu tutgida&lucidaiUnam tenuis intclttni partem intra fe con-
traftam ac convolutam, quali in le infarftam, ut duritiem quandam , tanquam tumoris ip^
ciem-j:epia:fencar£:,vidimus:-nam quod felqulpollicemlongitudine a:quabat,dum involutum
cfleciidlepiter evolutam duos fete palmoslmplebat: Extra inteftina aquain peritonsei cavi,
rate includebatur: Omentum pene abfumptum : Ventriculus exiguus &veluti contradlus:
Ve£eulafcHeaalbefcebac,:Lumbrici nulli. Benrtcus Smatut MtfcelUa.hb. x.jag
-^Ixte^ixofiiUs ?*rgid4)IUaftr. Wepferxs ,Tra-db de . Dum inteftina mpvebantBt, d&fervavimns dohtenta
Citata aqu,- p3g.i<!S..anatomeninllituen5 capis ani- motu peniialdco pfepelli ulte-rius : ifiCubi portio
^dveitit Intefisna omnia,etiam reiftunpmoti-.peri- intefttnilbter duas cbrillriSiones Haiiti-pertinad-
ftH^ftlbriiim 'ccortoque mota feiffe'; hunc-jnte- fer iSfinaityfe ne'c'^idarliim debrfumve adigi pof-
ft5fetum&-ve-ntriciflimofdmdta,c/f,conriaui!ncem lentjquoddofeeanboiisafeafieiftttbyftcricocredi-
■Cidimiisq pridem emortuo corde & ianguine prope te ftequester fieri felet. .
omntefiuib, quamdiuicilicetb* partes caiebantj *' . - ' '
:o Anatom. Pra6:. Lib.UI.Sefl:. XIV.
§- Anno aperiii pueram circiter x. annornr
ICO de dolore in finiftra abdominis parte. , unii
ifque Medicas , hic Hepar, ille Lienem, tertiu
ntriculum admodum exiguum,' adeo ut nullam
ram : hic aliquot ante obitum annis
niverfdque ventre conqucftas foerai
tius Renes in vitio efle dicebat R,
im ex omnibus inteftinis cflet quoi
aurem omnia mirum in modum diftentaj&fe/ari^/M/ajquod ventriculus nunquam rite eo
coquens , femiconcoaa ad inteftina tranfmittetet , qux in flatus ibi converfa , contW
ferme colicis doloribus infeftatum reflabantur : Pancreatis corpus glandnlolum repeti ai
co durum & exficcatum , ut primo tangens , ingentem me percipere calculum exiflim,.
pemi Rem finifter huic plane & omnino piireconlumptus erat: totus namque abfccffiHns
fcatebat.ita quidem ut fimulac vel digitis durius premerem, rupto ablceflii purulenta ema¬
naret fubftantia : co autem dlffedo ; magna fcmicofli puris C nihil incruenti habens) copia
effluxit. Przterea & ingentem inaqualcm , in eodem rene , album deprehendi calculum
ex illuvie illa purulenta proculdubio natum : Oppofitus Ren adeo exiguas erat , ut vixrcpc'
riri poflet , nec figuram obtinebat naturalem , nec fubftantiam , fungofus namque & flaeS-
dus admodum tansenti occurrebat. P. P/iuvim,ehferv.
. §. 4. Tonfor quidam in dextro hypochondrio efferri fibi quiddam conquerebatur, quod
In finiflrroconquiefccret, quo fuper ventriculi fundo ttanfeunte, cibi potufquc portio re-
gurgitans , fubito per os exiliebat, veluti lagena aliqua coriacea compreffa , ejus quod in ea
continetur cum impetu pars quatdamrejickut: Multorum imperitorum Medicorum op^
raufus , vehementia medicamenta, ac vehementiflimas purgationes fuftinuerat, fedeum
hujufcemodiremediismalumnon ccdjeret, tandemdefecit.
Hujus inteftinum Colon , a dextro in finiftrum , & qua parte ventriculi fundo incumbit,
flatu omnino diftentum erat &C ab omnibus excrementis vacuum : reliqua inteftina fecibus
plena, ex quorum fuperioribus dum ficcesdefcenderent, impetu quodam violento per di¬
ftentum Colon ferebatur , ventriculi fiindo compreffo , unde fafeum eft ut cibi potuique
portio ad os fubito regurgitarer. Dodontui caf.ij.obferu^ Medie.
§. 5. Pueri nuper a me diffedi Inteftina f quia ingentibus ejus tormentis obierat)
omnia occurrerunt vacua, & ita vento dilienta, tahquamfi vi quapiam externa exficca-
rentur , inflata fuiffent: atque acquifita per diftenlionem hanc mole & duritie, ita com-
prefferant hepar , ut raanifefta eorum fibi impreffa gereret veftigia , ipfa autem viriffim
tinfta effer. t aurea flavedine , ex bile quam hepar coarflandoe folliculo expreflerant : Py¬
lorus tam exiguo foramine erat pervius , ut flatum vix tranfinitteret; utrobique in duode¬
no & in refto loca quasdam trium tranfverfotum digitorum magnitudine vento vacua, ita
conciderant, ut parietes iateftinotum fibi agglutinati viderentur, nee flatum tranfinitte-
rent .• Th. Kerckringias obferv. Axat. t.
' §.6. Flatus in colo inteftino plurimus 'gigni cumularique folet , in quo fa:pius rugire
vel murmurare obauditur, neque enim aliud natura condidit excipiendi flatus recepta¬
culum, quem tamen prima ventriculiconcoftiomaximeprogcnuit; Itaque flatus in hoc
inceftiaocopiofiorcongeftiis, fi propter obftruftioncma duris teficcatflque fecibus, alifl-
ve de caufis erumpere nequit , inteftinum vi diftendit atque divellit , magno certe & im*
tnanictuciatu,magn6qucfcnfu doloris.- Cohibendi flatus confuetudine non paucos difle-
feione animadvertimus , quibus dilataram Colon inteftinum brachii amplitudinem adzqua-
faar. PermliHsPathol.Ub.vj. caf.x.
O» aliud fiatftsreceptaculftm'] CcECum intefti- Sirnon "Pauli vide inferias,
num fiamum proprium receptaculum ftatuic
§.7. Nos etiam pluries vidimus, fed aliquando hanc magnitudinem in juvene, inquo
vincula, feufafcfeipfiusinteftini relaxata: ,j adimmenfam molem colon crefeere relique¬
runt. funiroluePemecefieiv. ebjirv.xxvf.
§.8. Quidni materiapituitofa in halitus' oonverfe, flatiilque inteftina diftendentes ac-
culari poterit, maxijne cum tales inteftinortiin diftenfionesobfcrventur in illorum cada¬
veribus qiii graviffimos illos dolotescxperti fuerant , ut fidem fuperent s Sic in honefta'
Maxrqax om. Bocurd, ex Iliaca paifione Aquiani in jSabaudia defunfea, mirum tumida,
diftenta & dilatata ut castera inteftina, fit potifiimum Colon oblervavimus , ut totum hri-
chuumfaoile capere potuerit. §.5. Sic
De Dolore Colico. 20^
§.5. S'cia Nobiliffima virgine Filiallluftr. Comitis ex platimis pulmonum
abfceliibus & vomicis dcfunda, qua: dolores graviffimos , vere Colicos pafla fuerat, ita
turgida inteftin^ totum abdomen extendebant, ut vix in abdomine contineri potuerint,
/ed^flo cadaveris peritonaro fponte& vi quadam foras eruperint, & prrctcnfione nonfo-
Jum turgida, fed etiam pellucida, ut in illis qua: a flatibus diftenduntur Gonipeda fint ; D.
fuerariusmOhferv. Seleilu adThimeBumetThefaurumf.^14.
§. IO. Obletvarum in apertis cadaveribus dolores colicos intenfillimos lethales , flatu
inteftinum diftendente folo iubortos : ' In quodam cum oftiduano dolore immaniffimo, vi¬
ta defiinfto , fedemafFeaaro inveftigarem , circa jejuni principium & membraneum oftia-
rium circulum pluribus fecibus obfitum deprehendi , Indeque ut plurium dolores colicos,
tum in me ipfo tum in aliis oriri judicavi: Rpljinccius Hiffertuttonum Aaetemic, lib.u cap.i^.
§. II. Screniffimus, N. colicis doloribus erat obnoxius : Inteftina omnia , craffa & tenuia,
Btiibasdi&cataiepensi&iot: Fide lih. 4.. tit.de Flatibifs.
§. la. Mulier diu colico dolore excruciata fuit : Colon ejus difleSum craffis flatibus di-
ftentum repertum eft. Fide tit. de Terne p.».
§.15. Corpulenta quiedam mulier cum modoiupra,modolnfra umbilicum intolerabili
prsmeretur dolore, nec ullus hinc inde (piritus crumperet, adeo agitata eft , ut feiflb tan¬
dem inteftino vitam finierit,- quod nifiincifa pluribus non innotuiflet: Benevenim de Ab-
dttiscap.jB. ' . '
^.14. Sed &rufticum novimus, qui cum poft longiores torfiones, & ventris diuturnas
inflationes diem obiifTet, Et mortui incideretur cadaver, longior in inteftino fifiura eft in¬
venta, ex qua etiam recentes uvas,quas paulo ante comederat, prorupifle confpeximus.M/jw
§. 15. Annoi(5i5. Nqb.cujufdam conjuxcuffl filiolo unius anni, a colicis doloribus Sc fla¬
tibus per aliquot diesmiiere afflifto , Thorunium venit, confiliumque petiit a DD. G. Mo-
chingero. Sed puellus ille paucarum horarum elapfo Ipatio mortuus eft : Tum praifatus D.
Mocliingcrus D. Meifnerum & me, ut feflioni una cum illo infereflemus rogavit.
Mirum ianc diCtu quantum Ventriculus diftentus erat , in quo nihil praitet fittus & ali¬
quid vifeidi humoris cpnipiciebatur : Inteftina autom omnia tam pellucida tranfparebant,
utetiam multis in locis compuhfla ftatim conciderent; ne guttula quidem alieujus humoris
in illis apparente , reliquis vifceribus bene fe habentibus. Simile exemplum hebet Beneveniut
cep.Si: Simem Schele:,ius i» mifielle)!. curhfis enat i6ji:ebf.-%6.
§. 16 N.Dyfpncca: obnoxius. Coli dolorefubitoextinguitur, Inteftina adeo flatibus in¬
tumuere , ut ventre aperto in adftantcs profilirent- :: iFide lib. z. tit. de Djfpmee.
' §.'17. 111. Comes vulneratus in nare finiftra, dolores palTuseft ingentes , ut ventri pro¬
nus fepicule incumberet : Inreftina inflata putredine , livore , fetore infefta, pattefque ad
pubem eadem labe notata:, Videl.er-tit.eleeiulneribus.
§. 18. Invenis mulier poft tertianam notham incidit in Colicam paftionem.- Illius Co¬
lon p. n. conformatum erat , Si quidem ubi coecum fitum eft, '& ubi eolon ventriculo
annexum eft , colon fuit valde laxum flatibufque diftentum' :,Reliqui5 in locis, ad craf-
fum inteftinum ufquc , anguftum , fascibus craffis durifque , in globulos concretis infarsum.
Fide lih.T. tit: dePereljfi.-
'^OJitertiexemmtbam~\ Ternelius pathol. lib. 6. in membranas fa:pe avertit , ubi dolores exurgunt,
. ^ 16- maninit Colici doloris , diummis fe- priore niorbo graviores Hujus colica; curationem
bribusaiilfque morbis biliofisfuccedentis.: ubina- iblustradidit PafeirHKj , quem vide in Enebeiridio
- mra crjfin noxiique humoris depulfiohem in alvum Medico praftico p. m. 147. Quz in cafii propollto
molita , quum nuipiam vacuandi vfam promptam aifertur , aliam agnofeit caufam , eamque indige-
fe expeditam nancifciturjillaine venis & vifceribus -nam.
Observxtio II.
Colicus delor eTecibiisintejlitie ermnie replentibus A colo fecibus
.. inferio., e^,gle»dulis mefenterii induretis 4.
Uofdam novi oftavo demum aut decimo die alvum exonerantes , quotum ex-
v^icrcmentadura&ficeafuntinftarcaprarumftercorum: Ii dolori eoiico capitifque '
^Ide obnexii funt,ob vapotesaicerebrum elatos, imo quandoque mors inde eonfequitur:
'-'lim diflecui cadaver duodecennis pueri , cujus univerfa inteftina ficcibus erant oppleta,
admodum duris & ficcis ,quas ante obicum vomitu profundebat, quz caufa fiilt mortis quod
auxilio tempeftivo deftitutus fuiffet. A. ferens operum lih.j. cep.Cs^.
QUibus diuris fecibus colon inteftinum turget, ratio ) d fetidis vaporibus ad caput exhalantibus
&durafunt alvo, capitis doloribus funtoppor- ( nam quo duriora lunr ea excrementa , eo vaporis
unirNon tamen hi excitantur ( qux v ulgo affertur feceriique magis expertia ) fed quod prefla a colo
;m^cjM6ymYc|ra^t*‘'ffdIctatueti
/jim rgcre^t^m cx fi^tis. vafc in^fafle^is^ge- ■*^^\tiputr5ieadi^’dfe‘&l^iifa3iatrS!%^^^>]!^ff
ye^dnenoniiidFpj&^t^? «i:. u » ^ 1.,.,,,^^
i- i....|t .,.>..1, ,, ,.,•!. ,,,j-,,'.;_ ,
§. 1. Diuturnior fecum in in^qfti^femeWA /«l, pFPgjfe atgfi w.lidioris^^ Jecioti^,''^
^isftz 5uHdi»mi^at\*e!dtoj3uniii<».ia.ruma.iex<u:cj.&oru5)9,§siia^Pf3^ S, ole ijijj ardenti,
-fcnBegbti»ram'm*gmfaid*8eM}ixwffa««iHe«|Q>lie»m.i!lK^ia^‘,9.«?ffP,y<;Hii?,(:anL
•*is<fotete?cxvapifruai.fiit%aife^eiMmB? copig; Mf;iiin!i(?%,^me-4i^e^m cadaver pqt.
,fi^i).^OTPfra*i^a»intcfi3napbil«'felM-cohi|Hfet4m^?|i;iWfiip,«f jfifcjpf!|^fse^9up
bas <!Fa^4ftiplicirai,eara ipfius^ii&j3H.r<;,«MteW:reddfjcei; , quarintepfHS W^extitit,^
;fitiasliis oppcfftunKfixUbttispta:vifijffloe!afei/fc,|P^>:^f,tfy!«/r«*!/.>i6.,f,jS;j:,. ’ , , , ‘ \ "
§.5. Filius D. de Villes(^/</<4'&.i.jWWeA^M'j^lf.t}dif.?qtei0btfupa^Co’licp,'doip^e’,y?h6.
-i&cSiSaiBa[MiitaiIfliuli£eipjiif3!Ci&js,admQdjumi?dp9:i?iF,?fer(ui^p:p,^kti}m,eft. " , ‘
§. 4. Mercaror de dolore in regione lumbasi gr^K^tii^o , -flnift^i bypqcfjqp^.tn pbtu6',ac
j^ffeeio^fotwentribnioMiari&lisefeJieaijqueaujSpft^.Oninpi^and^lz;, toi yei|rfisp intiii*
Silexnecir* abdenjimsiqtant induMfe „ ifppriffiia .qu^ FPpipI? ifpgipfli Ipuibaq
-^ii*bBBi>y' edliriiiiate pec tranfe efifumcpipg' tfe fpy i?aili|> infa%, ,f rjupt , ' 'xit, de. vextru
tumere. ‘!‘
SEniMmb.™n37 :s8 vjanoft-ioi jaiobm-l floT rmr. mr. . ,1, ■ > ■'■ - '"' "
-ni flaaiJ&ft oniftarufni aoi^nol?.^^?!?..^ l:mS.u{Mhn 'r
lKlflqi^a6difflS«BMqfnata5dv..kborabati.GoIie)Ofd.o!9ire;atEpciffimo ,.aim ventris iafl^-
• J^^JSSbi^Kffeqifiadyfteribus BeqUeipptiQaibus purgantjbus-, vel lumbricos enccantilms
ledaripot^ifjttdtanitirttibalil^ tepido; fopicbatnr-j £b4Fgfe& recurrebat,, donec infp
"ilS. febdioifuftulctic a Per bidiiumi ante tiiorrcm magnam fanguinis nigerii-
‘Sf23p'iSn?p&aWulri;e?Cre?iK.i.:;.'!0 ff»! ,,
^"TMcab ifedaTCrfeiryveffltacftiimleapituitavitrca.j exteptire intqftinofum tuniese adbic-
^?eM';‘® p3t%otaiif 'eotUBslongitudiaemftufliliatimidilpqria ; magnlcudinc varia , ut qua¬
dam fruftula febsE , alia avellansc:nLiagnitudtnem.a:quar.enjs , In venis autem & cp/rdis, ven-
tiicnli^Qlliy^feSrg^isinWntBsellpquia) natura, cxtremi>.cpnatu totum ad inte^ina dettu-
ferat , qui iif itr-BigEefecWs, at omini «xtrasafato languipi gpntingit , iuite .obitum exclij-
'/telfint'; ^QWnotaridi^eftfedet maceriae colicum dolpi-em, efficientis,,,ab .authoribusjnon
%ju£ffi,‘‘nem|r-ekteffiS4»teffinbrumrupc£ficies;- .i:w»f.,cAvz».W, phfir'u_.6...Ri'yerie «Sf-
msnuuu. ^ .■s-.;--.; -'
oiF5i;Ife do5prij,§au&fv^it proximj-dufijJtU,, .an , if;«K^jfaffis4n locis agit q'ukia4ititcdrififtAiri? rs-
atij^jgmipc;&iguSi guale.inSac«e virr^'.aptk'm- jefre'vi'tr3iii'foiriaciS e4drc-’'Ttilum ,'fngidiffiffi«i
oiF5i;Ifedo5pri j,§au& fv^it proximj-dubijjtu,, ijri junusvtS.K in locis agit 'q'ukin'iiitit Corififterita rs-
atij^jgmipc;fngU5i quale.inSac«e virr^'. aptam- fefre'vitr3ffl'foiriaciS e4drc-’'Ttilum,'fngidiffiffi«i
ta Vompr^P^-^coM^ciSTf^rtOn^iB eai tironp-S-adee infetfa&rrlti iii intcttiias «®cla&
'3cmeifasa<iM&in?e','KnTC'G6efibr^aratirtivfiScijnia(JoloresaeSrhiflunQsy3iiaB..certe:vix,cre4i,bilj^j-
& chyli commeatunegato : A quacunque demum detur a frigore achialipitui^.iayosadeq. do^s
cauia ortus fit. dolor.,, opera tulit balnei tepidus polle concitati : etenim 'quantumvis ' pbtcftarc’ fit
-calihl-fiirau^di&ffioiie^ineamumrteftfiKisBe, :ftiga4,in.lpc_q,-a,4»--C;di4P-.-n?.c5|IVj®..--^^^
■1hum6tisfirigidttempefii'ont;:&"jfitfione;; ;mem- Jtjus fegidkaS remperariutnmiuin ppflit ififetred^
4)rfiiafamtnteftinotnm iela*ation6.t.Dabjiijn.ivi,r6 jqrem, &fi.qiu;._aB'ea”pituira mdleftia Axcfety,
%ajus'quombdoil}acpervenetit pituifa,qHa£iSA»a- ejus ptpcnhkbm caulaiefi;' fuccus quidaiii aci^
''tfiCnlo 8einrdftiniStgeiic£aridnci§halierfefiaEiutirt, ;^ui cumaiioeoncrclc.ibili pefmilfus taiicam'c'ofi^
rf Multa, f imita vitrea £^c.)De pituita vitrestga- iCqnfiftenti^ pjtmS.' ’ Ba^lejlroa... de 'Apf .p^-
REtulit mihi D. Peucerm in Italo quodam CblTcacdhliioiptci diflefto, totutr
fe pituitaebdoaum^ reliflaadaltcmfotam.ioe.-digiu^cra^e pro fesibus^i
' fhU.Salinmh.cenUiiohjtr!B.aj%e: -- . x . : : _
Colicus dolor aBile intrx rxernhrixdsjlti coticlttfa i.i: A Bile'c}rca:Cohm^K^apcttm i
sad.in-iEect iSPh hAiddd.lxi^l^ih}^ d Sile i» ilei -ti-'CoU
t .. ■ -• ^....A Bdejtb.heftte manante. - . . . .-. .
J,I-Tj;;J5biKofit& acri^humprifes,Calicam originem habere, 'ffnfmirnn
i* .. ratem fed per tunicas inteftihorum movetur itt\b\tiienneftuT,'Et'Sr
/I Z . : D J rjlolorfe tolicbl •
jcBres.^cooVujfia^^^ "^SrTalftffbtrsfca&vefetfenielln-
licim cro<x& cofore tinSife pei' 'ejus'l6riilrtida®m rqiiz tinanra feit'ab‘liiiiD6i'e
blliofo tnnicis impado & per lon^tudinem fiifo , unde ingent&'d6Tores iHiWdre dfiihiri
J * :5£^zpi%srecurfcciasSi 'qBosciii)aw ..inqiaewdinc cprpftrg.^^jCp/^pne.pcdum Cgni-
ffciviryqoi^nuHo-fotu abiere , & audiveram colicamcalidafflLi-jfeu epe bite , /jfecjjjiiju', ^ J
|uibus'cbnvijtfioiiesdir^ae mors; ‘' Hichjliemrus BecadevM]. Mf»tv.A.-.>...-.-. , .i ,,,|,
- dbiaaBiiS^VaieHtius veifflnte^fepE ideciofianti... i:
ponebat' eoniulti jij. ' ' ffKhimnikr. a^n&idotvtiySi^) AUanwsioe&fi Cnfeo-
JctOTofTirt; iBnox&effedSprshendk-Celebi W^iiits3i^ tie.
® jere roateriain doterii caiifim'!- fima. c4:»ja’2|K4f./a^.*fe?.''MftCulas jflavas ooloiileor
Xpris pwe S:®Vat4“e'a3'd^ii iin:c{Hnajpi:si iffif^utfVieiliispiccifeiis^jii-^-efica^ioia^impreffitsj
Srriin iquna&.JupeneraicfeMete j tfnde&fcra fibii'paubi'hefc}e!'qatonmV*fympfefaattKniaurho£M
¥ jj^pji^bitis ih veifirif eSvimVad 'xiriiiarn-, '& gad(aniur';'ctihi‘anfen''i»4*»i»flfe '^idiixfitnticUiHm
fenisicii inteltini Wter^'reqpiaitibni^,'pr^- . fifteftini e<!4i poicio ,<«»*: ilei if flavedit
?"|g;gpcHofibiis j neqiieelnici^revaienriBiisi ra; a-Vdiea-bilaria-'-&tecfflgeK*ar,i.n£c.n2in>«n UBt
Bia necdfitfo Jii 'corpiK cumgiriun'Mfeftini 'jejuni . ^amahrei'i!ggrbtarit' munia^iia bene obierit,acleb
iroprunituV, |c*4blbirem,&bK''t'ajiis-quidem^^^ nt-eatii' dbmiftici-grnVidana efle-non animadverKi.
tenuiores & iumpise partes tunicam tencatlr , -mox rinrr: GuimqUoqUernideco , nonfolmn tdto-.iabit.
lero^dcte'ntari”fint, & tandsm etiam craffibres; ra'i~fedetlam'bmnibasivifca:ibas'i--&risi^ intuia
node inflitnwatio fit iiaeculfenda V 'KeqaenS' cltidci biirfliviffimisiiiliu nulfadeteriorisiioraEljimprafc
nqus.inbtb,ns in'fiujuljnodi 'd61btibfis j ui qnriStei matabbfervefttar; . ,';v. .1:1.
iipjiiiiis dolores ' i r ; : ,
§ri. Pftrtet inteftinbrutn phlegmonem illis -aliquando afecideatem , iphlogofis:,aiia.,fcu
fery.ort& iJtts DOniiiftequ^ntdf bboticUr , njaxVrne fenttioribus.v uHdc lliaens quoque-dplos
ponus-quam pplicus. [ licfic eujn eaaihiiccommunipr appfcllenit) far vuS didquedtifansv "gra¬
via quoque iafi!tens.fyinpton?ata, oboricur : Quaqdo nimirurri , ( fiput longa obfervatitme
eDgnovjmus:, figmique certis deprehenditus ) bilis noni ia inteftinis. reterj,pa''(5cut in illo-
rum bbftrudlonibus , ande quoque doloresbofeequanddquenafcidiximas ) : fcl in rneeSit
noramfu&ftantiam fe mfeeas i atque rlla amplo fepefpatioimbue-ns inficieniqiisi , vellicat,
tbditv Viritque:: SicutOa verriculo ardofeS illos diuturnos fimfli aiodb interduni evenire,
atqaecx niaCHla iuteappft nuortem' ledione fa^a*invent'a npsdjbgrehendiiFe iUie defeuinausi
& hpciedm in inteftinis accidere eadem experientia cognovimus : bine pendet diUtutriip
tas& pertinacfadoloris.i BUterusfracl.l.^. „
j,. . Mujiejremprargnantqm , quam ob continuantem dolorem crediderat pbftetrix ge¬
mellos parituram , vidimus poft obitum ia >»eJeMeri6-hiibuiJJi-£bfcej?Hn> \ difruptutn-a viofen-
' jia murtus Et ex ejus diffufo pure inteftina fuiile non' tantum erbfa 'fed 'vere diderata Co¬
lon Ruteni 'tam libpfp bdl fla innatans-, 'ut iicuiffet cochleari eam exim9tc.J ’T»;^<(a
ijh.^.,Obfer'vat._ij.'^y ' ' ; '■ '''--V;-
^ Am bilis afflbentianf fieqnendus hic, loci quam - IamtfeMerhk‘kmffc abfceJ[HiB'\ X^ic.^aiazkni
-F /aniniadvetcuDi Anarboiici , verifimile eft eam tetii.abfceiTas itegoentet .occurrant Cavendam 1^-
Stanfiudate panlatim pertuaicas folliculi fellis , . huic , meo neimpoparCjijri,yeeeptacuiamqaod p'ieri'fqub
ioKftinp quam aliis viciniores : quate male fifei confii- ' pro abfccffu habitum fdt.ur monet-d/.CiT'4wp.^iera
lunt.ilH, qui piE nimio ttiidib validms coniprirtmnt : /m^.in mifcelficnriof.annf Ibyn Ohjirviit,-t^x, .his
[2 Anatom. Prad. Lib, III. Sed. XIV,
§. 5. Fosmina: dyfcnterica: venter dolebatdiTerfo modo: Inteftinum duodenum & jj.
junum lepietillima erant bile : beon , cubiti unius longitudine corruptum , Colon ad oftg
digitos, f^e tit. de DjfenterU.
De Dolore Cdlico.
21J.
^odatn nomine Bordicr , cui coUcos dolor per duos annos perfeveravit. Hepar albican-
deprehcnfum eft , Sic ferum nefcio quod tetrum nafcitur , quod iftos excitat dolores.
' O BSSB.TAIIO VI.
ycatris delar Cttic»s,cenuftu/iem vifierumfrope ctnninm naturalium fequutus, a Me mus.
jC Atthzus Rufflplerus , conftitutionis calidat & ficca:, doloribus vagis in abdomine
tamen fibi&miliarieaematc diffipare confueverat •• Idem
bocanno 1671. quem astatis fua: 70. numeraverat, poftquamper aliquot dies de doloribus
jafimi ventris , non tamen adeo gravibus utdccumbcret, conqueftus eft; tandem dicant.
Aprilis ex horto fuo domum rcdiensjditca vcfper^liora poft quintatn media , tam enor*
mes paffus eft dolores , urleclo fuocommittcM fe coaftus fuerit; Adhibuit mox in fubfi-
dium enetna confuetum , quod cum nihil levaminis ei attuliflet , iterare juffit. Dum vero
Pharmacopoeus ejus prasparationem molitur , urgentibus doloribus, iiTqueatrociffimis, ine
ad fe invitat ; Adfum , & aegtum, cujus extremitates omnino frigebant, & qni totuscopiofo
fudote frigido diffluebat, de infixis rn hypogaftrio doloribus mifete conquerentem audio,
fimulquoque atterix motura jufto celeriorem deprehendo : reperitOr enema , qnpd pluti-
mifcybala educens aliquale levamen afterre videbatur : fcd redeuntibus graviffimis dolo¬
ribus, tertium cnema, ex anodynis imprimis paratum , iajicijubeo: fimulquoque varia in¬
terna atque externa adhibeo. Siquidem interdum per aliquot intervalla remittere vide¬
bantur dolores qui tamen poftea attociotes rediere : Bt licet tandem ad ipfa quoque nat— ^
cotica defeenderim , eaque in defperato hoc malo fatis copiofe exhibuerirn , fimulquoque *
quartum enema applicare juirerim,ne tantilli tamen temporis inducias obtinere licuit : un¬
de vitibus plane proftratis , poftqnaraultimaante mortem hora, ptimumquidemfubviti-
dia, mox atra vomim rejecit, tandem die Aprilis, circa horam quartam ruaxutinam
plane obdornuvit.
Quamvis autem Colica biliofa eum extinaum fuifle ptonuntiaverim., attamen quiamqx
poft mortem alias attenuatum, r» immenjum crevit, fulpicio apud confanguineos
de veneno affumptofuit orta , qux nobis licentiam vifeeraferutandi ultro conceffit; Vo-
catnt igitur Chirurgus , qui ubi primum capit incidere abdomen , gravis erumpens fator
magnam adefle corruptionem indicavit , Et merito, nam peritonaeum cum omento adeo
erant corrupta ; ut ad leviffimum contaftum rumperentur : Inteftina , ptzfertim tenm3,cunv
colo ,nigetrimaapparebant : quorum iftud flatibus, illa materia quadam fiiblutea, eaque
cralfiotis confiftentiz repleta erant. Pancreas totum ulceribus nigrioribus oblitum fuit.
Hepatis fima pars nigricans, gibba pallida vifa; quarum ifta fteatoma , fefquipugni magnitu-
. dinem excedens continebat: Vcfica bilaria liquore flavo turgebat. Lienpallidus,qua parte
omento annedicur , plurima fovebat ulcera nigricantia : Ventriculus cum VeCca urinaria
& ureteribus vacua & fanis fimilia obfetvata: Renes fani nihil monftri alebant: Reli¬
quas partes fator moicftiffimus luftrare prohibuit. Geargius Segerus in MifcelL curiefis anni
I675. ohfervat. Ixx.vij.
Asdemen in immeufam eteuit ] Onfam deducit affefiaum pancreatis & omeDti,n)efcntctiiq ; in parte
Clat. WiUis , ab humorum putredine «ceaiicnia fuperioti, quae ad hepatis & ventriculi regionem con-
miiiiouisAilToiationeiia qua particulae adivs omnes cendir. Perironeum vero , quia elt eaternum cegu-
manumiflz ab invicem difcedunt, & avolantes quaque mentum fupet pofirnm , facile tactui occuitit , & fi
Tctfasexitamquaeiuut,& obftacula quaque, ac im- qua iafio inillocft.illico petcipitat.i.enim tadu du-
piimis cavitatum parietes immaniter diftendunciqua- tities, fi quaeft, vel tenfio percipitur , dolotqae exa-
propternti cadavera non omnia ex aequo putreicuur, cuitur, qua omnia, fi manusprofunihasccmprimat,
ita illorumvemtescitius.aactardios.magis aut minas, potius mi tefeunt quam augeantur, Pratcteaa|Feaas
extumefenat; AttamenvitaducanteoullaficiBcorpo- ille foper totum ventrem liiperficialiter cxicnditnt,
re animato puttedQ,aut particularum diflblatio,iHta- etiam fupet regionem 'hepatis , veEtricali AJienit,
mefccntiam fpUclmicamilUruia. Operis p^huuu abfque nocisafteduum harum partium ; Et quia peti-
pag.01.14i: tonanm pedori &diaphatgmattal,'igatur,tuflim exci-.
Dehjixis in ifpegafin» de!mtus'\ Dedifctimine tat, ex qua ejus dolor exacoitar;, & aliquando tefpi*
dolorem qui patees imi ventris afficiant , hac habet rationemaliqualiter l^dit:c^mTero.patte5magi5in-
&4a/!(■a*«/ Nafius nsah.perte a.p.i59.Sape accidit in rima laduntut , nullum honim accidit nifi per acci-
Doloribus, quod qui imeftinis tribuumur.io illis non dens, com fciLei elevatione vapoiunaanguftia &dif«
fin,{ed in fnbdiris panibns , nimitam in Pancreate, ficilisiefpitatiofequitut! quare cum dolor, vel dnti-
Omenso , Mefenterio , Sc aliquando ctiamin Perito- ties , vel lumocin proffindoxeeonditut, nec ulla fune
nam , quorum affefinsci excretis cognofei nequeunt notae affedh' Hepatis , Jbienis , Ventriculi , ant latefti-
«xcepta inflammatione s fed ex doloie , duritie , vel notam , qnia munia excqunntat , haec fi accidant cicd
tnmoieiqna figna cum implicita finfeumfignis affe- caiegioncm hepatis, affeduaimsfentecii indicant; fiJ
ttuum inteftinorum ideo ifolum cum figois negativis cntfiabambilicoadimpmvennem cirica ventriculum
•onjanda vim fignificandr habent, & maxime figna tale quid in ptofando ejus fcriiiatBt ; Si vero circa
Cum plurium a Coli inflam
diinceftina ad. fummumdi
§. f. In omnibus quotquot unquam aperire potui , veram inflammationem eonfpeximuSj
qua: modo Ileum > vcllejuniinteftini partem aliquam , modo vero Golon tantum occupavit:
Vidi etiam quibus omnia inteflma Se ventriculus erant inflammata cum levi tenuiorum in-
tcftinorum inflammatione. Adrianus Sfigelius lib. w. de tebreSemnernamc. 13.
CUm namn humotes vitiofos ad hanc corpotia ramum mnreotnicum humores afSnuhti inflammant
quali fcnrinam a partibus nobilioribus depelle- tur.Huc pertinet apron. 27. 7< Er diuturno panium
tc;ioleat,iideminuncfanfim cu fecibus alvi excctnun. quas ad ventrem attinent dolore, fupputatio.- hsc aua
eor.nnnc.vatii alvi fluxus excitantur. Sivero viaifta rem ad inflammationem (equi folet. Ex eodem auteui
ad iBteftinapttccludatut.ut in ea vitiofi humores effun- SpigeAo , intcftina fimul cum mefcmerio inflammati
di non pofiEnt.harent in menfentetio & vafis mefa- fpeciatim oftcndit febris hcmittitatusiqttam obfetvavit
raicis , unde mcfeutetium;, & plerumque etiam lute- inde originem trahere,
fiina, nuuc hasc nunc ilU, prout per hunc vel illuni
§. 6. Mag. Petrus Comparet, Genevenfis, Piftor dulciarius , doloribus ventris per mulros
menfesafflidus fiiit, tandem eorum atrocitate confeftus obiit: Quod cauia obfcuraelTerj
& de veneno exhibito fufpicio apud parentes , poftridielnftitma feflio , Cujus ha:c eli
relatio.
• Nos SubfignatiD. Medicus & Magillri Chirurgi , fa&a difleflione cadaveris Magift. Pa
Comparet , hzc inejus abdomine Angularia deptehendifle fidem facimus i. T unicam ven¬
triculi ctuftofam omnino inflammatam Si fldetatam 1. tenuia ihteftina omnia nigra Si li¬
vore affefia , crafla autem tumida Si flatibus turgida , nequaquam immutato colote naturali,
Uci autem partem ad digitilongitudinem corruptam. 4. Aquas abdominis cavo conclufas,
incipientis hydropis indicium : 5. Inflammationis initium juxta cervicem vcficx. 6. Renem
dextrum confumptum , folo illius involucro fupetftite , vitiata figura naturali St magnitudi¬
ne ejus imminuta. ActumGenevt i.y.lulii anno iSyi.Uh.Bonaas , M. Benjamin NoU , ChU-,
rurgus (jr cadaverum Vifitator luratus. Petrus Sabourin Chirurgus.
§. 7.^ Hieronymus Germanus Colicum dolorem pati putabatur , 4. die interiit > 'extimis
ante frigentibus , languente puUu ,languineis Ipe&ris ob oculos obverfantibus.
Huic interna in vllccribus & inteftinis inflammatio St putiilago eftdeptehenia. Gul.Bab^
mius tarad.%i,.
§. 8. Plurimis dolores in ventre immanes , continui vel intermittentes afflixerunt a fafto
abfceflii in ventriculo , inteftinis , mefentetio, omento , liene, Stc. przgreffa earum partium
inflammatione. Vide tit.de Febribus.
§.9. In Afeitieo faSa paraeentefis : node qux tertium pfxceffit diem , de ingentibus in-
feftinoram doloribus conqueftus eft; Peritonxum apparuit valdeinflatnmatum ac rube-
icens. Inteftina inflammatione ingenti correpta, ridetit. deventris Tumore.
§■ I*. Illuftrcm juvenem temperationis biliof* & fapguicea: , poli luculentum peponum
ufura
21^ Anatom. Prad, Lib. lil. Sed. XiV.
ufen , & vjnimeraciorislminodemioncm , in.mjenfe Augufto dolprtfeo in hyppcibon.
<Jrio finiftro , in regione coli, cura ardore»fiti, v^nife-& febricula affidui, quetn «alida
liaoonfolvuntfcd adaugent, efculentffque &-potulentis calidiorites adaugetur y. ex diro
dqlorefaborare qui ab affefta parte Cdieus nuneupatuf , -cx mflamjflatrbne a f^g^ne bi-;
iidfq. genita ; Indiciofunt dolor fixus', febris affidua , liris, & juvantia ae Izdentii : Ampla
ente &laxa cum fit inteftini Coli cafQ, a'nffai3ibufque rnultis fipuofajj; 'varias fane excipif
materiaSvquarumcXuperantiadKqrqucturdoIprqoe fit Ha: autem inateria: utplutimuni"
funt fiatttS,'ctaffior humor autlentus, aut pituitofiis ; interdum acek&.biliofus , qui in&i.
mationem'fiiccendit,'ut-inpra:lenlica(u;Eaauteni parte afficitur quiventriculi ffindo in-
fietniturihine adfinifttum hypochondrium contendens, lieni afflftit. ' •
Nobiliffima autem juvehiscalidiffimismedicamentisab initio tranata, atque viSiis ra-
tione cale&cicnte , cum fempet in dies fingulosin deterius laberetur.fuit etiam vena feifa,
neque ad refrigetantia auxilia unquam ventumnli^ aut id aliam . ian^inis vaeuationern,
pcevalente fenis opinione, ut ex flatibus dolor fuboriretut, denique xxvii. dic , diim fchex
locum affeflum manifans contre'airec,maximo dolore eoncitato, ftatim interiit; •
Sefto cadavere, inventus eftabrccirus.iaMef«itetib& Cqlo j;ca;potiffimum parte quz
fundo ventriculi fubiletnirur, LeUusi FenteCetifulfatiope.xxxiv. '
Dolare JlxealyfeebindrioJliiiJhe ,] Golon iotefti- hoc loco Colici ctaciatd* fiat graviffimi ; ubi abfcet
natn circa icnun/ioifttutn aoguliias effi, ne iple- fas genitos':, & per cutem marutatot accuratas vidit,
«em comprimat i quam quibus fplen tumet, flatus vir
erumpant, nifi fplcB prematur : Et haec eaufa eft cur 1,''^, . '
Obs,ervatio. VIII.
Celifus Cdipiitredixe l.x.A fcirrhoia Colo , ejufque diktatioxe 3. oh colo» fofi vtd»m i»
thorocem comfuljdm ObvulsasColr.q. 0'oColo»i»fcrmm 'divolumm. 6. Ob Colo» ce»,
crt affeclum. 7. Ob Colo» ire»e Upide pr»g»e»te comfrtffum. 9. ObColo» foJl‘Vul»»s di^hr»^
meti tB»ex«m. 10. Ob globulos plurimos colo xffixos.ii.
§. i.t TXotN. gravida & jam partui vicina, cum intemperantius vixiflet , in villa come-'
y dendo ftuSus horarios , & lac , rediit domum,82 magnum hauflum IceceyiSz fii-
gidz bibit, & ftatira incidit in dolorem in latere dextro , fub regione hepatis, cum alvi ad-
ftriftiorie : adhibita funt clyftcria 8£ vatiafomenta , nihilominus quinto die periir.
Sedo corpore, invenimus ineo loco partem inteftini coli putridam & denigratam. Ext.r
Ueft Medici Norici Obferaatio»ihus.
§.z. ji/eicliafrar etiam, cum intemperius ccenaflet,- incidit ia dolorem ventris circa pu¬
bem acerrimum , eum fenfu caloris' & adftridione alvi : pratferipta funt varia clyfteria & fo¬
menta , fcd ftuftra , quarto enim die periit.
Sedo ejus corpore, invenimus coioncircaillumloenmplane putridum, itautetiain ad
tadum levem rumperetur. Idem. . :
§. ;. Obfervatum eftanobisiaD.Zolin Medico, Si AdvocatoGillot, cui Colon., -.qua
parte vicinum efl: reni finiftro . colleda veluti carragine dura, in fcitrhum. obduruerat, in-,
teriote cavitate eo tumore intercepta, ut nihil tranfeurreret. Itaque neque clyftctibus,
neque tnedicamentis juvabatur etiam fortibus. Parte dextra Colon ad inftar magna; ve-
ficx dilatatum & extenfum , medicamentis datis & potionibus plenum. Superjedi vicini'
que mulculi abdominis Si peritonanim faniola. Poftlonga Si multorum annorum tormi¬
na, e quibus tamen non decumbebat , fcxto ^ quo decubuit diemortuuseft,finefebicJ
Eodein dic obiit N. interna inflammatione Si puttiiagine , Colico morbum fimilem inferen¬
te i extremis ante obitum dic, qui fuit quartus , frigefeemibus , languefcente pnifu Sc fangin-
neis fpedris ob oculos obverfantibus. Scholiegr. adcap. .^t.lib. i. HoUerii de morbis inter BtH»-.
musfered. S3.
§.■4; Francifeo N.glansplumbeaper ftetni fines diaphragmatis partem carneam trans¬
fodit. Succeffitinteftinotum dolor colico fimilis. Magna inteftini coli pars, flatu turgidas
^f vulnus diaphragmatis in thoracem irreplerat.. yidelihA-tit.devuhere.
§. 5. Quidam vulneratus in hypochondrio dextro, de vehementi abdominis doloto
conqueritur. Inteftinum Colon per tranfvetfam difieSbim fphaeelatum.que repertum eft
Vide lib. Or-tit-deVulneribus.
§, 6. Colon plufquam pugni magnitudine in fetori parte dextra Gonftriaum confpexi
Parifiis, cum Domino Bieae^so Chirurgo Patifienfi, anno itfyn in Lconardo Drovino Lim¬
bolario. uh.He»ricusljtveter»sinrhe^busi»eugttralibus%.'v.
, §. 7. Anno 1611- aperui cadaver Nob. cuJufdam-Galli , qui atrociffimis inteftini Coli do-
loribusconfumptus obiit, S£ inveni inteftinum Colum Cancr o occulto.affieShim , cujus cau-
De Ventris Dolore Colico.
217
fa meo judicio, ftiitobftrnaio pori bilarii.- hic enim ea parte, qua duodeno infctinir.Japil-
lo pifum magnum adarquante adeo obftriiftus fuit , ut de tantillum bilis per eum expurgari
potuerit ; hanc tamen bilis copiam natura , non ad univerfum copotis habitum , ut plerun-
quefo!et,fed ad colon depofuit , Sce. yiJeTit. delclere ex,lth. Sculterii Armym. Chirurg.
ftrt.t: bferv.xhii.
^ §.8. In obfidioncRtipella: cuidam Nobiliglobulofclopetario transfoditut peaus a cO-
ftis mamma: finiftra: fubjejftis ad infimas nothas collas lateris dexni , prajfertim qua parte fita .
eft cartilago Xiphoides,hbctamcn vulnus curabile fuit. Acannopolt obortus dolor eft into¬
lerabilis Colico fimillimus, 'qui nulli ceflit remedio.
Eoextinfto apertum cadaver. Inventum eft diaphragma parte fua carnofa perforatum
fuperiore iftu : atque foramen illud aliqua exparte obduflum erat caruncula qua: circum-
accreverat: Tamen per reliquam rimulam Golon inteftinum fenfim fubiverat thdracisre>
giouem, deinde per attradionem quandam majore fui parte ingteflum fiiit : Idemque con¬
tigit quod tenui vulpecula apud Pentium , cum enim intumuit , egredi non potuit : Deni¬
que, ut fit Enterocele in Scroto , ita Enterocele feda eft in Pulmonis capacitate. BtlUniiis
faridigtMte xi.
§. $. NoVi quandam Matronam quam plutes Medici Colico dolore laborare confirma¬
bant. Ego autem prima vifitatione ( quia pes ftupebat& alia figna calculi aderant) calcu¬
lum efle judicavi: quod tamen alii multis argumentis falfum efle dicebant : atque ita ego ab¬
legatus fili, ipfi vero in curatione permanferunt, continueque calida & ficca adminiftrarunt,
donec vitam cum morte permutaret.
Difledo corpore magnusJapis in rene inventus , atque ego meo honori reftitutus. Gertf^-
diis Bergenfislih.de artic.^remmmeryis.
PEtiti artificis eft nephriticam dolorem k colico quentia tamen figna , fi accurate ad examen revocen-
diftingnete , cum colon renibus affedis non vi. tui , ab invicem cos difetiminant, i. Colicus dolor
cini* folum lege condolefcat , fed 8e ob plexum net. fete vagus eft, cinguli inftat medium ventrem affli-
vorum renalem, cui alius a nervo intercoftali, feti po- gens .Nephriticus fixiis eft in rene, fecundum utete-
tius eo mediante, i fpinali medulla accipit: In qiian- tis dudum ad teftem expanlus: a. Ingeftus cibus Cd-
, tum ille plexus,ait EH/lij, Anat. cerebri c. 17. eum me- licum auget, ventriculi plenitudine colon opprimen.
fentetii maximo communicat , affedio colica & he- te : Nephriticus inde mitefdt, fucci alimentarii parte
phtitica multum affines exiftunt , ut fiepe fit difficile ad renes delata, unde doloris mulccbra : 5. In coUeo '
eornm patoxyfmos ab invicem diftingacrc. Colicas vomitiB magis urget, alvufque adftridiot eft, ob
enimdffior intetdumvaguseft , late ditfufus , modo viciniam fundi ventriculi & coli, & inteftina
hac modo illa parte gravius urgens , nunc hepatis offenfa fefe confttingunt quo a moleftia fe liberent:
nunc lienis, nunc ventriculi, nunc renumfedemoc- Id autem cattetis paribus intelligendum , intenfus
cnpans , alias fupta, alias infra umbilicum torquens, enim nepthtiticus dolor , majorem vomitam levi
frpe latete finiftto maxime moleftus , ratione angu- colico movebit. 4. In colico ab excretis furfum de-
ffis, eainlede.primum asaafiwii notatae. Sienim otlumvemajusfolatiuMaccedirquam in nephritico,
excrementa fupreraa ac maxime capaci coli parte 5, Difctimen dant utins, qua: ctaffiores initio in co-
conglometata & indurata , i flatibus per vim illuc lieo tenues autem piimo & limpida , in fuccefih
impellantur, contingit ea nonnifi cum dolore per- hypoftafin exhibent, C nephritis adfit,
meate,hinE confijfa diagnofis uttiufque affeaus. Se-
§..10. Dom. de la Grange, Vitili. 8C ftrcnuusatt.+y. in obfidione Crollana globulo fclopc*
tico, abdomen paulo fupra umbilicum pcnetrantedcitur,poft menfem fanatus eft integre, ex¬
pugnato vero Bufcadoco, colica paffione diem obiit.
Cadavere a D.Rumphio aperto, inteftina tanquam folle inflata apparent , partem veto
coli fupetio rem ventriculo proxinjaro, fpithama: longitudinem arquantem , ex violentia
prmcedcntis iftus in diaphragmate , fupra illudhatfifle j atque confolidatum fuifle repertum
eft: MitumhominemtotoWennionulkmexhoe vulnere in naturalibus Sc vitalibus fun-
flionibus obeundis fenfiflelacfionem. ObfervatioStmnelisClejfeiMed.Metenfis.
§. II. Singularis eft bbfcrvatio Glar. D. D. Pabrij qua colicam graviflimam & diu¬
turnam , Z33. mediocris magnitudinis Iblidiifimorum calculorum excretione per alvum , fi-
oitam ac fopitam fuifle teftatur. Huic hiftotia: per epiftolas communicata: fubjicit Clar.
•ff. Stieberiis Med .Rotemburgenfis , quod in Nobiliflimo fene feptuagenatio , doloribus inte-
ftinorum annuis exquifitistandem jugulato, poft mortem globulos ovum gallinaceum st-
quames , quampluriinos , coloaffixos, diftinaos & plane infpiffatos , per anatomiam inve¬
nerit, in calculos proculdubio, fi diutius vixiflet, abituros. Hineergo verumefle didici
quod UeBer. lib. I. cap. 48. dicit , mulierem ex ano qiiinque lapides reddidi fle , quod ipfi veri-
fimile , quia pituita fa:pe lentiflima inteftino adharret , quae dum latis non detergitut , con-
crclcere poffit. Greg. Sorfiias Tom. i. lib. 4. Ohfirv. 47.
ixcritiene per xlvHm) Lapidum & fempet habeant generationeiii in dubium revocari
^Tophorum per alvum excretorum exempla con- poteft. E vefica vero biUaria & poto cholodocho fre¬
gere Schenckfus. An vero localem in inteftinis quenter in inteftina ttanfraitti ptobabifficr credit
2i8 Anatom. PraQ. Lib. III, Sed. XlV.
(Sii/?D»>»'An»l,Heparisc.7.Pfcr««»?«ait,/»Mi»*- giuHtittlc fer alvuta eliferint: IMram Icam ee^ s
lifritilteJi farte aiigut, eeeurrit UficUa qtteiam talem hmd aligae fuiffe exiflimemquam vafa^Ut,
fatJiantiaferferaUi iiuerina vt^ts,m qua mtratttr, ria, iaqidha.tKiulutej»fitoilitafU,us, fertetuttu,
-fiflaUiiifiatoffarcif. Tentpere circiter quadrageftma (£ friifiiUatim ccmmmHtut, fcr ftrtm hlarian u
■ mit Pafcbatis , imeauaa j in jetiiuriitit hminis faft intefiitta delabi, indequeperahitmexunifetiterit. It
mthivifi fmt hxjufmadi tiibuii, tanta UmgUudinis^fit, quam fetetentiam accede libentius qttod videam iepu
.(/mede fntegriexanifetmjfentyflmimas peribilarii lyberm temfcre( quando fiem aut ftraminc faftunatr)
ramificatienes eentinuata lapidea ferit ( taradi infiar ) lapidee hujafmedi materie plurimum cengerete.aiee ti
retulerint va/s autem tam firmiter agglutinantur, iepar eadem plane cenfereum referietur:- verna autai
io friabiles admodum ) feparari inde egrt queant, dem rarius inveniri, folvuntur nempe iSexturbattm
Sunt hi lapides iis qui in veficula fellea referiuntur, hilapislet areceniisgramints fueco,quadnifiptr alvm
-plane congeneres figura folum diferepanu Novi fierinuUe modo petefi,
eemplmes qui lapidum htqufmodi fragmina ingenti
Obseilvatio IX.
VentrisdohreCaUo in intefiinis oborul
INccenobio D. Donati, Religiofe mulier, qua: inteftinorum doloribus multis jammenfi-
bus urgebatur , & alvus nil nifi *gre & dumm , idque decimo tantum quoque die redde,
bat , cumque nullis conferentibus auxiliis diu multiimque hoc malo vexata tandem naturi
conceflerit.
Mortqxiimt inventa inteftina altiore Callo confttifla , adeoqueitet anguftum reddeba¬
tur utdej6(9:iohesaEgretranfmittipoflcnt. Hoc tamen nos malum, ptopterea quod alvum
prementi nefeio quod durum renitebatur , etiam ea vivente pratfenfetamus. Benivenius dt
Abditts ca/.34,j
Observatio X.
Ventris dolor ab ilei & Coli intejlinorum coarSiatione, Ventriculi corrofione ac
inflammatione levi.
CElfiflima jEmilia a Naflau , conjugio Lufitauica Princeps , anno idz8. menfis Dec. 4.ex
animi mccrore in corporis languorem incidit : conquerebatur praiterea de dolore ad
fundum ventriculi , ad coU regionem , renum fidumborum, de flatibus in hypochondriis Se
ventriculo, anorexia, vigiliis moleftis, pullus citatione circa horam noftis fecundam
fepius recurrente, cum leipoplyGhiisftequentibus, nec non indubia febricula; lotia erant
cruda, crafla, ventriculi Imbecillitatem & cacoehymia:inprimisviiscopiamapertedeno-i
tantia , cum diuturniore alvi pigritie. Enematis ufu nodem fequentem quietiorem habuit
die fequenti aliud enema injedum, unde fomnus trium horarum ei obtigit abfque leipopfyr
chiis prioribus ; mane fine Iblitis torminibus reperta eft, non tamen delierant dolor ille 4C
lumborum cruciatus, licet mitiores effent. Poft dierum aliquotindueias,recrudefcentibus
fymptomatis, ad minuendam faburram humorum in primis viis contentorum , potionem
levem catharticam exhibui , quam cum duabus poft horis evomuiflet, non inde effatu digna
dejedioeftinlcquuta, nec magna lymptomatum imminutio: febrile frigufcijluin , lingua
arida, fine fiti tamen, dolores opprimentes, defediuncula: adhiic aderant : Diebus i^e-
quentibus dolores illi varii vario modo , acnon certo tempore invadebant Sc remittebant,
Sc febricula illa qua: certum typum non fcrvabat: dEgra levata eft interdum enematibus alb
quibus injedis, in quorum rejedione materia qua:dam longa Silenta, qu^ vermis lati exu¬
vias aimulabatur, deprehenlaeft, unde vermium excitata fufpicione , intus Si extra con¬
tra eos pugnatum, hinc vermes aliqnotfubrubtos dejecit. Si materias aliquas vifddas,8C
aliquot lumbricorum mortuorum ac fere abfumptorum glomos , cx quo manifefte levata
eft: Rurfus tamen bellum a vermibus,quidcnuo ope clyfmatum,8ie. excludebantur, unde
novum levamen Si inducia: aliqua : Redierunt tamen inteftinorum dolores , qui prius ene-
mate placabantur , quos fequuta vitium qua:dam diffolutio : Sub Januarii lo. anni vi¬
res manifefte decidebant , dolorefque adhuc vexabant , quibus mitigandis Laudani opiati
mitiffimi grana iij. finefucceffu exhibita. Perflabat quoqucfebrieula, ac tandem in ipfq f®'
brilis paroxyfmi vigore, «tatis fua: anno 6o. Martii i6. obiir.
: Corpus fqualidum Si extenuatum ( fi crura Si femora oedematofa excipias) apertum,
ofteaditBobisIecur exfangue Si decolor; Lienem protumidum ; Mefenterium fcitrhoCs
&giandulofis tumoribus refertum, Inteftina, Ileon Si Colon mire coarSata, Pulmones
inflammatos , V entriculum non fine aliquibus corrofionis Si inflammationis notis,Quod ul¬
timum nonnullorum oculatis plus jufto veneni exhibiti fulpicioncm aliquam injecit./i/c*'*»-
derDeodeii Valetudinarii obferv.i.
Pe Dolore Colico, .
imhilicumifuccedemetiimtre ^.ulcere^b afejlemAte ttnuium ixtejlisortim.
Uno 15^4- Dxoir Uom.N. cachectica K mirum m modum a remediis abhorrens, cospic '
/V pgrailejaocfcpiimaDas conqueri de dolofein umbilico, qui fcnfim cxcvM ut tandem
Tetacerrimas cum aditridione alvi : mulieres exiftimarunt cffe fiiffocationem uteri , & va-
pjjcavetunc : Vocatus Wblffus idem credens , fomentum pro utero pra:Ictipfic , & cu-
^rbitulatn umbilico impoluitaliquoties , tandem etiam ventrem clyfterc lenitivo aperiens
cxlaftccapHno , quod tamenhihil aut param cft operatum. Sequenti die cura videretur
aaveri dolor umbilici, apparuit tumor circa umbilicum , ita ut umbilicus videretur egtedi,
jrmanifeftafign^ fupputationis : Cumque vocaretur Chirurgus qui contrefiabat locum,
& emplaftwm matutativum volebat imponere , fponte fua ruptura eft apbftema, & cgref
(x funt tres librse puti mixti cum ftcrcoribus , eum maximo foetorc , & ita miferamor-
corpore, tenuia inteftina inventa fuerunt a putredine corrola. Ex oiferv.loh.
Uefi Medici Nortei. • _ a-
Memrii deUr a-vermibuiia intejlinist - ■
I Uas Virgines filias Nptatii vidimus, quarum altera annum feptimum , altera nb«
i J numnoi! excedebat, quatintrafcmcftrefpatiutri dolore acerbifliino ventris to¬
tius obiere ,qui nullis remediorum generibus mitefccre poterat , nempe in jeftis clvfteribus.
tius obiere ,qui nullis remediorum generibus mitefccre poterat , nempe in jeftis clyfteribus,
potionibus pituitam vacuantibus, flatus difeutientibus, denique vermes necantibus,
Itaque ptoveaioredefunfta, cum cadaveris dilTcaio fieret, ut nobis abdita caufa mor*
' temaccerfens innotefeeret, funt inventi ininferiore ventre lumbrici, qui inteftina, & prar-
fertimcplon perforaverunt; ExaSis abhinc fex menfibus , cum finj^ibus coloribus altera»
iniei-feaa fuiffet , difleclione faifta , non folum inteftina exefa Sc vermibus transfixa vidimus,
-fed etiam cbt & hepar ab iis corrofum & alte excavatum:
Qua: res non parvum ftuporem aditantibus inculfitjquasrehtibus , q;ii ab inteftinis , qua¬
que via ad Cor & Hepar pervenerint / Cum in illis locis vix alimentum libi familiare , ne¬
que materiam vermium generationi idopeam ; quanquam ex putredine quadam ibi nata
quifpiam eos geni tosexiftimayeiit : Adde ncc.viam paratam, fed tot anfradil^us ac circura-
quifpiam eos geni tosexiftimayeiit : Adde ncc.viam paratam, fed tot anfradil^us ac circum¬
volutionibus impeditam habuerint: Quare nihil aliud quam natura: opera mirari, caufara
volutioniDusimpeaicaranaDuciint: s^maicrmiuaiiuu quam natura: opera mirari, caulara
'fcire non valentes, prarfcriprifquetam pulveribus ex fcordio,8c didamno albo j & uiiguen-
tisvermcsfugantibus necantibufque , reliquis qua: adhue fuperftites erant puellis, hotuth
generationem in pofterum prohibuioius. Laz.RiverituObJerv.iy. '
§ 2. Cbriftianus Sudi , Gallus , pal!eicebat& deventtis doloribus conquerebatur: ctn
prscfcribo quE lumbricos excludant, quod ex pallore, ex nubilis fub utroque oculo du^fi-
; bus, ftiaionc narium ,tehf6 abdomine conjicerem verminare puellum: Et quidem eo iuc-
eelTupropinataca pharmaca, ut prodirent tandem Lumbrici longi, tum per os tum per fe<;
- ceflumr Nihilotatnen confirmatior lanitate puer ,ni m non ita muitos poftdics ex ^grlm-
fdine decedit -, me non parum follicitocur ejeflo hofte pcriiflct ; Nata mox lufpicio non
Cxclufos lumbricos omnes , fed refidere adhuc ferociifimum, eiimque fortaffis inteftinorum
laiiciibi perforavifle, hinc labem.& mortem fcquutam,
. . Aperto corpore,plures adhuc vivi lumbrici incolo notati, Sed caufa mortis incqrde appa- ,
ruit, yidehiJleriamlib.^.Tit.^decafihuSjlBibaSy^c. : ;:-- ; i'.
§ 3. Anatomia llluftr.Principispuelte 26 mcnfiumJpnii 17.16:41. defunaa:, hxc fuit, Ven.-
-tticulus Si Inteftinamuco Jc vermibus fcatebant , Hepar magnum & floridum unius libra::
■ Splen bene habebat , Pulmo cavernulis penitus quafi cavatus : Cothigto fanguinerepietum,
Cercbtum autem copio&Simoicio.Ctrca es ethmeides vero aderant vermiculi as.inucus.
Jrca cs Sthmeidet vtrmicuH ] P
SckScarabiC-um iD
'yifeacibus negat vcrmc« generat poflc;
:de» vtrmtcuU ] Patet hinc falli nis folii : E naribus prodeuntes viderunt ifiter alios
ainliift Igoisjciaiif. p.jii.dum in Beatventns Hc Ciucw » 6ic. /. D. HorflfHs okftrv^
mcsgcncriTipolTejniliiniDteftb
220 Anatom; Prad. Lib.lll SeO:, XIV.
• OlB SES-y-ATIO XIII.
TealrisdiilorfammHscircii-HmyilkdUicelimefiimTitmaTe 'Darie. . .
VIrfe.circicer annorum, jam a ig. annis &lius , de dolore fummo circa innbilica.
liaeonqueftus ,ulcimis quacunque aflumebat vomitu reddebar i. diebus aliquot ante
obitum etiam fccces ipfius. Sapius iu retrahi ad intcriotaoblervabatur umbilicus , ut etiam
ovum cavltasreliiftareeiperet.
Inveniebamus Omentum confimptum ; Geeeum cum principio coE in latere finiftro-
.Colon a finiftro offe Ilei oblique fc extendebat verfus hepar : hinc fiSo flexa ad os idem
iterum defeendebat. In hoc defcenfuafeenfuveduzhat partes itaerantcoaEtx,utnonai.
fi cultro feparati potuerint: HicColon itAcratextenfura.utventricuIi ampEtudinetn re-
pr:clentar« : Imo amplum admodum a dido ofle procedebat verius vertebras lumbales,qui.
busarde adhatrebat ,fumme coarftatum , &c itaanguftatum pbliqueptogtediebatur verfus
hepar, ubi priorem amplitudinem recipiebat, extendens fc verfas lienem , renem fini-
ftrum, ipfunaquetandem anum, parce hic fceces aderant, ope variorum clyftdrum ex ta-
kaeo alilfque paratorum jam ante obitum cda&x , GoarSata ipla coii portio, fpithamx &
majorem longitudinem habens , vix digitum minimum recipiebat , interius non fplum locis
variis inflammata:, fed& omnino gangracnata.- menfe Nov. 167 inftituta ha:c difleffio:
Ceaflat adectjue iliaci affcBcu caulam Inteilini llei-haud-adeo quam coli inflammationem
coarftationemve exiftere: imo in Ileo unquam Volvulum locum habere haud probabile.G<r.
BURusOhfir-D. medie. V. ■
Observatio XIV. ’ ■
Colicus dolor a Calculis inintefiinis.
§. i.T' Icet Galenus 6. &e loc.afi:Colicum dolorem a Galculo non obfervavit, oculata tamen'
X-e fide teftari poflum ipfos etiam in inteftinis generari poffc.Sc.i2i!w/V.r£»r.TO;.f£»r.Bj,
Gonfidtatie de ea- deloris fjtecie addocenda, ut cau- aphori2S,& Cemnta lib.LCofmoc.H! atriculis iiem, at
fa.figna^curaidi ramjtteti, Nob. Matrona in dolbribusattkalaribus tophaceis , quid ptohibo
De Dolore Colico.
intcftinis iiabmflc.cnm a=cretion!s& gcpeia- menti videanjr;Qua ratiene convell/tiK fententia de
pjincipialln:; eademque iatio ortos & incte- yeilcs calculis, qooru rudimenta a. renibus dcdocic.
§.3. Sexagenarius quidam exquiCtiscraciitibusinteftinorum, omnia inreraa & extet-
uaprzfidia eludentibus, mifere per integrum annum confli&tur, tandemqtie dolorum
atrocitate jugulatus eft. , . ,
Hujus demortui inteftlna, exempta, cum diligentius ferutarer, -globulos , ovum gallina-'
(ium adatqnantes , coloaffixos, plurimos & diffinftos,planc inlpiflatos /led nondum ih cal¬
culum verfos deprehendi : in calculos veros', proculdubio, fi vita longius produdaiAilTec
lituros. Gng.HarftiusUb-^lohferv.xlm]. I ''
§. 4. In Dom. du Peron cratlapis in inteftinis perforatus , ut liquidiori materia: via pate¬
ret. Aer fele in vacuum locum, infinuavit : dolores impheabiles oriuntur & antecedenti¬
bus feviores. BaUomus coaf-Li^. Ub.i.
§, 5, Juvenis excarniSjoattdiffimi temperamenti, gulae deditus , ex intervallis folum.feca-
lia excrementa deponebat , ficca , exufta , citra noxam ullam : Poft longum temporis fpa-
tium quum dejiciebat, ia imo ventris doldtem experiebatur immanem : uno die cumau-
tboremdolbtislumbricumfafpicaretur,alvinasfa:ccsaquadiIuenSj: invenit quinque lapil¬
los dutiflimos , quorum duo lentis , tres ciceris magnitudinem fiipcrabant , ad albicantem
colotem declinantes : Ceflantibus torminibus , poft tres dies , iterum de ilium Sd ventris do¬
lore’ queri ccepit, qui iterum excretis fex calculis cx toto eft mitigatus ; Sed cum nullum pr*-
ter dolorem fentiret incommodum, de falutc parum foHicitus, eadem regimine biennio
ufus , cum excrementis commixtos calculos excernens, At uno die aufta affefiione, (ar¬
viore oppteffus ventris dolore, cohibita alvo , auxilia quatrit , & clyftcre injefto, ingenti
cumiliumdoibte, per fedem expulit calculos tres rotundos , avellanarum inftar, valde
compaftos , cineritii coloris, mucdque tenaci , unde concreverant , refpetfos : Cdnvoeatis
tribus Medicis, multa iatra trium menfiumexcquitur, at citra levamen ullum ,' nam' hic
carnifex morbusnullis ceffit remediis , cx quo accidit ut malo exafperato in ventris 'dira
tormina, cum fteteoris fiippreffione incurrerit , qui cum in horas exacerbaretur magis, &
pluritms auxiliis ,• nec clylteribus emollientibus & vacuantibus fuccumberct , faiftum eft ut
ferocius farviente dolor 2ger exanimis occubuerit.
Diffefto cordore, inventus eft calculus caftaiiea: magnitudine& forma, Colo.inteftino
tenaciter adbatrens , qui antea£t.’.m tragoediam excitaverat. Zacutus Praxis admir. lib. iij.
cap. cxxxiij.
CLar.SylviusinNofocomioLeydenfi foeminam aperuit ex.moerore mortuam , ann
i<i64.inquanotavicO£ncntumnon omnia inteftina, qu:e nonnihil loco mota eran
tegebat. Unde coiligebac foeminam , dum in vivis fuit , Ikpiffime torminibus ventris, c(
licifque doloribus laboraflc , &c. yidt lib. i. tit. de Melaxchdie.
• bservatio XVI.
Cdkus doler ob anguftiam mteftixerum ex simia pinguedine. 1. A connexione tenuium interminorum.
a. Ob inteftina tnvicem conglutinata. 3 4- cteci cum colo adhafme, 5. A tumore fungofi Coe-
Uidam feplus reiterata colica divexabatur : ultimo ineam incidens deliquia pati-
V 1 tut , & irritis remediis moritur. Omentum erat mera pinguedo fcirrhofa Pingue¬
do Inteftinorum majorem occupabat locum quam ipfamct inteftina cum excrementis infat-
fta. Pancreas erat plane fphacelatum,quodcontsgio infecit vicinas partes. In vcficula fel-
liserant quatuor lapilli majores, &c. Vide lih.i.. ttt.de morte repentina.
§ 1. UxorN. ingentibus doloribus ventris viSa occubuit: Inteftina tenuia, protube¬
rantia omnia , arfliffime connexa inter fe , membranis ic pinguedine cooperta reperta funt.
yidetit. de -ventris Tumore.
. §. 5. Nobilis Patavinus , inteftinis a dylcntetia conglutinatis , faeviffimis coli doloribus
excruciatus tanti mali caufam ab interitu detexit. Uhasnes Rhodius cent %. Oi/er.
§. 4. Cantharina Sandra , uxoris Rendeletii foror , regtotarat fenior jam per multos men-
fes , & tota contabuerat Colicis diferuciata doloribus.
Cadaverfeaum ut cruciatuum cau(a certior deprehendetetut , Ob.fcrvaviraus intefti-
M multis in locis mutuo connexa , fpatio fere duorum digitorum , ex tranfvcrfo : louberms
in -vita Rendeletii..
§. j. Aurigafuhito in curru expiravit. ' Longo tempore oonqucftus fuerat de abdominis
222 Anatom. Prad. Lib, lII. Se&.XlV.
doloribus ad jugulum afceudentibus > Scc. Omentum invenimus putridum cum Ingenti fcei
tore : Hepar ingentis molis ,ut utrumque hypochondrium fere impleverit, duriufcnlum: lu
abdomineintermembranaspleralque, hine inde veficulse a flatu excitata:: ccecum intefti.
num in finiftro hypochondrio colo adhatrebat. f^tie lib. z. tit. difnorte fibita.
§. 6. Antcannos circiter xv. Ancilla Domini Peliflarii , T ribuni plebis Gencyenfis , boni
habitus, vegeta & lepida, incidit in Iliacum dolorem atrocillimum , qui bidui fpatio ean,
necavit. Aperto cadavere inventus Tumor fiingofus, pugni magnitudine, ccecointe-
ftinoadnatus, omnino putris , tanti fetoris ut ulterius in inquifitione progredi non liene,
rit : Graviditatis vero fufpicio remota, virginitatis notis pratfentibns. Ex cemmammunt
Ma^JlriBeiijianinNoeLChirttrgi^tadiiverHmvi^utorisittrati.
Observatio XVII.
Antris ddor , cum murmure^ inteBiturum ugiutiombut , 'hcertferum^fruiiortm
nucleis in intefiino' colo retentis.
IOh. Veron j Textor ex pago Coutfelle prope Montfaelg. annorum eiteiter xl. dies at.’
Iuliii656. Montbelgatdi deeeffit. Is autem atribus annis nil niSpotulcnta& liquida af-
iumere valens , de dolore abdominis continuo querebatur, cujus caufam ferpentes &alia
ibidem conclufi veneficio animalia, communi etiam opinione firmatus dicebat efle: miran¬
das enim inteftinorumagitationes, ac circumvolutiones frequentes cum murmure & fibi-
lisfentiebat, imprimis cum vel tenue jufculumfumcrct vel biberet. Quxalvo excernebat
aquea utique & velut filttata erant toto triennio : Antequam cadaver paulo poft mortem
fecarctur , T umorem durum renitentem in hypogaftrio licuit mihi oblervare.
Aperto abjdomine, nuclei cerafbrum ex colo inteftino rupto , Iphacelo exeunt, ita dh
flento ut inflat chartz duplicatae duplicatum illud eflet : Fartura autem erat , & omnino
repletmn eeraforum & ptunotum nudsis in fefe valde compreffis , & triumpius minufte
librarum pondus aequantibus , qmalvina: regionis excrementis , nifi tenuiffimis &percbla-
ri aptis, meatum protfus denegabant: Unde proculdubio murmur & Ibnora fludluaiio in
inquietis inteflinis marcidis , adefccndentlbusdC. refilientibus aflumptis, nutritionis sitio
in plurimos flatos etiam convertendis , animalium coneluforum vocis fpeciem de fe dabat,
Superdials-sucieis' ad quadraginta plumbeos bombardarum portatiUum globos, nefeio
quo confilio dcglutitos ( nec enim fub cura unquam fuerat mea) invenimus : Numeravimus
enim & colligimuS55. fruflu pruni fylvcflrisnonmulto minores, tpiofdam aequales (quos
omnes ipfe vidi, numeravi & tetigi) quinque ad minimum in fubjeftum ftramen delapfis:
Ex prunotum nucleis quidam a fphacelofo inteflino denigrati erant , a^is miniipe alteratis:
Interrogata vidua , inventam mortis caulam manifeftara ignorans, annon recordaremr
quo tempore maritus infignem ceraforum & prunorum copiam comediflet ? T rienniuin in¬
de elapfum dfle refpondit , An ab illo fputati nucleos vidiflet? non vidifle ullos. Sic ex
diffeiflionc defunfiti , primacie fceleton fere referentis , apparuit quaiq male in veneficosSt
innocentes mortis caufatefeiretur, l. Nicol. Binningerus Centud ij. objerv.zo.
Observatio XVIII.
p'entris doler i decutitis ferramentis , ^c. intra intejlinafuhjljlemihus.
RUdoIphus Dutt fuit civis Bafileenfis fatis dives in Suburbio San£ti Albani , ubi vidua
cum tribus filiis adhuc degit , natura & temperamento melancholicus , ^abitu maci-
ientus, viribus potens, quem ante quatuor annos mille paflus vidi portare aquiduflum Ib
gneum nondum terebratum, olim maniacus: Vixit annosjfi. Devoravit lignum , corium,
ferrum , chalybem , anno ante obitum 50. clavos ferreos equinos : item cultros , ofla , filices,
omnis generis infefia , lacertas , bufones. De illis dixit dulcedine palato lapere, de his
propter amaritudinem efle ingratos : Porto amphisbsenas , ferpentes, aranmas & quzvis
obvia qu^tumvisabfurda, venenata & dura, horumquequmdam integra, quaedam prius .
in ore cdnttica & mafticata , Etinde lucrum quaefivit & obtinuit, & ideo notiflimus fclt .1^
tum civibus tum extraneis. Anno 1665. fub finem Novembris coepit aegrotare , & atrodf- 1
fimos dolores internos pati: Quatuor feptimanis pofl ad ipfum vocatus , teperi Pleuritico
£millimum,exfaDguine a faucibus cultro deglutito vulneratis delapfo& putrefeente, ciun
dolore laceris punaotio , tuffi , difficili refpiratione & febri continua : Adjundus fuit ctiaui
alius dolor aeque feveruslnteflini coli, cum tumore molli in inguine dextro , quem crede¬
bat herniam efle ab onere : Tandem fubotta diarrhoea biliofa , qua materiam, ovi vitello
nonabfimilemcopiofe dejecit, viribus proftracis, poftquam fic inordinati & monflrofi ap¬
petitus
De Dolore Iliaco. 22^
cetitns Sc malitiofi poenas luit, 3. lanuariil^yo. vitam finivit.
* Cum aliquando racciimcocnarct, petiit ut poft mortem ,<i]um cotpus aperiretur & in-
f 'ceretur : Commonefeci tempore mortis , cum quadam prudentia , annuit ftatim , fit
u^oriut hoc permitteret graviter interminatus eft ficque omnibus volentibus poft obitum
fdit CcStas : Sedioacm admihifliravit Clar. V.D.HearkiesGlajirus Anatom. & Botan. ProfeC-
for. Statim ab initio pus effluxit, mox interanea abdominis confpeximos omnia pure ob-
da&a. dclabente ex pedore 8£ agglutinata : Pulmones toti erant putridi , purulenti 8i fe¬
tidi : In inguine dextro , in principio iHteftini coli , mgens fiiitcumulus puris qui illum tu¬
morem elevavit , colleauspartimeXto quod defcendit, partim quod recens procreatum,
gg. immediate a cultro hic infixo fic hzrentc ; Hoc enim pure abfeonditus erat culter,
quem pute diffitfo invenimus : Paulo inferius in ano repertus fuit alter culter cufpidcacu-.
riore longiore.- Docuit nos cadaverisapertio hominem neque Magum fuifle , neque fer-;
’tum concoquipoffe. ItcebuiRsthius i» Mifie/l-curufis ami i6yi,,fihferv.iy9.
Eadem Ohfervatio fuceinBites, coafcrifta.
Vir Iv. circiter annos natus, macilentus, colore faciei ex firfeo flavefeente, ante pau¬
cos annos maniacus, inde quanquamaffeSus hic mitior evaierit, nunquam, tamen perfe-
azfanitati reftitutus, non folum cultros dentibus confradros , fed & araneas fic lacerta!,'
U bufones cadetn temeritate mafticavitac devoravit: Tandem febre coatinuaSi cruciatu
ventris ac diarrhoea correptus obiit.
In cadavere ejus Bafilere anno 1670. diired:o , reperta fuere duo cuitfi frufta , qure jun--
8:a integrum perficiebant ; alterum quidem in inteftino emeo , alterum in ano : utrumqne
tamen integrum minime digeftum : Tenuia inteftina, pariter cum craffis , bile fattirate fla-
Vo admodum ferente fcarebant, Ccecum pratterea pure refertum erat.
Hienon tam mirari fubit ferrum devoratum & non coneodum effe , quam venenata aiii-
malia frequentet aliquot annorum ferieinnoxie,aBtfalcem fine evidenti damno deglutita;
Caufa videtur peculiati fermento ventriculi & vifcerum adferibendi, orto ex -occulta crafi
humoris atrabilarii.- Notum quippe eft quam mirabiles formas humor ifte induat. 1. Radol-
^husBiirkardasibidemohferv.iy%.EtuidemhahetAN.Bmmngerificent.%.ohf.j.
* Canft‘eidep>r(Ec.~\CiaCimtt{ettCdth.Wif- cedebat: Infpedis &cxpe£feoratis tafihi digitoruia .
Iri<a.de Cicuta aquar, cap. 8. pag. 55. incon- pulpis , depreheadi cuticulam ibidem , prope ia
ttimrionem mnice mucofe, live ctuftaccz veurri- cotaeatn duritiem immutaram & vere impenetrabi-
cub , Hsc tunica , »»j»»,' neutiquam fenfum abo- leih poft tot aduftiones fuilfe teddita.fn: null^veli-
let, aut plane impedit, quamvis ilium moderetur, ' ae, nulla cruftanova a candente feiramcncp ex-
atque efficiat ne qnibuhpsinjurm obnoxius fit ven- citabantur, nec plus doloris aut afflictionis alicut
224 Anatom. Prad. Lib.IU. SeQ. XIV.
Observatio XIX. ^
Jlem i-aflimmithuem Mttfiworumut plurmuTnfiqmtar. 1.9. I aflammutit circa ali laitiatB^
fertimcoatihgit.z.^. Inflammatioapmimejlini ejac figura fequuta. 4. Ah inpimrnitiene'cHmul.
cerihas mejtmoram. j. Ad eam fequiturjphacelm iatejiisorum dr omexli. 6. 7. 8.
§.l./-~x UodlpeiSatadlangainis auEfcriintramteftinorumtunicas fuffufiones, \ qni[,j
V 1 phlogoiis, aut tumores dolorifici excitantur , revera itaficri interdum concedi*
mus, imo novimus, exinde vero paffioiiem non Colicam fed Iliacam excitatam
fnifle obftrvavimus Quippebumpluresabllcodefunaos aperuerim, Inteftini cujuldam
inflammationem', ac fphacclum fere iri omnibus, & morbi & mortis canfam ftiifle depre.
hendi , neque mirum hoc , quoniam in membrana tenera & maxime fenfili , magna Ibla- .
tio continui fpafmos &corrugationes dolorificas ita continuas & atroces ciebat, propte-
rea ut iatjftini affeSi motus pcriftalticus, -quo feces alvi verfus anum protruduntur, in-
hibeatur ac prorfus invertatur. FiBsTraci.deA»maBrut,fart.i..caf.\^.
§.z. InteftinacrafTatunicaseafdcmacgraciKaobtinentcumque in Colo feces reda at
Cendant , fibris carnofis robuftioribas , qo* contraiftionis motum fortiorem efficiant , opnj
eft: Hinc fi inflammatio, aut fphacelus (uti fepius novi) circa coli initium condgetit,
adeo Ut fibrz carnofe fefe contraSignes pro fecibus furfiim elevandis obire nequeant,
illa: verfus Ikon reitagnantes paffionem Iliacam incurabilem inducunt.- idem Pharmac.r^:-
Aion.^ecl. I. ca^. a. '
. §. 3- Mulier quadam dolorem’ Iliacum pati videbatur cum matricali commixtum, tandem:
quinquagenariafafta,a:ftivo tempore iri huncincidit dolorem, & trium dierum fpatioin
Volvulum defiitaffe&ura, unde in quarta mortua efl: : huic erat feirrhofus tumor in confinio
inteftini colis qui erat repletus officulis multum acutis," & veluti inteftinum pungentibus
atque vellicantibus; quapropter oblervacionc (obftruaione J'in inteftino fada,& inflam¬
matione fuborta, flatibus repleta , dolore admodum inflgni cum foecum rejeaione correp¬
ta interiit. Zec7.'i,^, 44.
§.4. Rufticum novimus, qui cum poftlonjores torfiones,- & ventris diuturnas inflam¬
mationes diem obiiflet , & demortui incideretur corpus, longior-in inteftino fiflura inventa
eft ; ex qua etiam recentes uvas , quas paulo ante comederat , prorupifle confpeximns,
reaeveniuscap.y 6. de Abditis.
§. 5. AnnoiSbg. Amftelodami vir quadragenarius moritur, hic ab aliquot jam annis,
«.j^uafitabe conficeretur, marcebat , &; inter dubia vitse mortiique vota miferam trahe¬
bat animam; Tandem febri correptus fuit 14. ante fatalem fibldiem.- poftx. nihilcx-
erernentotum per inferiora dejecit, tertio faces per es fccdam in moAam ejceit,quas tridno
.poftanimafequebatur: Laborabat is omnium opinione volvulo, & reverais erat morbus;
cui peritiores Medici , vel quod a:ger vidus doloribus fe convolvat fepius , vel quod fla¬
tus in ventre quafi volvantur , etiam hoc nomen indi non abnuerunt; Nondum tnihi homi¬
nem , vere miierando hoc morbo extinftuin , fecandi fuerat oblata occafio : hanc igitur non
negligcndam ratus , apud propinquos eam mihi impetravi veniam.
- Ego inter lecandumcoovolntionem inteftinotum nuliafii, fedea Circa coli principium'
ardius comprefla atque inflammata reperi: &ubi cauta lenique incifionc ea aperueram,'
ulcus inveni , quod tranfitum ad inferiora fecibus negabat , & hinc qme deorfum verge¬
bant , vacua, qu£ furfum , excrementis plena ; quin ipfc ventriculus iis infedus , fedum
vifu , grave odoratu fpeiflaculum erat : , Poft inventam morbicaufam , dum caufe caufam
indago, eccc/ibiPancreasfe offert, quod ordiuarUnrlongitudinem media fui parte.- lati¬
tudinem, tribus tranfverfis digitis ,craffitndinem incredibili modo ; pondusxiv. unciis exce¬
debat; pendebat enim uncias xix, cum hominis quinque , equi xi. plerumque pendeat ; Oin-
nrex parte plenum erat fcirrhofis glandulis , ovum columbinum magnitudine exa:quantibus:>
Hac Pancreatis mole compreflum Ileum , primo inflammatum , deinde exulceratum ne¬
gaverat excrementis tranfitum. “tb. Kerckriagms ebferv. Anatem, xlij.
\r Enio ai imaginatiam , quae vulgo obtinet , de contotfio ; Qvjtn opinionem meam , nc temerariam
§•4. Aperui olim corpora ex Iliaca paffionedefunaommihqtiibus Omcntura & Inte-
na tota.Sphacelo tenebantur.- Ex his fetor gravMimus vetuit penitius morbi caufam
Fabrilius Hildanus lib.de Ga»gr£»iiCiif.i^.
§. 7; Clericus annos 11. natus horruit & incaluit : Nox implacida , Vomitiones afTidus
terum variarum > deinde velutcineritia: ac nigricantes :-Dolor ad totum ventrem impla-f
cabilis : hypochondria eiiiSv»® Si diftenta : neutrum in latus decumbere potuit : febris alH-
dua ,iadationes; ferre potuit phlebotomias, nec adjutus eft: venter pBrpetuoficchs non
vebatur ; Volvuli magna erat liifpicio , 5. die repente interiit : Vomendifinis nonfuit: In-
5 purulenta : toetebant adeo omnia ut vueera dimovere impoflibile metit. A
lifetcntemfuifle. Balloaimlib.ij.Efidem.^ Efhemer:pag:i^-^.
ebriofum lureconliiltum , qui cum temperamento 'biliofillimus eflet, idedq
im.ut docctHippecr. aph. ji. foCT. z. cum lenefcenti adfttingeretur , pituita nimiri
1 fuperanre , & artatis & quotidiana: ebrietatis vitio , erat enim fexagenatio ptqxim
Ivum teniam ulla arte pbflet deponere , natura: penfum perfolvit , inteftinis imma
:um tumentibus, adeo ut videtein craffitic brqchium adftantis , quod duabus vix (
mfpitaffiis , fuperafle; •
immortui fieret anatome, ftatim mufeulis abdominis & peritonzo fedo; ime/li
: vcites Illorum nemo aditantium internolceret : Itaque omnibus fetorem fugientibus
ihil ulterius qbiervari potuit : Hoc ratum quod Colon inlkmmatum , ^ imraane quan,
im tenfuiB ; loco Cio mdfgma Medicis judicabatur ,.a,deo eniih ca:t6ra piemebirintcfti
a , ut alvo Omnimode fupprefla , decimo dernuih die ifeofus fa'dus'fafo Cio fiingeretur.
Cum ad cOnSlium biduo ante rnortem vocarer, fiiafi dari narienri artrenriim
m Arcliiepifcopi, ex^dlvqjo' demortuo , tofum hoc intcftinura cocruptum , nig
ngrzna confpcrfumfidffe-lmeris mihi incficavitV ' BUjii/s in Fepxgii Anatmi.c.i-f.K
■' Ofrs.ERVATiO^ XX. ■ ,
. Ileus-i mutuo inteBinorwmfMxgrejJii, fen Intujfafceptme.
I A Nimadverti inteftinorum tenuium mutuum iugrefliim fpatfo ampliare (
digiti longitudo , prtefettim in uonnullis (|uos dolor Iliacus ehecavctat.
§. i. Aliquando inteftiaum in cavitatem inteffinfdefceadit , unde obftruftio .fi
irruptio illius cum morte oritur , llcut in fc&ione Anatomica oWervavi, luven:
udam hoc morbo aftcaus fine ulip hydrargyri juvamine mortuus eft : quod ci
earenon potuiflct , prope obftruSioneiu a me invenrum fuit. Dem. Panurelus
(er-v. ultimi. . - ...
§ 3. Altera bujus-.Tiali cauia poft mortem a me deprehenia fuit , Inteftini tcnt
De Dolore Iliaco;
227
■oJi-Iwcfti«onitenoeTatuj in locis Sara diftemam, ftationc latis violenta circa partem proximam infi-
atqae «o pif tibas pxoximisitam (iipccioribiu qoam in? nnatam : Qnoties amem pars ioteilini inferioris labic
fc^ribas, ad nocabilemloDgimdinem atffilfime COB- fopetiorem , toties aot fpoBte per allbmptaalimenta.
ttaitoin: »■ eofdem torminibus ptellbs corpus' aut arte per pilulas plumbeas, auteafve deglutitas, cu-.
Pnum mire agitafleicnontarofubitoinfiexiffe: Ifta rationisipes fapMeft:Nonitem, quando^atsintefti-
veto inflexione flnpius repetita contingere potuit ut nifapetiotingteditaiinferiotem,quoniamfcnfimulte-
fobiode ob telaratiim in alterutro extremo inteftinum, tetius pergi t patj
ulterias piefliis flatas locum concederet oppoflio in- que anguftia, or
lelhni adhuc coaifiari extremo fefe in latis fufficien- fus.qnocitca no _
tstexpanliinteftini cavitatem infinuandi , faccedente damors, FraiieifcusieltSteSjlmHslritS.l.i.c.l'^.
«nosejuldem inteftini a ptopulfo flatu liberati eoat-
§. Diflecui quandam volvulo denatam , cujus fuperior inteftini pars in inferiotem infere^
batur . Tlempius frndam. Medicint cdf. de mefiaterie.
§. Inteftini tenuis coardati parti cujulVis ingreffus in partem proximam , contingita
juxta l^/wawr Praxeosp. 183. quod inteftinum tenue vatiis in locis flatibus diftentumj
atque in partibus proximis, tam fuperioribus, quam inferioribus, ad notabilem longitudi¬
nem arftiiGine contraftum fit : Quod vidi in Nolbeomio Lcydenfi in cadavere viri, ut&in
Icemina xl. annorum ab eodem diffefia : unde fi ad dolorem levandum , vel aliam ob caufam,
abdomen prorfus vel comprimatur, velantrotfuminfiefl:atut,facillimeluc ingreffus con¬
tinget ,idque vel partis inferioris infiiperiotem,vel fiiperioris in inferiorem. Inflammatio . au¬
tem contingit ob fanguinis in inteftinaefiufionem, ptaefertim acrioris &c. Sic vidi vafcula
(anguinea ita tumelcentia a (anguine in iis haerente , ut (upra tenium inteftinorum tuni¬
cam diftenta egregie obfervatentur indiffeftione illius foeminae : Inflammationis vero il¬
lius caufam fuiffc judicabantur carbones fuppofiti, quatenus immediate fupra eum locum,
trium fcilicct digitoruip tranfverforum fpatio fub umbilico, in cute abdominis obfervatae
fiierant quamplurimae maculae nigricantes : Quod autem a carbonibus (uppofitis ortum
cenfebatur, ratio harc eft, quatenus e numero mendicarum erat , quae hyeme femper multum
ignisfecumeircumfetunt,atque fupponunt,moxque iterum auferunt , pattefque omnes cot-
porisaeri fi:igido<xponunt; unde puto primo a nimio calore humiditatem fanguinis affluen¬
tis in tam exiguis vtfculis aliquomodo dilfipari, fic minus fluxilem reddi: Secundo a fubito
ftigorcftagnari atque inctaffari: vafcula quoque ab iBtenfbillo igne aliquomodo corrugari
poffe credo. Ith. Vm de fhmmerdinge Diffutit. dellUco dolore.
§.(. Interdumrevolviturinteftinuminftar digiti cheirotecac reduplicati, quod omnino
obftruit viam inteftini , inde vomitus inteftinorum per partes (upetiores; Reduplicationem
hanc omnino fiditiam dicit nominatus quam nunquam videre potuit; At bis terve
eam in cadaveribus diffeflis cum Clariff Ioh. Walzo videre contigit : Blaftus comm. in cop. 3,'
AMt.Veslingiicap.i.f.^b.
§.7. Subipfa prarteriti nuper anni aufpicia, mulierem ex pago Vallis Leporina:,
Faito , advenam , cui eadem exitus ex hac vita qqx adventus in hanc urbem ( Schafufam^
hora contingefat , in Xenodocliio noftro diffecuinjus , diros ante obitum ventris cruciatus
cordis anxietates, cruentas ,t3.nAeiac[ue vomitus petpeffam.
Patefafto abdomine Ileon alicubi plane cpnliticiam, ac velut injefto laqueo ftrangulatutn
vidimus : Nimirum ejus portio, quatuorttanlverfos digitos longa , plurimum contrafta Sc
anguftata , intra proxime fuperioris cavitatem abfeondita prorfus latebat , hacque fua
veram cjufmodi intro-fafieptionem, qualis a Oar. de le BoeSylvio idea Prax.Med lih.l. cap. 15.de-
feribiturreprefentare vifaeft. Intus vero non Inteftinadnntaxat, imprimis Ileon, (ed & ven-
triculusmultis quafi ftigmatis inflammatus erat.
§.8. Poftinde acnupetiusdiflccul Puellam oftennem , cujus Ileon tres-ejuftnodi Intro-
fufeeptiones diftinais mfervallis XpeSandas exhibuit , una eum lumbricis alicubi velut con¬
glomeratis ,& mucagine intus contenta valde biliofa & crocea, interiora quoque ventri¬
culi ineruftante; Undejudieatuomninoproclive fuit Puellam fine torminibus, &pra:cor-
diorum anxietate vitam non finiviffe ; quod & affertione eorum qui curam xgix habuerunt
confirmatum; Ioh. Conradasf^erTraBam deGlandulis intefiinorum.
ri fpmrunm animalium , fibras fplanchnicas
kniiamy eicandefcemia oriri : ob quam illi coBtfn- tum :
talnteamorum jdeorfum pellere non valentes , ea- rium;
m^BO cum impeta!& via prspoftera fnrfum fafli
ptojtemnt: Quemadmodum autem remotKdefcenru ciborum parti, neque
oHtenta prohibentes vatix efle polfiint,ita aon piot; Unde his in molem illit
plexibus glandulofis aliquando _ _
indolem aufterim, ftypticam , atque tinaurs galla¬
rum aimularo foitiri, poinde ut manipulus circula-
Iteflini fibiarum , ejufmodi tinauta imbutas,
icaggeflis, ac perpetuo fti
§. f. Saltatoribus, mimis, aliquando tenuia intcftina intorquentur ; Filiolus Dom. Petrei,
Medici Eelcberrimi , volvulo interiit. In diffcdo Ileum ita replicatum inveni , nt Cc chirothe-
ca: digitus contraheretur. ytiotewrFftfS. />.»>.156. .
S. 10. Quam ratum firDuduum dari intuflufceptioncm , nulli non cadavera hominum
cutiolius dilTecanti notum : In oyftico bilario fe eam invenifle in obfervatis tradit Uh. i
Mekeren : In infante non uno , poftquam Iliaci interierint , rae eam in Ileo inteftino obfcr-
vafle feias velim ; imo etiam in puero 14- annorum eam notare licuit , & quidem duplicem,
fi uno loco pars intettini inferior fe inleiuecit in iiipetiorem , altero pars luperior in in¬
feriorem. G. BUjtus ohfarv.jMed.p.^jihf.^.
§.ii. Inteftina, lumbticorurainftar variefemoventia,intufl'ulccptionem quandam in¬
currunt , imprimis ubi dolore atroci afficiuntur, Sc hoc modo excrementis tranficpsad
anum denegatur , hinc Ileos ; Mediis ordinariis nihil efficientibus , cucurbitula magna fine
fcatificationef^pius parti dolenti apponi poteff, atque iterum auferri Annon etiam pro¬
flaret di&flione malculotum Sc. peritonzi , digitis fulceptum inteftinum extrahere
quam certx morti regrum committere ? Paulas Barbate Anatom.PraB.lih.e,.caf.\.
tuplicatio appareret , eam naAos explicat , Sc nodoa j««8as fuit.
§. iz. Theodori Roulen puemm aliquoties invifi , qui dolore fixo Sc continuo ffib re-,
pone Hepatis per annos aliquot laboraverat. Eo tandem ex graviffima Iliaca paffione
mortuo, vocatus fum ut caulam prascedentis doloris inqtiirerem.
- Aperto corpore, inveni inteflinum Cqecum contraflum , in inteftinum Ileum fe infi^
nuaffe , idque opplevifle , adeo at nihil ex 'fiferioribas intefinis ad Golum permeare poflet,
inde Iliaca ; Denique fiffa Ileo, Sc exempto Cdcolid ubique inflammatum tumens inveni : Prz-
tereafeirrhus exulceratus, aut potius cancer exulceratus in ipfius Coeci inteftini fii^o
confpiciebatut.
j. ij. Diverfarconftituunturcaufa: Iliaca: paffionis: Prarcipua autem eft Ilei conAriflio
& coarflatio : Itaque hujus rei indagando caula cadavera inlpexi ; & quamvis ut
plurimum fcctor adeo teter erat , ut vix pofTent exquifite omnia confiderati , id tamen
in omnibus haflenus obfctvavi , principium Sc originem hujus morbi fijifle circa iotefti-
nura Gcccum.Ti. e. lacculum, qui.infinc Ilei Sc coli principio conlpicitur. Quare exifti'
aio valvulam! quam Clar. Bohinas in initio coli invenit^ primum ex inteftini Cceei ia-
fiammatione adeo contrahi Sc confttingi , ut plane nihil excrementorum permeate poffif,
ficque aectefeere inflammationem , ut eandem totum inteflinum Ileum , imo Sc cirenm-
jaceares partes gangroua SC fphacelo corripiantur : ut oblervavi in omnibus quos prae¬
ter prodiftum puetum haflenus diSecui. Fabritius Hildanus centur,i.ebfer-uat. Ixi.
A Dia ut xibi/ ex fuferiiriitti iuttjlinis (Se. ] quam proxima caafa & immediata ) ob quam eo-
Volgatam feoteutiam , Ileon otiti i magna io- tum occlafavia, nihil infra permeare poifit , I®-
reficoiom obfttqaionc vel coataaciooe ( tan- pugnat dinnrrr»/ faac ratione ; Quod fi intefti-
§. 14.. l>uct triennis, dies decubuerat, ac ex lumbricis xgrotafle putabatur, diP
(eSusfiiit: Huic intcftinacun£ta flatu turgida &: lucida, unam tenuis inteilini partem in-
trafocontra£taro ac convolutam, quali in fe infitaam, ut duritiem quandam , tanquaia
tumoris fpeciem reprzfentaret, vidimus: nam quod lefquipollicem' longitudine zqua-
i)at duin involutum eflet, id leniter evolutum , duosferc palmosimplebat. firiw«j»f »;i-
fcetta». lib.io.
^.15. Puella IO. circiter annorum febre ,tulS convulfiva aliifque afleaibus afflida, [vide
ffin) &!. enecata,a me difleda fiiit: Ejus ventrem inferiorem aperiens 5 Intcftina
tenuia pluribusiniocis mutuo involvebantur: nempe partis unius lupeificies convexa in
alterius concavam , tanquam in vaginam fuit inttufa & alte recondita; Quod quidem a vifee-
rum motibus convulfivis omnino cbntigifie arbitror : Duro enim ob fpafmum vehemen¬
tem , ab origine netvolaj excitatum , fibra: oppofita: fimui convulfe , idem intellinum una
in motus contrarios agerent , feeile evenit ut inteftini Ilei pars una futfum lataaltetius deor-
fum rapta: cavitatem incurreret. rhom.rvidisftth$l.cenhrici{.%.
Ileus ab inflexis, inn/elutis ,mtairtis iutepxis.i. A connexis &cimvolutisittfta' funis. z.Ab. ilee
contertuplicito. f.Ai Ilee iribus comflicatienibus cemfliiate. 4. Ab Ilee dhierfs in lecis cenvehe^
te.6. Ablleetrihusnedisconfoiae.7.Ahejufdemcenpieiiene.%.
5. 1. "p Uer XVII. annqs natus , hydropicus , cum 14- dierum fpatio excrementa alvi. per os
X evomeret, nec per feceflum quicquam egereret, cxfpitavit: In hoc cum poft mor¬
tem mgitns ventris , & illius qua:dam palpitatio Icotitetur , eoque nomine de fepeliendo
ambigeretur , accerfitus , cum ventrem aperirem , flatus tandem erumpebant: Verum inte-
ttinatantoperediftenta erant, ut femoris craffitiemcertis inlocisadatquatc viderentur, at¬
que ex compreffione difrumpetentur, ftercufque magno cum impetu profunderetur .• .Aliis
verblocisadeoconvoluta , intorta Si-implexa, ut nulla illic nec excrementis neoflatibus
deotltop«eret via:. Sed & vermibus vivis , oblongis , qoamplurimis.repleta erant, qui rur-
lum aliis mmoribus referti, ina:quafe illos motus effecerant. Praiter ham Hepar corrup¬
tum, OTnulis,lapidlbusinfardum, Lienem imminutum , Pulmones vitiatos coftifque affi¬
xos oftendebatjP/^terarefcyo-i/at.fi^.j.p.gjy.
§. X. Inteftinaaliquanilo alfquomqddconncauntur', ut obfervavi, tanquam in fune ma-
oetaao.quipoftrnodum convolvitur; -Er in hoc cafu mirum in modum pUa tum plumbea,
wi potio prpdefl:. I a/,.
lemai convolvi videntur intcftina, TeftisqUc mihi fuit D- Ti¬
nus , le vidifle aliquando in fedione anatomica ab Ilee mortui , Inteftinum Ileum
Beneti Annem. Tem. II. y
2^0 Anatom. Prad. Lib. III Seft. XlV.
ca;amtu^iciifim , uti pannus a lotricibus convolutus. • Dietericas latret fag. 40; ^
§.4. Die 29. Januarii 1644-.D. Patris laborare cipitcolico dolore vehementi ex ia-
tenfo frigore concepto : vocatus Pharmacopa:us in}ccit ftatim clyftercm emollientem,
carminantem &'laxantem , quo feccs multas excrevit : dolore petfevcrante iteratus fuit
idemclyfter, adjefi-is oleis catminantibus , quem non rejecit. Dolore adhuc fatviente,
tertius poftmoduminjcaus eft, quem etiam retinuit^ plurimis immiffis fuppofitoriis, cly-
ftetum portionem excrevit fine ulla materia fatoulenta : Die 2. morbi vocatus , ptarferi-
bo fotum emollientem & anodynum toti ventri admovendum, &clyfteremcx fotus decot-
do paratum, quem etiam diu retinuit, dccxiguam illius portionem rejecit fine ulla materiat
Nullus dolor aderat, neque ulla febris, vomitus autem per intervalla infcftabat : Hinc
conjicere licuit :cgrum Iliaca affeflione laborare , fedaquacaula fieret , valde, dubitatum
eft in confultationibus pro tanto affeftu convocatis : Inflammationem enim teftari vide¬
batur febris, qux tertio die fupervenit , fitis &linguz ariditas : Sed quomodo inflam¬
matio inteftinorum adeffe poffet citra dolorem concipere non poteram : Videbamr po¬
tius fieri a fascibus induratis, vel contorfione alicujus inteftini: Multa temedia ufurpata
fuere, vena: feftio ter repetita, bis in brachio & femelin pede : julepi refrigerantes ex¬
hibiti, ciyfteres ex decpfto inteftinorum vervecis omni hora inje&i, fotus emolliens con¬
tinuo admotus toti ventri: ufque ad feptimum diem vomitus perfeveravit , quo jufculaSt
pOtulentaexcernebatcummateriabiliofa, pituitola &ftetcotofa, nihil vero per alvum ef¬
fluebat : circa finem feptima: diei alvus fluere coepit , & feces multas excrevit per inter¬
valla, ceflanteprorfus vomiru: alvi fluxus-continuavit per quinque dies , manente tamen fe¬
bre & virium imbecillitate , liquida in fiiic dejiciebat , qualia ante vomere confueverat : die
13. morbi gravibus inquietudinibus aftcftus eft., cum vitium languore, quibus fenfim defi¬
cientibus e medio fublatus eft.
Aperto cadavere, inventum eft inteftinum Weon trihus comflicatimihus convolutum (i
quafi compaiftum in unam maflam circa finem illius : Tota autem illa inteftini portio
complicata,: gangrsna affedla erat, cum portione mefenterii fibi adjunfla : Intefhna
reliqua ampliifima apparebant , ut brachii magnitudinem asquai ent : Przterea intelii-
num gangra:naafFe£ium, perforatum eratfupracomplieatiohem ; exiftimo a pondere ma¬
teria: contenta in fuperioribus iriteftinis fuifie difruptum , pofrquam fphacelo affeSum
eft; 'Per illud foramen tota excrementorum illuvies in abdomen effluxerat , & mora fua
partem ,anl interiorem corruperat, in qua etiam foramen aliud apparuit, pet quod excre¬
menta effluebant per alvum & obJlruSioais intejlinorum afertionem mentiebantur ; f^nde fatet
alvifiuicum ileo fupervenientem fojje inter dum 'Medico imponere. Xaizarus Riverius, centur.t,-
obfervat.zS. .V ■
OSJhruSunis iniefiinmumaperlionm'^ Hdcbata- cludirarquam fi reaoia , cum infta locum affetoB
aetiftiea funt . vomitat «e alvi adfttiftio : Ani- fabfideant feces , qu* fponteaut atte educi.poffijDi;
madycreendum tamen qupd fi nihil pet alvum deji- Nihil etgo pet inferiora dejici in Jico , incclligendam
ciatuciidconticgete ubi affcAaTnnt craSiota inte- de exctemeoiis qqte locum fupctioiemi ubi inefi any
ftina,quia tunc excrementis citius at validius via ptaty guitia , occupant.
§. 5. Secui puellam quadrimam Verminofam , qua: pbft Epilepfiam lleofa fa&a , per os Si
vermes & alvinacxcretnentadepofuit: Quaerens caufam ., tandemiri fine Ilei, quinque in-
jieftini eomplicationes inveni maxim^, ita ut ad longitudinem mei digiti, in qualibet com¬
plicationum Ileum convolutum invenirem : .quodqae.pefflmuittcrat,-fflcinfernefurfunite-
pebat , alibi foperne deorfum implicabatur .• atque itafupernam ac infernam medicationem
:elufetat : Hujus fine dubio , putri vapori , atque a vetinibus elevato, bliginem fuam deHebac
HcabHeersaiJerv.z^. 0 ■
! - ^.B. Pauperrimus quidam Walornorbo hoc.- miferere ineidiab ,-'fommo cum dolotd
periit : Aperto cadavere , feptem diverfis in locis intelbnum Ileon vidimus ita convolu¬
tum , ut cibis , potuL,fecibus:omnem neceffe fiiefit denegari traiifitum.- p. Rariette
-xeosJib-c^.cap'.y.. ',. :.:. : - --e
lleuia.it.aAiuvolutum ut 'cibis d faei^ .qnolemfce', JuxtarenSnfdisxtrum, in ctaflo iutel
J. htSMgarftur An haccconvolutiq poffi-r-.ftinb. apcritc Si prafettim accedat: nativa illins sueap
bilisyidpfupra 'ad ohfetvat. ex Ktrckriniil,:r:la tc , tos^goto, vel adfcititiaztace, calidioium copd-
nuibus autem inteftinis.e'xa:emeuris ttanfiius pfe-' niio ufui*undeinteftinaaiidioia fiunt & contiahun-.
duditur, 6b meatum illnm‘angaItiore'm ; 'maxime tut.fliijvecadfis. "
§. 7. Gathaiinm N. fupervenerunt vomitus , qui cumfcEtote lidnnUlIas feces intcftinales
explodebant: In Ileo tres 'nodi, finguli dimidii digiuio!igicudiiicm'iquantes,cxhibebaiitur,
qui erant duplicatura inteftini in fc retraad&c. l^diiiifde Hypochpndr^dolore. .
§.8. Ilei quasdam fpecies eft, quando Ileon, ut afpexi, itaVritatiir quafi farcimefl,
(quod vulgo lucanica dicitur J ciim inter unam '& alteram lucanicam circumducitur fi-
. ^ ■ Ius:
De Colore Iliaco. 2^1
( - Hoc ad angaem inveni : Intcftinum enim tam ftriaum erat ut non fecns quam filo vin
a in coerceret^ ; Humor enim biEofus ob acrimoniam morbum hunc pepcrcrat. fam
''i''”»’*"-'*-'™'''-, XXII.
Ikits iamfrefioae Ujunii/it^iHi i» hyfechenilriodexiro,
IEiannminteftinumfarpe comprimitur, id quod primum ad longitudinem quatuordig
torum ttanfverfotum laiicudiriem fub coftis fpuriis in hypochondrio dextro compreffui
mrfi Tivuri cum Do'm. Parente anno 1667. in JofiaBinafchcdlero deHottingen.- leh. He>,
J olidamque materiam indolenter alvo redd
i, ejus avia confiiium de cohibendo cumia]
iato hrga manu exhibito , fic eft ejus ufu ab
bita,objeaaqucmorarcftagnans jiniiutatamfibi viam in abdominis fpatium patefecerit,
paulo fupra obftruaum locum perefo petforatoque inteftino , quo yelut cmiffario & cunicu-
loafto excidens, abdominis totam capacitatem repleverat : Hinc acerbillimi dolorum
morfuSjhinc diftenfio, hinc animi defeiliones , obortoque fosdo vomitu crudelillima mors
brevi confequuta Ha:c hiftoria ad eos valebit , qui redundantem nocentemque humo¬
rem, undecunque is profluat, intempeftive fiftere atque coercere properant, maximo a:gro-
p-n-iiinaicmpcr pcuuu.. . ^ v— a-., •.■..nuaiiauciupc, coriupi®act05tida:,ramiimecBm
mocbi o;ijcttiii illnd, fed raamfcftotn & mfigne e:«m- fzces ptojiciuntm: Brevi moritatis, fudoi frigido» co¬
piam VnntUw aobis foppeditat Sic.Siiim PudiQ^- piofus.extreraoram refrigeratio, cordis tremor & asi;
iriptrl^oiai.cUff. . mi deliquium, Kiwiw.
O.BSER VATIO XXIV. .
Ileus a ceilim ir geng^tntilleu l. A fiitu i» eo cohibito, hiacfijfo . z. A ga>tgr£mt in vicisU
cdct iobligittiram in Herniotomio. 5. A materia lapidet obturante inteflina juxta. Cecum.O^A
colo cancro -afeSio. y A cala prope Re^mfphacelato drdifrupto. 6: A Colo exulcerata cum Per-
coreretento. ■/. ATurnore -ueftcali ReSointefino annexo. %.AReciointefiino condriclo&repltci^
to. 9. Ab abfcefu in inteftinis. 10. ‘ ■
§ i.T N fcjiedisfuis annotavit Cajpar Bartholinus mulierem Germanam Patavii, robnftam
i Sc corpulentam , nonnihil pinguem , fexagenariam , nihil excrevifle per alvtim fpatio
novem dierum , nec tamen clyftcrem admittere voluiffe; IncidiOe tandem in febrem mali¬
gnam eum vomitu biliofo , & tranlaSo biduo obiifie :
Apetto
De Dolore Iliaco. 2)}\
Aperto cidavere , Pulmones fere putridos , Hepar parum Icirrhofum & inflammatum:
VcnSculi tunicam interiorcminflammatam; Inteftinum Deum in medio gangra:na obfef-.
Ium K putridum, ut inopinato contaftudifruptum fit : univerfam partem fupra ilei gan-
'"tzoam , interiore tunica inflammatam , ut fupra modum venx mciaraiea: eflent targidx:
Patrem vero ilei inferiorem totam coaluifle, ut nihil hac viapertranfirepometit: Tk Bar-
ceatur. 6. dfervat. 58. . _ ^ ,
§,z. Tenuioris inteflini morbo, quem Grxci «a.o» vocant, utgen commune eft.fed
argerificut vitam tollat, inauditum: Corpulenta quxdam mulier , cum modo fupra mo-:
io iufra umbilicum' intolerabili premeretur dolore , nec ullus hinc inde erumperet fpiri-,
fus, adeoagirata eft, utlciflb tandem inteftino vitam finierit. Quod nifi incila mortua
pluribusinnotuiflet , nefeio an citra mendacii fufpicionem a me fetibi potuiflet. Bmivenim
% abditis caf. 76.
SIe ut »iMM tt/7.:] Etlilleas alius alio periculo- tf.de loc.cap,i. Qui periculum cfiugmot,his vel caufa
lior lir , exuiaiem ramen ur .piarimum efle expe- ibic fcscum receurio.vel cnrcrocelc,vcIE3cas,fi ezirum
lisBiia confta: , ptxfccrim is cui accedit vomicus ma- fupra vel infra inveaiac.
{icolcnca:,& ex his nullum (alvati aiTctii Gaii«»r
§.3. Gallus agyrta Leodium venit lithotomum profefliis herniatumque curam , filo
aureo certiflimam pollioitus.- Huic cum plurimi fc crederent, rogatus a patre adftarem
vinduro epiploon filioli fui , iij ferorum delabens , Adfto , filum , non jam aureum , fed fer¬
reum , mercurio crudo oblitum , in inguem pueruli trimiagenti : 'Videtis, inquam, altius &
jufto&folito mihi adigere, Qux tuaiimt, inquit, cura, cg6quxmea funt rite exfcquar:
interim filum, ejulante multum puero, valide torquet : Icd , quod commiferatiohe dignif-
fimuminteftinum Ileum, iu vicinia Cceci , una comprehendit, itaque vincit, ut negato
per inferiorafecibus exim, perosejedis ftercoribus, lleofus fedus puer, periftaltico in-
teftinorum mom mutato , animulam inter mille tormenta , cum faetore & cruciatu ejece^
rit , die a ligatione quinta : Mortui cadaver aperiens , inveni inteftinum , qua parte ligatum
fuerat , unoque fupra infraque ligaturam digito , omnino gangrxna infedum & jam putre:
HuncpofteaTurnonifimiiiumlcelerum pretium crucem mliflc accepimus. Uetiricm ab
tieers ohfcrvatmed. ii.p. a». 151.
§.4. Orphanus ex iliaca paffione expiravit : Infpedo eotpore nullas vidi plicas nec
volvulum , fed circa coccum inteftinum vidimus materiam induratam , lapidolara , intefti-
na extendentem , & itaards adhxrcntem ut Cheirurgo impoflibile videretur extrahere.'
Jiic. Fentanm & curat. Jiag.%^.
§. j. Cancer etiam hoc idem caulare poteft, cujulccmodividi in Frbro ferrario, qui
cum in colo, per plures menfes cancrum paflus fuiflet, ex quo in tranfitu fecum quotidie
vehementi cruciabatur dolore , maximas perfentiens pundiones , perinde ac fi acubus per¬
foraretur, tandem audo cancro , ab eodemque obftmdis inteftinis , fadus Iliacus, ptzce-
dentibusftercOris vomitibus, mifere vira fundus eft. P. Salias Divitfasde aff.farttc. cap. Ii. ^
Signa cancri praccefsere, fc. puniEiones , ad com- excerbabatur : diuturna fuit affedio , qua r-andem
preCSonem durities . & ■ inaquaiiras ed tactum: inteftinam intkclufic. Ideta.
, dolor fere conriquu^ qui in ttanlicu facummaxime
§. 6. Matrona fanguinea 5o.annor. 7. integris diebus nihil dejecerat, purgans exhibitum
vomitu rejcdum,nihil quod effecit encma,7.dle,& fublequentibijs varia afliimpfit purgantia
foriia:red trifti eventu:cnotbi ii.die dicebat inteftinum aliquo^crcpafle;ix. fatis ceffit.
Difledo cadavere nil quicquam vclcirea ventriculum, vel in inteftinis tenuibus poteram
repetite quod morbi caufam indicaret : Cum obftetricis ptatfentis ergo uterum explora¬
rem , vide inteftinum Golon , non procul a Redo fphacelacum , tunicafque difruptas. P.
BarbeUePraxeoslib. cap.j.
§.7. Non multos poft annos quandam fccavi mulierem , qux femper fana fuit tempore
fuxvitx : Sexagenaria tandem colico dolore affeda involvulum incidit, five in morbum
ptiferere mei didugi :
Huie colon inteftinum in filis ar.fradibtis erat affato ftercorc rcpletuin , ita ut lapide-
foerc videretur Et ab hoc ftejcorc anfra^js iuteftini Coli videbantur exulcerati : vixit
hoc pado odo dies, per osfteteus exceraeaio.HippolitBaJcJePacalt. Anatom.fea.r.. pag.t.^.
§.8. Ut quid inteftinis obfervavi dicam , anno 1580. in quadam muliere quinquage¬
naria defunda , qux per triginta annos paffa fiierat dolorem, quafi diceres matricalem,
reperiTuraorem veluti veScam , noii dico magnimdine tantum fed tunica, in qua erant
pinguedo fepofa, & offa veluti diceres mandibulx , in quibus ctant duo alveoli cum den¬
tibus duobus , alter, erat caninus, & alter maffetetum , & videbantur ita lenia, ut
diceres per multum temporis fpatium ex ufu in ore humano fiiiffe : ciraumquaque hxc
Baneti Anatomia Tom'. 1 1. y 3 offa
1
2)4- Anatom.PraQ. Lib.m.SeQ:/ XIV.
offa capilli fliuiti oblongi, ad longitudinem magni palmi circumducebantur, invblnti
omnes ab hoc fitpofo humbre ; & quia tumor ifte annexus erat reao inteftino , obid mo-
nialishatc, poftrnulcosdies quibus paffav&it dolorem quo aliquoties vexabatur, per dies
nosrem volvulo-feit correpta , ‘a quo vitam cum morte commutavit. Biffelitet Befiui dt
§.9. Annoi^ya.menfeSeptembri, quidam, vocatus/«6«age , Geneva: obiit , cui aj.
vus totOs 15. diesadftciaafiiit, hinc dolores ventris vehementes , 'luccedente iub finem
: Aperto cadavere inteflina omnia,, tam tenuia quam crafla, fa:cibus turgentia reperta
funt : inteftinum veroKeanmreduplieatuminventum , pratterea membraneus annulusar-
fte id conft ringe bat , enatus e proxlmopcritonari proceffij , in feto tum abeunte ,hincad.
ftriSionisalvi caufa& remeantium furfumfascum.
Mirum cdi-Galeyimcamsx. maplior.44. Iib.6.1. remmalumin, eo efle r^unde.hiftoria 9.fea.tz.lib.j,.;
dicar volvulum efle affechim tanuini c&i Epidem. . meminii crafforum inteftmorum etiam
. numm.mteftinomm , cum obfervatum fic reaum. volvulum eireaffeclaim. fiw.Thevxn^Anmt. j^ ix
Snreftinumvolvuliahquandocauiamelle. , auc lal- cmf.y^lih.uCoafiLSalloxiL .
§. lo.D. Medicus & Profeflbr.-Re^us in Mathematicis ,volvoIo interiit, injpe.
s tu magno fiiuita. mulu in inteftina ptolapfa j ibique collefta & puttePadaunde abfceflus 6-.
dus , hincmoi bus. Uc. Thevart. Axmtat. z. ia cotifi 5 1 . G. Ballonii tib.i.
F Imita multi ETunquida craflis..& fogidis conver^., dolotesvixrblcrabilesexcitabit :l£incia'
humoribus Iliaca.paffio nafcipore&Notivide- g/mitii^ellinum convolvitur ,'diilblvicur,iiitume-
tur ideo non vuilt admittere^illum aph6r.-’lcit,6£ ab acerbitate doloris ileos, rejedtio onmium
•Bmocr. germanurfi efle Quibus ex ffillicidio. uri-' humorum per osivitiatp motu periftaltico: At qaoc •
nxlleosriipervenerit-jfepcrin diebus pereunt ; nifi niam-febris,, Amodo fit analogos miateriamjnirifi-
febre-fiiperxenienteannlta nrina.prpfluxerit: Nam fi cat , paralyler- tetanplqnefplvit , ppceilqupque ma-
qme-materiacpmmitticStrangiiriam',. eadem. Ilepn. teriam in inreitinis cpntehram coquere , micifieare,.
commitcit,cogetur,faternliacjm paflipnem a pitufi hinc Ilei levatio : Ae.exuscolligerelicet inlliacis-
m-falia aut Gr^danarci,pofie,qiue eadem deadrenes. palironibus aliquandofiigidamaxinie exufii eile,&
^ n . efl jjQj,
es frigidi, lenti , pi¬
li febris imminear,
morborum fuccefiionibus, in inEefiinaregeracur,a»t non eft prohibenda, Balloniits ibidem^ -
in iifdemrefticet, paulo vegetiore calore inflatus, . ' - ■ ' l'.
, ' ObSER VATIO ■ XXV.
Ileus i Cela ptuiuixfarBo- -
§,1, Aroli V. Imper-Legatus dolore cdrqucbatur , necnon tumore a dextro hypoefiottr
drio pet ima ventriculi in finiftrum exporredot huic cum fexennio toto remedn g&i
ausomnC jtanquam emolliendo: feirrho adhibitum fuiflet , injedo tandem acriore clyftere,
durum acfirmumqmppiam,me,diodudu percufum, pedis longitudine detradum eft,quod
ille inteftini portionem effemutuebatur,fed quum repente levatus rideretur, adhibito conz
'filio iterum 'ic tertio clyftere prolutus cft , rurfulpue fimilievulft materia continuo cft pri-
ftina: valetudini reftkutus r Alteri cuidam fimili , fed gravior affedus alvum protfus cohi*
,buit : qui tandem ventre fupra modum fntume&entedeceflic e vivis : Inventumque eft Co*
ion inteftintim ufque adeo infatdum pituita concreta , ut foiidum protfiis cenferet , liihii-
que omnino fiecis in alvuthriilabi fincret. 6. 9. '
EX hoc exemplo A Salixt Diver/ui de affefl:. riotes partes ob viant occlufim; detrudere : unde
partic.cap.u. deducit, Ileon &in tenuibus, A, _r|ndem-rnptu contra naturantconcitatp, ai fcpe-
iin.craills inreftinis fieri polle. An aurem a pituita in- riora ftercusipfiira violenter tranfinittirur : Inhis
duci poflit dubius eft ffisftOTrinitib comm; liiaph. feinper corpus fiiget ,nbc admotis calefacientibus
44i-{acfcuj.ouanquant fub finem eaiideni caufarn ad- facile mcalefcic , d dolore* vexati Colico ftifc
finiat: Eain tamen veram efl-e',tdftitnr experien- neqaeurir : murmurant partes fuperioresV
*tia': Cuj\is figna funt febris abfentiaj falcem morbi nigims&: flatus afeendehees^ quf tamen doioreid
•jatione : dolorum- vehementi» , tam ratione incem- leviorem non .fliciunt r In, his praeceflerfe .quae pi-
' perieiptumratione materieig^t^: qui cum. a<^o- , tuitam aggregare & crudos humores cumulare
,dum urgeam, _cko deducunt partes fliperiqres ia potuerunt^ fed prsecipue ah externo Rigore paTr
conienfum,hincque cito fuperVeniiHit vomicus bi- fl fune f iLecque foiet. efle porentiflii^ occallo,
jfioli & pituitofi Quod fi non cedat .morbus, eciairt qua ^ & pituita in uno & eodem loco aggregatur,
,^s.ftercou^ vbmitUsfuccei^tjreritancibusintefti- & qua inteftina adftringunmr & magis conniven^
iiishocdfeeiipetlere^necpot^ntibushoc ad infe^ fogidt enjm eft conftipare*
. *
LC ftiilicidiurri urina: contingat a raptu piruitiB; quin illa convemaar:. Sj
;acid^veadReneSf qua fi forte. utfere'ficin: ruirofi, -calida, convenii
De Dolore Iliaco.
I intefUna tenuia fiint aSe&a
lii aliquandolfl Deo»
cft mediam quandamps
iebanci
viutoniprafens pefcalu
Reponendi i
t}^ Anatom. PraQ, Lib.Hl Se£i, X1V<
*' - - l!b jsm fsda ^pKficari poce* BiscaidiaemiB con&ffionecpnfifterel*
De Dolore Iliaco,
:m pttmo quoqjic ccmpocc- prbtap
n periftalcicas , quo’ vitiato vires‘a<imbdiim debiles
)machi contingunt. -BaUv^ ritus/oponet blandis me
.1657., vidixus piullercin Nobilis -mulier id deciaj
1 nomine PoRcier, quse bij poliquam repoUtum- in;
:um ftercus ©re,c;tckj4cECt.^ .nes.iniinia:par-tes frigefc
•bjUsTerat morbus; 'riiaca' ,diaca"cpnfugitur. Iden^
elerius , alii' tardius' md- " ’ '
2)8 Anatom-PraS. Lib.lIi.Sect. XIV.
batur) Et in caufaoi mortis inveftigans , teperi non modo ventriculi fundum phiegoione
correptum , fed etiam ad mediam nfque tunicam corrofum.
conCftit.&nonratoadfpi.
§. 6. Quidam doSus lurifperitus pluribus annis conqueftus fuit de doloribus circa umbi-
lieiim lancinantibus : confiilti tum Medici, in colo vitium putantes ipfi medicinam facie¬
bant : Tandem continnocatdiogmo, vomituque ad novem vel decem dies tortus, -natur*
penfum perfolvit.
Cadaver fecaiitibus., fubftantia ventriculi circa medium exefa inventa efb, adlatifudineitt
majoris lilii, cum nguiscircumcirca labia gangtam* , nullo tamen tumore confpicuo pr*-
fente: Inteftinis, jecori , pulmoni , cordi nihil deerat lien tamen in vitio efle videbatur; '
^uia adChirutgitaauinfaniofiquidemittebat: Vcrifimileeft ulceris initia a multis annis
jafta , five innatum tuberculum , five acrior catarfhus , live fpina: aut officuji deglutitio oc-
cafionem ei dederint , feu, quod magis credo , euphotbium ante multos menfes , ab Empi¬
rico Hdmisth ipfi propinatum , extimam ftomachi tunicam, &pene fecundam erofit, unde
fudatiuncula: , vel alio modo chyli bona pars , & fi qua: liquidiora ventriculo inerant, iu
peritonarura devolvebatur .-hujus enim putris materi* plufquam duodecim libr* invent*:
csceturo nonnifipaucis ante mortem diebus diapefin illam eontigifle putandum,cum omen¬
tum;, quo nihilin corruptionem proclivius , colorgm nuUomodo' mutaverit. H«r Sftdi-
ColicHsdalor ohiniefiint adUtitsdextrim^ieirufa,i'mmore-vmelnslumhorHmaffixd ;
N Ob.Vallengctexlapfu ab equo circa regionem lumborum contufionem pafliis effc
Poft biennium per vices circa locum contufum multum doluit, variaque leqiinta funt
fytnptomata , nempe Dolor Colicus&pe-recurrsns &c.Mortujinteftina fatis fan3,nifi quod
De Dolore Vfntris.
iace flatibus diflrBta,& in latus dextrum propuMa : Circa mclentetii exortum ingens appii
ruit tumor, vertebris lumborum fibrofa connexionefirmiter adhzrebat j qui inteftina in lar
tus dextrum detruferat, WiTthm Adinog'. caf.u..
OBSEItVATiO XXIX.
fentrii dolor db acri ichorefer membranas imi ventris ff drfi. I. A veficulh inter cittem &
jeritonaam condufis.i.. A fero acri ferittmaum circa umbilicum erodente, j.
£ , -T Obilifi. & ftrenuus Eques, Johannes Vitus , Marefchallus a Pappenhein, &ci
aegrotans morbo chronico per aliquot annos, exingentibus doloribus in abdO-
jji05,maximeinfiniftro hypochondrio, mortejug^laturapudnos Aupfta: , cum biduO
ante modo rheda ad nos veniflet ; Cujus morbi initium a vomitu fanguinis fbeculenti , eru-
Satievenismcfaraicis, ut Cneulinus nofter voluit , cum Icipothymiis & corporis fumma
debilitate r Recidivam ante ofto menfcs paflus eft vehementem , ( crudelior enim femper
pofterior hoftis eft impreffio ) cum virium cafu: ventriculi languor, inappetentia , rugi¬
tus, murmura, dolor hypochondriorum, atrophia, difcoloratio, ac malus habitus aderanti
qu* mala in confuctudinem abeuntiatolerantiam malorum caufarunt, & imminens peri¬
culum occultarunt : Tandem poft aliquot menfesAuguflam venit, fibi belle vivere vifuSj
donatatium D. Virginis ex voto dicatum ut folveret , in facello prati Lyci quo veneratur
At prima noSc qua S. Stephani conventum intravit, dolor finiftrum hypochondrium polt
primum fdmnum , circa regionem lienis , inquietavit vehementior , imo 'acetbiffimus,qui
mox totum abdomen occupavit , acadferotum &jugulum finiftra pereptavit: Erant do^
lores vagi & difeurrentes per latera , modo dextrum modo finifttum affligentes : Naufea:
medicamentorum nihil admifir: Externa anodyna inducias , pacem , firmam dabant nul¬
lam; Sequenti die fomnus levis , a prandio doloris acerbitas , velpera pratfcriptas anody-
nusclyftet, qui altero mane demum duplicatus j circa meridiem deplevit corpus j & mate¬
riam crafiam , pituitolam acbiliofam egeffit , Velperi mitiora videbantur omnia, folus pullus
fua debilitate.ludor frigidus &membra algida hoc negabant: Animus etiam nobilis con¬
flans Sccreftus erat , qui ut confueta hate neglexit accidentia : fermoappolicusj tnens firma j
difeurfus' hoh inutilis adfuit per horam ad- leptimamufque vefpettinam , ptatllbavit vinumj-
cosnatus eft & fomnum exoptavit , quo oftava acquifito, ab ipfo fratri traditur, & in Domi¬
no placide obdormivit.quiexcitabitadvitamzternam; faftum hoc 27. Junii anno idiSJ
Joftero cadaver difleiftum, & in caulas tot malorum inquiCtum ; In cavo Thoracis
aqila ichorofa , feu ferum corruptum, biliofumac foetidum , non quidem copiofum fluitavit»
fedqua: refpirationem difficilem caufare poflet-: Pulmonum corpus magnum & flaccidum,
coniputcatum hinc inde lituris & maculis nigris ad extra, ' lignum certiffimum gangraenas;
lobi' magni fatis , qui iricifi putredinein fparfim efudabant , numero quatuor ; Ex valis
effluxit Anguis ater: Cofmagnum & integrum , qua: caula malorum tolerantia: tantorum.
Hepar magnum, coloris pallidi , cujusqxtrema mucida Cyftis fellis ipfi adnexa , oblonga’
referens pyrura illud quod a virgine nomen habet , plena bilis , coloris obfcuri , non crocei,’
qua: effluensad nigredinem declinavit, filamentis .quali continuata: Ventriculus exiguus’
inanis , corrugatus : , Lien marcidus , ex levi attadhi manus ruptus, parvus, rotundus : Renes
magni Scfani line malo holpite: Inteftina flatibus turgida, Melentetium in finiftra parte
luridis venatum ducibus maculatum , ejus hUmidum mUcofum, referens pus foeditum , nec
mirum , tota abdominis cavitas icliore putulentoifoetido , laniofo ac vere virofo repleta fuit:
Omentum putridum: Sanguis in magnis valis paucilfimus , craflus, ater: reliquum corporis
emaciatuni , caro tnufculorum & abdominis tabida & flaccida ; pinguedo cutis pauca & ju-
fto ficcIpr^Qua: in hujus ftrenui.Gomitis cadavere obferv avi.
CAchexiam hanc humido radicaii obfiuffc dei domine cbadnfus , putridus, & foetidus; Inthotacd
cuitfeflio , atrophia enim omnes- panesJabo- ichor innatans pulmora'bns obfuit tum in refpitando
tdant? Nulla pars labe aliqua earait, Officialis dii mmineoiraropcndo jriiinc illa putredo & gangts-
Ventriculi erignitas & contraflio initia atto.: noflclitutte: Phthills & 'hydrops chotads non plane
pluafjccit , quia alimentum parcius aflumendam,faic aberant , Lienis parvitas anxit mala omnia : Animam
ob loci angulHam , & liquida facilius quam cralla di- irt fuo e^aftulo calor ptoftratus , fuffocatus ac puy'
gcttafnntf“Potalcntoiumfiquidetncirior& -fecilior tiedine abfumptus i doloribus acetbiffimis , k ffi-
qnanr cfculentotum eft difetibutio: Hepatis color niofomm ac putridorum humptum iriqhinatio»
acet lignum caloris, 'a quo fauguis acrior & bilio. ne , dhfipante & conumpente calido , retinere nc-
fiot , quod Stcopiain eyfti fcUis , itacnndia& pro- quivit £'eacheria lajjus caufa fuit vitaiLinotdinata,
litatus appetitus docuere: Ciirn iraque ob. homtn ingurgitatio vini fotriffimi, nt in anlaVtincipum ho-
viriunrnnttitio bonanon fuerit, dilcolotatio.£cquu- notamur ho^ites novi: quam potationem ttatim
ta eft : Dolorum ingentium , vehementium , lanci- fcqanms eft vomitas fanguinis ac omnis morbus , ut
nautiani& vagantium, caufa eft biliofus ichor in ab- cum gemitu conqueftus: Tonus itaque omnium
240 Anatom. Praa. Lib. IIT. Se£l:.XIV:
■dfcertunfic fiiUatusj potredioes plarims, ac ana. Lyiapharicommofaftraaiohe.qna aqoaadaUasB-
phiaieqauta. EUchJif Oenis Det^io.Cf^»^ tes non ablcgarar, fcdfangumpeiroiftajubiad^'
Meho balriius edtrMi , In cne tbarteis a^vot tcspetvenicviciofenntririonis canlaeftj ^
iciuroyli] Cachexia originem ducit, paitim ab aW
§.z. FcEminatventerintumuit, cum doloribus gravati vis, tenfivis & lancinativis : jy,.
domen ieute ad peritonatum, nulla muicalorum carnea fubftantia ihtcrpofita, vefioui^
crebris aqua refertis Icatebar. Vide tit. devemris tumere.' ,
§.?. Inxonfiliom vocatus fui ad puellam quandamfeptern annorum, qua: & co»lutnfuti
dolores patiebatur circa umbilicum: quam muliercula: 3 lumbrico cui nomen indigjtant
rodi exiftimabant, eapropter fimdulostribus vicibus applicuerant, quos a lumbrico coa-
iinnptos putabant: Gum vero rem penitius conlideracem,putrefaftos potius ,ob fotorem
ingratum, vidi quam a lumbrico voratos :
Tertio die pueltz dcfunfte cadaver fuit apertum : fefia cute petitonzum eodem inio,
co, quo dolores patiebatur vivens, 3feroacciS£biliofoerofumfoitconfpedium,quiMum-
htico excitati putabantur. Ohfervatie. Lucu Bjleri , Medici Augujlaui, ufud Huchjlettaum Oc¬
cede 6. cafu 6.
§. 4. C^iemadmodum mScorbuto, ex humoribus vitious undecunque in cavitateminte-
ftinorumatFatim cflGafis alvi profluvia ortum ducunt, ita &ab iifdem, feu in interiores ab¬
dominis membranas , feu inter ipfas tunicas inteflinorum irruentibus, illic hzrentibus^par-
cefqueiftastam exquifitofenfuprzditasacrimoniafua vellicantibus, velutique dilaceranti¬
bus gtaviffima excieantur ventfis tormina ,..QmeTie!lqtes colicos nunc quidem zmulamnr,
nunc autem attoc, itate co ufque fupera
tine. Gu. cherleton. Itb. de Scorbuto p. aa8
in Pexitonzi rupturam incide-
delor ni ichere biUifo ' ferttomaim & mefenterium rodente, l. A mijentirie hydatidibut
referto, t..^. A mefentirio tumore ajfeBodnteJlinn fremente. +. Ah eodem comfutrefeente.y.i. Ab
i^ue glnnduiis tumidis. $. Abeo fure finiente 16.14.. ly A Glnhdulofis tumoribus, il A Tumo¬
ribus tunicntis. 11.. 1}. f ofi diuturnos doloris glnnduln nrtfncin 16. Ab infigni mefinterij in-
J Aupercula triennio multis doloribus in abdomine vexata eft : Peritonatiim repet-'
m puftulofis velicis fero plenis, ride tit. de ventri.
§. a. 5. Uxor N. altero poft nuptias anno torquetur variis doloribus ih imo ventre & hy¬
pochondriis ; Loco glandularum meftnterij , veficz hinc inde illi adnatje aqua plenx repe-
siaemv. ride tit.de verttris tumore
§.4. BcnjaminN. ex lapfu abequocirca regionem lumborum contufionem paflus eft,
inde dolor Colicus fxpi recurrens ; In motCUo ventriculus & intcftina fatis lana j nili quod
ha:c flatibus diftenta & in latus dextrum ptopuifa : circa iiiefenterrj autem exortum ingens
apparuit tumor qui intcftina detruferat. ride libi%.Tit.di Phthifi.
§. 5. Augufta Imperatrix doloribus ventris per plures dies torquebatur i Inteftina natu¬
raliter fe habebant , fed mefenterium fete totum eomputtefcens vifcbatUr. Tit. de ventris
j. Aperui corpus cujufdam juvenis iS. annorum i ubi primum aperto abdomine, in
dextro latere , reperta fuit materia quidam , quz yitella ovorum Cofta & indurata aliqua
ratione aemulabatur, coi aUquot grana pyrotum mixta erant; quod cum miraret , & ulterius
unde eo deveniflet indagarem , inveni inteftinUm Ileum eo loci ruptum , ac per hanc ruptu¬
ram hanc materiam exivifle & colledam fuifle i Cum autem ulterius indagarem ; inveni
mefenterium omnino feirrhofum , & lapidis inftar durum : Fuit autem juvenis ille diuturno
morbo conlumptus , & fzvillimis interdum doloribUs ventris vexatus : Putabat autem ha:c
fibiaccidiffc ob minas a venefica quadam ipfifeftas : Ea node cum cubitUra iret &indu-
'ftum exaeret,ignis profiliitjidque nonfemel fed fzpius,in ptarfentia fUi heri & aliorum, a quo
tempore nunquam rede habuit , fed femper & in menfem ufquc quintum argtotavit. Snlt^
mnnusbhf. Anntomfng.6j. _• ■ ^
§.7. lulianus quidam juvenis.alvi tofininibuS veXabatur, inqUe dies magis magilque dolor
vim capiebat, tantUmqUe aberat ut bujufccmodi doloris cnufie nhditn comprehendi poflent,ut
nunquam ullis prxfidiis tolli aut laltem levari hoc malum potuerit : Omnia enim vifcera fana
videbantur , jecur ; lien & inteftina otnnia nullain doloris notaiu oftendebaut fed urgento
indies dolore tandem e vita difcelfif. • - ' .
Mortui corpore incir9,-& lanis oiunibusinventis vilberibuS, jubeo inteftina amoveri, quas
dum gladio difcinditminiftcr,in abfceflum magnum incurrit: quoprateifo, materia multa ni-
^or ftetenfqueprbfluxir, encaufto lutorio fimilis : ex qUo manifeftam ejus mortis cauliffl
depfehtn.dimus , atra enim bilis eo confluens hujulmodi ablbeffum paUlatim effecerat Binir-
venius de Abditis cnp.xxxiij. . - ' -
D Obris cnuft nhditn'\ MeTenterii abfcelTaam ottum ducant ; Ii autem poft moitem tantum innoil
- cdgnitibficilis viderat fi ejus praeceffie inSam- telcont; Ejus genetis fnit abfceflus qui inteftiJ
242 Anatom. Prad. Lib.IIl, SeQ.XlV.
§. 8. Puer. X. anh. jrMaij rS7a. .Airophia extinaus : Elongo tempore ventris lalroravera
idolore.inifere educatos: venter totus rcropuiofus,adeo ut nec inteftina, nec renes , imo ohI-
lam partem aliam difcernere liceret, itaglandula: omnes quotquot in mefcnterio , circain-
guina,l6cif^e aliis naturaliter ob&wantur , & intarementum pratternamtale , & induratio.
nem indebitam afliimpferunt : Scrophularum barum varias iafignis atknodam isagnitudiai,
imprimis quas vefica: urinaria: vicina: inteftinoramqoe medio inrerjcfta: Harum operain-
teftina ita coalita , ut nullo artificio feparari a fe invicem , vel etiam a glandulis dj.
dis potuerinpimo omnes unam-quafi magnam ^aiiddam referebant, quz ab umbilico ver-
fus fpinam difieda, palma: tranfverfe profunditatem habebat : Materiam continebant diffe.
da: variam, puEulenlam, fluxilem, aut pinguem confiftentcm, albam, cineream nigricantem
' imo qua:dam carnis fpeciem exhibebant, qua:dam cartilaginofa: omnino; Nec tantum glan!
dute ventris infimi ptsEternatutalem ejufmodi conftitutionem induerant , verum & quot,
quotin thoraee,circa col!um,aut alias partes corporis notare licet, qira: nempe Conglobata-
rum ex numero haberi {ohnt.Gerardus BUfmsOhfervatMted.xij.
§. y. Vir quadragenario major jam per x annos conquerebatur de doloribus circa regio-
nem ventris, qui quotidfe magis magifque ingravefeentes, tandem hominem emarcidunj,8j
quafi tabe confedum una cum vita deferucrunt.
Ego ad Inquirendum incogniti morbi originem admifliis , inveni binas mefenterii glan-
dulas ( jam glandes dici potctant;in tantam enim ino-e verant magnitudinem ut xv. pende¬
rent unciasj decuflatimlibi mutuo incumb,entes, qua: renem finiflmm ita comprcflerantjtit
penes totus in pusellei convetfus , Glandula: autem in fubftantia nullum contraxerant vi-
tium jfola maguicudine peccantes.-aflervantur illa: curiofis oculis Ipedanda: inter Anatomia:
noftrz i3.nt3xcs.Th.Kerekrmgius ohfervat.Aaatom.xviij.
§. to. Honefta virgo peregte profcda,in dolores Colicis fimiles ac pro talibus habitos in¬
cidit, contra quos,cum nulipm remedij genus valcrct,mifella febre quotidie cum rigore infi-
gni repetente,doloribus jam didis aflbciata,pofl: paucos menfes marafmo confumpta elt
Differo ventre , ingens copia paw , tjue tum mesenterium refertum ac quali turgidum erat,
erupit. Hoc natura per renes vacuare fruftra lentaverat, ntinis valde purulentis profluenti¬
bus i cum renes interim integri , omnique labe carentes confpiccrentur , quos nonnulli uL
ceratos fulpicabantur.idque non immerito, cum puris midus diuturnus jitefte Galeno apb-
, 4. yj. renum aut vefica: exulcerationem fignificet : verum doloris cirea regionem renum
nbfcntiafufpicioni huic non atteftabatur. Mx ohfervat. Themu Mermenni Archiatri Stva-
§; II. In Anatome mefentetiimi propius inmenti , deprehendimus in eo tumores glan-
dulofos,albos,duros, nucis magnitudine, hinc inde in diverfis locis inteftinomm,media:fcJi
adeo coimatos, ut inteftina eo inloco fie intumaifle viderentur, atque indurata, quam duri¬
tiem in ventre, dum vivebat adhuc a:get,prominentem tadui dept^endete potuit, pta:fet-
tim quando excrementa dura &:fcybala in ea fede , ubi tumores Hanguftiam in inteftinis
pariebantjdiutius Cibfiftebant, atque inteftina amplius in mmorem elevabant, unde alvus illi
conftjpabaturjCoUeique dolores illum excruciabant,^bus tandem eyidus occubuit. lelix
fkteru3,0hfervat.lih.i^.6f7. ■ ■
II. Nicolaus Dolmetfch Chirurgus, tempore hyberno irerfaciens,& domum feftinans,
tranfit flumen gelidiffimum , & abhinc conqueri coepit primo de debilitate Sc tremore pe¬
dum, poft de totius corporis confumptione , vehementiflimis ifchij & abdominis doloribus
correpto, ad mitigandos infimi ventris cruciatus , ptsEfcr^fi enemata lenientia & anodyna,
quorum uCi dolores abdominis aliquantulum remiferunt , Sed poft iis quotidie increfeen-
tibus , patiens cum lumbricum longum & tetetem-cxcrcviflet , variofque tumores circa
■umbilicum comprefla manU percepiffet, de vermibus fufpicatus varia fiimpfit remedia, fine
fucceifu : Inconfilium igitur vocavit repetitis vicibus .Medicum Sturgardia: , qui uinen
praftantiffimis reraediis^ro nuUam tuiit opem.. Re ita habente mifetrimus homo, < quia
•fibi propofuit nulla utiMedicina ) quotidie quaterve duas la^ bubuli ealide haufit , eoque
&I0 -dolores ulquead mortem paulilper mitigare vifiis eft , Inteftina Jafte turgida tuiso'
resiu regione umbilicali taflu peteieptibiles occultarunt , Ante obitum macilentUljmus ina
ftanter petit utfe dcfuh(3:o in cau&m atrociftimi doloris , quafuor jam menfes infeftahtijin'
-quiferetur. - '■ ' . : r ::: , . •
Apewo cruciarim mortui abdomine, ail nifi mefenteriam fex tumotibus tunicatis, &pn'
gnumjadicquantibus valde confpkuumvidi-.inreWna ebim fere omnia fubfidentla in lateri-
, bus UriiarntitiSeparatis-a mefcnterib inteffinis, & tumoribus figillatim fcaipeilo incifis.pre-
jfluxitpx oinmbus ■matefia cineritii coloris, foetida 8£a&d acris, ut onines lumbotnm verte¬
bras multum corroderet, tuiegto cxiftente mefcnterio- .
De Ventris Dolore,
§. Ij. Tormina abdominis non a flatu tantum» calculis , humotibulque mibi c
oboriri cft dicendum, fed fepe acfepius a glandularum mefenterii , pancreatifqu(
fibus SC apoftematibus, quarum fa:iiitie,pofl: vehemcntiffimos cruttiatus infcliciilim
res ad eommifetandam mortem vehuntur C meilius Fclius adTh. Barthelimm in huius
§.14, Cadaver cujufdam Colica enedi ante zo.
annos iecui : totum abdomen
impletum crat,toto
tis emollientibus Sc
Mefenterio abfcefia quau exii
calefacientibus, piirgantibufque
lente.- Culpam mali adfctipfi fot
fortioribus, /. /ac. W ep/erus Mifiell.
i aperto cziive.Te.gUndul/e illa: multa: fi
c , unde nullum plane ex alimento frud
§. 17. Sabcllz Roland venter intumuerat cum dolore , Mefenterium
Panereasj tumore miro turgebat, cum infinitis tumoribus, ride tit. de ve.
edici dolores hahiiudes fedem habent in mefenterii. flexibus nerveis : ef Jfafmodici fient
obmateriemmorbificam acerebrdi» illos flexus tranfinijfam.
D Omina 111. pex maltos aanos /ffeBibusfjiafinodicis obnoxia, circa nonam gravidat
nis hebdomdam dolores acutos pcrplures dies in lumbis^ juxta hypo^aflrium p
Icxs&t, quimihi Colici vifi, Abdomine aperto inteftina & Ventriculus integra appa
bant , uterus infons , /» mefenterio circa medium ej us, ubi dor fio affigitur, atque majores nervor
flexus continet , fubftancia laxior , & quafi plutibils veficulis inflata videbatur : hoc mef
vero deprehendi tantum membranas fiiifle ab invicem folutas, nihil pra:tet fla-
‘mentes, quales membrana rumdivulfio ptoeuldubio iaduda fuerat i crebris Ipaf
ridel. I. Titulodeconvulfionibus,
XXXII.
Vtntru dolor in farejin definens ,falvis intejlinis , ah acri fero 'e cerebro
manante., ea inffafinos ciente.
' Acobus Spocrlin , ( cujus hiftotia extatlib. i. de Paralyfij feptuagenarius , alvo Cip-
^prelTa protinus colica torquebatur, quam bis intra novem circiter annos Patefis bra-
luta eft, ob quam minimi & auriculares in mambus digiti incurvi permar
-aniioIla,ac difcifladura meningC/ plurimum feri fubpallidi ciSuxit, quod
utramque menmgem continebatur ; Hujus quoque plurimum in omnil
§. Puellus Illuftri familia natus Pleuriticus , ultimis vitz diebus fatviflima tora
tiebatur, f[U2 fupervenientibus convulfionibus lethiferat ctanc.
In cadavere vidi aliquot portiones inteftini, lleiprzcipue, fuperne& inferne rcailliine
conftridas partcfq; intermedias flatibus diftentas , quas vix ulla vi vel fuffum vel deorfiun
1^{ltK'iA\si.l.Ucebas1l^efferas DijfertJe
vulfivorum , qui iis languefcentibus fucceflete , animam cum reddidiflet coelo , Cadaver
ejus apertum , dcprehendimufque inteftina , quanquam cruciatu per tot dies acerbilEnio
foiflent afflida , tamen integra & inciilpata fiiifle , nullamque caufam tot dolorum fomitem
in lis repertam ,Ied »4; capm ventum , &c. Vide hilierUm integam Uy.l-feclion. i.ehjervtt.
De Dolore Ventris.
1 jo Anatom. Pra6:. Lib.lll, Sed .XI V.
§. z. VxoiN. torminibas ventris fiut obnoxia , ac Illi mefenterium fteatomatis multis
lcatebat:Sub vena pBrts,in ipfo pancreate, fcitibus admodum magnus confpieiebatur. ridi
Tit.de ehthifi lib.z.
§. 3. luvenis obambulans fubito de doloribus ventris conqueritur & paulo poft morimt:
Aperto cadavere inventura efl: Omentum femi corruptum , fiiteiiina mirum in modum di-
ftenta,Iecur male coloratam,Sic.f^idelib.x.tit. de morte fihiu.
§. 4. Erant Monfpeffuli ftudiorum gratia duo commilitones mei , qui fingulis diebus vi.
no muicatellino .inebriabantur , unde mane vifcera incenia refrigerare cupientes , Ungulis
rurfus diebus frigidam fatis copiofe ingurgitabant , ita ut ne per hyemem quidem ab aqua
congelata abliincrentiHorum alter paulo poft obiit, alter vero Patavium venit, ubi fane pau-
Io' poft cruciatibus Sc doloribus ventris intentiffimis ffJxari per intervalla cepit , ut etkm
protinus humi fele profternetet,mufeum perreptaret, unguibus terram fcalperet, & fangui-
nera e digitis eliceret. Curatur a medicis ptteftantiffimis tanquam hypochondriacus , ne¬
que fruttra.
Vicius vero dolorum abetbitate,morcuus cum effet & apertas, venis mefenterij panctea.
:, aliam quoque materiam ibi contineri deprehenfam fuifle Sdmmh. Cenjur. I. Ohfa-
u.vj._ • ■
§. 5. Matrona diu paffa eft ingentes modo ventris , modo lumborum dolores : Pancreas
bebat durum & fcirthofum •• Ren finifter colliquatus omnino repertus Tit. de vtmricitli
Uris dolor o Jecore indar oiof oncreite maximo,fcirrhofo, gUndulofo. 1. z.Ab hefatis eam intefii-
noram injUmmetione.^. Afleatomotehepeti innato, hilis effaxum impediente. 4.. Ah hepatis loci
pojleriori orificio ventriculi affixo , diaphragmati ^ partihus circamfitis : Bancreatis indar atiom,
rneJenterijyPplori, Glandularum mefenterij.^. Atque inflammatione, hinc ahfceflu cava partis leu'
tis.6. Ah hepate magnoprementefuhditas partes, j.
J. charaftere , motibus & humoribus melancholicum judicalTent ; hunc habitum, five
rporis temperamentum, auxit & enutrivit moeror ingens ex obitu conjugis contra&as,qui
um fortem per annum attrivit; Per quadriennium quo ei medicinam feci , conquercbanit
colico dolore circa regionem ftomaehalem, dum ftgret creflas vel ambularet, at incut-
s fedetis , vel in leifto recumbens , cruribus leviter fublatis , nullum aut exiguuih dolorem
feipiebat. Nec tumebant ei hypochondria, nec dolebant, etiam duriter attredata vel per-
(faiTandem cum annum in ifta mifcria exegiffcc,dum melius fpirarct & Iperatet de morbi
entu , repentina & inopina gangratnofi correptus , a pede dextro ad fuperiora celeriter
>tante, ex decubitu ferofi humoris crura & tibias inflantis , cum diris cruciatibus intra fex
ras exfpiravic. _ , ' . .
Aperto cadavere , deprehendi lecur induratum , rotundum inftar' corporis fpbattici,
ypfea pituita , fevum referente ; Paneteas amplitudine fua & pon-
lat , totum fcirrliofum , multis glandulis fpecie ovi columbini dif
; & exiguus crati ut yix unicam ponderaflet. pjolltnus Anthropogr, lih.
De Dolore Ventris.'
tbymiam, eonyulfiononJEpilepfiam , acinfommis
S z Nuper in cadavere Meroinz mulierisjPrincipis Lnxemburgic*, annos Ixij. natz,o&
fendi Pancreas fcirrhofam& induratum inftar carrilaginU , proptercaque Liene carebat,
cujus veftigium unguis kritudine, finiftro latere ventriculi opprefliim erat idem. ibid.
§. j. Cadaver monachi me praefente apertum , de quo fufpicio inter Fratres oborta
crat^Gorrivalibus oblati veneni, quippe clyftere communi mjeao, flarim de dolore Coli &
partium vicinarum conqueftus, ardorem acutiffimum ad extremum ufque fpiritumfufeinuit
Sed in aperto cadavere nullum veneni comparuit veftigium , Hepar veto inflammatum
vifebatut gangrxnaque correptum, qua: labes & vicina iiiteftina infecerat,& dextrum hypo¬
chondrium nigerrimo colore totum occuparat;ventriculus fanus , nifi ea parte qua epar re-
fpicicbat,ibi eodem modo nigricabat : Vetus igitur Monacho malum videbatur , quod per
clyftercm injeaum inflammatis inteftinis irritatum citam mottetn attulit. Th. Bartholinus
sujus neexaufam fatis affequi poterant exerdtatiifimi Medici , nec vehementiam ulla me-
•dicamenta mitigabant : unde iis fere contenta qua: cordis vires relidunt , unicumjevamen-
■tam iortiifima compreflione abdominis , qua Hepatis regio eft,iKrcipiebac, cujus gratia fal^
«iis initio u tebatunhas tamen finiftro latere,quanquara fuppofitis culcitris,diu perferre non
poterat,quod cas,fiiuvare debuiirent,araiffimeconftringi oporteret: Tam vero immanisil-
lam interdum paroxyfmus invadebat , ut quamvis eflet modeftiifima matrona, doloris tamen'
cmdelitate vifta, in pavimento corpus volutaret, quo etiam vires quotidie imminuta:, & ipfa
macie confefta tandem expiravit.
Cadavere diflefto, diflu mirum, nulla vifcetum labes oculis obfervata , fcd Hepatis cavo
tumor adnatus confpiciebatur ,ovum anfetinnm magnitudine a:quans, qui proprio folliculo
materiam adipi concreta: , fen glandula: molliori fimilem continebat: verum fcilicet Steato-
ma,quale in mefenterio & pancreate fa:pius nafei folet,in vifcere autem languiiteo, abfceil5-
fcus ex inflammatione ca:tetoquin frequentius obnoxia,rarius obfetvatur. G. felfcbius
Efifapu.Obf.liv.
2U* doloris in abdomine acuriflimi Cania? Nam cinotam excarnarione cdoflus, id vere teftari, pofliim
multitudinem nervorum per tunicas hepans nullum extare nervuli cujufpiam extra capluhmcom-
tfam , quam fuo exemplo produxit Ehzoar 1. 1. munem in hepatis patenchymare veftigium : Eofque
1. L 13. c. 4. anatoine redarguit : duos tanmm exiguos qui illam iiigrefli! fune , nuipiam foras in parenchyn a
i fexto pati derivatos oftendens , quotum caufa nec pToreperc,vctum omnes.vel in capfulz iplius lubftatw
ad loca ab eo longe dilEca expotrigantat : fottaffis deftitairar. NetviifKin Epatc fimilitec atque aneiij
& colon interdum doloris hujus nonnihil patticep» epatica diftribnuntur > Spargunt nempe exiles
faetii; Ventriculo autem pia: czteiis partibus omni- Us in capfulam communem, obviafque poti bilarii
bos atgte eft , uri & peritonzo, qui nothas coftas ob- tadices : planeque ad capfnk communis notmamldi.
tegit, unde etiam crediderim membranas fubtus ftcr- viduntut , ut toto dnau ptadiSis jam vafis fctviaat.
Buiu politas invadere : S*pe mihi motellns fuit hic Gliffm ■^attEfatis ctf.xxx.undebmaffme lihiitui
dolor,pt*fectimabufoopii,imo vero aliquando epo- iUi^randam ucmarji» delerma harum : Dt Nmis
tis duabus folum diacodii drachmis, iifdem malis di- autem Epaticis vide aeulait^imurnTh. f^iBis Attaioa,
laniabat •• attamen vini albi fiigidi amplus ftequenfque cettMcap.xx-nij.pan.i.iu
§. 5. Scotus quid^ Nobilis , invenis robuftus , annos agens 35. poft labores militares
atque equitationes diuturnas , cafufque aliquos ex equo , modo in fpinam dorfi , modo fupra
abdomen, frigora etiam perpeflus, diu & multum de valetudine conqueftus , citra decubi.
tum tamen,donec tandem doloribus vifbusfelb ledulo committere coa6his, par icxmen-
fes mifere affliftus eft : Doloris ledes erat in hypochondriis , lumbis & toto abdomine,
pofteaetiamincoxis, cum totius corporis ptoftratione& laffitudine : Naufea perpetua,
vomitus frequens flava: bilis,poftea etiam atrae , illarumqueper alvum lubinde excretio , fe¬
bris quoque urgebat affidua , Pulfus durus , vibrans , urinae biliofe , ficis inexhaufta , ptoftra-
tus appetitus , vigilia: aifiduae : Supervenit poftraodum tumor circa nothas coftas finiftnli- '
teris verfus os xiphoides ufque prominens : quo paulatim & cum acerbiflimo & punfto-
tio dolore excrefeente tandem illa durities longe lafcque ad totum ftomachi fundum ftit
diffufa, atque ita miferum excercuit ut dorfo fempet incumbere cogeretut , cum alioquin ia
neutrum latus poflet corpus fledete : Sicque mifere excarnificatus , tandem firequenter
lyncope prehenfus fato conceffit.
Difledo Ttadavere , primum fe obtulit Epatis lobus orificio ventriculi pofteriori ita
affixus , uti & diaphragmati nothifq; illic coftis , ut honnifi fruftulatim inde avelli , fecatiqne
potuerit portio ha;c illius nigticans , ex inflammatione forte qute prasceflerat , cum teli-
quum Hepatis parenchy ma refte & bene fe habuerit : ' Deinde cum py loro induruerant to¬
tum pancreas &mefenteriuminque molem fupra modum latam, longam & craflam excre¬
verant , multumque ponderantem , vnde chyli ttanfitus ad Hepar penims erat interceptus,
viaque hsc occlufa. Ex quo & credebamus faftum ut diflefl-o cadavere nullus omnino
fanguis e venis effluxerit , etiam majoribus , nearteriofus quidem, & qui in illis adhuc con¬
tinebatur, eratpaueus, niger, torridus, & nonnifi per grumos oblongos veluti concretus,
ita ut ab iifdem vafis , atque etiam ex ipfo corde digitis extrahi ' potuerit : In idem corpus
fcirthofum concreverat f quod pene fidem fupetat ) vena: cava: truncus , nulla ejus cavita-
teconfpicua , toto eo fpatioquoafimajefcoris parte ad ejus divaricationem , circa os fr
erum defeendit : uti quoque alii adenes & ipfe adeps , qui fulciendis magnis vafisfubftct-
nuntur, amedia regione thoracis , fecundum fpinam dorfi, in tophos induruerant, omni¬
bus iis partibus in unicum idemque corpus ita coagmentatis ut unicus fcirrhofiis tumor
concretus videremr.-. Durities autem erat albo flavefeens , ex qua, cum contteftabatur,
purulenta materia nunc craffior , uti ex fteatomate'; hunc tenuior , velut ex meliceridc:
nunc ichoris inftar profluebat, atque in hanc materiam durities ha:c hinc inde converte¬
batur : Praiter has inevitabilis mortis caufas ,' accedebat pulmonum vitium , qui quaqua-
verfum multo purulento ichotc repleti, ,& diftenti crant , illilque difleais inde copiofe
diflluebat , adeo tunc flacida & collapla reliqua eflet Pulmonum fubftantia. flatersss oltfr-
'va(Mb.z.p.4,ji.
§. 6. Narrabo morbi unius hiftoriam , ut fitis deinceps cauti alieno exemplo : Ado-
lefcensquidamdolorefimilicolicocruciatur: Medici prims nptac clyfteribus , litu cafr
mininte fumpto & dato jnithridatiq illiim percuranti Decimo die vocams cum jam pata-
tibra Viderentur omnia , in iifdem remediis perfifto , jam per cubiculum deambulantem re¬
linquebam , cum me difcedcntcm clinica revocat , reverfus inveni mortuum , os illi erat ple¬
num, pure, unde fecile colligi, pratter meam & Seniorum Medicorum opinionem , repente
fiiifle ruptum abfcefltim.
Diflefto cadavere, inveni circa cava Jecoris incredibilem putis quantitatem , tam ‘putridi
ut hemo affiftcntium fostorem potuerit tolerare.
""^Irea eava /ecaris.J Inflammatio . partis cava com: Diftinguitutverop.hlegtnoBeparriseavaaflo-
De Ventris Dolore.
a,„ . i. quod paperao & vehanenter fingaltianti cavx.ciqne ot plorioiom (ccfaalu. 4, quod clyftere
Oiiibu inflammatam , uf carminante' dolor mUcus itt plt^nm dcmalccatnt,
cOT iaappetentia , Btis inetchaufta , vomito* flnecrz qni intenditor infl linmata jecori* pane cava l.Riol4^
lili*.}. Qapd fob dolore colico alvns fir adfttidla, »»rpr«S,yiS.j.7'r«3.**
diarthma vero foUr confeqoi inflammationem parti*-
§. 8. Cadaver (edum , qu6dhepar a(que adeo magnum habebat, ut infra umbilicum de-
fcendere^, totam anteriorem hypogaftrii partem occupans. Dolebat xger anteriore ven-
p-is parte, yidelib. tit. de Vyjfnaa..
Observatio XXXVI.
Ventris dolor i Tororum choledochorum ficcitette. I. A meatus cyfiici coelim , ac bilis i» cjfii
cohibitione. 1.. pb cyslia lapidis refertamdf hefatis vitium. Obcalculum
cyjli imptBum , infeemina qua ferpemem ventre gejlare credebat. 4.
j.T-\ Ototum choledochorum ficcitas , qua inftar chorda: corrugantur folida: , bih's eva-
cuationem in inteftina impedit , inde (zpe colici dolores. Exemplum habet Argen-
teriuslib.4. aph. rii. Vidttit.de mero.
§. 2. Aprilis 18. 1665. diflecui puerum 8. menfium, qui primo partus tempore ejulatu hor¬
rendo, 'fempet, dies nodelque durante , valde moleftus omnibus, imprimis patentibus , fue¬
rat: Adfuere faspius Epileptici motus leviores. TulEs aderat continua, gravis , Excretiones
alvi frequentes , erant materia: fpumoEe , nigricantes, vomitus affuroptorum continuus.
Venter apertus, bilis liquidioris quantitatem magnam adeo exhibebat, ut etiam repleti
ea dicere licuerit : vefica fellea excedentis erat magnitudinis , & hinc ex diftenfione ea pta^-
ternaturaliporofa admodum, adeo quidem ut etiam tranffudationem bilis, per potos tuni¬
carum in cavum ventris , manifefto obfervare poflemus, cuiSs cumulatio bilis in cavo eodem ,
& color illeflavus , quo non tantum membrana: vafaque vcfica:huic adCta , fed etiam inte-*
ftina ipfa fupta modum imbuta, confpiciebantur , originem debent. In duBu bilarii cynico coa-
Ittid&ih evidens occurrebat , propter quam & bilis defeendere , & ftylus per foramen , in
duodeno notabile , intromiffus afcendere prohibebatur, e. Blajius obfervai. Med. part. 2.
obiero.^.
DOlotis vebementa ventriculo potuit adfetibit lefecit,ut interdum exurat, dum ibi bilis accenditurJ
turgida enim clyftis conta&o fuo eum adeo ea- Riolamu Ettth.AnM,l.x.e.v^.
§. 3. Socrus D. Paffart frequenter colico dolore tenebatur , edque valde crudeli : Ad
hepar illum referebant; cotmoejla perpetuo videbatur, tandem incidit in febrem continuam?
dolor totam partem dextram occupabat : A jecore id omnino effe autumabant : Nulla re ju¬
vari potuit , nono iderus MoawfU.
Apertocadaverecyftisfellislapillisplenaeftreperta,Heparalbicans. Ballonius Paradig.
lyy. Epidern. lib. 2. p. 255.
. §.4. Mulietquxdama:tatis6i.ann.uxorlutoiiscujufdamUracen(is,& multis annis do
atrociifimis , quos per intervalla fentiebat in abdomine , doloribus conquefta , cum quo¬
dam d'ie maritum comitem habens, negotiorum cauia proximum pagum peteret , inter
eundum iifdem correpta doloribus, alvi exoneranda: gratia ad arborem multis virgultis
circumfeptam , non procul ripa fluvii ftantem , confidere coada. fuit'. Interea maritum
viamprofequentem , fubito magno clamore vocat , feque viperam per alvum tejecifle con-
ftanter affirmat, qui accurrens, faftoftrepitu inter virgulta, vipetamque (qute proouldu-
bio ibidem loci delituerat, proutexitushiftoria: docebit) influviumfefe immergentem vi¬
dens, inuHeri poftmodum majorem fidem habuit , pra:(ertim cum jurato omnibus rem ira
fe habere affirmaret. Gum autem ventris torinina etiam poli cxclulam , uti opinabatur,
viperam non remitterent , fed per intervalla iifdem ut antea paffionibus recurrerent,
alkm adhuc vivam viperx prolem in ventre domicilium habere firmiter fibi petfiiafum
Irabebat ; haneque farciminis inftar fzpe per inteftinorum contubernium citeumgyrari
aj'efaat, qttam licet interdum manibusapprehenderet, ftatim tamen ruriiis iilHem fe fub-
duceret , & evanefeeret , nec ullis rationibus, ut contrarium ftatueret , flefti potuit : Affe-
ftus ifte cum miferarp ( quod aliquoties vidi & obletyavi ) invaderet , ambabus manibusveo-
ttem comprimendo , .pcdtbufqde tremendo tanto clamore & ejulatu xdes replebat , ut
ct|am extra e^dem in Vicinia longe exaudiri potuerit : firmiter credendo dolor-ra hunc
immaniffimum , & iaheinationem inteftfnorum a. vipera veneno emiffo excirari , fidemque
adftantibnshocipfbconciHabatmajorcm, dum diceret fe fzpius vexati his tormentis cuni
•fletjquna,quamprimnmautemlaBtepiduin hauriret, veljufciilainforbiliatct, aut panis
Soneti Anatomii Tom. 1 1. Y fm»
^4 Anatom. Prad. Lib.lII. Sed. XIV.
ftaftulum comederet, venenatam in ipfius ventre hofpitantem beftiam placari,' doloron-
qucexindem!tigati,pra:fertimcumfedato illo munia domefticaruriiis-obire poffet. Multi
fuper haere vatiis opinionibus diftrafti; quidam Uteri lymptomata, alii Lienis aiFcctum;
nonnulli Golicam bilioiam accuiate folebant , Reliqui nefeio quid morbofi apparatus in
abdomine dElitefcerc arbitrati, fingulifuo, tam Medici ( a quibus palEm confilia & auxilia
cmendicata & efllagitata fiicre ) quam Empirici , ut & alii in confilium adhibiti , viventes ju-
dicio , non exclufis , ut farpe fieri Iblet , ex hoc medicantium confortio aniculis , qux tna-
lum Darmoni fagis adferibebant , Alia: certo viperam adeffe , quam fibilarc & eantillare
audirent , hariolabantur. Durante vero per xxx. annorum curriculum hocatrocilEmo affei
du, multa, ("quamvis etiam interdum inepta) a multis piro exturbando hoc peregrino, uti
opinio ferebat , hofpite , adhibita fuere remedia.- fedtotaffumptorum, quibus ferme ene-
da, pertaria (cum etiam omni argentario deftituereturpratfidioxgrqta ) rem totam Deo
& natura: commifitj nil quicquam medicaminis porto aflumendo : Tandem fiib finem vits
i^uJ-tfpecorteptafuit, unde dolorem ptiftinum jam in cotum fopitum efle , nec quicquam
viperae motu fe amplius perfentire ajebat. Cum autem afiedum Hydropicum naturaleaii
& interdum etiam curabilem ex femina quadam (& me a Chirurgo per paracentefin in
umbilico fadam , edudffqUe duodecim circitet in hujus abdomine reftagnantis laticis inen-
furis feliciter curata adhuc fofpite) intelligeret, me rurfus in confilium vocavit, ventnlque
apertionem urfit : Renui propter vitium imbecillitatem , &quod umbilicus ipfius non , uti
prrefatx mulieris , aqua plenus tumeret ; Itaque medicamentis hydrogogis ,& veficatoriis
pedibus applicandis , neo non aliis rem moliendam & expediendam cllc przdixi : Ultro ci-
trdque habito fio fermone, opinionemque confirmante Chirurgo , rem omnem meo at-
bictio coinmifit .-Hinc cutationeth medicamentis , affedum hunc proprie refpicientibus,
aggreffus, ventrem fuccefliveomni aqua exoneravi, detumefeentibus etiam, vcficatorio-
rum ope , pedibus ; fed brevi *grotz gaudio , quz jam perfcdefc curatam putabat & pra:-
dicabat : Recrudefeente enim malo , abdomineque aquatum copia audo , tandem exantla¬
tis tot annis , incredibilibus didu doloribus mortalitatem exuere coada.
Fado fic dolorum vehementium & calamitatum ingentium fine , amicis & cogna¬
tis de certitudine hujus affedus foUiciti, ut cadaver aperirem obnixe rogarunt , quod
etiam pie defunda, adhuc in vivis , me monendo ne intermitterem urfit: quorum pre¬
cibus ne deeffe viderer , cum & ipfe fummo defiderio caufam tam diuturni & chronici
afFedus refbire teneret , rem ftatim miniftrantibus duobus Chirurgis expedivi: Et cum
venter aqua plenus tumefeeret, eandem per canalem adfexmenfuratum complementim .
eduximus.
Poftmodum aperto decenter cadavere , infpedifque vifcetibus , omnium primo P»/-
mt!»es utrinque cejiis ndh tremes , totos furaleatos ^ plems tuberculis sjtgris & caruleis inveni-
mus. multis inlocis durum apparebat. Veficulafellis autem (hic latebat
anguis iri fierba /hoc quem depidum calculo, infatda erat, in cujus fiperiorc dudu'
verius Hepar, fupradidutn calculum, reliqui minores , tanquam proles matris alvo ex-
clufa quiefccbant. Etenim grandior calculus tara arde & tenaciter veficula: bilis adhz-
rebat, utyix digitorum meorum ope feparari & detrahi potuerit. Perluftrato deinceps Me-
fenterio , hoc plane ab acrimonia bilis erofum , & ejufmodi cakulofi mtteria ( caufa ptoculdu-
bio hydropis ) refertum vidimus. Reliquis vifcetibus naturalis erat conftitutio , neque in
inteftinorum contubernio vipera inventa, quamvis maxima pars adftantium hanc ibidem
contentam crederet,
I Taquecslculo hoc e cyftide fellea i ms exempto quod etiam apparebat in muliere illa adhuc vi«»te
ad oculum demoDilrarc adftamibus dc amicis (poftqaamdolotesaliquandodaravetant j fipersp*;
caufam dolorum & mortis, (non vipcrte,fed primario mitum fefe expurgaret , brevi fublevara cft,,do|oie
huic, lai. calculo, adferibendum ac imputaadum efle; omni penitus remittente , donec nova bilis 'generatio,,
neque ollamaliam me agnoicetepoffe nec velle: hoc cadcm-ihfeteBS fymptomata, eundem qoatretet'-exi«
permotus iandamento , quia fcllis veficula obfttuda tum. iSmiles ferme duas 'hiltorias ex eadem cauia,
a novpifto pofleffore, bilem nec recipere nec emit- pratet ,mnianiffimos Dolores cancrofam etiamkpaie;
tere potuit ; hipe riatuta aliam querendo yfera hanc tibns tii^ofitipBem , vide in Sculteti Armam, Obfer.
is mcrcnteriifobftantiam depofoir,aBdc ingentes illos ^i.jth.EruUru: HaldtdrticbiusuiMifi. iuTjauO,6.Js -
dolores & cruciatus fubottds efle nullus dubito. ' Id 5x2. :
Observatio XXXV H; -
Anitomevirgms diuturno Ventris Dolore vexttt ; cujus intejlinf^ mejenierium'
corrupta reperti funi , iien ad imum uf que hjfogtjlriurn devolutus.
Virgo Nobilis jam multis nubilis annis , quippe.quadrageiuria ji- atpriina pubertate ^pa-::
thematis melancholicis tentata &it , co per nauvura tcmperainentura prona , fiifcus:
De Dolore Ventris. 25-5’
enim sii vulras color, f^^^^rsllj&c.caafamdeducebantparentcs ayeipertilionisoioriu,
oaipcr patentes feneftras no&i itrepferat: Deinceps nunqnaminentis compos fuit, five
^oacepmta motfus phantafma animam contuibarit, five revera a vefpertilione impetita
fuerit , fed asdibus condufa remaniit : Duobus autem ante' c bitum annis, (qui contigit an-
nolfiyi- menfcjuniodefinente) Vidui cujufdam Nobilis amore perculla , demum in pu¬
blicum prodit, quanquam crebris ventris doloribus torqueretur, prz quorum vehementia,
eum interno ardoris fenfu , prona & incurva incedebat ; Ab exhibito fibi veneno ortos cfle
pertinaciter afferebat , qua de canfa crebro & affatim a Parentibusexhibita thcriaca & ah-
bdotus Orvietana ; Mephitin illa perpetuo nonore folum fed& toto corpore exhalabat,
purulenta extuffiebat, de perpetuo cordis dolore & hypochondriorum , prarfertim finiftti
gravitate querula , qua: mentis errori adfcripta funt , quamobretn de congruis auxiliis cogi¬
tatio non incidit : interimmero inducebat , & plurimos cibos ingerebat , hinc poft paftus
deliriorum intenfio , ad verbera ufque procedentium , domefticos enim pugnis impetf bat»
calcibus, SJC. Tandem poft coenam folitam fortior ingruitcardialgia, vertigo , viriuinpro-
fttatio ; Si paucis poft horis mors , totaautemdie domum pervagata erat. Anxii Parentes
prz fubito & improvifo interitu , cadaver aperiri jubent , quod circa horam nodis ix. a pe-,
litis Chirurgis Sabourin & Lamon , me przfente przftitum.
Diffe&o abdomine , 'Omentinulla apparuere veftigia , petitonzam ad fupetiora tetra¬
dum erat putridum lacerum , Mefenterium fimiliter affedum , Intcftina omnia a Pyloro
adRedum , tabe &putrilagine inquinata, fphacelata.- craffiifimum pus illi Ilei inteftini
patti quz umbilico fubjacet , adhzrebat. Lien nigricans illico Ce obtulit , latus & explica¬
tus infta umbilicum , laxatis ejus vintulis, ad medium hypogaftrium devolutus. Renes fa¬
ni , fed pinguedine deftituti , Teftes omnino corrapti, dexter przfertim , finiftro minor.
Jecur erat nigricans, in extremis lobis putridum ,difciffum mediocre vitium oftendens: A*
qua multa abdomine ecmclufa,etfi non multum tumeret,biincftri autem ante obitum tumor
tibiarum imarum animadvetfus. Cuti abdominis & pedoris pinguedo alba ad pollicis ctaf-
litiem inhzrebat , quanquam depreffus thorax mammillarum veftigia nulla exhiberet : Pul¬
mones nigricantes pure intus & extra fcatebant. Cor & pericardium falva. Cerebrum,
quod mirum, integerrimum, quanquam mentis inveterata vitia ejus domicilium male con-
ftitutum perfuadetent. Accuratius anatomen perfequi immenfus faetor ptohibuic.
Observatio XXXVIII.
ytntris dolor vitiohefMis,cy/iisfeBe£exciums, cum abfcejfamfenterii. i. Oblecur inflammatum,
Bilem in inteflinis , Atram in ventriculo & liene , Pancreas vitiatum a. A Lienemira forma ^
molis , in quo atra bilis , Lafidihus in Pancreatis canali , Vitio mefenterii , cyfiis fedea , befatis.
3. ALiene intefiina fremente. 4. Oh Renes fer feritonaumutero Connexos, j.
§,i.XJ Ufticusafuppreffaintempeftivedyfenteria, ventris doloribus per feptemhcbdo-
madas vexatus fuit: Hepar ficcum& pallidum erat; aderat abfceffus cyftidis fcUis
pugni magnitudinem zquans : alius in mefenterio. VidetitCde Dyfenteria.
§. x, -Juvenisfi decumbere conaretur ,acerbos petfcntiebat Dolores tum in Ventre tum
in Lumbis, &c'. Jecur babuitinflammatum,BdeinvitelIinaminiriteftinis, Atram bilem
in ventriculo. Omenti & Lienis venis ; Pancreas turgidum pure & pituita. Vide tit. de
Febribus.
§. 3. Nob. N. afciticus [Vide tit. deventris tumore ) ventris crebra tormina paffus eff-NuI-
Iz omenti reliquiz: Lien infolitz figura: & molis, intus atra bile infardus: In extremitate
dudus Pancreatis quatupr calculi." Hepatis membrana ebrrofa ; Mefenterium ex pafto
lacerum ; Cyftis fellea atro fanguine, turgens , &c.
, §. 4. Quidam Hepar dolere vifus eft,cui acceffit infignis inteftinorum dolor ; Lien intd-j
niuerat copia potulentorum diftentus & intcftina premebat. Vide tit. de Deglutitione Ufla.
f.y. Matronz [dequa tit. de Gravidationefalfa) dolores erant totius Ventris continui, im¬
primis, vero lateris dextri, atque e regione renis iiniftri, vehementes. Uterus inmagni-
tudinem ingentem extenfus,periconzo Minea alba, ufque ad eoftasfpurias & renemdex-
ttum tenaciter adhzrebat , hinc dolor dextri lateris , Ren fiuifter putris; i
! ' ■ O B SE Rv ATI o- XXXIX. ■
V mtris fy lumborum dolor ob coalitum orificiPcervhlFuteri Janguidis mcnjlrui
eflflisxum cobihenteml ' ■
NOb.mulier in primo anni matrimonio gravida fida , cum inftaret partus tempus ,' &
conatuspariendi fentitet , moxillls denuo ceffantibus, poft dies xiv. primum; cum
Soneti Anatom. Tom.Il. Y i magn®
Anatoni. Pra^tLib-IlI. Sed. Xly.
magno kbore& difficultate, infantem matnrumgrandcnimafculum, fed mortuum enija
eft , & poftea maximos cruciatus circa orificium cervicis uteri perfenfit , nec poft puerpe-
. rium mariti congreffum ferre amplius potuit , fed ftatim , fi quid ille tentare vellet , langui-
nem profundebat, nec menftrua amplius poftea habuit , atque ab eo tempore diverfis acci-
, dcnribus divexata fuit totum biennium , licet nihilominus circumiret , cibum caperet & be¬
ne colorata eflet. Tandem vero doloribus evida, corporeque admodum extenuata , me¬
dicorum operam undique perquirebat. Symptomata hzc erant, ut ad velpetam , circa hor
ram tertiam a meridie , alias paulo ferius, dolores intolerabiles ventris & lumborum fen-
.ticbat,venrcr rugitum edebat: Uterus durus & tumens tunc ex contaftu deprehendeba¬
tur : Ipfe corpus mirum in modum torquendo , & hiiic inde jaciendo , Ipinam ventre furfum
elevato curvando , & clamoribus , convulfionibus laborate vifi eft , quz ad mediumnoftis
ufqueperfeverabant; tandem obdormiens, maneque rurfum excitata , cibum capiens, ai-
bilmaliadconfuatamparoxyfinihotamufque fentiebat: Multis remediis fruftra tentatis
accerfitus Medicus, cathetere immiffo in veficaman calculo laboraret voluit explorate,
fed cum nihil inveniret, eam reliquit; Tandem ad me Bafileam adveda eft , & cum illa
unice continuo peteret fe fecari , non patere aditum ad uterum : idque ego , quia peflana
obftetrix intrudere non potuerat, fiifpicarercarnofitatem aliquam forte illic natam , cervi¬
cis uteri orificium inlpiciens , obfervavi illic penitus coaluifle , cum omnibus locis pertenta¬
tis nullibi ftylum intruderepotuetim Caufam itaque manifeftam deprehendens totius ma¬
li, cammoxexpofui; nec mirum efle retento fanguine & femine, tam fzva accidentia
fupervenifle , nccfenationisfpemeffe, nili utetihoc orificium, quod integrum erat, rurfum
japctitetur , docui. Et cum adhibito Lithotomo & Chirurgo , de fedione efletquzftio,illa
eam nolebat admittere .-Quamobrem cauterio indolente meo efchatam induxi , qua fubla-
Xa dudus aliquoufque patebat , nondum tamen in cervicem uteri pertingebat. Itaque ad¬
hibita turunda ex radice Gentianz viam dilatare tentabamus , Verum dum ha:c aguntur,
illa cruciatibus confuetis continuo divexata , accedente febre gravi , exfpiravit.
Et cum aperirem totum abdomen, aqua cruenta nigra fostidiffima repletum, fenguinis
corrupti inftat inveni , qui & inteftinis adhzrens , ac fi codo fanguine certis locis ea obdu-
daeflent, apparebant: Cervix utcrifpiffima ac veluticartilaginofa, qua: tranfeerfi digiti
craffitie coaluerat. Uterusalioquininteget, fed maximus , totufque, uti & cervix, fan¬
guine putrido & foetido refertus. rltterus lib.i.obfer-u.f.T.&o.
O-BSERVATIO XL.
Ventris dolor ah Afojlemate Pancreas occafante. ,
ABfcelTus latitant nonnunquam in imis corporis partibus , ob partis craffitiem incom¬
perti, vel ob puris craffitiem. Vidi plurimos a fato fedos , qui perennibus querebs
mifcre vixerant , quibus ingens apoftema , faxea fere duritie ,^Paneteas occupaverat. Hf»r-
nius eomment. in afhor. 4-i.fici. 6.
Observatio XLI.
1 N Nobili fo5mina,quz annos retro plures convulfionibus, epilepfia, &paffiooehy'
fterica, laborabat , & tandem poft dolores & cruciatus exquifitos vitam cum morte com¬
mutavit. Emorturc aperto corpore, 'folum Pancreas male aifcdum & exulceratum inve¬
niebatur, Highmertis pifqaifit. Anatem, lib.l. farte T..
APifiema Pacereas oeeif overat^ A faccoPan- agros angann Quoties inteftini ttnuis pars fuperiot
cteado valde acido & acri inteftinorom dolo- acveutricaloptosinaajdextiaelamborumregioiiifa-
ris Ipeciei cujufdain canfam deducit Glar. Prone. perfttaca , Mefeotenoque fobfttata dolorem parimt.
Dc-Doiore Ventris.
[$ : enetvat vero 6i obcandic oleofitacem &
i* Pitttitttcmperato vclfra^o.
f'eM>'is dolor froduBus tb humore ex ulcere Rems Juccesturiati mmante , a quo
Coli tunicu quafi fphaceUu evafit,
Nobilis xW. annorum, temperamenti fanguinco biliofi , poft diuturnam Colicam,’
eamque contumaciiGmam , generofiiEmaque remedia reipuentem , mortuus a mc
apertus , ubi inteftini Coli exteriorem tunicam abfumptam & quafi fphacclatam mveni , ex
illa parte qua Reni finiflto adjacebat : Ren vero finifter tantus erat ut figuram Lienis de-
fttuxetit , qui multis tunicis & membranis involutus erat , quibus reieftis Ren vems in debi¬
ta figura &fitH inventus fuit: Renverofiiccentutiatustantuserat, ut totam quafi illam re¬
gionem a diaphtagmatei quod una cum liene ex illa parte elevaverat altius ) ufque ad muf-
culum pibas deorfiim occupaverit: In hoc Rene fuccentutiato erat ulcus , ita quidem a-
pettum , ut integro pugno tranfituspaterct : materia ex hoc ulcere rupto effluxa , erat aqua
rubra , ac fi bolo Armena tinda fuiffet , ad Ib. xij, quafi , intus veto adhuc hxrens erat
denfa&glutinofavalde, fuliginemque redolebat ad inftar carbonum terta:, cum fumma
naulca & horrore: Hxc mafla fine materia ,jamdumeiHuxa, & particula abrupta, ponde¬
rabat libras duas & uncias tres. Notandum przeetea eft quod Nobili huic jam duo fijij eo¬
dem putatitio Colico morbo mortui fuerint. Ex obfervaliombus l .Georoii Greifelii Medic.yien-
.ae!ifis,inMifieS.Curiofisanaoi670.
REiuSucieuturiato-^Ubaeotam hiAenasad- in finem viitntm etnJiti , agam ut fini MveriieuU
modum obfcutoj. De his fic fentit FriJerie . m nimia einfdtm (opia oFruantitr re»(s:
C’pwnit lairoduS. ad Medie, pag. gt. Renes Suo- Hunc ufian eofdem obtinere dtmenftrant , & propinqui-
eenturuti , q»ab aEit^eunturjfi offeii genus habe- ' tai loci, & maft ex Urdem venu £# arteriis tmuigtn-
« a» atram bilem contineant , rnibi quidem neti aligm liim , tt tendentia, . Mitam Renis illius fucceutu-
Sonni dff/uom, Tom. II. y j ' ijaig
2)8 Anatom. Pra£t. LiKni‘ Sed.XlV,
riad iaaeme nmm , ejnfmoili nfiiBi comprdare vi- dans abfotbeie non ydoit, gwa tm diflos Oiceajf*
demt,qaideftiDammiini&so aiimeummiednn- quoqne inmmnit.
Observatio XLIIL
Ventris dolor ^ lumborum k monfirofn Vteri magnitudine.
Mulier maxinjc conquerebatur de Ventris dolore ?? lumborum. Ingens aderat tonior
rotundus., cum copioG» aqua , cayUatem inaplens Uterum effe cognoyi ex adi»,
tentibus ilii tefticulis , tubis , &c. Videt», de ventris tumore.
Observatio XLIV.
- Ventris dolor diuturnus a Vo!tu in Tuia uteri concegto. ” .
D Ecem funt anni jam elapfiquod Ghirurgus Parifiis , ip mortua muliere diffefta , pufii.
liini fotum optime coiibtmatum in cornu dextro uteri invenit. Sed recens habe-
mus exemplum de Lotrice linteorum cubiculi Reginar, .ab aliquot annis, in ejus corpore
inventus Foetus , pollids Jongitudine& ctaditie, bene conbormatus, intra uteri cornua loca¬
tus , qui dolores adeo crudeles per quacuor menfcs excitavit , ut tandem vitam cum moite"
commutarit , menfe graviditatis feptimo.- Idrefciviab cruditiflimis Doftoribus Parifienfi.^
bus , qui apertioni cadaveris interfuere , D D. Fefro Seguino , Scholz noftra: feniote,piimar'
rio Regina Medico &P.rKr//» Medico ordinario Regis & Regina. Dum hac excuderen¬
tur , rogatus D.rfefohiftoriam a fe deferiptam mihi dedit, & fotum quem adhuc fervat,
oftendit. Anno falutis 1638. die 8. menfis Maij. Ifta lotrixdUiculo violentis convulfioah
bus tentatur & diftorquetur : aocerfitiis D. r velin acceffit , imperatque vena lenonem, ne
ex illa, violenta diftenfione vas aliquod rumperetur in iftb corpore plcthorico , V ena iedio
diTata fuit in adventum primarii Medici , inter inoras exipiravir.
Apertum fuit cadaver juflu D. Tvelin : diCciffo abdomine ftatim affluxit magna copia fan-
guinis effuli in capacitatem , per fpongiam exhaufto fenguine , petquitit partes genitales. In
conipeffumvenitTubauterifupra modum tume&d:a in dniftro latere, eaque aperta de-
prehenius fotus bene conformatus , plulqnam bimeftfis, involucro carneo obvolutus , quod
fccundinam referebat. Ifl:udptodigtnmRegina:,totiqueaulaRegiademonfttavit. /. Fio-
lanus Anthrofogr.lib.z.cag,
Observatio XLV.
Ventris dolor a fanguinis efafionein feritomeijfatium. i. Ab effufo fangsine in abdomen foft gltci»
efum-r.. Pojl vulnus hypochondrii, dextri. 5. Amufiulis abdominis fangeineJu^^.^.AfWfe
totum abdomen implente, j. Abeffu^e humorum ex inte^ine perforato & putrido, y. Ah urina
perabdomeneffufaexruptavefuay. '
§. i.Y TT XorN.poftquaminfumptuofo epulo genio prius, deinde, -remotis menfis, tri-
Y pudio indulfiflet, oborto moxanimideliquio abunde vomuit , doiorefquc intra
abdomeii aeerbiffimi fuht fobfoquud , ut paulo poft exlpiraret. .
Differo cadaveris ventreiperitonad cavitas cruotis plenadiiruptamvcnameireteft^ar
txa. . Henr.SmetiusmifceBan.lih.lo.pi^.tjz^.
,§.2.. Vocatus olim fili ad matronam, cujus vultum;caxkvetis pallore fodatum animad'
verti : hac extremo languore affeda narravirmihi mane ioflgnem diarrheeam evitatam
le.,inreditu autem eJatrinisDoloreminyentrefepercepifenoo fceus ac fiqiiid interius
difeip^um fiiilTet , foccedente ingenti seftu: ob infequutam debilitatem ledo le ttadjdife
itctdmque ad excretionem follicitatam foiffe , at prse impotentia feces ne effluerent cqUP":
nero noopotuilTe. Ab ancilla autem refeivi Dominamcoeruprascedente , glaciei ftufljiin,
dooxumpugnorum mole vorafle: Manu carpo admota, ( etfi artis pulluum explbratticis
pirum perita fen ) mortem pr^ foribus effe judicavi ,puilus cnim.aliquando fc fubducebatj
aliquando , fed exilis re&rgtfbat , non fecus ac cand^ lumen ultimum vibrans.; Dum Mer
dicas. Chirurgus & Sacerdos accerfuntur, vinumprafoeo. .Idea mali erat ignota. A duo,
bUs Medicis non itfflmx nota:, quicquiddreeratpraticribitut, ftd.fyncopc fuccedente re¬
vocare eam non licuT. Sanguinis milEo quidem tentata, fed ex.pcrtufe vena, nen fecus ac 8
idusfuiffet-^nnuslaneus, ne guttula prodiit, quanquaro bis feriiflet Chirurgus, Mor*
circa meridiem conrigir,a.diarrfacea horis fox, a vorata glacie duodecim, fexta matutina. ^
OommasMarchand sadaver aperuit ; ac totum finguinem in abdomen confluxifle aim
madycttit,'ioter cpiploqa & inteftina, quo rcmQtp yas unde exierat inquirit; Id autem
De Ventris Dolore. 25-^
gjjj^£j,(5afcala veni jUgate aculeo fimiliSjquatooedigkis infra majorem lobam hepatis, ad
fluatnordigitoram traniverforum digitorum longitadinem abrupta & lacera, quod gla¬
ciei frigus ptzftitit , ewenfione vafis frafla, Kullus in toto eruor confpicuus, confluxerat
enim omnino in abdomen. Molam prztercauterq geiiabar, feu membranam fanguine
deiKtutam. ZodoicaBorghefa, feuobjletrix CaMca.Oifer-u. Terne Kcaf. 4-8.
§.3; Quidamin hypochopdrio dcxrrqgladio lato vuhifrarur, bine Dolores Ventris ve¬
hementes ; Vulnus in ventriculi fundo maximum erat, E cujus yafls penitus dilciiEs ingens
languinis copia effluxit, cujus pars in Ipatio sbdomi^ calkaa dolptes vebementes conci¬
tavit. tib.4.Ut.4evuiaenhHs.
§.4.. GenerofrjsN. vuineratusinnatefiniftra, in Abdominetpmporibus, incertis miram
quandam Sequam exprimere ircquiit,tpoleftiamperfenfit, qua: nec proprium frrebat con-
ta'aum. In mnfeulis obfervabantur eerhymomata , tot Se tanta ut majores mufculi plctique
jmtridifuctiiH,maxrt»eobliqueaicendentesSctrahfyctfi, . Vafa mfileotertca craffabiliofa
materia turgebant , Sec. Fi^lib.^. tit.de mtfi(rihHs- • .
§.5. Sufanna x!. annos nata, a feptennio yenttis & hypochondriorum doloribus affit
duis eft yexata : Tandem acuta fupetveniente febre , Ventris diris torminibus correpta ,
die obiit. , » .
Diflefeo cadavere inventa eft tota Ventris civitas fcetidifflmo Sc ferofo pure refertasOmen-
tum totum crateorruptum Sc peneaMTumptum hinc acerbi illi cruciatus. Ztcutas Med.
lib. a. ebferv. i%.exD. Utd. Nente Medice Antverpienji. f. 377.
§. i. Dic 15, lunii 1656. Petrus Blartc diuturno alvi fluxu laboravetat, unde Valde debi¬
lis & macilentus evaferat , taridem 15. lulti mutmut ingens percepit in abdomine, ex quO
<l)mitus confccutuseft,acdeindetenfiodolorificacum febre cum valde afflixit : nihil per:
vomitam autfeceflum omnino rejiciebat , & clyftercs puros fine ullo excremento redder-
bat : luffu imperiti Chirurgi fumpfit purgans , ex quo nihil dcjeck , fed rcnfto Sc Dolor in¬
de maxima fumpfere incrementa. Vocatus ego 5. die morbi , invenio homiriem valde de¬
bilem, facie Hippocratica , & extremorum frigiditate , rnorteraimminentem indicantibusi
Valde anxiusfiii in hujus morbi diagnofi , 8c nihil aliud potui excogtare quath ingentetit
inflammationem , qure tumore inCgni inteftina comprrmererSc exciementorum ttanfituni
impediret.
Aperto cadavere , inventa funtinteftina crafla livida & femicorlupta, uijdmque cx.iispet-
Totacum ; in abdomine vero multi humores fflctidiflimi: Ex quibas apparuit humores ex4
crementicios , qui ad inteftina confluere jamdiu folebant , & alvi fluxum effecere , tandeia
diutius moratos, ob facultatem expultricem debilitatanj , inteftina corrupifle , ac tandeta
■pondere fuo eam partem, in quahumoresdiSimorabantur, magis putrefaiftam aperuifle 82
impetu in abdomen irrupifle : hinc alimenta 82 clyfterum partem per illud foramen ad cavuta
abdominisfuifletranfiata. Len-Riveriascent. ij.ebfirv.xvij.
Ob SE*. VATIO XLVI.
Ventrk PpUr ttb ttrintt fer ebdetnen , ob rufttim i iJilmlk veftcm-
TUvetiis.quidamrnifexandum inmQdumexcatniflcatus a duobus calculis, in vefica urina-
* ria clanculum latitantibus; quippe ita abforpfcrat illos frequens vcljc* mucus, ut riequidd
digitis eas explorare, nedum ferro convenienter exfemdefe .lirhotomi poffentmnde fafrumir):
continuo fuo attritu , ribn modo abraferlnt , vefum integre confumpieriiit raeinbtatieasye-
ficKtutiicas, illasfo fbiutnmodo , vel potius aliquatchus fuperftitc mufculplp ipfius co.llr^
quod cum uph firret continendo lotio ‘,diffiidit fcillud tieceflatio per vicina Jnteftina: exci¬
tans illib^t' dolorem acrern , fic cotititiaam meietidi difficultatem., .82 exitialem nervorum
contrafeipaem > Ave ob exquifitum 'mteftinorum lenium fiveinfignem retenta: urina: acri-
■.mogiam., qua: certe tam acerbe pupugitlaceras ulcerat? vefic* 'oras , 82 aceegfas vicjga-
fum partium tunicas , uti quoque lumborum nervos, uf pr? infuperabili doloris ciuciatit
contraxerit non tantum extremam maciem, fed oppetierit qupque mifcrrimam mortegi:
;Qu.a tamen Priufquam, defimgeretuf , coaausfhit integrum anggm fedendid cranfigerc \ 'h
noa heriatque hpdic, fcdcontincnter caput ita fublim.c habere , gt nunquam id licge.riC
jjpfiinpuTYiDarinclinate, quindi_aum,acfaaum diftraherentur vel omnes, vel certe iUj oCt-
ri , qgi a.utcaput verfus (capulas trahunt, aut reaam & immobilem reddunt cef vicem;quaip
.^‘^ro.ipfeeciem ut eV'!®'";?’»», fic inlequentem «rar,, fiye Rigor eni vocant Medici : QuptUJri
MC fzvifllmorunif df m'entorum crudelitatem tam impcnfe perhorruit , ut fugerit canep e-
Ws.Se angue qualecunque decumbendi genus , maluerltque perpetim confligere cum inelu-
«abiliflonhiendi neceffitate , quam tam acrem perpeti dolorem , 62 tanti moleftiis redime¬
re tam irrequietam fatireentium membrorum quietem, quotum tamen fecuritati tandem
Y 4 confn-;
26'o Anatom. PraS. Lib. IIJ, SeQ.XiV.
-confiiluit mors ; In cujus luifta contigit quidem ftccumberc, ftd non decumbere, quo4
tamen fuit bis conatus , fed bis utique repulfus , cum ob inde fatigabilem dolorem, wm ob
atroces nervorum contraQiones : qua: certe intervenere tam frequenter, ut neceife ha¬
buerit patere inevitabili necefUtatii & invifam vitam finire, fi nonfedendo faltcm ce-
Infpedis poft obitum cadaveris extis , vidimus duos inCgnes in vcCca calculos , fed mu-
co ac puri penitius immetfos, quam ut ipfotum durities potuerit i lilhotomi digitis attingi,
in q io tamen maximum illius artis momentum : Ipfa vero vefica adeo a calculis fuit attrita,
& a pure tam foede confumpta, ut urina deftituta proprio recepiacplo fluftuavetit libere
perupiverfainteftina: quorum finuofianfraaus acrius ubi vellicarefitnt : communicabant
iilico malum fuum nervis a fpinali medulla oriundis, &ilii viciffim ij-C ccrebrq : cujus pra-
ternaturalis contraftio incurvavit rion femel tam vehementer hujus dotfi fpinam , ut univer-
fum corpus videretur inftatalicujus globi retrorfum conglomerari/ deprimentibus interiia
duobus hifce calculis ufque eoredum inteftinum,ut coarftatatum produxerit plurimamem-
branofa filamenta , intertexentia tam arde interiorem ipfius fiftulam , ut nihil excretorum
potuerir amplius tranfmittere : plane eadem ratione qua fimilia filamenta vidimus obftmxiC
fc gulam a carcinomate obfcfTam. Talfius Lib. 5. caf. 1.
Observatio XLVII.
Ventris dolor fofi vehementem abdominis in terram adifionem , unde fequuta
Ilei &ColiperJoratio, ^ Mtfenterii fijfura.
Cllm anno 1659. SefenilT Principes Altenburgenfcs in Sylvis Hilperhufiis venatione cer¬
vorum deledarentur, accidit ut Servum venatorium Cervus de improvifo impeteret,
qui cura a tergo cornibus petens primo arbori fad quam fe receperat^ impetuofe ac abdo¬
mine tenus illifit, mox cornibus iubiatumper aliquod fpatium deportavit, donec tandem
mifetum fibfque gravitate moleftum onus luper terga in terram projiceret: Luftrato undi¬
que corpotc nullius noxa: in veftigare licuit indicium , nifi quod finiftta narium cornu cervini
apice ad mediocris pollicis profunditatem adada, vulnerata effet ; unde conjedura fida eft
periculum enormius haud latere , modo extertore deficiens animus recrearetur & ad fe re¬
diret , quo fine vini hauftus exhibitus , vulnus vero quoad licuit apte deligatum eft : Interea
quamprimum Coburgum defertur, ubi omnia quibus videbatur opus effe adminiftrata: im¬
primis vero poft deligatum denuo vulnus EinpUftrum fupra totum abdemen, quod infigni-
tet, Sc maxime circa umbilici confinia dolerecontinuisejulatibus pronuntiabat,applicatUffl
eft, adhibitis fiqiul interne quz refolvendofanguinicffent idonea Si cor reficerent, nam
adhuc iterum iterumque animo linquebatur , fudoribus faciem largiter irrorantibus , & liti
ardentiflima pratcotdia angente : Ha:o rctum fecies , ututgravius quidem malum latere fa¬
cile minabatur , tam brevem tamen vitJt moram reftare vix quifquam adftantium fibi per-
fuadere poterat , qui magis notam tegroto pufillanimitatem exprobrare quam ipfius mifeti-
cotdia teneri videbantur: Verum paucis abhinc horis, dum media node deliquia incrcbef
cetent , vita' hominem reliquit.
Cadaver diffedibni deftinatum eft , ad quam fe accingentes cxttinfccns lingulas corpo¬
ris partes bene iterum perluftrarunt , nullius tamen latfionis indicium extitit, fed prztcr fu-
pra memoratum vulnus , dorfiim fblummodo ,qua os factum vetgrtad ferotum ufque & ali¬
quam pubis partem , extravafatus Si intra cutem coagulatus fanguis divetfo folitdque liquo¬
re tinxerat : lam abdominetegumentisexutopetitona-umremovendumerat, quod ubi pri¬
ma incifione perforaretur , ftatimindcaqua cruenta, velut e fyringa propulfa , profiliit altif-
fime, cujus deinde tant^ quantitas dcprehenfa eft, ut totam cavitatem abdominis undi-
quaque inundaverit : ha:c ^ongiis exhaufta , inteftiha accuratius infpiecrc licuit, in quorum
Ileo Si Colo , quinque foramina rotanda gtolTum argenteum Mifhicum capientia ; necnott
in meienterio , proxime ad inteftinura tedum , fiflura inVenta eft ; alibi veto in eodem ali¬
quot macula: livida: Si fcmicorrupta: , pariter grolTo non minores , confpeda: funt : Reliqua
vifcera omnia farta reda : Q;ipd vero inteftina, prxeipue Colon, quod tamen adeo craf’
fum eft , rumpi tara facile potuerint , non adeo mirum videri debet , modo cognitum reddan¬
tur quod homo didus , tota node qu/e fatam pra:ceflcrat , Si lequenti die dum fera: in ftarie-
ncra cogerentur, fub ardentioris Solis radiis verfaretnr, nimis multam quantitateni cerevi-
£x ingurgitaverat , adedque inteftina fumrae repleverat & diftenderar, £x obfervat. V-
Benrici Voilpnad med. Vratijlavien^. ,
Obs
De Dolore Ventris.
23t
Obsertatio XLVII.
T^etitris rugitus dr murmur ah humoribus ^ flatibus in duplicatura Omemi vagantibus.
REcipic vkiofos humores Omenrum , & cavitas illa ia liniftro hypochondrio fub dia¬
phragmate, ex ventriculi , omenti , coli & vifeerum connexu orta & exitum non ha¬
bens, fed ita conclufa, ut aquam quoque & flatus continere pofiit, ab Aauapendente in
ftruauta Omenti deferipta, neo ignpta, quiy.aph. j4. Si inter ventriculum & ie-
ptum tranfvetfum pituita concluditur, &doloremaffert, in alterutrum ventrem viam non
habens, iis per venas in veficamverfa pituita morbi fit folutio: Cavitate illa natura inter¬
dum finiml utitur ad recipiendos fupetfluos humores , pituitofos,crafl’os , limofos , ferofos
aiaquofos,melancholicos,atros,flatufque etiam,Etqm'dcm ex tribus membris in illam cavita¬
tem excrementa ifta tranfmittuntur,Ex liene, hepate, ventriculo , Ac flepein Aaatomia obflerva-
tumUarjupium ^hancomeati cavitatem^unc aqueflnunc atro humorerefertam fuifle Flatus etiam
in ea contineri extra dubium efl:,ob quos,cum abdomen comprimitur , aut ventet attollitur
vel deprimitur , fonus manifeftus percipitur , N ovique ftudiofum qui quoties manu finiltrum
hypochondrium comprimit,manifeftus fonus etiam abadftantibus percipitai.Sennertuseraci.
S^p, t» tyintumia .bjervatum &c. ] Ad lobum fatis , & ilia ducentibus , aut fatto ptogredientibus.
patvum Hepatis affixum eft Omentum , imo lo- veottem leionatc obaudimus , ob flatus iutta abdo-
busifte totus duplicato includitur Omeoto , atque men conclufos & obfttepences : Nec aliunde caufa
citea eum locum ab Omento magaa cavitas veifus repetenda, quam ex flatibusiutta Omen*
infetiotem Hepatis fedem effotmatar . qus refert, tum mciulis , actiflciofo ventris motu collifis : Vide-
utiera . ubi poffunt humores magna copia coacer- mus.qmbufdam virginibus, & mulieribus quibufdam
vati; Forfan ibi iacculus conftituendus . ab Anato- fplcBicicis , aejejunis & faturis , ventrem importune
micis juxta Hepar deptehenfus in multis motbs refoaate&obllrcpctc : inde manant fluauationes 8e
pcieuntibus . & poli obitum diffiais : Io ifta regione rugitus venitis , compteffis & fublatis hypochodtiis,
cava 8C concamerata ipfins Hepatis , exempto vel H</ipjcr.}.Epid.pattic.58.meutionem facit Polemarchi
diftraao Epiploo , fnpta parvum lobum intra He- uxoris anginofae , cui circa cot videbatur ipfi aliquid
pit, magna deprehenditur eavitas , fn/aoila loltar collgi , & tcfpirabat vclut ii qui fubmcrfi fuerunt lef-
caveras , quae fere pertingit ad apicem jecoris , tn pitant, & ex peaore fubftrcpebat vclut r*yy«ex>v9-<u.
hanc cavitatem inteufa manu canales quamplntcs. Sunt qui clanfo ote loqunntnr ex ventre, ac fi loqae-
_ r ilUc difpetfos invenies , qui digitum pofllmt icntur' ex ote ; ut iVywea/avSa. dicuntutqui e peflo-
adiuittete: Haud dubie in hac cavitate magnas humo- re loquuntur : accidit ratione cavitatis iaflgniSa
rum acervus colligi poteft ; Inde contumaces obfttu- qua majpt eft in amplo petftore , intta duplicatutam
aiones piocteantut , fi canalibus illis irapaSus & in- mediaftini : In eo Ipatio Epiploi vidi intctdum flatui
cuneatus fuerit humor ; vel intctdum Abfccflus , fi ad tanta copia irtepfifie in labotiofo partu , ex vehementi
fupputatum perveniat : Ideo que veteres Medici, cum & longa coiitemiane enitendi &emittcndi fcetnm ffe-
de cavis Jecoris partibus loquuntur, prdculdubio iftas pius cohibito fpiritu ) ut abdomen pet aliquot dies i
cavitates intelleietc ; RUlanus Anthrep. lib.t,cap.v. pattutemanferit mirabili modo diftcDtum& elevaturo,
SoHHs manifeftus pereipuur ] Homines quampluti. cum manifefta citcumfctiptionc ttanfvctfali juxta um-
mi abdomen viciffim attollendo & comprimendo biUcumsifque meteorifraus abdominis . etiam tite
motum , imo ftrcpiium eSatu dignum excitant , qui fluentibus lochiis , atque fupctvenicaie fluore alvi,
fion aliunde procedit quam ex flatibus intta duplica- parum.fuit.imminutu$, fedfotibus duntaxat chalaftici*
turas Omenti coHclufis, qui cxfufflationeelifiobftie- & tefolvemibus dikmi fotak, Rklanas Auihrep:^^
munttfic in equis fuccuf- lii.s.,
XLVII I.
frentrisdolorpulfativ»s,ebArteriamagaaextraordinariamdilatationem,n»iriculum
& iniejtitia flatu turgida.
DOm. Bucretium aegrotantem fymptomata fcquentia praecipue afflixerunt, i. Naufea. 4.'
Dolor fubtus ventriculum & juxta umbilicum,pulfationes:5 . Dolor & ardor intolerabilis
circa regionem remm.e^.fti.ciioc ^andoque in univerfo corpore , quandoque in plantis pedum
moleftiffimus, 5. Vigiliae, fl. Circa Lunae <P»ra5, praefertim poftremo decubitus menfe,inful-
tus Epileptici, qiios ipfc e tremore crurum ptaefentiebatty. Summus virium languor.
In cadavere haec nobis vifa funt, i. Abdomen fola cute & excarnibus prope mufculis te-
ftum. 4. Omentum omni pinguedinedeftitutum. 5. Ventriculus & inteftina flatu turgida,
'atque inftatvefica: Inflatae tranfpairentia, inter quae tenuiora nonnullis maculis livelcentibas
interftinaa. 4. Lien pro corporis magnitudine exiguus, forma ovali, fed depreffa & in To-
bos quafi quatuor dextra fui parte difredus : 5. Folliculus felleus magnus. 6. Hepar grandiuf-
culum Effatis coloratum , 7. Ren utetque quoad ftibftantiam ipfam inculpabilis, .fccus quam
ipfemet etiam Bucretius p. m.fufpicabatnr, dexter tamen ipfi infundibulo calculum ', magnitu-
ihexadicem zinziberisfere aequantem, acutum & uni atque alteri interiori renis meatui pe¬
culiaribus protuberantiis tam firmiter impaSum !( fcrupulos iv. fi rede memini , pependit )
continebat, ut nonnifi cum violentia & Tonitu extraheretur : Sinillfer vero externa & fu-
perna fui parte , veficam inftar nucis juglandis grandioris , aqua limpidiflima diftentam , &
dimidia patte renis fubftantia: inhaerentem; vrcter quoque juxta‘infundibulum non parum
fabuli
2^*2 Anatom, Pra6:. Lib. IH. ScQ:. XlV.
CibuUnobis reptarfentabat, 8. Vafa, venam intelligo cavam af&rtetiammagnaili, erantpro.
pe tota exfanguia. 5». Arteria magna fpinxincambens , tanta: amplitudinis erat ut pollicem
fine ulla difficultate admitteret. Ha:c fine dubio in caufa fuit ut quandoque doloribus ue
phriticis nimis furentibus , &fpiritibus fanguineque ad locum rfeftum impetuofius coa!
fluentibus , manu abdomini juxta umbilicum admota, pul&tio exquifitiffimc fentiretur
przfertim ( cum ex ante diftis patet;) tam abdominis mufculi quam fubjacentes partes adeo
fuerint extenuatz : lo. Pulmones maculofi. ii. Corgrandiufculum, &tam copiofaping^j^
dice obfitum , quantam , mea opinione , e toto corpore per coftionem non proieSurus fijif.
fes: Huic adfcribo quod fuffetendis tam diuturnis 8£cxquifitis doloribus, parciffimo ali«
cibo ac potu utens , par fuit : Cor enim perpetuo quafi ab ea humeSatum , & fpititus tefo.
ciliati funt, ut pulfus ad extremum prope , fatis rcS:e aliorum corporum refipedu , confla¬
ret; Miraberis fortaffis , idque non immerito, pinguedinis circa Cor copiam, corpore aflas
tam emaciato , & tam peftore quam abdomine hirfuto, quz omnia caloris funt indiciaihoc
etiam fingulare habuit,quod cum pauciffimi eflet fomni , lacrymas tamen facillime , vel pofl
rifum etiam profunderet , & nares Iero utplurimum ftillantes circumferret : Cranium aper¬
tum non fuit. Mkhael Doringiusad Sennertum , re»/. I. Efiji. xxv.
ObseR-Tatio 'XLIX.
Ventris faltns ^j/alpitationes a vermibus excitata.
NOn vulgate fymptoma excitant quandoque vermes , Et funt ventris inferioris & ven¬
triculi faltus & palpitationes involuntariz : quod bis in duobus nobiliillmis infantibus
obfervavimns: quorum alter diem ultimum obiit ; alter vero nonnifi magna difficultate eva-
fit; Hujus quoque fymptomatis meminit /)»re/»//»yrAe/«/Ha/4:7-«, tradens rufticz cuidam
mulieri pluresprodiifle, cum antea incredibili palpitatione 6£-flufl:uatione ventris laboraf-
fet. Marc.De-aatmhiHer.mir.lib.si.caf.2.6.
Obsirvatio L.
Ventris fulfatio circa umbilicum , a cemfrejja arteria magna.
ANno ifiap. apertumfuitcorpuscujufdam Batavienfis, qui per tres annos languerat
miro ac incognito affeSu : Nam fifuper umbilicum, aut circiter, quis manum im-
pofuiflet , pulfus qualis cordis ac arteriarum , tam vehemens fentiebatur , inftar fallentis
infantis in mattis utero, quz jam partui vicinaeft , ita ut manum elevando repelleret;
rEqualem fuifle hunc pulfum cum arteriarum & cordis hos modo deprehendi : Siniftram
umbilico zgri impofui , dextra arteriam circa carpum tetigi , invenique in fyftoles & diafto-
les intervallo plane convenire : unde ego ftatim conjeci arteriam magnam laborare, quod
& poft mortem invenimus. ^ -
Nam vena cava repleta erat , locofanguinis, adipofa materia, ac mcdullzfpinali admo¬
dum fimili,- quz pondere fuo artetiz magnz incumbens, dum illa e contra iftud onus a
fe rejicere conaretur, huncpulfum excitabat.: Arteria magna duplo folito laxior efat, ac
repleta {anguine nigro ac ferofb: Cor etiam folito majus Inventum eft ac flaccidius,
fpongiarum modo comprimebatur, tum uterque ejus ventriculus amplior ac etiam fen-
guine ifto nigro repletus : Quis rogo non obftupeicat taliter effeiftum tamdiu vitam po*
tuifle ducere ? Jecur erat vividi coloris ac cOnfiftentiz,Difi quod communem menfuram ftt'
me duplo excederet: Cyflus , qua bilis continetur, etiam bovinaro magnitudine zquabat,
eratqucintusrepertacholeraexnigra viridi, lenta ac tenaci, cralfitudine fyrupi crafliotis
aut potius exttadi. Sentius^Medic. Indarum ebferv. viti.
Rhhmut Ambtop.lib.a.cap.35.Palpitationein qua fed a corde diaphragmatis centrum aerveum peren^
circa Xiphbidem in ventre percipitur , non ab tiente.
arteria cmliaca, paulo infra micante, proficifei ait.
ObserV.’
De Dolore Ventris;
Obse rvatio LI.
jMtrU migBtt pulfitio manibus in abdomine defrehenfa , & vertebrarum iffarum corpus y
■ ' oh retraciaverfus hypochondria inujiina.
T^jGardioaliGampegiointeftina omnia ad hypochondria rcdada erant, propterea ca-
1 vitas inferior aWominis intefBnis dcftimtacrat & fpina dctefta : Qaamobrem Medico
licebar' abdomen attreflanti magnx arrcria: motum perfentire , & una cum illa durities
itfehtlcbatut: Illa veto durities nihil aliud erat quam vertebrarum corpora. Columbus lib, ■
%. Anatem.
:: Observatio : LII.
; . • yentris Pulfatio ab aneurifinafe in abdomine.
IN vetulz cadavere aperto inventum eftaneurifmain abdomine, in quod pugnumim-
mittcre.potui& immifi.- Notanda hic cftfumma natura: providentia , quajartcriatdiC-
mptionem prrccavens ex tiimia dilatatione , tunicam illius adeo induraverat ut olTea appa¬
reret. ' Pallopius lib. da T »mor, p. n. cap. 14.
Ijj hypochondriaca paflione affcClis pulfatio ia fi- miles s Accidit ejafmodi palpitatio in arteria ctei
aiftto hypochondrio nonnunquam peteipitar , ab liaca, quippe qozinfignior eft : Qus aliquando in.
esagitaris tiinioiibus fervidis iis locis , andc'fnfcita- dcfinenseft, fi morbus altas egit radices, unde cura¬
ti vapores arceriarum lydolen St diafiolen augent, tionis impofiibilitas arguitur : fubfequiturque inter-
quupalfatiaab aditantibus , nedum ab zgris , im- dum Ancutifina , cum ea atteria coeliaca , aut altera
pofita abdotrini mana interdum percipitut : tum infignior, itnpenfe i fanguine fervidiori contento di;
temporis pratferrim manifefla , fi caufa aliqua pro- latatur,
caiatSica accedat, ira , terror , meti potuS & fi-
Observatio LIM.
Ventris dolor interimens , nuUis in interaneis labis reliBis argumentis ,
a Cinnabari incaute per os in^ejfa.
Piaor quidam Andegavenfis annos natus xxx. firma ac laudabili eorporis qpnftitutio-
ne, anno 1557. manuum digitos graviores folito., torpidiores atgreque mobiles perci¬
piens, paucis poft diebus contrahi illos convellfque fenfit , atque fcnfim in dies magis ac
magis auda; affeiffio eft,. dum incurvi illi pene iiiflexibilcs manerent-: C^uin & carpum
& brachiarpervafit afFedio , dum nervis tendpnibulque infrigidatis , humoreque craffo
imbutis , adJoo<luo' torpida, convulfa graviaqueredderentur : Haud multo ppft idem pe¬
des vitium fenfere , fublata incedendi potentia : in histamen, ut neque in btachiis , ne^
que in manibus, nonadmodum vehemens dolor afiligebat; Mifcllus hic tot malis credo
divexatus, aliud fymptpma. longe graviffimum aexrudeliffimum incurrit : Dolor enim
acerbiffimus atque atrocifiGmus ventriculum atque ihypochondrium utruraque occupare
Gcepit, fed qui ad totum ventrem pertineret, cuicumnecnodunec iriterdiu intermittebar,
clyfteribusj.fotibns, balneis;, ac aliis quibufdam remediorum generibus, fedfruftra', leva¬
tio quac.fita..eft Unicum tantum inacceflione inventum cftiolatium, tres quatuorve to-
buftos bomines ventri fijperpofitos fuftinere: compreffo fiqnidem ventre paulo mitior cru¬
ciatus cratcUbifex-icSpve. dies', nonnunquam & xi^mifer ille adeo fuerat difctuciatus,
fenfimabeunte dolore; languidus quidem ac pene moribundus cernebatur , fed qui fta-
tim feftitutaappetentiayjres aUquas .reciperet , dum alia rurfus fimili acceflSone correptus
diftincretur ; xx. enim non amplius dies intermittebat : atque io accelEonibus alvus ne -
validis quidem ptoritata medicamentis t/cstiwereparcrar, quod fi quando contin-
getet, .nigrum omnino ac lividum fteteus erat: Sed'&inintermiffionibusqumcnnquc pur¬
gantium. medicatorum yj detrahebanturV atrabilaria omnia ac fplenis purgamenta judicati
PQteran|:.;^A4hi.biti ad tanti mali expugnationem celeberrimi quiqueMedici , brachiorum
&.p^itEb rcfoiufionem ad Cinabrium , quo pidores non raro utuntur referendum puave-.
tnntj rGum enim pcniciUumillp fiepe digitis extergeret, iis inha:rens cinnabrium,ex hydrat-
gyrip &ditium, Jtartium cpntinuarigne. vim luam in cerebrum, 'Cui, ut nervis , & tendonibus
& membranis omnibus Imprimis inimicum eft , tranfinifit , in quo frigelado pituita multa
tandem colieda eft, qua: poftea in tota brachia pedes influens: epmin tendonibus Sc ner¬
vis fymptomata, us nondiffimilia qus unguento ex hydrargyro perundis accidunt, excitavit,
£c.ha;c {aqafiiit, ine judice, fententia.
In.
2^^ Anatom. PraQ, Lib. IIL SeS-XlV.
In diflcdo hujus corpore fingula ad canfe inveftigationem infpicientcs , Jecur , Lienem
Ventriculum&Renesnaturalemconftitutioneniprasfefertcvidimus: Nulla in cyfti i
obftruftio , nulla in mplentcrio humoris vitiofi congeftio ; nihil denique in ulla alU “
notati potuit quod tantorum fuilTet malorum caufa. Fernelius dt hUrtmrea curat: c: '
IN Doloris illius atrocis petscftiganda canla diu humeaafle folum aut ftigtfceiflcr, fed iriest^ijl;
laboiatum eft , multa habita concertatioaes , ya- vido Sc maligna quadamjialitate . qns oculon,!
iiafuctUDt Medicotum judicia : Alius ftigidam vi- refugit obtutum , mfccifle, quauntotomdolotoB
tteamque pituitam inteftmU firmius inharefccn- cauU occultafiietit : cui B-on ram putgantibnsni^
temquam.utfacilepolTcr detergeri , in flatus- relol- contratiaetat amidoto fucratendum : SScutfdofcta
vi , dolotcmque colicum excitare contendebat: his non diflimiles pulvetis plumbei ufi» eoncftitot
Alius bilem acrem, quam natuta.ininteftina exput- ( vide hiftotiam ibidem ) cnmnullis putgaiioniba
gate debuerat , inter abdominis membranas effu- cedere viderentur , balneorum & Uau afinini ufu
fem , illicque coeccitam , certis ctuciatibus inva- curavimus : Ratum igitur fit argentum vivum, &
lefcete , imtumefcete& quoquovetfum furibunde plumbum , incomptehenia fua qualitate venesaB
moveti judicabat) atque in ipfo motus impera , cum inexplicabilia vitia partibusjntetnis inurere, unde vir
diftcnfionctum coropondfione, membranarum ctu- unqUam expediti ^eat , nec intra corpus unquam
delem illum dolorem excitare : Alii denique alias fumi debete./&«»»4idt»J.
caulas adfttuebant : Etfi autem unufquiique pofits Dultrijm ad totum vcnlrim fmineretQc; [AJi.
i fe , & probabilibus conjcautis inventa caufe te- modi dolorem , qui Ji parte primario affefta , velat
media appofuit confentanea , nullus tamen potuit i' radice incipiens > in partes adjacentes fefe expia,
dolorem non dico tollere , fed ne aliqua ex parte dit , vocat Gal. lib.a. de loc. aff.c.7. mmt immn.
quidem minuere , vel acceffiones ejus breviores aut fic &pe in lienis faepatifqne inflammatione dotot id
tardiores eflScete : imo veto annos tres crudeliter jugulum pertingit: Hij^tr. in Protthet.
excarnificatos, exfanguis tandem ac plane rabidus, sayiipn, cuifimileefloAsjn^sy: Dehac voccyeipl.
vitam' cum morte commutavit : omnes autem Ion- fts»»» vide in Definitionibus Medicis. De ,
ge aberamus a fcopo , & tota , quod aiunt , via er- caufis veto ejufmodi dolorum confulc G. Tifima lib. |
rabamus : Cum enim penicillum non digitis modo de morbis ab illuvie feroia ScWiUu lib. de moiUt .
extergeret , fed etiam imprudens & incautus ore convufivis.
exibgerct , verifimile eft ut e mannum digitis,pactiu!n AJtim nil demitltrt fttirai ) Convulforii quippe
coBtinuatienc ceiebro totique generi nccvofo,com- illi funt dolores , i quibus facultas inteftinoium I
municata fuit cinnabaris , ita ore acceptam yentriep- srreiceUenxv ip officio pertutbatut,unde fubfifietctia.
Ium ) intefiina , membranafque omncsriotctiores non ecs indutantur,cxficcagtuti8c cxclufioni ineptx Enni.
APPENDIX.
De Ventris Doloribus Scorbuticis , eirumque caufa , qua fartim efi Jjqm^ ’
Nerveus-i fartim Sanguinea majft recrementa.
DOJoitventris Scorhuto familiaris cfi , nonnullos , in mitiori licet gradu » fete conti.
nuo aflSigens : Caufam autem haud probabile eft oriri ab acri materia intraraavitates
inteftinotum depolita ; nec etiam ab humore quopiam fimplici , ut ut tetro ; illotum tu¬
nicis impafto , hic etenim brevi difeutiatur aut in abfceflu tranfeat : porro ifte enematum
aut purgantium ulu facile exterminetur: , Revera atrocia ifthatc ventris tormina, non ob
aliam caufam quamafalium ( qui divetfa: funt indolis) fimul congtedientium mutua luSa
& effervefeentia , qua quidem fibra: nervez ab invicem divellantur , & quafi dilaccrMtui,
provem’tepoflunt: Enim vero fnpponere licet , Succi nervoji recrementa quapiam acetola,
ftagmatis vitriolici atmula, circa melenterii plexus, aliafve iftius regionis partes neivcas
copiofc aggcfta, quibus deinafanguineartetiofoeftervclcente , colluvies ferofi , falis fisi
&velat lixiviaHs particulis abunde referta, advenit, cumque iis-turgefcens dolores ve-
lut lancinantes producit: Seminij morbidi prioris mineram, e Capite nervorum duftu ia
imum ventrem defeendere hinaarguerelicet, in quantum Ccphalalgi* knmanes , necnon
vertigo & fcotomia ejufmodi colicam ftepillime procedunt , eique non raro fuecedunt: Por¬
ro e mafla fanguinea particulas lalis fixi, qiiafi deliquium palTas , abunde fuppeditati hinc
conftat,quoniara urgente hujus morbi patoxyliho, asgtorum urina: coloris faturati,
plutimnm referta: , quafi lixiviales apparent, earumquefuperiicies &penunieto inftat can-
• dz pavonis diverfis coloribus variegatur -: quamprimum vero morbus declinareincipit , ud'
na;melius.habet, ..atque hinc convalelcentix lpes& figna defumifolent , Quod autem ven-
trisafeffiofarpeinLumbospropagetur ratioeft, quoniam Nervi lumbares SC mefen-
terici intime communicant, ao pluribus in loicis mutuo inolcnlantur : quare curnlB*-
teries tnorbificainhorum-duftibusfiiperabundat, in vicinos illorum procelTus facile ttanlit
SCQ. WmisTrtcci: de Scorhuto cap.iv. . r-r ■
De Dolore Ventns,
A D DI TA M E N.T A.
Observatio I.
CoJitmUio iHttfiinerum mftgTiu ebfervat ia dejunciii
i colica,
Oatraclio ijla fibrarum {>eitinaciffima,fitm!flimaquea:que Jblubilis eft : Obiemvl
in inteftinis colica de&naotnm, & animalium quibus purganda , aut cprtofiva intru-
m pertinaciter fe conUrinxifle , ut flatus aut contenta mtcr ddas eonttaaiones inter-
jjViX ulterius propellere potuerim. Wepferiu de cicuta iquifag. 51.
Anatom,Pra(9:. Lib.III,Sea:.XlV.
Observatio II.
Colicus dolor aliqutndo fendet ub Inte^inorum confriBiont coirvuljhit.
INceftinorumocelufionis can&cft interdum illorum aliquot in Joeis conftriaio arftij;,
ma ; quam in inteftinis evenite pofle nemo negabit qui motum illorum , vere animalem
at fibrarum & nervorum beneficio contingentem noverit, quique omnes nervos fibrofafa^
parces ipafmo &c convulfionibus obnoxias elTe fcivetit. Et aHas conftriaionemin lleoj£
colo psrtinaeiffimz occlufionis 8t torminum caulamfuifle in cadaveribus aliquoties tuce¬
tum fuit, illis anatome referatis , czteris caufis omnibus tunc abftntibus. Caufam aconfiti.
aione efle inde manifeftum eft quod torminibus atrocibus fevientibus , nec fuppofitona,
nec fiftula pro clyftere ea facilitate ac ante graviorem dolorem intrudi pofliint ; fcilieet hac
inteftinomm conftriaione ad extremum inteftini reai jam vergente; Imo in N. animadver-
fum cum jam motus aliquis periftalticus inceperat , butlro hac inteftini portione emollita,
avide fuppofitorium arreptum fiiiflc, ac fi a manu intus valide traheretur, /m». te. We^eriis
(oafilio de Colico. M.S.
Observatio IU.
Is Colico dolore i J'dida. Intefiisornm cosJlriBione hoc interdum Sjru^tu fuere. ■
IN hac Inteftinorum conftcidiione fiepe fit ut illa in duobus locis coaidentur , &fiacus
excitentur, bilis &o. neo futfum nec deorfum vergere valeant , unde attociffimi dolores
exoriuntur , Imo vifum fuit Inceftina difrupta , ac fotdes omnes in cavum effufas fuiffe eum
repentina aigrorum interemptione
Observatio I-V-
Vestris dolor <* J omenti fune circu ventris medium conglobata.
NOanullis mulieribus poft partum eitra ventris medium colledum remanet omehtBiDJ
ita ut non leves faepo dolores pratfetant snxi&cits.Bauhimus Th. Anat. lib. l.t.iz.
Observatio V.
Ventris dolor ah hefate abfcepbus testato, infarcio. Pancreate magno,Bene luxato '.
Vir Nob- hypoehondtij dextri dolore diu vexatur, tandem abdominis dolore ita dive-
xatus ut ipfe difrumpi ,fibi videretur. Hepar erat magnum , multis abfceflibns tenta-
tum,cum materia quadam indurata: Pancreas magnum. Ren luxatas & deorIiimpropnlfiiaa
Pancreate Vide lib.s..tit.de Dyjfnoea.
Observatio VI.
Ileus ab introfufceftione.
e" Onvolutionem inteftinomm , ab omnibus fere authoribus praifcriptam, nunquam no¬
bis videre licuit ; Sed quid jam dicendum oredendumque nobis eft , qui invenimus in
eodem effefiu diver&m inteftinomm formam, in qua non Volvulum, fisd fiibfidentiam unius
inteftini in alterum deprehendimus ? Rejiciemufhe Veterum fententias quia , involutio'
nemiftam nunquam vidimus ? minime gentium , quandoquidem illi fuo tempore involutio-
nem hanc potuere poft mortem, le&o cadaveEe,invenire, quam nosjhoc noftro, & fcybalas
induratas & fubfidentiam praifcriptam.
§, Ut hominibus3fic& animalibus idem malum contingere nemo ibit inficias, ptascipne
fi in natutx'arcanis inveftigandis induftriam asqualem pofuerit , cum id quod hominibus,
etiam & brutis animantibus eveniat, Uti nobis iu Catto zibettb datum fuit fpeS:are,qui cum
per dies quinque Vomitu continuo vexatus erat , accedente inedia , multifquc torminibus
tandem expirabat.
Se&o cadavere , competimus veficam fcllis exhanftam ab humore biliofb , & Inteftinum
Jejunum fubfediffc in Ileum. Conati fumus flatu follis unum dimovere ab altero, fed prohi¬
bente valvula flatus non potuit eo pcnetrate:Rurfum fupra valvulam idem tentavimus opti¬
mo fucceffu. Hic cafus docet quanta in curando volvulo fit di&cakas.Mic.Postanus Efitomos
Vefulii fag.i$.
De Dolore Ventris. 26'7
Obs.ertatio VII.
■DoUrVtntrislliicus i difrofto feriunto ia inguine, fer cujus hiatum Inteflino
Ileo fertio irr effit. ,
vari* Iliaci affeflus-caufe numerari {blcanc , notum eft;Commode'tamca ad duo
regenera juxta iS4l«aa»»6.delneaff.cap.i.redacipoffunt.Inflammationemfcilicer,& Ofa-
foUaioncm vario modo fe habentem ; Utramque tamen hanc uno codemque in fubje-
flo concurrere quandoque pofle non eft dubium , cujus rei exemplum producere hic
adlnbefcit : Hoc ipfo anno civis quidam nofter fexaginta circitet annorum , ingentibus
asentris doloribus uno eum vomitu corruptus , & de Hernia a medico , qui primus vocaba¬
tur , mox interrogatus , celare eam magno fuo malo maluit; quam tamen ftercoreo jam
infequente vomitu , & vitium proilratione fumma obortus , ferius tandem , imo plu¬
ribus jam retro annis fefc eandem perpeffum fiiifle , fenoviternunc recutrifle confefliis
paucis poft horis expiravit : Quamvis igitur Iliacum hic adfiiiflc morbum mortis cau-
fcm , medicos haud latuerit , Amicis conlanguineis tamen certitudinem ex ipfa ventris
apertione eognofeere placuit, id quod nec medicis difplicuit:
'^Decem itaque poft obitum elapfis^horis , fodionis faftum eft initium ab Abdomine,
in cujus parte finiftra inguinali tumor Herniofus , nucem juglandem magnimdine
zquans comparebat , ca:lidp exiftente , ex ciijus etiam cavitate, cum aperiretur, va¬
por tepidus , abfque tamen foetore exhalabat , falvis reliquis vifeetibus , folum inteftinum
Ileum a ftatu naturali recelliffe vifum, cum particula ejufdem , duarum fere unciarum
magnitudine , per diruptam interiorem peritonei tunicam penetraverit , tam arfte
in fecla libi cavitate h*rens & conftrida , ut extrahi vix abfque dilaceratione potue¬
rit , licet nullum durius in eo fuelit fcybalum : catterum tota gangtatnofa & livore
horrida : qu* gangratna etiam in eodem inteftino, Ipithama: fere altitudine , verfusfupe-
tiotemejus partem fefe extenderat: parte vero ab hac labe libera, flatibus adeo turgente
utipfum colon amplitudine fuperaret: Ipfa autem rotundi atmula petitonzi ruptura tam
arfta & exigua,ut vix minimi digiti ingreflum permitteret , imprimis quia circumferentiam
ejus durior callus, lignum inveterata: ruptura: oblidebat.
VNde fuperne quas defeendebant craffiota liefa, pojlremoflmm : (fi^^vam^mmidonaaiacC
intellinalia excrementa , ob atftum illud fpa- Ci noftto ab inamcatione ioteftini in mguinc ot-
tium , St compieflas Ileo tunicis , progredi ulterius 'turn duxille vetifimile eft , confluente nimirum & te-]
cum non poliunt^ regurgitantia per os rejici necefle ftagnante in compteflb Ileo fanguine ; cujus ibidem,"
fbit_, iupetveniente pr$cipue infigni inflammatio- ob magnorum vafotum fanguifluomm numerum non
ne , cum gangttena & atroci dolore , live magna con- exigua quantitas adefle potuit , inflammatione po-
tinui folurione , qu2 in inteftini mdmbrana tenera Ilea tjlterius in vicinam quoque partem fe difrunden.i
ftf maxime fenlili , ut ( cum ClatilH qui fere te:Et hinc non mimm lethdem fequutum fiiifle mot-
in omnibus ab Ileo defiiudlis inteflini cuiufcUm in- bi exitum , cum medicorum decreto , qui ab inflam-
flammationem & fthacelnm , morbi & mortis cau- matione oritot Ileus pro defperato habcatuti& in hoc
fam deprehendit , c cap. ij. pattic. a. de Anima Bra- cafu nec inteftini tepoCtio , nec globulorum pium,
tot. loquar ) jptfmos £# arn^atimes dolorificas , ita beoram deglutitio aliave remedia ortum habere am.
antinua (i ttrsets ciebat , ut popttret ihufim af- piius potuerint: Hinc Cous nofter j. de morb. vulgar.'
ft£H motus pirifialiicus , ^uofteets alm verfus alvum mulieris apud Tifamenum decumbentis moleftum
petrahuutur , iuhibaur ac prnfus iaverfus fuerit, volvulumjdefcribeus, tandem addit. Nec erat remedio
Digna etiam funt qua: huc adducuntur Hippocr. locus , defituSa ej?,ubi Galenus in corom. ab inflam-
verba h'b. 3. de morbis expteife : Rejiceaiar ime- matione magna eundem ortum fuifle docens, acqtif-
fiiaum . & fra infiammationis ealiditate obturatur, fimum malum vocat , ideoque remedio locum non
utntque flatas neque cibi pertranfeant , fed verner fmSeaisssosstt.Lucat Scrockius L.StiusmifceUais.cu-
ebam fit , (i quandoque vomat ptuitofa , deinde bi- riofatinia. Ohfeivat.xai\.
Obses.va.tio IX.
fentris tormina a jlatibus cafacitate abdominis imlufis , omenti futredine & cum vicinis
f artibus cohtfione •. Intejlinu involutis^ fibi invicem acatis, Eorundem *
gangrana , Hefate afofiematofo,Fure intra membranas
ementi conclup. Pancreate
fcirrhofe &c.
PUet quatuordecennis ', patre natus non ulquequaque bene habito : hic cum ante an¬
num male habere inciperet noftram implorans opem maxime tum conqueftus de
•nscie tetius cai^otisstufii Sccz, (fi ventris, tumore qualicumque Rualento, cum torminihus,Sc
per vices ingente dtarrhosa ,faciem juxta obfervavimusp/2i?^«re , pulfumque crebrum & frt-
quente.m: Quib. corrigendis &: tollendis medicamentis vifcera roborantibus, &: ventriculi &
atefiinotu fermenta reftaurantib.pugnatu fuit, hilq;non-acrib.velfottioribus,lcd bladioribus:
Bontti Anatem, "tom.ll. Z a IncaC;
26^ Anatom. PraQ:. LibJIl. SeQ.XlV.
Incaffum tamen fiiere omnia adhibita, raotbo naturam & medicamenta vincente , igtujj
que die XX. febr. 167). occidente.
Cadaver fuit apertum ; Vix dum cultrum profundius adegeramus quum flatus cum icbo.
re flavo erupere copioli , quod ingens ventris tumor renitens primo injuftc fpoponderati
hinc ulterius pergentes , remotis integumentis communibus , quae fatis emaciata erant
Omentum fefe obiecit putridum mireque adhserens : Inteftina admodum involuta, fib}!
que invicem adnata. Glandula: in hifce micabant majufculac & duriufcula: nigricantes,
ut vel hinc convincere poflSmus qui harum exiftentiam dubiam faciunt. In tefl:in6mm tu¬
nica extima ( quae fua fponte fere fepatabamr ^ablata media , qux gangrarnara erat , i^
confpeftum fe dedit « Hinc ad latus dextrum tranfeuntes , hepar apoftematofum ,& tau-
tum non plane purulentum deprehendimus .• In Epiploo , quod itidem plurimis glandu¬
lis infigne fuit , intra binas ejus tunicas fimiliterabfceflus recondebatur , multaque mate,
ries purulenta: copia. Pancreas ventriculo fubjacens fcirrhofum plane : Renes -flaccidi &
corrapti : In capacitate ventris , vermes deprehendimus plures, teretes, longoss An ex inte-
ftinis erofis prodierint incertum eft , cum nulla licuerit animadvertere foraminuk: In hypo-
gaftria, & in fpecie in pelvi , copia purulentse materies haud exigua ftabulabatur, qicdius
venter Pulmones exlubuit putridos, citra tamen aquarum copiam .- Veficulas feminales
prope proftatas,liberas plane notavimus Stc. Jota.Iacohiu Htrdem frudrmi Phyfwtegki caf.j.
p-sg.104.
Observatio X.
Arntome Tamine ?a.pont llUca defmUa.
FOEmina 40. circiter annorum , aliquot liberorum mater , plures annos ante hernia in¬
guinali detenta,ex manifefta notaque caufa externa in PaflJonem Iliacam incidit,eaque,
ftuftra adhibitis omnibus remediis , obiit. Poft mortem fafta corporis Anatome , ut genui¬
nam morbi caufam inveniremus, vidimus inteftina tenuia pene omnia inflammata ac fphace-
lata , unde dolor ille ventris continuus & intolerabilis cum intemperie calida & fiti inex¬
plebili ortum duxit: omento non fupra inteftina expanfo, fed^planc detradlo , & in Bypoga-
ftrio proge inguen dextrum complicato : Inteftini vero Ilei portio digiti articulum longitu¬
dine vix liiperans cum particula omenti in proceCum peritonei dextrum delapfa exfernum
illum in inguine dextro confpicuum tumorem excitavit , quem jam non, ut quidem alias ia-
cile fieri poterat , in corpus , adhibitis licet omnis generis emollientibus , ac inflammado-
nem arcere folitis, cum internis, tum externis remediis , retundere atque reprimere licebar,
quia non minus illam in ptoGeffum peritontei dextrum dclapfam inteftini atque omenti
porcionem inflammatio & fphacelus in tumorem interea attulit, maxime proceflu illo peri-
tonzi ante nimium ampliato , interca vero iterum coarftato : quo etiam evenit , ut non fo-
lum excrementa nulla per alvum fccederent , fed Sc redundarent , & perfuperiusguttit
egererentur, quin & penos affumpta quicunque in hae nempe inteftini portione, qui pro-
ceflum perif onii fubiit,fufflaminata, ultra tranfire nequirent; quo ptopterca in cafu mercutij
etiam Clyfterumquc omnium ufum plane fruftraneum deputamus. Dm.eeorg.Abuh.Merlm.
MifceS. Curtoftor, Dec.ij.A»».^. , ^
Observatio XI.
lleas Uthalis i vermibus.
ANna Veitin , Speculari} Arnftadenfis coiijux melancholica, annorum triginta, poftin-'
tolerabiles infimi ventris cruciatus , evomuit cum fece liquida fedecim lumbricos te¬
retes tobuftiflimos , & animam efflavit in fudore frigido. Cadavere aperto , in raedio.ilci
iiiteftini^embranas cuculli ad inftar extenfas , & foramen ibi inagnimdine grofli extrinfc'
cus tenuiffima membranula claufum , utrinque veto inteflinura unius digiti longimdine
mefenterium duorum tranfverfbrum latitudine nigrum & gangriua corruptum deprchcB'
di. Dom.lecob.AstgttJimMmervvelffus MifieiUn.Curufer.Decur.ij.Aau.^.
llees pernicialis, a calcttU,vermibfes,jlatibsu,
Ivis ‘Si fartoris Arnftadenfis , lohan. Henrich Dreflets fil^tus feptannis,
^ ultra annum conqueftus eft de dolore circa regionem pubis , urina
e;us prodiit intcidum alba , crafla , interdum ftillavit fubernenta , St alvi excreta
fuere
De Dolore Ventris. 26^
iiere mncota- In 4‘cs antein pubis dolore , 8c ventris torminibus adanftis.tandenl in totum
vitcs.^famquo vitam perdidit miferabilis puer. Gaufam mortis in cadavere inveftigans,
ventriculum inflamm, & alia a rcftagnantc fero vitia prxteri} , & tantum ob temporis an-
guftUm inteftina , & veficam urinariam petfecutus fum cultro. Quibus extricatis , in ileo
fcptics dittindisin locis ingrefliim partis fuperiotis inteftini partem ejus inferiorem obfer-
t;avi;qnod a fubita& frequenti inflexione & cornprcffione corporis j ob dolores a calculo
vefisa^ 5 aliquot lumbricis adhuc fuperftitibus,& flatibus, eo modd quem Clariff. Sylvius in
Jdea Ptax. Medie, cap. ij.deictibit, fafrum fuifle judico. ■ Stercoreos vomitus non fufti-
nuit puer, quia paucis , & magis liquidis alimentis fuftentabatur ufque ad finem , qui pec
angiporta difficulter prefla , culmi ftraminei craffitie egerebantur mutata , cum ani proci¬
dentia. In vefica: urinarii collo hasrcbat calculus muco fubcruento involutus, ovicolum-
binrmagnitudinc, pondere S-?- gr.x. gryfeus, durus &fcaber, qui manuali operi potuiflet
eximi, fi patemes in tempore id permifilTent , falvo puero, it/em, i, De-i
curJj.
Observatio XIII.
ileos ex frofuxdo iwtejlim recii coaliia.
SPhinfrerem ani conniventem , ejufque totalem coalitum , pharmacopafo exitio-
fiim annotavit D. Lemilius nofter. Gui adjicio fequens non abfimile : EX Johan.
Keifher Chartarius Arnftadicnfis , ipfe medens obftrufrioni, ventris, abutitur pilulis Fran-
cofurtenfibus aloeticis minoribus , & inde occlusi porti inferiori penitus retinetur col¬
luvies ftercorea. Hinc ventet'ut folvatur , omnis locatur opera ; fed fruftra. Bibitur, SC
fingultus cum vomitu excrementorum fequitut , ventre in dies crefcente majorem in mo¬
dum. Phatmaca continuantur vigili cuti ; fed ea refpuit omnino , & ejulantem argrotum
interficit ileus. Difleftd ventre tumido , ftercorei halitus fugabant. Ventriculus & in¬
teftina flatibus & excrementis fluidis ex treme reperiebantur diftenta , gangrznpfa , non¬
nullis in locis .exefa. Refrum fibris quafi tot filij decuflatim erat conftrifrum j ut neque
fut&m , neque deorfum quicquara tranfire potuerit. Quis vero mali iftius potuit effe pn-
fagus! Lynceus hic taceat vis clandeftina peremit, idem ibidem.
Observatio XIV.
De fueBi receas xitifafione iliaciacoxHriUis iniejlims
craftis Uhortme^.
Mlfeta hominis efteonditio, fimul ac enim In lucem fefeipitur varia , imAnoiinutt-
quam Icthalia experitor incommoda , quod etfi fatis nOtuin & pervulgatum fit,videi
re tamen mihi hic Berolini , menfe Febr. ann. 1694. contigit , in filiola Bibliopoli cuidam
Gallico nuperrime nata qui uti parentibus grata & accepta ctat,ica etiam brevi poft trifti-
fii & matroris anlatn dabat , vix enim fpiritum ducere inceperat , ciim jam meconium evo¬
meret, pofteaq; lac, quod avide fngebat,& pultcm,qua alebaturj cum fetore,uti etiam feces,
alvinas, vomitu redderet, per anum vero nihilegercrer licet fuppofitotia & clyftcres varij ad¬
hiberentur. Parentes hoc trifti fpedaculo perterriti. Chirurgum quemdam GaHieum con-
falebant,illique tumorem parvi pugni magnitudine quem in&is in ventre,c6, loco quo um¬
bilicus cflefolet,habebat,petluftrandumqfierebant. Chimfgus, neque confilij locum ha¬
bebat , neque auxilij copiam , alios Chirurgos Gallicos advocabat, qui tumorem ex umbi¬
lico provenire fatis deprehendebant, atque farcoma quoddaffi , quod neceflarib effe exfein-
dendum coneludebantjdifrum, fafrum, operatio fine procraflinatione inftiiuitur,ataue far¬
coma illud quemadmodum illi pu tabant, novacula abfcinditur.fine ulla notabili hztnorrha-
, vulnufque optime ligamt. Infans vero per 36. horas poft operationem valde debilis
erat,& omnia integta,morc fuo, vomitu reddebat, poftea convulfionibus correpta, mortem
cim vita commutabatiunde Chirurgi perterriti de operatione difeeptabant, dum alij tumo¬
rem abfcifliim farcoma quoddam, aftj vero partem inteftinotum fiiife fuftinebant : Lites hz
nt dirimerentur ad Nocofomij Gallici Medicum D.Rouflel omnes confugiebat, ipfique rem
Boaeti.Anatom.TQia.ll. Z 3 peraSam
27o Anatom.Pra£l;.Lib.'lI,Sed.X^V.
peradam nattabailt , quimottnam infantem aperiendam fuadebat , Domiimmqne Do.
dorem Pancowium Sereniff.Eledor. Brandcmb.Aulz Medicum, Collegam tneum honora,
tiilimum , & me apertioni cadaveris ut adeffemus , humanilSme invitabat. DilTedd itaqn
abdomine , magna copia congrumati fanguinis adfpcdui noftro fe offerebat, inteftinaqn*
tenuia, integra & iatis ampla , ita ut duos digitos fecillimo negotio' caperent, &fccti<j4
amurca repleta, teperiebantur; nulla veto aderant inteftina craffa , excepto ted6,naniinte.
ftina, carcum & colon per umbilici anguftum foramen in conformatione fetus exierant,
atque tumorem fateotnati non abfimilem formaverant, & a Chirurgis reftda crant:quia
rb foramen valde anguftum erat , ideb inteftinum ileon , c6 loc6 ubi craffa incipiunt, oh an-
guftiam foraminis & compreffionem , adeo coalitum erat , ut nihil liquoris in craflis inteftj^
nis dclcendcte potuerit , quar caula ftit iliaca: paffionis. Inteftinum redum autem, a qnS
colon abfeiffum erat , adeo parvum reperiebatur , ut vix magnitudinem calami anferini re¬
ferrer. Admiratione certe, poftapettioneth cadaveris obftupefadus fili, nec animo com¬
prehendere potui , quomodo infans per 36. horas adhuc vivere potuerit , cum non folum
inteftina cascum & colon refeda, fed etiam magna hatmorrhagia ex abfciilis vafis (ubfcquq.
ta facrit. Dom. leh. ChrijlUn .Mentzelm Mifcelkn. Curiefer. Decur.iij.\d'x». z.
Observatio XV-
Virginis cujufdam ileo Uhoranth, d’ bufones vomentis dijjeclit.
Virgo per annos zo. plurimos bufones evomuit. Laborabat pedum tumore, imocutis
ipfa fepe findebatur., ac humor tenuis extillabat. Erat admodum emaciata. Circa fto-
machi regionem dolore atroci vexabatur,codem ritu ac fi unguibus ventriculi parietes lan-
cinatencur.Potus & cibi afitia. De doIore,duritie, &: pondere in dextro hypochondrio fem-
pet fere querebatur. Inter dormiendum multum fanguinis evomebat Tandem, poft vomi¬
tus immanes, cum excrementis inteftinorum fetentibtis, interiit.
Duos tumoaes habebat , magnitudine ferme nucis juglandis mediocris , alter in finiftro
latere circa infimos lumbos, alter veto pube tenus etupetatiHic paulo ante obitum (ponte fua
crumpeq^ in ulcus degeneravit. , .
Aperto abdomincyilion tribus in locis involutum erat.noli, feu lavolutiones,digiti lonp-
tudinem a:quabanr,& aliqua intercapedine ab invicem diftabant. Inteftinum lllud,hac invo^.
lutione, (eu duplicatura tam arde anguftatiim fuit ut liquor fiphone injedus non nifi gutta-
tim pertranfiret. lujcdo liquore, & involutiones evaginata: funt, ,& perpauca, dura & parva
excrementa cum quatuor lumbricis perexiguis exturbabantur.
Hepar folitograndius.quatuor libras pendebat. In media parte concava erat macula alba
ducatum aureum adxquans, adipis inftar, tadu mollior, cartilagini perfimilis.qus totam je¬
coris fubftantiam penetrabat Huic & alia: minores comites erant. Hepar intrinfecus album
& durum apparuit pure & fanic ref. ttiim. Cadaver admodum foetebat. - ^
VAtias dc bufonum voiHitu habemus obfer- parte elTct occlnfa. Non miram igitiit eam
vationes , anne fuerinr bufones, an analogum dolore acrod circa ventriculi regionem fuille
quid , cenc hatteo Sucn in ea opinione nihil vexatum ; cum .iftx inteftinorum- comrolntio-^
iapcbaQtoc,crofa&ic, unde dolor. Doriricsvrae- c^irdus9x M^tom-^aSie, raticnali.
Observatio -XVI .
Pojl ioUrem jiccum m iextro 'hypochondrio ^ protonem ilUcam cadaveris injpectio ; « bi
F Hilis alicujus lilctcatoris a longo tempore Continuo dolore fixo in dextro hypochondrio
vexatflr. Tandem iliacani paffionem pafllis, moritur.
Aperto abdomine 5 coecuminteftinum erat contraftum j & in ilium inlinuatuin ,adeo ut
nihii ex ilio in colon dcfcenderc potuerit. Ccccum cxtra&um non tantum inflammatum Se
prirtumidum erat, fcd etiam canctofum.
Iliacis paffionibus caufa faipe eft inflammatio , afo-cibus obUrudio , flatus i aut hernia,
exindeinteftinadiftenduntur, Se fucci nmofi curfus pervertitur. Hinc quoque intefBni par.
tis paralyfis, SecontraftiojaHco utintcftinumarftccontraaum facile in diftentum incidat;
Cancri in inteftinis fieri poff i t, cumeorum glandula obftruantur. Cancer enim eft morti¬
ficatio glandularum, qua: in carne fphacelus Se in oflibus caries dreitUr. idem ibidem.
Observatio XVII.
ilei afiUns verre caufa per Varia ixempia anatomica demonjlrata.
QUalisfit affeSus ileos (quem vulgo etiam miferere mei vocant) quzque proprie fciufdeni
caufa, haud fatis convenit intcrMedicos.Nonsulli crediderein eo intcftini|tenuiotis fieri
fcircumvolutionemj fcu contorfionem. Alii e contra pernegant , inteftina pofle in nodum
circumvolvi quandiu mefenterio funt annexa. Putrefado vero mefenterio (quale femel
'atqueiterum mevidrfle meminijidemutiqueevenire pofle arbitrantur. Quod fi vero at¬
tendamus ad ea quje poft mortem obfervate nobis contigit, oportet ut fiatuamus ileon ato- -
niamefle-ioteftinorum , 8c priUcipue tenuium , cbneomitantibus yornitionibus frequentiffi-
. mis , alvi adftriftione , Sc non raro quOque doloribus valde atrocibus , imo rnotte repentina.
Hzc inteftirtotum,fi non in totum , faltcmcxparteobftruiftionis unde otiantur inteftina fii
prarlettim tenuia , imo motu periftaltico naturali deftituuntur , utpote fpiritibus animalibus
deficientibus. Secundo , eadem oritur ab obffirudionc inteftinorum, quam vSl excrementa
indurata, vel deglutitaoflafimiliaqucfolida alia inferunt. Tertio, fiifceptio, (eu ingrefliis
inteftini fubindeaffeiftumiftum gignit, fiveingteflus ifte ortum ducat a motu pcriftaltieoj
prtepoftero ,fivc a motibus convulfiviSj imo a nimia dilatatione particula: inteftini , aut ab
ejuldem nimia conftri&ione ; unde pars magis ampla , partem ar&orem in fc fe recipefe
apta redditur, in hoc vel illo inteftinorum motu. Quarto , hujus' mali eaufam invenio con-
'traftioncmScoar£lationemeflcinteftini,qudd aliq lOties adeo contradium teperi, ut vix
minimum digitum adiiiitteret , neque deglutita , nec flatus penetrare finiret. Quinto, ab
, hernia inteftinali idem afledtus fepiflime provenit. Et demutti fexto, ififlammationem quO-
■queinteftinorntq ad caufarum feriem referre oportet. A nervis inteftinorum obftruftis
ortum habuifle hunc affeaum tn uxore cujufdam Viri Dofti , ( quae nuper in totalem alvi ad-
ftrictionem Sc vomitum eontinuUm .fine notabili dolore, fine febri, inciderat j unde mors
fubiio fequebatut.) nullus dubito. Qjod inteftina i ftmdfcionefua quoque dcfiftantj fimulac,
vel ab excrementis induratis , vel deglutitis oflibus aliifque fimilibus fblidis intus obturata
funt , in cadaveribus me bis animadvertifle memini. Tetiio,hoc malum a fufeeptione , fe'u
ingreflu inteftini unius in aliud provenire, non eli. dubitandum , imo bis publice idem de-
monftravi in inteftinis filii cujufdam piftoris , ut & aliis cujufdam hofpitis, a hie exemptis 8£
difleSis , qui, dum viverent , multis malis fuerant cortepti, fed pratfertim ventris dolori¬
bus, idque hora una atque altera poft paftum. Tertium exemplum huius afledus confpexi
in cadavere a mediflefto , praifentc loachimo Schardero Chirurgo fatis perito. Dixi qUoque
hujus mali eaufam efle inteftinorum coaraationem. In cadaverum nempe apeftions ali¬
quoties oblervavi inteftina ita coar&ata , ut ne minimum quidem digitum admictetent. Si
igitur in hoc cafii excrementa paululam indurentur, aut C flatibus tranfitus denegetur , quid
mirum , homines fubito ex intolerabili dolore & inflammatione interire ? Trederic, Ruych. irt
Ohfervation.Anatomici-Chirurgicis,
OasER-
2/2 Anatom.Pra6:Xib.lIL Sed-XlX.
Observati® XVIII.
Ex enterocele^ gUdiiiH» ileos fanefltts.
ANno 1575. cum Parifiis verfarcmur in Nofotrophium, U Chnrite diaum, miles advehas
fiiit, i&u gladii profundiore & in abdominis cavum penetrante,vulneratus ; Peritiffinius
Dn. Morellus. Partem omenti prominulam , manu ilico prehendit & filo quod per acum tra¬
jecerat , partem ejus incolumem ligavit , abfcindehdo portionem aeri diutius expofitam ,ie.
liquamque blande reponendo , medicamentis neceflatiis non negleftis : Biduo poft
malo iliaco mifcrc vexatus interiit.- Cadavere aperto inteftina tenuia, ileon przprfmis lafunj
gangratnatumquc deprehendimus : Inalio quopiam, cujus interanea idem Vir.Exercitaff
lufttavit , triplici in loco portionem hujus inteftini intra alterius cavum rediiffc , five intro
fufceptam vel inferiorem in fuperioremejufdem partem intortam fuifle notavimus cum ta¬
men nonconftifcritafFeauifthocaigrotumlaborafle. Eundem mali exitum vidimus An.
l^8i. in Viro fcxagenario majore,qui fubligaculum cx linteis male confeSuih, aliquandiu ge-
ftarat, fucceffu nonarque felici, cum inteftinorum prolapfum illud femper prohibete non
valuerit ; Unde de commodiore omnino profpicere fibi debuiffet , ni intempeftiva vac-
■ cundia malum clam haberi voluiflet , intcftinornmque optata abdomen quandoque regtef-
fione , fibi meliora pollicitus eflet , quibus tamen fe fruftratum vidit , dum muniis publicis
funfturus decem circiter ante obitum diebus , inteftina fubito prolabi denuo expertus eft,
non fine multa animi confternatione, inprimis curo emollientibus medicamentis , aliifto
convenientibus adhibitis, interne & externe, priftinum locum illa repetere nollent, quin
imo clapfis diebus aliquot , naufeam vomitumque cierent, quo tandem cum aflumptis faecu-
lenta ejecit, fubfcquentlque febri & delirio , viribus proftratis , ad Creatorem, cujus intui-
tione perpetim frui ardenter defiderabat, emigravit.
De variis nobis heic dicendi anfa fufanafeitut , ac lucem addentia paucis heie fubdemus : vemticaloai
ptiprimis ic vomicu lliacorura : Illuftcis 'WiUifias non fcmel vidi confttingi lente vetius ftomachiim
vel de hoc poiiliinium folliciius fuit , ut qui Medica- idbiequente vomitu , aut vetfus pylotum contemisia
menta pet os aiTumi foiita operationes fuas petagant, duodenum cxplofis : nonnunquam gracilior & btc-
tandem inyenitet, huneque ob finem ventriculum, viot reddebatur , mox itetum intumuit , fubfequeate
De Ventris Dolore,
'274 Anatom. PraS. Lib.m.Sea. XIV.
convenientibus adhibitis, fenfim ccflavit, alvus ab hoc tempore per 13. dies /ubftitit .•
excrevit fetida, feculenta, viridia, nigra, verminofa, hinc alvo folura prrfentifccte cap^
murmura, rugitus in ventre infignes, cum aqure fluduantis undulatione, qu^ ad ij. paffqsaf
que ab adftantibus audiri poterant,ranas in corpore coaxante dixilles cum multisifludaantes
hi rugitus in finiftro inguine incipiendo, afcendebantadufque ventriculi fundum, ubi paulam
fubfiltentes, mox cumfibilo verfus dextrum inguen prorumpebant, quibus non raroacceffit
dolor infignis: Remedia convenientia in ufum fiiere vocata , eaque complurima , qu® qm
glandularum obftrudionibus, qua materia: morbifica:, qua etiam, ventriculo & inteftinisprj
primis profpicercnt,fed in caffum, neque certi quid de murmuratione & fluduatione cum'
libiloconjundai augurari licebat; Tandem rebus itainpejus ruentibus , venter &artus m-
feriores, ut ferotum infigniterintumefccre coeperunt, aegerque non fine partium internatum
motibus convulfivis, pra:cedente maximo doloris fenfu, a Greatote iuo coelefti requie dona.
Cadaver primo intuitu tumidum &livefcens'confpeximus: Abdomine incifo adufqne
menfuras duas, materia; ferofe, purulenti, fummi foetotisevaouavimus : inteftina fatibus in-
figniter diftenta, inprimis autem inteftinumileon gangtOTofin paffum fiiit, per cujus mem¬
branam extimam videre licuit glandulas inteiUnales , & pra: casteris plexum unum protube¬
rantem gangratnatum; qui incifionefada, nigricantem exhibuit faciem Abfceflus in hypo-
gaflxio , ut intra epiploon bini, hepar lividum plane, corruptum, fcirthofum, & inftar ligniex-
ficcati aridum. Veficula fellis bile vifeida diftenta , dudus autem choledochus pra lympha
vifeida quafi tranfparuit : Pancreas lividum omnino, & cujus glandula, pra putredine facile
conteri poterant : Lien itidem cottuptus : In Mefenterio autem glandulas admodum indu¬
ratas , ac gelatinofas non deprehendimus ; nihil quoque pratetnaturalis in renihus obiervate
licuit De pulmonibus putridis non fuit dubitatum. .
Observatio XX.
JndiolleoJnteJlimlleigitngrenofis^' ferfsrttio^c.cum foljfisin corde, vafis-
quehuic afpeafis rnuximis.
D. 6. Julii i68i.in pago Benkheim ditionis noftra , Virginem lecuimus 18. circi ter annor.
in confortium eledis Viris Nobilifr& Dodiff Martino Joan.Hacsbaert,Med.D.CliveD£
D. M.Rudino, D. M. Zaeslino noftrat. & D. Andrea Kohlio Cur. Rhato. Hac aliquot
feptimanis ante obitum, quantum quidem ex relatione Paftoris illius loci , cui defiinda con-
fanguinei adftipulabantut omnes , indicibilibus ventris cruciatibus & torminibus fpafmodids
vexata fuit , cum conatu evomendi multo, nulla tamen materia feculenta fubfequente : Qua-
trimeftre circiter ance,eum iEgrorum aliorum curanii vacatemus,noftram imploravit opem,
conquefta ptacipue de alvi fluxu Ss fanguinis fputo , quod pracedente hyeme copiofius,BUlB
dolore lateris pungitivo pafla erat : pulfus celer fuit & frequens , corpufque macie oonfumi
incipiebat , fuafimus ufum lad. cum pulv.antihed. Mifella autem, fingulis in pejiis ruentibus
bb rem anguftiffimam domi , fibi ulterius confulere nefeia, poft d. cruciatus exantlatos, a Re¬
demptore fuo feliciter liberata fiiit. i
Mufculis abdominis refedis, ingens fetor ; nares ftatim fetiit : Epiploon fatis bene ha¬
bebat, aft circa hypochondria & in pelvi, materia faeulenta, ehylofa , & purulenta ftabulaba-
tur,Inteftinoramflacciditas cum fetoris gravitate, de perforatione unius vel alterius illo¬
rum haud obfcutum indicium pratbuit, imo confirmavit gangrainofis inteftini ilei maximaon
quo adfeptem ufque foramina obiter quatrentibus notatelicuit , a quibus materia dida in ca¬
vum ventris abiit, pone hoc mefcnteriifcirrhum , circa glandulam Mefcnterii magnam infig-
nem animadvertimus, longitudinalem, & ipfum, forte a contadu ilei rubicundum: Hepar
fere exuccum & pallidum. Veficula fcUis ,loco non naturali in lobo nempe hepatis infimo
fita, & ab hujus extima fuperficie exorta, circa finem pylori cum initio duodeni ardc cote-
rebat; Ventriculus admodum inflatus finiftrum hypochondrium fere totus occupabat
quafi e fua fede feceffiflet : Pancreas duriufeulum : Lien autem & Renes naturaliter habe¬
bant : V enter medias pulmones exhibuit putridos , & ex finiftra parte adnatos .-'Cordis auri¬
cula dextra lata & ampla ; finiftra vero parva & angufta : in illa delituit polypus figura dimidii
thaleri , |6- circiter pendens cujufmodi alius oblongus |lv. in arteria magna hasfit & alius |ii6.
longitudine , venam pulmonalem occupavit : fibra: , ventriculi dextri , prs flacciditate colla-
bafcebant : Pericardi-jm ichore turbido plenum , & glandula thymus dura & fubatra : Pul¬
mones v.incifione fada praitet materiam fubpurulentam & Ipumofam nihil oftenderunt.
idem ibidem. ,
'■ ne
De Dolore Ventris, 275?
/ Obsertatio XXL
DelUofftsteffh/ueUteB'
PVeto *tat. 14. per aliquot hebdomadas prrfai. Torminibus excruciabatur diris, lurfum Si
deorfum affumta foccfque regerebat. Convellebatur univerfe,pra:fertimin luris, denti-
busftridebat. Sedum brachia fortiter contenderet, manibus contradis, abdomen ipfl hinc
inde ^obofum fiebat ,a mufcuhs valide contradis , Sc ventre fuo tot moaticiilos formantw
confilium fortilfimi quique Medjcina: Atlantes adhibiti , caufam morbi refundebant in
bilem porraceam Sc arruginofam , fed 'ipforum pratfidiis nihil juvantibus puer indiesdolentiorj
debilior Sc macrior , convulfus tandein enormiter , abreptus eft. Cadaver mihi ceffit,extrc-
mumileon ( qua parte ih colon alcendit valvula munitum eft pratgrandi , ne fceces in cos-.
cum^ffurgentes relabantur, ) univerfe attextum, putrido tabo,murculo iliaco., quem arro-
ferat , adeo ut nihil nifi liquidiflimi pratterfiuetet , idque dolenter admodum St convullificO
imo ab ipfo craffioribtis tranfitum negante, inteftinofum motus periftalticus invertebaturi vo-
mituqu.e.tefundebantur affumpta, plurimo glutine atque bile, modo cava, modo viridelcente
Observatio XXII,
ileus idem frmiueus.
PVctpera: set. ^o, per menfes aliquot adfui, fub initio dolebat modice ad ileiim dextrum;
carminantibus nullis vel affumptis , vel admotis adjuta fuit. Dolor veto pedetentim
ita increvit , ut atgram in ejulatus impulerit , imo in vomitus enormes, arte nulla coropefeen-
dos St exindeita debilis evafit ,ut exanimis videretur , fed vitellis ovorum vel vino , vel Ipir,
vini dilutis recreabatur.
Millies me rogavit ut medium ipfi recluderem^abdomen aculei dolcntiffiml extrahendi
caula Gonvulfionibustandem St febre nobis efterepta , atquemuto corpore fuo fideliter nos
docuit tot fymptomatum originem effe ilei exCfemrSi valvula: ejus univerfa: fphacelum obAt^
matum , nullis Pmoniis herbis medicabilem. ECollegiis Cltriff. Dom. Car. Drelincurtii.
Observatio XXIIL
Celicaa materiis vifeidis caagulatisi
Virgo quataordecimannorum j colico dolore atroci laborans cum ventris intumefeentia;
Dolor ifteintravigintr dica eam dc medio tollit. Per biduum ante mortem, multum
fanguinis nigerrimi per anum depofuit.
. Intcftiua multo humore vifeido etant exterius perfiifa j in eoque fruftula cafei inftar ac va.-
tia magnitudine difpetfa. Inteftina quoque fanguine nigro turgebant. In venis Si corde nul¬
lus languis.
Ex humoribus acribus ac vi(qidis,diuiiiin.teftinis ha:rentibus, fiepe oritur dolor vehemens,
qui ab inteftino colo, nomen derivat, vpxaturque dolor colicus. Sihumores , ex glandulis
intcftinalibus manantes, nimiam vifqiditatem Si acrimoniam fibi ex fanguine adfcifcant, iftaS
glandulas obftruunt,Uquorefquc exftillantes acorem, contrahunt, inteftinorumque membra¬
nas vellicant, doloremque inferunt. St hinc illa: lachry ma:.
CRedo vafa laftea rapiffe, candidamqce lac per abdomen intendebant, m in tjrmpanitide fit. Imo ob
inteftina erupiffc, ibiqae ex dintina mora in coa- vehementes convnlliones , vafa fangninea , ad rnpta-
^lom matafle, unde ftttftiila Cafei. Serum imetim ram afque itacoBvellebantur . ut ipfe.fangais perea
i coagulo fegtegatum aciditatenv indnit, qoa inteftina libere currere . haud potnerit , unde fangoinis turgef-
^gnopete ledebantnt : Hinc non tantdm mucus, centia, &ob eruptioncm,ejufdemantdobicamexcte;
«d St convalfioQcs , quas omnia vifceta , cocumque tio. Stiph. Slaacard, in Mat. FraS.
Observatio XXIV.
Calica a bile noa um modo degessere ac corrupta.'
Nihil certe verlusFerncllidoarinadefcbribus intermittentibus qua: degeneradt in cpli-
cam ad febtis typum periodice recurrentem. Imoftuporequodammepercutitimma-
Bis ille cruciatus fponteconverfus in omnium artuum para^finindolcntem, Sihane aliquo-
Anatom. PraQ* Lib.IIL SeS. XIV.
ties aquarum BotbonieufiQm potu & embioche miratus {um vegere fanaram.
Verum unus ex iis febrientibus colica; tormento exenteratus eft , & morte mihi fuhda.
S:us,pra:via paralyli nullai& tunc certe laudatiffimus mihi fuit Citefius de Colica puerorum.
Ejus quippe duftu inteftina repeti hic & illic per areas quafdam bile fuffufa , &' per modum
tinaura: fpariim vel flaventia, vel viridantia, vel atrata , prout fcilicet bilis multiplicis aouUj
fefc tunicis intimius infixerant. Bilem enim iateftinis impaftam fedulus obfcrvavi, hic vitd^
linam, hic vero porraceam, hic demum atram, & ab ipfa fpiculis hamata, dolores illi fufcita-;
fibantut rabidi, ne quidem vel Homericp Nepcnthe;vel ipfius Pha:bi paregoricis ullis placaf
bilts. ECUrifintacCeUherrimiyiri D.Caroli DreliucKrtij-iliiclMis.
; Observatio XXV.
CelicuCeavulfivainfrsgttunulethdi.
LEdiffima Matrona , laudabilis temperamenti , annos circiter i8. nata , quartdque pra:
gnans, totum geftationis fuse fpatium moleftum habuit ; fiquidemfebri prope continua,
|eaque nocfu exacerbationes faciente,affliaa vixit,imo fluxiones & ad dentes & ad alias cor-
potis partes eafque atroces dolores parientes , fubinde pafla eif, permanente intetim ad ci¬
bum appetentia. Cum demum nonum geftationis menfem ateigiflet dentium dolor pro
tempore aliquatenus fopitus, non tantum recruduit, fcd etiam rabidus faftus eft, tumorem¬
que totius gena: cum gingivarum erofione produxit , nec ex parte quidem cohiberi potuit
quin prius accerfitus Chirurgus unum e dentibus eduxiflet. Veriim non diu fruebatur indu- .
fta fie aliqua tranquillitate, nam biduo ad fummum poft dentem evulfum fubitb furiofo da-
•dorejfub ilio finiftro prehenfaeft,qui ab ipfa totam diem clamores ,& ut ita dicam ululatus
■exprefletit. Horis pomeridianis , poft longum atgta: laborem advocatus inhatfitanter faogui-
Mis e brachio edudionem fuafi, cochleatiaque aliquot julapij carminantis & anodyni propi¬
navi 5 Sio dolor circa mediam nodem inducias dare coadus eft , qua: ad horam fecundam
pomeridianam ejufdam diei produceoi ' . At quafi novas fic vires acquifiiflet morbus,,
■cum exfufeitabatur , non tantum inrcgioneiliaca finiftra, fed etiam in dextra, imo toto ab¬
domine dirum in modum xgtam fatigabat, ipfiufque ''ifeeta quafi lacerabat, cum freqnenti-
Jjus animi deliquiis.Eodem tempore foetum utero conte,. tiim de fede excidilTc.caput exitui
ptasfentafle creditum eft ab opftetriceadftante,imo aquatum ftilla quaedam e matrice ema-
navit,cum intetim nulla in orificio feu collo ejus interno dilatio, aut aliquod fignumjunde
de partu proximo conftaret, obfervaretur. Dolores colicos fubfequebantur motus convolfi- '
vi uuiverfalcs cum oculorum globi invetfione prbrlus horrida , vifiiique totali deperditionc,
ac abdominis monftrofa tenfione. Injedi fimtde novo clyfteres, exhibiti pulveres ac julapij
antepileptici & anodyni , imo tandem ad venzfedionera in malleolo deventum ; quamo-
•mento fane liberatum eft cerebrum, reftituta vifio,cjuique organum Ipafmodioe retrahi de-
fiit,& evacuationes per alvum, prius duas dies cohibita:,ac remediis intetim minime follicita-
biles , clyfterio etiam benigniflimo tum faciles fuere. . Itaque fic adparebac res in melius
abire: at circa quartam vefpertinam poft multam materiam feculentiorem , glutinofio-
rem ac fostidiorem per inferiora reddit3m,pu}fus debilitatus eft,imo prorfus fuppreflus,repe-
tiere cqnvulfiones , dimanavit e toto corpore frigidus fiidor, excrema quafi conglaciata re-
ftigaere,motfque praecipitanter adveniens tot malis'finem impofuit.
In cadavere totum abdomen maximfe tumefadfnm vidimus ; etiamfi multa: evacuationts
perfedem faift^ fuiflent.Interius Omenti vafafanguinea prorfus varicofatepertafuere.Ven-
triculus vaftior ac flatibus diftentus.ut & Inteftina, interque ea prascipud Colon, aliis eartero-
quin materiis vacua; Cateum cum apophyfi fua vermiculari omnino flaccidum ; lecur, Lim,
Rencs,Pancreas, Mefenterium cum fuis glandulis, intemerata omnia, bene colorata.acjnft*
magnitudinis. Utetus vaftior, de fe ad primam,illamque levem pundionem , {criflavefcentis
particulis nigrioribus variegati , odotifqae paululum ingrati libras circiter odo promebat-
Foetus , qui malculini erat fcxus , cubabat fiiper latere finiftro , caputque fuum in orificii®
mateisis , aliquatenus tum dilatatum profundius jam intruferat , ab omnibufque fuis involu¬
cris liber , utero tamen non tanram per placentam , fed etiam quod rarius eft per magnam
chorij partem firmius adha:rcbat.
EXenirtatisfatis manifcftiim ed dolores colicos ∈netTis, fibris neryeis.lpiririboTque ac eoninid:®
iu noftta zgra lechalcs. difpofitionis alicn jus in. vehiculo has patres irradiantibus irritatis , & in futO"
flammafotis , vel uteri, vel inteftinotnm, produdio- rem adis oti^nem Ciam habnille. Hocque eo proba-
nem iriinime fuifle; de qua fane , imo etiam de gan- bilius eft quod prztetquam m'hil in cadaveris abdo-
gtEuofi fabrequente apud nos mulca fufpicio erat, mine repertum quo eontrarium indicaretur , Ag®
Verum totum morbum potius couvuiOvum fuifle, noftta roto fu* eeftarionis tempore iis obno»a fin'
- - -- - - ' = - - ^ - jympte-
l doquidetn dum , aut ob lienis obUrudioncm, aut aliud quodcunque ipfius v
i fanguis non univerfiis , vel nullus plane in lienem abfumitur , vel Ifen euiidc
[ticulumerudare nequit, hujus rami beneficio , certis quibufdam intervallis , utii
1 menftruz purgationes folent , per anum excerni credo : Rarius enim ex univerfi
; , hsemorrhoidum vkio laborantibus, ad ven* cava: ramulos in fedem pertinente
diftributioncm peripeSam habemus : Quippe ex hac conjedari efl: promptiffimum , qui is
fanguis a liene nonattraSus , aut ob meatuum obturationem non admiffus i unde fluebat
rurius regurgitet , atque fua gravitate per ramum ad inteftinum redum pertinentem , deor-
fum procumbat^ ibique tantifper relervetur colligatiirqu#, donec nimium turgentes vena:,
ofculis refer#tis, per anum manareillum finant; Huic mea: lententia: magnum robur adje-
citis, quem hocfangainis defluxu per intervalla laborantem , non ita pridem refecuimus:
Huic enim minor , fcd durior lien fhit , & vena fub refto inteftino excurrens pollicis quafi
craffitiem fuperavit , coque modo fanguinc turgebat , quo jam parturientium animalium ve¬
nas uterum amplexantes , infigniter amplas diftentalque cernimus, refalias lih. 3. caf. 5. de
ANATOMIaE FRACTI C.^
L 1 B RJ T E K T I I
S E G T I O/ X V.
DE H^MORRHOIDIBUS.
Hsanorrhoidmn fiuori ohnoxiits jamum terUyfuh recto mtejlino decurrentem,
. follkis ctufitiem fuferantem habuit.
^Amum vena: Port$, quem fub refto inteftino declivem ac mefentetio lulFul-
tum porrigi fcripfimus , nonnunquam ad feculenti fanguinis per ani venulas, fan-
Xtre^i^ Mtftrd fors) Qjz me&colon diei- ginibns exiguis oibicuiatima^DpIedHtnt Phlegmone'
t mi : ffanoirhois aotan interna ex vena Porta ergo obf^ ilia mefarai parte , ftocUvis fiiit mate-
oiiiut&fecnndum coli finem fnb lefl» inteftino def- tis morbifiea: illuc ufque ttanCtos & affeaos coi^
cendit.cujus teiminum.feu anum, aliquot ptopa- municado. - ,
Observatio III.
Httmmhoidilisfliur, fyimoxius ^cefiolus, /ibh(imerihtidali nmo
e mtdio Liene fro^ediente.
I^X^^er&ivide lih.4. iit. de j duo Lienes^rant bellilluni , Cngulis fusEartetia: vensE-
que , Et quidem hatmorrhoidalis maxima , c medio liene progrediens ; hinc quicquid e-
rat bumoris melancholici excernebatur , nec unquam per omnem vitam triftitis le mul-
jujK dare vifus, lovis non Saturni pullus. Cabrolims ebferv.Anmm.xv.
tid ertt humtrii melanehdi
Ex fententia Clat. Walti
eenx hxmotrhoidales ut p
aliquis erit , tamen ftatim bonus attetiofiis tantuid
Tequitur , & proinde nihil magis proficit ac fi alia ved
na fecetar : Adde quod apetix hx venx non facite
ANATOMI^ PRACTICrE
LIBRI TE R _T II
SECTIO XVb
De Hypochondriorum Tumore.
Hjfochondrii dextri Tumor i. Jecoris magnitudine frateraaturali.
BN Rachitide , morbo puerili, Anglis familiari (de q«aUb.i.. titJeGibbejittte)iex-
trum hypochondrium intumefcit totum tumote xquali, magno ac renitente ,fio
ut digitos fub nothas coftas adigere non poffis : Origo cftalecote.perfepenoa
vitiato , fcd fiipra modum adauQro : fic ut cum in venttefatis non inveniat Ipatii,
veilusifupcriora alTurgat. GlijJonlib. de Rachitide.
■p Lmtrm tumoris horum vifceruro.imo & feitrho- obnoxium redditur : Notanda enim magna fangninis
Hjfocbondrii dextritumor , i farte gibba Hefatisj. n. conformata'.
MAtronte abdomen erat inzquali tumore fublatum , dextra finifttis tumidiora : Gibb»
pars Hepatis videbatur quali fimz fuperfttata , & tanquam novum ahquot corpus feu
fubftantia feirrhofa &c. ride tit. de ventris tumore.
Roneti AnatomJTom. II.
Hepae
lius
Hypochendrii dextri Ttrnier , cum dolore, obUqor in inftgntr» molem tdinUum, ab ecclufo
ulcere ab axilU dextra excitato , Et majfam mefenteriam occufantem.
Xor Joh. Kepplcri , Textoris Vincenfis, a:taris4j. annor, temperamenti biliofi, pet.
» aliquot menfium fpatium fub dextra axilla feda ^ natura quafi fontanella, ulcus aluit,
ex quo materia quardam alba, cum flavedinc permixta interdum copiole fluebat & tue¬
bat; Hoc cum a Chirurgo (quodhujuspertxla amplius ipfi exitum concedere nollet) im¬
prudenter nimis meo judicio , confolidatum eflet , paulo poft dolorem circa Hepatis re¬
gionem lentire ccepitgravativum, aita. ciborum faflidio , -vomitu intadum biliofo, necnon
fii qua premebatur; inrcnfa , cum infigni rumore , quem digitis tangere licebat , dextri
hypochondrii , ea potiffimum parte qua Hepar ventriculum ambit ; Ego in confilium voca¬
tus , poftquam prognoilico ancipitis & exigum Ipeimepracmuniviflem, artis ptaefidia arri¬
pui, remediffque tam internis quam externis curationem aufpicatus fum, fed fine ftufiu 2£
exiguo cum levamine : Nam fymptoraata in dies cum graviora fierent , dolores non remit¬
terent, pratprimis autem Tumor a topicis nec emolliri nec difeuti poflet , Werufque totuffl
corpus iubito invaderet feoccuparet , medicamentorum porro ufiim fibi felutarein fore du¬
bitabat , proinde ab iifdem planeabftinuit, Ibla aqua confortariva, qua per vices ex cochlea¬
ri utebatur , contenta : Interim in fella dextro latete verfus terram declinato (a pondere
&moIe tumoris iilius hanc mifcram retrahente & ferme opprimcnte)dies noacfquefcdens,
crebris & reiteratis gemitibus blandam anime a corpqfc»>'A*"’'a Deo exoptavit, quam
etiam ab iplb impetravit.
In T umoris hujus ad afpeaum & taftum protuberantis , caufara ciim inquirere animuseP
fet, apertionem cadaverisa marito & amicis, precibus & pcrfiiafionibus tandem extorfi.Eum
itaque opus aggrederer, & circa parenchyma Hepatis , tumoris indagandi gratia occuparer,
illud cum ftupore & admiratione tam vaftum ac mole ponderofum videns adftantibus mon-
ftro, qui perterriti vix oculis fidem habebant. De pondere autem certior fieri volens , fflO'
nebam Ghirurgum ut extraheret, & totum fcirrhofiim repertum, pendebat libras xiv. civiles:
Czrerum in mefenterio adhuc carnofi Excrefeentia , magnitudine caput infentis ^quans,
coi-rpeiia ^ detefta fuit :Rcliqua vifcera a nativa bonitate nihil defecerunt, loh. vrider. Hot‘
denreichmin mijceB.cur. ann. 6. ^ f.f. 311.
De Hypochondriorum T umore. 281
Observatio 17.
pifertmdextti. Tumor dbHefiitetiimidohiiaratoqne>
CAnonicus inCgnew in Hypochondrio utroque., fcd przfertim dextro j tumorem,
fcbri vehementi cxmjnnftum patiebatur. In didecto cadavere , Ix. die a rccurfu fe¬
bris , przter tumidum Hepar .induratum retorridumque , & pumiciHnftar hiulculum , ac
poris diftinaum, univerCis thorax aqua puta plenus inventus. Cur: Fifo de morbis a firof*
iStovie caf.y.feS.i. \ .
. - ■ ObSE-RVATIO V. .
. Tnmerir^^ieritttsirifocbimdnidexiniib tHftltPaBefdUsmagmtudwe i
'Cdkuhs mvelutis cjfit referti ^c.
AKno niuftriflTBaronifla i longo tendore de Tumore & duritie dextri hypochom
drii conquerebatur , unde variis adhibitis remediis, nihilquc profidentibus , tandem
Idero correpta , intta aliquot dies fato ceffit.' /
Aperto cadavere .Hepar repertum efi magnitudinis infblita:,. pondere atquantis circiter
libras xij. quod dTciffum durum, flavum, & hinc inde calculis flavis refperfumoculis patef-
cebat ; Dum ad veficam fellrs perventum eflet , eadem humore biliofo vacua, fcd loco ejus
flavis arenulis referta deprehenfaeft: inter quas eminebant calculi duo rotundi , flavi, fca-.
brofi , glandem feiopeti fere aequantes .-'prstter hos paulo minorisrotunditatiscafcolusjmea-.
tum hepaticum ad veficam felleam tam atiSd & fcahtpseobfidebatj.ut difeiflb meatu', difl-
culter emi poffet. f,poiftrvdt.loh.ldc. Bobr^xski Modici Fragenfis.
EX hac obfetvatione colligitur i. verficara felleam hepatis parenchyma , tamdiu quatridiu illud eft capar,’
efle receptaculum humoris biliofi. a.Hepar con- eandem itctuin in malTam fangainis remittere & ia
nocte materiam aptam pro homote biliofo deponen- ■habitum corporis ptopeiltre, ut ex hoc cafu pateis
do ipveGcolam. 5. Si eandem deponere nonpoteftob Sequitur igitur ea his fijlem iueiie prius Tagguini
obfttQaioBttnvthcul* fellee» eandem collocare in quamin.vclicuUm&iisan) deponatur. /ito. ;
"Observatio '71.
tecons extimus fmes tumor iiliqttandoobfidet,mllam ejus figuram
fervatis aut circumftriftionem. •
11^ Jecoris fummacxtimaque parte , atque etiam ambiente membrana Tumores enafetm-
tut , quos non femel tantum mihi cadavera diflecanti videre contigit , qui nullam Jecoris
■figutamremnlabanturautcitcumfcriptioocm. Zacbiuscsmfult.xi.
Hyfechondrit dextniiimor cbHtfiir. vtjicts furuUmis ohjmm.
IUvenis quidam ad me venit cum tumore c ditefto regionis Mepatis , quem cum 'ad fup-
putationem tenderet, fcalpello aperui : Celebrata feaione , mirum di&u , multz
veficas, gallinarum ova, leu, ut melius dicam , internos pifcium globulos repr^fentan-
tes apparuerunt , qua:, aquofo humore repleta; , & iutegrs & fraiia: quotidie cum pute mo¬
dico egrediebantur, ita ut intra XV. dies & amplius , fere mille veficula: fint egtefla:: Sed
cum a:ger in deterius laberctut, mortuus cft.
Sefto corpore, Hepar in convexa parte totum veficulis , tam patvisquam magnis re¬
fertum erat: Reliqua veto vifcera, ut in aliis, fiac labe reperta fuere. Doni. Pomoha
Jiyfochendrii dextri tumor & dolor , ab hepatis injlamn
Ab apojlemate hepatis t
Jl &c. Hepatrepertumdutum, magnum, albicanscircaftomachum. Jngibba parte,
)pe coftas nothas nigrum , exuftum ac plumbeum, ridetit.de Febribus.
§. 2. Miles tumorem pafliis eft in hypochondrio^ qui evanuit , dolore ufij remedioruna de-
ente : inveni loco Hepatis folam membranam ipfuminveftientem. Fide tit.de Djfesteriu.
Hypochondrii utriufqueTumor ob Lienem iajtgms magnitudinis-, hepar ad
augujiias redigentem.
DOm. N. hypochondrium utrumquediu tumidum habuit antequam hydropem incur
rcret : Lien illi infignis molis , quadratus , Sic. Hepar in dextrum hypochondriun
De Hypochondriorum Turno re. 28.^
compellebat, & ad angulliasicdigcbac, quamvis hoc naturalis effet magnitudinis.- Vidi
it. de ventris Tumore.
Byf ochondrii utrittfque tumor i learis & Lienis mogaitudine extigordinorii. .
PAgana quaidam jam pridem morbo detenta j fibi-perfuadebat foetum mortuum poft
parcum alterius ( qui tum poft triduum mortuus ) ‘per meriles im' in utero remanfilJe:
Q_tod ipfam in ea opinione confirmaverat, crat-in latere finiftroduririesmanifcfta, oblon¬
gae ex inferioriparterotunda,capucinfantis;teprcfentans, qu* adilianfquefefe exten-
debat,comptehendensfimul regionem umbilici,'una‘cumlateris dextri nothis coffiis. ■
' Hoc cadavere incifo tanu magnitudinis Htfarimum j ut lobus ftdmachumVerfus,fub
collis fibiftri lateris fpurias tranigcederecur ; Splen quoque immenfa: magnitudinis , durus,
& in inferiori farte verjus ilium , rotundus , fanguinc adufto plenus , hepatis lobo adnaras;ve-
: ejus cum arteriis mediocris pollicis magnitudinem excedebant} vas veiro breve exiguum
tahritiusHildanus Cent.-x.ohfierv.xlv. ; -
TAntt magnituiinU Htpar ]£& quidem Hepatis. . fept poli febres dmrarnat accidit./. Ub.i.Epia:
Tamor qai fiinplei Ci »ve£. r/af/e duitar, accidere ait fi altctaiitibas frigidis ciita evacuationem
J icittho noa parum diffecMSjH c btevi .empore aa. jeger ufos ^etit jqum matetiam ir.ctaflant : Curaiue
meitibianam Hepatis occupat , plerumque & totum incidebtibus,porgantibus& flatos dircutreBtibas, &
bynochoudtium -dextrum replet , nulla hepatis cit- fere ut fatthus iDcipfe,/s.&«».«W>raa.£f.5.p.«/s^^
edmfcriptafiguraappateote.&digiti manus extrema «.eip.p
coftaium infigi nequeom : Otieur Tumor hic fimplex i„ infnicri parte verfu. Ilium ] Illuc ofque ali-
interdum a flrtu , intetdum a cruditate tenui , quam quando devolvitor Lien . relaxatis ligamentis tenui-
vel immodeiatus frigid* potus , vcl mtempeftivos bus quibus diaphragmatUUigatui eft fitqi>[*mff,ar»s.‘
feoftoomulus, vel ctapolafaticiafque nimia pepetit, hqc^uum accidit. pedes fcgenaa calMt ; nates 8s
& fenfum infert non gravitatis fed tenfionis.lntetdum aures ingent , autfaore Hippecr. At in bene habito
d ctaffb & vifeido eft humore . quem hepat validum & florenti corpore , infra ultimam coftam non def-
a fcexcludeus, in membranam fuamdepofuit, -quod cendir. .
HjfOchondriifmifiriTumor ehUenem eximia magnitudinis ^ Renem Sinifirum
C Affarus Scheffius Z). SrAfpjja apud Suidniccnfes.olim Medici, filius anno aitatis ip
annoidzi. denatus, ftatuta procerus, habitu corporis taiclXcatai, celere fuhfufiusM
itamptonus, potationum ibudiofiUimus , ex ejus lapfu ante plures annos graviiEmc cOii-
cuilus , & febribus cum Tertianis , tum C^artanislem.cl 'atque iterum infeftatus. Tumo¬
re Lienis infigni Sirenis finiftri exulcetationeab aliquot annis correptus fuit; itine¬
re Gallico' ante' biennium quafi redux, cum ex Liene potiffimum yentricuidque male ha-
;beret,. confiliuna meum expofeere ccepit, Poftquamigicur de morbis pra:grclfis,& vi¬
ta: genere antea&o ccruor fiebana , fratrenaque natu majorem ante quinquennium e fcqtbu-
topericulofiffimo decubuiffe alias nollem, curam ;o.ronem,e6 imprimis. direxi ut membra
nutritioniinfervientia roborarem} Lienis inveteratum affiaum demulcerem ; corpus ab
excrementia humorum colluvie repurgarem ; fanguinem deficcaremy vifcerum intempe¬
ries corrigerem , Nec tamen Renis 'ulcus interim hegligerem ; Etfi vero ifta' curandi ra¬
tio, vitibus interpolatis , fuCceffu non caruit, genio tamen induigehdolmala poftlimi-
nio revocavit, Urinzpurulenta; magnum inter emittendum ardorem excitarunt; Acceffit
cibi faftidium Si crebri de mane bilis vomitus.- noAesut plurimum, tranfaSa: infomnes,
corpus indies magis magifque emaciatum; Annus brevi complebitur quando ad teftcs,
prarcipue finiftrum , defluxio fcirrhofa decumbebat , qu* nuffis dmollientibus difeutienti-
bufque tolli poterat .- Scmefttc propemodum eft ciim petlhiuni. obfedit tumor durus,
dolorificus, latus , oblongus, refolutu Si lupputatu eo ufque contumax, , donec pqft alia
incalTum adhibita , ab ufii emplaftri de Rhabaibarp cutis primum excoriaretur, mox etiam
tota perrumperetur ; ac 'pus in eo contentum, quale in fteatomatibas teperiri fo!et,in
'confpeaura prodiret : Ulcus iftud , tametfi mundificantibus prope trifiarcturi fordibus
tamen novis quotidie obdoftum fuiti .bimeftre abiit quod urinz inclaruerunt ; hec pus
fecum amplius deduxerunt : una atque altera hebdomade poft , circa renem finirtriim gra¬
ves initio dolqresperfcntite, poftea vero illic intumefeere vifus eft: Tutnor ifte in can¬
tum crevit, ut magnitudine panem , quales nunC groflb argenteo vix redimitur, a:quarec.
Is fotis nullum ncc fuppurationis nec rupturce indicium exhibebat. Fruftra plurima adhi-
A a 4 bica.
284. Anatem. PraQ, Lib. III. Sed.XVJ. '
biea. Interea vires vehementer detriti; Abdomen quandoejuc a flatibus ita diflentum
Tympanitidis metum incuteret , {putationes & exfereationes multiplicata: , alvus etiam a!
fegnior pcrplufculos dies gionte reddita fluidior : vigilia: & inquietudines nofturna: ampl
cata: : Breviter , omnia in pejus ruebanfc ’ T arideni triduo ante obitum , cum decubitm
alvum prius exonerare vellet , quz triduo non relponderat , in fella , capite aperto , & r<
“iio corpore i;SBtraex;'t4rh'utfifi:igu5 n6riI5tiSco£nmuiiit6, paulo diutitls cdihmoratus , le-
:a node graviffimq catarrho ptehenius ftit, periturus ex eo aifi cum tuffi, tum {cream co-
i(5ffimum viicidiifimumque phlegma rejeciflet : Succeffit dolor pefioris ad pulttonein
strum^ &tcfpiratiqnisclaDgofelummadifficultas., gena: rubore perifufa: , & fudotibas
phoreticis vires xefiduac ita tandem exhaufta: funt, ut Dominico dic proximo , poflho-
u tertiani matutinSmplaeide ex hac.yita dilcederet. " -
Aperto abdomine , ptirao omnium notavimus inteftina , qua: excepto ventriculo St colbi
1 circa renem finiftrum infleftitiir , 8£ inreaum deiinit , partim flatibus fiiere dlftendfli-
i , partim maculis liveicentibus hinc inde interflinfta : dolon ipfl reni iiniftro per con>l
incm tunicam foit adnatum ,ut nonnifi incifione liberari notuerit ; . dextra Parte idemin.
globofe , magnitudine nucis juglaindis mediocris , renum quidem externo alpe&u,
lienis vero flibftantia: perrmedium diflei^s: intus quam fifflillirHje : Lienautemj^ uti & He¬
par , infignis fuere magnimdinis , quaiiahaftenus in flullo alio cadavere yifa. Ille quidem
qud hypochondrio incubuit, Braffior i qua ad ventriciilum deflexit, exilior , oblongas alii^
& eo qii) e Oorn. Btlcrerii cadavere ( t/M §. ) exemptus fextaplb -ad minifium' major,
flibftantia: eum incideretur diffluentis, putredinis non bbfcuri indicis. Hoc vero extrinfe-
ciis ftriafum, euih exaSiffime in modum qualis fcorbucicorum pleroruinquc fangais Yupetfti
cie tenus poft concretionem eonlpicitur : intrinfccus in vafisfangulneatro coagutoo ple¬
num ,iupernB ipfl diaphragmati agglutinatum : Remotis partibus Oiodo recenfitis. Renes
contemptei fnmUs : dexter totas quidem extra integer, jufto tatnen quam' decebat majon
finiftet adfhSranda: apparuit magnitudinis , fubftantia levo filnillimus; difle&us tOtUs inVefl»
tus eft purulentus , cortice duos fere tranfvetfos digitos ciaflb exterius conflans , iUtetioS
copiofiffimo pure fubviridi, fluxili Stimpenfe foetente expletus. AdThpraeemubl pet-
ventum, Ecce ibi pulmo dexter latebat exiguus , finiftrum vix dimidio, quoad magniiu-
s. Sinifter duplo erat grandior ,{ubpallidus, & in fuperioris loci apice inferiore, tuber-
lis quibufdaai eOBlpienus, qus diffeaatophafeeath materiain comjnonftrabant. • Peri-
-dium admodum erat firmum , denlum& amplum. Cor depreflum & laxum : Accura¬
rem «hasmiam fletor dcteflahdus iion admittebat, MithUi DVrimus ad H. Senumm
DeHypochondrioram Tumore* 28 j
Observatio XIL
Hypochondrii jinijlri T 'iraor a lient , intro ftnitictis limites , mi^i.
ANte aliqaot annos qucndam magno Liene defondum aperui , in quo , dum vivebat*
eadem Tumoris ratio erat , Poft mortem vero exfedus Lien , plane mollis erat inftar
jpongia: madida:.- Ingrediebatur illum inlignis magnitudinis arteria fplenica* egrediebatur
major vena, tunica admodum denfe cooperiebatur. Parenchyma ablblvebant fibrzmiro
inter fc contextae, & languis valde ferofos cavernulas , ex mira fibrarum contextura enata
adimplens: Sanguinem hunc penitus non folum in hoc, fedhadenus inpluribus Lienibus,
non magno labore detrada tunica elui pofle didici : fibrarum ifte contextus exprefla aqua
admodum contrahitur, & e.g. refpedu fplenis bubuli minima ejus portio apparet,aquz verq
immerfa protinus mire fecundum omnes dimenfiones dilatatur , inftar fpongia: aqua pra:-
gnantis: Similem fibrarum contextum in hepate uterino humanojin uteri fiibftantia partui
vicinarum, &in reti mirabilibovino video; Anlanguinemqualitatealiqua imbuat? anve-
rofolumcutfum ejus remoretur,velaliud beneficium conferat; nondefinio. l. rae> VI''ep^-\
rus odThom.BortholinitmmhuittsEp.cent.iv.ip.i^.
Observatio XIIL
Hypochondrii fm^lri Tumori, tiene impenfe magiS.
I LIuftrUT. Comitifla F uftenberg , circa xxx.statis annum anno i655.Vieiinz poft largioreni
melonum ufum, infuper epoto vino glaciato , cui tamen aflueverac, incidit in febrem in¬
termittentem , nullos certos typos obfervantem. Poft aliquot feptimanarum decurfum fe¬
bris evanuit , at remanfit tumor in hypochondrio finiftro , indolenS locoque mobilis : Judi-
cabamr ejus generis tumor qualis poft febres , imprimis anomalas, in hypochondrio dextro
ab epota largius frigida deprehenditur, quem quibufdam in locis hepatis placentam vocant;
atque hoc nomine tumorifte non magni fiebat,neque ab 111. zgra, neque a Medicis, imo pe-
nims negligebatur. Biennio, afebredepulfaelapfo, denuo concepit , nam aliquot prolium
mater cft .- circa medium geftationis tempus diu maximo labore , fingulis mane pituitofa
copiose evomuit, quin etiam tum temporis menfeslmpetuofe fatis eruperant, ut omni in¬
genio fupprimendi,fcEtuique confervandus fuerit. Dum foetus in utero crevit,tumor fiirfum
coftas verfus adaudus fuit , non fine dolore , qui fxpe tantus erat ut ledum petere cogere¬
tur, quam primum recubuit, dolorprotinus evanuit : Stato parcus tempore , promptius ac
unquam, puellam enixa eft; Exclulbfoetu ac fecundinis, tamen ifte cum impetu quodam
deorfum pubem verfus ruebat, ut Illuftr. Dom. vel uterum prolapfum , vclperitona:! pro-
ceflibus laxatis , herniam inteftinalem fibi obtigifle vereretur , V eriim illa in ledum collo¬
cata , nihil tale, nec tunc nec hadenus animadvcrfiim fuit: Lochia rite fluxerunt. Poft puer¬
perium aliquandiu mentes inordinate & cum faetore emanarunt : Anno 1660. poft dies
caniculares thermas Helveticas adiit : Earum ufu finito, menfium fluxus debitus rediit ae
paulo poft itemm concepit : verum nondum finito quarto inenfe , ob cafum abortum paffa
eft, Abillotemporefentiittumoremcrcfcere, Citra notabilein adionum Irefionem, aut
manifeftum aliquod deterioris valetudinis indicium : Anno 1661. a-ftate acidulas Riplifa-
vienfes bibit, cum, ex Celfifententia, ferrata Lienem imminuant. Earum potum commo¬
de pertulit , indeque fpem integra: valetudinis concipiebat : verum nondum finito potandi
tempore, cum gelidam fontanam arftuante corpore avidius bibiflet, in colicam incidit,
qua: tamen congruis adhibitis, utcunque farviflimafuetit, brevi fublatafuit: Ab illo tempo¬
re ad hanc ulque diem fat bene fe habuit, nullum vitium in adionibus notatu dignum ob-
fcwatur, habitus corporis eft obselus , facies rofea , cretera cutis candida, ftatura medio¬
cris : Pridem erebtofanguinemtenuemexutraque nare & fere quotidie exftillavit : Poft
ufum fplcneticorumh*morrhagiararior& parcior eft : urinam copiofius & potum quan¬
titate fuperaiitcm , fcd pallidiorem nunc emingit.- Tumor quoque horutn ufu aliquantu¬
lum decrefeit. Ejus facies, dum hateferibo , talis eft, fub coftis nothis in finiftro larere inci¬
pit, definit prope os pubis: Sifupina jaceat, lineam albam non tranfeendit , fed tamen pro¬
xime fere attingit, vacuum fpatium inter coftas & fpinam Ilii implet: Si dextrorfum corpus
Volutet , illuc prolabitur , imo manu facili labore eoufque adigi poteft , ejus terminos circa
uncam albam , fimiles lingua: bubula:, nonfemel tadu explorare potui .- Ego tumorem
hunc femper Lienem magnum credidi, ejusfcil. affedum a fcittho penitus divetfum , ut
mccumi)«:&»i«j- fentit,. tumor enim attadui mollis & quafi fiingofus tangenti manui
occurrit: Eoquelubentius id exiftimo, quia ante aliquot annos vidi, &c. ( vide §. In
IlluftiI
28 6 Anatom. P raQ. Lib.HI . SeQ. XV L
lllalbi igitur Domina, Spleneticas fibrarum cavernas admodum ferofo fau^ine impletas
exiftimo : fibras vero arbitror tonum fuum & robur , ob annuam p. n. expaniionem tantum
nonperdidiffe, atque ob hanc caufem tanto tempore molem Lienis eandem permanete
Exc. T. fijmmopere rogatum velim quid de hoc affeftu fentiat ? Certus fiim magnos Lic^
nesExc.T.notilfimos, cum in otis illis vivat ubi firequentiores funt quam in his regionibus.
Humorem melancholicum multi accufant, at penes III. Dom. nulli hujus humoris effefius
apparent , fi^olem frenis excipiam qua: tamen ?que ab aqua accidere poteft Deinde
ex te quatro , quid de diureticis in hoc morbo fcntias , Sic. 7. Uq. ferus inEfifi. TXmiui.
lini cent. A-.BfiJl. 13. In mifeeOaneis vere curiefs ana. i6jo.merhi hijleriam ferfequitiir , ehittm
^ Anatementradit. -
Illuftt.ComitillaFranc. Elizabetha de Furftcnbcrg, Splenis ingentis mole jsmdiu divexa-
ta , anno 1668. menfe Aprili, purgans alTumpfir annuum ex Magifl:.Jal3pa:,a quo lepties alvus
alias cum cuphoria commota , hac vice ad 4. dies infinitis vicibus corpus diferuciatum (ir*
languinem commoventi caufaadfcripta) alvo ex parte tranquilla reddita , venz fedioin-
ftituta : a V. S. conftipatio nata, llluftriflima vero cumfcybala curp violeirtia ejicere cona¬
retur, ruptionem in cerebro feftapiefle, .& apoplexiam imminere fruftra imaginata eft,
nam nullum motu defraudatum fitit membrum jcopiofe bibit aquam apoplcdicam ; feqni-'
tut vomitus per triduum durans , cum, fumma vitium debilitate & perpetuo narium ffilliei-
dio; cui paucis poft diebus fuccedit ve\tigo , Adftantes dum llluftr. per cubiculum ducere
conantur , fyncope accedit , ut inter greflum exfpirarct.
Abdomine reclufo , ingens Lienis moles oculos incurrit , longitudine sequavit quinque
palmas tranfverfas , latitudine quatuor,craffitie unam curo dimidia ; pondere vj. libras civi¬
les valuit : figura Lienis fecundum naturam oblonga eft inftar lingua: bovina: , hic eminen-
tiam palma largiorem inferius adnatam habuit, femicirculum referentem , & infta un bili-
cunsdextrorfum progredientem. Inteiiot ejus fubftantia picem faturato nigrore refere¬
bat: exterius ob cralfiorem tunicam minus nigrefeebat , taftu, ob craffam hanc tunicam,
duriis videbatur , ea excoriata, fungoius & mollior , foetor fere abfuit omnis : Stomachum
ubi attigit, interna fuperficie, putridus & inflammatus i Eloto piceo fanguine , fa:pe repetita
aqua: affufione , fibra; alba: & robufta: remanfere : ventriculus in utroque latere , ubi hepate
& liene tegitur ; non. aliter ac fi combuftus eflet tindus. Intus exulcerationem patiebatui;
A levi inflatione ventriculus difiupms ad illam regionem quam Lien tegebat , ubi diiruptio-
nem examinavi, tenuem valde & levi traftudiifilientem ventriculum vidi, alibi a fortiore
difrupeione non volui disjungere : cerebrum ab omni labe erat immune : Acidulis Rippcl-
fauvenfibus ufa per aliquot annos , vidit abdominis tumorem indies imminui.
Vitium llluftr. Domiusquodfignafti , aliud efle nem innoxie afeindi in homine vulnerato natta
non ctedo quam Lienis magnitudinem exceden- BaBmiusXis.i, Ephem. & hic in canibus nos expeiti
De Hypochondriorum Tumore. 2B7
ro pa (iiJereni.fiTc Laconicojive nmcqrnn noftro pertentanda , ut illi infiftamos quam elegerit. EmpC
. yrtllieris vi morbi profligata: dlfleaiiominterfiii.fublata vero fuerat diuturna viiceru
[Vl obftruftionc : Ucnem in cadavere defiina^ invenimus tanta: efle duritiei , ut vix et
*o cederet , nifi magna vi intrnfb : Inter fecandum non diflimilis audiebatur fonitus , que
inlignbipongiofis difeiflis anitaadvertimus , & fi clarius loqui licet , & colore duritie ca
aemfumo diutino induraram lien referebat , five quod interceptis obftrudifque vafisfpl
neiicis exaruerit , flve quod atro fucco repletus nutritufque fuerit induratus. T. BartheUn
' ' .
— Ncniabiles illi lienes fpefd|Medicorumsgroittnj; ferat na] ^ - ’
Hypchendni psijtri tumor t liene indurato , male formato , & Reni finijiro annato.
I Uellus tumore finiftri hypochondrii laborabat , Eo extinSo & aperto , Lien monftrofe
tribus appendicibus inftruftus , nigri coloris & induratus repertus, finiftro reni ataiffi-
e annatus , ut fine feftiOne digitis avelli non poflet. /. D. Horjlius obferv. Anat, x. Vide
de Ventris Tumore.
Hyfechondriifinijlri Tumor a Liene infgnis magnitudinis.
Nno 1657. profecui cadaver in quo Lienem invenimus quadratum ac durum , arquan-
tem capitis humani magnitudinem. DeDiemerhreetk Anat.lib.l. tap.ls.
• Hypochondrii finijlri Tsmorob lienem durum, magnum, interius putridum , &
materia faci vini fimili repletum.
XXVI. Augufti 1670. deduxit me Clar. D D. Drelincunius ad ;®gtum xxx. circiter ;
ttos natum, quiattem textoriam exercuerat, &plutimolaae&cafeoufus fiieracj labo
iSS Anatom. PraS. Lib.lIL Se(9:.XVI.
ierat ille a:ger ultra annum febre i. quidem tertiana ,eaque nanc fimplici nunc duplici poa
modum quartana, demum erratica ; quibus tot febrilibus infuiribus ita attenuatus eratf aj
faciem Hippocraticam vere nobis exhibuerit : Venter valde turnTdusSe durus erat , fcarie-.
baturque durities in iatere finiftto , a collis nothis ad latus dextruni tendens , ac infra umb;]
licumufqucdefcendens : Contreaando Vero hypochondrium finiftrum, ad latitudinem
duorumtriumvedigitorumtranfverforumab umbilico. Tumor longe durior percipieba,
tur: SarpiusharmorrhagiarD narium patiebatur , raro tamen fanguiS e nare dextra cmanai
bat, atfcrmefemperefiniftra : Quatriduo autem pofl- , id cft xxx. Augufti , vente? dem-
muerat , eadem tamen aderat durities : laborabat autem dyfenteria , ^ quotidie dupdecicS
circiter alvum exonerabat, & ab coVempore' dolores diminuti fuerunt ,,excrcmentaVero
foeddiffima erant atqUe cruenta, & adinifta quzdam inteftinorum ramenta prk te 'fere-
■ bant. t in extremitate olEs faori infeftabat ; In dies augebatur debilitas , & prsfeitim
maxime debilitabatur a .Dyfentcria, quare prtefefiptus fiiic clyfter ex lade & vitellis ovo¬
rum , quo &pius inieifte dolor & dyfenteria eeflaruht , Si excrementa naturalia ad finem uf.
que vitiE fua: depofuit.
Nono.Septembtis animam exhalavit , ac lequcntidiea C\as: Drelincurtio cadaver ejus
apettum fuit, me folo prasfente : In illoautemfequeiitia notatudjgM vidimus: Lien non-
nifi mediante membranula quadam diaphragmati alligabatur , capite attingebat dU-
fbragmafi, 'ncepe ullibi alligatus erat; cauda autem ejus duos lEgitos trahfverfos ultra coftas
nothas. delcendebat t T itui porro Lies durus erat atque plumbei color^ magnus atque craC
fUs , ponderis Jxliiij. intus denique materia copiofilEma, injlar facis vim rubri coacluicbtmc:
Duplex polypus in corde , utriufque fubllantiamolhs: qui in ventriculo dextro contineba¬
tur, longe craffior erat, uti alTolet: Sanguis in arteriis contentus, plane ferofus St fluidus:
qui vero in' venis , nigricans ac inipiflatus erat. I. Fan de Flammerdiuge Difputatiene de T
ribus Lienis xiv- '*
Byfochtttdrit ji»ijiri Tumor oh fuhditum Lienem magnum. Sanguine ferofe dijlentumi
A Nte aliquot annos quendam Magno Liene defunftum aperuit doftrina conipicuu
^ D. D. 'lohan. lac. SM efferus , Medicus Schafhufanus , In quo Lien-plane moili
‘5^’- fp°°gi3= madidas : Ingrediebatur illum infignis magnitudinis arteria fplenica
cediebatur major vena : tunica adnaodum denfa cooperiebatnr ; parenchyma abfol
bant fibras mire inter fe contextas , & fanguis valde lerofus cavernulas , ex mira4bra-
m te^ra enatas , adimplens: Sanguinem iftum penitus , npnfolumin hoc , fcd ante:
pluribus lienibus , exiguo labore , detraSa tpnic^ elui poffe didicit Vir idem eruditus
ubrMum contextum expteffa aqua valde contrahi i ut relpcaru fplcnis v. g. bovinij mi
wu» puitio aapareat : aqua: vero immerfam protinus mire fecundum oi
ones dilatari , ipongia: inftar : Similemque fibrarum contextum in Hepate
Btnm Anatem. Tom. II. B b
2^6 Anatom.PraQ:. Lib.lII. Se(9:.XVII.
mano , &in rete tnicabilibovinofevidilTefidein fecit Vir. ClanG.Idemerit& Hepatisveti
fetum , nifi feliunt me auguria : quod eapropter longa maceratione exclufo cruorc candicat,
& levi opera, concreto ibidem fenguine excuflb , vaforum fiiorum nudam texturam revela¬
bit , ut fciat tandem Ce fuo pede metiri, neo Gordis , folita carncpratditi, invadat imperinm
ut fola fcparatione vel mifcela fenguinis contentum quoque vivat. Bmhdinus Trufl-de Hefttk
exequm{ag.-2.%.dect!>JiitutuseHefatis.yide Mtrc.MdfhigijTradJe Hefate.
Observatio XIX.
Hyfochondrii^tni^riTumor i Litnis magnitudine ^ durttie.
LAtus finiftrum deciduo ex loco fuperiore lapfu afflixerat Th. Joannis , ex iis febris qui
ligneam tedificiis adaptant materiam : Hinc adhibitis quibufdam undionibus & fe.
'mentis cum dolorem graviorem non perciperet , livorque qui in cute apparuerat, difparnit
fet , ab iilu medicamentorum quidem abftinuit , fed palliatte fenationis effledus poftmodum
lenfit & incuriam in eo morte fua luit: Surrexit enim quafi ex infldiis hedica febris, quz diu¬
tius latentbm fui caufam celare non potuit, dum paulatim latus extrinfecus illatfum in tumo¬
rem affiirgit , & duriori intus latenti , lefcque paulatim dilatanti lienis amplius dat fpatium,
per quod fuam,quot diebus majorem extenderet duritiem; Accedebat anhelandi difficultas,
quam quidam rebantur alterius morbi Ibbolem:
Extinftus itaque Sc anatomice exarainatus,oftendit unicam tot malorum, quibus quinde¬
cim menfibus exagitatus miferam traxerat animam , caufem fflifle larfum ifto lapfu lienem,
qui praeter modum induruerat , & magnitudine diaphragma premens , anhelandi difficulta¬
tem induxerat: Reliqua vifccra cunfta vifebantur & integra, nifi quod inteftinis biliofe quas¬
dam circunafundebatur materia. An fetius hic fuiflet heroico Fioravantij uti remedio ? &c.
Th.Kerckringmsabfervat.Anatom.^^.
FlitavanA mi renudu (ic. ) De Lienis ex feriione vide Clariis. BartboRnum centur-t. hiftor. ji. ubi HW
lia excifi feliciter ftsraiia*/;. , ' '
Observatio XX.
Hyfechendrijfinisiri tenjldob Lienem fcirrhofum ,fede emotum.
I N ruftico renitentiam in finiftro hypochondrio , fere ad offis Illj Ipinam , deprehendo:
Lien fcirrhofus ardo coalitu fub membranam adipofemadhasrebat Reni &n\&.zo.f'ide titt
de Lumborum dolore.
Observatio XXL
Lien fcirrhofus evadit utflurimum quoad tunicam abdominis mafculos J^eSantem)
fotius quam intra parenchyma.
VNum circa fcirthofum Lienis affeftum habeo , quod in multis cadaveribus obfervavi,
&-efl: quod ffiperior tunica Lieiiis,verlus abdominis mufculos vergens,ita dura reddi¬
tur , & colote livido donatur, ut fcirrhus intra Lidnisfubftantiam videatur , qiiod felfum effe
manifefte patet , & multis Medicis praelentibus feepe obfervavi in Anatome molienda, fiip-
folitusBofcus deFacult.Anat.LeS.%.p.l^.
Observatio XXII.
Hypochondrii ftnijlri T morob Renem feri copia repletum. I. Ob renem injtgni molis, a. ob fetus offa
in mero licentia. 3. Ob molam ops Ilij fuperioriextreffiitati connatam.^. Ob abfcejfum JleatemM
ficum f nifira ab^minh regionis.
§.i. A Nte fex circiter feptimanasaceeffit me Chirurgus, indicans monftrolum foetum
pridie natum effej&c. Gum corpufculum detegerem, vidi ingentem tumorem in
abdominis regione fub hypochondrio finiftro,& fefta diflccandi copia,adfiimpfit mihi comi¬
tem Clariff. Dom. BorrichiumCi quo rogatus cujufham partis tumorem illum efle crederem?
accufevi Lienem: Ille vero hepatis hoc virium elTe indicavit.
- Aperto abdomine eum magna clrcumlpeflione , invenimus Hepar mole fiia naturalem
De Hypochondriorum Tumore. 291
«aantitatem noa excedere , ut nec ventriculum nee lienem : cumque intetoa tenuia non
ftatim apparerent , credebamus primo intuitu naturam involucro membranofo eadem ob-
volvide , & a reliquis abdominis vifceribus feparaffe , fcd cum eadem repetiremus detrula
ver&s os Ilium dextrum , in alias incidimus cogitationesinam venis magnisper fuperficiem
fnarfis praeditus erat tumor,& in ejus parte fuperiorc, aliquid rubicundi,inftar placenta: ute-
itoz apparebat: unde quanquam mafculus effet foetusi iperabamus uterum hic nos inventu-
{os , 82 in eo fortaffe foetum ; eoque magis quod in fine cerneremus particulam , qualis eft
alavcfpertilioaum cum tuba & tefte in mulieribus : fcd aperto tumore invenimus eum re¬
pletum fuifle copia feti 'ingenti : , venas examinando , deprehendimus eas e trunco cava:
^tim fub hepate originem trahere , Tandemque deprehendimus renem dextrum in
eiufmodi molem excrevifle , Sctumorem illum efFormafle , qui tamen Ren & a figura fua
naturali» &ufnbftantia plurimum difcrcpabat , cum craffiflima: membrana: erat admodum
fimilis. Ureter quoque dexter plane erat impervius, lotn.vtn Hornt in Efijl. Barthol. ceet. 5,
j. Vidua: N. nephritica: finiftrum hypochondrium multum tumebat, quidam fplenem
intuinuiffe dicebant : Ren finifter in magnam molem undique iitcre verat : ride tit.de Lumho -
*^**§.5. CatharinaN. gravida fafta fine fufpicione , Foedus partes molliores putrefeaa: per
inferiora ejiciebantur, qua: profanie ex uteri ulcere manante habit*.-ofla, qux remanferunt,
lienis fchrhus.rMferir.df«/eW»rarto.
§. 4. Virgo hic Coburgi fiiit , florentis & artatis &: conftitutionis , pinguioris natur* , qua:
fub onere in aquam de ponte deeidit , & ut ego conjicio , ,cafu cafum fibi funeftum fic
acceleveravit ; Accrcfcentis Lienis fpecie primum Chirurgo impofuit Tumor levis re¬
gionem Lienis occupans , cui majus in dies incrementum capienti remedia ille adhibuit, fed
fucceflus & aegram & medentem deftituit j Affeflus poft Icmcftre mihi a matre dijudican¬
dus domi mea: committitur , fcd quia fuemm ille natur* ordinem nimium quantum fupera-
re mihi videbatur , argra: prarfcntiam meam , quam expetere illa nonfuerat aufa C ob fufpi-
cionem gravitatis , fponfa enim erat , & ideo a fponfo in eandem fufpicionempra:ter meri¬
tum rapta ) ultro commodavi : Aocelfi, & circumftantiis omnibus bene expenfis, in abdomi¬
ne exetefeentiam quandam , qualis etiam illa fit , five molam quandam , non inutero , fcd
extra hunc latitate dixi , nullumque ulli medicin* fore locum praedixi : menfcs interim ordi¬
nis fui fuerunt tenaces : prxtet appetitum proftratum , virium imbecillitatem , & circa dorfi
medium dolotem, fymptomata notatu digna nulla infcftatunt aegram, jam fcdentem.jam de¬
cumbentem : viribus ita abdominis inctefeentis mole tandem prorfus detritis , debitum na¬
tura: aegra folvit.
Aperto cadavere , pinguem quandam molem , in finiftro praecipue latere latitantem , '&
inteftinis incubantem inveni fed oflls Ilij fuperioti extremitati , a qua refccabatur , con¬
natam ; Bilanci impolita ip. libras pondo civiles illa aequavit : Originem veram non depre¬
hendi , quam tamen non in diflo pfle , fcd in elatiori fcde fuifle , tuberculum ibi extus pri¬
mo notatum indicavit : Tota mafla fuit pinguedo , alienique nihil difleffa exhibuit:
Circa mefcnterij principium alia quaedam pinguis portio f hinc ille in dorfo dolor 'quon¬
dam ) duarum pratter propter librarum reperta , pinguem quandam materiam , puri confi-
ftentia: ratione fimilem , nondumque corapa&am continuit , Ita fine dubio data per ca¬
fum alicubi e vena quadam diftnpta , inatetia , natura folers & nunquam otiofa , maffam
illam elaboravit , ad quam pinguior fanguinis pars , qu* partibus . reliquis fiiiflec diftri-
buenda, confluxit, l. Chrijlitnus Eromunnus Mei. Cehurgesjis in mifceffineis CHriofis tnni 1671.
ehferv.ij. _ _ , '
/^ Enetatioriis modum ejufmodi Tumorum , qui peccatjtuuceuimprztetquam quod partium fubllan-
VJ ab impetu in aliquam partem , citra aliam 1*- tiam conrervatjfuperSuam-quoque limul in iis gignit,
,fionem , oriuntur , expiicac /'/««r» Ptaxeos lib. j. parti quam alit nonnihil nmilem,& pro illius ratione,'
cap. de Extuberantia : Succus , Mt , nutriens fuigulis nunc mollem, nunc duram, vel etiam cralliorem: &c.
corporis partibus nutriendis idoneus , ex fauguine In carnofis partibus fuccusnurriens, carneos tumores
qui illis diftribuitut, & apponitur aiTlmilaturquc ge- intus forifve ptoducit,vel ob copiam quando exudat,
nitus , fiemi fi modicus & laudatus eft partium fub- vel alioquin abundat: Exudanse carncfuccus,ob cutis
^tiam alendo , eam in fua mediocritate confetvat, tunicaramque, quibus obvolvitur,quibus fuccus coer-
ua fi quantitate vel qualitate peccet , pro horum ta- cetur , & venarum fuccum hunc deferentium ofcula
tione nunc generalem aliquam extumefeentiam, obliterantut , defeiftum accidit, urii fuccus carni ac-
nunc pamculatcs aliquos tumores producit , quod ctefeat , novamque veluncatnem illiad^a:rentem,&
Jiphatetfit, vel genita alia veluti in partibus fub- ab ea protuberantem gignat , varia fateomata ptodu-
fentM , vel ea faltem adauAa , Genita veluti nova & canmt; veluti in ulcerilfus carne impletis, necdum ci-
.lupetfiua in patribus fubftantia , quz illis vel innati- catrice obdudis , fucco ex ea expullulante, excrefeen-
veljadnalcitui, vel adhxtefcit , Tumores di- tia carnis gignitur: Sic tunica natium, in illarum ero.'
ve*s fuccus ille qui partes nutrit , produdt , Idque Conibus , ulceribus, polypumj Si gingiva eodem mo-'
iusjquam qualitate
Bb :
z^z Anatom.PraQ:. Lib.IlI.ScQ;.XVlI.
do a£fic!anttf,Epnlidem producit : Intrinfecas quo- fi accedat enatta» caufe , eo citius ejufcjpdi fajco;
que canids carno&tum patdutn diyulfis , fucco ex- mata prodibnnts cui vel plethota occafionem dat, vej
tta ipfas fc diffundente , Sarcomata gigni ppflunc fanguinis ad partem aliquam ikpe repetita attraftio
Sicuti ex contufione , per qnamj tantum iUa: divel. k vatiis caufis promota : Inter quas & impetus alijia
luntur, orcolaquevenamm nonnulli patefiunt, neo partem aliquam, citia.lifiouem filici, fiiccum tunc ia
dum gravior Izfiofit, aut Cipputatio velexulcetatio partem allicientes , boepofiunt cfficeteeQuodutiu
fequitur , fenfim quandoque catnofitates eiuCnpdi hac aliave parte fiat, partiumdirpofitioapcaTadaceii
excieicunt teiinquuututque : Abundanda hujus fucci . jiendum, plusimum adjuvat.
§. 5. Mercatoris Aurvetpienfis famulus zS. circiter annorum , .duritie fplenis affi^ puta-
batur , & ramice fimul carnofo teftis finiftri : in quo curando omnis medicantium induftria
cpnfumebatut: ' .•
Quo mortuo , & cadavere aperto , animadverti vaftijSimum abfeeflum, qui totain abd'o-
minis regionem finiftram , ab ipfo diaphragmate ad inguen ufque deorfum , adeoquead
umbilicum ipfiim late extenliis adimpleverat : imo cujus haudexigua portio petinguen in
fetotum dcfcendcrat,& Sarcoceles ipecie Medicos delufcrat: Hujus abfccflus yaft.it3ti om¬
nia ventris, illa in parte, vilcera cclTetant: inteftina univerfii in dextram regionem compullj
jacebant: Difledro autem tumoris monftfofi utriculo , deprehenditut materia fubftantiz ce¬
rebri fimillima, mnica firma &' peculiari vcftita, abfque foetore ullo, tantae copi? ut ampliffi-
mam paropfidem adimpleret; Poflet non male ad ftcatomata referri. Smetim mifcelliit. lib, 10.
T-SH- . , '
APPENDIX.
De Tumore hyfochondrij fin!jlri,Liem adferifu^ fUuiU vifeidu colo
coaduft orto.
Viro quinquaginta circiter annos nato , & Tumorem in finiftro hypochondrio prai-
gtandem, inatqualem durumque, brachiumque aequantem , ae dextrorfum feeundum
ftequcntiffimumcolifitum protenfum , atque Lieni ab aliis Medicis adfc-riptum , habcnri,
una cum aliis hypochondriacz affc&ionis fymptomatibus , ante annos xo. Amftelpdami, fe-
quens linimentum ac empi. tPti fuperipti abdominis regioni applicandum przfcripfi , pra>
ter pilulas ex Gummi paratas quorum ope paulatim emollitus ac maxima ex parte fublatut
'Xumot.'^.tt»ga.dth.com.ol.caffiir.aa.lj.fhilofefh.Si). mife f. Liaimearxim.'^-V.Gdtbaai, hdeiij.
dmmonidc.di thuris mtfe. myrrh.aii.5\].Ofij Thebtic, ^'ydifoLvunturia aceto jcyllit. iterimujiie
iujpijldtis adde cera citr.colofhoa.aa.Sa]. Balfam.Peruvian.ol. Philof.aa. 3). ol. Terra Sfi- carvifiUltt.
firufttt.K Terebinth. vea. y.f. mifc.f. f.a. Eroplaftrum extesidendum fuper alutamieamquefot-
matam prius lecundum T umoris amplitudinem, & figuram charta ei impofitaAC diffe&a oh-
Ietvandam:Eo Empl. fceliciter ufus fum, non femel enim ipfum in Flatiium & Tumorum in¬
de ortorum difcuffione efficax eomperi: ?£.<;. Galbani aceto fquill.ffti fcruful.ij.vitriolimarti
ad albediuem igne blando lente calciniUi^aBich.eleB. aa.fcruf.j.caJlora>ft.myrrh. rub.aa.gr. ^xroc.
erient. feruf- &.Trochif.alhandaL'5j. Rejin. Gialapp.fiammon. aa.fcrup. j.ol.cortic.gtt. 6. mifc.f. piljil
50. inauranda : Harum Pilularum tres plurefve adamantur poft coenam in introim ledi, aut
mancftamacho vacuo quinque aut tot quot defiderabuntur : Pituitam vitream , ante cotte-
ftam,blande educant, Franc.de le Boi Sylvius Prax.med.l.i.c.iq. ^
Observatio XXIII.
Bypohondri] dextri duritksaScirfho i» fundoventriculi^ colo intefiino',
"T T Etula ilia quam aliquoties hic mecum invififl;! plane extenuata pbiit;Cadaver apertom,
V Inventum eft Hepar omnino puttidum, adeoque foetidum, nt nullus fostorem fuffeoe
potuerit: Durities quam ipfemet non raro mceum in hypochondrio dextro palpafti, feitrhus
prat, quiinteftino colo & ffindo ventriculi tenaciffime adhzrebat: Hinc vomitus continuus H-
cgtKadiA]&<ca\tas.tabriti»smldanuSyobferv.Z6.cent.z. '
Observatio XXIV.
^yfochondrij dextriTumor ab ytero eo delato, cum dolore.
T NSgnem tumorem ia anu noftri gerontorrophij , juxta mecum videre Medici quampl®"
JL rimi: Elevabat is latus dextram.illo ipfo locoquem jteinori deftinavit natuta, cum tube¬
re manifefto , & dolore latis vehementi ; Imo cum tanta partis gravitate ac diftenfipne ,
multi crediderint ipfum leeinoris vifcus in eam exorevifle molem. . ,
De Hypochondrioram Tumore.
Sed fcalpellum poft mortem cadiveri adhibitum , docuit luce clarius tumotctt hui
Q jccinori fcd vulva: adlctibettdum-: relaxatis namque Ugamentis attraxerat illa tanK
iviteBas in (e , ut inde diftenta adaquaret caput pueri , vel bimi, vel trimi , innata
am eidem bili,quammfl:aralicnjus gelatina petinte&ina vidimus ubertim eSahm,Tulm
'ad illonmmotoni.vel uti quoque & veficam pote repletan
Hy^echoxdrij fiufin Tumori' murmur, ab humoribus i fiaiibus i» ea 'Omeuii
cavitate conclufis. qua imbifitaejl.
C Um Omentum vetias a Porta capiat , & quidem fuperior membrana utramque gaftro
epiploiden dextram & finiftram , inferior epiploidem dextram iSr pofticam , artetias,
totidem a cccliacd 8e m_erenterio”rara6;faciIe humores' vitiofi omnis genetis in id Cofifluire
poffuncEt cum Omentumiis tantiim partibus adhatrefeat ad quasiamifplenici futeuli per¬
veniunt, facile etiam a liene humores viiiofos & feculentos fulcipere poteft, & ptateipue ea
in parte Omenti humores vitiofi muki fiepe cumulantur, qu a: eft mteHienem,ieptum & ven¬
triculum , 82 inprimis in cavitate illa Omenti in finiftro hypochondrio fub diaphragmate, ex
ventriculi, omenti, coli & vifcerum connexu orta & exitum non habens , fed ita conclufa ut
aquam continere pollitquam D. Salomon Albertus de Sqorbuto 0. 71, ftagnare aqua vidit &:
poftea etiam diligenter fctipfit. Hier. \F,jiW«J«jin hiftoria Omenti: de^qua accipiendus aphor.
54. 7.- o^bus- iMer ventriculumi Jeftum tranjverfum fhlegma claudilur iAolorem affert , in al¬
terutrum ventrem viam no» habens, iis fer renes in vejieam verfo fhlcgmate morbi fit filutio:Et non
rato accidit ut humoribus , imo &flatibusin hllcelociS cumulatis Licnfruftra accufetur,
materia in Omento confiftente, & faspe abdomen in finiftra parte vetfus um^Iicum in Tu¬
morem attollente : Accidit etiam nonnullis ut dum ventrem comprimunt Vel attollunt, aut
moventur , fonum & ftrepitum quendam in ventre audiant, quod evenit ob humores & fla¬
tus in haeomenti cavitate conclulos , hpfque nonnulli iiyovfvfiv&stappellant. 5e;v»errair Pra^.
i.5.;>.3.w/>.8. Atque accidit fiepe ut Lien vel Colonvicinum eo nomine incufetur„ eum tamen
iis Clivis in ea cavitate humores vitiofi hxreant:ac pertinaciffimei in hac cavitate humores
fiepe hxrcflt,& ftuftra purgationibus tentantur,ac nonnifi fortioribus yoroitpiiisjvcl therma¬
rum ac acidularum ufiicvacuantur; /duwiWr/w/iir/e tycH.i.rap.i. .
' A D D T T A M E N T A. ,
. Hyfochondrij Jinifiri tenftoinfignior,ob lienem tunica cartUaginea donatum.
SGriniarium queridam aperui , cui cum ' eflet finifirum byfochondrium femper erat
tenfifimum : In eo Lien cxmedia fui patre Cibftantia . quadam cartilaginea, incruftatum
erMiquam quoniam a^Liene nullonegotiolepararipotuit,adhuc adlcrvo , Ulterius cadaver
ptiCeqmaonlicmt.SnsehedisCreg.^ecci,lohan.HeltiiiftasOb{ervA7.
Similis canilagineafubftantia ab aliis obfeivaia cft pulfantenadeprchendiflet lienem. Se veto tale quid
A CL Gajp. iSauhiM viteus .hoc tunica aliquando fiepe obfeivalic notat Riolaiius in appendice ad locuiji
294- Anatom. PraS.Lib IILScS. XVil."
PD. W%&ii ^eferipfefBnt , ftafias ubique adfmfle lem canilagjneam fiibflantiam tiansfoouafitt
cunicas mepipiacut , quas /pttcloB^rsaas in fimi, ta SchtUt in diaamObfenw.
Ob s e il V a tip IL
HjpbchendrijdexmTumortbSfifleoiBucdtvolutt.
APmp CA^ayere D. Fyeti, qHem byirppjs peftoris extipxit» Epiplopn totum in hypo.
chondrip dextro repertum, inter diaphragma & jecur detrufum , ptxter arodian pio.
guc, trium librarum pondus excedens ; unde raanifeflum fit partem ill^ ad varias imi ven¬
tris partes deferri pofle , inibique inducere tumores, de quibas dubiam ftmper j udicium fe-
rendiim , eo quod illotum materia prxeife dignofe! nequeat, m. Curmius in Zad .mtd. StS.
Webmar.Obf.i,^
I Uprim «tatpru ) Ex Hippor. 7. aph.'t5.i4. de mot; triculo ad Omentum , pptum cicifliipe ttanfveheBtct;
bis,& I .morb, mul. impuritatem Sf ili viem hepa- hinc ad tenes ; Id ut fiat Epiplppu conftitutionco S
tisjfed ptafetrim Eenis excipit. Idem k laritatem naturalem obtinete debet ; Ctaflioie ill»
«, aliifque obfetvatum. reddito & obefiore . meatds illosbcdudirieceirccli,
Hydnps PeCitris ) An forte ex hac omenti copfti. ingeftofque liquores alio deferri , qui fi ad peflut,
turione illius caula deducenda» Ex quorandamAnato- hinc hyfiopis origo,
micoram olifetvatione , dudus quidam adfinit a ven-
ANATOMI^ PRACTICiE
L 1 ^ R I TERTII
s E C T I O X V ir-
DE HYPOCHONDRIORVM DOLORE-’
O B s 1 R. V A T I Q I.
Hjiechondrii dextri ddpr ah Hepatis phlegnexe in Ttripneumimiatrt def nente.
SGemmhigeh. ineidifindolorescapitis,inqnictU(KHem,GatMesfcbriles,exifti*
mans eflereHqmasvinifumanMS , negUgit opera medicam, indiflFetentetviao
utens ; Increicence morbo,none diocenfuluerunt metvena fecanda erat , iedob
. vires debilitatasalvi fluxu mtritorumldieram, cucurbitulas imperavi, delirabat,
Ivus , 140. moritur: Dum viveret , taeiturmis erat, frequentia hominum coUoqui»
non afFeaabat,melancholieBs,5£ per intervalla vertiginem mane jejunus patiebatur-
Aperto cadavere , inveni quodpr/t^xi. Inflammationem Hepatis , cui petipneumonia fu*
pervenit: Hepar iubrubens ; interius flavelcens, totum hypochondrium dextrum occu¬
pans , amplum ad ftuporem , immtans,bili,qu3:ca»6 fiiit; Doloris dextri lateris , paululum
fupta nothas cofl:as,& inde Uviditas ab aure dextraad infimas collas per medium dorfum ex¬
terius , in fiBilltom*Uoepmpare0tej. ammadyerfacftjcordis, adhxtehat dextro {ventricule)
velicula jullx magnitudinis, continens in fe languinem atrum: Pulmones parvi, nigri ficfemi'
puttidith&o judicio,fi nataramotbnntprowaxiflet, vH tepentinaluffocatioj. velcx fcirthufi*
Hepate hydEops ilUconrigilfec. Ex obfir.vM.Eri>LTr.f^elmannif.
T ‘^'•edpradixi^c.)SspSLV^iii^ohhl^^T gnaris , Sp hoc 'U&a J gravitate illius depref&>.®^
XrisinnaaimaripuisetcarecoatiDgiCj.fed hxc pj^pi- motu impedico ah incumefecuria : Hacefignapadjo*
pia figps tunc I. gravitas ih dextra hypo,(Aondd6,qua- enomonica .^uivoca funrTulTisficca&nMdtte
a^ repftrione S diitenGoneHepatis oricutivifeus enim, pulfus.duricies,in£qaaticas,cibi fafridiumifiris inrenl^
ainplumS^compaiaiiai.fihuaioreinultoturgeat.gave. iingua; coloiptimotubei, dciude nigerjISeBcBS-ro-
cyadic y ca!nnioIefciad,ain_corpus,i.lace.rein.Iatas der tiiis color jUrioa rubra Hamma,acris , diffiieiiisdn lat'®*
volvitur, z, polbr ia unoj^pbi^vcl tribus-lopis per- decubitus, ^vus adftdi^a.
ccptusjgravativus.in Hepatis rcgionc^Si fuffammatip. InJUmmaiioHem hepatuyBe^&i vafa- faabcf 5
fnfgenfona ligamenta obfidct,tcnavus cii circanothas renas, .venas,, netvos , lymphaedtuaus , vcnasIaS:^
co£tas,Im6 ad.jagulum arqtiopeitipgcns.p.c.rcpm.mur Arrenaa exili» ^.coeliaca eafque- innumeras :
njcationem.n3embranarnm;Fcbds,tnagisvei minus nas, cA^Od radices , in duos vel- tres in^
acuta pro natura humoiiis peccantis, fenodifcamgra-' smesrf ibs albicantes. , m partrabba cocuates^»-®
velcem: 4. py(pncBa,ob viciniam Hepatis &diapiita^ ... rctj*
De Hypochondriorum Dolore. 2^ j
>™plo fetplotts • Vtaxbx alUsia oiorrliagia nugda laboiano , cn<n>;jbitalas magnas
inicriote pctcnefafmaris picte fant vaUc tcsacs. ad ad icgremem hepads affixit , fed focccflU infelici , he-
obftruftiones pcodives Sangab ia hifce vaiisob- pacis eaim inflammatio ic()autit Ideo ^</daaaisdi«
gfaStu[xA6lteas,&-ia memfooTetffiscot tacbatns, &o exemplo permotos ( qoanqaim Gabhta j. metfl.
facile inflammationem patie. Ea de te notabilis efl ad nariaihhxtiiarcbaglain eas affigi faadeat^) tbpica
liiflotia apod HiUUnmo, obi Chiiocgos narium fa£- poriiis quam eas adhrbeb
OES ERT ATIO ' II.
Bjftchmiru dextri doUreh Afctfihus ia leti>te,V)micis,Saf^ttu)ne,
§.i. ^Onquerebatur quidam aliquot abhiilc arihisPataviidfefibticdahulIistfeteediiscd-
^-'dente:dl>/w tandem luccemt ta hypochea/kia dexm ,iinil6xt^t KcoKs cual diffi¬
cili relpitatione ; Exiltimabat nonnemo effi; iriBamm^tionerii feibarisj tUtltix SaU hbltereOe
IcGOtis abfceffum divinabat , qui fe per venam in thotasem bx^Ur^rtt , uhdediffieilis feipi-
xatio Sceopia puris I Poft paulo *ger morti ceffit; r.
In aperto cadavere ingens Abfecflusin ;ec6re ia<ieYlttis, tiadepnrfhscomputriierdtiSttoiaa
venae eavz ramus fuperior illo pure replems cerriebatui , totaxque humiditate ifta abunda¬
bat: 4. i8.
PSn/iis emfotratru 3 Mimm in viveucibas tafn do cotcaptumj&iaaeidiint.etim odorem redolentem'
fecile Hepar conipactefeete , Cum in mottuis 8S qui eft ih tecens elixaco : Facilins cotrupeionis in vi*
eliistaln dinfiffime affetvetur ! Hinc PlMiu lib. in ventibus caufatt aflert Mippaerat. lib. dc veteri me-
ctp. 57. jecur, «rtjinrnortaitvccoftatispatiens.cen- dio Hepar propiet tcnctitudinem & fangoineitatetii
cum durate annos obfidionsm exempla prodidere: ibfque doloribus elTenqnpocefl.&ptopcec has caif-
Ficmac Siohattu Anthopogt. lib. cap. ip. qui vidifle fas dolores aciiciffiiui dc fiequifnciffimi citea enin lOu
fe ait jecne bumannm anno elixarum , qnod fub CUrti OobtlftgUnr, ffippiitationesqUe ac tabeceula plu:^
fcamnis fchola mediese affetvatum fUctat, nullo mo- tittiai . .
§. 1. Vir Sexagenarius ex viti incommodis 9 aere pluvio & viSus inopia , in cacochymi.
cam totius conftitationem fiipet iote autumno inciderat : iride obiltadioncs vifcerum febret
qud , quibufeum coHn^Iatus, circa initium Februarii anno i£4o. in nofodochium delatus eBta
fedjamln tantum increvCfat malum ut omnia qui priferibebaotur irtkaelicnt : Sed ptsc-
cipue de fumttiO Dolore ad hypochondrium dextrum querelus femper erat ab affed:o hepate,
uttnjaet!a£nfacileconjiceteefat9qffiaveatdr,S£pricipue pedes , oedematefo tumore in¬
flabantur r obiit ta hoc ftatu 18. F^tuarii.
Apetto cadavere ftatim mottiscaufa apparuit. Hepar enim cqnclufum in fe habebat
fediffimutti abfceffum , pufeviridi,tetettimiquc odoris refertum , quod partim in ab¬
dominis Gapacitatem evacuatum etat, fed majore tamen fui portione adhuc intra cavi¬
tatem Continebatur : Ejufdem putis teterriiai pars omento & mefcnterio innatabat tc
utramque nigto coIote tiaxerat .* Itt abdomine alia fitis bene etant conftituta, nifi quod
extetiores OfflnfUffipaxrtutbffiembtaniCodeiH eoiore mk&it effent. O.Heuraius eifia..
Non ita pridem in Collega noffro , qui abfccffu is fimo hepatis concepto ftbre
lenta extabuir, idobfctvavimusi Nafflcowfimtrrn hepatis abfeeffu detineretur, dolores
«iamnumfentiebatcircnm-membtaiKshypocboadtiadextro obtentas, unde hoc? Per
ccecos du&us reiudabatichor acer a fimo hepatis in gibbum , 5e ab hoa in vicinas mem¬
branas Se in diaphragma ipfiim^ ibi dolores acerrimos concitans. Bellemus lib. de eeavulfie-^
S- 4- Hluftris Theodori de Maycrne, Britannia: Regis Medici , UXot , hypoehoBdtii dex-
fti dolore Gunrfcbrcfufeito correpta eft: Oftavo die ab inVafione morbi obiit: Nephri¬
ticis dblotibus foto ofteanio' vexata fuetat.
Exenterafot cadavere , expiotaxoque jecore , difeiffum id ingentem putis copiam oftea-
dit. Ambo autem renes viriati r Dextri mhil prafter membrariaro fuperftes etat,abfumpto
oaiaiao parenchymate : Intra eam continebatur lapis uncia: pondere, caniculamreferens,
t^ate enim pedibufque fatuor ciim trunco donatus erat : Eum ambiebanc 6g. calculi. £x
temmuiicdthue B. D. Gedeonis chihrei Medici Genev.
S- f. Uxor Dom. Mii^ TypograpM Genevenfis , annos nata ao. fetio \ partu d^
Mcnfc Januario anno 1670. Pleuritide finifiti latefis corripicufj Toto graviditatis tem!-
^mdcHypochondriidcxtri dolore conquefta fuerat:' . Ob doloris urgenfiam, aperta fuk
luvatella manus dextric, admotis fimul ac femelinternis fembribus cucurbitulis-,- ne retra¬
herentur lodiias: ^guis e vena edu&s in t^hto^mBum carnifotinem' Coiit, -qUelB «hffolvcre
?®P®i“‘taqjia calens ; unde difficilis morbi arguffientum' depromptum eRj aceoHcretionis
“‘jr°*“hilis fangUinisqui in latus confluxerat Cfelf aiitem notia-S-partudleV..
me prefente mortua: abdomine , purTs' copia iheo^repettaeffi-, -ab . ableefla citea
giobumhepatisdifrupto eodelatij Veficafellis materia purulenta referta erat : In tho-
Bb 4 racis
2p 6 Anatora. PraS. Lib.lll. Sed.XVIL
racis parte, qaam fatigaverat dolor, difrupti quoque abfceffus nota: erant ; Utetns i^am-
matipnis quoque" reliquias oftendcbat & gangrarns imminentis notas , a violentiori fecua-
dinatum reftitantiumevulfione.
§ 6. Bononia: fecui quendam diuturno morbo undique abfumptum , cujus Jecur itapu-
trldum ac purulentum fuit, ut integra: hepatis fubfbantia: vix quadrans reftitcrit : Lien fo-
lito major erat iforlaninjccoris tanta corruptela confummatiohequc/ectfm vicem
totum corpus, quod ex cutiscolore^aliifque humoris melancholici lignis conjicere licuit,
melancholico fanguine nutritum fuit.
Adjiciam hic hiftoriam huic limilem , notatu utilem , Apoftematum Jecoris cogno-
fcendqrum .gratia: . Anno ri57o. Noiibetgenlis quidam natus annos , 4a.totuscholeri-
cus, jeviniffi.corrcptuSjdeinoiefto quppiam Hypechendrii dextri di)ltre , 'eicad\ appetftus
amiffione Totius corporis languore , £Eftu affatim &: pletunquc faciem manuumque pah
mas , pedumque poff cibum plantas invadente , ac ofis ariditate conqueri corpit ; Vimor-
bi crefeente , vkibus decrefeentibus , corpore extenuMO j totius anni fpatio poft ftit coa¬
ctus, decumbere ac medicorum opem implorare : ,Ufus eit multis Medicis, , meque an-
dem accetfirijullit: Invenimus inter castera fcbrim _erraticam'quandam , atque' tumo¬
rem durum tenfivumque in Hepatis regione , ad naedlum ventris & umbilicura-ufque
ptotenfum ; febris minime erat intenft & periodica, ledhe&ic^^fithilisj qua: incerto tem-
pore fiibindc per totum corpus difiundebat zftum folito majorem , qui interdum prius, in-
tetdum tardius remilit : Magis potus quam cibi defiderio tenebatur, ut fere Icmpet
hoihinibns qui limilibus affedibus , vel etiam Hepatis magnis obfi;rudionibus ,aut'fcir-
‘rhis quibiis 'calida intemperies accedit , ufuvenirefolct: Tumor erat durus curo magr,a
tenfione;& vehementi pundionej doloreqffe ulcefofd conjundus ^ quamvis neutri lateri
incumbere potuerit, tamen facilius dextro, atque finiftro , ad quod quid ponderofiin
corporis commotione perlabi fenfit. Alvus erat difficilis, & cum Hyfteriis ve! lenienti¬
bus pharmacis commovebatur, exibant jfeces pituitofz & biliofe corruptatque : Urina
•fuitfub'flavatenuis,cum pauco ftdimenfo eoque divulfo: Pundio ,.qute a:gto omnium
:moIeftiffima erat, nullis undionibus, emplaftris , &c. remilit: Tandem Barbitonfor qui¬
dam, doloris mitigationem pollicitus, impofuit cataplafma anodynum, emolliens & fup-
' purans ,utide -tumor crevit, effetebaturque magis ad umbilicum , & dilatabatur ita, ut
:quidamfufpicati lint huiic morbum in hydropem terminaturum : ' Aliquot diebus poft in
"illo dextro in confpcdum venit tuber , quod barbiconlbr exlftiraavit ab apoftemate inter
mufculos abdominis genito prodiiffe, quare apertionem fuafit : Ego ciim nec undatio-
nem , nec alia fupparationis ligua manifefta deprehenderem , conatui .barbitonforis refti-
ti: ^ger morbi moleftia: ac diuturnitatis pertrefus , permilit fibi abarbitonfore lapidem
'caufticuta(ab incilione enim abhorthebat) apponi: Hic lapis tridfeo, maximo regri dolore
ac cruciatu , abdominis mulculos ad peritona:um fere ufque perrolit, & antequam abdo¬
men peueetaret, pus in folliculo collcdum intus,folliculum rupit , atque per abdominis ca-
yitateih j inter peritonarum & inteftina difpetfum eft; T umor deliit, durities evanuit; eodem
diealiqu6tinimideh‘quiiscorreptusanimamdedit, ' , .
Aperto corpore, invenimus vomicam fima:partihepatis(cujus non parum putrefece¬
rat , ) connatam, eamque fatis magnam atque apertam : reliqua fiierc faus lana. Ceiier libelle
'bbferviiiAttiit.chirttrgic.
JEcmis victmgefu ] Lienem fanguinem conficere Lienem , Adhac ligatora'm'vivis tnonfttat eihil P“
mulris rationibus conficiunt mefaraicas ad Lieneni deduci . fcd contra i Liencad
/tmiii,Plturiis,B4iihitius,Semertm .Gafitr Baribo- mefaraicas : Rationibus adducHs id ci parte damus,
afii Sed condonandum ifti feculo , quia fieri fenguinii quandam in Liene geactatioacm,,non
ignoravit qumpofteris jam innotnerunt , venm enim ex chylo, cujus hic nullae viat , fcd ex fanguine atte-
laSeaidocent, deteaseab Afcllio.Bullara thylom/eu riofoacotdetranfmifib. Th. BterthilitiHi Anetm’- ri-
wlTum, feu tenuem, i rocfaraicis venis trahi , aut of- firmatJii.ixaf Ai.
qnamdefetti, fed pet laAcas cantum ad Hepar, non
,-§.:7..1uyeaem publice diffecui qui ex lecoris fuppufatlone obierat: Huic lima: jecoris
partis ea portio qua: in dextro eft hypochondrio, incumbens reni dextro , lphaceIo correpta
erat, tota livida, ad nigredinem accedens apparebat illa portio ; intufque tanta putis albi K
concoflttconr-inebatur copia, ut 20. libras pus effluens mquaret: Huic ren dexter quoque
totuspurulentuscrat&planeconfumpcus,nihilpra:ter membranam externam fuperftite:
Eidem diaphragma, qua parte in finiftro latere lecoris' accumbit , magno foramine cxefiiO
erar,2deo capaci ut duos pugnos admitteret P. «4/17.
S-.fi-. Annp 1598- Danuilbdiofus apertus ex inflammatione lecoris qui obierat:
Gibba lecoris pars dhqbus locis ulcus oftendcbat, penetrans ad lecoris inferiora, 1='
coris parenchyma conglomeratum velut cernebatur, ac avulfum a membrana eingeore,
De Hypochondriorum Dolore.' 2^7
i» at cavitas conQiicua in jccorc cerneretar , c qua dimidia uma putis fetidi fc effundebat.
ldtmebferv.T.7.
§, 9. Miles Anglus inflammationem Hepatis p^flijs, cum fruftra tentata eflent remedia
dolor rcmifitifed defiit malum in fluxum hepaticum;
Aperto cadavere, invenimus loco. Hepatis folam membranam ipfum veftientem , latis
craflam.inltarlaccijcui adhuc portio laniei, lotura: carnium fimijis inerat , qualem longo
xempore excreverat. Bontius obfervtt. 9. .
§. IO. Matrona hydropica fiepius de lateris dextri dolore conquefta ftetat , nec in illud
latus decumbere potuit ; Illi ab obitu, in dextra parte, ad Hepatis .regionem , membrana: ad-<
natuserat a.bfceflus magnus, pure fetidiffimo repletus : Birtholinus cernar. 4. hijloriax^.
§. II. Dom. de Lozieres , dolore hypochondrii dextfrpBs^Iurcs annos confli&atus
;biit: Apertoejus eadavere , Hepar magnum , multis ^fceffibus refertum inventum eftj
.it materia quadam indurata, vitellos ovorum colore referente replctuiii. Cattkrus ebjer~
<vat. 9. -
§.jx. iEger temperamento biliofo, dolore acerbo circaregionem hepatis laborabat, pro
pleuritico curatus ; Cujus fefe cadavere vomica in hepate, cum maxima puris coacervatio-.
osia^^eatafait.Baatrelus Pe/tteceflei.obferv.yj. •
§. 13. Eg° vifitavi Scipionem Oliverem, cujus Jecur inflammatum & purulentum ftatim
judicavi: Alii vero febre maligna vexari crediderunt , ideo bezoarticis illum traftarunt
qu2 in hoc cafu omnino irrita fuerunt; Ego putabam fecaadum ejje locum e regione ut ^us
egredi poffet, quod remedium cum fuerit derilum, 17. obiit.
Poft; obicum jufli ut aperiretur cadaver , quem mifer vivens d>g!to oftendebat , fumma
torqueri affliaione : Invenimus Jecoris tunicam a parenchymate feparatam , & inter illud
fpatium, quinque libras puris albi , ficuti pra:dixi. Sanciorm comm.in f artem 4. caf. 94. Artis
forvitGdeni,
Hlfftcr, 7. apbor. ^6. ait Quibus putuleatum je- cotis novacula aperiri , ut plutimum puris per vulnus
cur aduritur, fi parum pus effluat & album . fal- efflueret. Unde poftmodum bene curato vulnere
vos fieri .-fi fiibcruentum & ftetldum ac fcccnlennim, homo fiiperffes manfit, & tiiennio poft faltavit ac la-
perire : Noftrates omnes jecore purulentos deplora- boravit , nihil fentiens incommodi : Capivaaiat
tos judicant: Curatio autem non adeo eft difficilis IraS.lii. s.eitp. 23. Phlegmonem Jecoris feliciter
ut non poffit eum aliqua falutis fpe tentati, fed aegri & curatam vidi anno iSdS. in pediflequa NobiliflimaS
adftantes eam non permittunt : Prstetea Medici ti- Matronm Dora, de Bezat , Gratianopolitana , cui poft
mentes ne pus fnbttuentum & foetidum inveniatur febrem' continuam, iaeium, apofitiam infjgnem , hy-
Iquo cafu certo pereunt ) verentur ne njottis culpa pochondtii deitri dolorem, cura gravica!e,emerfit tua’
ipfisadfctibatur ; quod revera vel fafpiflime mirificas raot in regione Jecptis , cui pyroticum admoveri
medicorum operationes impedire fblet. Idtm ibi- juffi, triduo poft adado in efcharam fcalpello ipos
iem, copiofuraalbum,etupicihiBcdecoao traumatico &c.
SicmiimeJkUcambngienc'^ Patavii quidam de- fanata: Chirurgus , alias peritus , nomine Seisar;'» in
plorato Jecoris ulcere laboravit, homo robuftus alias paufculis abfceffum efle contendebat , quod omnem
& nauticis laboribus addidus : Huic Medicus Ve- jecoris abfceffum lethalemefle ceoferet ; fed tumoris
netus clariflimut H. S. prarer reliquorum Medico, circomferiptio, atque cnarratafymptomataaliud mihi
rum CQofilia eutavit abdominis partem in regione je- petfuadcbant.
§. 14. Vifli Piftotem quendam, qui cum in itinere fc fetigaflet , ac in gramine dormiviflet,
querebatur de aliquo, ac non valido dolore Hepatis; febricitabat non ardenter, interdum
leipothymia tentabatur: 1
Gum obiiffet, hepatis parenchyma, intafia ac integra membrana, in pus merum degene-
zvtati.t.Heurmuscommeitt.in afhor.c^^.feB.j.
§. ijt loh.Taffinus doloremlatcris querebatur & ad regionem Hepatis , iis locis pungerl-
temfe dolorem 82 lancinantem percipere ac fentire narrabat, 7. die interiit : Frater thorucicei
mitU magna quoque putis materia transfluxerat in hepatis regionem , &: ibi conclulaerat.
F*Uomaslib.%.conf.6.
§. 16. Vir 30. circiterannorum , ante triennium T umore corripiebatur in inguine dextro,
hic cultro Chirurgico apertus purulentam exhibebat materiam , c^ijus effluxus in hoc teffl-
pus durabat : Clariff. Medicus Dortmond ( cujus cura: jam a longo tempore fubjeffus ) quo¬
ties dum viveret a:ger latus dextrum imi ventris manu premebat, toties dolore afficiebatur
grayiffimo, imprimis ubi Hypochondrium attingebat, unde Hepatis abfceffum adeffe fufpi-
Mrioccpic,iffio in ultimum vita: terminum conftantcc affecere haud dubitavit; Ex nullo
vamen majus unquam percepiffe atgrum Medicus idem referebat, quam ex Decotf i Diu-
tetici in Nofbcomio ufualis ufu.
1 1^71- flcfiinai cadaver examinavimus, & exhibuit fe triplici loco col¬
lectio purulenta, materia omnino exiftente divetfa -... .Primo enim offerebatur loco coquo
in inguine, circa marginem offis Ilu exitum difto tempore habuiffe purulentum faumo-
lem
2^S Anatom. Praa.LibIILSe6:.XyiL
lem diximus , miteriagrannlofa, fubrubra, notabili (atis copia: occupabat ha:e non fo.
Ium fpatium illud quod eft inter peritonanim & partes ipfi impofitas , quae etiam ipfa; yj].
de hic comiptz, verum extendebat fc hic&dus finus pure repletus , ad poftica lumbo¬
rum , terminum j uti explorare dabatur , in ipfo offe facro affumens : Loco huic couti-
nuus, exigua licet apertione, alter imiliterpnie, aftaquofo magis, repletus, occupabat
hic inania abdominis , ejus magnitudinis quam palma manus tegere vix licebat : Vati* hic
notabantur perforationes ad imi ventris cavitatem penetrantes, per quas liquori puru¬
lento concedebatur dilliliatio in cavum diftum : apettiones'has , quandoquidem valde
exiles , nonnifi tenuior materia tranfire potuit ,copiofah*c valde Univerfam fere cavi-
tatem replens : Golon Inteftlnum arSiflime huic purulenta; parti cohairebat , fic ut non-
nili cum puris effluxu notabili (epatari potuerint : Hifce fic notatis , Hepatis examen ag.
greffi fumus, inveniebatur hoc maxima parte, ea nempe qua: dextro detinebatur hypo¬
chondrio , purulentum , adeo quidem ut parenchymatis bene conftituti vix particnlaali-
qua occurreret , nifi circa partem inferiorem acuminatam ; fuppuratio ha:c in tantum fe
extenderat, ut loco eo, ubidiaphragmatijungebatut,Hepatis(ar(3:aha:c connexioctat)
fola tunica integra fupereflet, parenchymate omni in pus mutato: Eo loco ubi colla¬
tum fpuriarum cartilaginibus vicinum Hepar , nexus firmilfimus obfetvabatur, quofolopus
bonarnota:, valde confiftens, largiter effluebat; Pars Hepatis finiftra, ultra ligamentum fuf-
penlbrium umbilicale, bene fatis fe habebat : In vifcetibus aliis vix aliquid vitii occurrebat
nili quod Pulmo finifterarftecoh^rebat lateri : Cordis ventriculus utetque corpus conti-
•nebatalbum, lenrum.ctafliim, quale foler effe quod Polypus cordis dici folet : Rarius,fiun-
quam, notatis annumerari meretur, quod in utroque latere afubclaviis vafis,ad collam ofla-
vam defeendens, vena: arque arteria: inyenta:fuerint, per coftatum medium, loco feptem aut
o&o digitorum tranfverforum latitudine a vertebrarum corpore, dillante, curfu anfraanolb,
Variis hinc inde ramulis exeurrentibus incedebant,fimiiicer ac aliis locis ubique libi vicinif-
&mx. Gerar dm BUfiasobfervit.mtd.lo.
§.17. Dominus N. moleftiam & pondus fentiebat in dextro hypochondrio 5 jecur putri-
dum habebar, infra quod abfceffus pure refertus. Vide tit. de Palfimione cordis lih.T..
g. 18. Cuidam aderat febris, dyfpnoea, dolor acerbus fupra regionem hepatis: Vomicam
hepate, cum maxima puris coacervatione inventa eft. Vide Ub. i. tit.de TeSoris dolore.
§.19. Chtiff. ddriattus Sfigelius piehenfas febre, cam tenfione & dolore Hypochon¬
drii ad claviculam ufque : Aderat abrcefius in concava lecoris parte. Vide lib. 4. tit. delAri-
!>((!. '
§. ao. Matrona: adHepatis regionem membrana: adnatus erat abfcefllis magnus, undo
de dextri laceris dolore fa:pe fuerat conquefta. Vide tit.de ventris dolore.
Observatio III.
Hyfochondriidextridolortelcereingibbaejuefarte exciutt.^
^ mulier dolore gravi in dextro hypochondrio torquebatnr,eolor ejus quali Idlerol bo-'
iVJLrantis : corpus exccnuabatur,tumor pedum aut ventris fucceffit nullus, urina rubicunr
da lecoris phiegmonemprtefe ferebat, neo deerat febris. Cum dolornnllis remediis cede¬
ret, vita: finem fecit.
In lecoris convexa parte, magnum amplum itfro^ndum ulcus in confpedum venit , quod'
verifimiliter inflammationi fucceffit. Fuere ipfi vifcera, atque ipfum lecur , ienlii przdita,
contra plane quam illi cui citra dolorem vifcera computruerant.Z>oob;s,e8a c. 28.
De Hypochondriorum Doiore.\ 2^5;
OB_SERTA Tl b IV* , ' ;
llyf<ichtmdriidextridoli>rabHef'n>e'obsiru{lo,durt,tiibenfiS^‘
annorain ienfit punSfones & dolores In regione Hepatis 5 evomebat bilem
ptam pralGnam &c. .Mortuam fecui, atque primo occiirtit vena umbiliealis (quai
adultis munus ligamenti obtinctj fanguinis copia turgida atque extenfa, in qui-
isinftarvaricom tuberoia. Hepar juftam habuit magnirudinem , entt album^
itqiide^durum ^ exangue dre-Coiter objervat. Anatem^ Chir.lMlc.
AbHefalismarapneii- cancrefaafficiione^
1 cum diu labotaviflef, & omnium judicio Hepar in caufa eflet & morbi fomes»
ollocavenint : coegerunt Medicos, qui tandem putaverunt e re fore flea parte pyroticum'
pplicaretut : non quod fpes certa elTet , fed quod certa defpefatione incertum remedium'
lulto fatius foret : Aperta pars, fanierfluxit, melius habere vi^s eft, T andem interiit.
. Hpnar efat marafmo & cancri modo affeftum. Ballemus cenfil. %'i.lib.%.
ANnoiSfia.in Xenodochio Altenburgenfi mortua eft Catharina illa Geiletia» qua:
annis retro quafiviginti Bufones non paucos, fimilisque hisfabutra: plurimam col¬
luviem vomitu rejecerat , quemadmodum pluribus videre eft in ftupenda hiftotia quam
D.D. Bartholinus ccvXMt. 4-hiftori9.inferuit. Cum veto allegata hiftoria, qui illi ab an¬
no 16+7. ufque ad annum 1648. contigerunt tantum referat , hic reliquam vita: ftatum mor-
bofum, fatuth Se anatomiam enarrare operx pretium eft ; Perthanferat ab illo tempore quali
femper in eodem ftatu,lcilicct affligebatur continue pedum infigni tumore, unde non raro
cutis findebatur ac ferum e^illabat, macie reliquum corpus occupante , fubinde atrociffl-
mos dolores circa ftomachi regionem perpetiebatur, ut crederet fe ibi loci a vivo animali,
velutiaoutiffimis unguibus lancinari; nullum tamen haSrenus anguem , five animal jfive ver¬
mem, aut particulam horum vel vomitu vel feceffu rejecit. 'Dedeloribas, duritie ^ fondert
dextri lateris fete femper conquerebatur : quoties no£tu fupina dormiret , toties largifflmas,
eruptiones languinis e faucibus experiebatur, aliquando citra feofum, ut hinc periculum;
foffocationis immineret : atque hifccptzcipue ' artumnis vexabatur, donec tandem fuperve-
nientibus vomitibus, qui cum fcetore moleftiffimo nonnullas feces inteftinales explodebant, :
diem luum milere obiret.
Ad fofliionem difponimus cadaver, imovero fceleton,foIa cute indumm, ubi protinus
duo apparent Tumores mediocrem nucem juglandem vix atquantqs, quorum altet in finiftro
latete in infimis lumbis, altet pubetenus eruperat, hic vero paulo ante obitum fponte fua cre¬
pans inulcus degeneraverat : Aperto jam abdomine ventriculus & inteftina primo luftra-
banmr.- Ille quali omnino vacuus erat, ac laltem duo cochlearia humoris limpidi contine¬
bat: :,Ha:cduma mefentetio omni pinguedine deftituto fepatarentur , in Ileo ipfotres
nodos finguios dimidii digiti longitudinem asquantes, ic nonnuUa intercapedine a fe diftan-
les, exhibebant, qui accuratius petlufttati, erant duplicatura: inteftini in fe retrahi, qn* licet
506 Anatom.Pra(9:.LilD.lII.S€a.XVI.
leti traftu tenfe, non difficulter ex fe recedebantjnihilominus quantum fieri potuit diligenter
cavebatur ne duplicatura: iIla:,in {epar3tionea meleuteriodillblvetentur , led potius in fuo
poficu confervarentur, donec experiri liceret au aliquid per has ftriduras tranfirepofletiia,
fufa ergo deinceps eft aqua, aedeptehenfum illam quidem non penitus pratcludi, verumta-
men vcluti guttatim falcem tranfmicti ; Poft ha:c hi^odi evaginabantur, & inteftina omnia
aqua eluebantur , cum qua perpauca , parva & duraexbremenca. Se quatuor lumbrici perexi¬
les exturbabantur : lam Hepati manus injiciebantur , quod foiito nonnihil grandius maxi¬
mam partem ventriculi premebat ; In ejus media fima parte conlpiciebatur macula alba,
circumferentiaThaletumsquans,afpeau adipis cordi adnafcifolita:,taau cartilagini mol¬
liori fimilis, qus: totum parenchyma penetrabat. Se in cava parte amplius fpatium occupa¬
bat ; Hanc ftipabant plurcs alia: minores macute in uttaque fuperficie, quarum interna: cre¬
briores Se latiores externis exift^bant i DiflcSsimper medium vifcus, intrinfecus quafi to¬
tum per fui latitudinem album Se ducum apparebat : vafa eunda hiabant , fed veluti in crucis
formam conformata : prefla manu, liquorem album ,crairura Se. veluti faniofuqj reddebant:
Albedo vero illa verfus utramvis extremitatem ftnfim remittebat , robore naturaliita con-
fervato : Ipfum parenchyma ad minimum 4. libras civiles penbebac : Cetera iflquitete foe.
tor prohibuit. D. BeiirkimlgnitdMedUifratisUviexp.
Observatio XVII.
Hyftchottdrii dextri deleri fijfurisleceri accidentibus ,eh caufas
internas vel externas.
Vidi aliquando in gibba quorundam lecinorum parte rimas Se hiatus majufculos,qulfbtte
apartium extremarum violentiore complicatione ortum duxerant : quemadmodum
Si panis fruftum nimia incurvatione diffringitur : Rimis iftis five fiffuris ( quo tempore eas
mihi videre contigit ) natura medelam attulerat : non quidem fada agglutinatione,aut cica¬
trice, led tenuis pellicula: (uper indudione, qua utramque fiffura: latus obduxerat, manenti¬
bus tamen labris feiundis , licet ille fefc mutuo ittingeicaf. Glijfen Anat. Befaiis
Eft patris > pUnitadine oppteliio inepta putis tum gcnemm aliqaod teferii pofluat , antequam __
alicijos pcimeabiUtasotitataffigote.abaftringcnti- fedtui alitui ptoducendo idonetefuetint.G/ij/i»
bus d nervorum vigore &tcniic3Cealiquomodo ni- tom, Hefutis
miis’. icompreffione,aligatura,acontufione:laxa.
Hyfechoadmdextridelor eb Hefitr diaihra^Miadniitum., ^c.
g.i.Y^E Hepatis dolore Anglus quidam conquerebatur : In .cadavere poft mortem difr
I J fefto , Hepar maximum dtaphragmjti arfltiflime connexum apoftemate laborabat:
Sed ia diaphragmatis carnofa parte , qua hepati committebatur , os accreverat dutiufculum
externa cartilagine te£J;um. ■Barthdinusceat.ij.obfervat.%^.
§. zr Secui cadaver hominis qui perpetuo de infigni calore dextri hypochondrii queri foli-
tus erai: liliHepar ipfum tota fua convexa luperficie adnatum diaphragmati confpiciebatur,
interveniente membranaquadamcraffiflima&firmilfima, nata forte ex calore affante , iq
ejufmodi quali cruftam, externam fuperficiem hi^axis.Iac.Camemcems^» EpiplisMatthioli.
Hypochondrii dextri dolor ab Hepatis duritie ^ J^efice fellee ruptura.
PUer xij annor, a Prarceptore iracundiore tra3:atur durius ob (umma vitia , violentoque
impetu in fcamnum ab illorejeaus eft: Cumque de hypochondrio dextro admoduin
quereretur, pra:fentemanifeftaHepatis duritie , curatur a Medicis ac fi ex illius inflamma¬
tione laboraret.- Verum intra quatriduum poftquamextinauseflet, jubeora LudiRcflore
cadaver aperire.
,■ Incifoitaque peritoneo, non tantum inteftinafed &alia omnia fellc tinda apparebant:
Hepar ptxtcreainftat filicis durum & exfangue ptorfus , uc& vix llylum admitteret , & ne
una quidem fanguinis gutta emanaret : Cavum ergo illius perferutando, veficulam fellis vio¬
lentia illa ruptam invenio. fhil. Salmuth.cent.l.OhCervat.iiu
5 02 Anatom.Praa:.Lib.III.Se6:.XVII.
Observatio XJ.
Bypechondrii dextri delor ab Hefatis duritie , ficcitate f reductus l. M/^nitudine ixjigui. Scirrbeft
cum magnitudine cyjiis fellea. 3. A tuberefe , dure. 4. Mifficante circa lebes extremos, 5. Inf^i
magnitudine uientriculum infra deprimente. 6. Cavaparteventriculo annexe. 7. Gbpusin hqar
e thorace defluxum.%. Avitio lecoris & fubditavefrca.y. ' '
§. I. X T Ulieri in dextro hypochondrio Dolor & tumor : Hepar illi durum , iiccum , tota
j[^Xfubftantia vitium fecerat. Tit. deventris delere.
§. z. Filia Sexennis doloribus Hypochondriorum affliAa , fraiSas tandem viribus obiit. Ifli
Hepar univerfum fere occupabatabdomen. Lib.v.tit. de FhthiJ.
§.3. Puella: unius anni durities erat in dextro hypochondrioiHepatinventumicitthofum,'
decem unciarum: veficula bilis grandior & nigra bile inflata lib.4. tit.de Febribus.
§. 4. Virgo 55 . ann. fentiebat punftiones & dolores in regione Hepatis, &e. Hepar erat al¬
bum , tubetofum , durum , exangue , Ex gibbo nihil exiit ftnguinis , ex Gavo parum, ride
Ut. '•{de Febribus.
§. 5. Hermanus N. circa hepar fenCt dolores vehementes : Hepar circa lobos extremos
valde nigricans videbatur, hde tit.de Singultu.
§. 6. Filia Sexennis poft lentam tabem doloribus hypochondriorum inappetentia viti-
busfraSa expitavit .
. In diSc&x c^divete , Hepar fire univerfum occupabat abdomen ventticulumque adeo ad
inferiora deprcffetat , ut quafi ab oefpphagp videretur fcparatus. Th. Barthelinns hijltr.
Ixxj.cent.iv.
INapptteatU) I^onJeie Hepatis inctefcentis ob cibos vita: necellarios lefpuit. Ucm.
impeditam circulationem deprefliis ventriculus
§. 7. Vir circa hypOchondrium dextrum vatios fehlit dolores .- Hepar afpeSu erat fanum,
fed concava fui parte cum ventriculo atfte connexum. Vide tit. de ventriculidelere.
§. 8. 1. TaiTinus cum febre affidua dolorem latetis querebatur & ad regionem Hepatis;
Girca gibbum diaphragmatis pars pulmonis tota in pus abierat , cujus pars tranfluxetat in
Hepatis regionem. Vide lih.i.. tit. de Literis dolore.
§. p. Pnerconqueftus erat de dolore hypochondrii dextri,' poftea fit afcitfcus: lecut
erat maximum , decolor , intus & extra durum : Cyflis fellea atro turgebat fanguine. ftdt
tit.deventris dolore.
O B S E R V A M O X I I.
' ^ . Hypechendrii dextri dolor cum duritie , ab Hepatis purulentia vulnus capitis fequuta.
Alius 'quidam in capite graviter cum offis depteffione luculenta vulneratus , cum noB
VJ fine vita: periculo evafiflet, poft menfes aliquot in motbum incidit: Vocatus ad eum',
de affeftus eflentia ac fymptomatis a Medico, qui curam ejus habebat , ac tum forte aberat
-nihilintellcxi: Affiftentes vero referebant Medicum capitis vulneri dudum perianatoma*
'Ium omne adferibere : Ego hominemiftericum ,cum lenta febre , delirio & totius corporis
Btrophiaconfpiciens , alibi morbi caufam latere fufpicatus , ac lecoris regionem manu tra¬
nans duritiem cum dolore deprehendi , eamque fedem male affedam , cerebrum vero lllas^
fum elTe pronuntSavi. Obiit vero ille eadem die.
In.diffeao capite, nullum prorfiis vitium aparuit : abdomine aperto , Hepatis fubftantia
fere totaabfumpta, ipfiufqueloco putrikgo ac purulentia tanquara infaeco inclula inven-
la eft: urina hominis, pro ratione lethalis morbi, ufque adeo vitiola non erat.'
Inftoriaqaam fallax fit conjeSuta ex folis urinis fa&a declarat. Exebfervat.Th.Mirmau-
ni Archiatri Bavarici.
MEiieum eafitis vulHtriJ Uteique ertot ajfcri- notavit quoqueomne* ilios qoi « vulneribus <apiv
bi poieft, Priori quidem, quod fccundatii mot- tismortulTunt, co*queftos anteobitumde dolore
bi rationetp -non habuerit .• Pofteriori quodignotatit lienis aut hepatis .- stqnc in cadaveribus illorum fe®"
BbfcclTas Hepatis vulneribus capitis fatpe foccedere per iiivenitabfcedutn hepatis , quem per ttanfomp*
Ea autem metaftafisa pluribus jamprideui fuit ani- tionem fieri arbitrabatur, quia tunc temporis vulnus
snadvetfa; PignpisUb. 4. chitatg, cap. 9. minima plane ficcum confpiciarat j&itfierletbalia figna cer*
capitis vulnera interdum lethifera animadvertit , fed cilfimum putetur, Pa. de Mxrthtttis obfetv.GhiroI|*
ferefempcrabfceffiiinjecoretepetto. BaJ/omus libel- XV.aicfe fzpi£meobferva& quod quando in
iodcconvalUGnibuSjObfetvatumaitia plerifig eo- vulneribus collam incipit dolere, parte potifl>®“®
tumquia vulnere capitis infigni perierunt, abfccflum poftica& laterah , tunc materiam patolentaui delaW
in concava Jecoris parce hdtuiiic.- P.M. SUgtUus ad thoracis Ss abdomicis caviracem , qus longiun
§. Tali Tattatco, morbo Dod;or M. Bol^acius affligebatur, utrorum a Tartaro Hepat
obduratum efiet , ubi malam eoncoftionem,atque male lufflatumficiei colorem, crebraiq}
prVffloues ae pnnaiones dextrilateris, iub nothis codis fenfit, brevitque leproiiis fafhis eflet
nifi confiliis obtemperaffet , utilli, fine arrogantia hoc didrum voco,- duas fete manus a*
rena ac lapidibus plenas per urinam depuli,"idie, fi mea medicamenta contra calculum
«futpat, expurgantur Tales morbos pridiSos ( Vide de Tabede laf iUis mefedteriive-
nas ebjlrmmibas) ut male fiifflatum'coilorem,dyfenteriam,punaiones, febrem cum infolenti'
bus mirifque accidentibus , quas omnia adfctibete moleftum eft, muitosinPomerania,quofe
dam in Bofufiia & Matchia offendL Szpe enim tanti lapides in hepate coagulati 'reperiun-
tut, ut vix credatur. lahMnesHemnlib.dentorbhTmmis.
S.3. UtaPeucetoaccipio,treslapidesrepertifueruntinHepateHier.SctibsE : Eorum
nnus prsccipua: magnitudinis , dimidiatum fere columba: ovum adzquavit , totus angulo-
lus, colore livido, ox phlegmate & humore melancholioo conglutinatus : Ita vero Epatis
carni adbzferunt , ut panniculo lecur tegenti contigui eflent , omnes modice folidi. Kent-
vtmnus lib. de Calculis.
§.4. In Iecore& aliorum olim , &poftremo Senatoris, inventos lapides atros vidimus,
quiin aquam in jefti, intumuere: In remigis Hepate unum duriffimum carnei caloris dilutL
Sctliger Exercti.l%o. xum.
Batteti4Batam.Tom.ll. . Qq » §.j.La»
304 Anatom. PraS. Lib JH. Sed.XVIf.
§. 5. Lapidem, amygdala: nucis quantitate , in jecore Pandulplii Tyranni conjugis
repertum fcio, in quem interitus illius czt^un rejiciebant medici : Mitthiolus 'Bjifi.sdlu.Ct.
§. 6. Annoi559. Fallopius injecorefulpenfiquiaquelapides, parum inter fe diftantcs,
. magnitudinem ciceris a;quantes reperit Domin. Leems Art. mtdendi lih. j. cif. 6.
- §.7. In quibufdam cadaveribus reperiebamus interdum lapideas quafdam duritiesin Je-
cinoris fubftantia concretas. K XnuavetU c/if. 6. 1. 10. dent, curandi.
§.S; Cuidam Patifiis extindo meminimus grandem, cum evifeeraretur, lapidem i leci.
nore exciliim , quem ex phlegmatis aliqua , & aliqua melancholici humoris parte coagula-
tum fuiffe lividus color indicabat, Gajpar. Peucerus de FraJUgiis medie, p. 310.
§. 9. Dec. IO. 1647. in Nofocomio Lugduni Bat. obfctvate licuit in Hepate humano Cal¬
culum nigrieantem , durilTimum filicis inftar , cochlea figuram habentem : inhzrebat pum-
lentz materi* ex inflammatione ptegrefiahic ptoduda:: Reliquum Epatis feirrhofum om¬
nino, imo vatiis locis eattilaginofum quafi. Genrdus BUfius ohfervatie.medic. 19. pag.t,.
§. 10. In quadam repertus calculus lobo lecoris adnatus, ovi columbini magnitudiae,Ke«
tamen viva de illo' latete querebatur Heer.objerv.i.p.%
§. II. Dom. quadam annor. 53. temperamenti fanguinei, gravida jamdum menfelX.
catatrho fufFocativo repente extinguitur : & cum tempus partus jamdum imminebat,
foetum excidi, extrafto foetu matricem iterum componebam , mattifque cadaver confuere
incipiebam , cum mufculi abdomi.iis extrado foetu confcederant , tetigi maflam quandam
oblongam unius fpithama:, duram aliquo modo in dextro hypochondrio , quam cum etiam
tangendam darem aiiantibus , omnes clamarunt efle alium foetum , putantes fe pedem in-
fentis 'tetigifle : Ego veto aliquid aliud efle praedicens , aperui faftam futuram , incifioaem-
que feci, &: inveni in inferiori parte lobi Hepatis accretam cyftidem longam unius palmi,
duriufculam , parumper plenam & bene in&r&ara, quam a fubflantia Hepatis modefte libe¬
ravi,' (i abfque ulla venula, aut alio canali intrante reperto , ad tabulam extraxi : Hujus
membrana itadenfa Sifortis erat, ut forfice eam fcindere vix potuerim, cultro vero mini¬
me , aut certe cum fiimma difficultate : cujus concavitas erat repleta humore aliquo glutino-
nm - . jjjgjQ fpiendcnte , & tubricante inftar vilci nigri quo capiuntur aves , qui humor
ofus fuit, ut cum vix a cultro , a manu plane non, nifieafevo inunda, uti fit
s fuitlapispau-
tamglutinofus fuit, ut ci
lo minor ovo gallina: , qui per medium feauti confradus refplendefccbat ac fi nitro' plenus
fuiflet; cortex erat durior meditullio, alias infipidus& nullius odoris: Mirum cft quod in
illa parte nunquam ullum dolorem aut faltem gravitatem perfenferit , licet de CalertBe-
patis Domina ha:c femper ponqiiefta fuerit. Ex obfervat./). /. GeorgiiGrefeliiMediciPwh
Observatio XIV.
Hypochtndrii dextri doler a calculis in vejtca fellea contentis.
§. i.'^ 7* IrgoVeftalis continuis fub dextro vexabatur, mors', om-
V “>a illstfa inteftina, Ab Hepate pendebat folliculus fcllis , qb ’ pondus inclufi lapi¬
dis, ih fubftratum inteftinum incumbens: ac illud inteflinum, inoffenfo fellis folliculo ,. l^is
jllc attriverat. BaUonius Par ad. ilir.exJjDngitB.pifiela 57. Tom.i]. ferejittslih.19. ehferv.ift .
'§. a. Adolefcens queri fenfim ecepitdeftomachi & hjpocho^rii dextri doloribus s Ma¬
gnitudine dolorum ftadus deceffit : Fcllis vefica aperta, intus ai. calculi reperta K«wa-
nus lib. de Calculis.
§.3: Languidi certe folatii eftpro matrona N. doloris gravativi , ciraa regionem Hepatis
pro uCirpata competentia medicamenta durantis , & in tumorem notabilem abeuntis, cau-
fam in calculos vefic* fellea: occultos convertere., propterea quod fimile quid non ita pri¬
dem in Barone quodam, de confimili dolore in vita conquerente, poft mortem fuerit in¬
ventum. Bernardus StieberusadCregoriumIierJliumObferv.A.-;.lib.4..
ViTtum dolor talis lapilloram Uloram pathogno- pilli plufqoam dneenti tepetti fuBt , jcconf^e
raonicom fignani cenrei! debeat.mcritoapddme liibliaDtia plaoe exefa , de doiote vero gbvatiro
dubium: Enimverojamdia eftcumNobillN.Icnta dextri laceris aibil unquam conqueftos cft, idc’*
tabe cxciaftom rccarctn : In hujus veftca fcUea Ia- ibidern. -
§.4.' Comes quidam feptuageuarius, amultis annis quoties in ledo fe convolveret, pon'
dus magnum , moleftum , & ex una in alteram partem delabens i regione Hepatis perci¬
pere poterat.
■ ; Huie poft obimm lapides duo ingentis maggitudini; in vefica fellis reperti funt. /aW'
m uild. ceht. 4. obferv. 4+; § y Mol»
De Hypochondrioram Dolore. ^cy
S.f. Multi rcram Medicinalium hiftorici, etiam ad fatietatem uique, lapiiiorum in ve-
fica fellea inventorum fecerunt mentionem : proprerea &meum efTet accjuiclccre , nili
admodumrarus cafus ad enarrandum m&adegiffct. Fuit magni nominis Vir Theologus
Polhante,qui per bene longum tempus fcnfit graves lateris dextri dolores , poftfitiim-
modica preflus^&potuoppletus nimio, faftus eft hydropicus.- Medicus Bsrowfqui
btium hocce Medicorum pro parte fua averruncandum prarfiimpfir, & quidem non parvo .
luccefla , dum aqua intercuremeafere omnis per urinaria vafa deviabatur , & detumefi&\
abdomine & pedibus , fpes, Icd vana, reftituendi patientis, florefeebat , Infixa namque hujus
inaK fpina localem iftum dolorem non poterat mentiri , quin de novo pedes Sc abdomen
longe majori tumore extenfi, mortis celeriori gradu accelerantis , & ita mifete anhelan¬
tem fufibeamm patientem cultro Medico exponendi , expirante anno 1671. caula
fiiiflent.
Fada cadaveris apertione , nihil magis fpeflratores in admirationem rapuit, quam quod fe-
renullum membrum index tanti mali apparuerit: Tandem lbtexlcprodit,Veficafelleapa-
rum bilis, fed ejus in loco orbicularem, ex novem aliis figurse triangularis , fibi invicem in¬
cumbentibus ,facitiquemanuleparabiiibuslapillis, conflantem lapidem , mole quam pon¬
dere grandiotem,fubnigticantis,fubvitidaniis & Iplendeniis coloris exhibuit ; /Indrcis Cnof-
feliiisi»»iifce!Utt.curiofisa»»ii67z,Obfervat.-io6.
§. 6. lae. Spoetlin ( vide hijler.lih. i. Tit. de Puralyji ) fere perpetuo dolore quodam com-
ptelBvo 8c tenfivo prascordiorum conquerebatur.
Aperto imo ventre, Bilis in duftibus cholidochis vitellina redundavit, preflbque parenchy- ■
mateHepatis copiofe profluxit: Veficula foris albicansfimili bile flava implebatur, fimulque
continuit calculum magnitudine nucis mofchata:,qui caufa erat doloris a longo tempore cir¬
ca prarcerdia gravantis Sctenfivi: I.Ittcobus yv^ef ferus Exerc.de Afeyl. f.yp.. fyc.
T J Ejicula hile flent imtlehttur'} B lis propria cyfti dere,preflii, dolore ac fuffocatione, rodtn, ardore , fitf,'
y (iaquir Feneliut Pacfi.lib.£.c.5. ) nonaunqnaai iracundia, 'Si fi quaado comparccfcac, febribus incct>
tancopeie exupecar , ut bape in ingeprera diUendac mitceocibus.
tnagniiudincm: Ac tum fane iulefta eft gravitatis pon- ' , . - '
Observatio XV.
Hyfechewdrii fsijlri dolor ab irtfUmmatione Lienis , jurulenti fteii 1. T tnfo ah
illius ^ Hepatis inflammatione, i.
PHiligpus HeifT. Chirurgus AuguftanusC a calculo veficarenefius, VideTit. de hypogalirii
doloribus) triennio ante obicum febre afFcftus fuit, cum dolore in hypochondriis per
leptimanas duas , a quo femper pondus in eo loco fenfit.
Illi Lien ab extra compaflus inventus , qui diflea:us multum puris fudit , quod amplam
cavitatem exederat : An verotamdiu in tali vifcere latere pollit purulenta materianon diC-
puto, VechJletterusCafuv. Decadex.' ' '
A Q^femferpendusineelteo /e^»] Nervum ob- cum agri de ejus doloribus conqaemntnt.led parres
jLAtinuit Lien Ut membrana fehfum habeat & quia funt adjacentes qu£ lege coafortii ab ipfo afficiuaroci
no» ingreditur parenchyma, hinc fit ut obrufo Spigeliut Aitat.libli.ctp.i
admodum fenfij fit ptaditns: Neque enim dolet ipfe
_§. Filios N.in febrem incidit cum fumma hypochondriorum tenfione: Splenis & dex¬
tri Hepatis lobi inflammatio aderat. Vide tit.de febribus.
Observati o XVI.
Hypochondrii finifiri pulfatio a Liene denfa crujla & cartilaginea incrujlato.
TTldimus in Eunucho quodam Licnem tam denfa ac dura cartilagine incruftatum, uC
y inde adimeretur inftarctaffiorisalicujus corticis: Qualem catcilaginofi Lienis con¬
ditionem delineavit nobis vir fagaciflimus Realdus Columbus lib.xv. Tulpius obferv. med.l,
i.cap 2.%. '
§. 4. Similem membrana: Lienis conftitutionem obfervavimus in Viro Nobili &
^riff D. Alexandro de Hatfy , cui a pueris Lien moleftias multas intulit ( Eide hifioriam
tit.de ventris tumore) Ille enim , vafta: molis , tam denfatunioainveflSpbatur, ut novacula:
aciem eluderet,cotonati argentei eraffitiem duplo fiiperante , mere cartUaginea , omnino
fimUi ventriculo galli Indici , Ad pulfationes- & punfturas ab eo vifcere illatas retunden-
cum admotum eflec celebrciiludEmpl.de cicuta, alias efficaciflimum, nedum inde
Bonetid>iAtom,Tom. II. C e 5 fol^
jo ^ Anatom. PraS. Lib.lH. StQc. XVII.
folatimn percepit , ut deteriorafibaus evalctit , imo delirium luccefferit : a membranxfyi;.
ect denfitare vaporum difBatio cohibita, fermentatio am bilis ibi reconditarauSa , aeva,
potum mentem peice llentium ad cerebrum elevatio &da.
De Hypochondriorum Dolore. |o7
Observatio XVII.
Hjfechsndru finifiri deler dr T ^mor tb infolesti lienis miigmtudine.
VTr Cstlebs , rufus , 30. ztads annum fiipergreflusT Siniftrilateris dolore & minore mut
torum annorum decurlii emaciatus , Ifterico haud videbatur abiimilis , ciborum erat
appetens , fed urina; laborabar difficultate : confilib plebeiorum amicorum potu liberaliori
zgritndincm moleftam depulfiums , Icx eer^vifia: portas uno fpititu eduxit , unde nigrrema^
tcax fupervenit vomims , quem zquo excipiebat animo & fidenti, ratus cognita hinc mor¬
bi caiifa, facilem Medicis patere viam ad curandi methodum : fed fcnfim triennio elapfo
mortalitatem exuit : Ante fatalem halitum , ob (phinfleris refolutionem , urina ante parca
copiofejse fine difficultate effluxit.
Poftridic mortis cadaver aperui , in quo vidi l. Omenmm exile , meleflterium pingue la¬
tis : Inteftiua tenuia flavo colorc tinaa omnia : Hepar a rubore naturali parum defleaens. a.'
Vefica bilaria pallida , tunica craffiori : In aperta ferum crudum , nulla bilis tinfiura : plena
quoque granis nigricantibus , laplUifque piforiim magnimdinc , qui viam obftruxerant quo¬
minus bilis has expurgaretur , adeoquein corpus univerfum repulerunt. 3. Lien infolitse mo¬
lis, longitudine duarum fpithamatum , fupta renem finiftrum, ad os ufque Ifchii ejufque
cavitatem extcnfus : pondus quatuor- libras atquabat civiles : color vatius: albicabat qua
parte coftas attingebat , tunica ctaffiffima candida , corio bovino fimilis , ut levi opera manu
fcparati a parenchymate potuerit &exficcati: Exficcata autem tunica , quam mufato afler-
vo , gluten ficcum pet omnia refert: at illa parte qua: corpori obverfaerat , membrana fub-
tilior nigricabat : In ipfa fubftantia fteatoma erat infardum , adipofa materia conflans,
nucis magnitudine parenchyma reliquum latis fanum.Ctf/»«ii»r|/zk.?^.Anat. quoque vidit
lienes XX. libr. pondere , quos cartilago exterius obvolvebat. 4- Adhzrcbat lien firmifr
fiintdiaphtagmati , ut difficulter feparari potuerit : unde fpirandi difficultas , quam am¬
bulaturus fuerat expertus. 5. Vas breve varium, nam quatuor vente ampla: ex ramo fpleni-
co tumido , prope lienem produda:, in ipfo ventriculo longius protenfa:,fanguine fcatebant:
hinc vomitusilleniget plerifquefpleneticis & huic homini familiaris: 6. Pancreas ffinum : vi-
cinahuic erat glandula parenchymatiLienis fimilis,quam ladeam in fanofuifle credo. 7, In
abdominis cavo feti eruenti portio qua:daro. 8. Renes utrinque nigricantes , intus nihil mon-
ftri alebant , dexter epati per petitonzum adnatus^, finifler lieni eodem modo fiibledus , In
pelvi finiftri parum hsrebat puris. 9. Reclinatis inteftinis & retractis , inveftigaturi in alveo
yeficam urinariam, prima fronte vidimus nullam , at feparata peritonrei duplicatura , prodiit
poft catarada latens. lo. In thorace & pericardio moderata feti cruenti copia. Cor totum
quali adipe oblitum moUiufculo, fetum biliofum continente. Pulmones liberi quidem a co-
ftisjfedcandicantes & exfucci,:; Bsrtholinas cent. i. hijior. Ixxx.
Observatio XVIM.
tJyfechondrii finijlri doler k liene , in etvn farte fijjo ob iclupi inficium,
QUam incertus Medicis verus Lienis ufus,tam certum ipfius vulnerati periculum, rnaxt-
me fi acies penetret ad majoresarterias: Sed quis vidit unquam molle hocce Lienis vr-
fcus medium diffindi ab idu forisillato? videtur certe fimile quid literis eonfignaffe Aqua-
pendcns,de Empirico quodam percutiente malleo tam vehementer indurati lienis fcirrhumj
ut ipfe rimas , &Eger vapulans ageret animam : Ofer. chirurgxsf.^t.. Sed loquitatdcLiena
indutato,eum noftra exempla, in medium adducenda, fint Lienes vere tnolles:quanto autem
fragilius dummmoUi,tanto utique rarius erit obfervate Fifiuramin Liene leni quam duto.In-
ter ludicra puerilia idus fuitfcipione,in regione Lienis, juvenis 14. annornm,cum infignidoto-
re ac tam frequenti animi deliquio , ut poflridie ejus diei vitam cum morte commutaverit,
licet foris nullum confpiceretur vulnus; quo etiam caruit Textor ille , quem a fimili idu ino¬
pinate vidit occifum Oudekctka, pagus millepafluum ab Amflclredamo diftans.
Vidimus autem in utroque cadavere Lienem ut mollem , fic in gibba patte , in qua ta¬
men idum exceperat illatfom : ut in cava contra evidenter fiffum :. vel potias ampla rima
tantum dilaceratum , ut in illa fiicile duos occultafles digitos ; Mirabantur certe quam plu¬
rimi cur rimas egerit, & non potius ceflerit idui molle ae pendulum hoe vifeus. Sed quid
non laederet penetrans baculi vis ? imo quidrefifteret perniciffimo impetui? quem tam vali¬
de adegit verberans manus, ut ne ipfe quidem aer innoxie fi^ftlnuiflet tam fiibitam ipfius ve-
bementiam. Nic.TulfMslib.-L.ohfervst.xxix.
G e ^
:joS Anatom. PraQ: Lib.lil. Sed XVII,
MAjsrei arierus] Qnarum tarione fobinde pnlfat, non a moto cordis? cujos fyftole ot onivetfc corpori,
adcoqae sUaaandovehemcDtec nt coftas fc- ficcoannoaicaotorpotiffimom illis arteriis qincirQ
lienis corpos. Sed unde reciprocus i3:aum ordo ? an- cujos hoc pado iDacmentam pueator impediti.
Obsiuvaxio XIX. ,
Hypochendrii dolor i Liene femiputrido ^ Beftte , ventriculo annexis.
A Perui corpus I. Agers Chirurgi , qui diu conqueftus fuit de imbecillitate totius corpo^
ris, praefettim veto dedolore hypochondrii fiaiftri,cumdejcda appetentia & fiti con¬
tinua; Ufus autem farpe erat mercurio fixo, five vita:, qui cum antimonioprasparatur.
Aperto abdomine ', inveni Hepatis colorem omnino mutatum , erat auteta color ejus lu¬
teus vellutulentus,fubftantiamolli,laxa8£ ptitrida, invenis autem ejus fanguis erat nigri¬
cans , tenuis tamen , vcficulafcllis turgida & plena ac fatis magna. Lien etiam pallidus
erat , & fere cjufdem cum Hepate coloris : fubilantia fimilis i. e. femiputtida cum aliquot in-
cifutis : Utrumque hoc vifcus proxime arSe ventriculo alligatum fiiit , ita ut vix feparari
potuerit; ita ut etiam dumlienem fepatare conarer , prius rumperetur quam k ventriculo fe-
pararetur , cum veroad feparatieaem-Hopatis devenilTem, & parum & leniter proceffiflem»
mox & citra violentiam ventriculus ruptus erat & epati arde connexus , ubi fumma cum
admiratione interiorem ventriculi tunicam omnino eortofam , ac fi fepticum fumpfiffet, te¬
peri , & ita quidem ut quafiin lacera vefte frufta plurima dependerent , nigricantia, atque
ita putridus erat, ventriculus ut leviflimo negotio difrumperetur , oum tamen alias tunicas
ejus fint robuiiiffimjE , atque etiam fumma violentia vixrumpantur , prasterea omnia turge¬
bant flatibus. In pericardio humor erat fat copiofus , at non fanguinolentus , vemtn cla¬
rus & inftar aqua: pellucidus : Ih cordis bafi , ab anteriori parte adhzrebat corpulculum tnu-
cofum ; Hanc ventriculi cotrofionem ex ufu didi mercurii provenilfe puto , quate caven¬
dum ab ejufmodi medicamentis , crebriore pratfetdm ufu. I. R. Sal^annus obfervtt. 4»^;
Observatio XX.
Hypochondrii finijlri dolor d. lapide in Liene inclufo.
LApideminIieneNobilisfocminacreperi, caftanea: magnitudine , fubalbidnmj alabu®^
mollitie , pondere unciarum duarum & femis & drachma: unius , laminis ovorum p^"
minibusinvicem cruftatim involutis, fimiiibusconcretum, erat harc fosmina juvenis,
mafa , quz lubinde plenilunii tempore graviflime ex finiftro latere ad triduum ufque affl'gc
batur , quo exaSo dolor eo ufque remittebar , donec novum plenilunii pundum inflarer.
Turnebijeras in 3xami»e urinarum.
Obsea»
De HypocHondriorumDoloie;
Hyfochindrii fiaijiti dolor d liene imus jutrido , exterius ■
• inteffo & incttlfato.
^ y ir quidam confultiffimns quinquagenarius ,aliquot feptimanis conqueflns eft de appft^
'\/ titucibiSfpotus plane proftrato,& doloribus finiflri hypochondrii: cui cum elyfter
emolliens efletinjeftus, excrevit primo cum excrementis, poiieaetiam ilneiis, magnam
fimguinis atri copiam, & multa ftufta carniformiafoBda, catonea: vel juglandis magnitudi¬
ne , nulla aqua folubilia : & tam multa , ut tres vel quatuor lienes ex iis potuetint componi:
Duravit ea excretio tota ea die , fecunda & tertia plane ea iubftitit : quarta iterum
elyfter emolliens & leniter abftergens applicatas , a quo iterum ter feculentumfenguinem
6i aduftos humores dejecit , fequentibus diebus excrementa plane naturalia fuerunt : Mor¬
tuus eft XV. morbi die.
Corpore aperto , repertus eft lien prima facie integer & falvus, diflcaa autem ipfins
membrana , qus integra erat , tota lienis fubftantia effluxit inftar amurca: Se fecfc
fanguinea:, paululum foetens , Seadeo totaliter corrupta, ut ne fibra: quidem vifeeris -
apparerent : Pra:ter ha:c fub liene confpiciebator corpus quoddam glandulofum , inftar
farciminis tenuioris, oblongum, lieni , ventriculo & duodeno annatum , quafi videas pan¬
creas dilatatum & extenfum , pluribus vafis Sc duftibus donatum , dufum, folidum 8r molle,
Ipfum vero Pancreas nihilominus aderat, dorfo firmiter annexum & vafis magnis fubftra-
tum,ntfolet. Semertns.
Lhn primo fteit inuger ] Notatu dignata quod tione pernitiem mano^t judiatijimus vride
habet Clar. Plommirdioge DifpatatioDC de tumidum^ pror/m Uvidum acvirefieia idmfiot tffet.
Tumoribus Lienis, habita fabj ptsfidio ClatilC Dre- (ifcalpelhdiffrilimagHmJomiJnJlorpiturigirrimu
■ , . - finiplicitetobfttaaos& ctpiomprofitdmt.Keia]it'{iuClaX>.DttlmurtiK-
Hyfochoxdrii fmijlri dolor o liene f utri , mog»
Jahurro dijleato. x. Putrido, i.
A Lien, & in piagnam molem excreverat, yidetit.de Febribus. "
§.a. Viro potationibus nimiis indulgenti, dolores hypochondriorum , maxime finiftri
fupervenerunt. Lien quadruplo auSior , durior , nigra amurca diftentus. yide lib.^.tit.
de Dyfpiieeo.
§.3. llluftr.N. variis affeftibus implicitus Dolorem quoque Lienispercipiebat, Totusille
poft obitum putridus repertus eft. yidetit.de ifchurio.
Observatio XXIII.:'
imejlini teauis dolores fdjo lieni adfcribj,oJlendtf Anotome.
Quoties inteftini tenuis pars fiiperipr ac ventriculo proxima dextra: lumborum regioni
fuperftrata, mefenterioque fubftrata , dolorem patitur ,‘toties a loco affefio Lumba¬
ris nominatur , inteftini tenuis pars huic proxima , .& in hypochondrio finiftro a lumbis me¬
fenterioque liberius exfurgens & affurgens , lancinationibus frequenter Se diftenConibusi,
cum notabili ac permanente quandoque duritie affligitur .• quamvis tunc Lieni feri, licet
perperam , illud malum & dolor vulgo adferibatur, & a Medicis nonnullis, przjudicio in¬
veterato , contra manifeftam ex cadaverum feftione multiplici petitam expeticntiam:l?o-.
lorem iftum appellarem ego ilecoaSedtohypochondriacum : Fr.Syk/ius PraS.tih.l. c/tp.l4_.
^lo Anatom. PraS. Lib.lII.SeS. XVIL
Pitllt tiferibititrlani ,&cA 'a<P^Kam fkxia let: Adeo non protfoj de nihilo «ft, quod fynjBtotM.
jmveus Lienem rcfpiciens {P^ultsduU* ad tkfinut. ta nbiris infeftantia , enm illoram caB& jo,^^
i6.) cum ventriculo , mefenietio , hepate ac rene fafimliniadfcritimmr : fiqnidcmipfcnont^^^
propinquius, cnnaquc.pwcocdiia , aliifque partibus proprias inordinationes sliispartibnsaaigac,^^^'''
longe diffitis, remotius commanicat. Hinc caula infuper peculiares illatum noxas luit : Quod tata™
patet, quate non modo fingulaifthsec vifceta & partes perperam vaporibus hinc inde tranfmiffis adttibiuS
ptoptctLienit^eliaapleaoBtnt.vetnm&vicevetla, cum ejufinodi cnjufque affedtes ratio formalis^
cur lien indifpofitus i morbo quovis'i moleftia, communicatione per novos fefta plerumque confit
'in qualibet, iftatum partium excitata, penutbatifo- Willis^aum.emhietp.17.
Observatio XXIV.
j Byfechondrii utritifque deltr , maxime fmifiri,- a fittriljeite ^ f utri
ftnguine in finifiro hyfech.
IO.Formaget dolores ad uitumque hypochondrium , acprarfertim adfiniftrum tfolo mj,
nus appulfu dolebat: manifeftus eratpuKus in Liene: nos aneurifmaelTe fuipicabamui.-Eo-
dem die quo reda eft vena exolutus eft, difFufo affatim fanguine.
putrueratLienij>umoli&nguinisiiniilroinhypochondtio magna copia reperta eft,
B^lhniits earadifftt.i^.
|rv tfaum farguixt ] Qui fi per venam i tunicis pertinaciter hastft.veluti avellitur) cumoaf.
f / Lienein ventriculum tendentem, aut pet alvum culis ipfis connexis , & fpatia murculornm irtompeni
nSiflet ,nifi fetvati (quia pettuetat Lien ) faltem ab invicem divellendo, eos patie; eodem fete mod»
vita diutius protrahi petaiflet. De hoc verum quod uti in peftore in pleuritide falfa , dolot pundlotias
ait Hippocr.in eeaeis , Quibus praetrdUrua delttes, fuccingentis toniae caufa : confert autem plutiumin
mrisvemrieuli, hepatis, f artium tirea umbilicum, hi valida mufculotum abdominis atttaaio,pcr motos
pmguute per alvum egifie jervantur, ne» tgefle miriu»- mox d cibo fadkos , & ptifeteim qui pet equitationem
mr. fiunt, dum in ephippio fedentes, pedibus in ftapede
- Prafirtim ad jinifirum ] Puuaotias quidam dolor, innixi , conatu quodam cum fpititus retentione mot;
fenis iioquin , labito in latete plerumque finiftto culos abdominis ftiingunt: eadem ratione ficutifpat
Ibboritot , quem Germani Lienis punftionem , cum d mum fiatulentum in aliis corporis partibus aeddete
Idene illum prodire vulgus credat , vocant : Accidit oftendimus : Ob quam & canfem mufculi in loco do.
prefettim poft cibum fumptum , fi tunc corpus valU lente elevati tumorem aliquem quandoque , qni loac
dios equitatione, vel motu violentiore agitetur, appa- illic apparet , procreant , St fi fttingantur cingqlo iaa
lentc interdum tumore qualis in fpafmo flaralento tera , ut io fpafmo , fi contrario nixu murculj reusi
eppaterc folet , admodum pungens St lancinans.ptae- hantur , dolor cefiat velroirigatur. Adeo ut hic dolot
fetiim refpiratione duda, mitefeens fi venter (Irin* fpafmi flamlend fpecies aliquajexiilat, nec alio qqpm
gstur , Iponteque tandem, remittens : qui petitonoei ad effeSum mufculotum abdominis.St pcritonii ab
affeifti caufa evenit, cum illud ventri undique ante invicem divnlforum , teferti^poffit : Frequentius au-
tetroqne expanfum fit : Caufa ftatus Gepenumero exi- tem in latere finiftro quam dextro accidit , venuiculi
ftit, qui ip intervalla peritonsi (quando illud diften- caufaineofede latentis. St quod io eo hypochandtia
tum ttaiftomque fupta modum , i partibus quarum plores flatus coliigaocut. Platcr»straS.lib.lddp,iit
Observatio XXV.
Hypochondriorum dolor ab infiammatiane ventriculi ad fupfurationem dedudl£
DN. lixor (<* Tit. de ventris Tumore ) conquerebatur de hypochondriorum dolo-
’ re , maxime de fiqiftto. Ea mortua apertus venter , ex quo ingens copia flatus era-
pit : inter inteftina & peritonamm inultus humor aderat ; circa larus finifttum apparait pin¬
guedo innatans, quae fufpicionem graebiiit effe vel ex enematis vel ex iurculis : Rem inquifivi-
mus, invenimus foramen circa mediam ventriculi partem ad fundum, hinc conclufiuJifind®
anflamihatiohem ventriculi quae fuppurata effer, 'Ssc. Bx obfervat. D.leh.Bauhtni.
: • , Observatio XXVL
Hypochondrii dolor a ferramentis in ventriculo contentis dre.
pago Fungenilal Sichfletenfis Epifcppatus ditionis agricola,quum crudelibus dolonffl
tormentis in altcrphypochondriorum latere conficeretur , fiibitoclavum ferreum &h d'
Izia cute manu apprehendit; quem Chirurgus novacula exfeidebat nec tamen dolores cef
ferunt , fed in dies magis r ecrudefcebant , Quare ctim nec aliud doloris fore remedium mffen
quam mortem fufpicaretur , arreptocultellofibi guttur ablcidit.
Qui demortui ventriculum incidetunLin eo lignum teres & oblongum, quatuor ex chaly¬
be cultros, pattiminftaticrta: dentatos,ac duo ferrainentaafperareperta fuerunt, quorum bn-
gulalpith^z longitudinem excedebant: aderat & capillorum inftarglobiinvoluctuip= Cbt-
jci nonalia’^ quam jDasmojlis {txc ingcfta&c. latngius^ lib-h, Spff . jS.
De HypochondriorumTumore. 311
A Cjcodsmonc ofafeflos njiii vomita ejedQe qaam ex imo manarent , ori admoveri : Hos tefel-
conftat, quas non e cotpotcedad quidam crc. Ht citaram exemplum alj /£ Htirt obfctvat.S^
dant, fcd 4 cacodaanone illadenie oculis , tan- p.m.sp.
O B SE RV ATI O XXVIL
//« fixiori deUr gruvitivia i Celo duris ftcihus ohjlrucio. i. A coli
iaJUTnmotuae, i. A colo futrefacio. 5.
f J-A \ Uliet in colicam paffionem incidit: Gonquerebatur dcalvi difficultate, dolote
lYJLUii finifttitenfivogravique: Sentire enim dicebat fe ibi pondus 'aliquod gravo
'tanquam plumbi maflam : Inveni Colon, juxta Ventricnlum , flatibus expanfum : Reliquis
in locis , ad craffum inteftinum ufque anguftum ,fa:cibus craffis duriique in globulos coacre--
tisinferdum. yide lih. i. tit. de Pardlyji.
§. i. Inveni dolor fixus in hypochondrio finiftro , in regione coli , cum ardore, fiti &c.In*
ventus eft ablceflus in mefenterio & colo , ea potiffimum parte qua: fundo ventriculi fubllcr-
nitur. ridetit. de -vemris dolore.
Matrona a conceptionis periodo , menfe quinto , male coepit habere & odavo men-
fe periit: conquerebatur de magno Ihbflepatis regione ardore : Inventum eft Colon intefti¬
num hac in parte denigratum & putrefaftum: Idem hoc malum in duobus vel tribus aliis eo¬
dem modo afflidis deprehenfum fuit. Coiter ia Ohfervat. Ar.atom. ^ Chirurgicis.
Observatio XXVIII.
Hypochondrii dextri dolori contufwne &. mflirnmotione iatefiihortim , omem,mefemerii
circi originem , & mufculsrum pjoadum' drc.
DUo famuli joco digladiantes, & fegmentis alTerura longioribus armorum loco ufi.unus
aromatarius alteri piftoriin hypochondrii dextri lateris infimam fedem, coxendici
proximam, fegmen adeo violenter impegit, ut ftatim dolorem illis fentiret , qui adaudus in
dies, in crus dextrum, quod obid asgre movebat,quoque defeendebar, ficque afflidus,fcbri-
citans, aliifque accedentibus fymptomatibns extindus eft- Nullum fignum lethale extrlnfe;
cus apparebat, iieo in latete affedo, nec capite, ubi quoquo, fed levius petcuflus erat.
Abdomine fedioneaperto,thoracifquefedehuicproxima, utredius omnia in confpe-
dum venirent, primo intuitu inteftina in latere Ia:fo , maculis quibufdam lividis & fubflavis
notata vidimus , omentumque' inteftinis infttatum , fimili eoiore vitiatum j uti & veficulam
' fellis pene inanitam , coloreque felleo flavo portionem inteftini , 'qu* illi proxime incumbit,
admodum lata macula tindam , uri & fepti tranfverfi fcddn dextram , valde quoque flavam ;
& lividam •• Ex quibus tamen nihil certi , an hoc ex idu in eo latere fado prodierit,aut mor¬
ti occafionem przbuerit, conjicere potuimus,donec convolutis inteftiais,& depreffis e dex¬
tro abdominis finu infiniftrum, hepateque lutfum elevato, mefenteriivala , circa illius origi¬
nem, ubidotfo adhaeret, & inambituillius,8c adha-rente illiinteftino penitus eruenta& ve¬
lati Gontufa, ploafijuc mufculos, illi lateri fuccumbentes , fimili modo affedos deprehendi-
tnus. F.pUterus obfirv.lih.t. p. Orji. *.
■p Xquiims inflammationem in corporibus mor^ rit) occafionemque huic dolori, in latere dextro,’
JL, mis nec rubore nec tumore , ut in vivis , ied a: & in crure quoque , propter mufculos pfoas didos,
didis indiciis fe mani fellantem , in hac abdominis ad femur defeendentes , illudque moventes, fefe
rcde,& conrafionem aliquam 'enarratorum vafotum,' oftetentibus , mprtique tandem, cem nullis/emediis
& patrium , ex idu illo fadam faille ( modo non & coercita fuerit , fotteque in abditis iftis locis non po-
eiyfipelas, illic ubi bilis effuTa tingebat panes, fue- tuiflet occafionem pcebuille conjecimus, ' Idtm.
Observatio XXIX.
Hypochondrii dextri dolor ah ahfcCjfu intra mufculos abdominis ^ peritonaum contento.
Quidam 53. annos natus a rotis rheda: bene onuft» circumrotatis fijper hypochondrio
dextto fiiit vehementer conqaaflatus , fine tamen coftarum notharum fradura : diar¬
rhoea & vigiUis oh CTUciatus atque dolores comitantibns :; Methodica curatione ab initio nc-
gleda , febri iymptomatica fuperveniente , tandem viribus collapfis , vitam cum morte com-
I mutavit : Ratione finufofpioip aderat partem affedam fiiifle jecnrtat veto poft obicum lon-
j ge alitet oNervatumfoit, nam antecoiporisdiflcdionemtctegihypochondrium, quodnon
erat durum fed admodum molle: ergo Hepar non fuiffe primario l^fum, inflammatum aut
I «duratumcoajeduta a&tpii Uctat.
1
I
512 Anatom.PraQ:/Lib.IILSe3:.XVI.
Piimo itaque incifis informa crucis abdominis mufculis , ftatim ex dextro laterem
ria pumlenta copiofc effluxit ad libram femis , fine ullo abfoeiTu in jecore apparente,- apofl*"
maenim intra abdominis mulculos & peritonxum continebatur, z. pars Omenti erat^ifcrf
fui adnata , iraut novacula illud feparare necefliim foetit: 5. Hepur mero fitum obtmthatfiib m
dituUio diaphragmatis , ad finiftrnm hypochondrium inclinans , & ftemicoftis nothis u
quaque beneficio membranarum annexum , quod digitis foit fepatatnm. 4- Magnitudo al).
fceffiis tanta erat ut pugnus grandior in eo abfcondi potuerir, fitujecorisaliorfum tranflam
5. Ventriculus fatis magnus fitum obtinebat ad finiftrum latus magis urgentem , ob ablceflni
grandioris ptarfentiam. B. LanpxedeUus ofud. Borthol. cent. ij. obfermot. xlm.
Hepatis fulpcntiora in t&ntutn ispe relaxari uc
Ujfochendri dextri dolor oh enormi Renammignitudine, Betitis & lienis. 1. Ah Hepate inflamti
to. Pancreate ohJlrnBo. z.,Ah Hepate infarcio,. Pancreate mi^ao. 5. Ah Hepate ventricule aff-
xo. Pancreate , Mefenterio induratis. 4. A Mefenterii ahfcefihus. 5. Procet diorum afiusa tumere
plegmonofo circa umhilicum. 6. Pracordiorum ceUahentium jenjus oh renes Jecori affixos. 7. Pra-
cordiorum dolor a renum vitiis. 8. Sinijlri dolor oh Renem in fedem lienis depuljum. 5. Dextrido-
lor aperitonao ^mufculis vicinis a feri acrimonia commor jis. 10. A Pericardii dr Cordis fmijlra
regione ojfeis redditis. ll. Dextri dolor a pure intra thoracis cavitatem conclufe.lt.,
§. i.T-NNofodochio curavi aperiendum corpuspuella:, qua: per multos dies conqueftaerat
in Hypochondrio dextro ; Rejecerat tatnia: vermis longas partes faspius purgata, addi-
ditis vermes expellentibus , unde partes tejefta: foerant.
In Thorace pulmonis finillrapars extenuata , thoraci adhairens : In Abdomine copiofum
ferum. Renes ampliffimi^ magnitudine admodum excedentes.- Hepar amplum : Lien ni¬
mis magnusSi mali coloris : In inreftinis copia vermis Tatniar. Mx ohfervat. loh. Bauhini.
§.2. Juvenis habuit inflammatum. Pancreas tumidumgt extuberans , pute ac pituita in-
farftum, cujus contumax obftruftio Cimmas prarcordiorum anguftias in fingulis febris accef-
fionibus excitavit. Videtit.dePebrihus.
§. 3. Vir Nob. dolore hypochondrii dextri diu affliftus foit , cum ventriculi & diaphrag-
matisrrompreffione : Heparmagnum, multis abfeeffibus refertum repertum eft. Pancreas
admodum ingens Scc. jridelih. z. tit. deDyfpnaa.
§.4. Nob. dolor erat in hypochondriis , lumbis Sic. Hepatis lobus orificio venttieuli po-
fteriori erat affixus , a ptatcedente inflammatione: Gum pyloro induruerant panereas 8£
mefenterium Sic. Vide tit. de ventris dolore.^
§. 5. In indiis a:gri fzpe tabefeunt , gravitatem tantum fentientes circa umbilicum K
hypochondria .- In iis mefentetii fubftantia faspe infignem abfceflum patitur. Vide lA- a. ttC
de Phthift. ^ ^
§. 6. lac.N. quum acutifflmo enfe venter effet perforatus, paulo poft extremaftignetft
Prarcordia vero immenfe incaluere: Inteftinaomnia cranteonfoffa. Et ingens circa umbi¬
licum tumor phlegmonofus. Vide lib.c^. tit.de Vulneribus.
§.7, Quidaminmagno zftufitiens, moxabhaufto vinofirigidiorefenfit ptateordia qu^
fi fibi collabi. In mortuo renes ambosjccotiaffixosvidi, & manu abftraxi mea. Vide lA'
■x.tit. de fhthif.
§. 8. Diflecm feptuagenarium qui xx. amplius ante obitum annis de intolcrabililaterntu
llh dextro dolot ah ojfe femoris erojo cariofo,
X T RgcbaturRogeria, Corbinelli filia, in ilibus dextris doiore fere perpetuo : quare mul
V tis diverfo tempore vocatis Medicis, cum unufquifque pro ingenio fuo pueliam curaf
fet,&pra:fidia omnino nihil profeciffenf, c medio tandem fublataeft.
^ate confilium fuitincidere corpus mortua: , &inventum eft os femoris erolum , maxi
mamque offis partem in pulverem redaaam. Bexivemus caj/. jg.de Abditis.
Anatom.Praa:.Lib.lILSea.XVlI.
additamenta.
Ob S ERVATIQ I.
HyfochondriidextriMerabittremixmiimhijttxuventriculifttf.
* /^ Omslehan. Buftifia luUus Febre maUgna {tuae epidemU) correptus eft*. Febrenj
autem hanc malignam eCe conftiiutum eft; , quoniam quaaquam mitis cft , vires
tamen protinus dejecit, naturales quidem, ii alvum, & urinas fpedemus , vitales autdn, fi
pulfum exiguam & invalidum fentiamus: urina ab initio turbulentiam habnk. etf ^ecol
lore , quem inde paulatim in dies accepit , prarfcrtim hodierno j;qui quarmseft , cujiB fo!
rum in iummo valde plumbeum eft , paulo infra iummum colore variat , non tamen val¬
de ad flavum vergit; Pulfus parvi, duriores SttonfiTentiuntur: Adeftealor vehemensiit
Hypochondrio dextro, multa corporis conflidatio , Lingua mollis & humidaiHypoche^
drium dextrum vix appofitos digitos fert , nedum comprimentes , nepolfimus intetftingni-
rc an folus ren affedus fit, membrana: namque & ligamehtajam tenfa & plena funt qua:ten-
ifio cum febre eft , & ita ab humore febrem movente fiat , ecrta:quc fuipieionem inflammi*
tionis faciat.
Hie decima feptima die incipiente extindus eft, corpore penitus confumpto,ptiusquoi
ipfe morbo tacito contabuerat , vitibus anomalibus Semoventibus fefe fuftentantibus mi.,
tabiliter , fenfibus tam internis quam externis .• urina: fuerant varia: , dolor hypochoadifi
dextri rediit ,8c tumor inde ad inguen longus fpedans, neque tamen durus,
Difledo corpore , in dextro hypochondrio erat uter magnus , fua amplitudine ventticu.
Ium tumentem flatu fuperaUs , eundem ventriculum calore imitans , pure & flatu plenos;
Hunc Renem effe contendebant , quod ego probabam difficillime , nam neque pus minxe¬
rat, neque vivo hominiillejocustamtumensfuit, quanquamdoluit, ut vix tangi patere,
tur. Et lingua in tanta inflammatione nunquam ficca, quanquam renes non ita ventricu¬
lum Se linguam afficiant ut lecut. «»/»&. zoo.
A P P E N D I X.
Z)e Hypochondriorum Graviute aut Tenpone, AffeHioms HypechondriacA
perpetuis comitibus.
A Ffedio Hypochondriaca eft GravitaputTenfio ia dextro aut finifttoHypochondrioi
cum melancholia, anxietate animi, lalivatione , appetitu audo autproftrato: Gra¬
vitas autTenfio hacc , eft oaufa reliquorum malorum: oriuntutqueacaufaaliqua implente
dextrum aut finiftrum hypochondrium: Repletioilla illic loci contingit vel in vifeeribu^
velin cavitatibus : Vifceta funt hepar Sc lien, autambofimul; teplenturque a craflb humo¬
re , pituita fcil. aut melancholia Si vero a fc'ro in liene , aut a bile in hepate, non fit per fe ftd
per accidens , dum tantum ab obftrudionibus harum partium humores ilHc reflagnant, nec
bene expurgari poffunt : Cavitas in finiftto hypochondrio valde confpicua in Anatomia , fi-
taque inrer lienem , ventriculum , diaphragma 8c omentum , In dextro non ita confpicua
Z>. FfraUus tamen ( quod a:gca: quidam fionnunquam conquerantur de gravitate aut tenfio-
ne paulo infra hepar ; conjicit Sc in dextro hy pochondrio cavitatem efle inter hepar , ^
nem dexttumb & colon: Cavitates ha: faltemfiniftta:, (ut quidam putant,) a natutaibi
fiint&dse , non tantum ut excrementa reciperent, fcd etiam nt vifccra fibl invicem cedere
poffint, dum moventur. :
Observati o II.
Hypochondriacamulieris JJen eapartequa ArterUingredituf crufia-
cartilagittea iavejlitus.
MEmini anno 1665. in anatpmefoemina: hypochondriaca:, caLienis parte qu» arte^
ingreditur, Sc plurima deinde ejusfiiperficie, cruftamfuifle abnatam, non cattiia
gineam adeo, quod aliquando compertum, fed lapidofam valde, Se ferro ufque renite^
tem , ut Se cum crepitu refiliret : craffities dutats membrana: , qua maxima erat ,
nummum fecile fuperabat : penitius infpcda ex lamellis coaluifle videbatur , pattim exhau-
fto nutritio rore, partim pet^Co ipiritu immiflb.
Deluero. , 51^
MEmfatanat antcarolagmem , Gre ligamenta in oportet qtis fefe in tam atqnc incerta ipari
os obi%e(cere, circa balinptzfertim cordis^ gar , hic membrana:, illic tophiinduacnataram,crei
vendis ficcifqae animalibos , & ienelcentium avium diderim in plurmis iblidorum gradnalcm efle ranra.
tendinibus, tum aliis tum Cl- Stetoni non temel vi- ripncm, & quemadmodum ex cattilagihe aut tendi-'
fumeft, ac tophi induere naturam paulo rarius: Vidi ne os fit, ita ex olle tandem, compa&sardKuspar-
lamen edam certa occafione, monftrante Clar. Car. ticnlis,_pleolaqnehumiditateetSnnaa,tofumantfi-
Drelincuttio , Ameriam dcfcendentem , poriffimum licem nafci , ibi flexilibus magis , hamofifque parti.;
,m ■ variis in locis totam in lapidem indutuille, culis, hiepaueorigidioribus, &petpunaacohsctel^
mediis arteriarum fpatiis quafi jurato exceptis, &ca- eentibus. lah.Nictl. Piublinia MtJctU, emitJ.M».
vitate falva, mirabili plane oflcnto: rara em‘m vis fit i6io.&hferv.y.
APPENDIX.
Lafidei in Vefici fettet fe^e inacxie fine dalort in hjfKheniriis gefi/tri
' bfiendit Anatome.
I i, Umanno irijXi Monfpelii verlabar Dom. Georgius Scharpius , Profeflbt publice
narravit /c aliquando Mpnfperridiffcao corpore Lidotis cujufdam , in cyftidc fel¬
lea triginta lapillos , carbunculi inftar pellucidos Invenifle.
§.i. CunlEminenc. Cardinalis Ft.Gulielmi, ex familia Gomitum de Wartenberg anno
ififil. demortui cadaver fecaretur, catceris corporis partibus ac vifcetibus lanis, in vefica fel¬
lea , cum pauca bile , lapilli 67. forma partim triangulari , partim quinquangulati , in medio
plani, coloris prafinl ,'quprum novem avellana: parva: magnitudinem , reliqui pifa ada:qua-
bant , reperti liint. loh.HehiigittsOhfervat. Med.tl.
§. 5. Anno ifiiS. in apertione cadaveris cujufdam Senatoris , reperti in vefica fellea cal¬
culi , quorum quatuor figurae quadrangularis magnitudinem nucis mofchata: aequabant , re¬
liquorum magnitudo paulatim imminuebatut^ad pifi majoris , fcds inaequaliter totundita*
tem : Nullum ab illis vivente homine hepati aut ejus , quod mireris , officio damnum infere¬
batur : Veficae altdfius ulcus illum extinxerat. idem ex fichedis D. Gregor. ^eccij.
ANATOMI^ PRACTICiE
LIBRI TERTII
SE CTI O XVIII-
DE ICTERO.
Obsiuvatio I.
I&eri caufa confifiit flerum^e citra “veficam felleam, aut circa
iffiam •verfius Hefar.
C T E R I c A affeSio , ex communi pluriniomm confenlu, exoriri llatuitur id
quantum flava bilis, e venae portae finibus, in pori bilarii duftus non Pmninoj
aut non fatis excepta, in mairam,fanguineam teftagnat, eamque vitore fup
( unde etiam cutis inficitur ) inquinat; Obfttuftio ifta multis modis fle vatiis
in locis contingere folet : Quandoque enim fit juxta extremos urriulque genetis valbrum,
fcilicetvenzport* fle poti bilarii fines; quorum intercapedines, ob hepatis parencfiyina
intumefaaum, aut alias viriatum, nonnunquam comprimi fle obturari accidit , quaprop¬
ter hpmor felleus c portae vafisfeeretoriis, in vafa altera excretoria minime traduftus, ia
^guinem regurgitat : a. Humoris fellei tranfitus interdum in mediis pori bilarii dufiibus
intercipitur, in quantum fcil. horum cavitates materia, aut vifcofa, aut fabuloli, flenon-
nunquam lapidea implenmr ; uti paflim cernitur in jecinotlbus jumentorum hyberno tem-
pote dum fceno ac fhramine vefcuntur. 3. Ex pbfcr vatione etiam Anatomica conftat , Ob-
fttuttionem laeri cauiam nonnunquam in ipfa vefica fellea , aut in meatu cyfticb fieri , fi
quando enim illa lapidibusimpleta bUem non recipit , aut hic obturatus aut coalefcens, bilis
vetfus inteirina defeenfum inhibet, humor ifte, quamvis a ianguine bene fecietHS,.in maflani
ejustefiuete cogitur,ad£dque morbum regium parit. .
Boaeti AnatomiaTom. IL ‘ Dd a Contra
8. ntt.fog. io.[ta. t.(fip.k
)rimi$ vipetaiam morius , «que potu» genetofiot eatuifle. WiUis Fharm
Observatio If.
Ia iBertcis Koafmpereh fervatur Daclus aut Ixte/li>i/tlts aut Cyslicus.'
Ia iifdeia folitt acidior evadit fandis.
)Bfervavi in diffedione laerieorum non fcmper obftruftum elTe Dudum aut Inteftii
\c.m2alLQ.y^voivsx.tr.Sylvius?raciMb.l.caf.xlv').%.'j. . .
In oujufdsmiaetici mortui feOione tnemini mc aliquando pbfcrvarefanguinemfoiito i
Deldero* -
tina c<tnatj & deinde pet mediam fere nodem fe hinc inde jadat, nec dormire pMefh dein-*
dc obdormifcit, fed vix per iemiboram continuam : Non affumir nifi jufcula. Totus fere of-
fcus. Alvus morigera eft: quotidiedejicit, excrementa albicann Vires animales quoad mo^
tum fuBt valde debiles. Appetitus integer, etiam fapor,digeftio male habet.Refpiratio quan¬
doque diffioilior, imprimis a fumpto cibo;eonqueritar de&igote ptsefertim infpedibus.NB. i.
iBero raro febris conftnBa eji. a. Non tantum fuferfeies catis fed etiam ipfa caro iSltricoram flavet,
qaodexcadaverihtts dijfeclisfatet.V).Sylvias]aAicax acidum in eo nimis acre, propter dolores
graves, appetitum integrum : Pituitam item vifcidam abundare, propter diuturnitatem mor¬
bi fenfum doloris gravativi, quare fequontia ftxkcifai.V,.aq.cochl.menth.aa.lj.theriacf.l&^
iattdj>f.g'-ijfjr. cochl.%. m.^.Maii. non eft fine animi maerore aiger, propter uxorem & liberos:
Heri non aflumpfit,led hodie aliquot cochlearia miftutK,unde id commodi habet quod dolor
in hypochondriis non eft tantus.lteretur itaque miftura loMaiiUie, praicedente nofte melius
(blito dormivit, & ille dolor qui inftar qinguii abdomen afEciebat,magis ad inteftora tendere
videtur,dejicitcommode:F*ce# paulo magis tinft* ac antea fuerant, ix. Uaii in pejus ruit ofa
defeaum medicamentorum; Iteretur miftura die 8.pra:fctipca,iy conqueritur de doloro
magis interius quam exterius urgenti: Serifit humorem in finiftro crure a genu ad pedem
ufque : Fotfan in hydropem incidet, quod facile fieri poteft,&: fzpe fir.Senfit frigus & hu¬
morem per totum corpus diftribui ab affumpto potu, quia fotas cum farte fituita Jolutafet
venas lafteas in corpus diftribuitur. Iteretur miftura die 8. pra-feripta. NB._guiinbydrofem
incidentes multum bibam, ia iis fleramqaehydrofs flefrimum in abdomine maniflSat , ^i vero
fobriifunt in fotu, iniis fleramque in fedibusflef rimam manifeaat.i6. Maiiaoa ajjfuimus No-
foGomio.l7.1evamenfentit,pergetutipra:fcripto;i9.jl/a« proficit in meliusTxo. die ha-
buit patoxyfmum febrilem & quidem frigus cir*>io. matutinam initium fecit. Conque¬
ritur de debilitate genuum : Dblervat in ipla febre quofdam dolores, prtecipue circa articu¬
los, qui fimul ac in fomnura incidit, caput petunt, & tunc qflafidilirium fentit, Die xi. per
totum corpus dolorem moleftumfentit& debilis eft, habet quod fumat: xx. Dolor per
totum corpus auftus ; Surrexerat circa meridiem , & frigus tunc fenfit , nunc aliquem calo¬
rem habet ,,pulfus eft ftequentior. Appetitus proftratus , fauces ficca: Tf,. rad. fetrofl fcenit\
afjtiaa.lj.coq.inaq.fara,incdat.lxxv. diflolvefyr.de ^.rad. pj.fdl.franell.^j, m. xj. -Die
pWus paulo melius habetjfebticula levior: Prarferipto uti perget. xS. die conqueritur de
fapore falfo , quem in decofto deprehendit ; Lingua flava eft quali fifla; -Eftus, deglutitio
&rcfpitatio difiicilis , Emaeiatio. V^.aq.fetroflel.flnnic.aa.lj.flr.de^.rad. Svi.occul. cancr.i&.
16- ffl.' 23, die paulo melius habet : Utetur przfcripta heri miftura. 50. ;f:e itere-
turmiftufa x8..3/e«pra:fcripta:x.i»»« iteretur miftura io. Maii pratfciigta, if,.Sacch. alth
pf 6. Apaulo melius habet , Pulfus robuftiof , dejicit fponte , appetit varia , fed fimul ac
quxdam exiftis qux tantopere expetiverat comedit , naufeat eadem : De deglutitionis dif¬
ficultate conqueritur: videntur propc*gulam quxdam puftulx albicantes inftar aphtha¬
rum. aq. flttv. q.f. adde f aulam aceti &facch. utetur tefide fro gargarifmo ; Iteretur miftura
xS.ifta/iprxfcripta.p. deglutitio adhuc difficilis : pulfus paulo robuftior: habet quod
fumat. 10. & pejus habetac heri .-pulfus paulo frequentiot: in robore ac magnitudine vijt
judicatur : Refpiratio difficilior , Sitis urget. Per 8. jam dies amarum in ore fentit faporem,
imprimis vero hodie. ?£. aq. ciebor, fcenic. aa. J;. fyr. de j. radie. Ij.ff irfal. dulcis Sj. m. N.Syr.K
radic.vim habet ineidendi,folvenffi pituitam viCeidimSfirit.Salis dulcis ad appetitum.ii.rfie de
vigiliis conqueritur. Alimenta commodius appetit &canfumit, alios in codem'ftatu. Habet
medicamenta. II. Iteretur miftura. 10. lanii przfcripta:adde laud.op. gr.ij. ob vigilias.
Aflumatvefperi dormiturus: 13.:^« commodius jam fomnum fumit: habet medicamenta!'
13. /«a.appetitusteftituitur. Somnus mediocris, vires dejiciuntur: 17. rfie eodem modo fe"
habet, V-.Safon. ven. nuc.mofch.magnitudine,diflolveinlaae dulci, caf iet quandoque cochleartj.
1%. die iteretur miftura 10. lanii prxfctipta cxp.die appetitus indies reftituitur magis magif-
queaflumptaalimenta minus folito gravant: vifus ante biennium. obfcufari ccepit, & nime
in dies magis obfcuratur. dievi.. /»». conqueritur adhuc de fummacrutum debilitate: Ap¬
petitus permanet integer poftquamfpir. Salis dulcieftufus,Somnus impeditus & vigilL
fere continuz , De vifu obfeurato valde conqueritur , videt tamen lingula debito colore
Of.. aq. eufhrdij&.flenic.lj.flyr. coehl. fcenic. aa. §B. sfirit.falis dulc.^jdaad Of.gr. ^Jin cochleatim
fumat , 15 diteoXot feraper moleftui. Videtur aliquanto clarius videre adftantes : putat
felicius fefe habiturum ab affumpta minori mifturx quantitate, cUma majori alvus femper
adftriaior fit. Appetitas omnino reftitutus , alimenta eriam reSe fapiunt , carnes tamen
non generantur. •^. Sem. cannabis, decoque in laBe dulci , capiat una vice ejus decofti 3ij. 17.
dic melius fe habet: heri male habuit a decodo cannabis fem. ob ejus alTumptam
copiam, cum loco 3ij. dimidiam pintam hauferit : habetadhuc quod fumat, 30. die ft:.f.,c
mediocris ; nonin pejus ruit, nec multum etiam proficit: Sedens vel decumbens xgrefur-
git : Habuit aliquot abhinc annis dolores in finiftta feapula & toto fflo latere , ad inferiora
D d ^ ufque
5 20 Anatom.PraQ.LibIIl.Sea.XVIlL>
ufqae qui«nnc celTant. Iteretur miftura lun. prarfcripta. Die i. lulii in dies migis ma-
gifque proficit , color faciei non amplius tam flavus , clarius etiam quam prius videre po. ’
teft: habet medicamenta: diei. lui. in dies melius habet ab aflumpto decofto cum femine
cannabis. 3. 7«I. in eodem eftftatu.- <//£4. proficit : Iteretur mifl:uraa3.7«».pr*leripta.d«c7
proficit in omnibus , -excepto motu corporis ; iteretur inift. Die 8. in eodem ftatu, adde tai.
lun. praelcripta: 0/. mac.fiill.gutt. 'Hi. diep. lui. iteretur miitur.a3./»». praifcripta,
adde ol.ol.mac.fiiIl.gtt. iii.die 14. iteretur miftura 13. luxii prarfcripta adde ol. mac.fiill. gu. i».
difcutiendo flatus 15. in eodem ftatu, «r Die 17. urina vddetinfta, alias in eodem
ftatu: die 18. excrementa albicantia funtminufquc mollia. Iteretur miftutai3. 7«». ptafcri-
pta , addeol. mac. flHl.gtt. Hi. die ao. in eodem ftatu , habet medicamenta : die 11. iteretur mi-
ftuta 15 . prarfcripta , cum gtt. Hi.fl. macer. Die 13. in eodem ftatu : Ad tumorem pedum ute-
lur decofto furfurum cum fale , pro lavacro pedum ; die 28. iri pletifque levamen fentitjfolz
vires debilest excrementa alvi adhuc albicant; pergis uti dccofttJ cannabis cum laftc : Ite¬
retur miftura 23. 1»». ptzfcr. cum ol. mac.gtt.. Hi. Die i.?, habcpmedicamcnta : Die i. Aug. ite.
returmiftuta 23. lun. cnm gtt. ol.ntac. Die 4. iteretur duplo mift.23.jlun. prarfcripta, cum ol.
mac. gtt. d.jitctur porrodecoftofem. cann. cum laftc ; Anno 1664. die 10. Nov. frequentan¬
te iterum Nofocomium Cl. Sylvio , invenimus eundem quod ad omnia fymptomata iterum
in ftatu pejore : omific ufum decoftifemin. cannabis : Proterito menfe cum exiret aliquan¬
do in publicum, capitis dolorem vertiginemque fxpettuseft, & deinde etiam capillorum
defluvium^ Sanguis etiatnprarterito menfis tempore copiofus e natibus efiluxit , fputumque; ,
faaguinolengun dejecit, quod fine dublb fluentis fanguinis parte ia fauces decidente ita
tinftum eft: Somnus paucus, interceptu^ alvi dejeftio mulca ,- Excrementa albicantia.
Pcrtresdieslevemhabuitalvi fluxum cui% torminibus: Parum fitit, appetitus cibi inte¬
ger, beneaflumit, fedgravaturabaffumptis, neque nutritur fed fenfim fit macilentiouTu-
mor levis in pedibus , hydropis initia, ventris tamen tumor adhuc nullus eft : Lancinafiones
in articulis inferioribus ,ut in flexura genuum , Scc. Sitis nulla. ?£• rad.galaxga,ei!ul.camf. at.
i&. fem. aniffenic. aa. ^j.fummit. abftuth. abrotoni., aa. man. B. concila & craffe contufa indan¬
tur facculo,fu{pendanturque in pinta vini, De liquore bibet mane.. Infervict medicamen¬
tum., ut ejus ope defeftus bilis adinteftinanon defluentis refticu8tur,fitque loco bilis ibidem;
Die ii.Hov. queritur de fiimmo dolore lancinante,in dextro hypochondrio, imprimis , quo¬
ties corpus dextrorfumintorquet; Plus dejecitquam ante, parum quidem fingulis vicibus,
detur farpius: Affundetur iterum praifcriptis fpeciebus vinum , contiriuabitque in ufus ejus.
Die 13, excrementa adhuefubalbida: hodie mane alacrior fuit quam nunc eft, Hypochon-
driidextri doiores adhuc ientit: Subindequoque aquas circa ventriculum quafi fluirantesi
unde metus eft leipothymiar, hodie non tam frequentet dejecit: Die 14. habe medica : ditij.
Nov. capitis doloribus continuo infettatur , lancinationibufque ih dextro hypochondrio,un-
derefpiratioquoque impeditur: Parum quiefeit. C|uocicfcunque affumit vinum pta:fcti[H
ptum , levi vertigine corripitur : V idetur medicamentum illud bilem nimis acrem reddere,
abftinebit proinde per diem ab ufu illius : Die ly. ante tres dies incidit in gravedinem & tuf-
fim :; Excrementa nondum tinfta ; Subinde eardialgiam patitur , Capitis dolor ante gravior
quam nunc : Quater dejecit : In hypochondriis adhuc malum perdurat ; fupetiori anno gra¬
vedinem fimilempaffus eft. 0/.. aq. beton.getrqfel.fiaic.aa.^j.^^beriac.f.^vj.laud.og. gr.iq.J}l‘
de radie. m. Die 20. affidens foco paroxyfmum febrijem fenfit , A i^uraprarfctipM me¬
lius paulo habet Die 21. melius habet : perget uti medicamento , quod iteretur. Dieis- fenfim
magis debilitatur : Non poteft jam tandiu extra leftum fc fuftentare. Heri velperi iterum fe¬
brilem paroxyfmum paffus eft , cum levi ftigore per univerfum corpus , unde foronus magis
ititerruptus fuit. Videtur Quartana, cum die etiam ftnfcritparoxyfhaum : Copiofc ho¬
die dejecit, retulftque excrementa jam magis cinfta fuifle: Servabit cras illa: Dieif. Nov.
fenfim magis labefadiatur,: gravedine & tulfi molefta jam ab ofto diebus laborat , qua: ang^
tut ab humoribus a capite in peftus defeendentibus : Dolores in hypochondriis jamrcMf-
liores : Non habet medicamenta; Iteretjrr miftio I5. prteferipta. Excrementa fimiliahete-
nis ,& adhuc albicantia. Die 2d. hac hofte quater liquida dejecit, nullrf purgante fumptoiC^
lorexcreraentorum manet coeruleus ; Gravedo &tuffis perflant: die 27. aeger debilis eft, pm-
fus fimiil ; hac nofte & interdiu quinquie&dejecit & liquida: dieiS. habet aliquantulum me-,
lius , bis tantum dejecit, obiit I. Decembris.
In feBione hac okurrebant , Cutis univetfa flavefeens. Aperto abdomine membrana:, “
pinguedines imprimis, flavo colore infcftac, carnes nonitem , quarfolito magis tantum p^
lebant & flacci<la:erant. Penis glans tamen fiavefeebat. In abdom. infignis quantitas a-
quofi humoris , qua: in magna quantitate fpectata rubra ,in parva vero flava videbatur, eo¬
dem plane modo ac fi croco tinffafuiflet. Qiia: in fundo erat aqua rubicundior erat,^^ f ^
fanguinis colorem magis accedebat. Intra tunicas Qmenti otuoris aliquantulum
Decidero.
batar, qui copiofior in abdominis fiiiido occurrebat firmiter, & in longutainftar Polypi
concretus & cum liene eohasrens : Omentum variis quafi glandulis interfpcrlum, quaspin-
^edinem corruptam Gl-Sy/f/er judicabat. Lienis membrana tenerrima erat, ut & tota
f-us fobftantia, quz plane languinis concreti confidentiam habebat, flbrsc tamen fatis firmic»
In una ejus parte membrana ad notabilem latitudinem rupta erat,ita ut vala ejus apparetentt .
Ex illa fine dubio fanguis profluxerat qui aquam illam in abdomine contentam adeo tinxit,
quem mirum eft nonmagk aoncretum & coagulatum fuifle.
• Ventriculus cum intettinis flavens tumenfque ; Golor hepatis ex flavo obfeutc virelcebat:
Pulmones lividi & casteris inteftinis flaviores. Cofta: valde tenera: & nullo labore frangibiles
Sc fcilfiles. Gl. Sjhius ealHem aliquando ejufdem duritiei in aliquo qui aneutilmate obierat,
deprehendit: Folliculusfcllislblito major ac bile tnrgens, colorfique albi, cumplerumquo
fubviridi , videatur. Dexter ren valde exilis. Separatis dudibus bilariis, epatico nempe,
cyftico & iatcftinali fedaque proxime fubligatura, infuperiore epatici parte inftituta, fo¬
ramine, immiflus ope tubuli leniter flatus ad inteftina fine impedimento penetravit, uti SS
immiflhs humot coeruleus. Immifliis deinde ab inteftinoverfus epar flatus etiam facile ia
folliculum fcUis penetravit , nullo tamen modo potuit inde iterum exprimi : quod &.Sylvius
jam antea notaverat : Diflefto per longimdinem inteftinali duftu , apparuit in illo materia -
vifeida. Du^s cyfticus magis hians, five inflexus verius epaticum quam vetfus inteftin»-
lem. Bilis in folliculo coatentajuftovifeidior, colorifque diluti, ita ut immiflum linteum
non magis tingat quamutina ideticorum. ImmiflusindudumHcpaticumflavus.obferva-
tusponettare in ipium etiam folliculum, ubi is epati annexus; Intcflinum tenue nonitain-
terius obdudum pituita vifeida erat , uti folet alias : Pericardium cum fuapinguedine flavebat
impenfe. Liquor contentus paucus, flavus , fubfalfiis & parumper amaricans. Cranii exte¬
rior fuperficies flavens : Oflis frontis interior fuperficies colore flavo infeda,oa:terorum non
item. Durameninxflavefcens, ut& liquor fub ea confpicuus cujus fapor non erat nota¬
bilis. Tenuis meninx minus flavi : Cetebtilubftantiafatis alba: In ventriculis liquor latis
«opiofus,limpidus,fubfalfus: Plexus choroides valde glandulofus: fubftantia infondibuli
extremain quam definit, fiibrubra , quodammodo carni fifflile , quod fxpius obfetvatuc.
Matthias <^.ehfer'v.i9‘i.
Iclerus a I ecere indurate, lafiRis referte.
tC Eminiego nonnullorum , qui ab Idero in Afciten delapfi erant , lecinofa vidifTe adeo
JVi dura , & lapillis adeo plena , ut novacula ptrefeindinon potuerint. Oedonaus ad cap. 5.
REligiofus toto corpore fubviridis referebat colorem qui Gallis/«»r/K! morte'.
In cadavere defundi nulla obftrudio aliave reperta foit ejus caufo, prjetcrpatenchy-;
ma Jeeinotis concolor, leh. Rhedtaseentur. i-ebferv.i.i.
iSierds ab Hepatis vitio qued Cmxfaiest erat,
COmitls Chaulnei filius Ideticus fadus eft & mortis appetens : is annos natus i4-oIln9
veiiuftulus , Icpidulus & bona; indolis , fecilis , poftea veto illepidulus , morofiis & fiib-
ttiftis , cecvicofus. Ideticus fadus derepente : febricula , alvifrefievium albicaas,{ixtetes &
«orruptum, iiaperfeveravit per dies ij.medioamena obftinate abhorruit : Giim nil talo
12 Anatom. Pra6:.Lib.lII. Sed. XVIII.
gitaretur , ftridebat dentibus, id interrogata non refpondebat, mane vox querula & ho^
)ilis : tota dic ««pa»©-. convellebatur nofte, velntexftadeuserat: vox inarticulata & ejula-
> magnus ,convulfiones, morsjExfpirando e naribus excrevit nefcio quidfubnigtum felnb.
ride : Dubitabamus an id acercbro eflet, an reeurfos liquoris medicamenti quod datua
at ad os, labore ad nates.
7» e/? auod mortis caufafuiffet. Pulmo vitium:-.
Icier/d inteliinx tumefacio aff aruerunt dr coloris citrinl : Pericardium humore dtfi-
tutum , Sanguis i/t cordis ‘ventriculis concretus y ^ ipfius cordis
fttbjlantiafravi coloris y &c.
CUmN.N.Tonfot fenus degeret, cum amico affluentius pranfos effct, A comefiione
nonnuiliselapfis diebus fenfim ia Idreritiam incidit, ac procedente tempore totum
illis corpus virore defcedatum cft , bine nulla cura adhibita in fetuitatem & dementiam it.fi
fes, ac tandem vitam cum morte commutavit. _ ,
Cadavere aperto,inteftina tumefefta.apparuetunt & coloris citrinL-petieardium omnihu'
more deftitutum. Sanguis in cordis ventriculis congelatus , 8c ipfius cordis fubftanti» ftasi
colorisjcaput tumefeflaim: labia admodum gtofla,Pulmoncs coloris citrini Sc fecundum aW
nigricantes, ae mediaftino & pleura: adhasrentes. Lien mollis ac diffluens , Sc alia nonnulla
fignaatteftantia veneni propinationem. Zacchias^^fi. Medice Ijegalium lib.9.conf.iS-
bas i paftii 'fampco namqium ^gec coogacftas. lipfi, Tsriostumotes in vatiispartibusexcimic, uc
5. Accidenti» veneno probito, fnpetveBientia , cum alias in his <jai jam morbi proximi fiint evenite folett
«iipetn & vehementia at platimnm ittdpnt ’, noh tb- Citeca qua: de pnnahtis & anxietudine in univerfo
letante natura vim improviram veneni , Ted tepclle^ corpore habentur, &aiiarecenlita, ab ipfa bilis c5a>'
le conanie au ruperare. Contra vero £ ab ingeni- Cone faSa faiiTe notiSimum eil, &c.
Observatio VIIT. '
75er»r a lapidibus in -vefica fellea 6' catculisi
§• I- OaotRumoldus Vandcc Borcht. Leopoldi Roman. Imperatoris Prothomedi-
■I J cus, atratis ann. 64. Poftquam amnis quaniplurimis atrociffimo ifehiadico dolore
cruciatus 1 afthmate ac orthopnoea , utnoiaiifi reaareerviccipirare poffet j defatigatus, auri^
.ginofo corripitur morbo: quorum morborum diverforumque fymptomatum vehementia
natura deviaa, tandem fatis ceffit. . ,
Cadavere exenterato, pratter biila in pulmonibus tubercula, jz. lapilB coloris flavo fubni-
gti, fabarum minorum ac piforum magoitudinem adtequantes in vefica fellea ac poris cbofi-.
dochis reperti fuerunt, obf. Nicel.Gal.Beckers^edieiVieneBfs in MifcelLcuriof.anni 1670.
. § . 2. Calculus in cyfti felBs plerumque conctefeit niger , fed tamen levis , & qui aqu*
iminerfas innatat, neque, ut qui e renibus aut veficis evellitur, lubfidet in imo: Origo illi
cfl: a flava bile, qua: proprio receptaculo diutias coercita , nec tempeftive vacuata , nec
nova: influxu renovata, mimmin modum obdurefdt.- Id autem imprimis accidit cum
uterque cyflis dufius obftruitur. Hujus quidcm.neque manifcfta: funt nota: , neque gta*
via fymptomata , quibus certo ae facile detegi poillc: Atfufpeftusus efle debet quibus
•i geavis
324- Anatoin,Prad.Lib.in.Sca.XVllI.
. gravis SC diotnmus fuif lAems. Decrepitus quidam fcnex , in iram mirepropcnfns , poft
decefiiim finefellc ac ifine cy fti inventus eft in cujus fede ingens calculus concreverat. Quiiv.
. etiam pofl: didtumum laerum , oborto alvi pro Wio , hiqus namra: innumeros calcul^ m.
ftar pifi aut hordei, in plerifque extutbari deprebenditnus. Fernelias fathol. ■ ’
' §. 5. Alias fecai femulam fenio & morbis confcftam. Inveni in fellea vcfica dups: infign^j
'lapides cbsruleos quorum alter quafi ovi columbini ma^imdinem arquabat : laboraratdJu
’ regio morbo, ac ultimo febii correpta occubuit. Coiter libello ohferv- Artoiom. ^ Chirurg.
§• 4. Marcellum diflecui , qui multis annis Regio motbo laboraverat , ac fiibita motte ia-
terierat. Ejus Vefica innumeris lapillisplcna repertaefti &c. ndehifior.lib.i..
'mortepibiiil
§; j. Bononiarprofefforquidamnomine Beatus, habuit matrem fexagenatiamSquzcBia
diuriffime Regio morbo laboraflet , & continuo ciborum vomitu , tandem mortua eft.
ejus vefica fellea multi reperti funt calculi, &e. Vide hijlmam tit. de 'vemitth
§. 6. Brigida N. Uxor , nulla remediorum adjuta ope , Ifteritia interiit. Huic diffeijj
vefica fellis Inventi funt lapides ccerulei, fplcndidi, plurimi, angulofi , quorum fupetiicies
ita inter fe cohattebant & conglobabantur , ut unicus primum lapis yifentibus judicatus fue¬
rit : veficam fellis ii adeo oppletam ac extenfam detinebant, ut bilis nec recipi ih ea nec
permeare pofTet. !
Similes , xviij. numero, nucis Pontica: magnitudine in ConfimU AccUrolU ^ Mlizabethu
Ciffomi reperti, neutram tamen arquatus morbus infecerat. Ex ebfervat. Nereti Neretii
Mea. Elorerttim.
NEuiram t*mn ar^uatm morlm itfeeirat,^ hiftotiit infert quod ad obffroaum ponim bil«riani
AtmamencatiiChitutg. Observat. 48. &cyfticum,noafe[nper fequatut laetitia , fej bilis
ait fc apctuilTe cadaver cajurdamGdlijqmattociffi- quandoque erpellatut vtladieteftina, vel uterum, vel
tuis inteftini coli doloribus confamptus obiit , cui aliam patiemnobilcni.
Colon eaiicto occulto affcautn erat , ab obiltuSio- Sic anno i67s. menfe Janvatio , Autifabti (oomic
Ue poti bilatii, qua duodeno mretitur, a lapillo pi- ne Rivai^ tutor PetipneumoniaertiiiAa eft, In cajas
fum magnum squante , ut hinc ne tantillam bilis ex- vefica fellea repetti 44. lapilli , quotum maxioias
purgati potuetit.fcd ad colondepofiia fuerit, Item in fabam zquabat , teliqoi pifi & Icmus erant maggi-
cadavere Venetae , quam Caneet uteri exulceratus b ludine: Vultu, tamen Iiftcro nequaquam fedatusfoi:}
medio fuftulit , tepetiille fe vcficulam felleam calca- ttanfinilTa nempe Jaile non ad hnbitum Icd ad Pol¬
io inftat ctyftalii pellucido tcplccam&diftentam, ut mones,
nihil quicquam bilis recipere apta fuerit. Ex quibus
§.7. D. Luqaes Cliirurgas mihi retulit fe lapidem amygdala: magnitudinis , ^ cyftidefcl-
lea Iftero laborantis detraxifle.- bilis autem loco fuo , a lapide occupato , per totum corpus
regurgitarat. P. dorellus ebferv. iv. centur. i.
§ 8. Anno 1612. Colonia: a D.D. Jo.Fabritio&H.Stapcdio, lapides duAingcntismagnlt
tudinis mihi exhibiti foete, qui ex vefica fellis Comitis cujufdamfeptuagenmiextraftifunt:
unus oblongus, altet fere rotundus eft, pro magnitudine tamen non adeo ufque ponderofi
funt: major enim (qui ex una tantum parte excavatus eft, ut tertiam fere partemminoris
excipere poffit , eumque a continua fricatione unius contra alterum ita excavatum fuiffe
certum eft ) drachmas xiv. minor vero drachmas quatuot & femis folummodo pendes
-quatidoquidcmfpongiofi funt & per lamimas concreti: fed ab initio multo ponderofiores,
neque adeo duros foifTc afferebat D. fabriims. In majori rima: hinc & inde ( ut folent effe
in limo cum a Sole cxficcatur ) confpiciuntur. Color aliquibus in locis croceus , aliis vero in
locis ad nigredinem vergit.
. Pracdifhim Comitem per totam vitam robuftum , neque morbis ufque adeo obnoxium
f hili quod aliquando Iftcritia laboraverat j tandcmquecirca annum Ixx. febre continuajna-
iigna objiffe referebatidem A multis annis quoties in. ledo feft convolveret ex
una parte in aliam , pondus liiagnum , moleftum, -&exuna in alteram partem delabensc
regione Hepatis percipere poterat. 22/.- Alt.
' §. p. VsattSanliorius Francifcams fiepius rebelli , immani , importuna & frequenterrenaf-
cente Ideritia corripiebatur : mortuo redo-, lapides flavi , magni ,in cyfti fellea reperti fue¬
re. Dom. Pauarolus Peatec. 5, obfer-u. xxii.
§. 10. "Matrona prius ■sCx/st, jam «afsi, quin & in toto habitu prafferte
coepit, qui bilem:pra:dom{nantero , & indeprodudum Iderum prodidit, cujus bu'
inoris qua: foetir Set/iv-tf! hinc colligi poteft, quod pta:ter xniirfulh» xlmv , poft pundiunco-
las moleftas cutim paffim in tubercula pifi magnitudinis elevaret , velut ab apicula: Ipiculo
infixo compundis contingit , qua: ifupvirl.iiom evanefeentia fobinde fedem mutabant, K'
cum inquiece maximp*gt*feuG illuc vagabantur. . _
Delderb. jijf
Variis przfctiptis pra:fidiis*nitfl proficientibus , morbo tam diro iuccumbere coafta dii
In aperto cadavere , vifcera parum a ftatu naturali recedentia reperta funt , exceptoHepate>
quod decolor & durius fiiit : Sed in veficula fellea tres lapides caftaneam atquantes j trique^
ua figura & nigri , gagatem tefi:tentes , cum pluribus aliis minoribus, & arenulis ambos du-
ftus dioUdochos difiendentibus, de tatbrum afieSimm caufa antecedenti nobis omnem du¬
bitationem exemerant. ^x. Deediiiviletudiifariifagi>iii7.4i.
§.ii. Ulufttis Bato doloribus arthriticis diumultumque afFeSus in Ideritiam incidit:ad-
bibita varia fine facceflu; fupervenit tandem & hydrops Afeites aliaque iyroptomata , qui¬
bus cum ultra femeftre ColluSatus , leniter exfpiravit.
' In defimai cadavere inveni i.Calculum in vefica fellis ejus_magnitndinis ut totam fete cy-
ftin repleret: unde liquido confiat obftruaionem illamacalculo veram Iftetitiac eaufam
fiiifle , nullilque remediis expugnati potuifle. a. Hepar maxima quidem ex parte lalvum , fed
croceo colore tinaum confpiciebatur. 3. Cor, Pulmones, Lien , ventriculus, mefenterium
omentum naturaliter fuere conitituta, 4- Intettina maculis nigris & livefeentibus hinc in¬
de difiinfta. 5 .Renes flaccidi &, quod notabile , adeo parvi ut magnitudinem nucis juglan¬
dis vis aiquarent. BdthiK,itrTim£uslih.^.6hferv.'-2.i.
§.ia. Secui cadavethominis qui diuturno morbo laboraverat & hydropicus pOfitemo
effefius erat. In eo teperi Hepar grande , colore nigricante & fere tali qualem in fplene
alias confpeximus, folliculus fellis pleniflSmus erat bile : in parte ejus cava,
ptiufquam in communem illum «audieem Porta: definant , omnes ehjlrucli erant UjiUis eas
diftendentibus , foris nigris intus flaventibus , Porro & ille meatus qtii ex folliculo fellis in
inteftinum definebat , lapide ejufmodi obftruaus erat. Hunc cum exemiflemus , nihilomi¬
nus tamen bilis efiluxit, coaluerat enim foramen illud deluetudine bilem ad intefiina mit¬
tendi. .
Hanc Ifiius meatus obAtudionem ego eaufam fiiifle video Iftetitia: , qua hic homo antfe
hydropem longo tempore conflidatus fuerat , regutgitante ad totum ambitum venatum
bile, qua: purgari per intefiinum debuiflet ; nam meatus ille qui ex folliculo fellis in Hepar
eft, liberrimus erat. laCohusCamemcenusEfiJl.adMatthietumi.
^2^ Anatom.Praa. Lib,lII.Se8:.XVIlI.
xiae ,Ht & Ulceris in pcdc eiprtos prohiberetur, poffet, obobfellam a lapide veScam felleam; ea ia
'Hujus ulceris ut fomes fuit in Liene , ita ptmcedens gena delata dolotificom in eo exatavit ulcus, ’ “
'ortum debuit Jecori , quod cum bile repurgati non
§. 14. In fello etiam T artatum reperitur , ac tanti etiam Lapides in vefiea fellis repetiun,
»ut qui totam eam replent; ut ego in quadragenario quodam, cui per feptem annos
- tiam patienti nemo Medicorum auxilium ferre poterat , Defunfto tandem Lapidem ma-
gnitudine vefiea: fellis reperi, ac prmiens mihi cuftoditur, Eaautempetfonaantcamaxime
iracunda ac violentilfima erat : loh annes lienes lib. de merbis Tartareis.
§. 15. Fuit in Pruffia Ducali , non.procul Mefaeeo , quidam infignis conditionis Nobilis,
ndmineSach, in cujus eyftidefelleanonaginta novem lapides, pifotum magnitudinem re-
quantes inventi furit. Is nominatus Dominus patiens Ictero nigro fubaftus cceidit. Andriat
CnaffeliusinMifcell.ciirioftsanmi6j^.ebferv.t.o6.^ . ' .
§. 16. Halbetfl:adiiantepancosatinosinPincern:Ecuiufdam,iaero & Hydrope demortui
cadavere , ih fellea cyftide plurimi deprehendebantur lapilli, eaufa illius affers complica¬
ti lethalis. iyfcHsrr .vw.
D e horum calculorum curatione agit ViantSfi- fiu bilario lapidea vel cafculofa ctufta,ubiMaiome»:
Prax. Med. lib. t,cap. 45. In calculos ait, feiterum gramiae utuntur viridi, fcnfim ab illo libe.’
Conjlmtio Cyjlis fellea iniis qui calculos in ea congerunt.
m difficilefit GalculosexBile ortos dignofeere ,non mirum fi eorundem curatiores
itricata videaiur multis Medicis: Quoniamtamen ifti calculi poft obitum reperinn-
ellis folliculo , reliqua bilis amurcam imitatur , fordibiifque fcatet ac fiecibus fubfideo-
qualem non fcmel vomitu excretam obfetvavi, Exillimarem in talibus metum efle
aa bilis pars concrefeeret in calculos , dum in tales feces abit alia. Idedque tmo
ida medicamenta holce biliolbs calculos folventia, ut & concretionem quamvis im;
tia. TrancifcusSylviusde UBeefraxeos lib.l.c.}dv.%.l2..&i^.
Icterici hilis cyfi cOnclufa ferofa ^ iiix flava referta efl.
OBfervavimusinIderoanno i664.inNofocomioLeydenfi,a G!ar.Sy/'i'/odiflefl:Oi®i“*
Bilem , dum eam accuratius examinaremust, plane ferofam , tam levi flavedineii^
iutam, ut immifiTaineam lintea vix ulla flavedinc tingerentur : atque in lingua nonnin
jexiguam admodum amaritudinis Ipcciem exhiberet.’ Regn.de Graaf.Tr allatu de Smeotatf
us fellei ad intejiina , tendentis sd glandulis circumfltit
eum frementibus.
ie Febribus lib. Oc-) poli: quartanam in malum ha
Aperto defimai abdomine, circa-Lienis arterias St ad porta; venam tendentes Glandula
erant multa:,qna: comprimendo ducluyanguftabant: Hujulrnodi aliquot glandufe etantdlSl
vefica: fellis dufium ad inteftina. tendentem , eumque ita comprimebant ut vix aiiquocou*
tu inftrumentis tenuiflimis eirettranfitus:adeo ut mirum non fuerit lareritia: paulp anteniot
*cm ligna fc in mattW coipotis habita obtuMc; Si alvum inde fegniotem reddif • : . g
Del(aera
i&trut ertus «h obturatum meatum Vefict a ca
i xixe& ezufk Nicelus feci. J. caf. z.
YNmeaiuvrJicaJPomschol
bilem mutate qutat. Ei bifce divetfo
j le , hinc zgro ob duftus bilarii obftru£tionem iucurna fuerit alvi conftipatio. Etnholi^
us-Efisf.^T. cent.i^.
^ Andcm caufam agnofcit Pteerej^bileni fcil,tcHa- fica fellis feftionc invenit : hxc,au , fi io aegaflia
, c;oceffi faaamiicvaldeinctaflatam.qualemcxau- hujus vcficula: perveniat, poioqueinhsteatjbJisdeC.
ribus interdum eputguti videmus : cui fimilem in ve- cenfum & eaputgaiisnem impedit, ' " '
'jdHepttiis farte fcirrhofi
a. Pancreate futrefaBe ,
DOm. N. vomitu , liti &c. in febre maligna afFeftus, fcxta die fit Auriginofus.-GavaHe-
patis pars fcirrhofa & inflammata erat, Pancreas ptitrefaftum. Viditit. de Fehrihm.
T> Anneas PatrefaBum ] Ad Ifleti genetationem flaveat cttm tamen commifcentnt faturatam flavedi-
Atiatom. Pra9:,Lib III.SeS.XVnL
iBeras tih abfcejfulecoris, Liette Itfidibus fleao.
Jtlvenis Anafarca laborans fubito incidit in Ifterum, deinin hzmorrhagiam narium pofte*
vero in fubiram mortem : Hepar habuit fubpallidum cum abfceflu : Lienem fuptajooi
dum magnum lapidibus albiflimis plenum. Nic. FoiitamsReJf.fag.^o.
VTtoqae vifrcre laborante , hepate fdl. & lie- paris vitio non fepararo muetus-, mfitam ex ntio;
ne, tctrialcaeri fpecies , de qua Argtnmim qacconfritait Ifteti (peciem, qus bb cognationeia
comm. in aph. 6i. 4. cxfurgit , Liene nimirum hepati cum liene intercedentem, ftequenriot Nino
atrumhumotomfdppeditanie, quicumbiliofo.he- elTe folet. ,1 ®
IFitrki Anitme-, i» qto \ecur Scirrhofum ^c. Cyjlis fm feHe ^
Lien & Ptncreas fcirrhefa (^c.
Ne vacuae ad Te redirent Utera: D. placuit Obfervationem addere, inpto.
gteilu’ operis Tui forfan profuturam. Ittoroi ab obftruftis vifceribus Vir quidam
in urbenoftra , defosdatus diu anxiam vitam inter mortem & inediam traxit : Veu-
triculo enim debilitato omnia aflumpta rcfpuebat , vomitu ftacim tejefta , & 'quoties la&h
ciniaingetebantur , toties in cafeum concreta meabant ea via qua acceflerant. .
Cadaver defunaixx. Februar. 1675. apertum a Philippo Haquart CHirurgo Regio, pratfen*
tibus mecum Exercitatiffimis Medicis D. Henrico i Moimche» . Oleo Borrichio , Interiora
vifeera mufculofqueab efiuia bile flaventes oftendebat : Hepar ingens fcirrhpfum , ea par¬
te qua renum regioni vicinius erat , rubens &quafifphacclo correptum, quo loco quoquo
de doloribus conqueftus f 'erat : Vcficula fellis line Fclle , fed amutcaquadam plena & qua¬
li argilla repleta , qu« in folidum corpus concreverat, forma & magnitudine nuclei majoris
dadyli, quod fine dubio, li diutius vita fupetfuiffet , in calculum calore degenetaflet. -Veii-
triculi cavitas univetfa rubicunda , venis diftehtis , unde & vomitus continuus , & nonnun-
quamcruorisfputum : Nequeenim ex Liene vel Hepate alius duftus patens apparuit; Lien
& Pancreas feitthofum.' Cor grumis fanguinis plenum: Pulmones flaccidi & putridi, fu-
periori parte collis adnati , prarfertim in latere dextro .- Objervatio mihi dicata ab Excelt.Thma
BarthoUm i in ASlis Medicis amor.
aeris & diasrss mutationi adfcriptusvtamcB caufa altius meatuum obiltuSio adeo ptateeps oiti™
me judice deducenda eft : Vir lllpllris , optimae alias aSerte valuit, quod bob expe&antibus Medicis, ali»
condirutionis , quadratus dc tororus,Piycropo&ae fagacillimis & cxpetientilSmis accidit.
'iclerus ab Pleatis inflammatione, quam fequutagangrana. 1. Ab ipflus ptppuratione. a. Ab aktrt
in gibba parte. 3. A calculo inirejicaflffea. 4. A calculis in cyfli, Hepategrtndi, doro flavo,
culoflo. 5. A vitio Pancreatis , Hepatis , Fafls choledochis Q-c. 6. A calculis in cjfti & meatu chak-
docho. 7. A cyih obflrucla , Mene magno. 8. Ab Hepatefeirrhofo , arenofo. 9.
§.i.T^ Aodulus N. per annum dolore hypochondrii dextri conficiebatur , facies & tota ci'
t X? trina cvafic: Hepar repertum durum magnum, albicans circa ventriculum ,
- . • collas
cofiaSBOtbas.t>igram;«giftamacplamhenm. fTfdetit-.ie Ptbriy^.- i. :) ;
- §. i; Sga^deriaiifi-SUBa lenta febre S^c. coiripleieHs,S^ rcgiohcm tepatTs traaans ,
lirieifeiami-delorc 4epr®en<H i. Hepa&fubflantiafefe; totiab'&^pi:a, ip^fque foco pjii
doUr^ '... . .
' §. 3- lijaTicr dolore gravi in 'deg;|;i;Q,^pochon4ria.torqiicbat}jr i ColQiquafi Iftcrq^
borantis : In Jecoris convexa parte magnum , amplum& profundum ulcuSj-quodinflammar
tioni fueceffit. Vide tit. ik Hjfoch. tumore.
§.4. 111. Baro arthriticus iniaertrikorSncidititcfeiruperveni? -hydrops: Inventus calcu-
lasinveficafellislfteritiascauia; Vide tit. de Ventris tumore.,
§. 5. lUuftr. N. diu de tirmone hj^dchohdrli dextti cbn^^eliS Vafterica obiit : Hepar fiiic
rnagnicudi_nisiniblita:^i.duram , flavum, hinc indccalculis.fi,ayis,fe^,ptfum: CyffisfcUea.sa-
fcuadjifeVfeyin cac^^^uhduo rotundi Stc-rfaStfe/i' Hypani.' ' j
§. Kfiiiier ftxage'n‘a’fradiu'Regi6 -morbo' laboravit : In'veiiea''ftiiea'ihufti reperti Ma-
pilli i Et.;in,^eatu qui tendit ad duodenum , magnus cum undequaque obflxuens , Vtde tih
deVnmitis^'.r.-..-., . i., . ''f
.§,-7.hEptdinandus Impeti fedcmhabuit pallMo: & fubfoico eoiore infefiaim. Vas bmve
antclicBfeingrcflum , fiia fece obftruftuim erat: Lieaparvus, Pabereas nigerriibum, duruffi-:
Hepatis Ibbiis dextef ISrfhSfiis : GyiHs~fellea vaciiir' i^otedbclius ad inteftina;dire£tus fili
2uratus',obftruaus/;aker vehtricurqiniertus, amplus, /SafeVibiifc ’
§, 8. Vif f zlebs iffcrico haud Videbatur abflmilis Hepar a rubore naturali parum deflcf
flebat s-Veficabilaria pallida, Ih apertafcrumcrudum , nulla bilis tinflura , plena grumfe
nigticantibus‘& lapillis &G. \Sensxsdo)atxTssa\\%^ T-tde tit.delijfoth-. dolore. .
■ §.9.- -Aaedeus N: Ifleticus fuit cum vifeerum obftruftionibus : In Hepate feirrhoib
apoftemat» exigua multa Lien totus ‘(irruptus ‘multos continebat calculos. Vide tit. de
Cfchexii. . '• ‘ , . r , : ■
tfiivorae. Jle.
HE/wflatfas.lib.deSchol. Humorilt'paflivadcceptione,Felle, famofo Ifleti patratote,
profligato, novum in theatrum producit. Virus nimirum excrementofum , feu efuo-
tem flavum & ftcrcoreum, five ftercus Mquidum flavum, -fecunda: digeftioriis prolem ,
fiirfum p. n. raptum in venas &c totum corpus di^erfum :-' (5u0d in duobus cadaveribus
difleftis , Iflero extinftis,manifcfte fe deprehendifle affirmat , in quibus nulla prasfente fol-
liculifellis obilruflione, Mcftntcfiiycna: cruore bocce flavo ac ffercoteo featuiflent,qui
autem urina: & alvifordibus permifhis nullam afFricaffet amaritiem, quum &ipfe ea defti-
- /clerus A v.itio.Uesis & vefirum odeum
MIchaelN. quartanalaborans inatrophiam incidit <
flaccidus , fanguine nigro infuceatus: Circa ejus;
comprimeiido duflus auguftabant. Videtit.de leUribus.
vdentium ongujlia
lajoreraf,
iulta:,qu«
Glandula
^^2 Anatom. Pra6:. Lib.lII.Se<9:. XVllI.
pocuCpatinmiu (anguine iiofpicaiii donec iiiitaca qnia nnlla huic operi commoda {nat vala Cogninn
■amca, vel a copia vel i qualitatehumorit, evacua- enim;iiiviventibuifanguini*motus,perumaniip™
tio vel peopuUio ad excerioea ejurdem &at,commoii- nicumvenspons natucali duAu humoiem a Ln,,
'&aBt bumoces alii ,cum (ctoii nun pituitoli in faiigui- zque ac d mcfataicia venii hepati , & hinc vens ca»
ne c vena mi^ , magna (atii copia appaicntet: Minua communicari pofle dcmonftiai. fridi
negotium (acelEt fecunda TUteri tatio,qua humoiem ■ "
«um iLiene venas cay* communicari pofle negat, -
.Observatio XXVIII.
I^erns niger feiiuutus leuris inftgmm duritiem^
Uidam ordinatis vicibus, ut mulieiespran^inis fluxum exhasinorihoidibus patiebatur,
1 qui ex Arquato nigro Sc jecoris mira duritie petiit, yide tii, de Hdmrrhoidiim^me. '
VT mnlieres fangnims jlHxum ex hmmhriddiii fttuaio li diutius duret, ipfum hepar afficitur, duram
pttitbaivr'] Ut truncui venz cava , arteriaque incunent tumorem , Ex mente aotem
xnagnz , fient d: aliatum venatum tunicz ramulos Hegie merh Ubermeitut feaer durum feri uulm
quofdam venarum i partibus adjacentibus accipiunt, d.aphor. 41. Idleri autem caufiinon eft fota vdicula
ita & potus choledochus a venis cyilicis ramos acci- ohttxa8a,Ttiplex tfi ISeras , {ikZteutut, ) fiUti,
pit : Nil igitur miti fi fuppreffis hamotthoidibus heputicui & tritiau : FeStuiexeiUioveficiUs^aU
laetus aliquoties nafeatur: C^nquamde ideootiti cusexeiitie befdtii,CrttuHs,iumtrbu judicMs,(i mu
poffit , quod iis fnbfifteniibus (anguis bile ottaque te- juiUtuus ex vitie utiut : Item quando veficula dt tami
mixtus in cotpotc ce(lagnate>atquc pet citculationem bilarii obfttufii non attrahunt bilem : Hepat infiam-
ianguinis in habitum n^ne defecti queat : Th.Burthe. matuiri , aut tumore alio laborans facile inicoafen-
littUi eeut, sJoifier. 61, adfuiilc fe uie, juvcnculz , cui fum trahit veficulam , comprimit meatus evacuatia^
inflantibus menfibus , fcd non prodeuntibus , I&ccus nemque bilis impedit: Meibius Fundment, P^Jielef
toto corpore erupit. ^ic.Mplrtf.
frearar mira danrrstVafotam choledochorum ob-
Observatio XXIX:
Ilierus’ niger eh Hefute' fiirrhufe) , Feficuld feUis v/uua ^ Omento fHtridu.
ANnoi657. Senator Erfiirtenfis cum per quinque menies Idero nigro laborafiet, &
medicamentis nihil proficientibus, lenflm vicibus confiimptis obiiflet.
In ejus aperto cudzvctcmweDtiHeparfiirrhoftim, lignique inftar durum , ac tattaieis af.
fatifquequafihumoribusinfiirftum : Veficulam felleam plane vacuain, Omentumque om¬
nino putrefadum. Exehferv. Z>. Faleitt. Andrex MoBenbroccii MediciHdx Saxtmmin Mifeei.
(uriojtj annilSyo,
Observatio XXX.
lliems niger i Lienis ahfintiaf regnatus.
VXotis cujufdam Nobilis viti cutis , atro colore tota ita fuittinda atque foedata, ntfo^
lummodo ejus afpedus omnibus horrorem incuteret •• Hatc abfque febri moefta per-
pccuo, nam univerfa corporis fuperficics.£thiopis colore erat conlpurcaca; Medici cau-
fam judicarunt contumacem Lienis de mefencefii obftrudionem ( licet nulla, aut faltem
ienfui confpicua reperiretur partium tenfio ac durities ) a remediis deobfttuentibus de ni¬
grum humorem vacuantibus pejus habebat ; Tandem accedente aifidua leipothymia , de fo;
quuta continha febri obiit.
Gadaverdifledum fine Liene inventum eft, qui cum fit receptaculum melancholia
fucci, nihil mirum fico deficiente coipus totum redderetur nigrum i. quia humore atro
non aterado, hujufinodi humor per venas cum (anguine ferebatur: exquo maflaiac^ui-
nis infeda , corpus nigro colore foedavit. Zacutus fraxis admir. lih. 3.5 objerv. 137. £* tttrut
munic. D. Gajfans a Cojla Med. Rothemagenfis.
Observatio XX XL
iHerus i parvitate lienis , grandiore Vefica feUea , ^ ohfruUa.
HFab. Aquapendens Patavii diflecuit cadaver foemina: Idero nigro extindz , cujus je*
. cur , uti de reliqua vifcera , nil confideratu dignum oflerebat : fola qifiis uftatoff^
dior, afpedutetrior c cincreconcretos continebat globulos : quibus de vena qu* a cyfii**
jejunumproficifcitui > in&rda, parvo de exiguo pioifusconlpedo liene,
Qui
adhuc magia qaai« aatca habeat fol;
Difccloratio i Vermium cofU in intefiinis.
VErniibnsinteftina (catere frequenter , non tantum in zgris, verum etiam in fanis fu^
pliejo affeftis fepius deprehendi : Inter quos mendicus quidam , qui tamen dum vive
ret difcolotatus erat , capite muldatus , fcdus lupra viginti lumbricos inteftinis inclufos ge
tebat. PUterusebJervtt.Ub.^fag.iii. -r
Icterici lUittome, cujus interioru omnis membra , imf rimis Ue^tr S" Intefiint',
. bile frffujii etefrehen/a funt.
IH Iftcricorum cadaveribus difledis , quia feparari bilis non potuit , bilis colore omnii
foedantur. In SfirtU Cardinale Romano , Idcritia defundo , cum cadavere refedo , in
quifiiio interiorum membrorum fada , omnia , imprimis hepar & inteftina, croceo colon
totaliter infcdadeprehcula. cbrijloph. Guarinonius Confit,
servatio XXXIV.
Mater iciero laborans , puellum enititur eodem infecium , eujut
fasguis totus erat flavus.
M Ater Idero laborans, odavogravidationismcnlc peperit mortuum fotam pueram
quidem, fcd ita flavum ute ccraconfedus puer non partus humanus videretur: Eum
potelljiis mez fadum feco, profanguine humorem feUis inftar flavum reperio, cumque
diligenter lagena exceptum fervo : Ad offa ubi perventum, ea fic erant humore eodem , eo¬
dem colore flavo imbuta , ut fi non ipfcfecuiflem corpufcuium , illudi mihi atque arte tind*
fuifle putaflem. Th. Kerckringius obfervat. 4nat. 57.
ADDt
Anatoiri. Pra9:.Lib.IILSed.XV UI,
;» A D D I T A M E N T A.
'ititflis citrtfehrem mtio Tecsris gemttts cujmfurs unvextemmiso mridis-^Cenavt^uft
referti ; vefica fella crafiprt bile turgeatis , fulmonis faaie obfui ^ furuleati.
ANno 1645. dieMaij ultima fepaltus efi: qaidim aominc Francifcns Cocquetus, Domni
R-giflat fpeculator dcfignatus. Canus onanino erat annos tantum xliv.natus; Infignio-
icm hclluonera non alebat Lutetia, magifque ftrenuum potorem ,fed delicati palati:
bus & RheutnatifmiscrebriusafHiausfeit’: Tandem Ifteroprehcnfus eft, qui ipfum citrafe-
brem neci dedit, nullo juvante pr2fidio,ctfi prarftantiffimorum Medicorum euise commifus
cflet: Cum a Dogmaticis nihil folatii referrer,ter Antimonium ab Agyrtis oblatum haufit
quod neque fufquc nequb deque movit ; venenum veto iftud commeatum obtinere non po¬
tuit ratione incendii vifcera depopulantis : Obiit tandem mentis plane compos, vit*
ante afta: poeaitentia fetiaconfeaus.
Aperto cadavere, pars lecoris convexa prati inftar vlridefcens fe obtulit concava autem
pure refert a, ad duarum librarum pondus: FcllisveficulacrafEori bile, turgens. Pulmo fa-
niofus & purulentus. .
Cunfta ha:G meracioris vini potus erant fobolcs .• Hippocrates morbificam hanc caufam
vocat vini ingurgitationem, l.ds morbis inc. feraelius graphice hunc moibua
dcpirgitfuarParhol.l. 6.C.4. *
Guii» titia. njifi.Gilliceedit.vr.
Observatio II.
Itlerus .i Ufide fellucido in cjfiide fellea.
DGendrots Chirurgus Parifienfis reperit diffecando cadaver mulieris,qaa: multis retro
. annis iBero fccdata fuerat eum tenfione ventris extraordinatia,Iapidem pellucidum in
eyitide fellc8,utcunquc friabilcm,avcllan£ magnitudine. 55.
Observatio III.
ItteroaigroUhonntis Lienmde conflimus defreheaftts.
IN cive Patavino , qui annis tribus carcerc'dctcntns,randena «ign Arquito defuntSusleSioi
ni publica: admotus fuit,Lienem pratter cajtera minus craffumjlatumque & exiguijmoni' ‘
pino reperimus. Et gibba ejus parte adipem adnatum, inftar candidiffimi duriffimique lapi¬
dis concretum. Fefalius ftbr. cerp. hum. l. j. cap. 9.
, Observatio IV-
IBerus non fit nift Duclus communis ohfiruaiar.
IN AqvilsE anatome, manifefte vidi in hepatis cavo duiftum bilarium hepaticum fuprave-
ficulani hilarium incedere, & fedrfim juxta pancreatis portionem furfum ad inteftinum
repere, Aliumquc manifefte fundo veficulz bilaria:, ex cavo hepatis emergentfera inferi. In¬
flata vcficula nonquidemintumcfcebat,at du&u hoc vulnerato & inflato, ftatim veficula hi¬
laria inflabatur : Hic Duftus hilarius hepaticusveficula: bilaria infertus , viam monftrat per
qaambilis advcficulam bilariam feratur .- Similem dnftum veficula: infertum prope collum
in hepate bubulo cafu juveni , dum vermis, quibus hepatici refertiflimi erant, caput per
ejusofeuhim inveficulam exfetuit: Quia minuti funt,corumqu'e infercio obliqua eft, non
mirum paucis ejufmodidu&ulos innotuiffc: Inde quoque parce obturato collo veficula: bi- .
larix hon fequi loierum , nift ductus communis quoque obfirustur : Sic aliquando lapidem infi-
gnis magnitudinis in fecmina , in alia plurcs inveni In veficula bilaria , quarum neutra IfteriM
erat. FFepferstsdeCicutiaqu.cap.io.p.iji.ifiiy6.
Q^x fuat in IlIuftrifT. Cardinalis Sforzia partim'GonftantIffima& apertaxernuiJtur, fV^
titnob;fcura& dubia latent, Et partim antiqua partim nova : Vetufta illa confldtere
ideticus color , corporis languor tantus ut iucedere non poflic aut fele fuftiherc,&C id cum
membrorum tremore, orisariditas, lingux nigredo , ficis, hypochoadrij dextri tenfio , ex¬
crementa omnia biliofa, pulfus crebri modo in coatradionem , modo indilacacioncm
'I Deldefo.
£jgas , ventriculi maicinia gravitas pgft cibum &.frcqHens animi <leliq'iium in affiirgendo.
Somni quandoque prolixiores jfaarcvctuftafiint: NovajVigilii , poli eas levis defipientia,
primum in imaginum perturbarionej deinde ininfirmicate rerum copulandarum ver&ta , Sc
cirium pene omnium infirmitas: Tandemexfebrccontinuaillafua, quam elTe febrem Me-
riici non noverant, pofiquam acrior fafta fuiBet,S£ decem dies ea occupatus laboraflet cum
nigrore lingua: , fici, tenfione dextrihypochondrii, colore aureo manente , jaftationefum-
jna corporis , ipfc die decima ab ea febris mutatione , febito rubore lufiulus cft , & fecie to¬
ta incaluit ,ae capite , dic vero xiij. fubkd Epilepfia: mom fuit bis exagitatus , duabufque ho¬
ris lub iis cafibus detenms : Febris cum antea infinitam jaftationem afferret , intus ureret,
extra autem frigore premeret , Stlipothymiam fa:pc pareret , nunc exteriora etiam calefa¬
cit ,nibilquelipothymia: minatur, tamen continua eft, & tantam excrementorum copiam
aietcut.mimm videatur.
Is a febre confumpms cft liii. ab ortus Ideri dic , ttibulque diebus ante mortem convul-
fiones vafiasincutrir, leniter vero confumptus cft, Difledus omnia mirabiliter lutea, pra:-
tcr unam carnem <\ax nigra admodum effer, inaxima pinguediniscopia lutea , carne exigua
nigra, inteftiiiis luteis. Jecore in eundem colorem luteum , przter lineus quafdam nigrio¬
res inclinato , qua: linea: venis nigro fanguine plenis harrept : vena cava inani , exiguo alicubi
fanguine, nigro aquofo ,itaaffe&aut czrulea videretur mbifenguis recentioribiflavuscrat
Fcl pleniilimnm , Lien magis fuum colorem retinebat , pulmones erant quales in iis qui diu
inter moriendum fpiritus difficultate cruciati fiint -• cor pinguedine lutea onuftum, quod fe¬
re fuum colorem intra habebat , in dextro ventriculo tamen ad ftibii colorem accedebat,
Nihilin lumraaianguinisconctcti&boniufouamvifiimeft, qui in reliquis emortuis obfcr-
varipoteft, niger quidem fedconctetus , neque ita niger ut io hoc cerni contigit,in quo ni¬
ger admodum , liquidus,effet ichore penitus flavo, quo cum nigredine mixto viriditas alicu¬
bi maxime fiebat: 5+.^ 5 j,-
HUjas Cardinalis affedio fiiit ex Jcebris maxime quod ii cohtradionem dilatatione intcnllq2
vitio ealido , fibi etiam oblltudioncm confi- : rcin habeant , cum duritie , quam non refero in fe.’
Icierusi» Afeites dejtjiem *h Hepate fcirrhofi, & lapiUis cum bile crajfa i»
■ ■veftculafeBs.
GEner. Dom. Oltko Henricus de Schoenaa ^c. poft Iderum flavum contruO acem , appetf-
«imptofttasv«n,uiregioneA^i«W(fer«;fa»jBafljfeftani, i^hmu ^ & ab-;
domsa
l6 Anatom. PraSL LibJlI.Se8:.XVn.
men a flatuum aquatumque copia expanCim , &tis conccffit. Z)e mtrit hiJldrU
'ichdiisfriimifcae tradita.
Aperto cadavere ultra xxx. librasaqua: in abdomine continebantur; Uefar fcirthqlumflj.
m exlangue ,Veftca hilaria cum lapillo & bile craffaae vifcidaimpleta : Pulmones inale dif
fici inventi , cum ■vomica. Bern. Verzafcha obferv. med: 79. §mimminej!s diferimt/t ehfervaiu
toxfiliumadfiruitO.D.JVe^ ferum a quo fequentiareffonja tulit.
De Scorbuto,
MB UMt, p4 miAamtuSim dormit, &qiumvis dor- rum maciet uflamr &e. Johan. fac. Wepferiis.
auartat , relpiratio tameti digieiUtr noa indor- S.P. Novam calamitatem , fluxum nempe ccclia;
tnecrcfi’’» » inuBiget quo i* fio- cum accederenuUns dubito , Pancreas enim venari:*-
„ riItnuio Not.D.vcrfotter-.ylqtea lixiviofa in cavo ah- lactearum , & chyli Receptaculum obttruiaum eHe,
dtminit fiagxant proiinfu evacaanda ejftt, ne vifeera in cum primo accederem flarim obfeivavi , miium igt
ii, contenta a maria ifia eiixenticr qaaji b mire tut non eft chylum ad inteftina relabi , & feces eoj
gartveotnr : Paraeeaufis U prompte fn^at , ut ^ dem dilutas albicantes apparere &c. Bermerdutrtr-
faeiis indfio , aut fiarifieatio crurum c,el furarum, zAftha. c
aaom quoque faac.Syhnas & Pienm maturandam S. P, cadaver operuerunt &c. cum ita
fjudent,cumfere alia lydrapoga (S hydroticafrufira- futrtnt, non mirum eft in tantopere depravata vifcerum
^,ua ftnt-- at quis iilam tntdB xa.oo(ra>anyrito auderet? confittutione omnem laborem noftrum irritum fuijfti
0erus enim pertinaeiftimue £# diuturnuo , nuUo. equidem tBam ante ahiium meum previderam : cum
medicamento cedent , hepatis in primis pejftman enim poft ultimas ad Exc. K datas dtfieftut etiam , or-
dtlhfuienem indigitat , & vita pragreft fiilicet lar- thopnaa gravtjfma ta£ger obruebatur cum ttffi ««mei;
,i»« compotationes me/enterij glandulas haud oh- mane fyrupum expeiiorantem paravi vix lantiBo ejus
%ire induratas innuant : Ab apertione vel gangrana deglumo .Eomtcapulmcnum r»ptafuit,pufque album
‘ l eonvulfiones extimefeenda , & cita propterea mors bene coSum tujfi refecit, quod ad ultimum haltium .eon-
ttOunda foret , quam ut morbus aferai melius eft, tittuavit-,Novd hacxalamitasjquum mthi antehac vomi-
^ocdfofum i^normniam fubeamus Cum B. JV. con- perterruit: Ob liberior trn refttirationem per vices cencef-
fnttam putavi hydragegu & hidrotuis , quantum locet, fam D. asEger melius ftirare ccepit : Ego vero animut»
aquam exturbandam ejfe , virefque ftreaue refoctlr penitus dejpettdebam, eum quatuor morbos haadobfcure
indas : fortiora natura ]mn fere fuccumbens noa ano- in hocfubjeblo obfervarem , quorum quilibet ad mortem
piius perfert , mitiora elegimus, qua partitis vicibus afferendam fufecifet : fuffebla quidem fuerant lafones
Lepinabuntur : Tlatuum non mt^nam rct^ndantsam ettam a Uviffimi, purgantibus . qua latentibus abfcefti-
animadverto , nam quotidie alvus aperta eft , ad mons- busfstquetter accidunt , ut de vomica nunquam cogita- '
„,murfuajponte .atque uno alterovejiatuelifamoles bam.cum dyfpnora, tuffis inanis, febri fque lenta, a&at
vtntris permanet -, eadem gravior atque ontrofior eft afciticis,aut a/iitiiotympaniticit,/atvis pulmonibus pte-
quaee ut flatibus adftribenda fittahdominis enim tu- rumqueadfmt ; Ebmicam hanc folliculo obvalutam t»
nur in tympaniticis , ut Juthores monent, ip/eque obfer. puris conditione dtu intra pulmonei latuiffe conjeci, quod,
mvi.levior portatu eft -• Ob fluxum ccetiacum & «Se- etiam Teruelius hb.^xap.io. monet, qui laiens&.abdU
rum, qua venas laSleas duclum hilarium re/erant, non tum vitium nuneupat.exiguum qutdim vocat Tuber cu-
negligenda , ne vires eoUabantur , £# partes nutrimento Ium , at ego ovi magnitudine , & majus quoque oyo
fu, defraudentur, quod fieri pridem oeexpii & humero-. Patavij vidi. &c.
ANATOMIiE PRACTICiE
LIBRI T B R T I r
DE SCORBUTO
tionchac liquido patet .' Nempe olim vir Nobilis aftectione Scorbutica,
fytttptomatis qmmplurimis Sd. maxime horrendis ftipata per plurcs annos la-^
; borabat : hunc Medici dum curabant. Lienis vitio argritudi.nemjContraxiiTe,
^ & ijliusvifceris cattfa mala graviffima pati pronuntiabant : Supra decenniutn
eribus fere ceamiiis , nec-aoa Paralyji Sc couvuljiottibtis mifenime &&i&us , tandem conu-
tens Phthifi interibat.
Defunai cadavere aperto,fenfui conflabat Lienem , umt peffiflime defamatam,
ini culpa immanem fuifla , namque vifcus . hoc in figura , magnitudine , fubflan-
& colore laudabiliter habens , tumore quovis, aut obflruUione carebat ; infuper vafii
languifcta aperta & infataione libera , fibra: nervea: fatis firm^ , atque fanguis intra lienis
potos contentus, putredinis expers apparebant. WiSis Tra3Je Scorbuto cap.T..<fr lih-de morbis
iliMlIlf!
§.i. VirNob.nephritrcus;Scorbuto afFcausfuit: In Pancreate nil anomali annatatumj
nec in-Hepate,- Lien brevior^erotundior folico ca:teroquin optime confticutus. Vtde iit. de
mjf ochondr. dolore. . _ . ,
■ §. 3. Anatomica cadaveris Scorbuto extinSi infpeaio, Lienem hunc irf finem ftudiofe in-
veftigatum, fanum, integrumi&£nu!lavel obftruaione, vel alia difpofitione prava corruptum
e&aiik.Brenggerusbij}itUtidhe de Scorbuto theji^. ■
§. 4. Nobilis BavarusannorUm 36.' corpulentus, lifitadme fpontdnea, muculis lividii,m^Ti£-
ceMiha%,mulceriidege!ieratttthm, m cruribus ac brachiis alFcSus, qu£ omnia longe antegin-c
givarum fanguinolcntiaSc exulceratio pratceflerat j ita ut non dubitandum quin Scorbuto
Scorbutici Jemr fcinhofttm depreheaptm^ taherofam, Ije^maximus.Viifi me-
■ ■ ' featericu eblitenti. ' -
"C Tlr confiftentis ztithyConHitMio^e corporis meh>tcholious,Oiitoiq}i(^zhlta corporis fquai
y lido ftrigofoque, 4/OT2W , urimsquemw^ns iitiojbs, liturate more
febrientium >-«fc»«r,ftei|uentetque corruptionis putreainalis liotas exhibentes, maibusvtn-
trkdi,Jjiuutme aue!tta,fitBguinelentU,gi}tffv4rum per airnos aliquot afficitur, interim aliquo,
ties dvt fluxu fangumole>ito,flemel etiam febre continua ,pr/eeunte tumore in inguine , tandcmque
ailno fuperiori intumefcentU ventris atque pedum hydropici fupei veniente prehenditur.Quan-
quam autem convenientibus mediis^ inaprimisquc curatione ad Icbrbntum approptiata,di-
fta fymptbmata lenirentur, ita ut per procedentem 'ajftatem optime fibi valere videretiiiiaf*
bilominus brumali tempore appropinquante, recidiva flgne pfeoHendebant , doneg lub finem
annijfoy. firbito vomitus (ingniaom, cum dejeSioniius nigris, yicis inftar, invaderet, quo
fympcpmate per triduum continuante, viribus pedetentim cqnfumptis , 19. Dcc. naturz de¬
bitum perfolvit.
Abdomine aperto, mox ventriculus &inteftina inflata, nec non nigricantia fefc offere¬
bant, interius atramento quafi futbrio oblinita : Renes & pulmones naturaliter fefc habe¬
bant : JeCur totum fcirthofum ac tuberofuin interius atque exterius erat, nec quicquamva-
forum velfanguinis exhibebat : Lien vero triplo taajor quam (. n . effe folet , optime fanus
conficiebatur : parenchyma Jecoris colore faturate rubeo , nec hon fubftantia carnofa refe¬
rens : ^efenterium fatis glandulofutn atque tuberofum & eraflum occurrebat , vafis mefa-
ra.icisj obilaneuinis ad partes ventriculi atque inteftinorum efiSifipnem, obliteratis. G.fler-
Anatom. PraQ:, LibJII, SeS.XIX.
Tcncreilaxaiiofam.m (cribit Eugaleniu. SemerlMib. vifius ratione & aliis citcunftantiis malnoa lecotrit
Iittttmelcentii ventris ^Jyopicaat^ut pedum 1 In- Sac, Idem ihtdem^
tcrdum noo-lolam ccara , fcd fi morbus piottah .tar,
Observjixio III.
In Scerbttticoram ir Hjfochondriorum fenitiorihus lienismeitihus , ^ lateribus arteria
- I'^leaica^ Cidiace,materiamultatirtarea irfehulofa adharefiens referitur.
MAteria fabulofa , cui ferum vehiculi vices obit, in penitiores lienis meatus illapfa,SJ ex¬
inde arteris fplenic* ac eoeliac* infofa, earundem lateribus , tartari more adhzrefcit
De Scorbuto.
54^
feaggluttaaturrUriobfervationibiis, per anatomicas Seorbuticotum & hypochondriaco-
mm fcdiones ftdas, compertum fepenumcro habuimus. Smlterus CharUtm DUlriba de li-
Hfrr'c“
, nioi ifl atteri^
ne per tamam
motos Vit. Clar. coHigit Galeo- & amandat , hincabtttei
_ I tom aliatom pattiom , ptimot- emolgentes . inde in reoum aivcoios ii
oialna Lienis vitio fi:penam*io debete jfzcoleBtom enim com antiqois credit fetum a li
& fchotofom, qoem natatae ioftitoto aUicit,chylani fplenicaminPorta:fntculoi.& inhiSad
male conficientis > joita Ariftit. mentem qoi Lienein deinceps ad eroolgcotes defetiitprobat ea eo qood qai
ijo» Jteap nominat, Sc fecondariom fangnificationis vinoafitim hadtiont.vel acidulas.noUo fere intetraia
^taanom Itamit : Hujos ergo dit , officiom eft Hepati lo|emingnt.2.Qaod in Iit nis affcaibns otinq fmpe nj.
a&otem chyli partem (comparative ad illam qos gta confpiciantnt, & tandem ex materia fabolofa pc-
Hepaticomroonicatot) potulenta materia magisdi- nitiotibos lienis meatibua inharente &c. Cum itaque
lotam alliceie : Ubi autem quapiam de cadfa in ope- /erum mucilaginofis;. falfis & tattateis exetementis
m deficit , accidit ut neque iallis , fixis ac ichotofia ptagoans , i liene , mediantibus attetiis cmliacia , Sc
(ais impusitatibus fpolietot chylos, fed tattateo eicte- aotra ttonco , renum finubus ac parenchymati contic-
mento ptzenans jecori impottetot, iiec melancholici nuo fetme illabituc, Sc ibidem aliquandio fubfiftaK
teaementi tefidoum fotis telcgetot .fed imos foBfti- Sc ratione falis, cujus abonde eft particeps, coagnla-
«ens obfttuaioDcm iropotiooam tamo fplenicb, vafi tionii fit capax,vitiatam fzcolenti chymi elixationem
btevi , ut & attetiae cceliaca invehat , eaque tattaro in Liene adcalcoli genetationem facere cenfet: Atgo-
ddutet : Itaque Lien muneris nefeios , in caufa eft ut mtnto fu idfcntitas focci eius , qui iu lienis fuhgofd
primum in venis fpienicis&mcfataicis.deincepsctiam fobftantia indotatus , tumorem fcirthofum, diititiei
iniecote, caitetilqoc roembtia fanguificationi famu- fete lapidem excitat, & ejosbx quo calculiconctefcunt"
lantibus , chyli tectementa falfuginofis , vittiolatis. Satis namque conflat uttumque vi fuapte. & natura
alominofis qualitatibus referta redundent : Hotum tartatcatendetead indutationemtHinccftqubdcai-
pottionem dum expurgate tcntai Lien ,qnodmaxi- culi quandbqup in Liene tepetiant - - "
«fe btevi refundit, tum hamotthoidaiibus portae cholfcotum pletofque Fithiaii^lK'
tamis infpuit ; Quod aqueum & inflat lixivii falfum calculofum repetiti qui
eftjin attetias a tamo cceliaco implantatas eiptimit cOnqiictaiuti
: Adde.melan-
loxioi.Etvix
quopiam lienis vitio noti
Scorbuticus heptr vitiatum habuit^
RAro fir quin Lien maxime afficiatur , quanquam in Domino Affendeiphio ; Holiahdii'
Przfide ( uc nos confpcximus ) hepar maxime affeaum fuit: nam in dextrO criirc efiarit
plures maculas iiiagifque variegatas habebat. Forejlus lib.2.0. obferv.ii.
Jn Annmnt Epift.d9. ceot.i.neque henem neque he- falvuinfuifle dubitat , quod imptelfione '
O par ptimaridferopet affici ftatoitj fed - - -—n— :i---e-/i-
Scorbuticam genetaii & cumulati in ptim
ftimat ■ Ut & an obietvationes fatis eviiic
m fcorbutico deprehexfum Omeniurn ftttridum,Mefe>iteriiim Higris varicibus ohjitum , Pancreas iudfi^
ratis glandulis refertum , Befarnigrum, feirritojumj Uenlongus , durior folito ejrc. ■
CElfs. Princeps duobus annis ante mortem coepit ab orc infigniter foetere , cum exooriaJ
rione gingivarum Sc dentium notabili mobilitate : Aperto abdomine primo fefe ofatulit'
Omentum fostidiffiroum & putridum ; Mefencerium nigris varicibus citeumfeptum , cutn
Pancreate induratis multis glandulis impervio : Hepar parvum , nigrum , fcirrhofum , Ven¬
triculus atro humore plenus: Lien longus durior folito &c. ( Fide lib.i; tiu de melaifcholia.)
O* S ES. V ATI o VL
Scorbuticorum Omentum fape vitium contrahit , ut ^ Mefenteriumc
§. T N Scorbuticis admodum friabile & nonnunquam lacerum evadit Omentum. M. Bea-
1 le, generofqs hypochondriacus &fcorbuticus, at) aquis Tunbtfngenfibusj quas ih-
caffum hauferat j rediens fijbito diem iuuili claufit:
Cadavere aperto, Omentumnigricans, laceratum, friabile & fere putridum y & pin¬
guedine deliitutum inveniebam ,, plurimis quoque in locis infra umbilicum peritonzo ad-
hsrebat, vcnifque nigris & turgentibus , certis obUrudionis iadicus , fcatebat. rrarthod
Adenographia cap.V.
§. i. In iliis qui ex Scorbuto obierunt , mefenteria ut plurimum ftiabiKa maieque co-
hEtcntia deprehendimus , ita ut leviffiino negotio pars a parte divelli potuerit. Ideht
ibidem^ . .
§.j. Ipfe fn cadavere feorbuto extinai apcftqi. Omentum quidem totum .fere puirH
dum &corruprum : in Liene vero nihil quod, quantum ad fcnfumculparipollet, depre-
teni^ SennertusTraB.de Scorbuto cap. 2.. ^l.^.p.^.c.&.praS.
F f ^ Fonteisf
344 Anatom. Lib, iH. Sed. XIX.
FODccmtonaviciScoifeaciasqaod attinet , banc
Difi e contagio contr-batui , mefeotetium, &
pninas corporis vias , fco vensPortat ramos qui illas
pcrcptantjfcdcs efle ftatuimus : etfi enim raro accidat
ut bne lienis a&ionc Ixia Scorbucus excitetur,St pic-
iun^jac homoturo vidnoiurr! pravorom & coirnpto-'
•rum tontadu St ipfe a&ciatdr Sc labem cdne ahat,
tamen qoafcdbqttc falvos cft : Sic in quedam HcliaB-
di« PrafideScorbtito laborante, magis Hepar quain
bienem afieduin Fojllie Fofejiiu liLic.obi.ii.obrcrva>
vic : Ete^ihi licet Lien faous ac ialvus iit, tamen fi
chylus faculentus , ialfiS ac lattarets excrementis &
{upctfluitaribuS fcaifcat. Lien omne* illas ucc attrahe¬
re vtc elaborare poilLl » atque ita id agendo fine ioo
fruftratur ob errbrem externum: Si tamen Lsen iple
debilis ) velobfiriidus, vel quocunque n>odo male
cbbfiitutus fit , ttiilto magis in agendo ofiicio non
ratUiacic .* potetlquc litrumqUc fieri , Icilicet vel ut
piimo i ciafils humoribus ilien obfiruatur, eoque
ob id ofEciom non fedente , in mefenteno &
vSs humores melMicholici comulsutut : vei nr „ ■
in v.n=. post* ttunis, ob alim.ntomm viti,^
faoinoic cumulcntnt. & drinde Litwm
vcl debilitent, qui obfttuaus vel debil.utns^^
piam eotnm in difiis locis augendam Ccit , & m h».
motes vitiofi longe copiefim quam antea comolen.
tut in caulacftt ntita fedes&fonsptimutcoUovid
’ f“ento“& 'LifvibT^o* e’
Hepar &. Lici
, locifque intwi vcucncoluiB
mediis , & uttiqnevifceri vidnk
- - -ro hifcc locis ptimam originem debeat colla.
vies fcotbuiica,& iB.rccentijmotbo etiam iis feit 00,1.
tineatut : tamen 6 malum jam diu duraverit, &nia.
tcria iftavitiofa copiofior fit , non folum hiicclocfe
coercetur , fed pet venas i» totum cotpos
diffunditur : unde totum vcnofnib genus, tam venas
pott* quam cavz comp/t<*en$, fedes colluviei feoi-
butic*dii:ipotcft&c./deffiS^tdeaB, '
■ §. 4. Iri dfcmortuis fzpe ( cutri in viventibustaufa mali fatis deprehendi non potuerit)
Iri mefexteria ulcera fordida & abfceffus deprcheiifi funt , E quibas nunc febres acuta, cum
fanguinis nigerriirii vomitu & per alvum cxcretione copiofa , cum animi deliquiis ; nune he¬
pate , liene & inteftinis falvis , veams tormiin intolerabilia & tandem mots : nunc naufeaj
vomitus, melancholia , cachexia, strophia; nunc dolores colicis fimiles, urina purulen¬
ta; nunc perpetua vigilia , lcipothyniia,flidorcsftigidi, &alia mala otiginem habuerunt;
Sianertas tbidem caf. z.
^ 'Qmhui «ane feires&c. ] Cum enim fitntint ift.
Xlcotpoiis plena eft , pats viiiofotum humorum
non pauca vena cava & attetia magna communi¬
catur , pet quarum ramos poftea in totum corpus
diffiibuitur , & ptout conffituta. at difpofiia tft , ac
. in hanc vclnllam pareeiu a natuta pto: nidii ut , nunc
hoc nunc illud mali ae morbi genus.exciiat. Idem
In Mifenttrio] A Pandteare humore 'ctaHb &ir.e-
ifanchcJtcd lefetbScorbdti qiroque ■eaulatn,& comi-
•BsdiffioilsstefpiraiioBis atque angufti* 'peaotis de¬
ducit .Stw«« Ptax. hb. II. cap. 6.&1ib; ij; cap. 4.
Exempluii. affett cent. ^."obfetv.Sy.
feirw] Erraticas febres,necnoB fuhitaneas caloris
ac frigoris in variis corporis partibus fuffofiones Scor-
buto inveterato fupetvenite itadit iFidat capjj. Fc-
-feres quidem , eo quod maferia eittanca f*pe cum
fucco nuttirio fasguini iHata; quin etiam hiccos abbi-
lis, degenet faaos , quatenus noB tire cumfanguine
mifcibilis , effctvefccntias ejus eitcmpotaneas con-
cifatft , idtcica 'febris typum rcgulatem obfctvans,
iftam obtaufam 'czciiatirolitaScotburicis ratocou-
■fingitiqtiiaTangais faffogiBcot.licet incendio felstf-
li ccritepto;,, diu neque makum , falcem non
squabiliter defiagtacNon tantum aurem Febres Scot-
buio accedere , ied & febres diuturnas ScotbucoiaB- c
fiundarc ofteadit.ddemcap.a. EKiAa. nanrCIar, a
juna hypoebelin' noffram d crebra nimiaque fangui-
nis deflagtatipne, fpiritns plurimum abfumtmtnr , at
liqB6r piopeti6t& effeetus evadat , qnin & fnlplisiii
putioris ingens copia deffagrando evaporat : Interes
qnod hujus teliquum eft. fibi (alem adfcifceBS,ipfum.
qnc evehens , fanguinis ctafin morbidam & plase
fcorbuticam inferre foletj Obfervareeft.nddi» , d
longiori febre . propter (pititum'& fulphui nimis
exhalantia , atque plurimum lalis cum fiilphore lefi-
duo diutius coDCo&um , fanguinem vaide fallam &
quafi llxivialem evadere , ‘ita quidem ut deinceps
mgre , & vix circulaeioni peragenda faeis in corde a^
cenuacur Cujufmbdi fanguinis difpofitio nonniS
longo ccrapore reftauiamr , & difficulter admodomh
Vniru Toraii».] Dolor ventris Scotboto adeo fid
miHacis eft, juxta idtoma Germamcnm,ot exinde no-
meii acceperit : Hoc fympeogna nonnollos affeSotj
m mitiori Jieet gtadu , fere continuo affligit, cui alvus
modafohita , modo fiimmc adftri&a adjungi (olet;
quotum ratio elle videtur . quodeum & fanguis &
luccus impuritatibus festent , tum arteri* tum nervi
m'«eris exctemenritim copiam vetfus alvi cloacam
deferunt .quateirca-meleuierii aut inteftinorum loM-
■■ andoidoloies
it fxti TttifU ventris delertim.
Oeejnjmididelcrihii.
Observatu o VlL
Sci)%tttiei)riim,-ttrimsrtibrts fieadeMinm ,hefeir aut eyfiisfeBeiivarie'in vimftttff»
Cditnqriuriutn e Soorbuco iJefiiBSornHi cadavera diffecni, quibus urina nibicnn^*®*'
citerat , obfervavi hepar aut cyftin felleam in eulpa fuiffe : In nonnullis fuit hepar pWf'
fus esfa^tie ^ exfuccuiri inftar uberis vaccini -• Inaliisvcficabilariaeratvacua&iflBois-
‘In aliisiapid'ibDsobi5Da.- In alus amurca minime amarefeente repleta. In omnibus vifce»
hate t iliter adeda ut fecretio bilis impediretur. Th. yVillii Trali. de minis caf. 4. De caufc
-cjuffflodiririnaratn vidcTit. de uririis^.q.
P
DeScorbuto*^ ^4f
T Ariat fnndoBt urinas Scorbutici , In Belgio nem illam deijqint ab adipe renibus nrcam;eclo,Ji-
V ofaCersavit f>-«ie.Sjrft»»rcceroleo colore pr& quato&urinis commimicato, cum in labe tantus non
Scarancarum telis fimilem ac tenuiflimam iliis fitintcnibuscalorqiiiliquaiepofliriprorumadipcmi
Inaatatc pinguedinem , quam pro morbi iUins ligno ac inCrpet iropoilibile liquatam illam pinguedinem, '
fcieftatuit : ratius confumptionis & tabis, quamvis penetrate membranam denlam tenes inveftientem,
pnni obftet uttiufque figniun elle polle illam pingue- Itinc & patenchfinteotum ctallum , quo tandem uri,
dinem: Toto autem cmlo errate ccn&t qui pinguedi- nre jungatur,
' Observatio VIII.
Scorbutici la^lueo fuffocati coajlitutm.carf eris intera/t ^ exterae.
IN Theatrum noftrum Anatomicum , 19. Fcbc, illatiimefl: cadaver Infanticida:: Cadd-
ver Scorbuticum videbatur , melancholieum & atrophia: proximum : In careere quo¬
que male tradatum : Pedum enim digiti pernionibus pleni, & poilex finiftri pedis gan^z-
naaffedus, quam fua: fontis natura a fana parte coepit feparare : Glandula: in inguinibud
dutz tumebant , bubonum inftar , Et in difledorum thoracis mufculorum fpatiis ferum
fluebat copiofiim : Crura maculis livefeentibus fcorbuticis fcatebant, quales inpulmoni-
busquoquenobi? apparebant; Alioquin Pulmones fpongio£i,& flaccidi , marmorifque in
morem variegati; pinguedo aut parca aut nulla in abdomine i Omentum putridum : Atra-
bifaria capfulafiniftra digiti longitudine cavitatem habuit, quz veli^. pifacaperet , inaper¬
to cranio, fupra duram matrem, prope falcem, adnataeratexcrefccntiapifo major, carri-
iaginea , quz in cranio 'vcftigium fiii imprefferat : Inter duram matrem & pito , in verti¬
ce, lacunafpcdabatutrotuhda, digiti capacitate , fero plena; Ventriculi ecrebrifaniqui-
demfedfcrofcacenteSi re»A b .
Pollex finiftri pidit Gangrena affelimi Non fo- btmn mqUe ac putridum reddient’, & gravem ac caC
Inm ulcera fcoibaticos corripiant, fed& gtavif- davctofnm de fc fetorem emiitit , multumquc brevi
limum malam quandoque accedit .mortificatio fcil, tempore lierpit & plerumque hominem cito ju^lat;
& Gangrena vel unius vel plurium corporis pac- GangtseaavctpScoihuiica fete fine canfa mauifcfta
tiam,pt*cipue digitorum pedum: Incipit hoc ma- invadit j & lente ac tarde fetpit , ac noanifi longo
' Ium plerumque citca|pcdis extremam eam nigris 8c tempore hominem jugulat : pars plane ficca^ft , »i-
purpureis macalis,8£litutBqnafi , & hinepaulopoft hilque effluit, &cUm cqttuptafetto aafettur , licet
nlcas ctalloram & gaDgrznofiim , ficcum neque ia- caro rubra offeratur , color tamen ille rabet panlh
niem, neque pas reddens apparet , digitufqiic unua Bigtioteft, &fcqoentidic & ipfa plane emortua dc-
vel altet pedis emoti incipit , & linez tnbra: ac par- prehenditur , nullas quoque fetor percipitur : Ptzte-
pntcz litutz lupta junautam pedis , fecundum tlbiz rea obi primo malum unum ialtem pedem apprehena
longitudincmappatcnc : Eli: veto hujus Gangrsn* dit, poftea abfqoe omni caufa manifcfta , in altero
acSpbaceli.aG^tzna&Sphacclovulgodelctiptis etiiroctntcS pcdcmaculz ac liiutsrubrz vel pur-
magna differentia : Etfi enim in mtaque Gangtsna pates apparete incipiant , & paulo etiam poli illins
pars eototiatut ac fenfum omnem amittat , ac malum pedis digitus nnus ve! alter lividos redditur Sc plane
«dies latius fetpac , tamen non paucis diferepant: emoritur , tandemque homo pleturaquc Apoplexia
Gangtsna enim illa vulgo nota, fete excanfis mani- vel E cilepfia accedente moritur. ieisBeKBtTVuSnt» de
&fli$&noiisotcumha&ec,&inmembtoialifpfaaces Searhucap.^.
lo emortuo fetidus ac aqnofos humor effluit ,,mcm-
* A D D I T A M E N T A.
Observatio I.
;■ 'Scorbuticerum ^ Hyfiocheadriacorutrt Lien fafie exterius inculpatus esi qui intus •vitii
notasexhibetfuamoSitie^jlacciditate.-
SUhftantia in fano Liene dur;uf«alaefl:& firma, ae quejoilibct eontreflatipnem .fine te-
fione perpetitur, atinniorbofo fepe mollior evailit& facile diflblvitur: Sic io Scor¬
buticis & hypochondriacis eum muitoties adee mpllem poft mortem inveni, ut ab im¬
polito leviter digito totus facillime perforaretur, sk ab aere externo facile liquefeerer,
quamvis alioqui primo intuitu foris in magnitudine & 'colore nihil alieni pr* fe ferte vide¬
retur. Furem quendam Scorbuticum fufpendio ftrangulatum menfe Martio anni 1651- pu¬
blice ptofecui , cui fubftantia Lienis ( non tamen pfeter modum magni aut male colorati)
Valde mollis erat. Si eotempore, fatis tunc frigido, intra bidui fpatiura ab acre externo
fpooce in fpumofum liquorem obfcure rubrum ( inftat fecis vini rubri ) diflblvebatur, adeo-
queliqucfcebat, ut praeter multas fibrillas Si tenuia vafcula fere nihil folidi intra membra-
»am ejus contineri videretur. De Diemerbreeck Anatem, l.i. c-iS. '
34^ AnatomPrad. Lib.lll.Se6:.XVIlI.
BX <jao5i<jaet mnitonuh citor, qni in Scbdjuto, aibus confpiciatur , feti foU fpedfica dylcraiia, fca
hypochondriaca affeaioDc,. febre qoattana, Cibftanria: peculiaris dilpotirfo ji natnraUicciens
-aliifve c liene oriundis moibis femper culpant ( cujus ratione fermentatam materiam nimis aaeuL
■ hujus vifceris obftiuaionem, duritiem aut tumo- crudam, acidam, debilOT aut fixam , aliove motfa
icm , cum tamen nullum plerumque huyufmodi vi- male difpofitam conficit) didloiam affefluum caift
tium (etfiintctdum etiam adclTe poliit) in his aSe- fit. Um,-
O S S E K.-V A TI o ■ II.
Scorbutum non oriri i Lymfho cUndalus USeos ebftrtteme , ojlenhnt ctdtvtro lotitm »
quthus MejentmicUnduU iBaJd deprehenduntur.
P'Borbtue Praxeos llb. 4. e. 5. docet omnia quotqootfnrit Scorbuti fycDptoniata proveil-
. re ab unica cwtiz. Lympho nimirum ■velpituitxcro^dyGUnduUs.Ucieas ito objruente , ut
chylusnonpofttnifi jerojterejui parte per eastranpreyhximomai ScorbutQ Glandula: mefen-
tcrica: obftrucla: effent, tumncceflatio confequerctur ut «mnes grandioribus in
mclenccrio tumoribus , fluxuque alvi chylofo & atrophia univerfali corriperentur ; laudabi¬
liore chyliparte lic in primo fui itineris iladio intercepta, indeque rnqx te^rgitante ia irr-
teftina pati neceffitate etiam fcquetetur, ut omnes in manifeftum' hydropis diferimen
ex diluvio ferofo brevi incutretent : Atqui longe certiorem experientiat fidem habeniBs;
Scorbuticorum dati quafnplurimos , quinequ: de diarrhoea chylofa neque de nqtritioms
defedtu , neque etiam de ullis colluviei ierofac cfFeSibiis conquefti funt : Et' Anatomici quidam
teftatum reliquere, haud paucos fe hoc morbo extinSos ■aperui/e , in quibus mefenterii glandulas
omni culpa vacuas reperiebant. Obfttui nonnunquam has, ut & alias glandulas libenter con¬
cedimus, at conflantor pernegamus id femper fieri : 6». Charleton Tralicde Scorbutocap.B.
■ Observatio Iir.
1» Scorbuto iJen rnaie fapius culpatur. '
Lieni injuriam facerem fi ipfum toties ad Prxtorem raperem quoties Scorbutus occat-
rit , quem meliori jure a fanguinis quam' aliunde deducendum puta ; maxi¬
me cum indubitata cxEifpicii fide conflat quamplutima Scorbuto extinflibrum cadavera,
cultro Anatomico a morte confeflim expolita , Lienem utut graviffimis antea oncratuttt
criminibus, omni tamen culpa vacuum dcmonftraflc : Medicorum viilgo quidcin nil Ib-
lennius cft qiiam Lienem contumeliis afficere, quafi dihnium prope malorum effetPancte-
ne, exta autem a fato confulentibus rarius nihil quam vitii quicquam in eo detexifle, Char-
letonTracl. de Scorbuto cap. i. 11.
\ Sanguinis ficAO,»-» ) Milu ab efreflibus •inter teraj alimenta exercentibns iiiiprygnata io
.Zxfc manifefto difcriminc differentibus d.c. can- li fua' temperie degeneret , inque liqudreBi tianh
fatum .diVetficaie conjeauram defumenti ,. tria, migrer, impuium, ptaifeividum , biUofanij-TariOj
Searbuti genera pracipua videntur conflicuenda, quetufpnltibus ac effervefccnciis qbnosinme lnoa
Vnum fciiicer cui pro caufa proxima & continen- ubi contingit tanta fievientis-in omnia Sulphuris po¬
te eft ea fanguinis intemperies & impuritas ,■ in telfas eJl, ut fibfin fodetatem adfcjris aliquot ei
qua Sulphurea ipfius particuls , inita 'cum paucio- numeto Salinarum ( eis fcil. qua adtfatum flurihta-
ribus ex Salinarum cenfu conlpitatioqe , citeris tis jam tum propius acceirerunt) fuppreififque fimiu
jugum fetviliter miffo 'fuiphute .puriori, jari^e» d^am brevunducant rfneiditaiem, Qua-is infenitet
feu Jalina lirresires ftinciputum in fauguine tenent, diilcmperatus , non folum inutiUs aS nobilinunnffl
De Scorbuto. 347
fbtapabalo » aat cxctcds vigore Na- dom i quo ab illa quamprimum m;ima vfndic^ruii
folphorc ac fkle concreverant mole- irricanr atque ciftiimilanc :Ec quantum aJo4/?ra^M-
s intra dies ctringuitur , auc febrem fy- mes attinet , nil uriqueibiemmas eft quam ut ctaffii^
dfc , {anguinem inflammando : £t id & lixivium (aKugfne smulans (anguis* dumpertian-
fideiuei pcrficiauu , auc finguis adeo vidofus gi- lliiiUm.
§. 1. A ferofo humore eafdem obftruaidnes in hepate fieti pofle eatdeni obfervationes,
in homine & animalibus fada: , nos docuerant , qui arenulas quam plurimas exafte rubras,
quas prius diu & frequenter per urinas aliqui excrevctantjvafa hepatis certis in locis opple-
Viflc aliquando invenimus , alias etiam in calculum vel tophum friabilem vel iblidura con¬
cretas, qua: per vafa ha:c aliquoufque difpcrfa coralium album, nune alias ftirias tophaceas
referebant : Q» “ f=ri terreftteitate , hifce vafotum anguftiis & finibus fe affigente adhz-
rentequc, ortum duGunr:/i&/K ibidem.
§.3. Veficastenuiffimas, pellucidas, aqua diftentas , pomi magnitudinem nonnun-
quam zquantes , Hepatis fubftantiz accrevilTe in CachcSricis fzpe inveni. Ex Ejufdent
Obferv.
§. 4. Virgo 35. annorum integro biennio ante mortem laboravit copiofiffima narium
hzmotrhagia , quz nonnifi venz fettione fifti potuit : paulo poft incidit in Cachexiam Si
hydropis initium , tumefeentibus pedibus & ventre inferiore , remanente cachexia:
Menfes fitere inordinati , aliquando non fluebant penitus , aliquando nimis erant
copiofi ,• perduravit tamen hzmorrhagia , quz alternis diebus increfcebat 5 Sen-
fit dolores & punftiones in regione Hepatis , Evomebat bilem corruptam , praffir
nam Scc.
Mortuam fceuij&e. Hepar jufbm habuit magnitudinem , fed erat album, tubetofum,
inzqualc , durum & exangue , ut vix fanguinis guttula ex diffedo Hepate exierit , ex gibtjo
nihilrfx fijija parte parum, &c. yide hijhr.ixtegrtm etf.de febre pitligni. Ctittr libeBe ebfervtt.
-dattem.
fontti dtistm. Tom. I I,
Gg Hi
"ichexh vitio Hefatis quufi excolit imuBt , cumfpaiHrifdmoms MjUmmtttoBt & femifutrcH.
ne. I. Ah nepote mogno,ex parte corrupto, cum Pulmonum omnimoda putredine i.A vitio Hepatis,
Pulmonum, Cyftis meatu ohflrullo. 3. A multiplici vitiopartium vitalium & naturalium. 4. 5. ^
7. 8. Ah Hepate A liene fcirrhofis,cum calculo in dextro cordis ventriculo. $■ A mala conHiiu-
ttone lecoriifiylitsfeUeasCum Omenti extraordinaria crapitie. 10. sp) Hepate fere putridorum
5.1. 'r^ . Trent! cadaver apertum fuit, qui diuturno morbo Cacheftico ad hydropem ver»
I J gere videbatur ; De eo contulerant confilia loan. Dom. Sala & Benedicius Silvaticus,
quorum hic abfcefliim in Hepate , ille in Corde divinabat, quia pleruiyue in lentis ejufmo,,
di morbis, ad Cachexiam vergentibus,Gordis aliquis folet cfle abfceiTuSjSc Pulfus in hoc erat
intcrreptus: Cor tamen is aperto cadavere nihil noxae contraxerat , Hepar paUidum, quali co
aum , Lien vero rubicundus fani Hepatis inftat: Pulmonum hnifter inflammatus iL ferepu;
tridus. Th. Bartholinus ohferv. 67. ccntr.y
T T Bfor pallidum qsuji colluas ] Hepatis fubftan- nem facete luculenter atteftatut : Haja Ljupiadta
De Cachexia. Anafarca,Leucophlegmatia
wrbonimciafis non panc» jam font imni^ndaj chyloiadhcpartcndaJincqaccommcida ciiiaemia
§, 2.. Puellula fex
tandem decumbere
dextrifiib coftis veri
ftafiiexerementogalbnarum fimili: Die 6. Novembris » tamctfi tuinor ventris nondum
effer confpicuus , ex facie tamen leucophlegmatica, pcdibufque tumentibus. Hepatis labe
faSalionem, ipfumque hydropem ante partes effe pta:dixi:Die 9. Novembr. urgebant in¬
quietudo, tuffis,coroprcfBo & dolor pefloris circa coftas : Die 17. Novembris urina paulo
rubicundior, citrinafedfabulofa,craffa i Venter tumidus & valde tranfparens ac lucidus:
Regio Lienis dolens inunfta ol. de cappar. ventet vero aqua vitar cumfpiritu juniperino;Die
iS. Novembrisinquietudo magna, ventris tumoraua-usi Die 19. ex affellatione iterata detu-
meftauscft; Sitis & potus cupiditas ingens, febris lenta & comes: Dio ai.dcbilitasmag-
iem cruentam & retorridam, quse ex pulmonibus cllc videbatur : Omnibus in pejus ver-
itibus, circa medium noSis exfpiravit.
Dieaa. Novembris ad petitionem parentum, quibus Puellam hydrope obiiffe perfuaderi
idpoterat,corpufculum apertum, prognoftico a me pratmiffo, fidem fecit, Itaqueamu-
inata cartilagine fafta ad pubem ufque, & latetajiter incifione tranfverfa , ftatira compa¬
ti 1. Hepar valde magnum, idq; ex parte corruptum,roaculisq;infcaum, c quo, tanquam o
Ite, ptomanarat Hydfopifis : 2. Abdomen fcatebat materia fcrofa multa, colore coeruleo
(itidiqueiufeaa, quzeffundebaturcumfoetbre.3. Lien integre, przter opinionem lanus.
p EiufdemintcgritatisR.cn' uterque. 5. Inteftinalucida,aquofaquehumditaterepleta. A-
WoTherue-, 6. Cor integre fanum, 7. Pulmones vero intus extraque corrupti, foctldiqnc at¬
que purulenti, unde TuffisjFtbricula.Hcaica Laterisq; dolor pundorius. Siquidem ergo
Pulmonibus atque Hepate lethaliter affeSiscaufa morbi mortifque pateret, caput apertum
tton fuit; I. ittr. U/tichius Itb.n-.c^iP-i-ebfervat.^
De CxCh.cxi''. \nafarca, Leucophlegmatia.
§. 3. Nob.N. Tuflicom . .TiSjhmctHmore inftaeartilaginem xiphoidcm: Superve¬
nit Cachexia &c. Hepar erat grandius & colore livido.- Jn fuperiore parte, vetfus di*,
phragmatisabfcefliisveficis plenus: in polmonibus adhuc major abfcctfus : Meatus felleus
obftfU&us. yide lib. T umerihas.
HSpitr enagriadixi^ Hcpir, fiqaidsm coUrotii, ptecipueSc I.quoii Saccum naniciam ,aliis pattibu*
ic ja«a uonoallos, vifceris mixtoni manas obit, deftinataen, intercipiens, proprio impetrit ufai : Hoc
^oaotnnnqaim attophise.aatexteniMtioiiiobno- paflim cetnitar in paetis Rachitide aflefiis, & muU
aiam tepeiitur, quin e contra, plures ob caa&s 8e oc- tis aliis vitam defidem & oriolam agentibos a. Q^d
cafiones, quoad molem aageri,& diverfimodisinge- fangainis depravati fascalentias, & recrementa qax-
(lis & conereiionibas infarciri ac intumefecre peti- qae oblata in rcceflus faos intimos facile nimis fofei-
eliiatat : Hmc lanitatis ratio haud levis in Uoc c«n- pit, eaque tetinendo,Bon modo gtaadefcit, fed quoad
fiftit.otjccut rite conformatam .fanguinem afquc duSas fnosobfttuitar.andcfmpcnametoiaetus.Ca-
libere abique tributo, fea vedigali nimio fibi arrepto chexia, aut hydrops ; quin etiam tamores & concted
traiiciat ; Peofefio multa huic vifccti, uti & Licni,S£ tiones vatii generis conrtahir. IPiih Pbanaat. rat.fl
quidem haud protfus immerito vitia impatamur.led
c 4. Jac. Cobier poft morbum acutum thoracis in Cachexiam incidit : Pulmo dextri
lateris pleurre adnatus fosde confumpms erat : Sinifter aliquantulum corruptus : Cor exan¬
gue & pd ricardio firmiter annexum , vifccra naturalia flaccida , pallida : Lib. z. tit. de phthifi.
§. 5.H. Pomblehumi cubare coaftus , hinc Cacheifticus Cacochymus &c. Pulmones
erant adnatipleurz, raediaftino, pericardio .-Parenchyma lobi finiftri, integracute totum
inpustefolutum. Cor flaccidius : Hepar magnum exangue, pallidum ; Lien parvus , ex-
fuecuSjRenumparenchymaexanguc. &c. • '
§.6. Filia D.N. Cachexia fere EOnfumpta obiit; Lica & Hepar fcirrho laborabant : In
capfula cordis humorputridus: Cor duplo majus: circa valvulas dextri ventriculi calculus
exizazto. Ijb.i.utdeSyrice^e.
IU eapfiU cordis humor futriius dc. ] ¥rid. que verfuf glandulam confluente , laSei caaahculo
Uprerus inttodnft. in Mjdicinam , p. 6s. primas chylum ulietius in receptaculum devehentes, tibi ia
io opere lang-aificationis partes cor tenere ftatuit . eo eoafpe(9:om venient : Atque fi ulterius chyli duRum
quod chylus anivetfus ad id confluat. Tendunt, 4« inveftigavetis , euodem aou in Potts traacum , vel
vafaLaffea a periphriii mefeaterii ad glandulam hepar ipfam , fedpet dudum thotacium ad venam
ejufdcm majorem , Pancrea* Alfellii vocaam ; ibi- axillarem, &hinG in cotdit.deittum.ventriculum ferti
toquc colleaa laSeum fuum lat cem in fubjeaum videbis; raiflis fimnl inicincte ramulis ad venam fine
glaudulz receptaculum, quod ia brutis membrano- pari, qnz.infito in teceptaculum tubulo, fiaedfficul»
fata , in homine s ero glandulofum , tefte Bartholino tate aetem inflatam admittit, ut & omnis humor ex ea
transfundunt : Id ita Ic habete 'fafio experimento vetfus cor migret;Ccttoindicioptimas in opete6n4
deprehendes: Pteflb namque mclentciio , chylo- guificarionis parces tenete cor.
§. 7. Nob.N. difcoloratio , atrophia ac malus habitus aderant : Inthorace aderat letum
zotruptuffl Pulrnones magni flaccidi : Hepar pallidum , cujus extrema inucida : Cyftis
'plena bile obfcura : Lien marcidus, fracidus, mefenterium feroiputre.TiWc tit. de Ventris delere.
§.8. Uxori N. abdomen prztumidum: reliquum corpus totum Cachcaicum &c. He-j
par faxo durius erat, Pancreas cum glandulis mefenterii extenuatum : Pulmones fiibmucidij
Cor exutum pinguedine, flaccidum. Pericardium ichorofo humore refertum. Vide ttt. de
Ventris tumere.
. § 9. Mercatoris filia frequenter hatmotrhagia: obnoxia, ac proinde Cachexia fere con-
fumpta in febrim biliolamcontinuam incidit &c.'Poii:mortem aperitur .- Abdomen ichoro
fetido repletum ; O mentum putrefaflum, T-ien atque Hepar fcirrho laborabant. Cor duplo
majus, bubulum referens, inveniuntur: Et circa valvulas dextri ventriculi Calculus ex tatti'»,
to concretu.Sjinftar minoris caftaner eompxeffibris SiC.Greg.fierfiasl.n..ebferv.4$.
§. IO. Ego yidi Omentum Carnofum , feu potius glandulofum fcmipollicari craffitie, a
Wybardadmealiatnni, c virgine cachcSica, 19. annos nota exfeflium : Illa per tres menfes
ante obitum diatrhoealcnta per vices recurrente, unaque frequenti materiz porracez v6-
laitu laborabat: Pulfus languidus erat, urina pauca $c incenia,: abdomen circa regionem
umbilicalem duriufculum & fubtumidnra apparebat u decubitum in latus finiftrum molelio
ferebat : paulo poft tuflicula ,^irandi difficultate , febricula cum linguz ariditate infcftaba-
tut; medicamentis deoppilativis exhibitis levamen aliquoties fentiebat Sed omiffis re¬
mediis & morbo fubinderecrudelc,cntc,viribufquelcnfim fraftis ,maeie demum confcAa
fatis conceffit:verumpcr dies tres ante mortem alvus adfttifta , & urina per diem integrata
fuppreffa erat.
Aperto cadavere, Jecur male coloratum,&Veficula fellea liquore nigricante & ftuftu-
lislabulofis referta deprehendebatur : DuSus quoque Hepaticus liquorem cx livido fla-
Be»etiA»atens,T om. XI. G g 5 vefeenteni
3f4 ■ Anatom-PraS^ Lbi. IIL Seft.XX.
yefcentem exrpuebar,& plurimisjajiis partibus pr^ter naturaliter fehabehtibus,0»»Mafa* nt
fupradixi, fere coriaceuns cernebatur, quod omnia prope vifcera fua latitudi.
neadeoar^compleacbatur, ut intcftma quafi conglutinata a fe invicem atgre fcparaij
polTent. ifurtho» AdcaegrafhU caf.Vt.
imrajfatum&c.-j, DifEcaltcr homorti
eijti venas & fubUaniiatn eifjfi cvacu.
e enim venarum illarum onackin lo.
oni convenientem dehifcunt, ntver«
Et fi vacuati debent, neceffe eft ut icgu^.
dwlruttionibus ptriinacibusobr _
fe Oraeatum vero ipfum prope occalluiiTe , fimol-
que carnibus glandulofisioco pinguedinis fu fle in-
ptoroatibps primam dederint anfam, an potius ptimp giientadloca per quae funt illapla, quod raro fi
menfiorn. foppjeflioni adfetibenda fuerint , vixdum expultrix hujus partis fit valdedebdis t lJeonucno»
iatis cpnilat : illud certum efteam ante obitum febre tolluntur humores ex Omento , mfi continuato thet-
lentacotreptam fuifle, qua: tum extenuationis tum matum vel acidularum potu. ScnnenHi ttaa. iSf.j.
ipfius mortis proxima caufa fuit. /dnai^a cap.%.
§, II. Civis N. Paulatim in Cachexiam incidit, Hepar fere totum putrefaftum habuit: Ve-
fica fellis vacua, Choiidochus prster modum laxus & apertut : Renes flavo colore tindi,p*.
renchyma cotum lividum, fe/.r/e
Ca.chexiahfarvitated' duritie LkmsindaBa,
TV K Agnitudo Lienis, quamvis raro minor fiat quam fecundum naturam requiritur, unde
jV i. ejus aSio manifefte offendatur, potcil tamen aliquando id accidere , pi arferrita ubi
univcrfiimcorpus contabefeat, fed neque tunc fere Lienis parvitas attenditur , Cve quod ita
exiguus a natura fuerit Lien effiftus, quemadmodum olim nos Barcinonm obfervavimus ia
lac. Antonellio, admodum Cachefiico, quem cum tepente Syncope rapuiflet, ejulqueca-
fiaver diflccatetur,obfervavimusejus Lienem columbacei ovi magnitudinem nonexcedere,
icd adeo efle duruin ac compaSum, ut fere lapidis duritiem armularetur ; cujufmodi vifius
credidimus nos nimis exiguum, vel in prima corporis conftitutione a natura fuifle cflidum,
& ex materia admodum denfa & inepta ad extenConem , ac procedente tempore a caloie
naturali ean -iem materiam paulatini fuifle exficcatam & quafi in lapideam naturamconver-
'U.mt^dusVidius Imior de curat.membmtim hb.io.caf.io.
Observatio IV,
. CachexU i renum calcideforum vitiefroduclt'.
DOm. de Clalgnl, Canonicus Parifienfis, vclut Leucophlegmaticus erat, lapidofbs mor-
tuusieft > An lapidofi itafieri poffunt , Ira , nara ternelias cap. la - lib. d. Pathol. annota-
..vk; f!ipp,rclConem & regurgitationem cujufdam materiei purulentia renibus ad venofum
jgenusidjgenus lymptomatis inducere potuifle.Sii7/tf»issip;V. ^• Efhem. a.p.Z4 5. Revehunt
iVenseEmulgentes.fangulnem amutricatu- renum, xquero artetis important , refidoum in ca¬
vam : Hinc proculdubio in renum ulceribus , fi quando obftrufto vreteris capite pus cohi-
_beatur, ut per urinas.evacuatrnequeat, id fenfim nna cum fero per venam emulgentem ia
cavam redundans, fanguinem totum, habitumque eorpotis inquinat. f» Anot.
IPem alTcnc SmntrtKs, PtaS-l-J .p.5.fe<aa:, 2. Oblcr- dam fklunt omnia quacunque . hepar imprimis, S
vafionc «;>ydignuraeft,Cachexiaro etiam originem habiium corporis refrigerare & humeflarc poiTunt,
hibuiflc ex renum u!ietel.ucalCo!ofis,,quan<fopurur ‘Erin caqiafuntjurptofangaine probo 'frigidos ,iffl*
.lenta materia, propter ureterum obftrtiaibnam in te- - purus 8e inultis excrementis , piacipueferp abundant
;BCStegutgita5s,8cfanguinem inficiens totum corpo- - genetetuts five e* caufae imcmefintfiTC externa,
.lis habitam inqainaviterbiac adGachexiam mJucen- : , .
; , . Pachexia ab Bydrof e Pulmonum indiiclA. _ :
FUitIngolftadii vir Ddftus qui, quod incautior eflet in viiflu, fenCra in Cachexiam iocb
derat , qua: Hypofarcam inpropinquo efle denuntiabat.
Cujus demortui thoracem Meici cum- aperuiflent illum aqua fanguinolenta oinnina
plenam repererunt. Obfervatio lacobi Oethdi, Prnjidis Aifihteitenjis Medici.
tandem redditus eftcacochymus&Cacheaicus : In co inventa colkaio materia: puruler
IX acfccrida: inter duas mefenterii tunicas, & Hepar fuaputredineinfeccrat. Fide lib.i.ti
de MeUncholu.
In CucbeBko vitium Vincreutis defrehenftm, Hepetis, Lienis, F/tforummeftrdicerum
obJlruciio,?erkerdii, Pulmonum Ujie.
PUellus Cachexia totius corporis correptus eft , In defunao nullum Pancreatis fuperer!
veftigium : Mefataica: vcn2 glutinofa materia referta: ; Lien monftrofe tribus appehd
cibusinftruausjnigcr, durus, Reni finiftroannatus: Hepar coao limilis: In eo & Liet
foves- aqua plena: : Pericardium aqua foetida refertum , Pulmones exparte una putuleni
Fidetit.deFeniristamore.
’ X T Filum poncreous fiipmrat veftigium ) An ea Fovete tqutt plaste tSrc. ) Afa affeiitu vafotum (eti
illios digniao qaow Aimit Ritius /le le Soe foram, ex fententiaO/a' •• Vafwhifcefcr
DD. Joh. Cosradus Brusnerui , refeicate TFipfero fis affsfiis, ait ctp. 9. Exercit. de DuBdus hepttii
:t binas vaforum LypiphaciCQium valvulas effot;
CacbeBki cadaver exhibuit lienem male confiitutum, ^ Glandulas magnas comprimentes
verum Porta ejufque ramos, cum Pulmonum lafione.
MIchaeliFedler annorum a3.poftquartanamxvi. menfium , aliquot diebus ante mc
tem , a corrupto vifecrum tono pedes & crura tumefeere coeperunt : Lien illi przt
G g i
‘^•)6 Anafom. Prad Lib.IlI Sed. XX.
folitum triplo major erat,, flaccidas &fanguine nigro ultra quam ducet infucearts rij,^
autem ejus arretias , earumque ramos ad ventriculum, & ad PortiE venam tendentes o|-
dulz erant multa: , qua: c6mprimendo duftus anguftabant , & omnium tncdicamentoi™,
Tires illudebant : Ejufmodi quoque aliqa^ glandula: erat circa fellea: vefic*, duaum adiZ
teftina tendentem : Aderat & vitium in pulmonibus &c. f^tde hiftor. Ftbriliiu
Observatio IX.
CaebexU i Tumore fcirrhofo, Cuppurato, orto ah iaferioreparte PMcrealis-,Hepate,Lieue,
tulmomhus , Remhus t^c. •vitiatis.
AMedeusFeaberlignarius.40 annos natus,biennio variis per intervalla morbis , Dolor»
capitis :dcro;vilcerum( bftrui2:ionibus,imoetiamCaehexia,poftremum etiam do¬
lore Ifchiadico laboravit, taudemque aufla febri cum paraphrenitide cxtin&useft.
' 1 n cadavere ha:c fuere obfervatione digna. {.' Omentum inflatum & corruptum. z. In-
teftinum Colon prxitt confactadiDetn ariium circa ilia finiSra. 5. Inter collum veficz &in.
teftinum rcaum, luberculum fcitrhofum,unde fa:pedyfuria&ifchuria.4.Submafculopfoa
finiftrp, cui Ren incumbit, quique in cruris interiorem partem fertur, ingens athetoma,Bltr»
4aas libras puris cralfloris coniinensr ibidemquetresautquatuor lumborum vertebra , 'ita
c«ic afFefla: ut earum fruftula coram adftantibus extraxerim digitis & attPrvcrimrjrlBteftti
na vermibus fcatentia. 6. Tumor fcirrhofus,(xi^pmMW, & inftar llcatomatis, magnitudine duo- ■
jnm pugnorum, ortus ub inferiore parte pancreatis , ioteftinuii) duodenum circumdederat,
fic ut petitonaro teftus alterum quali ventriculum mentiretur, Materia per ramos venz por-
toc in ipfum pancreas delinentes, affluebat. 7. Jn Hepate fcirrholb apoftemata exigua multa.
8. Lien totus corruptus multos continebat calculos. 3. Pulmo inflammatus multis rc-fertus
glandulis. 10. In lupcilicie fterni, ad clavicularum cunyunaionem , atheroma ovi magaita-
dine; ij, Apoftemafub ala dextra, inter pleuram & coftas , maximi pugni magnitudine , K
graveolens, cujus purulenta materia, 4. 5, & 6, cqftaro exederat ; atque adeo non liiodo di-
jrulfeerantcofta a vertebris, fed & fumma parte, qua vertebris junguntur jufqUc adeo carie
corrupta: ut facile exitni digitifque friari poffent. li. In cranio dura mater inflammata. 15.
Iiitcr meningas & cerebrum ichor multus. 14. Plexus choroides inflammatus: 15. Orcaco-
rehri bafm & cerebellum femilibra fanguinis & amplius e jugulatibus internis affluxerat,
'fahrOtiusHildanuscetttiObjervatione-pl.
COUn^arBam circa Ilia fiiijlra) Inteftinicolian.^ que indurefcunr, Uem ibidem,
gulliam natur .ktn in finiftra parte D. G. Baahi- Tamor fitrrh.fus &c. ) Credibile eft retentis nec'
**J annotavit ; h juscaula doiotes culici in ea parte vorumeictemeniis materiam per ramos arretieca-
'piutinium & oriuntor & exacerbantor : quippe an- liacre, io ipfum pancreas delinentes afflaxille : Ve<
guiiia illa facile obfteuitur ab excteraenris , qua in nis vetonon eandem- fatis expedire rcduccDobus.iita
rpolo propter copiam (ilameotis obliquis (ut D. Baa- morem illam ingcoccm confequutum, clTc. Fsrtise
deleiiat diiigentec annotavit ) dio retinentur , ideo- aideaegraphia eap.it.
Observatio X.
Caebexiau fero per totam difafo,ohGta»daUs Pancreatis dr I/efenterii induratas, lecUr
: paUidius, d‘ corporibus pituitofis in cordis ventriculis d‘c.
XAcobSpoerlinlcptuagenarius, Victor, in laboribus afflduus , ante plures annos ad eat'
ceres pcrpctqp> condemnatus fuit , in quibus ultra 11. annos vixit , tandem libertati relH-
“tucus in N olodochium receptu* totus cacheSicus erat, fecies & labiapaliebant, pedes oede-
macetumebant, omnes artu* languebant.
Aperto mortui cadavere. Pancreas & Mefentcrii glandula: duriufculse, fed non tumidiO'
ires. erant ; Duftjs pancreatis vacuus . -Hepar fuit legitlm* magnitudinis, debito molflus,paI'
.liduro & tantum non cruoris expers. In cerebro plurimuia ferum,In cordis veJurienlh cot-
ip6t».p\imiQ[ti^axv3..yidehiJlortamlib'i.iit:dePar4yJi.
|^Erom «a vehicolomnecciratio fangoini , .etiam crefeentia , liquorum fuom ia venas majores by^
De Cachexia, Anafarca,Lcucophlegrnatiai
_ , & pcogceiiii temporis tiuam ut gUndiitx eoa- leDtctM. , plcturqne choroidei gUndolis dutiuicaliS)
glomeiaiz ,'qaales fune fobeutanes , pancieacicz pedcaidii gUndolzab Hoc vitio immuoes cfle poiea
alizve , pet do(9:ns foos patom vel nihil eicernerent, runt j ob qood in pericardio plnrimumi aqoE ftagnaa
& proinde ferum cumularetur , vel ferum in ventres yit Jdtm ihidimt
effiifara non refotbetent , at intra illos necelTatio ce-
7» CtcheUictt mnlieris-iieficuta fellet , tqmfushumar fere taSlifif f mitis ,eepiejus referias ejl.
■p Rnt apud nos mulier Cacheiftica , in cujus vefica fellea deprehendimus humorem ferd^
" Ium pallidumquc minime amarefeentem , fcd infipidum potius dulciquc proximum.cjf^
fens Assit. Hepitis af. 351.
Cdchexii laber isstis therax aqua plessus repertus.
T T lr annos 42. ab ineunte artate parum firmz valetudinis, decolor , capitis in pulmo-
y nem defluxionibus , fed iis hec falfis fed acribus , vehementer obnoxius , qUtim ad
nativam corporis imbecillitatem accederet ratio viausnegligentior& vita fedentaria,ftu-
occupata, menfc Septembri anni I560. primum iss cachexiam cum cedemate pedum
mfpciii refpiratiosse incidit: urina:, quas prartenues , pallidas ,& copiofillimas prius reddere
minus erar, paulatimimminutai funt: Difficultas fpiritus , cum fenfu ponderis, utrihque
^latera thoracis, fupra coftas fpurias , fis paulatim Iprscipue fi altiot duceretur, anbte-
uasj augefccbat , & fub finem Decembris jam decumbere neque fiipinus neque in la-
wm poffet: Siinleaofe converteret, humoris aliquid in thorace fluSuarc percipieba'
Anatom. Praft. Lib. IU. SeQ, XX,
tttt: acptopius admota aute, tei cuju^iam leviter bullientis cenfttidoraBquis obaudit,
batur, qui nec zgrum ipfum luebat; eo plane modo ut Hippocr. do Hydrope Pulmonis pro¬
didit.- Itaque dies Sc nodes tantum non tefidere furredo thorace cogebatur : Tura fcnfim
venter quoque in tumorem adurgebat , & tullis afpera , eaque Cne ftercore, Sc, ptevfuj
ca,Cvetenuantiafiveinfpiflantiaremediatentarcntur,infeftabat: Porro ad quemvis cor¬
poris motum mire anhelitus crefeebat anguftia , ut atger protinus fufecati atque animo lin¬
qui videretur : Sub his puUiis, prarfertim vefperi, lentam quandam febrimilairt. Tum nrinz
fedimen pulvereum albicans oftendebant : neque appetentia cibi oointno dejeda erat, ne¬
que litis magna : A medicamentis purgantibus plus vifus ell: Izdi quam juvari ; Sedionem
thoracis, in qua fpes aliqua collocanda erat, magis fere quam mortem ipfam formidabat:
Menfe Martio , poflxemis aliquormorbi diebus, coepit cruentaquatdam extuffire,
Czterumincifo corpore, nullum in pulmonibus ulcus deprehenfum eft : thorax vero
umvcdMtaqua crutMa , quam quis haud inepte loturz carnium aflimilalTet, repletus luit-
ventet inferior ( ut afciticis folet ) aqua flavcfccnte fuffimdebatur : In dextro pulmone tres
cernebantur lobi teretes, faftigiati, ctalfitie& longitudine digitum luperantes: Hepar ai.
bicabat &dutiufculumetat; reliqua vifccra nihil ad oculum vitii oftendebant. Schemhus
cxMtnxelii ehfervatkmbus.
litub de Dylpnat, cam cinauram
A^micruaaA] aieimMiru .Iz&eCaagiu- abdomine iaduilTct.qaafta
ficatticis facultatis opus: Ac hic vciiftmilius ellaquam
AxilenieCachtiiicifitttiloJi , in cujus Terkurdio humer turbulentus, ad libras duasreffrtus,
ANnoi«5i. in cadavere Anglicujufdam, pravis alimentis diu nutriti, atque in Ca.
chexiampituitofamdelapfi, &lic tandem mortui, liquoris turbulenti, aqueicolo-
irs , ad minimum duas libras , in diftento plutimumque laxaro pericardio contentas, fpcfta-
toribus oftendimus.
A Qsfi ciMs 1 In moebofis corporibusdinius hu- cardio majore copia condenrati ac collcdi , & dcfedhl
ZAiuocis colorem magis aqueum, interdum ucins, fufficieotis caloris minus diTculS fuerant: Hinc edam
incetdum aquae turbuleni® omnino fimilero , copiam fetibit refalius eum in ninlictibiis copiofiorem efle
Anafarca ^ Cachexia affe clerum cerperibus reperta, Abfcejfus in car de i. Cerpera fhreft >»
majerihus vafis. a. Ahjcejjus Jieatematici. 3. Vafa emulgentia muco ebftta. 4.
Lerumque in lentis morbisad Cachexiam vergentibus. Cordis folet effe abfecflus
aHquis. Th. Bartholinus ebferv.S7-ient.-i.
Corpora fivepituitofa,l:vefibrofalzpius in cadaveribus Cachedicorum , ditiqueJI
ter cx morbis decubuorum inveni. Bafilea: anno 1644. cum Clar. D. D. Felice
inam afeite 8i Aiularca diu zgrotantem, tandemque faris conccdcnrem aperui 1“*
i cordis finiftrum ventriculum, & aortam arteriam, inquibuscorporahsec conten-
, tantumnoRduplo fuillc majores naturalibus. Jeh. lac. Wepferus Exercit. de Apeph-
De Cachexia, Anafarca^Leucophlegmatia. ^79
De hfacotpotibiBjoita.Clar.^^i'* mentem adam primis ma/orcj.haKCotporadifpcrgaamr, nos zqne
UbXric. de Apopleria, Obfeivat.36. in ScholiiSj tamen damnola fint , nam qnoidam diutius cum ii*
Enormis aotem illa dilatatio aorta: & ventriculi fini- viiiflc obfcrvamm eft.
ftricordiSjCaula efljnt licet squaliieipet arterias, imr
§, 3, Memini me in bovillo adipe offendifle fatpe abfceffum cum cyfti, glandis minoris
{Dagnitndiae , in quo fubftantia quaedam febacea , vel caruneulaquaedani pallida, quafile-
ftiomearo corrupta: Peream lapilli plurimi fparfim conjeifti; In medio autem iftorum
amplior, mox gracHefcens, findebatur in fureulos, quorum vacuitatem eomplcbat dida
caruncula. Simile porro vitium in hominibus alias vidimus ex Cachexia: mortuis. Severinus
Zoiuait^eBiocr.firtei..
§.. 4i In omni Anafarca , ab excrementorum copia nata , deprehenfum femper fuiffe ih
venis emulgentibus , ad renes ufque , mucum, feu pituitas» vitream Anatomicis obfervatio-
nibus nixas afferuit Vir fide dignus, Poliater Heilbrunnenfis , Dominus Schvvartzius ami¬
cus p.tn^dcfideratiffimus. Excommaxicuthne Excell.^ Ncbil.Dn.steffetih
Observat, o XV;
AHafiruab abfcej&lecorisgesiti, & Lieae maximo lafidiius referto.
JUvenis Anafarca diu cum laboraflet , fubito incidit in Ifteritiam , deinde in hzmortha-
giam natium,poft ia fubitam mortem. In hujus cadavere apparuit Hepar fubalbidum,cunj
magno abfcelTu in parenchymate , Liea fupra modum maximus , lapidibus albifilmis plenus^
Wic. Eontanus Reffonf & curot.fag. 50.
Observatio XVE
teuce^hlegmatUfroduSiit ob exigito Lient , lecore utcunque morbido , rraforum qua ud prtom ferunt,
mr farvitate ; Calculis in veficulafeilis. Renibus maleconjiitutis^c. pulmonibus fku-
ra adnatis. Humore vijcido i» corde , Aqua in thorace.
C ExagenatiUs qui mendicando vitam fuftenta verat, poftea valetudinarius in Nofocomium
^ delatus eft, ubi pertres feptimanas commoratus obiit. Ante fex circiter menfes ex vidu
pravo in Leucophlegmatiam inciddrat, quarpaulatimin hydropem Afciten& hydroeelen
Scroti infignem degeneraverat .? aderat infignis pedum tUmor, appetitus dejeaus cuin per-
petuo alvi profluuio, ex dejeao vifcerum tono. .
Cadavere apetr6,ha:cp.n. erant prxeipua. In abdomine aqua reperta mediocri copia,
multum euim natura aut per fcceflum aut per diadofin exoneraverat : Hepar a naturali faiu
mn multum aberat, nifi quod paulo pallidius : Sed Lien tam exiguus ut dimiiia.m tiHgmm-
dinem , qua: reni naturali eft , vix haberet; fimiliter flaccidus valde & pallidus erat. Ipfiuf-
quevafa, qua:adPorta:truncum& vcntriculifiindum feruntur, vixpr^ tenuitate confpi-
cui: I^olliculofellis, ( qui tamen mediocrem bilis quantitatem tenebat) tres erant cd-
€ulirairacconftitutiom's, unuiquifque.enim eorum mori fere figuram reptzfenubat , nili
quodaltius incifiecant, Sc partes ita fibicohsiebant ut uvx ratiores inuno lacemo, ca:-
terum leves, nigt2& friabiles, carbonis tenerioris inftar. Renesa naturali magnitudineSi
ficu ut nonaberanc , fie colore multum a naturali tecefterant , nam ladis fere inftat albica¬
bant: In thoracis cavitate finiftraaqux nonnihil inventum j qua: & in pericardio dcbitoplus
abundabat. Dextri autem lateris Pulmo paffim partibus continentibus eratadnatUs, to-
tiilque fcedo icboce fcatebae , cujus vicia etiam in finiftto apparebant. Cordis autem cavitas,
ut & magna ejus vafa, humore vifeido , albo & tenaciffimo infarSa erant , adeo ut credibile ta-
lem& fanguineminipfofuilTc. O.Heurniusobferv.xix.
I ^ TT ^tar itiatiatR Hatu, &c. 1 Anafarca caola imo gltaiularion&uumhranarsu» feres aggejlofncsa
[ ' JTl vulgo rcfcitm.iD Hepatis & venarum refrigera. Differt ab Afcitc quoad formam exi emam &ap-
5.cap.i5. DOB omnsm Anaurcam a vicio partium no- . - .
bilium pendete cxiftimat . fcd vaforum laoium lym- haufto mulco feto fauus fa&us
phaticottf» , & medicamcntia fabanilem aflctit : Sx- rediit.
Observatio XVin. '
Leuco^hUgmMt ah Bydroft feBoris cum Pulmonum vitio orta.
On immerito Hifjocrates i. Epid. Sed. i. Occafioxes consideraro jubet ex quibus laborare
NOn immerito Hipfocrates i. Epid. Scct. i. Occajlones confiderare jubet ex quibus laborare
quis incipit, ftve ex capitis, jive auris, five lateris dolore. Etiam autem Calenus Bon uno
loco afferat antecedentem caufam neutiquam morbum gignere, nifi adfit pratcedens dif-
poficio, Id tamen certum eft eam effe quarundam caufarum externarum efficaciam, ot
vel corporibus optime conftitutis effeSum imptimant citra apparatum morbificum-
Exemplum nupertimum fuppeditavit exiens September anni 1678. Pueri duo, ffc&uxx
femiiia:-, laudabilis conftitutionis , unus decennis , alter quatuorannos natus, puerili affeSo,
capitis fcil. fcabie , leviter infeSi , a vetula inunguntur buryro , ( ut afferuit ) codo Sc laliio»
alteri rei impermifto vix exado biduo major natu leucophlegmaticus evadit toto corpo-
re, accedir difficilis reipiratio & litis intenfa citra tuffim : Porrigitur ilii ptilana ex radice
foenic; & iridis recentis confefla , ex mnliercularum confilio, ad alvum fimulque lotium
cienda , unde intendebatur fitis , Triduo , horis matutinis, ante obitum accerfot: In parato
erat Potio purgans,cuius exhibitioni annuo , ad lerofi hurhoris educlionem , quam puer
De Cachexia, Anafarca,Leac6p}ilegmaf ia; 36'^
effad't, vomitu fehanftamexclafiflc dicens.- Obi affeatfs urgenmm mannam in jufculo
diflblatam cum tartari cremore & pulvere gechoacaani,pra;fcrib6 , cujus iauftum vomi¬
tas iUico fc^uutus, vix enim continebat, ventriculus , , in anguftias redaclus a fubditorom vi-
fornm tumore; abdomen qiippef ficutia hydropico j admoium erat diftentum Exhibi-
tum tandem Morfulum ex Mecheacanna non refpuir ventriculus , a quo plnres & nume-
lofedejeaioncs, quanquam ventet ne hiluin detumuerit; Paulo poftfuffocationis metus
ingruit, refpiratio fit , atque ut equus curfu fatigatus ilia ducit Puer : InjetH cly-
.fteres ( cui foli prarfidio poftmodum locus feit , ob' coirapfas vires ) ne momento mora-
faMtur, quanquam humorum copia & datuum ihcec4“et. Alimentum, ne angufia major
■J^eret7 exiguum Scexcochleari tantum dabatutlfuccus fcil-cx coxa vervecina e^tprefus,
addico ovi vitello. Refpiratione tandem difficiliori feda au&o tumore ventris & -totius
hebicus, przferdm labii ffiperioris, exacto,* crtip,a,quomihicommiflus fuit, die interiit:
Exeuteratioheth conceffete Pareutes , quod fracer ejCis natu minor , toto corpore eflet tumi¬
dus, quanquam «VS-or-^-S-.iifdcmque prcpjetecurfympcpmatis , inter qua: impeditus in dor-
fum a latus finiftrcm decubitus , cum quod delitefceret arteria , nec fe explicare illi
liceret, obruta: a madore carnium.' ' ' ... . •
Re.ffirato abdomine vaftum jecur fe obtulicr |Lienem altero extremo contingens,fedcitra
labem : Ventriculus exhibitum paulo ante oletum fuccum carpis continebat , cui lumbricus
femivivus innatabat. Inceftfha flatibus,, famibus & lumbricis turgebant : Lien naturalis erat,
quanquam in piures lobulos diferetus: Vefica lotio feiniplena,quod pauciffimum toto morbi
decurfucmifit rRenes fecte inculpa;ti : Mefcntetiura glandulis deftitutum videbatur , quan-
’ quam anfamtumoriiilarum .ob^SSa^oy^.idediiret puer yoraeiffimus. In Peiftore mortis
•8caffcSus’caUfa’fe exhibuit; quod hydrope laborabat , fero enim cruento , latere pra:fertim
dextro, erat refertum.- Pulmones fiaiftricoftis verfusdoffum arae affixi erant.- Utrique vi¬
tiati, colore vario, viridi, nigro: diffeai ubi candicabant , purulentam materiam eifunde-
bant. Gor erat magaum quaie adulti hominis : Aqua copiofa in Pericardio , Caput aper¬
tum nonfuit quod caufa mortis manifefta videretur.
Dubitatum fuit, nec irametito, nam peftorishy- Mercuriam,velaliqaod ipfiaspraepararam indiJiffe;
diops.puimonamqafeinfigne vitium adfoiben- alias fau illi fiiiffe: •iifum butyti prsecepiirc: An vero
daeffet , capitisinaniftioni, .Analteiias canfa: effent mercurio hydropis Peaotj's,Pulmonam coimpte.*&
fobolB.hinc.eai.nac inde erant argumenta ; Puet Leucophlegmatia generati„ adfcribendaPSic ceite, ut
iftate p’txccdente fervida. aquam finguUsmomeuti enim TOAv/Mp^otilie&veifipeilis.cuanquam artificio
hanriebat, ftuaibus hotais fefe explebat ; fame- fubaaus, ac pet varias ttanfmucatinncs aliam induifie
LeucofhlegmttU ^Urumque jeqaitur excedentem jecoris humidiutem. i. Geniu »
lecoris tumore fatis magno, z.
§.i. ivT Unquam Jecur molleiyumque teperi , liiS in Hydrope Leucophlegmatia, chrifi.
Guarisonius Confd. 578. ^
§. z. Quendam fecui dyfpnosaaffeaum ob cruda ab initio tubercula , Jecoris tumorem
fatis magnum habebat, ex quo Hydrops Leucophlegmatia, ride lih. z. tit. de Djf^ncea.
Observatio XIX.
Anafarca defunBi cerebrum aquatiore humore erat imbutum. j
QtJidam Aquz interentis morbo, cui nomen eftAnafarca, moriebatur : huienatesfan-
guineferefeente faspius fluebant i Incifo capite cerebrum non cruento fed aquatiore
humore erat prolutum. C.V.Schneideruslib.^»deCatarrhiscaj.\.
/ . Observatio' XX.
Anaftrca, Afciti junci a^b Hefaie fcrofrlis obfito^t ^ Peritonaofimento & Intefiinis cu infimstiont.
IN cadavere foeminte Anafarca laborantis, ftquentia notanda erant^Ex abdomine aqua et
fluxit lubflavi coloris in mediocri copia,odotls admodum foetidi. Peritonanim , Omen¬
tum & inteftiha parvis Scrophulis durioribus inquinata, valdeque inflammata, muco undique
obuca; Hepar petrotam fubftantiam Scrophulis leatuitdivcrfe magnitudinis, quarum majo¬
res imperialem excedebannhre per incifionem aperta: & extracta: mate’riam continebant al¬
bicantem Sf quali tophaceam. Lien parvus & fubrotundus, colore tamen naturali. Pulmones
lividi, lobufque dexter inflammatus, ex quo incifo fanguis ftillabat nigricans.C/rri>//« Rmer.
ADDITAMENTA.
Cachexia ^ Bydrofs infuero, cujus vifcera fleraque tranffofiareferta fint, cum flurimit
-vitiis mfcerum naturalium ^'uitalium.
g.i.T^ IliusNofciilis cujufdam noftratis ab ipfis nativitatis primordiis infeliciffima: conflitu-
'JP tionis notas pta:buitiColore enim eratcitrino,capite pta:tet natur? leges magnos do»
natus:Relpirati6 illi anhela , vultus eum toto corporis habitu fubtumidus.: obiit menfes na-
tus.xviij.
Cadavere aperto fequentia notare licuit,ae i. ventre infimo aperto via faSaeflinfigniJerres»
pMsfostoris expertis, e vifccribus manantis.i.Eprp/<ii id quod fupcrftes erat corruptum adpa-
td\f. ^.Ventriculus illico confpieuus, nulla parte a Jecore conteftus. 4. Illo ad Izvam compullb
quo lecur inconfppaumvem'ret,quodin parte dextra qurefitum ivetamus,eius loco magMS
l.ien,coloris plane naturalis nobis occurrit,quamobrem curioG quid in finiftro latere adeflet
inveftigavimus,in quo ingens lecur a nobis deprchenfiimdn lobos nequaquam diviliim , to¬
tum ferefob ventriculo ja8ens,colore nihiloininus & confiftentia a naturali non multum re¬
cedens; j.Citera: partes quz in abdomine tranlpofita: oGcurrcre,fuere majora vafa,Venae-
nira cava lateri finiftro inferebatur. Aorta autem lateri dextro diaphragtnatis : Ac prsterW
ventriculi ambo orificia, cujus fuperius latus dextrum occupabat,inferius finiftrum , P
milis inteftinorum tranfpofitio neceflario confequuta eft:Cetera omnia fitum naturalem
fervaveraar,lmo conftitutionem naturalem,exceptomefenterio,petq[uoddifperfeeraatpla-
iima: exiles glandulz refertz materia flava St friabili. Et Penibus, qui molem a:quabant dece-
nis pueri renem, etd pelves admodum angufte farent:Hinc progrefliis fa<3:usad medium vea->
trem:lllico,«r maximum fc obtuUt,cujus minima pars a lobis pulmonum cooperiebatur:
tum apex ad latus dextrum magis vcrgcbat,ciim naturaliter finiftrum fpedrer j ventriculid'
lias admodum exigui,fimiliter tranfpofiti : Pulmonis lobus finlfter tantillum coftis adh*re-
De Cdcliexta,Anararca, Leucophlegmatia,
baG dexcer vero oranino latcriadeexus orat; etfi neque in colore neq; in confiftentia vitium.
Ventrem fupeciorem quod fpcaat,aihil p.aie exhibuit, fi magnitudinem excipias: Ex his de-
monftrari poceft quod ftatuic C^rlef.tls,u^&^v^ de Foecu, vetifimile effe a fola cordis tranfpo-
£tione deducendam aliarum partium dilloeationem. D.Stux iled.Nema«feiip,a!iiio %.Zedtac.
ffiei- SaUdohp.
§,a.In Filio cujafdam Ic Roux Tabellario, eade attate denato, ficuti in priori ventriculi cor-
dis,orificiam ventriculi, hc3ar,fplcn, vena portz:,eava,& aorta tranfpofita erant; quatdam la¬
tus obtiaentia dextrum,alia finiftrum.cum oppofitum obfetvati debuiffet; Utrifque ptarterea
id commune fuit ut toto vita: dccurfu languidi fuerint;£piploon eriam vitiatum deprehenfum
fit,Rcaes adultorum magnitudinem habuerint;in capite nihil vitii deprehenfum fit. D. Cara-
jliits zediac, med Gall.agn. ii. p.l^l.
yUia Palmomm froduola Leucophlegmatia.
‘•'^Uoefic quiin medicina ferienda negotium prascipue fibifecerint,morbasmulierum&:
1 ) Puerorum;ait Efiphamus Ferdi;iandus.K'&set3. his mederi arduum, tum quod in notitia,
afteauum illos prementium penetrate vix liceat ,1 cum pleraque illorum indicia ex dedara-
tione innotefcant,quos nec verbo nec geftu efferre queunt, T um quod remedia pene omnia
. rpftnaat.adeo ut tine medela ilio’s derelinquere necefle fic;raanifeftum id eft ex exemplo hio
xelpuaat,adet) ut tine medela ilio’s derelinquere necefle fic;raanifeftum id eft ex exemplo hio
niemorando.Pucllafcpte3nis,fiiiaNob.Doin.a?4er/ri>»Paai,PlebisTribuni Genevenfis , ob-
ftrudionum in imo ventre plurima dedit indicia, tumcxhnjus intumeicentia cum duritie,
tum ex urinarum tenuitate;Tandem circa initium Decembris anni i6So. decumbere coaSa
fuit,aceedcBte febricula , dolore capitis cum feciei intumefeentia & pallore, fuccedentibus
catartho in pulmones decumbente, vomitu ferofo, manuum tumore, urinis nigricantibus
craffis, fupervcnientibufquc convulfionibus,in paroxyfinis, circa velperam ingtavefeentibus,
ut....eiufdcm menfis occubuit.
Dcfonfta: mater, quod graviffimis capitis affeiftibus ante annum eonflidarafiiiflet, aede-
fonae frater natu minor,in eofdem affeaus,ex pallore vultus vergere videretut,cadavcr ape¬
riri optavit; Idqueinftantibus excquiis,celeti cultro peradum eft ; In abdomine ferum mul¬
tum continebatur,cui innatabant inteftina: V entticulus & Inteftina flatibus tumebant ; Jecur
. maximum erat,fed omainomaturale in colore & confticutionc. Lien bene fe habebat : Renes
Raturalibus triplo majores, interius vitii expertes , extra membrana adipofe omnino exuti,
coloris varii: Quum ex his caula mortisnon innotefeeret. Thorax quoque reieratus fuit, ia
quo hydrops quoque deprehcnfus,Aqua enim multa ejus capacitate continebatur, necnen
in medlaftino:Pulmones vitium infigne pra:fe ferebant , qui fcirrhou parte fuperna ubidex-
tti,& inferna finlftti.Cor naturalem magnitudinemexcedebattPeticardium copiofiorero jn-
fto aquam includebat; In ventriculo cordis dextro fanguis concretus niger , vermis formam
referens: Caputaperiendinegataficultas ob temporis angaftiam;in illo tamen vetifimile eft
aquas eongeftas fuifle. Observatio III.
1» muliere que ex Aacfarca ohierat,ahfcefm pus fetidipmum fundem in proprio lienis fttu repertus,
Nobilis fosm!navi_dua,per multos annos pedem graviter ulceratum & fontanellam etia
in altero pedchabuit.Horum diuturna moleftia defeflaper Chirurgum confolidari cu-
ravit,quo fedo,ftatim fpirandi difficultas occupat, appetitu edendi non ejedo , imb , ipfe di-
cente,iam vegetiore reddito,it3Ut defidcrioindulgere,obafthma,nunquamaufafucrit.Tan-
dem totum corpus intumuit,8c afthmate aufto, viribuique diuturnitate ftadis & attritis , vi¬
tam reddidir.
In hujus poft mortem latere finiftro,ad lienis fitum,abfoefius,quem omnium cum admira¬
tione occultum habuerat,apertus inventus eft,ex quo, defenda jam ipfe , magna ftediffimas
fanici copia effluxit.
xiuramhujQsafthmatis 6: ulceris oc- _ _ _ _ _ _
culti , fontanelli aut ulceris confolidadoni imputa- ieftagnantibus,undc inflammatio & ulcus-.vafcula ia-
tcntiquod revera non eft,fi quis folummodo confide- tetim lympliaticajContinuo lympham reddentia,ulcus
let,fontane!!am,e(!e2liud nihil, quam ulcus artificio- nead confolidationem duceretur , perpetuum ptodu-j
nfflJ, cujus puris evomitus, non ab omni parte corpo- xetunt. Eaadem ob relhgnatipnem , nlcus in latere
ns cotiodarur.led in ipio hoc ulcere produci , i fucco niftro,ptodnaum;eademque canfa pulmones reddidit
nempe chylafo,ex vafculis iii ulcere ruptis , emanan- obllra&os,aeriqQe fpitando minus permeabiles , unde
tc.&ob acoris contrafiionem. coagulante. Sunt cet- tefpirandi difficultas & atthma. M
te ccEciSr talpis retramioftto evertentibus fimiles, auatom. praSlic.ratiegal.
IV.
r
_ l”^ttafareafuccushilio(usquafilai}eusinventgse3.’' .
• fecundarii Nemauftnlis , Anaferca defundi , cadaver tumultnaria anatome difle-
& exenteratum, fero diffluebar. Vifcera inculpata. Veficam felleam ladeus humor
«hftendebat. ExcommunkationeClarifB.Rivalier Medie. NemaufenC.
SenettAnatemiaTons.ll. fjji j ANAj
Anatom. Pra6:.LibIIl.Se6:.XXI.
ANATOMI^ PRACTiGiE
LIBRI tertii
- SECTIO XXL
De Ventris Tumore , Hydrope.
H‘^drofis Afcitis eaufa fefe di'mdeqnam ab offeBtt hcoris aut Lienis feadet , qua
fafe in cadaveribus illaja defrehenduntur.
s, quoadmateriem& rationem ejus formalem , vel fenfuum.fimnl
pjutiu.m indicio manifefte dignofeirar , videl. Abdominis tumor eft ab ha-
more aquofo intra cavitatem ejus conclufo : Aqua tumorem hunc efficiens
diluvium ingens, & quantitatem vix credibilem excrefeit: Semelvb
di Miolamxy, emgiorum cafax aquis faminadb hydref e defuncta ah abdomine exemtis impletum.
Aquemtemproventum quidamopinatifunt ah Hepate, aiii a Liene male afFeftis in abdominis
cavitatem dcicendcre , adedque vitiatum femper Afeitis eaufam effe : Verumtamen fccus
habere plurium ab hoc morbo dcfunflorumAnatomiEmanifcfto declarant: cum poft ven¬
trem inundatum Hepar & Lien faspe inculpata reperiuntur : Et quidem hxc vifcera haud
, quaquam illuviei cujufvisfcatebrat videntur, utpote nullis , quibusaqua: conj - *
quapropter Pi
fajtem depluvi
Hydrofs Afcites ifirojo hitmorefahfltvo citrivitium nfdtis ^ Uenis^cum Ferima
intefimortim infiummatione.
Afcitieo quodam , ultra decem mcnfes , inftitucara vidi paracsntefia Lutetia: Parafio-
n , in Nofodochio Ftlefld Dieii vocato, ab illius Chirurgo jurato, Meafiear ?«h,feqBen-
do &c fucceflii ; Faflraia umbilico incifione , & immiffo canali ferreo , binis tranfver*
itis longo, aquam extraxit prima vice' ad libram unam , canaliculum immiflb.epifto-
Ite.eUufic : Ita primo die bis, altera ter, aquain convenienti copia dctrada: Node
crtium prKceffit diem, de ingentibus intottinotum doloribas conqucftus , 8C in¬
is alormiens , rcclufo epiftomio fibiipfi aquam educere Gcepit, quod cum rite loe<
ponere nequiret, fluxit aqua ad auroram ufque & adventum Chirurgi, unde pefli
tem infra umbilicum
fltum hepatis , qaafi
ngra:nofum,mucofa quadam vifcidaque materia alba circumcirca obdudum , cuiinfiipei
iguis nigricans in grumos concretus adhzfit ■■ Jnujlitia infiurammone ingenti , quafi eryCpe-
:e erant correpta ( unde forte ifti carciatus de quibas conquerebatur)fimilemquc materiam
ijcofam adjunctam habebant: Hepar genuino prarditum eoiore ac duritic,nec nili circa ve-
:am felleam albicantius confpiciebatur. Lien aftjtu naturali non receflerat., nifi quod vi-
aam habuerat velieam aqua plenam, quam vis tunc ruptam; Pulmones boni erant & natura-
vefica urinaria admodumparva, eontrafta omnique urina deftituta.Car«/»f Rygir ehfer»
MifcelUuriof. nnn. A-
Item.cx ^o/fecio , Nnllum hydropem cnrabiicm ad &)lon, quo inflammato dolor ac (itis, hinc aqaali-‘
eile quum febris elf adjunda, quod ut plurimum beralius haulla, Ia:(a prima coftione.qux fecunda noa
io hyiopicis dilfcdkis inflammatio inteftinotum de- cmendamt, perturbatio ac hydrops.
Observatio IIL
'Afdtes Coriis vitio genitus plyfis duobus ob/efi.l.i.i^.ii.4..Exeft cumdiftenfione ^ magnitudine ftri-
cardii.i.^Extenuati.^^.Extraordinarie magni^um fanguine concrete inventriculis, frater nat.cott-
fiitutis.6.Acalculoincorde,cumhefatis & Oenis fcirrho-j-^-AvitioCordu in quo fuhjiantiafitm-
tofa,cum \ecorisJ.ienis renum •mtio.i.il.Ob vitiumCerdis fericardio dejlttuti , cumaOis laftoni-
hus,dr hepatis cerriq>tione.io.nt7oCordis,tieuis,hepatis,pancreatis,vaforummejfaraicorune ohjlru^
Bione. \-i..Vitie Cordis ir PulmonHm.iy..Cdrdis,hefatis,ltenis^enum.i'j.i6.Apoljfis in Corde, hepa¬
te fcirrhofi 17. a fiSiculo in Corde,pinguedine in dextro ventriculo. \%. Afuhftantia pituitofain
dextre ventricule.19. AbExcrefientia ramofain utroque ventricHlo.t.Q. Acorporibusfibroftsin fmi-
firo ventriculo & aorta fumme dilatatis. 2.1. Acalculovena arterialis principio adharente.vi. af-
cites drpeBoris hydrops apolypis in Corde.z$.
■ Sveiger.adolcfcens xvi.annor.,Bafi!ea: probis natus parentibus, fcd pauper-
' i. N culis,atque zieo viliori a teneris viBui & laboribus affuetusyimidus , ac eo tempe¬
ramento quod veteres fanguinco pituitofum appellarent, pratditus ,jpirituma puero
roB;«^e^,at,prsfertimcutfucxercitatus:Igitur anno atratis xv.ingravefcente fpiritus diffictd-
tate inguinum dolorem fentit, tenfivum pungentemque, inceflu exafperatum: Una & altera
feptimana poft fequutus abdominis tumordnitio parvus & hegleaus,in dies vero altius affur-
gensr&ruruB. etiam ipfum jam intumefiere,imo & femora quoque & pedes: quorum tumor cuti
TOncolorimprcfladigitorumveftigiaaliquandiufcrvarat:Infummoquinctiamfemere,ptopc
fetorum, ferum exipfis cutis porislargiter ftillareiSuceeflu temporis brachium itidem finifrtm
tmtmefcere vifum efl:,itcrumquc fponte detumefeere abfque manifefta evacuatione: rena ab¬
dominis cutanea: ac epigaftrica:, plurimo fanguine diftenta: perpetuo turgebant , jamque infi-
gnes&valdeconfpicua:evadebanfcr/»Wic»r4»«^re«Wr>«,-,nunc ad tranfverfi altitudinem
pollicis cximSiSprominere ac pelluccre. Denique ultimo mcnle aqua ex fcroto , &fHs iitapte
cunicuUs,effluere,fed nihil imminuto hinc ventris tumore: Qui tantus quadrimcftri fpatio e-
Taferat,ut prm immani ejus diftenfionc atger nihil magis quam difruptionem metuerit. Toto
^ morbi dccurfu tulfus debilts Sc parvas eratjttemulas aliquando , uldmifque duobus menfibus
I - inter-
^7Q Atiatom.Prad. Lib.in.Sea.XXl.
intermittens,u{qae ad extremum plane myunis & ferrnlcans. Reff iretukmpet
■mitximt fechris aaxictate d' muni tujsi, negotii plurimum ulque faceffebat ; ^ffetitusferedcii.
'Sus txu, Uiitsm auM fxrcixs, nunc reddebatur copiofius , fla vefccns , turbidumijaaijabque
Cum multo fcdimento, aliquajjdo lixivii inflarfiltrati pellucidum .• Mingebat aurem pletum
'^ue cum dolore Sc moleftia . Nam genitale membrum firoul tumebat , ac ftringente franu.
(ldlntorqacbatnr:Se»J»K/»«/»2i»t», (dmewtis etiam fexcliones , ad vira: finem uique illibauc
mian erunt, moveri tamen corpus, propter Immenfum farcina: pondus ,difficu!tef potuit,in.
‘-eeffu jam inde artibus menfibus plane abolito : Pleraque medicamenta incaflum adl.ibcl^
'tur r Topicis autem imminens fcroto & inguinibus gangrarna fummota fiiir , Tandem vero
ifpt tanafque miferiis fraflus viadfque adolefccns , die 14. Maii 16-74. expiravit.
, l,.Nodu cadaver ab Execll. Hfanruet.ysw; Anatomes tunc Ptofeflbre , rZuwH
Tecabatut,meprxrente& auxiliattices fubinde manus przbente. Dctrada primuniabdo-
-minis cute, ferum hanc inter & mufculos obfervabatur , potiflfimum autem verfus Juif,bos,H.
-bi & frequentes a ierant hydatides , feu membranacei aqua fcatentes folliculi : Seri«, etiam
inter pubis cutem & mufculorum abdominis tendines ,. nec non inter ferottra & propria te-
tlium involucra ftagnabai : alicubi crebris membranulis interceptum , inque fubftantiain ve-
latlnxbaudabfimilem fic quodammodo denfatum; Intra elittoydem erycroidemqdctuni-
;Gas nihil ejus inventura : Mufculi abdominis a pcritonzo facile (epatabantur , inteteurtea-
iibus aquis. Jam paUfaBffabdumixe , miximaferi w/ tanquam e fonte prorupit, quo no»
•menfura: duntaxat aliquot , fed ctiamnum integta amphora impleta : urinam colore refete-
bat, quamvis deguftatum neque tam acre, neque falfum fentiretur;c Exhauftis aquis , infimi
■ventris vilcera , prxter omnem expedationem , haud multum corrupta vel vitiata depre-
Ifendimus , Epiploon equidem labem, fed fere unice contraxerat: nam & omni fpqliatum
pinguedine ac inluper putridam erat, verfus dorfum prxeipue atque .ventriculum: Peiitonxi
quoque interna fuperficies aiperiufcula,porofa tamenjCreberrimifque ianguineis vafis diftin-
•&aiC rubenSapparuit: Hepar forinfccus auotuYicaaA\im-,imnsexfaUtd^fiavefcehiit, abfque
fcitthis rameiraliove vitjp: ;Licn& Renes aliquantum flaccidi, carterafani acillxfi: Ventti-
eulus 86,lnteftina.cum Pancreate , omnium calcsSlo integra ac illibata judicabantur, excep-
- to mefeuterio , cujus gUnduUaVicuhl putrefato in amurcam , levi digitorum attritu converte-
baatut: Thoxaci potiffimumincrat lerna malorum : Amoto enim ilcrno , Pulme dextri. Uteris
& pleura:, & diaphragmati, &pericardio ut.indc nec manibus avelli, nec
integrex:«lero feparari potuerit: In.finiftro latere liberapleura erat ,led perieatdiatamco ac •
fepto tranfvcrEs.afExus : Hunc inundavit a^»,rfubcruenta in ftmjlro thcracis .(nvo, ad uncias
. ofto ftagnans. Nullum in pulmonibus pus,iGd crebri cruoris grunii,in ipfoium vafis contenti:
- ferkstrdittm valde craflum penitulqiie carnofumapparuit,extrinftCus diaphragmati , uti foler,
fed & pulmonibus , infuetb nexu , adnatum ; i.-trinfecus autem fuperfieiei Cordis undique
adeo arde adaptatumadg!utinatumve,uc multo demum negotio indeavcllifepararique po-
juerit3 Spatium itaque nullum pericardium & cor inter relinquebatur , in quo fefe hoc libere
motitaret, Ox minmpiUiium ^flaccidum , multoque cruorq^iftentum erat , & Polype gtinins,
quorum major finiftrum , mjnor dextrum ventriculum occupavit, Subftantia utrique com-
pada, dhieprsque fiUmenU dvBilis-, Pedes,five procefliis eorumjfefe tam in aortam quam in ve-
-nam cavam iL pulmonum vaft extendebant, Caruncula: denique & columna , quibus tbala-
mieordis,& autjculatintrinfecus cancellatz,aG velatifornicac£e alias cfle folent , biefere pe¬
nitus detrita atque obliterata evanuerant, ut nonnifi pauca earum veftigia fijpereflent,A ce¬
rebri examine nos temporis, anguftia exclufit , in quo tamen parum aut nihil adfiifle labis,
.«onlbms leafuum & tat onis integritas fidem facit,. Uhetnms Cerindus Peyer Methodi bifioritf-
Mmtomeo Medie. cop:6. ■.
Vitio <«,&) Hominem veteres Univerfi compen- memocotam tcftamt: Non equidem tamen adduco^
dium dixerunt, nec extra oleas, cnm plurimum ut credam , inde ab infeutia eam cordis exriiiue “B-
De VentrisTumofe, Hydrope»
Anatona. PraQ. Lib.lII.Se6:. XXI.
i^iicm polias qi^corpoti alitnoaj^am prx- lam itet ia dubiam vocanci, habenas adftipulari pof-
bftutls ,' imde de rupeciores arcus atrophia corcepei (\im\^./4emcap,6. ^ '
ematcuccunc. ", .
f. i.yifginem aliqriando Bafilex, rpbuftam prius Sc bene valcntejn , oborto repente AT-
clteinbpinato mortuam, diffccuimpsjjn cujus folumraodo corde , intaminatis reliquis vifee-
titJeJ^orieJuhita. 1 . . ”
_ §.3. Non poffum fiiencio involvere ihfignem illam &pUoi<irruhig , in Addt. ited. Haf-
aienfiurn rh£trtoltni^ omo i. Obforv. Sp. traditam de Vtlenim Beicaiig , centurione tripli,
cihydrope confeSo, cujus pericardium ita ampliatum diftentumque fuit , ut tres libras , 8c
quodfuperat, acris turbidique liquoris, finufuo complederetur : Ipfujn autem Gornonjno-
do membrana propria fpoliatum, acrimonia humoris eam abfumeute , fed & ita 'profuade
«efum, ut exterior ipSus fubftantia in lacinias & villos carneos putrefeentes abierit , reliqua
wteriore contrada, flaccida &marccfccnte. ^
§. 4. Quamrquidem hiftoriam ideo etiam adducere placuit , quoniam illi haud ablimi-
Boneti Attium. Tom. II. Ii lem
374 A^natom.PraQ. Lib. IlL Sed. XIX.
lem anno 1675. Bafilea: , in adolefcente ^thifico hydropico, cui nomen e.txtNicoltm sith,
abHem-ice Gltfero b.m.difleaojPericardiumilli triplo, imo quadruplo craffius qiiam pro^’
tura: norma,&,aqua farSum , lotura: carnium fimili , Gor autem permagnum & in?qu^
pcrficie horridum: nam carnei velut lemnifci plurimi illud externe cingebant, in aqua n •
cardij natitantes, & branchias pifeium quodammodomentientes; quin Sirubicundi eranc^v
a bafi latiufcula in acutum apicem fiftigiati, ferie multiplici: Propriam cordis tunicam ali *
bi quidem eorrofam,foluta fibratum compage vidimus, fcd alibi caruneule ifte,tanquam e**'
crefcentiq , integra: fupcrSciei adnatre ha:rebant, aliquando femi- unciam akq,totuinnu'
adeo cor fungi Ipeeicm exprimens vifum eft,queni cavernofum appellant,menfis multoruni
etiam principum, expetitum, idem ibidem.
: §. 5. Obliterationem eminentium intrinfccus in cordis ventriculis columnarum & mon
tioulorum carneorum , fuperftitibus duntaxat paucis veftigiis, adeo ut penitus ferme evanue'
rintjin quodam phthificOjfed ad hydropem vcrgentc,ante hac etiam bbfervavi: Cui cor adeo'
fuit extenuatum,ut finifter ejus thalamus vix mediocre corium, dexter vero Cmpliccmiuni-
cam parietum craffitie qquaret.
§.&. Annoi673;2d. Odobris, publice difledaefl: BafileqaD.D.<;/a)er«,Anatemi5Prc-
feffpre , Virgo hydropica, in qua non adeo magna vifcerum atonia erat ; folum enim Hepar
pituitofis obftrudionibiis tentabatur:reliqua ventris imi vifccrafatis naturalia: Cor mire ma¬
gnitudinis erat, ferme duplo majus quam pro proportione totius effe deberet; In cujus cavi¬
tatibus maxima copia fangainiis coeguUti-. la. finiftro ventriculo valvulq mitrales cartilaginez
erant , ut vix infledi poflent , qua: foramen ia medio pro tranfim fanguinis, vix indicis ttan-
feuntis magnitudinem relinquerentjunde maxima mortis eaufa petitur.
CIquidem tota mafla fanguinis non potuit brevi fulcipit petf£(3:ioaenj:Haicimmediatochyiimcotin.
kJtcmpote circulari pet angnftom iliud foramen; gteflui,quidam DnAas thoraci angoftiam opponunt,
nam mileta illa ( tanta copia fanguinis p«_ dextram exiftiraautes pet vafa qua:dam chylifera partem chvB
§. 7. Eilia N. frequenter ha:morrhagi£E obnoxia,hiaG cachedica, tandem Hydrops aco
oAbdoracn ichore foetido erat repletam, hepar & lien feirrho laborabant:In capfiila Gci
s humor puttidus:circa valvulas dextri ventriculi calculus &cc.Vide tit. de Syaeofe.
§. 8, Anno 1591. fecui foeminam odogenatiam hydropicam : Huic mirum in tnodum tui
ibaCabdomen. Exifiimabantque e vulgo non pauci eam fitfciao laborafle : Simul ae ci
: feparafa' effet , cbpiofa ferofa materia in latere dextro emanavit , quz prz nim
)pia anafura ea depofita fuerat : . PertuCs abdominis tnufculis protinus copiofi erup
[ua ' , ' qusc. uhiverfum repleraf abdominis fpatium : C^in & in thorace omnia vital
fcera^aqupfa: matetii largiter innatabant , Ablata quoque calvaria ventriculi aquari
De Ventris Tumore,Hydrope.
tjmpii ia unam conglomerata &velati in ^ebran afta, qni globus exterius uadiqiiaqae pe¬
culiari eaque fatis craila cingebatur membrana , uti videbatur ex excrementis aquofe mli;
ftanttenata. Jecur folito multo durius, nihil tamen lapidei incus continebat, nec ei color
uatoralis.aft albidus feu pallidas; Lien durus idmodum. &folito multo major pondctbfuf-
que figuram muurac fuam, dum & in longitudine & latitudine accreverat. Renes folito
multo flaccidiores, tum & verfus dorfi vertebras plus folito tetradi. In Cordis dexttb ven¬
triculo fubftantiam quandam pituito&m vifeidamque repeti , viteiliim ovi colore & fub-
flantia referentem, ex pituita lenta Sevifeidaibi concreram. Aqua qua: cflBuxit vixduabuj
urnis p.PawittsOi/ervut.Afiat.v. ■,
§. 9. Filius Parci Typographi adolefcens, Afeiticus fafliis eft. Cum tbortuutis aperitema
trtEtcr reliqua Hepatitf , Lienis , Renumque vitia ,' Afciticis confueta , etiam in medio Cor- .
dis dilTedo , os tribus articulis conflans , cavumque & arenofa quadam matetia repletum in¬
venit; Pelix pUlerusehfiH/.lib.}.fag.6^6. , ■
T 'XEpatu, Liiitis, KtnumqHt vitU ctufaeta ] Qui demque ihftar glebarum illis adtiatenTemjin quodaiU
Jrlenuinetac Praj.lib.}.cap. 5. Scrofas bumot alci- invenimusiV cl fi cafilem paires certis inlocis aqua ill4
cem gigncBS, Si madore fiio interiora vifeera , hepar, ctadat,esulcerec, vel etiam putredinem in illis iadU'
licocm, renes, veutticulam, inteftina nimium hume- Cat,aut corrumpat coutaminctque , licuti bmcntuni
aaBdo,dcbilitct;vel falfcdiBC,actimonia,qQa es com- plerumque flavum.putte & firtens in plerilque; pte-
miifione aliorum humotum.vel putredine autcotrup- tetqUam quod tetraAqmiUti distmusfoctaeStmeieni
tio»e,plutibut menfibus li^pc retenta concipit, adeo ut teriuiii quoque quibiifdani in locis ejuGuodi fiiiffc, id
aaufeofiim vel cadavciofiim , aut alioquin fcctidutn anatome hydiopicotum invenimus: Quod fi accidar, ,
edorem fpiret.illa potius exficcet, ficuti talia efle ter* uti St fi alia vifceta fimili inbdo ab hic aqua Izdantuy,
deptehendaatut : atque mefenterium, omenturoi re- graviora in partium naturalium fuuRionum Isfioni-
Buoque iBYdIacram,vclaiiarefaAa, conttada , adi- btis fymptomata fiapetveuiene,
§. ib. & II. Fosmina quaedam cum impregriationis fiifpicione iritumefcetet , fpe delufd
in hydropem incidit, quo etiam juvencula adhuc laboravit , Variis interca lymp tornatis exa¬
gitata, pofl triennii decubitum vitamfiuivit.
Sufceptafcffione, apparuerunt fequenfia notatu digiia. i. Exhaufta colluvie aquatuni
denudata fuetcintefliha&vifcerainfimiventris omnia i exceptis ienibus teflibufque, Si-
viceo/idife , jleatimatis infiir i ut vifum effugerent, a. Ex adipis erafiStie imeflino-
rum cavitates , angiportus in morem, coarftat? erant. 5. Scomathus cataphrafta eadem
vcftituslecoarftarenequit. 4. Hepar diaphragmati niediahte levo illo arde adhxrebat
parenchyma exangue , femipuetidum , contraSum ac lubnigrutri apparebat. 5. Thoraxapet-
tus , omniaqua deflitutus erat. Pulmones vero undique coftis ac diaphragmati adnati, & per
fuperficiem externam grandinibus albis atque feyaceis, tanqdam margaritis , cbnfiti , plus
tamen hic fangUinis quam in Jecore aut liene in ventum, d. Cor pericardio plane denudatum j
^od& femelCs/Bwtuoblervatum. Dextra aiiticula, circa veni artetiofe orificium, aneu-
tifmatis modo, ultra juglandis magnitudinem erat, diftenta. Sinifter thalamus durior, craC
flor tumentiorquefanguinemgrumofum , fubnigrum acpaucumcpntinebat , fccus quam in
dextro , qui adhuc purpureus erat : ftuftulum quo'que adipofum, fubluteum, molle aC len¬
tum in duos ramos ,tanquam digitos longiufculos abiens, inque truncorum cavitatem le
infinuans , ipfis arteris venofe aortseque oftiis arde adhar rebat , eaque occludendo fanguinis
alHuxum vel omnino impediverat yel plutimUm retardaverat , hmc. 7. Arteria: gtumefa-
dumcuiiKpiepauciiEpaumfanguincm continebant. R Veh^fiiccb pleniores , pracipue ve¬
na attetiofa & arteria venofa-vene etiam cordis coronatis ac fupctficiatiz laiiguine adhuc
t3Xc^aiD.t.Th.Bitrtbdi»itsce>it.i"J.hipor.xxi
§. II, Nepos Georgil Illufttifr. HalTia: Principis hydrope anhb' 1655. vix annuin natus
decclEt. In examine Yifcerutn CI. fequentia notavit, i. Cutis circa regionem ven-
triculhumbilici Stinguinum , maculis atro- purpureis , iriftar eCchymotDattim pida erat.
_Exabdomme,pctfedionemumbilicileuiterfadam,. humores ferofi , bilioiS , lutefcentes
& foetidi, inflat aqua: per canaliculum dufla: ad fibras medie, xx. profiliebant. Quibus
fiibduais, Se aperto abdomine, Omentum penitus putrefiaum notabatur. Inteftina cum
ventriculo aliqubmodo inflata. Pancreas veto ita confumptuns , ut ejus 'nuUum fere Vefti-
giiimariimad vertere liceret: Vea/i mefartk^ gltitinbfit materU 'referio Lien monftf offis tri¬
bus -appendicibus joflruaus, finiftroque reniaraiffime annatus , ut fine feaiohe digitis
avelli non poflet. Renes ipfi latis grandes : Hepar fanguinco colore fuo amiflb , cinericiam
fere & qualis in coflo alias notatur , habebat , incifumque copiofum ferum & copiofius
quam Lien Afflabat : In Hepate autem Sc Liene fovez aqua plenz apparebant : Bilis vefi-
cula aureo colore cprufcabat : Pericardium ejufdcm coloris & fcccoris aqua diftentum
erat , cui Gor innatabat ; Ipfum Gor plane exfueeum & ne guttulam quidem finguinis in-
tca fe continebat , quod in aliis etiam vifeeribus obfeivabatur ; nufqnani enim fanguis no-
57^ Anatoin..Pra^.Lib‘.in.;Se6:,XXl,
lari poterat,' etiam in vense cava: & arteris magns iocifione,fe<l. tantum aqiia lotura cami.
pon abfimilis;Pn!mones flaccidi &: ex una parte purulenti. Bmholinm cent,}.obfervJgi, .
V'Eht«itf^ikttgliitt«efa miaeru refirte/JDnbitac Non taraen eas penitus negandas eire,qaamvii Jn, h
apaa H>r/?;«»»obfetr.lib.4..obfec».47.B<i^er»j an * vel illp fabjeiSo non occnrrant ; Nota el hifto'iaS
; -§.;ijr-«equicin Ahatbmenovafunthsc , Sed & mihi plus femel inventa int
Cordis vagins prslongs produftioiTcftes mihi Rev.- Neapolitani Patres N. quia
£io in corde P. Memmii , ex Hydrope mortui , viderunt njtginultt fuhJUva canc
quantum tbtaafcendcns cava reciperet. M. MrSeverimts de' Abjcefibmfi^.m.zyy.
\ T AglmU faijlive coxcremeittum ] Licet m plnric pracipue vcatticalo amplior eft ac in lini
§. ly. Filius N. pofl: cordis palpitationem Afciticus factus elt : Gor relaxatis invomern
circa feptufft tranfver&m defcenderatiprzter reliqua hepatis, henis,rcnumque vitia afcitiei!
conflicta, eriatil os ih corde gerebat, Zii.a.rit.de jPa/pi/.fWa.
§. 16. 'Viceutius ( J^ide tit.de Phthifi libd.fioi.j. ebfervat.^p. ) hydrope pedum hon abdomi¬
nis laborabatiGordis auricula dextra fanguine admodum diftenta; qui niger,craffus,gruma
ftis : Pulmones lividi, fine fanguineiSerum copiofum in thoracis cavifate.-iecur lividum, fcit-
thofumiLien magaus,fl^accidus:In rene dextro magnus calculus cum aliis minutis. _
§. 17. Illutlr. N. hydrqpe afcice detentus obiitdatuere in abdomine 16. menfursc citrina
aqus. In thorace quatuor, caufa fuit Hepar durum atque fcirrhofiim: In fiaiftto cotto veii'
'ttieulo inventi duo Polypi. Fide tit. de ventriculi dbhre.
§. iS. AnnoiSiy. loh.yeflingius Rever.N.folIieulum dextra cordis auricula eduxit, venu
; vencriculq circa ihiriam^pinguedo adhsrebat: Jecur nuUa infeBum /^fccltaque virum
a foio.CordiS vitio hydropSjqUffdiad fanguinis quidem generationem;facit,etiamfi.de fli
itiaifliius officina cathedrbtii contendant : Arijloteli vero partis primatum Cafar Crenoi
a iietvofe vindicavit:' ■ . . - - ■ ^
Pinguedinem quoque candcl? Icbaccq fimilem in finiftro cordis ventriculo vidit
IciSr.i.de Facult.Anat.itAsiia»
D e Ventris T umore,Hy drope. 577
§. 19. Anoo ij9i. aperui gravidz uterum quxfemeftron foetum utero gerebat: huic at>-
domeo mirum in modum turgebat,quod tamen abutero non erar, yerum omnia inteftina«s
ventrieulus mirum in modum flatibus diftenta erant , adeo ut fimul ac leviter folummodo
aim ventriculum quam inteflSna permdiflem , ma^a rus flatuum exiret , ipiaque confeftim
fubfiderent. Quod fi huic injeausfuiflct .clyfter, procuIdubiq vitam fervaffer.
Aperto thomee; in Cordis gravida: dextro ventriculo fiibiiantiam quandam pituitolaia
vifeidamque repeti, vitellum ovicolore&fubftantiareferentem , ex pituita lenta & vifei^
daibi concretam repitL Cutis in abdomine mirumin.modumrugofa erat, indumerisque
oUcisprxiiti. f et. Pjfwiifstil>firvat.6. .
S. lo/Si dabitur fe^fio Hydropici vel Phthifici , diligenter Cordis ventriculos inlpiciasi
aliquoties enim excrefeentiam teperi tamofam per valk in pulmones delatam. Curavi cum
reperiflem in utroque cordis ventriculo, delineari: altera in venam atteriofam^ altera in
jiagsiacaictetlimfetebit.Cafpar Bauhmas ^uii.GrJIiirJliumOfer.tome i.p.m.141.
§. au Anno 1644. feminam Afc-itc & Anafarca diu zgrotantem , tandemque fifis conce¬
dentem aperui. Invenimus Cordis finiftrum ventriculum & arteriam aortam , in quibus
corpora fibrofa feu pituitofa contenta erant , tantum non duplo fuifle majores hatutiibus.
l.lWefferus Dijfert.de Afoflexiiifag.T.oa.
§ 12.. Tetras MdrehettiiQ.{c£V!aa3L hydrope defunftaj calculum offendit, venz arterialis
principio inhzrentem : hujus proculdubio rudimentum arena , quam cum languine miffam
tradidit Zacatas Prax. admit.l.5. obfcrv.53.Bfe^/»r ceal.^.ebferv.4.
13. Polyporum generatio quibufdam in morbis contingit , ut iis in quibus glandulz, 8C
ptzcipue eonglobatz ,ita duritie laborant, ut animalis ccconoroia harum mirdftcrib prive¬
tur : ut in virgine noviiGme deprehendi , cui cum perpetuo de&iffent rocnftruz purgatio¬
nes ejus Pancreas, czterzque minores per abdomen & thoracem difperfe glandulz , ex
turgente concretaque materia infignes & duriores redditz fuerant. In hujus Corde Polypi
iCiiqait ia civiutibas medii ^inftaivemriscopiofejiagatbat. • ■'
Hic quoque exarabo mirabilem Polypi &m&atixa & magnitudinem , Florenti? in fene
fexagefimum quartum atinum agente inopinate defundo obfctvatam , & a dpdillimo Vi-
loieh. Alphmfo Borellio mihi communicatam, lii aorta prope cor, quz in tumorem exeteve-
ratadmenfuram duoram pugnorum. Polypus confimilis magnitudinis repertus eft,abfque
appendicibus 8c caudis Ejus autem moles membranofis tunicis ad invicem fuperpofitis
abfque continuitate confurgebat,quz craffitie nonfuperabant vulgarem chartam hosdinam
fuper his producebantur filamenta quzdam alba, quz foliorum fibras , feu vafa araLlabaii»
tur,quz omnia ab albidiori trunco dependebant : Tunicarum Polypum efformantium co¬
lor cinereus erat, cum rubicudis quibufdam macuKs,itaut tota bzc firudura brafficam ca¬
pitatam zmularetur, MtreeUas Mdpt^ias lih.de Jtraciarti vifcerum iap. de Toljpe cordisribie
adduda eft hzc hiftoria, ad titulum de morte repentina pertinens 3 priori connexa, ut Poly¬
porum generatio & ortus, qui pluribus morbis accidit innotefcerct,' quia ferius didus Mdlpi-
tradatus ad manus pervenit. ' .
C Jat raeUs membraaefisimicu £Jf.] A qn^am ina- tatiouc.vel chylus vel oeivcus fuccus arridetjjoc prar«
1 .rfria excitetur Polypus obfcuru adhuc video: Plu- cipue perfuadete quia in utrifque eft coromunis fub-
'De Ventris .TumoreiHydrope. 37^
& nrarate omnia- connrtgeK , na!'.o in dis, nArisatbmK.foofaqnef^gtjinisr - '
§.1+. Illaftrifs. PrincepsFridericusTcrtius , Elefl-dr Palatinus ad Rhenum , ijuatijvfs
dbefa admodum corpore i vergenteque eflet setate puta texageilarid major , rariffime ta-
meit zgrotabac , peaiterquara bis aut ter in aiino ex Cttdrrho tenui adfeSas fluente, ^ orthea
■pxetm eam fluffecatienis pertculmd breve tctiipas generante , quod polb pauculos dies cefla-
bit : Nonnunquam & cordis palpitatione Vexabatur , ratius-tathen i &quaincontefflne-
■bat, utpote vetus vitium nec adeo moleftuni : Tandem j. O&obris 1576. a vehatione
leverfus domum , adftmate fuo corripiebatur , & harmorrhoidum fluxu i ichotc quodam
inftar lotura: carnis recens madarse fuocedente ; qufdcm j «teunique crm ah eeiemati in-
vadebatar , tenfo & fubduro, quod ad femora afeendebat.- accedebat, & Tumor planus iffe-
ris inftar, durus in imo ventre, inter umbilicum Se pubem, cum pulfu ina:quali, inordinato &
intermittente , tumefcebktfehfim tdtum abdomen: ii. die ; ex male feriatorum quorundaih
jcoiifilio,acidulam Birkfeldianam, ut hydrOeem pelleret. Princeps Isnex, autumno jam adul¬
to, tempeftate frigida.morboque rigido grav !tus,aqU:e'ffigidae minime affuetus, fed vinis
netoffiteis , moderate tameh ieoiper , nunquam ad ebrietatem utens: acidulam, inquam, &
quidem in otio, domi quietus, madiceque tUntum ( cumlargilfime illam adjun^oque exer¬
citio , quo citius in venas & per corpus diftribuatut , perque urinas & fudores evacuetur, in¬
gurgitati moris & neceffe fit ) bibere occoepit i &adao. ufque mehfii diefh cohtinuabaf:
Quam cum nec fudores ;hec urinas,nec alvum eiere videret , puta prdpter dbfim niihis mio-
dicam, & quidem in otio cubiculari, idcirco a zo. per dies aliquot, affatim largiterque illam
liauriebat,pcrfuafiis ab illis aquat.potioribus hac Via rcmfeliciusfucceffuram,adeoquc efy-
fipelatipiqfuturam,quodcruridextroi'o.menfis acciderat ac exulcerari coeperat , verum
longe aiiter accidit :.Nam 14; die ab horaz. pomeridianaad 5. verpertinam. Principem fri¬
gus horridum occupabat ,'caiore febrili fubfequcnte, qui in fudorem noftii ibivebatur, cum
fumrna virium prowatione:cum qua 'febri jipfttidie pedis crurifque Eryfipelas vehementer
acetevicinnoaenStqtbquc i5.die Sopore detin'ebatur:z6. Continuabat in Elcfl:ore &/<»• &
femnolentia , ut eodem illo vcfpeti,paulb ante 4. horam, ex hac vita placidiflime , dormienti
fiaiilis,fcd tamen adinterrogata annu*ns,d«cederet,anno setatis ez.Notandum quod per to¬
tum hunc annum dum filius ejusQux lo.Cafimirus in Gallia belligeraretur, pervarios de re¬
bus Gallias rumores i P.acernus animus infinitis curis molefUis & anxietatibus excruciatus
fuerit. .
Poftri-
^So 'Anatoin.PraQ:,Lib.ULSefi.XXI,
Poftridie obituSjdiffeao ad exentetationcm cadavere, abdominis cavitas aqua plenajla.
teftina flatu turgida apparent: Interior ventriculi tunica , circa ilomacbum, verfus dorfiim
fubnigrans.Hepar,Licri,Renes,nihil mali habebant:In dioface, omnes Pulmonum lobi, intus
atque extra, nigricabant,Sanguine quoque nigro turgebant, iubftanria vifcctis arquabili^cx-
tro tamen lobo pleutz adnato : Gor in utroque fuo finu , fubftantiam quandam continebat
oblongam, tcrctcffl,mollcm,cx albo flavefcentcm,lentam,medullaE offiuin calefaft* petfii^
lem,fed appendicibus aliquot pra:ditam:in dextro quidem longam dictos feptem,in finiftro
tamen finu minorem multo, cralfitie digitali:Subftantiam hanc talibus locis Gontentam.vcro.
fimile ett in2qualium,inotdinatotum, intermittentium pulfiium, fortaifis etiam palpiurionis
cordis, qua fepe laborabat, ficut in mercatore illo de quo alibi didum, cauiam fiiiffciUtiiue
per totum morbi decurfum concrefcebant , crafliafculx quoque,attamen petfpicuz etant
Admiratione dignum eft vultum examinati hujus corporis , quod infepultum totos dies is.
iervabantmon flaccidum, non pallidum aut iuridum,quales rhottnorum facies efleiblentjcd
plenum atque tofeum fuifle & permanfifle , qualis decumbenti & morienti fuerat. Smtiiiu
wifiell.libA0.f.Y;6.
CAmrrhoUuiaadfeSmflHnu&trthipnitamem concrefcentias inhibere ac plane fiftere fluxum pmpa:
fufocatimU periculo &e. ] Cacacchi hujus gene- bc alimeucalis. • '
ratio referri poteft ad fubftantiam illam conaetam in Vtrunviue crea ab Oedemate imvaJetam "[lAoi
flaubus cordis repertam , flfldes habenda Segero apud 4 cordis vitio.cui primarias eo in opete
Thomam Bartholtttiem cencur.i, EpiibSii Ilie refert D. tiiduunt , potius quam Hepati, quod lalvum fiiitju &
Kir/ieiiittm plutes obfetvaffe Polypos cotdis,4 quibus Renes & Lien:
catatrhos fuffocativos ideo oriii imprimis judicallc. Sopor -& SomaolentU ] De Apoplexia fucceJeme
quia omnes illi,in quibus polypos hos obfetvavit,ca- ufui acidularum vide lib.i.fcift.a.obC48.£cdeSop«ie
tatiho hocce cxtindli fint : Credidit fcilicct ejufinodi poft rhermaram ufum fecl.3.§.i3.
Observatio IV.
Hydrops Afeites ‘vitio lecoris aridi exortue. 1.6. Obf.rucli & rngrkamis.t.Maximi^ duri:ti.lndstra
tiscaSofiyabercalis obfiti.et.l>idarati fylapillts referli.^.ScirrhoJiJtile ixfecli.y.Scirrbofi, hfillisrt-
fertifilanduUrum mefexierij induratarum &c. t. Enormis in ma^ituMne, feirrhofi^mi duo faxti
tumores appenfi,cum lapide in uterb p. Exfucci, retorridi, faeulenta amurca pleni.is.Hiuiia^pu-
Bifum hydatidibus in fubjlantia.ii.Pallidi-iUndique abdomini annexi. Ii. ScirrhoJi,magni,paM
13. Flavefientis, cum infelita meatuum feteorum cot^itutione. 4. Tuberoni, fiirrhofi, cum peritena
fomenti putredine ^hydropepecioris. 15. Cancreft& tumore affeBi. 16. Abfcejfu affeBi. 17. db
injigni ejus tumore cum abfcejfu in mufculis abdominis. iS. yitio jecoris exujli cum anafarca. iji
Exufii,fcirrhofi. xo. Duri fu^a/lieS,interiusgranulof.t,ilMagniAX parte corrupti.vz.Scirrbofiyii-
beroji.v^.Lapidibus obstruBi.t.A-t-l.Corrupti,arenoJi.cum intejlinorum dilatatione. 2.6. Flacctdi.vj.
Scirrhoji.t.'^. Arenis referti, xy. Vermis in hepate ^ inporo choledocho,bilis aquea in cyfli 50. 1»-
durati ^ 'vitiati, cum Rene unico. 31. Corrupti , cum. adnata Vtero 'verruca. .}x. ingentisponderis
fojl fuppreponem menfmm. 33.
S.I.A yr AgifterPhilibertus Michaud Catapultarius , annos natus 33. circa finemlulii aM*
1641. dum Cabilone rediret fiti inexplebili, itinerelongo & zftu magno fatiga-
tus,lacum inveniens, totum corpus demerfit inipfb., haufto Germanico & fitimiSt z&am, K
itineris moleftias per aliquod tempus tanrum fedayitjab ex hauftu aqua: ftagnantis immo^G-
rato iteruih Siti primaria preffus , hofpitio receptus meri libras tres iterum haufit , &paHl_^
poii viam pergens in altero hofpitio totidem meri fiimpfit : Domum revetlus febre conipi-
tur eaque conrinua,Siti primaria comitata: Dolor latetis finiftri fub mamma urgct,tridnum
perfeverans •• Cubiti finiftri vena bafilica tunditur ad f viij j 3 celebrata phlebotomia Tumot
totius ventris & inflatio apparuit:febris in pulfu non agnofeebatur, urina: toto morbi decur-
fu rubra:.& ignea: apparuerunt; Tunc temporis tantum accitus ad zgram ut rebus eohful^
rem, &ipfi medicinam facerem , utrumque hypochondrium durum &tcnfum deprehendi,
fed dextrum potiffimum : per ofliduum remedia fumenda morbo contraria alternis tantum
'diebus , bene fe habuit , ita ut ipfi vale non ultimum dixerim : nam genio indulgens & mero,
iterum in hydropem ineidit,eumque Afciteffl,pro quo curando vocatus fuit nebulo quidam
Pharmac6pa:us imperitus & Imaginatus Ipecificum rcmcdium,a:grum totfit fudorificis,eM'_
mans a filice fudorem ptolicere, he&icus enim erat,umbilico tenus : Iterum accitus ut atgt*
malis rebus confuIercm,8£ errores gravifliraos nebulonis corrigerem, deploratum hominem
inveni. Venter enim in immenfum creverat ; fctotumaquaplenum, crura &tibia: tumore
cedematofo tentabantur , fitis non exigua , lingua nigricans & afpera cernebatur, utrum^e
vifcus palpati non poterat : appetitus eduliorum omnium pravus , meri avidus tantum._Hia
autem ita esaminatis , U ia eonfilium vocatis duobus aliis Medicis , & Chirurgo fiimBian»
De Ventris Tumore , Hydrope- 3^^
Tacoba Pilerino, artis peritojdenuntiatozgro, uxori &. amicis prognoiUco, anceps & excrc-'
Bjurn propofitum fuit.retnedium , Paraccntefis fcilicec , rjuam qaidern in umbilico facien-
dcnfiji , proprer viriatum utrumque vifcus : qux quidem me ptaifente Sc prxfidente
deo , tat» & jucunde fafta eft, citea 9. matutinam : ptimo quoque impetu haufimus aquas
ad uncias 15. quz non limpidx etant , fed naturam aqua: primo hauftz ftagnantis redole¬
bant: Nonnihil levaminis arger perfenfit: Itetum fub-vefpemm tantundem aqua: hauBmusj
ejufdem fotfuris &farina:,&fic ad feptimum ufque ad bis in die aquas evacuavimur.- Venter
fenfim dctumelcebat , noaes non erant juges nec ihfomncsdpcs falutis non exigua affulge¬
bat: Tibiarum, crurum &fcroti tumor & aqua: evanuerunt; nOX ad feptimUm gravis :drea
finem feptimi, interiit : Supputatione faSa intra fex dies, bis fcilicet in die, haufimus iSb'; un¬
ciis iquz, naturam prima: haufta: redolentis; . .
Aperto cadavere venter mfcdius fatis laudabilis, tum in temperie, tum ih fitu.tum in con¬
formatione apparuit : Hepar in imo ventre ita induratum erat, ut ligni naturam itnitaretur:
Ih Liene nonnihil immutatum apparcbaeSyderatio omnia occupabat inteftina: nihil novi in
renibus ; In capacitate ventris inferioris tantum aqus repertum eft quantum xviij. cyathi
mediocres contiaerent : Hoc notata dignum, vij. ab operatione die , 7. Lunz diei
■j. menfis die interiit , artatis 35. Matifeoni degebat : obfervatie D. Bellet Media MMtf-
coMnft^. ■ .
Hiiar iid inJiirdiii n Bib j Pecijiiilus qui plaiie primus ladiearani derei36r,infettioheffl poftea eariiM
nullas hepati , ( alienus a Gdtno ) in languifica- dem invenit ih hepar:Poft eam omnes qui fettionibnS
Bonis opere concedit pattes, quia' senas ladlcas inve-. opetamduamacconim,odatant,!dem pbfciyamiit,Ji«A.
nit nullas ad Hepar vergentes , ab hujus viciis hydro- \^j£us,JohJ'p-ar.H6rn7, Hsgkmerusi Tl>'m»iui,Sper!in-
pis caufas deducere non poteft: Illuftris Th, Barthdi- gms, S. Pdidi, FiiireoiKC-Nemo autem hactenus irifer-
(«r,qhi venas iadleas in ipfum hepar inferi obferva- - tidnem inlromine invenir,quanquam de illa dubica.t'i
vir in fangnificacionis opere operas intetfe pattiti cot nemo: Nbs camen dcmonlltiavjmus candican;e,s fibtil-
& hepar cenfec: , . las fimili fucco ichorofo , cum porca hepatis conca-
, , cap.t ■ deLaUedTborteicu jieliic yiim reptantes-: qur fibrilla membranarum ede ne-
controverfia An omnis chylus per novos dudlus queunr,qiiLa i. cavafunr. a., hdmorcmprofiinduiic. 3,
Anatom.PraQ:. Lib.lH. Se6;.XXI.
§. Sscui cadaver hominis qui diuturno morbo laboraverat, Is autem & hydropicus po-
amo cfFeSus erat: Refeflo autem ventrc,cum tranfiiflemus miifculos abdominis, inveni-
is aquam illam citrinam vocatam , mr/t feritomeum ^.intejlina : Mox inde refpeximus ad
:par, tanquam in eo cauiam morbi minifeftam vifuri: Id reperimas gnnde-jmloTe ni^ieme,
fere tali,qaalc in Splene alias confpeximus Uc-Vidc fiquelun tit. de lciero, lac. Camenictms
rt degebat, hydropic
etfam fere diaphragm
in magnitudine fflo
:tui carpus cujufdam Nob. Galli hydrope moxtui,in quo omnia praitet Hepai
[uod induratum admodum & qaafi callQfijm,pluriffli<que tuberculis,ceu glandu
[ue refertum erat : Liea quidem lanus, triplo tamen major quam alias effe folet
ium chfervat.^aatomfag.-^-j:
efica fellis lubinde lapides reperiri contingit : verum laxiorem red^ membra
,atQue in ea calculos dependere ex rarilEmis eftilccur autem,vcl unam ejus par
is accidit ; Memini ego nonnullorum , qui ab Idero in Aftitem de-
idi (Te adeo dura, & lapillis undequaque plena, ut novacula ptadeindi
De Ventris T umore , Hydrope.
iiireiCs^oCbflgaufqae immilfis liqnoribas iil polmo- ftatt!,non tantam pt^pitari in opportunas patticnlasj
-gm Svilcerum ya6 vidcaiusiEt in bujus confirma- fed mom novas cacitarf^ recenti lolutioneiadapuones
tionem referte pdlleui fefliones hydropicorum , in cum fit pluriiuti obfctvario divetfos iucceffive gigni
anibus recollecla in abdomine & aliis capacitatibus in chylo fapotes-Probabileenim eft ttirafato jam cic
2qua,eandcm omnino cum fero fangm^nis naturam haa bo,ab hepatis glandulis , & infiipet a pancreatis diflii
ber & igni appofita , dum penes Inptemam partem rnilesiaffundi fuccos^non divetfa inquam ratione ac iri
ajnctefar , ovi naturam redolet , reliqua autem ciborum conditura accidit, ciim ei acidis .dulcibus,
(ilium & aqnoli fnbftantuc proventum exhibet : Jn iaififque ammixtis fubftantii modiis novrifque (apot
his etiam ut plurimum hepar fcittho vel contumaci emetgat:2de/-ce&j Mrapighmsde~StrftllitrtvifitTKmi
obfttutiionc infignitet laborat: Unde ex his omnibus tipMains. TraB.iitcfititi
Wpicari poiTomus, bile i jecore tranfmilla in namrz . ^ ,
§. 6. Vir Nobilifs. pet triennium circiter Iftcrci laborans , quotidianis alvi luppreflionia
bus, bile ftimulante per habitum corporis difpcrfa, vexatus, seratis ann. iiS. medicam implou
tat openuQuibufdam remediis pet meaftrnum Ipacinm ufurpatis,aftedus IiScricus antiqtiunl
obtinebat , qua de caufa natura: negotium aliquandiu fuit eommiflum , donec autumnali
tempore fufpicionem haberet de malignitate quadam in exteris regionibus , tempore pere¬
grinationis contradajquam lulpieioncm augebant tubercula, verrucarum ihftar.in genubusj
in extremitate ulnarum , &circa regionem offis/acri in dorfo copidfe gctnainancia; quorum
color ex albo flavclcens, fuperficieslsevis & confiftentia dura percipiebatur : Cum autem
ob induratum lecur.quod tadus confirmabat , non tantum tenuisj ( quam vciica bilaria fe-
parat , ) fed eriam ctafia bilis , qua: alias imraediam per perum failarium a i inrcftinum duo¬
denum ablegatur, in fanguine remaneret, idque tanto temporis fpatio, prd inus ftatui tuber¬
culorum illorum materiam efle bilem craHiorem.cum fanguine tenaciotij qtjem partes ten-
dinofa: pro nutrimento trahant , conjunftam 5 Hinc de ligni decodo cogitare capimusj
mpote cujus beneficio mefcutcrij Sc lecoris contumaces obfttudidnes,incidendo,attcnnan-
doderergendo s & eVacuandO: procedente tempore corrigantur, non nnc vifcefum corro¬
boratione, quam adllringens, amica qualitas, in cortice plurimum abundans, prarftat: Ufu de-
c6di, remittentibus hypochondriorum doloribus , 'color idetieus etiam eo ulque dilcufliis
fuit, ut extuberantia: circa genua & alias partes emollifcntur, & plurimum minuerentur: ita '
ut fpes refticutionis affulgeret : Sed circa finem Novembris referibit iger de novo colorem
'Idcricum torum corpus invaflife, qui balnei fudoriferi ulii magis audus eft, invadente fimu!
calore p.n.affligcnte, Protinus ftatuimusnon a reliquiis in habitu cotpotis remanentibus, fed
ex nova bilis effufione recidivam vehementem adefle, prarfertim cum infuper etiam certio-»
res fieremus a:gmm genio per feptimanas aliquot indulfiiTe : quocirca ad intemperiem cali¬
dam alterandam nos convertimus:At quanquaifl ufutpatis remediis calor & fitis ad Martium
tifque fcquentem perfevetarent : forte quod fanguis penitus a bile viciffim copiofe genita,
non per vias ordinarias fccreta , fervens fieret, unde circa i. Marti) vehemens hamotrhagia
narium patientem ptehcndit.fanguiBeoopiofe, maximam partem biliofo, pet intcrvalia.noa
admodum magna ulque in tertium diem profluente : Gum autem partim acrimonia fangui-
niSjpartim rccentricis imbecillitate lymptoffla hoc fieret, hoc emifi prognofticum,vel viri¬
bus rcfolutisxgcum brevi periturum, vel Hydropem fubfequufurum; Revera parum vel ni¬
hil remediis adjuvantibus, Hydrops fucceffit.pedetentim ichoribus bilipfis , in cavitate ven¬
tris infimi colledis : Malumque radicatum in mefentetio & vicinis partibus antiquum obti¬
nebat , ita ut nec enemata , nec fortia purgantia quicquam educerent , nifi tantum ea qus
circa primas vias per cpngeftionem quotidie ex prima concoSioine redundabant : hinc non
mirum quod diuretica etiam efficacia nihil quicquam efficerent , intcrclufisfdlicet viis in¬
termediis •• Hinc femper omnia in pejus vergebant, non tantum abdomine , fed iplb quoque
fcrotorpedibulque plurimum intumefcentibns:Scroti tamen apertionem luafimus,etfi refti-
turionem inintegrum,obvifcerum cofruptelani , itnpbffibilem futuram crederemus: Ea im-
tur parte inferiore, ia dextro !ate!Fi!,per fealpellum inftitura, lubfcquutus eft fluxus aqus, in¬
flat loturi'carnis,ad menfutas duas:hinc.flatus ingentes, dolor tenflvus immanis & alia acci¬
dentia mox remittebant, ut a:get orci fiiucibus ereptus fibi videretur: Quanquatn veto ven-
ttis tumor hydropicus iion remitteret , nihilominus vires aliquomodo viciffim colligeban¬
tur i appetitus ad cibum conflans permanebat , cibos varij genetis, laudabiles , illaudabiles,
copiofe teger ingerebat V necnon ferum kftis caprini ad fatietatem bibebat , Si hoc modo
laborans per lulium , Auguftum , Septembrem , OSobrem , Novembrem Si maximam par¬
tem Decembris vivebat , donec tandem fub finem anni I6z6. fubito vitam cum morte per¬
mutaret:
Ejus aperto abdomine , ferofi humpris biliofi menflira: Virtembergica: decem exrraftjE
ftetunt , ubi poftea lecur feirrholum & induratum in conlpeQum venit, necnon ex fuccuni
inftat ligni putredine confumpti: Lien veto mollior fuit , cujus beneficio fengaificationem,
loco lecoris , qualemcunque adhuc per iftud temporis Ipatium faftam fuifle reor , adeo ut
hzc
Anatom. PraQ:.Lib.IIl.SeQ:.XXI,
s confUtutio, non p. n. talis inventa fiierit. Vena: mefaraica: quafi ^lutinofe materia
circa quas thromfai fanguinis concreti, quos ad ulnam unam& dimidiam extrahere
eg. Horfims obferv.^lii.^.
§. 7. Anno 1601. aperui Ch. Raphelengium:Apetto abdomine reperimus magnam fe ef¬
fundentis ac corrupta flava aqua 'copiam; Omentum, abfiimptum. Jecur fcirrhofum ac in¬
duratam valde,& cujus parenchyma plane croceum:Vcficula bilis turgida,qua di£leaa,acet
ac coenofus effluxit craffus feculentufque fanguis.- Intefiina, mcfentcrium, livido, acadufto
colote tma;a:Vena mefaraica cra£& obdufta membrana, adeo ut earum nulla cpnfpici pof-
fet. Pivm ehferv. 28. .
§.8. Mulier g>'avida,etiam Hydrope labotans,paupercula, tumore fcitthofo Hepatis pra-
cedente,ad me venit confultandi Gaufa,cum diu hoc malo labotaflet,quare curationem irri¬
tam fore judicabam , quamvis ad folamen quad*m remedia paratu facilia , fed fruftra prz-
fcripferim , qua tamen,' cum patiendi tempus adeflet , feliciter peperit prolem, at 14. diea
partu obiit , Ventre autem matris pofl: partum non detumefccnte , licet a partu uttunque
purgaretur,tameii illam morituram ptadiximus, & ita 14. die a partu i vita migravit.
Mortua autem corpus incidendum curavimus , eo quod obftetrix certo afHrmabatfe-.
quem hydrops fubfcquutus fuifiet.mortem incurrifle pronuntiabam, quod & incido
caret,Incifione iraque pcrafl:a,pralcnte obftetricc, integra cupa,qua mulieres pan¬
ne , aqua cittina e ventre fluxit , plus quam 20. heminas effluxifle conjeSabaoc
m vero plane erat abfumptum & glandula Mefcaterij indurata : Hepar verojnoa
feitrhum mutatum , fed in Uf ideam quafi duritiem conyerfum , nam fparfim in ipfa
a hepatis faba inftar lapilli concreverant ; Uterus bene fe habebat , unde divina
miraculo, & Dei providentia foetus in utero ad maturitatem jufto tempore patien-
vatus, nequefccundus inventus fcetus. P.
De Ventris Tumore, Hydrope. 38 y
ptofiiernnt medicamenta, moritur. Mortua exenteratur; 15. ftoffa: aquarum detrahuntur;
toventumque Hepar aj. libras pendens, feirrhbfum: Prnterea duos tumores fexeos de¬
pendentes a iufpenforio hepatis, alter librabat 16. altet Ii. pondo; In utero lapidem 6: libra¬
rum multis eminentiis lapideis, coloris fiifci &c^teheadixd\SicB.oU Th.BaHhokniH cent.
4. hillmr. 6^.
I^Naten Upidm) Apud 'hippca. hVj. Epidein. teravicaa: qpa quia venete non .u.tchanmf i-Crit
Lariffi,famala Dyfeiidfs lapidem utero geftavit, famulaD.yretldis, qjYo. temj.iciis vchemepri, circuitu
^ alia muliere manu eduSum: Mihi quidem hoc non fcirca dolore afficiebatur, a' niiu facarraris.expultri-
ebittigit videte, ait VaUefiusia comm-entatto , cetrior cis ad extrudendum lapidcih )■ habebant antea 'iblum
■ ‘ ' ■■ . lapideinrcnihn '
laincifo, excernebatur inde adufta
quam rubicundo fangulni: at loca:
drope eum morbo regio) "Sed cutis
quidem in deformi ac torrefaflo hoc Jccinorefatis curiefc rimas illas , quas Ferxelms crec
dit nonnunquam apparere in hydropicorum Hepate ; Sed quzfitas nequaquam invenimt
licet vifcus hoo tam fuerit ficcum , ut fi ullibi , hic faltem in confpeflum fc dediffent : T slf i
tii habebant i przterquod emaciata eflent.- Hepar obltruffun
itenta, hydatides in profiindo obfervabantur: VeCculi fellis
plane albicaret, ha ebat enim tergi cultri ctaffictem , bilis nat
otum & tunicam ditftam ; Medium ventre njaquis plenum deprehendimus , ut plus
quam in imo repetitemus : Pulmo femiputrldus multis aquis impletus, interdum pitui-
ui , non adnatus , (Sapfula cordis omnino aquaplena, ut cor moveri amplius non pefiet
xtra tunicam propriaro prominentias fibro-caf neas rubras, ad eapfulair, fparfas,capfu-
lexas , inftar fungorum , habebat ; Ejus fubflantia flaccida admodum. Igitur aigrotab^ t
itione ad phthifin , hydrope .hydrocele: Gapfula prteterea cordis tatn arae adhata
iaphtagmati, ut integar circulus, albus, nerveasdeberctdivelli.Prope jugulum, fecundam
afpetasattetis,extctius,mult*glandnla: p.n. nigro rubr*hinc inde dilperfe inven-
,C. Excommumcat.D.D. Maagolt i Medici Bafilie^is.cUr. ;
1. Anno ifififiiio.MaijNofocomio Leidenfi inferebatur femina, qu^ pepererat antei
ium.Si: ab eq tempore non pafla erat fluxum roenfttuumrSehtiebat dolores in omnibus
tis partibus jam per bimiftre fubfillcntes: Evomebat fepe viridia , variaque per alvum
nebat .liquida; naufeainfcfliabatur & fiti.potus tamen omnis difplicebat *; Iu fomnum
vis erat, hunc tamen no.n capiebat integrum , aflumpta vomitu mox rejidebat : Hzc
qui ipfampoftmodum deferuit;
3^ ^ Anatom.Prad.Lib. liLSed.XXI.
rio peccabat, temperando , Dom. Sjlvius (cquehtcm delctibebat mifturam cochleatim af.
{umendam aq.fakgii^fecmc. at.fj.aq. theriacd. lad. ofUti gr.ij. Sjr. artem. ^6^
Sfir. -vitr. 9;'- mifc. ii- Maij vomitus non urgebat amplius , in fomnum erat proclivis &
fumme debilis .-Aliapraifctibebatutmiftuta itidem cochleatim fumenda ^..aq. menthi.,^^
«ic.aa.^j. aq. citt«amow.5ij. Qr.mexth.^&.mifce: Verum hoc die hora 8. moriebatur.
Cadaver apertum hace dabat I. Ante apertionem plurima: circa peftus macul* putpu.
rea: notabantur, a. In ventre ruga: confpiciebantur, partus pra:greffi figna. 3. Cutis non
craffior erat cuticula : 4. Peritonasimembranaquocunquein locoapprehcndebatutjabfce-
debat & digjtis adha:rebat , cujus caulam exiftimabat Dn, Sjhtius acrimoniam humomm in
abdomine: 3. Aperto abdomine aqua ad tb. io. effluebat fapore.fublalfo, colore, mirum
rubicundiore, loturam carnium iuperante. 6. Mira: membranaruin fub mufculis abdonii.
nis cernebantur convolutioncs , fine dubio Omenti , cujus nullafupererant veftigia , reli.
qui a:. 7. Inteftina vetfus diaphragma propulfa_& mire convoluta erant, ut vix quidpiam dit
cerni poflet. 8. Hiice fuperatis Hepar conlpiciebatur colore pallido, undique abdomini an¬
nexum. 5>. Ventriculusbeneiehabcbat,ruga:quoquebeneerantconftituta:: 10. Intefti,
num du -denum omni pituita privatum erat , cujus abfentiam continuam iftius vomitus
caufam fuifle Clar. D. Sylvius fentiebat , cum minimam acrimoniam e veftigio potuerit fen-
tire : II. Inteftina crufta quadam extsrius erant circumdata, dorfi cultri craffitie, cujuscau-
fa videbatur D. Sylvio materia quaidam alimcntitia per erofa vafa cum languine effluens. 11.
Figura Uteri bene erat conftituta,magnitudine tamen parvus erat & deorfum ptopulfus:Hoc
faftum exiftimabat Dn. Syhius ab obftetrice vi foetum extrahente : Simile fe vidifle addebat
in femina Amftelodamenfi, in qua uterus obftetricis culpa fuit inverfus, ha:cpcr4. annos
milere vixit. Alardus HermanxusCummenus ix txifceU. mriejis axxi l6y}. ehf.i^o.
§.13. SadaverMatrona: Jan.3.1634. diffeftum firit, & in caulam cachexia: hydropiex
inqulfitum , maxime ob tumorem ad taftum renitentem , aliquo modo oblongum , drcafo-
veam illam , quam cordis vulgo , alii te&ius ftomachi vocant , ad cartilaginem xiphoidem , in
corporis interno , protuberantem ad latus finiftri hypochondrii, quem omnes Medici feir-
thofum vocavimus ; at cujus partis fit nemo noftrum affirmare aufus: Abdomen erat inz-
quali tumore fublatum , dextra finifttis tumidiora, non renitentefedfubmolli, quia vefti¬
gia digitorum imprefla temanferunt , pedes oedematoC , thorax tumens, aqua: Ibnus in cavo;
• quam , vulnulculo abdomini inflifto ad umbilicum , emittere placuit, cujus quantitas zfti-
mata plurium librarum : Color feri urin* fimilis , i. e. cittinus , quod omnia inundabat &
replebat , omentum , mefenterium , vifsera , imo cutim ipfam a came feparabat , puftulofis
tuberculis quali conclufuffi: •
Remotis itaque omnibus obftaculis, venit in noftrum conlpedlum lecur mole admodum;
magnum ac pbnderofum,qua ftomachumcooperiit&deprelfit ad dolorem , & utcibimul.
tum ferre non poflet : Parte finiftta ( quz naturaliter alias attenuata , & quali in acutum
formata, angulum , & parte anteriore in ambitu tenuis ) excreta in tumorem durum, craf-
fum, rotandum, albidum : Totius vifceris magnitudo infueta fuit, ponderans libras 7
quartas 3. : Gibbz color non fiiit vere ruber , fed fubpallidus , fimz plane albidus , intra tu¬
nicam veftientem & parenchyma glandute aliqua: obfetvabantur , non quidem tattarea:,
fed ex fymptomatum genere: Parenchyma tota fua natura degeneravit a ptiftino fub teno¬
re, lima enim & cava pars p. n. dura, retinens, lblida,colorealbido,leu,ut uno & congruo
nomine edam, fcirrhola moles , feu tumor fcirrholus , & acuto ferro dividendas eflet , qui
divilus jion languinem , fed cruotem fiidit : Gibba pars aliquid habuit de colore Hepatis,
& videbatur fima quali fubftrata gibba: tanquam novum aliquod corpus , feu fubftantia feir-
rhola, dura & alba , a qua dependebat tumor oblongus inftat pyti , qui difledus glandulolain
fubftantiam reprzfentavit : parvas , paucum humorem putridum habens : We-
jiinx fpiritu turgida, humido vacua; £/e»fanus& plenus languine, quafi officinalblusfan-
guinisfuiflst: ambo fine vitio; In Thoracis cavo copia Ieri,/’«/a!>c»er innatantes ei,
corpore magni & aqua turgidi , lobi nonnulli maculis lividis conlpetfi ob affluxum feri , in¬
tus fani , nili quod ex difleSis fanguis arteriolus & letum fepatata fluxerint: Cordis magni¬
tudo decens, pinguedine multa, capfula vacua; Vertebras dorfi obletvavimus in cavo fle¬
xas , fex ita incurvatas ut Grarcotum s. aut Latinorum s. minus referrent.
TUmotem, aut intumcrcentiam corporis hepatis, Icm magnam per totum corpus parenchymatis, quis
durities, renitentia, amplitudo & firmitas, color illud quod adpofitum eft|oo& ftatiin copiofum fuit.fed
albus fcirrholum dicant ; qualis tumor non brevi tem- etiam per totum Hepar diliributum : Nemo veto i^oa
■do: CotpusitaqueHepatisoppleramfuitfeBfim erat aioais tempus requirant : Milo com Piarer* fe«ir«*
Ib, vifeido langumc, vel potias fucco nutriente durio- quam cum aliis acculare melancholici humoris ober¬
ra corpora , acqaiuvitqae eam uarutam quam habuit catem,obftruAiones & infattftus vilccris : An medica-
adpafitam,i,e.duiam & fcirchaliuuicxcicvicqacui mo; menta iiccantia quid caalariut,Bolo a£rmare,qaia nil
§.i4. Notanda Felleorum vaforum rariffima qaa:dam conftitutio , quam trenfe Dee^
1^68. vidimus in profcSione corporis mulieris circiter 30. annorum, qua: Hydrope non gra¬
vi, partim Anafarcapartim Afcite, longo tempore detenta tandem obierat: In hocfubjcao
repertum foit Hepar, non rubicundum, fed leviter flavefvens , in reliquisvifceribus vix aliqua
flavedo obfervabilis erat : ferofus humor nimia quantitate abdominis cavitatem replebat:
Folliculus felli
ftum communem cholidochum excurrens , hicque tarrram habebat amplitudinem , ut
jninimum digitum admitteret : In folliculo autem & ejus duftu nulls omnino bilis , fcd
didus quidam fuccus,aliquantum viIcidus,non magna copia continebatur ; In comrnu
men duftu cholidocHo {. qui eft porus bilarius,urque ad inteftina protenfus ) in inteft
duodenum exituricnte,flava;bilis modica quantitate continebatur', quam etiam ih in
num duodenum effluxifle , aperto inteftino , mox flavus color repertus infus indicavit.
§.iy. Anno Dom. 16^8. die 31. Mattii difleaum fuit circa horam 7. I
turgo Maflbnneau , prxfentibus Doni. D. Petro Garnier, Collegii Medie
SslacobiSponiisjDoftor.-Medicis, cadaver honeftiffimx Matrona: M:
pcriLilTimiquondamPharroacopEi, hujusce civitatis , Mag.Ioh. Moze, 1
horis, utpotequicontingerat pridie, hdraii.antemediamnoftem :Qu
ria obfervatu digna oculis manibusque feoggeflerunt, qua: meniGria: ci
te volui. I. Cadaveris (abdominis prsfertim) habitus excarnis adtr
a. Peritoneum adeo molle ac putridum ut nullo fere negotio manibus :
tus, atque ad hepar ufque exporreaus. lo. In dextra thoracis cavi tate plurime aque
te maeilagiuofe, que cochleari ferreo haufte magnam pelvim implevit; eaque aqua
fta , folum pulmonis caput lupereffe vifiim , fiib elavicula conditum , reliquis ejusdsra
is partibus «bfumptis , aut in laniem' verfis: Diaphragma, qua jesoti fupraftat, putridum
igrenofiafieaum. ii. Cordis eapfula feri omnis expers Cordis autem univerfafuper-
pingHcdinefcbola obdufta. iz. In finiftra peSroris cavitate Pulaaoprobe conftitutusap-
^88 Anatom. Pra6:. Lib.llI.Sed. XXI.
in0nB3t in cavitatem Hepatis, & intia fe inelndit par- ftenta •. Mtmhrmn fui vatricHla £i liew exponedla-
Vom Hepatia lobnm , fimnlqac comprehendit ven* in morbis diatnmioribos,& in vemUatem incidoS
'Toitz tioncam , parvo lobo infttatnm : Hzc portio bns,hamore differta, d Ctina deptehenia inj monnit
panco adipe conftac & utris forma refert, imparitates ipfnm erat Omcntnm duplicatam : Quin etiam v-ij
Hepatis excipit , & aquam ab Hepate ttaoimittit in w»»» ..dJ^erm.iB Exercit.ABatomieis,& lib JefcorbgJ
poitionem Omenti pendulam : de fecunda portione tOjttiqncttum fpaaum, quod vetfus fpinam intet ven-'
Omenti intelligendus eft aphor. jj. lib.7. Detettia, tticulum & Lienem , & Colon inane interjacet, hn^
pottione lequens aphoiifmns. 4. Pmit Meftntnkt motibns liagnare olim vifnm cli,Gve fetoGot 8c aqnoJ
diaa,GbloS£ venmcolo fnbtenla, inferne defeendens fiot ichor eo exfudarit.feu ttanipitans halitas condi-
iit uniatur mefenterio , conhmilis eft ipli melentetio, tione loci ad ingenium illic poftea ccdicrit,ecat Omenq
i quo videcarcmaaare,niftqnodglaBdalis cateac,aac ti portio glomerata, jam di&a: Ideo aphot>54.7,pgj
daltem paucas & exiles hafafat ; Cnm mefenterio illa- tinet ad eam partem Omenthqua: jacet & conGftit in.'
vienl ptim* regionis excipit , & ab aliis partibus ter Scptam,Lienem&Vciitticttlum,ubi pituita nml-
jOmenti derivatas fotdes traducit in verum mefente- ta cumulari potcft,qaod in multis morbis prsbet oc.
xium& inteflina crafla quibus adhatrefeit: Sed quo fi- cafionem Lienem affefium fufpicandi & fruftta accu-
ne potuonis huj os pendulzOmcoti faccolus , veluti fandi- : Inde plerumque dependent contumaces hy-’
TOatfupium, ptoduaus fuit.? An ut inftat uttis ctaflam pochondtii finiftti obftrnaiones, quK poft frequentM
Lienis illuviem excipiat , quz in illas omenti venas purgationes , aquatum Tbermalium ofu percurantnta
xtansferiar,fi quando redundet: Nec mirum fi Omen- Ideo citatus Aphor, magui eft in Medicinamoment^
tum venis amplis & evidentibus confpetfum fuetit. Quibus intet ventriculum & Septam ttanfvetfunipi.
quum nullas aut raras , eafque exiles venulas in alio tuita eonditut & dolorem affert , ad altetuttum venJ
^ipe vix queas deprehendere: Quate exiftimo impu- ttem exitum non habens iis per venas ad vaficam vet;'
titatem & illuviem Lienis in Omentum duplicatum, la pituica,morbi fit fblutio.
multis venis fcatens.derivati & coateervati : P^iriculus Figuram utriculi mifici) Qui ex ventriculo porci.'
ct^ut f lenas in lydrefe Linis obfctvatus , nihil erat no couficitur,humaao non abfimili ,ideo comparatio
ahudquam Omenti duplicaturajfetofofanguine di- inftituenda ventriculi porcini cum humano.
§. 16. ViduaP. Auberti per multos menfes decubuit aflidua febre affec3'a.' Percipiebatur
TumA: in abdomine , verfus umbilicum, ad dextram partem inclinans,ifque durus,ita ut feir-
rhofus putaretur,& in mufculis epigafttii fitus,quia fub cute ftatim tangebatur: Non erat do-
lorificus nifi cum premeretur, aliquando deleres acres humerum dextrum occu^ahasst , i) latus ip-
fiim.ut plcuritidem mentirentur: Exiftimabamus dolores iftos provenire a materia ferofaac-
ccrrima ,quq in hepate fervidiffimo generaretur : faaguis qui detrahebatur, erat ferventilE-:
mus & lividus.' nullum levamen percepit unquam nifi a laudano, cujus ope dolores lenio.,
bantur; Cum dolorein coxa gravi fimul laborarer , 8z tumor in parte appareret , patscaufti-^
co & fcalpello aperta , fed nullum pus effluxit. Poft 15. dies ab , apertione , venter antea tu-;
Hiidus magis intumuit ,& hydropica fafta eft , ac tandem fuffbcata interiit.
Aperto cadavere inventum eft Hepar tumoribus fcirrhofis & magna ex parte fuppuratis re¬
fertum, In cujus extremo adhati erant duo tumores cancrofi, ufquc ad umbilicum prominen¬
tes, & pugni mag.-^itudinem a:quantes,qui cum cflent fere contigui, tumorem illum abdomh
Bis jam diSum reprefentabant: neque in Hepateeffe putabantur, quianon erant in loco He¬
patis naturah', imo Hepar feorfim ab illis tumoribus rangebatur : fed durum & dolorificum,
quia dicti tumores erant magis prominentes, quam reliqua Hepatis fubftantia : Totum il¬
lud Hepar pendebat viginti libras & amplius. La&.Rinierius centur.ii.obferv.Liiil
. §.17. Qua parte reifti mufculi ad fternum pertinent, puero cum abfceilu in ventre mmor
manifeftus digito cedens obtigit , vocati fere omnes judicarunt abfcefTum in redis mufculis,
alii in veatre,quia attenuato vehementer.puero. St confumptis mufculis , facile emineret tu¬
mor. Paneiflimi in Hepate , quod quibufdiam Hepar totum ventremad partes finiftras pta:-
tendat : Aperto loco exiitpus virofiim Segraviter foetens , corrupto peritonaso : Abfceflusle-
des in parte Hepatis , qua: illuc perveniebat. Quod magis apparuit mortuo& diffedo puero.
UoBerius lib.prefrieebferv,xxx_.l., 1 .
§.18. Ai655.i6.Febtuar.vqcatusfumadfiliamamiosi4.natam, quam ante duos annos
curaveram ab hydropeincipiente , a quo tempore valetudinariam vitam agebat : nunc veto
a tribus feptimanis decumbebat: invenio eam laborantem febre aflidua cum alvi fluxa mode-
rato,quo multa pituitofii & cruda reiciebat: Refert praeterea ventrem fibi iterum intumuifle,
in eoque per Vices dolorem quemdam pundoriam percipere, tum etiam tibia: per vices ce¬
de matofe apparent: De redeunte hydrope ftatim' cogitabam , quod ut exadius explorarem,
manum ventri admoveo, quem dum aliquantulum comprimere intenderem , iila ftaom ob-
ftitit , de dolore conqucrens qui corhprimendo ipfi inferebatur; Ego vero ratus in hydrope
dolores hiijufmodi non apparere , ventrem denudari jubeo , admota lucerna, ut rem atten¬
tius indagarem; ventrem igitur infpicio colore naturali praeditum, fed elevatum & tumen-
temrdum utraque manu contredo blande , invenio tumoris circumferentiam in ambitu um-
biliei, quiaque digitorum latitudine, extra quam circumferentiam «gra contadum indolen-
terferebat : in tumore vero etiam leviter compreffa , plurimum dolebar , praecipue in finiftro
latete duobus digitis ab umbilico , ubi ab ioicio morbi dolorem pundorium per vices perci-
De Ventris Tumore, Hydrope. 58^
pidiat : prSrteteain ipfo tomore fiuanatJonem qaandam animadvertebam { ex quibus pro
jmntio abfceflom latere inter peritcaucum & mufculos abdominis,&: jam faftam efle fuppu-
rationem;,acftatim Chirurgum advocari jubeo , qui ejuTdem protinus fuit fententte ; Itaque
quam primum aperiendum efle abfcefliim ftatuimus , ne fi in cavitatem abdominis rumpere¬
tur, mortem precipitem afifaret: Admovetur ergo icaufticumei-patti inqua doiorem pungi-
tivum ab initio percipiebat,& tribus horis elapfisia£faeichata immittitur ferrum ad latitudi¬
nem duorum digitoruminullnm tamen pus effluxit: at non aufus cftChirurgus ulterius phle¬
botomum hnmitterejneforteperiton^um confoderetur, ficque materia ad cavitatem abdo¬
minis effluerer, immifit ergo turundam in foramen , & pofl: quinque horas extrafta turunda
tantillum puris effluxit: poftridiemanecxtraaa iterum turunda magna putis copia emii&
dfjpusaatem erat pravi coloris & odoris: nihilominus egrain pejus ruebat, ita ut V.abapeiv
tione dic interierit. .
• Apett«cadavcre;//»z'i»ft fuat mafcaliidulemimsin Iqcqtumoris putredine sffcQi circa par¬
tem Wftram umbilicalem : in parte vero dextra hypogaftrica inteftina' peritoaaro adbarre-
bantjKpartes hujus loci etiam putrefafliar erant: Hepar colore flaviffimo prasditum adh^re*
batperitoneo BndiquC,& mole fua mediam thoracis partem replebat , ut ipfi cordi eflet om¬
nino vicinum: Pute & putrilagine omnia erant referta ac teterrimum odorem fpirabantt
fumaapr^tcteaaderatmacies in toto corpore, quodmarafinoconfcaum videbatur, idquo
ob de&aum Hepatisfanguinem non generantis. Laz. Riverius cemur. i. ehfervat.gz.
Lien a regione illafcpti cui adnala erant , citra dilace- mons in hypochondriis fenfaiionem : Si fit a' materia
rationem tunicarum avelli pocuifie , nnde forte quo- calidiore, febris acate,dolor inrenfus,deliria & convul-
que fetum in cavitatem exudare potuit. _ fiones feqauntcir: Exemplarii diaphragmati vide apud
Inventi Inflammatidnem /'/««■Kiwinobfervar.p.i^o. '
§. lo. Obiit Geneva: anno 1(340. juvenis Ulmenfis nomine Wolffgangus , qui quod mero
nimium indulgetet.in Iderum primo , mox in Afcitem delapfus cft : hypochondrium autem
dextrum tumidumlapidisinflar manui obnitebatur. " , - -
In difleao cadavere, prster ingentem :n abdomine aquarum colluviem , lecur duriffi-
mum , fcirrhofum & flavedine tinaum repertum cft.
§,11. Mulierem quandam Afcitc laborantem Hetbipolimea manu vivam aperui, qu* edu-.
aapaulatim magna aqua: 'copia, fe plurimum fentiebat relevatam : Sed quia morbus jam ad
fummum pervenerat,& vires ciant plane proftrats,interjeais paucis diebus vitam cum mor¬
te placide commutavit, '
Eam mortuam cum diflecarem, Hepar inveni f nt in pluribuSaliis qui eodem morbi genere
petierant)omninodutum & colote fubpallido, perinde ac fi co(a:um folflet; Ipfavero hepatis
fubftantiaf quod admiratione dignum videtur ) interius tota erat granulola , granis nimirum
. quantitate pifomm ubique apparentibus. Objervatioloh Fejibii.
§. iz. Puella cachedica Hepar habuit valde magnum,ldque ex parte corruptum , maculit
qne mfeaum,e quo,tanquam e fonte, promanarat HydropiCs: Abdomen enim fcatebat mate-
iia fcrolamulta, foetida. Vide tit.de cachexia. *
§,13. Vit melancholicus, fcorbuticus, Intumefcentia ventris & pedum hydropica prehen-
dkur.Iecur totum eratfcitrhorum,ac toberofum, interius & exterius. Vide tit. defavhuto.
Beneti Anatem. Kk 3 §,14. Qui-
3^0 .Anatoin.Prad.LiblILSe6:.XX^.
^.2+.Qddam diuturno morbo laboravit & tanderti Hydropicus faftuseft:Hcpar erat gra»-.
de,colore nigricante , Vena: in parte cava , priufquam in communem caudicem Porta: defi-'
nant, obftmaa: erant lapillis. ViJt tit.delBero.
§. a5. Nonnullorum, qui ab Idero in Afcitcn delapfi erant, lecora foete adeo dura , &la-,
pillis adeo plena, ut novacula pratfeindi non potuerint. - ■
§.i6. Puer xvii.annos natus Hydropicus obiitdnteftinaadeo diftenta erant ut femoris craf-
fitie certis in locis adaequarentiEpat corruptum,arenulis infardum. rrViz#. de vestris dolere:
g.ay.Feria 4.Pafchatos ann.i66o.ad Hydropicae fodionem voeatus , ;deprehcndi hujus ab¬
domen ad xiij. pedum petiphetiam extenfom : longitudo x. pedes aequabat , ptofonditatem-
numerantes.fcnos cum dimidio animadvertimus pedes , Hepatcflaccido, quinque libratum
menforam foperante,Uene parvo &: optime fe habente, corde vero & pulmonibhs omni-
no flaccidis. Ioh.ScultetusiaMifcelL c«r. nnniiv.objerv.i^t.
■ §.i8.Puetfrequentificuumcibolcitthum contraxit Hepatis : llliusextain foetidanata-
bantaqua.- Fidetit. de Febribus.
FUsijUtmifcuum tibo ] Q^J* wmen obfttutliones no» fatisfacit , quia dubium eft de manifefta & immoS
jecotu tollere fama ell , cum abfteigcntis fiui fa- derata dulcedine quae in ficubus , i» meile & fimilibas
culiatis , bubium ergo efl; quomodo dulcia oblituere invenitur: Refpoadet,.4va<»»4 l.i.FcB.5.d6a.i.cap.7,-
pofliat, quod cxpericuia couliar 5c in omnium ore eS: Quicia omnia oppilarei qufa rapiuntur i hatuca ante
attamen G«if«<»5.dclimp.med.facult.cap.i6.aitdal- concoaioriem : quare quamvis abftcrgant.eomingit
eia tare&eere & abftetgerc : Dicant aliqui quod dul- ut htec qiloque dulcia immoderate, pefaccidens inC,
cia modetata,ot funt pinguia, oppilent.non tamen im- fient & oppilent.suuaar»»» mtth.vit.imrM.7.ssfsi,
thoderata,nt (untlacchatum, mei &iimilia,' quia hate Scirrhum autem ObUrudidneslequi notum cfi.
habent virtutem abfterfivam , Verum ha:c tefpqnfio
§.i5. Hepar.viri ex Hydrope mortui aperui, Si illud arena copiofa refertum inveni. Fx
Ohferv. Cyrtaei Lucii Medici Isgdfiadiesfis.
■ Epar.quod ex glandulis pluritnis conftare tradit ci tattarea,gypfca,& quandoque aquea excitati folent
‘ ' Malphighttius . communes cum iis morbos materia , ut pallim in paroridibus , colli glandulis Sc
vafa cuim , qux glandularum minifterio in- aliis obfetvamus , quod in hepate contingere doceat
alent.inheoatein&tDiafunr.vcna:.artetia:ner- plurium obrervariones. Malfigbius 1. c.p.aj. De la¬
pidibus & tattarca materia in Jecoie lepcria vide
H!
vi.ptopriumque vas excretonum.p
tius: Enati ergo morbi vtrique vide
penitus limiles,ln glandulis enim i
tis fuccis.
§.3o,In puella quadam hydirope mortua Monfpelii , duo vermes foerunt inventi, quorum
unus adhuc adbqrebat poro choledocho declivi,at alter penetrarat in Hep^riquos ego non
in veficulafellis genitos, fed exinteftinis per meatum illum expurganda: bili.deftiBatum
afcendifleexiftimoiCyftisfellis aquea bile , velaquofo potius humore quamfelleteferuin
corpore hydropico , hinc etiam alterum vermem penuria alimenti ad hepar penetrafle veri-
fiihile eflt. !. rVierm de frajlig. Damosuml.y. caf.i6.& Gal.FrierusEfi^.adHildanum cest.u)hf.$y.
liem in hepatis lo- tum dicit , Vermes autem in glandulis ftequentet g^
F XdeftSu credo alimt
m Tit.de hepatetradunt Baidiin«s,Mi»tU)ts,Schtttcl^*s.
§.31. Mulier quasdam hydropica interiit; fonflm aqua in abdomine eolledfa efl:, fenfim
tumuit abdomen , menfes fupprefli erant, Suppreffionis caula , partim ad dolorem animi ob
obitum. liberorum conceptum referebatur , .Sed gravida erat , febris affidua, urina pauca,
fed crafla & turbata , qualis in febribus putridis apparet , Dolor in dextro hypochondrio tu-
morque percipiebatur, Si durities in regione Hepatis .• Lumbos & renes dolebat : urina noa
percolabatur, fed major feti pars in abdomen refundebatur,hinc hydrops.
Aperto cadavere ha:e reperiuntur, pene xij. aquz librae in abdomine contentte , ha:c aqua
utinarn coIore,6i confiftcntia referebat: Hepar durum, ficcum , infinitis coloribus variega¬
tum; Color erat cineritiusmultls locis, denique tota fubftantia vitium fecerat : Ren unus
erat, fed magnitudine foperabat duplo renem naturalem : Sinifter erat, dexternullus, fed
fpecles quaedam involucri:ctedoquod nunquam fuerat,MirHm,fa:pe nephriticos dolores palr
fa lapides excreveratnullus tamen vel in tene vel invefica lapis inventus eft:Sicci pulmones,
febris erat affidua;tandem per duos dies ^a>'®“!reddita,interiit:duodccies purgata foetat ,ni'
imlumi tamen foetud.e.vi medicamenti non exc\afo,Baffii»ius Efher.dr Epd.lihj..fagT.bi.
§. 3Z. Anno 1397. abdomen fbemina: aperui hydropicae , quae gravida credebatur : huic
magna aqua: flava: ac foEtidjE effluxit copia: lecur corruptum : hujus utero exterius, cire®
fundum, adnata cernebatur excrefeentia candida, magnitudine verruca , quae diflefta id™
intus continebat , fcdfolida omni ex pacte erat. Bet. itwius objerv*t.xxiv.
. De Ventris T umore. Hydrope. j 5>i
§. 53. GeleftmnsCeleftiniinBanlfere quadragenaria, qui faipius pepereratj^modo ob
Bppreffionemmcnfiiungravidaftnftrahabita, Hepar nuper invenit xL libratum pondere.
%HrthiliHUsi.0.\.cent.i.txnenncoiMoinkhen.:
njdri>fici(yfiisf(B(£exf)auJlA, hpBis.rtfmdylBteJliaamgrxqutfitcrrefaBt^ Cyps
\ muco' S' refeht.T-i LtfiUi nigri in
DOcinUUiarnio ,p. 531- ^nainhypoebondtiis cohibita a-mptu prohibita , puttefeit 8C
corrobi^itutjhinc calida & fieca redditur:Onims enim putrefiffio , in qua nulla fit pat¬
iam fecfetib.neGeflatio naturam igneam a^uirit , ac proinde aicendentes vapores fitimin-
iehuntjhumiditatem roridam abfumunt,pr*fef timoris ventricniiiDemum humor vafis con-
Uptus ineptus eft quideincepsin aliam hamiditatem rbridain abeat. Aqua quidem innatan-
trainteftiha madetacit.tfequaquam autem humeaat: Aqua; enim fitulasduas,qua: aquq libras
plufquam Ix. confinent, ab hydropica & fimul quartana detenta muliere eduxi', raenfe Junio
(f:34.per unibilicum ftylo pertufum , unde fitula repleta ; Apertp vero abdomine altera fitula
inpleta fuit eadem aqua j magno cochleari exempta- ,' inter vifcera colleda ; Intcftinorum
autem fuperficies omnino'^gficabat, qui qiiafi torrcfkaa erant , ante enim aliquot menfes
fntenfuni calorem in vifceiiibus pcrlcnfcrat, quem illieo A/yj^rteM nomine donavi,& reme-
i'a illi accommodata priferipfi: de qua Eryfipelatis Ipecie aphor. aj. 6. In corpore
vero ne gutta fanguinis reperta,imomc in corde & yenis jUt nec fcl in eyfti, f^d tantum pau-
caaqualimpidaeumtribuslapillis,friabilibus,mtiantibus,moro nbnabfimilibus , avellana
magnitudine cum cortice,quOrum unum medium cultro, malleo percuffo , divifi, qui fcintil-
lans Stfulvus fuit, partibus difleais,lalivahumeftatis,&cilecoalelcentibus,&c.Huicpriushy-
dropem ptidixeram ob vena: feaionis abufum , a qua jceur refrigeratum & debile redditum
eft. TluvidLiiigneau de Sanguinis mif tone
1[7 Ijfiptlatis «omine , ] SanSorim cauf
quod qua parte fefiib fafti eft, Eryfipelas facile
§.a. Anno 16x5. Stata: aJtstisfcEmina: hydrope fiiblati, duftusveficulz felleus in duode¬
num ferebatur ; Ipfa Vero muco repleta, quatuor condebat lapillos angulares , virides & ni¬
gricantes. Jtitodius mantijfa Ohferv.xS.
§.3. Hydropica: cujufdamMonfpelTuli ex monumento erepta: cadaver aperui, & lapillos
nigtps in folliculo fellis repetii. Bxobfervat.loh.Bauchini.
§.3. In folliculo fellis, per inflammationes proximorum vifcerum , aut obftruftiones
diuturnas, lapides coaluifle deprehendimus : erant hi fere angulofi, exterius nigri , intus
fubflavi , fiifci, ac fa:pe coloris varii ; Exemi ab uno hydropico folius fellis calculos 5X.
quorum minimus pifi communis magnitudini relpondebat , maximus nucis avellana:, c.
Gemmo lih. 1. cap. 16. Copnoerit.
§.5-Q^idam diu fenfit graves dextri lateris dolores,poft fiti prefliis Hydropicus evafit. Sola
veficatcllis in vitio fuit,qua: fine bile novem calculos continebat Vide tit.de Hypochond. dolore.
Vtutris tumor Afciticus vitio lecorh duri^fufiulis ubique referti. Lienis crap, conglobati, i. lecoris &.
lienis tumoribus fcirrhofisafeclorum. Glandularum mejenterii tumidarum in Leonte i. Hepatis
& Lienis durorum fccorum. 5. Hepatis fungum adnatum habentis, lienis intus vitiati. 4. Hepatis
& Lienis pituita alba obductorum. 5. Ob fcirrhum in vicinia uiriufque. 6. Vitio Ltenis monstro fe
confirmati. Hepatis vitiati, y. Hepatis duri,tumidi,UenispaEidi,moIlioris. 8. Hepatis & lienis
corruptorum. $. Hydrops fope confequitur corruptionem fit putredinem utriufcjue. 10. Afciticus &
Tympaniticus tumor obutriufquevifieris fcirrhum. ii. Afeites cum graviditate a lecore. fctrrhojo,
lienequafilapidofo. ix.
Onjux Ant.Leicht.Gum ex valde inordinata viftus ratione jam per feptem heb-
domadas hydrope laboraflet, & variis remediis fine ullo ordine exhibitis ufa
®dflet , in majorem tamen fubinde molem venter excrevit cum tibiis Si femoribus , ita
W majorem non viderim.- Illa medicamentorum pettrefa nullo uti voluit .- Gui 11. Aug.
Kk 4 - ciuta
Anatom.Pra<9:. Lib.lII.SediXXL
etura fcarificari curavi , & aliquot vulnufculafuerunt inflifla , ex quibas egreffus' fuit priina
{anguis fetofus, deinde lucida & pura aqua facis copiofc: Et quia etiam citea umbilicmi
veficz apparebant , ob id eas quoque aperiri curavi ; ex quibus, -patiter aqua-.fluxit , qu,^
evacuata vulnnlcula {ubfcderunt , nccquicquam ulterius prodiit : Inde cum vefica fatis
lucida, inftar fabz majoris in iplb uusbiliso appareret, cum phlebotomo illam aperiri
curavi, ex qua mox aqua flava exiliit , non fecus ae.fi vena aperta fuiflet , qus fint falfiffi-
ma: Prima itaque vice menfiiram dimidiam^Wittembergicain tantum eduxi:’‘Poftclau-
fum vulnufculum de ardore intenfo cohqueftafiirf, ' fis Gonfcqaenmr fingulis diebus per
quatuot vices fuit aqua edu^, ad minimum dimidfe.menfur^ . quantitate, .--xyjlj. Aug._sij
qua non amplius cfiluxit, pedes tamen & abdomen admpduEagtacilia reddita fuerunt : f£
cies vero cum toto corpore extcnuatafiiht : Cumque Chirargiis vulnus ampliareyellet, ni-^
.hilptzterpaiixiltum ferofi' fanguinis eduxit , infignem, tamen rotunditatem abdomen obti¬
nuit , cum venis fatis inflatis fii confpicuis , & per triduum «uSam Amulius motionm fatus ia
to^trefasifit , unde pro ejiciendo fixtu potionem .prefctipfi. fol. rut*,pulcg7, fulvis, arte-
ipifiz p. j. ficus ficeas num.iv.fcm.anifi i), cinham,|fi.,in. Per inferiora probaturfe^ens PeC
farium. 0^. Ammon opopan.rad.elleb,n.faxifcag.arifl:pl Jong & rpj. j cplocynth.ana q.S.f Peff.
medii digiti longitudine. Terantur omnia , przter amrooniacum i quod eum aquafceundum:
artem, diflblvatur,cum qiio aggregentur cztera, ex quibus p.ofteq cum fucco rutz , vel deeo-'
6:0 colocynth. fiat Peflar. cumfilo , fomni tempore injiciendum in uterum : Cum potionem
hane bibere recufaflet, poft biduum dcaub vocatusfui, & inveni ventrem rurlns inCgniter
intumuifle,& fetiim putrefcere,indeque oriri gangrznqm , quz torum abdoinen cura infigni
ardore infeftabaGunde iratus quod confiiioparcre-noluiflet, nihil agere volui, cam tamen
fummopere rogaret, lac virginis przferipfi; xxiij. Aug. cum fetus pet integrum diemin oftio
titeri conditurus effer, nequaquam tamen in lucem prodire poflet,illaque vehementiffimisdo-,
loribus afficeretur, qui tamen ftatim rccedebant,exhibui pf^icriptam potiOnemsa cujusufu
intra mediam horam fetum exiguum peperit; Pairlo poft correpta fuit ififignibus torminibus
mjtricis,cum motu ejufdemadfuperiora, adeo ut exiftimaverit alium adeffe fetum, velaliud
quidp.n.Eandem ergo potionem recepit cum pefiario,quod tamen licet fzpius fiietitinieffu
in taatricepermanete noluit,fed femper exiliit: Ab illa hora non amplius confultus.- Hiavero
sum femper deterius haberet, nec quicquam folidi per plures dies, preter brodia , ptun» viri¬
dia,^ & alia quibus dclc£tabatur,admififlet, diffipato vitali robore , zyl Aag. fub nodem
obiit, cum ultra feptemfeptimanas hydrope laboraliet.
Sequenti mane cadaver per tonforem aperiri curavi , ubi primum ex abdomine effluxit
copia maxima aquz flava: , fetidilfimz ultra decem menfuras.- Deinde prodietuntjiartes
omenti putrcfaftz&faniofefetidilfima: : Mufculi omnes abdominis erant abfumptiuaa
cumpetitonxO : Inteftina fuerunt valde inflammata: Ventriculus , poftquam apertus fiiit,
pezter aquam fetidam nihil in fe continuit, cujus interna tunica erat Iphacelata & niger¬
rima, unde fidum cft ut mortificato fenfu ventriculi proifus nihil comcderepotueriulecut
vero erat admodum durum:& papulis refertum , viriolis non abfimilibus , &puftu!isquas
fjipp.Cix-iitM; vocat : Tale erat per totana ejus fubftantiam : Vcficula fcllis bilem vitellinamj
eraffam & foetidam continebat: Lien erat admodum conglobatus & craffus : Uterus non¬
nihil contradus & pomum aurantium Vix fuperabat , fereque urinale referebat per oinnia,in
quo Medici urinas dijudicare folenf,In quo nihil aliud p. n. invenimus quam languinem ni¬
grum, craffum & conglobatum: Pulmones eraiit paulo nigriores, nec admodum male affe-
di. Cor vero non erat male conftitutum, expers omnis pinguedinis incujus ventriculo fan-
guinem quoque crafiionem invenimus': ob cujus robur fidum effe. potuerit : Moribunda
ufquead extremum vjczfpiritum fatis bene omnia percepit quZ dicebamur, etiam ablaw
. loquela , ita ut nutibus figna daret fe omnia probe animadvertere. Ff^olfgatigas
r«sce»t.ycarat.^6.
Clra amiilicum •otfict appurebaut) Interdum cum tit agrum ficile refpirate,neq; diaphragma opprt*
in hydrope ventet amplias diftendi nequit, mi ab aliquo tumore, vel thoracem. jam oaopare
umbilicus fotas erumpit, & in tumoreth^attoilitut aquam : Hinc Hlppoer.dicit, Hydropem qui levatas
diftentus aquofo humore, quod G.asci remediis integer renafcarar,defpetatum ene,caaia
appellant:Et tunequiden perhuclaneo filo tranf- eft, quia ex perenni materia generatione pendeu
mUTo, ycl etiam eo fcalpello aperto humor effluit, nec agri firmis vifeeribus praditi funt : Unde o»’-
nullo fubfequenie ftuau alio , quam quod ager a dmius feribit. Quando circa hydropicam
diftenfione ventris pauco tempore liberetur: Priuf- media convementia,& evacuantia & alretantiai*
quameaim umbilicus erumpit, jam interna vifce- patiens fentic fealleviatum per tres dies, & herum
racorrapta & putrida funu proinde fanitas nec ex- morbus revertitar,& ita fireqneter contingit qao"
pe6Urinecfperaripote!l,NaexH</,poc.a.Prognoft. aliquoties alleviator.Scpollearedic infra duos ve^
Is qui hydrope correptus ell,& fuperftes effevolet, tres, talis nunquam curabitur : Utautem
bonis vifeeribus ptmdicus effe debet:Id quod ex eo- lefcantSgti, decumefeenti alvo fidendum nou
lore & vivaci& bono,cbtporcque faccuiento cog- Teftatur enim Jacotius fe vidiffe cui fub mot^"
nolii poteft^alatem qnoq; haud parram piomitr mulcisurinispiodeuctibas, Sc aqua in partes
™em piombitam inducicjex qua eorundem cali- dam quam aptidima. I. Gctrgius Gnifitius
“intemperies, quae non tantum in tono tempera- xaifal,c.
^“tnmfubftantificum pervertit , ac calorem he- SigKnm flrtmiarum imemarum, ^c. ) Vtde
®atm producit, fed etiam craffiores ac tattateis TiutUTumrr.frtternitiartm.
“inomm partes in vifceribus lubfiftenres exfic-
^ i. Anno 1640- apertum efb cadaver luvenis z8. annor, quem fuftulerat hydrops
"lates, enatus a ftigore Hepatis pofitivo , quodei impreffetat inilx», deftruiftotemper#-
®entoi8£ tono naturali : Erat Hepar infignis magnitudinis , in parenchymate denfum &
'^gue t Parvus ejus lobus , qui in fima regione confiftit , jufto major erat : Tenuiffima au-
^ membrana qua tegitur , per fubftanti^' fue porofitatem , opportunitatem prarbuetat e&
“woBis aqui; in cavitatem «bdomto: nam Hepar hydropicorum ptargtavatum , utpluri-
Anatom. Prad. Lib.ill. Sed.XXL
im evacuationem inchoat: concurrente etiam diapedefi omnium venanaa
intra abdomen coatentanim = Unde magna aqute copia abdominis cavitati innat;
& thoracis etiam cavitatem impleverat, Et habitus corporis totumque genus mufculc
etiam aqua erat ptxgravatum , Lien durus & ficcus erat , majorque quam naturaliter o
tebat : Vas breve , ex fima ejus parte ventriculo infertum , manifeliius fpea*batur : .£
ramo fplenico, ubi Lien inferirar, minor ramus procedebat, qui implantabatur caf
atrabilarix, ei redundantem melancholiam importans, cum aliorfum*^ liene extrudi
poteft •• Evidenter etiam confpiciebatur ex yafe emulgente renis finiftri (quod hic valde
amplum ) vena produi3a , qux eidem capfulz atrabilariz inferebatur : nam & per eam
in hanc glandofam capfulam , veluti emunftorium renis, iangais atrabilarius reponitur;!
autem diutiusibihzret atra bilis maligna,interdfm ulcus eancrofum producit , quodv
depafcens , & foras etiam prolcrpens , miicrabilem quandoque mortem infert , quod <
memorat Levonclaviusin Annalibus T urcicis eontigiffe Selimo i. T utcatum Imperato:
it i Clariff. l^irthom Adenogr. cap.xiv.ftatuen
§. 4. In ancilla nubili hydropica cum eam aperirei^deprehendi Hepar una parte male af-
fedium, fungum veluti adnatura habens,in quo inftar concreti quid.inerat. Lien qiioq; iatrin-
fccus vitiofus: Abdomen & venz fero implctz. Platerm Obfirvat. lib. 34,
§.5. In feftione aliquorum ex hydrope mortuorum, aperto abdomine, & maxima aquz
tjuantitate egrefla., vidimus primo intuitu Hepar & Lienem candidiffimum in fupet-
ficie, quonTam pituita albaincraflata, albumen ovi coflum reprefcntans,undequaque hzc
duo vifceracin^bat, intaffo pancreate, renibus, inteftinis, & aliis omnibus partibus in
imo ventre Contentis. Dominicus Panarolus femu.iv. 6b^e7va.t .xx.
§.6. Anno 1J9S. cadaver cujusdam quadragenarii , afeite extinSi diffecui , ih quo hze
annotatione digna fuere, i. Partes mufculote abdominis ferofis humoribus refertz e-
tant. X Vacuum ventris aqua fcEiida adeo repletum fuit , ut inceftina plane ei innata¬
rent. 'j.Xxnteftinis omnibus , a pyloro ufque ad reftum , undique , corpufcula alba, cal-
lofa& pinguia magnitudinem pifi non excedentia , mediante te.huiffimis fibrillis appen¬
debant. .4. Inmcfenterioncque vena neque arteria ulla apparuit. "5. Hepardanmisfit-
tum & colore pallido erat, patumque in fe continebat fanguinis: renes ejusdem erant co¬
loris. 6. Lien valde exiguus extcrnuatufquc erat , idquc illaih ob caufim quod feirrhus
magnus circa vafa , cum ilia quz lienem ingrediuntur , tum quoque qiiq ex illo prodeunt dn-
tumuerat: Scirrhus autem ille obftaculo fuerat quod lien craffiorem & fqculentiorein partem
fanguinisad (c ex venis mefaraicis non attraxerat. 7.Quiao&iduoanteipfias:obitum, ere-
gionc lumborum , ruptus fuerat abfceflus , roultumque emanaverat purulentq ac fberidz
materie , vifum fuit infpicere partem illam.- incili itaque cutc , fubjcda caro ad vertebras
homoplatas ufque IphacelataSi putrida reperta eft; Incerim tamen color in extrema parte
cutis vix mutatus. Fubr.Hildonuscentur.iij.ohfervut.Iuj.
§. 7. Puellus eufafcus , partuautem diffidliin lucemeditus, patrenatus hypochondrio¬
rum malis non femel tentsto , die liativitatis x. ventris inflatione, alvi obftruaione , cor¬
dis palpitationibus, crebris anhelationibus, tumoreque finiftri hypochondrii afficitur: Poft
bimeftremeliusffiabuit, prztcrquam quod excrementa numquam naturalia, femper viri¬
dia, tenacia &vifcidarejeaa, venterque infla tus manfit:Girca xquinoSlum sdtiram n^
phriticos dolores patitur cum excretione arenularum. Menffc Decembri diarrhoea non levis
virium dejeaionem & atrophiam caufabatur.- Dejeaiones erant vifcidz , nigr* > virides,
Liendurus,venterinflatus& hypochondria tenfa: Februario fequenti venter denuo magis
magifque intumefcebat, lienis tumor crefeebat atque flatus augebantutiPoft enemata tumor
ventris auauscft, non obftantc quod dejeaa fuerit magaa copia peccantis matetiKlu Ap”'
ii autem non tantuna tumor abdominis in dies auaus eft,fed & cachexia totius atque inflatio
pedum , manuum & fedei non leviter apparuit , quibus malis averruncandis adbibita vatia
fcdfruftra, &adep quidem ut Afeites ingens cum Tympanitide puellum occuparet, ut xxi.
Junii nature debitum Iblvcrit. . ■
. In examine vifcerumdcfiinaifequentia notata funt, i. Cutis drea regionem ventric^
li , umbilici & inguinum maculis atro purpureis , inftar ecchymomatum piSaerat. i-
domine, per feffiionem umbilici leviter fafiam , humores biliofi, Ierofi,lutefcentes
tidi , inftar aquzpcr canaliculum ivAx, ad tres menfurasprofiliebant. 3. Quibus fulado^
De Ventris Tumore Hydrope,
ie aperto abdomine , Omennim penitus putrefeftum notabatur. 4. Inteftina cum ventriculo
jfiquomodo inflata, j. Pancreas ita confumptum ut ejus nullum fere velHgiuna animadverto-
ce liccret.6.Vcna:melaraica:glntinola materia teferta:.7. Lien monftrofus , tribus appendi-
ribus inftruaus , nigricoloris & induratus , finiftroqtie reni araiffime annatus,ut fine feSio-
nedigitisavellinonpoflct. 8. Renes ipfi faris grandes, j. Hepar fanguineo fuo colore a-
tniflb , eincritium fere , & qualis in cofto alias obfcrvatur , habebat, incifumque copiofeni
etiam ferum atcopiofius quam Lien ftilUbat, 10. In Hepate & Liene foveat aqua plena:
apparebant., n. Bilisin vcficula aureo colore corufsabat u. Pericardium aqua cjufdeni
eam fupradida coloris & fostoris diftentum erat , cui cor innatabat. Iplum Cor plane ex-
fiicumnc guttulam quidem fanguinis intra fe concinebat, quod in aliis etiam vifcctibus
obfervabatur : nullibi enim fanguis notati pbterat,etiamih vena: Cava: & arteria: magns in-
dfione,fcd tantum aqua lotura: carnis non abfimilis: 14. Pulmonesflaccidi Sc cxparteuna
^ 96 Anatoni. PraS. Lib.IlI.Se(9:. XX I.
fi non fuperare potuiflet: Confideratis itaque fummo cum ftudio ac diligentia interni corno,
ris vifceribus , nihilaliudobfervare potui, quam Hepatis gibbam partem livido plane &niV
quodam calore infeSam-Xienis vifeus per medium difloaum , gtumofi ac piitrefafli fana/
nis inftar comparuit , Iblidiore ipfius fubftantia quafi eolliquefeSa : Cum enim ipfum levU
ter & molliter quidem cultro tradarem , adeototusdiffluxicac .fi iolummodo congelatus
^guis fuiffet , & nifi membranula ipfum circumcingens illzfa ac integra permanfiflit,
.proculdubio totos per fe. ipfum defluxiffet. Hujus sgrx mater fimili fere tumore ventris la-
. boraverat, liberata copiofo alvifluxu, comefiis arftate cetafis ad naufeam. Ex thfervitu-
xibusUelchims Sebit1{ii. - :
Uydrofs i cerrupictie ^ futrediae Hepatis d" liliis :fif e indHcitttr. -
§. 10. Corruptio ac putredo horum vifcerum , ve! ex parte , vel omnimoda, qualem inb^
dtopicisfepiffime vidimus, oaufa Hydropis non infrequens exiftiti qua: tumores, vel erofio-
'nes & ulcerationes, Mt dks UJioites horum vifcerum fequitur. platerus prax. lib. 3. zii,
AVt dits UJioxes,l^c:.']h !?fa illornro vifeetom circa cxtini3:os fuiffe novimus: A vulnere extrinfecus ad vif.
.fapcrfiC!eni(ubftantia,fcrummabdomcnftillare ocra hac uCqueadaSo ulcus reliaum idempotedef.
vatiis de caulis oftendit idem ibidcm,i.Sc potiSimam, ficerc;Sic&coiraptio ac purteds horum vifcerum, 60.
d! iis.ulceratjs,adeo ut ad fuperSciem ipforum ufque Verum & ab aqua jam prius in hydropicis in abdomh
nlcus peuettet , ut contingit in caretis ulceribus qua ne collcaa puttefccnte.fi horum tunica ctodaint ,fel
Xempettnadeneqaaliavicetapoftiaaammatiosesfup. ulterius ipforum fubltautia ladatut . feto tunc inde
putaias.ali6fve tumores in ab(cc0uS definentes.obotta quoque ttaBirudante,aqua illius copia in ventre auge-
teliaaqucjdiu fape purulentas dcjeaiotics moventia, bituoObfcrvavimus quin etiam ab eadem aqaa,&he,
tandem hydropem accetfunt: Alia veto lafiones alias, paris & lienis tunicis , uti & peritonao eo inloco ubi
& prafettim contuliones ab externis miutiis faaas fe- illa huic adjacent, excCs ita concrevilTe) ut nec hepsi
quuntat:$icuti duos ab equo dejeaos & in latus dex- nec lieu a regione illafepci cui adnata erant, citra dila-
ttum iapfos.pragrclfi.s aliquando hppatislaiifympto- ceracionem tunicarum avelli potuerint , unde fune
'mitibus qaibafdam,candembydrope correptos coque quoque fetum in cavitatem exfudare potuit.
. §. II. Fceminz xl, annor.abdomen ftupendum in modum cx Afcite tympanitica intumuit:
convenientia remedia in River. fr>»<r.l.xi.Gap.vi.propofita (quorum ope plures ab hoc morbo
hberavi) diligenter ufurpavit, fedjnalum ceflare noluit: hinc ob metum fuffocationis meali-
•quoties per omnia faera rogavit, ut tumorem umbilici , veficula: ad inftar pellucidum , com-
puncbione.curare vellem, Refpondi nec hanc medendi methodum me magnifacerejiUamque
'incafriim cfle fi vifcera corrupta fint : Tandem precibus adftantium urgentiffimis viaus, cul¬
tello acuto veficam aperui, & fpatioxij. dierum , xviij. menfurasaqux fenfim eduxi : at xiip'
diecumacceffiffem,fubitanealeipothymiaxgrotam e medio fuftulit, pofteaquam obfetva-
rim abdomen ex emiffione feri non multum detumuiffe.
Hinc illud prxfcntc Matre & Sorore aperui: mox ferum in tanta copia effluxit, ut xxx.
menfurasfuperaret.- infupet etiam inteftina corrupta. Hepar & Lienem fcirtholum teperi.
Rtrxardus Verz,afcha. Obfervat. medie, iv.
§. II. Mulier Alcmariana ex Hydrope decumbebat. Sed hxcipfegravida fimul,poftquam
pepetiflet, paucis deinde diebus a partu mortua eft, ventre arque diftento permanente:
Hinc Ihborta opinio eorum qui artis Medica: gnari non funt , arborein in corpore adhuc
permanfifle. Alii veto , ut & obftetrix , fecundum partum adhuc in corpore fubeflecon-
■ ftanter pronuntiabant. Alix vero mulierculz molam effe fufpicabantnt aderat & Sacri¬
ficulus Empiricus qui veficulas hepati adhxrcte fomniabat , ex quibus aqua in ventrem de-
ftiiiabat. Ego vero cum fuftinetem neque fecundam partum cfle, neque molam jfed ven¬
trem diftentum effe hydrope,& cum precibus quibtifdam divitis matronx 'Vir eo perduSus
eft , 'ut in uxore mortua fieret incifio , quam cum admififfet , effluxit e ventre tanta aqua; eo-
• pia , ut ofto congios HoUandicos plurefVe vas cadaveri fiippofitum receperit.
Erant autem interna vifcera , prxfcrtira Inteftina fere omnia , prxter uterum ae renes,
;cottupt3 & livida, neque mola reperta: Periconxum vero undique diftuptum erat, eX
aqu2 mole ut arbitror : Omentum plane confumptum , ut ejus panes putridx & diftupt*
cernerentur: Heparveroinfeirrhum erat mutatum, ac Lienem quafi lapidoliim confpexi-
miis , Torejlus lih. z. de Incert. urin. jad. p. 199.
Observatio VIL
Uydbepsftne vitio hepatis i liene Putri. 1. Albido & exiguo. 1.3. Tumido & indunto. 4-
-Broft magnitudinis dr forma , iutus putri. 5. Afeites Lienis tumorem vel vitium plerumque cott-
■ confequmr.i. A-fiaccido Liene , concreto fanguini ftmilequid continentey. Scirrhis ehfeffo 8. d-
petfemate infecto %
§.i;- je Nno i(ri.%i&.Silvatico lac. ZabareUa prxfentibus, in cadavere Capueini Anafarca ex-
tinfti, Iccur fine omni labe inventum,fcdadmodum ingens. Lien erat femipotns
De Ventris Tumore, Hydrop^i
acveiiitinfailiemconverfiis.- Sangais craflijs & aduftus s laboravic igimc intcmpe
Tuuttto celtre {uhfiaum , qui ipfi naturalis etat. Cujus generis hydropem ipurium, Jei
primum affeflo ,fed ventriculo ,inmatrona anno I6z6. obfervarc licuit,qua: prift
^aSsdzcSavit3L.r.&J>i>!ii»sceBtHr.iij.0bJtrvjtt.iv. ,
■? 0« ■, nutato (otore Sit^'ia>ttia\Gz\sno tam certum tuar v^Kimn^iao ivtit tytont ’ '
§. 1. Galli facerdotis Bononia: , aqua iritercutem mortui , Benem albidum; fod exiguum
adinyeni,perindeacAugufta:in muliere tcxxnce.vefalm lih.^^.c.^.Attat.
j. 3. Rufticus XXX. annorum a tribus menfibus hydrope laborans , in xenodochium ads
diidiis anno ifi+4. ac poft aliquot dies vitam cum morte commutavit;
Diflefto cadavere ingens aquarum copia fluxit , Jecur optime conftitutum & naturali
temperie przditum invenimus. Lienem vero corruptum ,6x totam fere ipfius fcbftanriam
oiciliquata: fimilem, Vnde nesomsem hydhpijleciemex Jimma Hepatis imbecillitate aut
Viriim publice fecui in NolbdochioAmilcrodamenfi. Lien huic adet
atuserat,' ut tres libras lance libratus penderet. Pulmo fcrmecenran
e atdiflime annexus fatetebat. Hydropicus obierat, flu3:uabant r.amqui
omnia qua: in abdomine erant , &at aqua flavi coloris > foctoris peflimi
39^ Anatom.Pra6:* Lib.IO. Sea.XXI.
. §. J. Aono 1673. exeunte z&ste, ad ‘eqainoxiuia ufque antnmnale affiduitate Ja
brium molefta , febriam rertianatum , maxime duplicium, Sc erraticarum proventus fait.Ea:
nonnifi exada xl. dic folutioaem habuerunt: qua: breviori termino circumfcriptq fant
nonnifi poft iteratas deflerunt. Illarum fevitiem primus cum uxere, uno codemq;
impetu , Cfebrc duplici tertiana,) expertus fiim , nec meliori quam exteri fam
accurantibus licet fagaciffimis Scexpetientiflimis Medicis D.D. /e c/cre. Senatore integer¬
rimo , & Alexmdre Diedati , Facultatis Med. GcnevenCs Decano. Hac Dei Gratia , ajo-
rumque cura defunaus,amicotnm integerrimum eadem fpecie febris aggreditur Nob.&
Glariff Dom. Alexa-ndrum deHurJy ., Jurifconfultum Clatiff.ob eximias animi dotesplurimis
imo principibus acceptifsimum. iEtas illiann. xlij , temperies calida & ficca, imo fervida*
fquallidas vultus qualis lienofotum & laborum patlentifCmus , in obfequium
prxferrim amicorum, quibus magis quam fibi natus: xv. ante invafionem febrilem diebus
Genevam - Lutetia magnis itineribus appulerat : Multas ^rumnas clam concoxerar
& intentatam litem acriter defenderat : Dies integras fine alimento ttanfigebat , prandH
dilpendium coena compenfabat , cibos non ingerens fe^ ingurgitans , quos immenfos exci»
piebat hians ventriculus, unde cruditatum uter proventus : Adftridior illi femper al^us,
nonnifi sryr Atdydw deiiciens & Familiares illi a prima adolcfccntia de Lie¬
ne querelx, mokfta&fepecolica ventriculi, abatrohumoreillinc derivato. Lienentibus
affumptis & admotis mitefeebat, maxime ab exclufione lotii, atramento colore & confi-
ftentia non abfimilis. Augufti 17. T ettiana duplex illuminvafit . cui ftatim focium fe addidit
capitis dolor cum vigiliis , alias ipfi ingenitis. Siquis obreperet fomnus , qui brevis fed ma-
nifeftus, ftertote fe prodens, pertinaciterfe dormiffe inficiabatur; Vrina: toto morbi decur-
fu rubicund^ fuerunt, tutilx, flammex,ignci caloris teftes, vel pairex,fufcx, litid2,atratejiy.
poftafi tattarea, cinnabaris armula, faturata:. Multa fatagente fimul altero Medico , molitus
fum ad febris depuifioncifi, varias a prima feptimana ideas induentis, typique tunc expertis.
/Egrefcebat medendo Vir Clariff ac morbus a remediis exacerbabatur, nedum mitefeebat.
Lien qui refte morbi focus judicatus eft, ab admotis ufque adeo efferabatur , ut aquibufeun-
que etiam mitiffituis abftihere hecelTe fuerit. Celebre emplaftrum de Cicuta ,ah‘as cfEcacit
fimum, per bihotii moram tantos excivit tumultus, tam grave delirium tantamqjvirium pto-
ftrationem induxit, ut fato proximus judicatus fit. Ac deinceps eum Liene tanquam Noli me
tangere, tranfigendum fuit, fuique jurisuteffet concedendum. Hinc fulpicioobotta cancro-
fam in eo fubcffe difpofitionem, nec fefellit conjeftufa. Pullus toto morbi decurfu febriUs
fuit,neque enimunquamintegraapparuit«»uf6|M: ideo lentx febris, quam foveret partis ali-
cujus Si«p8i>e^,fubiit opinatio, nec temeraria. Pro vario tamen febris & virium tenore , modo
languidior modo celerior fuit :dilfimilis per naturam in carpo dextro a finiftro , in hoc enim
arteria fortius imo duplo micabat : namdextridirempta erat,cujus exilior ramus folitam ini¬
bat viam, major inter carpum & dbrfum manus vetfus pollicem excurrebat , In fingulis vero
paroxyfmiSjdum iscontrcftabatu^o-woAxilac contraaiuncuIzmanifefta:erant,quod fibi in¬
natum effe afferebat. Ctebra ventris tormina adfuere, ab zftu & tufeoVi atrx bilis a liene in
inteftina effufe. Jstxta mucronatam cartilaginem, latere finiftro, eminebat tumor indolen^
proximis partibus eoncolor,dimidii pomi mediocris fiib cute delitcfcentis formam exhibens,
ab ?gto antciliquot annos animadvcrfns. Hypochondrium utrumque xque durum & tu¬
mens fed fine dolore. Cum jam febris, qux modo tertiana, modo duplex tertiana fuitpndole
Hroen quartana,acutorum morborum terminum excefliffet, hydrops eminere ccepit,qaem
x^r fibi jampridem imminere prxnuntiabat, fed tympanitem. Pluribus ptarfidiis ilBus ad¬
ventus oppugnatus fuit,quem arcere noii licuit, quod firmiore ftaret talo , canfafqucbaberet
alte defixas: quas(;gerinfolius potus ingefti,nec permeantis copiam reficiebat, quanquam
vis diuretica perpetuo illi fuerit coneiliata;de vifeerum enim integritate nullum ipfi unquam
dubium,Iicet vitii Sc organorum,lienis prxfertim , clara adeffent indicia. QuinquiM
illi, fed avara manu miflus fanguis, cujus detraflioni pertinacix morbi maximam partem ac¬
ceptam ferebat ,at felfo, cum & Venx feffloni aftuetus effet , & morbi vis tale prxfi(Mum
cxpofceret , phrenitis prxfertim imminenx, Semper . rabens ille & floridus prodiit, fiveex
brachio five ex ano educeretur : verum enim vero rubedo probitatis fenguinis non femper
index eft, acrimonia enim & falfcdo, aliudve vitium latens , illi colori alTociari poteft
Ab admotis ani margini fenguifugis fcrnci ater & faniolus cduftus , quanquam non fiiccef-
ferit cifxyayx : Exhibita copiofiim fcinper ferum exclufcrunt : Inter hxc fyrupus do
rhamno ad' unciam unam ante cibum exhibitus, infignisfiiitefficacix, qui xl. &plures de-
IcSiones fine detrimento commovit: hinc hypochondriis tenus detumuit abdeunen, ki
brevi intervallo iterum fe extulit : Idem lyrupus drachmarum fcptem pondere,
exado quatriduo exhibitus , ne femel quidem alvum excitavit : Reliqua cathanica hy-
dragogisremixta, bilem utramque, copiolamquo pituitam edux^nt, fed aee remiK®'
D^Ventri-sTumore,Hydrop€:i
bat febtisTTcc&bfiJebat ventet: Paracercctin anxie cxpoftulafet, quarii.a ire ijbii con-
ceff-nn aliis Mcaicis, nullo3onueare iextofquere-annifus eftVApcttidlieia feroti , ftta-
ceiq jc iattuiionem , quia id intiisTsuefat infinuavi ; a fcmcl admoto cataplafmate refol-
veacc , brevi detumuit : Malleolorum icatrficaiioaem i imo abdominis j nec -non veficafo-
riotam admotionem utilem judicavi , imo & fonticulum tibiz finitos inuflum. , quod ante
morbum &u’F-la ulceradiutius utiliter cTtcumtulifTec, Sed alterius Meiiei.V^H^ mfinuan-
tis , obtocit luafio :quo auftore, ubi pettundifolet afadonien jadifiotOfn pyfbtieum,fed adeo
infelici eventu ,uc utoonem lequuta fit illico, febris inteofipxay/i/o»/», anxietas fumma, &
quarta pdft die mors : Altilis enim fettum impreiijum fuit : teftis ell: aqua xij. ante obitum
liprislbonte cxilicnsper diapedeffa :"Erthara affis magnitudinem^ pene squabat qua dc-
'cidua intra quartam hors partem fora aquatum colluvies , eum certa &c cita xgii perni¬
cie exitum habuiiTet.^ Tandem exafto "a morbi initio menfo quinto , prxeunte crurum ic
^edum cumbre, excafnibus Sc exfueeii manentibus tibiis', exorioque in metatarfo ctyfipcr
late , delirio accedehce.-ftertorc & convulfionibus, fatis concqifit amicus integerrimus , me¬
liori fe diuturniori vita dignus, in perpetuum dcfideratifliinus. . .
Mirum porro in canta interiorum ariditate , Sitim, fi paroxyfmorum tempora excipixi,
incenfiorem non fiiifle , vel maxime quod hydrops mature fui, adventus indicia dederit-:
Mirum quoque ad interitum ufque 'fac facilem_fuifle rcfpiraiionem , cum & pulmo¬
num vitium adfuerit , hypochondriorum meteoiifmus a tumentihq» yifceribus , & infignjs
aquarum in imo ventre colluvies. Appetitum etiamfuifle vegetum , cui contra Medicorum
Vot^ indulgebacairumpcis cibis noxiis sque ac fnnoxiis ,imo ficim accendentibus, farcimi¬
nibus ex fanguiuc porcino ftixiis j ftribilitis , artocreatis, aliifque pilloriis operibus. Alvi ex¬
crementa fponte prodeuntia a aacuralibus non multum aberant: qiis fi tantillum in alvo
csfpicarent, erant, caprillis fimilia, qualia toto vitz decurfti dejecit. Jr,ft3nle fa¬
to, &ex ruina triplicis oeconomisfe prodente, ciim nec videret nhecaudirec.atque inmo-
iibundorum flatu ab ff/^psre.aph. deferipto conftitutus eJTet, admotum ori par*m''dujcia-
rium viiioinfiiccatum, manu arripuit, deglutiic,, reliquias gingivis Sc dentibus adhsrentGS
digitis abftetfit. Oblatum infuper vinum avide fupcringcifit,quod tamen in ventriculum pe¬
netrare non potuit, convulfivo mortui afFeSo osfophago, unde fuperue remeabat cum fuffo-
fcationis periculo. '
Mortui priufquam exenteraretur cadaver , lateti dextro , qua parte Ihllitui folet para-
'centefis , adaftus fcalpellns, unde protinus effluxit limpidiflima lympha , Rhenani vini co¬
lore , inodora , ad menfuras noftrates quatuor , feu libras medicinales xxiv. Hinc leferato
abdomine, i.nullz Omenti reliquis deprebeafe, quod frequens miliis quos mqrbusdiutur-
ilus confecit, lacerum faltem & corruptam tunc fcexhibet.a.Lien protiEus,iedmitanda plane
facie fe obculic,curiflos infui admirationem pertrahensia natutali qujppeomninb ahibat,fivc
figurani, fivcfabftantiatd, five magnitudinem , fitum aut connexionem fpe£les,foima enim
ad quadrilateram, feu rhotjiboidcm accedebat; fumms p3rti,angulorumfuperioti,proximc
'ad cartilaginem Xiphoidem , epiphyfis, vel lobulus aderat ,ovumgallinaceutr) mole equans;
tumorem, de quo fupra, conftltnens.-Duorum pollicum ubique erat craffirie,'iihtaruraquinq;
civilium , cum aliquot unciis , pondere: Partibus vicinis undique, ante, retro,& lateralibus,
robuilis fibris cohsreb3t,nonnifi forficibus divellcndisipartem ejus convexam tunica deufif-
Cma,& cartilaginea inveftiebat , coronati argentei crafficiem excederis, novaculs aciem elu¬
dens, concavam autem nigridanS menSbrana invcftiebat:Di(k£luin Vifcus putrilaginem me¬
ram ,atramquchilem concretam exhihuit: Mole autem fua hepar in angullias redigehat,
quod comprelTum Sc conglobatum , tumentis fpecie Imponebat ; quanquam a naturali ma-
guitudinc non defcifceret:quanquam 5. colore lurido , friabilitate , cujus parenchyma cx
fangiiinc farcimina referens, vitii notas prodens, membrana ubique deftitutum, in fupcrficic
quafi a vermibus arrofum, parte prsfertim concava. 4. Extremum 'Canalis Pancreatis tubu¬
lum occupabant quatuor lapides, teflerarum magnitudine &figura,exagoni,amutua atttitio-
na Isvigati & fplendidi , gagati lapidi fimillimi, nigerrimi, primo obtutu carbonum fpecie ilv
ludentes .-ex his duos fuperftitesaflcrvo, priores levi compreffione attriti: hos interjacebat
Vermiculus vivus. 5. Cyllis fellea 'atro fucco fcatebaffi. Mefenterium, qua fupcriora fpeflar,
lacetum.erat & corruptum;‘cqtera incolume, in quo confpicua qusdam vafa ladlea.y, Colon
intetonum flatibus turgidum, acu compunfluffl ftatim fubfidit, 8'.Intcftina gracilia juxta re¬
nem dextrum liventia ad fphacelum vergentia.j.Renes adipe omnino exuti, dexter finitoo
media parte minonima parce uterque nigricabat. 10. Prope Renem dextrum reperta glan¬
dula , caftanes magnitudine; folida, nigricans, intus & extra.- Renem fuccentuti^m credi-
diflem nifi a connexione undique fuiffet libera, nullii appacentibus fibrarum aut vafbrum ve-
ftigiis -- Aperta Peciare, I. Pulmones quihufdam in locis candicantes , in aliis ffli'idi apparuerunt:
humore S£ fanie referci cum cortupcione ipfius fubllantis:ii.' Yafa autem omnia , tum
Bs»ttiAnitons. Tom. II. L 1 i Cava
400 Anatom.Pra^-Lib.IlI,S€a.XXI.
Gavajtum Port*& Aom^oramquc prt^^iQ€s,ftnguroecarcbaqt, atrum tantum Ctuortia
effundentia : Cpidis ventriculiexhairili, in auriculis ater iHHa0r.15.Cor parvum, compadaiOi
quale generofes aiSgnatuc , etfi a longitudine morbi marcidum efe debuiffetiT ertiuai vent
irem, fcilxaput, attingere vetuerunt Vidua S£ confanguineu
Mlitio Amtomici dijfeBftmis adiveris Nohil. ^ cUrif, i/iri Alexandri de Hatfy
idjlMmi 17. liauirii 1674. FiBi i NMtjf. & Excell. Domino Stoffelio.
I. T T Abitus corporis ad fiimmum erat extenuatus , vultus ex pallido nigricans & fabflj.
vus, Hifpecriticas : Thoracis mufculi pene conlumpti erant, coftarum interftitia non
replentes : hypogaftrium & hypochondrium finiftrum in tumorem elata erant , quem tym¬
paniticum multi judicabant , mollem tamen & candicantem : Umbilicus a naturali non re¬
cedebat ; hypogaftrium non adeo tumebat; femora, tibi^ & pedes fere cxcarnia, paulo ante
obitum intumuere , ac tumores eryfipelatofi in anteriori tibiarum parte ac in pedio j prope
majorem digitum, ad coronati magnitudinem apparuerunt.
2. Fotamineper fcalpellum inmulculorcao faao,quatuor digitis ad latera, & 'toti¬
dem infra umbilicum ,exiliiiaquafubpallida, limpida , vifeiditatis & faetoris expers ad
quatuor menlurasGenevenfes, feu libras civiles xxiv.
5. Du&a linea refta i ftcrno,feCundum liceam albam, ad os ufque pubis, eodem fcalpello
nullus fe obtulit adeps , ficfacilis fuit apertio per forcipes : Omenti nullum adfuit veftigima
Omnis aqua intra peritoneum & inteftina continebatur : aquae refiduum per fyphum vi¬
treum exhauftum fuit, duas iterum menfiitas explens aut libras xij.
4. Abdominis mufculis tranfverfim incifis,eo fecilius in cdnfpeftum venit fplcnfcirrhofus
hyppochondriis alligatus perlibras infinitas, venulas &atteriolas; fubftancia illiusnigricabar,
corrupta , unguibus facile cedens : Figura pifcem Rhombum atmulabatur, quadrata, in lati¬
tudine St longitudine zqfialis , fi ab illo detraxifies lobum ffomacho proximum ,]atitudinb
duorum digitorum , trium longitudinis .• Diameter femipedaiis propemodum erat : Totam
"convexamfaciem obtegebat cartilago aut membrana, craffitie dorfi cultri, ^uta , patea-
ehymati firmiter affixa : Ejus concavitas convexa parte latiore erat.
y. LobapertinaciteradeoduodenoGoh3erebat,utnonnifi cultro aut forfice inde divel-
lctetur,hincenim St inde fibra: accreverant.
6. Proxime Ipcum in quem Vefica Felis, St Pancreatis canalis VVirfungianus.fuccum pto-'
ptium etudant , quatuor deprehenfi calculi , quorum maximus avellanam a;quabat,tam ni¬
grum St levem ut nemo non carbonem crediderit. Friabiles omnes erant , ac poftridie in¬
tus flifcum colorem exhibuerunt: maximo adhasrebat vermiculus albus St vivus,minimidigi'
-ti longitudine , craffitie fili contorti.
7. Cyftisfellis forficibusdifeiffa atram bilem, fed paucam efiudit.
•8. Fort* yensefanguis, atramentum nigrote referebat,vix unciarum duatupondus arquansi
p.Exhrufta ergo omnino lympha,8i fanguine abdomine contentis,exhibnitfe variegatum
lecur, qu ibufdam in locis candicans , in aliis nigricans, tuberbfiim St quafi aquz calidz im-
merfum, tunica omnino exutum , digitis contrei^atum in particulas diffiliens. Ex pluribus
parvis lobis conflatum dixifies. Lieni magnitudine cedebat.
10. Inteftinotum aquis innatantium, a naturali ftatu non magnus erat receirus,nt nec ven-
triculi,cujns ftomachus Se pylorus adipealiquo donabantur. Vacuus eratventriculus quan-
quam pridie tres panes bifeoffos comediffet. Venz laflreat eminebant, quarum una, reni pto-
xima,anferina: penna: craffitie fimilis erat. Turgebat flatibus Golon,cujus inferior tunica, qua
parte ventriculo fubfternitur , rubebat, corruptioni proxima. Melentetium parte liiperna a
corruptela vifu m effugiebat. Girca renem dexttu deprehenia glandula, nucis juglandis mole,
fubftantia renibus fimilis, rotunda-Livebant extera intcftina;Reni dextro vicinum gangra:na
attigerat ad y. aut 6. digitorum tranfverfbrum longitudinem, contreftatu in partes diffiliens.
11. Renes pinguedine plane Ipoliati , exterum fubftantia a naturali non multum diffimili,
. hoc.Bnoexceptoquoddexterfiniftrummagnitudinemultumfuperaret, ac parte inferiore
Jnteftinum fpeffantead gangtxnam vergetctrNuIla obftruffio eomm pelvim , neque emul¬
gentia vafa, neque vrcteres obfidebat, neque veficam, ftatu omnino naturali donatam.
li.Referato per novaculam Thorace,duffa a fiimmo ad imum linea,& duabus obliquis ad
cartilagines quz latera fternb conneaunt,Deprchenfi pulmones partim candicates, quafi ab-
fceffu tetatiipartim nigri, gangrxna afieff i Se corrupti,phlegmate & aterrimo saguineinfarfli
ly.Gorminimu fuit,cajus ventticulosfanguis pene omnino deftituetat,qui paucus fupetftes
fuit nequaquam concteveranV entriculi dextri paries tenuiffimus erat, ut finiftri craffiffimus.
14. Gavx Si adrtq fangtus aterquoque fiiit Si pauciffimus.
Et hrc in magnisillis duabus cavitatibus confpicua fuerunt; Tertia intaffa fuit,probi'
bentibus
De Ventris T umore, HyJrope, 401
bentibns Ttim U afEaibus , quibus fatis fuit morbi & mortis caufam , Ae ^ua mnlbi vari^
inapertum veniffc,- Penuria quippe probi fanguinis obitus obtigir , a corruptela Splenii
gc Jecoris.- Contigifle fone reor, ut in juventute a cafu aliquo labes illi fuerit inufta, ac Cald¬
iis nativi robufti ope, natura, vitium correduta, concretum fanguinemin fibras abire per-
nHfcrit,qu2 hypochondriis affixa: fuerunt: Vel fplen tumore aliquoobfcffus, qui in aBlceP.
fumabierit, circa hypochondrium, quod in potefate fuerit, prarftiterit , Teftis cft ejus mem¬
brana candida &: dura .-Lobo exteriore Omentum irritabat, inflanmiatjonem ineopeperirj
gi intenfbs eodem tempore dolores : Vafa fua lymphatica deplevit, unde abdominis cavitas
lympha omnino referta fiiit, a qua in tumorem elatum fuit: hinc quoque vicini partes in cor-
mptalam abierunt. Sanguis per circulationem in pulmones illapfus ,indeincor, phldgofiii.
induxit, hinc duplicis Tertiana: origo. Hinc deficiente ad alimoniam fanguine ; tabes totiuS'
obrigitiquodpcocoldubioincaluititinereLutetia per atftatis atftum inftituto : fuperveniente
aaimi excandefcentiazftus fanguinis fubfequutus 3c febris. Epiploon & inteftina ab aqiiis
labem paflafunt. Quoad Renem dextrum, vieinumqiilliinteftinum,pra:ter itineris moleftiasj
decubitus ad inflammationis ortum plurimum contulit & gaugiratna:. Neque ha:c omnia fe¬
bris fobolem efle, illud mihi indicio eft, quod urina amorbi primordiis ad exitum nfque fi-
milis femper fuerit, craffa nempe, turbida,fubicunda, fedimento tartareo, aut bqlari, cinna¬
bari fimili, donata : Hxc eirea mortis caufas fentio , cujus caufam nemo expugnare potuit:
nullum quippe remedium fpleriis vitium in naturalem difpofitionem traducere fatis validuni
erat : Verifimile quoque fi quatriduo ante obituih paracentefis fuiflet inftitutaj Icthum inter
manus Chirurgorimpro foribus futurum fuifle. Limpida enim ea aqua balfamo qiiodamj
aut fiicultate quodam erat prsedita, a qua vifeerum corruptorum tonus quodammodo fove¬
batur, calorque ac ficcitas temperabatur : qua per apertionem edufta , dominium obtlnuif.
fet atrabilatius fangiiis, pici nigrore & craffitie non abfimilis, unde fpirituum vitalium in cor¬
de defedius protinus contigilTet: Sed ha:c judicio D.fftfuericomraito, Cujus fentenciam cx-
Scc. Geneva: i8. Januat.i^74- ' . ,
: aperut, illis prsltftini quz ve- colore legitimum cocoa hinc inde incuncamta icfet-
nam portam , in adito hepatis,com;ie&antuc,cum cenc,inicrioie inierim fubftaiitia omnino putri, ^nod
Convexa illius pars maxime aipera & quafi a vermibus l.-viBimo eontaSo diffilirer , quf materiam fed vini
atrofa appatoerir,tnnica omnino deftiruta: unde ratio Omilem continebat,
petenda cur petacenreGs ut plurimum infragifera,
§ 6. Lienem vitiofum in hydrope vidit rtfdius , hepate plane falvo. Hinc Hoianm ft
nullius corpus Afcitici vidifle affi mat, cuius lien non fuerit tumidus & magnus: Haedo
caufa putat folum tumorem Lienis ad Afeitis generationem quandoque fufficere; Idem
fereC. P^atteftatur. Quifquis,i»y»« , attenderit ferio hydropicorum difleftioni , fete^
bitur una mecum ultro tumorem aliquem vifeeris alterutrius ere unicam effe ac ftequen-
tilEmam Afeitis patentem. CJ^iibus Oremoniiim illud Mippocraticum Duretui aflentitura
Hydropem nullum fine confenlu & eonfpirarione Lienis accidere : fuit enim illud prz-
ceptoris, Omnem Afcitennafcipratcedcntc , ut ita dicam , Liene. Ipfe Ego anno Idyr.
^ 1651. In Antenoreo Lyceo cum agerem , hyemali tempore feflionibus Anatomicis to¬
tum me mancipando, tria hydropicocumafciticorum cadavera fecui ac infpexi , Licnem-
que prattumidum hujus mali caufam deprehendi , quorum unus xv. libras civiles
tit. Idhutmes Scultetus ia MilcelUurujts ds/ii iv. ohfirvA^S.
§. 7. Viro cuidam, qui 4 frequeuti Vomitu fanguinisAfeiticus fadus fuerat ,'per pro¬
minentem ambilicum laneo filo, five lycio cranfmifib, aquofiis humor fenfim enlaxeiaCj
led nihilominus non diu poft mortuus eft.
- Lien fanguini concreto fimilis reperms , fubfbmtia: fuUditacem haud retinens , fcd facile
in parces folvcbatur. Deitmus ctf. ^6jibfetvat. ;
QUaudo veuieraraplms dfteudi nequit, umbili- aqnofoililisntus ac repletus humore , quod Gtzci
pusjfocas «ampit & i» tumorem attoUitar appellaut. Et tunc quidem p« fauac U-
fitTO
404 iyiatom.Pra6:.Lib.ni.Se£l;.XXI,
Siurabat > De quo moaitus. j coepi ilitim de Hydropis initio fiifpicari , cujus ha:c noannu
%fpacEa prarauatia effc folet: Verum cum tunc & ftertor & excreatio pulmones quoque iu-
farftos denuntiarent, &ftnm eftut ^hmatis potias quam Hydropis afa initio ratio habha fir
donec ventris Sc pedua fenfim inctefeente tumore de Hydrope certi , effemus - Antequam
autem illud omnino inaotelceret , pleraque remedia non Iblum ad prccautionem hydropis
fcd & pedoris anguftiam fuerunt accommodata : Girca finem Junij tuffis & ftenor remife^
rant ; hydropilque jam raanifefta aderant indicia , tumor nempe tibiarum & ventris , ae
dyfpnoea noaurna,ipfe,cujufdamconfliio,feEnpet acidularum potu deledatus.Griesbachnm
piofidfei cogitat : i. ergo luUj itertagreflus, quarro die eo non fine difficultate pervenit, &
fcquentl die chiragra cqrreptul bft,quam fequnta eft podagra: nihilominus interim acidias
ad pocula duo quotidie bibenti ,^mbplatzquefimul dolorem paflb , ftatim fcrotumcum
pene intumefeere coepit , acidulas ad xj, ulque Augufti bibit: Supervenerunt illi ha:morthoi-
des , qu£ tamen non dia durarunt: Dyfpnoea & imbecillitate mire augebatur. Et quia urina
pauca tantum fluebat , fignum erat aquarum illarum acidularum magnam partem in abdo¬
mine retineri: Cum itaque earum potu morbus fadus fuiflet deterior , ad alk remedia tran-
fiit: Menfe Septembri confulcatumfiiit an Paracentefis , quod folum reflabat lentandum
remedium, facienda ; Aliis in ventte eam fieri poflfe, aliis in cruribus levem fcarifieatiemem
fiiciendam cenlentibus : Eam ob caulam pedes inlpeSuri , ftatim Iponte veficulas exeitatas
& difruptas ferum profundentes vidimus , per quas fluxit fucceffive ad dies aliquot magna
aquE copia , adeo ut ventet nonnihil fubfidetet , liberiulque fpirare & decumbere diu¬
tius poffet 5 Ab eo tempore quo ichor e cruribus juxta malleoiuni fluere incipiebat , ad
przcavendam inflammationem & gangratnam , quam plerumque fequi praedixeram,
potiifima cura dirigebatur , quam tamen vitate non potuit : Interca viribus omnibus la-
balcentibus fenfim, & fnperveniente febricula , poftremo diarrhoea, die ultimo O.ftobris pla¬
cide exfpiravit.
Corpore difledo fequentia deprehenfa fuerunt : i. Cor erat magnum , illa:fuin fed flacci¬
dum SL coUapfum. i. Hepat , Lien, forma & magnitudine decenti falvaque •• 3. Bilis voficu--
Ia ampla admodum,diftenta,cum fua cervice,& turgens bile & aqua; 4. Aqua in fpatio abdo¬
minis retenta , magno impetu , fontis fallentis inftar , vulnere primum in abdomine inflifto,-
ernmpebat Hmpida , fed cadaverofo odore praedita , Ix. libras circiter ponderans, cujas non
minor quantitas per pedes, , longO illo feptem feptimanatucD Ipatio prius effluxerat': -j,-
iea uterque erojm ^ ukeratfn erxt , ulceribus multis ab interioribus illorum fubftantimad
exteriora ufque perforantibus , Se fc extrinfecus aperientibus , fc quibus fetum vel urinam
in abdomen diftillafle hoc oftendebat, qaod adhue veficae aqua plena: aliqua: renuta corpori
adnata: eflent: quibus diffeiftis aqua profluebat, foraminaque patebant, fine dubio illins aqus
in abdomine eolleftz caufafiictc , Uti & Hepatis Lienifqueejufinodi fubftaatia: divifionemi.
fe veficafquc illis , affigentes , difruptas poft , aquamqne profundentes in abdomen , caufam
frequentiorem hydropis afeitis efle annotavi , femeliufque idem afferuit. 6. Mefenteriom,
Omentum, Renum pinguis tunica, omnia velati arefaaa,.contraifta & convoluta etant,adipe
adhairente, veluti in globulos toto Inteftinotum duftu , uti SCchrca re&im inteftinum, con-
glomerato,ab aqua qua: continuo has fedes alluebat,: y. Inteftina inania , uti & venttiaulus
erant. %; Eulmones ina:qualiter colorati & ex parte qtiofi apparebant , integri tamen , c.
quibus feftis eruor ater & pituita prodibant, qui fibris cpftis,finiftro praifcrtim latere, adnexi
erant.9..Thoraciscavoaqua quoque inetat.= -
E X quibas & prarfettim Renum illa fEfi6iie,feraffl temque inde proinde & rationibus atque experientid
efiuirdentium , aquam illam In abdomine colle- moti ailcrimiis Cum enim ad cos ferum non folran
&amfuille, & hydropem afeitera natum cerro cogno- : per emulgentes venas continuo cum fraguine defcf
vimus , & dein quoque in aliis idem evenifle obferva, latur, , fed & ibi ab iUis fecretum conrinuo coacet--
vimim Ex eoque iutcliigcre pocuimus caufam doloris vetur , fi fiibflautia renum ad eas fedes nique vel di-
nepi^uri ,• de quo, fed non adeo magno , continuo . vifaaut aperta, fit , ferum ex iis «que atque e c*“e'
Eonqde'te6amr,fiiifl[eRenumexalcetatio'ncm,& qiiod us vifeetibus , vel exudans , Sveficas ptius «dt
minori quaiititate , quam oportebat, jam diu urinam tans , vel ftatim penetrans , coplofius ac dti®
leddidcfiFjHon minimam caufam hujus renum extilcc- - quam ab aliis vifcetibusin abdomen ‘proflnet ,' afd^
lamnisfiiifle : ptaefetrim veto immodesaciim illiim & temque qui diu perfevetate poteft , cum Renum 1^
annorum plutimotom fpatio conrinuatum vinfcgcne- , ■ fiones , ptsfertim fi unns.tantam afficiatur > bo®''!'
iofi^goturo,ac longas illas in conviyiisfeffioues, qui- nem non iubito perimant , fed diuturnum motbun»-
busunnamnetem retinebat, morbum hunc caufiiville. procreent , nnoque penitus cpnfumpto , .dtet queat
adhuc diu Cifficcte,,'ptoctcabit. In quocafu
Sin iiierqui 'ertlis'^ uluntuu ] Qiaimtia i fi&i ter caeteta accidentia ab aqua: hac coUeaionem ab¬
ii tmam emtinuitete Hydnps exduutr eflen^tPU- domine pravenienria , in minisintetdnm aliquid p^
swaaiiii (,.w.aiS.InReniim corpore, «r, cimSe tulenti,fio!cusadfit,dept£hendi,tir, midioqne^:
iHud , nt|&alia vifcetaC Jecm & Spleo) pmenchy- hnc longe quam in caneris pardor , & fiepe paucifu-
mate conftet , fi illius continuitas eo' modd fient de ma.fi utetque przfcitim Ren fimnl affecftus & , e“®
csretisdiaum , folvacut, hoc idem fieri poae,afd- urinz non minima potdo ia abdomemcontinuo ds-
- - — - ' tetamr,-
§.5. Ulcera renibus admodum peculiaria , ii non lolum interiores iprommiedes occu¬
pent, led&ad exteriora vergentia, fubftantiaipforum, nunc uno nunc pluribus uicofculiS
^rfbrcnt,caufam hydropi praibcrc pofliint. Uti & Renum omnimoda,qualem Izpe vidimus^;
comptiOjtemanente tantam illius involucro vehiti marrupio.
§.4. Ili Harlcmenfi viro , poft mortem nuper feSb , deprehenfum Renem finiftruro to2
tum in putrilaginem abiifle, & per veficam fiiifle excretum, dexttUm ureterem calcnio&ilfe
obftrudurajhinc mifero primum obortam urina; &ppreffionem, indcHydropem, urina '( cura
in veficam via negaretur ;! in abdomen fe effundente. Ol. Birrichius itd Thom. Birthelimm
Bfifi.xvij.ce/it.iv.
§.5. Dom. Chatonjsum antea de Renibus nbn conquereretat,febricula,infirmicas vitiumj
inclinante ad exitum morbo. Venter utrihque Inflatus, dolens obtigit: urina duos ante mor*
temdiesfupprimitur.
Diffeffo cadavere , Ren finiflertbtus abfumptus repertus eft, vomica plehus,qua: cruen*
taro finiem reddidit,Dcxter vero ren calculo ureterem obftfuencc obfeffuS.Htf/iirl^f ndciifl
morbi.
• §.d. CUtVoitij, Theologia: in nova UltraSediiiprum Academia Profefforis Frater, oab
annos Hydropicus nuperrime obiit. In cadavere milTum vitium nes in hepate nec in liene
repertum, fed omne in Renibus, Dexter quatuor in finu exiguos continebat calculos, majuf-
culum in ingreffu ureteris , omnem feri ingrcffum impedientem Sioifter totiis purulentusi
Abdomen aqua citrina diftentum : Quod.egtcgie . confirmat ineam de ufu Renum fenten-
tiam, Renes fciiicet nori fecetnendo tantum fero a fanguinc , ut vulgo fentiunt, fed & gene¬
rando ianguioi,ut hepar & iicriemjconditos efle,qUatn ffatui in libello meo de calculo. BevA
Tocim SpicUeg. de calculo p.zd/pt
§.7. Cuidam ex cafilab alto urina: fetentio accidit : Hepar ejufque tota regio quafi
hundataj reperta eft : Renes' muco erant referti & adeo obftrufii ut hil potuerit prztcrlabi,"
yeficaexficcatacuriiUretefibus. rrVeAA.4.r«. «/e
§. 8. Sexagenarius diu nephriticis doloribus laboravitihinc ilchuria,Ventris tumor. Uter-
qne ren fabulo refertus deprehenfus. r/r,-
§.9. luvenf urina; fuppreflio accidit , hinc hydrops abdominis : Ren finiffier valde con-
fomptus erat , Dcxxer tlreter in parte fupetiori obftruftus etat a calculor Fide tii, d^
4©^ Anatom. PraS;.Lib UI.Sc&.XXL
§. IO. Hydropicum pridie in Npfocomio LeydenS fccuimus. Jecur faris magnum nec
valde decolor,Lien parvus valde, nec magnitudine renem cxcedebat,R.enes pinguedine uu.
dique obfiti.ut fufpieari liceat Hydropem huic potius Renum yitid ( nam pinguedo undique
eis circumnata irenum ftigidam intemperiem denotat, & per cpnfequens attractionis (cri inj.
becillitatem ) adjuvante Liene, qui alioquin quoque mulco fero pcrfu&s effe foicc,adveniffe
Oh^trviUo^AlhtrtiKyferi.N.Iontiiatis ReJh^curit.f.Uj.
REnum' intmptrim frigidam <4««««] Fieri pin- frigiditau renum hydropis origo abfcribradaj An pi>:
guedinem ex ftigiditate Galenus ftamit Jta ur tfns fupctfluns conljriaipnem fecete pooiir & diffiS
quod in (angniiie pingue, leve Si ccnueeft, dumhr in letn feri uanfcolarion^ , quomodo himins in toto '
.calidioribus coipoiibus alimentum , in (ngidiotibas fuffocationem aliqiiahid pcperit?'
fetvemru. Atilloielcs ait ex iis que liquantui.qnxcun- piii^sseda iis Hudique arcumnata ] Eufiaihisis lib.dt
que calotcTolyuntut.a frigore denfantnt.u: oleum. 5. Renibus cap. 45. ait pinguedinem fe adeo concte^
Frigidiora fiiht pinguiora, ut caftrata,femin2e,GchYe- ac duram abqaando.iiivenifle, ut lapidis duiitiemfeie
in e omnia pinguiora fiqtit. 4. nonnih locis' frigidis ad- tequatet : qua pinguedine Renes obllmi & coaftringi
nafeitut pinguedo , ut in membranis : hinc omentum ac plurimam imminui deprehendit. Unde dubitat nant
• pingue ratione membianoisliibdantia:; Sic circa Cor in apbpleaicotdm cadaveribus cohftipati ad fum.
nafeitur adeps , nam ibi pericardium adell: , ftigida & m*im j&onfnipfotltts concaviraie ddlitiiri tepetian.
crafla membrana, fetam continens. Sic ad renes, quia mr. Mon?m labitam ob icnes pingnedine onnftos
ferofoabundant cxcremcnto,fpins adjaceric,.&c. Olus . conaagcsnuDia>aduezmSulaiaisJii.iUa/uifi.Antliri~
autem pinguediniss fi fit ut inftdr vellis cale&ciat , an jni^r.('siU se3.x].lils,i.ti%fint.
. f. II. Qitidampoftideram hydropicus fit. Inventus in veficafcllis calculus eam adiin-
plens.Hcpar croceo colore tiudum. Renes flaccidi & parvi initar nucis juglandis. Eide tilJt
Ictero.
REnesfiaceidid parvi']Helmem}us Tradt. de Hyd dropem omnem d foIoRenum Archio' fomento el
drope ignoto , toUis in eo efl ut denaonftret Hy- caufa occifionali ihtta fe concepto,''ouri.
* §. II. Pronuper feSioni cadaveris hydropici.vacavimus, in' cujus Rene dcxtrocopiamin-
fignem materis calci fitnilisteperimus ,' cujus portionem adhuc multam in mufzo adhus
fervo meo. Alter autem Ren vafis donatus maximis , papillifque urinariis intus fummopere
hiantibus fuperbiebat jtixta hydatidem infignem quam fub introitum vaforum notavimus
Exemplum fane haud rarum Hydropis Renuto. Ex communicatione Viri Clarif.ioh.Ue.Hirdat
-Med.D.^ PhilofProfejf.Bafilenfis;
In hydropicorum Renibus cavitates no» naturales aqua iim^idirtf leti
comperiuntur.
IN Viro 111. Phthifi extindo, medium dextri Renis caviratem ingentem exhibcbar,a pelvi
difl;ind:am,eaqiic multo ampliorem , aqua limpida impletam: Talem in hydropicis fep<^
numero comperi ; Atque hsc quidem fottafle ex fero in renem iftum depolito , quod haud
facile per meatus & poros ejus pcrcolaretur,orta cft. Quippe ferum inibi fubfiftens,ab inicio
fpecum fibi exiguum procuderat , qai'fenfim poftea dilatabatur, cumque ob hanc tationena
feri fecretio , & per Ureterem exitus aliquatenus prspeditetur , latex ejus in fanguinem rc->
ftagnans, capiti noxam graviorem intulit, Ipaimos violentos excitando. EEillis Patktl. cereort
O B s 1 R V A T I o X
fenlris tumor Ajciticus , cum tuberibus a Glandulis Mefenterij induratis. I. l» Jr)dreptcispr^‘
mbusindurefcunt. z. ob vafa ferofa abdominis a tumore duro compreffa.^. Amagnitudinetne-
fenteriiabfcephusohfti. 4^ A eodem plurimis hydatihus obpo. y. Ah ejufdem Peatomate
glandulis /ero refertis. ■ 6. Ab ejus featomate. 7. A pluribus vepculis in tumere ,
nato,cum aquarum copia. 8. Ab eodem prodigio fe turgente, [cirrhofo, cum pluribus abfcefu'^
. Tecore abfcef ibus referto. 5. Ab extuberantis Jleatomaticis iBius gUndularuiti,cum PfJ‘’‘fP\
veficis,ac fastu in utero. 10. Ah eodem fcrofults referto. 11. Ab arefaSis ejus glandulis, ^
ftrumis id Gr totum ventrem inferiorem occupantibus. 13. Hydropicorum mt/enteritau utp “r
mum corruptum invenitur. 14. A glandulis omnibus tammefenterij quam externis abde»
induratis. IJ. Amefenterij ulcere. 16.
FO emina lautioris conditionis a-v. statis anno , ex hydrope peAotis atque
periit morte ••Tenerioris ea fuit conftitutionis ab incunte scate , gracilis, macta, a
tubi fcens , debilis ptscet yariolas tamen Sc morbillos in juventutp nullum pene
De Ventris Tumore, Hydrope* 40^
e&tu dignam eft experta. Mcnfes diutius cunftantes variis ( Iponfa etenim nondum nuEI^
libas annis ) foUiciuti fitcrc remediis.-comparuete tandem, & quoniam fanguis ejus ferofioi-j
fenfim crebriores & copiofiores evafete : In matrimonio per i^. annos vixit duodecim pc-
peric libcroSjUt plurimum debiles, quorum fex adhuc fupcrfunt, tres valentesi tres cacheau
Bis velter abortiit Quovis puerpitio lochia mox a partu copiofe adeo proSuxcrCj
ut huic tdftantes mortem fepius metuerint , ac ope meam ad enormem illum fluxurb
compefcendum anxie implorarinr : Hyfterica fenfim evafic, ita ut vel IcvilEma de caufa irri¬
tata matrix dira moverit fymptomata , quz & ipfam leaura petere coegerunt : Paffafuit
frequentes capitis dolores & deftillationcs ad dentes , ut pote corrofos , putridos ; nigri-
cautes ; Ultimis vira: fua: annis fubinde correpta fuit puftu lis copiofis in lingua, ore, gingi viSj
ac genis internis , erumpentibus ex fero acti per dudus falivares , critico quafi motu uberiuS
affluente zMenfes nihilominus ordinati, imo anticipantes & copiofi : Serum per purgantii
imminutum , quoties per impr^gnationem vel Uadrionem licuit, Ad iddm ferum a fengui-
ne fecetnendum , mitigandum , tertio ante obitum anno domi acidulas , aliis Matronis fo-
ciis bibit, & , ut retulit, cum dCtoela: .iEftate anni 1670. Goppihgenfes fitiens acidulas , me rc-
ftagante, fontem ipfa adiit non purgata ( quoniam ipfe peregre tam temporis aberam j eas
bibitum ac in iis lavatura. Utrumque peregit «Asyas duislUt .. Domum redux abdo^
inennotavit tumidius s ponderofius , in regione prscipue hypogafttica, cura laffitudine cor¬
poris , appetitus imminutione i refpiratione difficiliori , tuffi , ficca potius , acti , rodente:
eoior faciei naturalis perftitit : Me abfente alij in auxilium vocati Medici, iCelebcrrimus nf-
mirum nofter Archiater D. J. lac. FFcfferus & Clar. D. 'Emanutl Hunerus : Ipfe tatidem ad.
Septembris adveniens, percepi cum ClarilT. illis vitis Dominam iftam viduam perbimcftrS
conqueftam fuifle de Abdominis intumefeentia ; Tafto ventrCi deprehendimus in regione
umbilicali corpus fcirthofum , incipiens a latere dextro , paulo fupra umbilicum, extendens
fefe ad regionem hypogallricam , palma: latitudine & longitudiiic majus, in ptofondo Ctumj
globofum quadantenus j duriffimum,-indolens , cum motu aqua: refonantis ex abdominis
impulfione ac concuffione corporis fequentis : Aquam peftus quoque oppleretoftendie
tuffis fumme ferina, inanis j acerrima j diu noduque ipfam fatigans s cum dolore’, afthmate,
fputo copiofo , difficili,ctucnto j vigiliis , inappetentia , febricula i decumbendi impotentia,
imprimis tempore anadofis cibi , quo vel decubitum mutare , vel e lefto plane furgere co¬
gebatur; a vino larditur , deliris agitatur in fomniis : Hoc tempore ipfi menfes jam per treS
feptimanas copiofe fluxere , antea viro ordinati , ac copiofi femper extitefunt: Hinc pef-
. fuafi ediximus corpus przdi&um fcirrhofum a glandulis potius mefeaterij ', vel tefticulis
uterinis , quamipfo uteri corpore dependere : Tuffi, febri, vigib'is,afthfflati, inappetentia:,
omni ingenio occurrimus , purgantia, rebus fic flantibus, vix tuta reputantes. 8: Oftcbris
melius habere videtur , 'alacrius comedit, liberius refpirat, incedit tutius, color feciei flori-
fflor , abdomen imminuitur , &c. AtTuber circa umbilicum & hypogaflrium , durum ad-
hucdnm & magnum , imo majus quam pridem perfentitur. Ad id diffoivendum , & vifoera
roboranda varia in ufum dufia remedia : xix. O&obtis venret denuo intumefeie', urina
imminuitur : tuber item majus & durius videtur cfle in tefliculo dextro , hccdum dolef.
Tuffis iterum exalperatuf & aflhma , alvus efl durior , menfes fingulis fere 14. diebus re¬
deunt copioS^ , aquofi. Sudor frequens circa collum & caput xXii. Novembris quoniam
abdomen & tumor augefeunt , ad purgantia acceffimus , a mitioribus ad fortiora afcea-
,de*do,interpolatim ea exhibendo , per epicrafin potius quam’ aquas educere volen¬
tes, qua: primo proficua, deinmolefta , tandem noxia animadvertimus: xx, Decembris fub
vcfpetam graviffimo fuit obruta aflhmate , ac fi jamjam fuffocatura efTet : Revellentibus 8c
thoracicis incidentibus e mortis erepta periculo , abdomen monftravit tumidius , tenfius,
gtavius.-Ptocedente fputo copiofo, ac fuborta diarrhoea mitius habuit: Bechica,quibus gum¬
ini Ammon. additum continuantur cumfrudlu : Regio lienis & abdomen valde tument ac
dolent : Subinde a fumpta vefperi conferva rofarum cum rhetiaca , verfus diluculum fuda-
^it-Ag. Ammoniaco alvus fluidior evadit. Interpofuit iifum diureticorum , confortanfi-'
®ns mixtorum r.Immenfi abdominis dolores leniuntur ab inunftione oleis anodynis : Men¬
te lanuar. eopiofa licet excernatur urina',abdomen tamen durum, magis tenfiim & plenum
Angitur , cum dolore in hypochondriis 8c circa umbilicum: Tubera filent, ardor flora acW
®o!eftus , chalybeata comipuni confilio , cum corrigentibus ac confortantibus in ufum du-
c«,a<l vafa & glandulas obfttuaas induratas referandas , emolliendas , quo fctuin reforbe-
®qucant. f. Ianuar. pleuritis notha fupetveniens curam ad fe traxit. Dolor demum circa
“patis regionem fixior fomento ex pomis ftasidis , fucco fenecionis , & olyfteribns cva.’
.enato colo inteflinodifpatuit : Abdomen intendimj, purgantibus identidem parva dozt
«petitis , relaxatur; aon admodum imminuitur : Urina pauca, crafla, lixiviofa i 'repetita diu-
letica : conqueritur inprimis de dolote atdente fub diaphragmate , ex fero acri , ut rebatuf.
4c8 Anatorri.Prad.Lib.llI,Sed XXL
rodente inteftinuni coIonjCo loci fitum : qui dolor videbatur minitati tandem funeftafii be.
morrhagiam, ficuti fex ante menfes accidiffe memini Gclfiff. Prwc^ijfe de Arefehou, Abrov»,
tis , velftigide faltem continuatis hydragogis , omnia in deterius ruere viia funt, vitiofi
gis urina ac pauciore amiflb vivido faciei colore : Suafu tandem quorundam ( nobis de vale-
tudinc defprrantibus ) aliorum Gonfilia & remedia experiri voluit: quibus per alvum licet Sc
vcficam multum fuerit inanita, aa&um nihilominus abdomen Sc pedes, haud ita pridem na
turales/umrae intumuere. Abjeao appetitu,auaa fiti, aridis faucibus,aduftis,lurido:labioriini
colore, fradis vitibus, ad extremam reduda maciem la. Martis obiit.
In cadaveris noSurna ac privata evifceratione,fequentia comparuete ocnlij
obfervata fidelibus, Paracentefeos in modum pertufis abdominis involucris^rotinus men-
furas plus minus viginti aqua: flavefeentis ac lixivibfe eduxi ; qua evacuata aperui abdomen
crucis in formam difeiffis communibus integumentis , & feftinanti manu ac intentis ocnih
inquirens in tuber toties a me atque.pramominatis CiarifiC Viris obfervatuna , inveni tuber
roagnum,obvi3m quafi mihi ptofiliens, inftar renis fcte.efForraatum, pendens lance libramo
libras decem civiles , ortum funiens ex dextro uteri tefticulo , catnofum extrinfecus , intus
pure crumto refertum, non admodum foetido, fotinfeeus cute crafla obduaum,venis tcfper-
fa copiofiflimis,cui fuberat caro folidiufoula- Tuber hoc abdomen verfus fiiit durius,at vetfns
inteftioa mollius , duobus tribiifve locis excfiim , unde pus, at parva quantitat* effudit in
cavum abdominiSjTuber firit liberum,nul!i parti annexum, excepto tefticulo dextro ( qui to¬
tus fuit extenfus , cavus , pure lepletus, adeo vix ut agnofei amplius potuerit ) Tuba/A/;
& vefpetrilionum ala ejufdem latetis dextri, qua; omnia tuber ingreffa funt, non teSo fed in¬
torto dudu , ac fi tuber in magno vel violento corporis motu. , circa principium hoc ftndio
fuiffet in gyrum aaum,fupetftitc etiamnum illa involutione: Tuber iftud magnitudine caput
humanum fuperavit : viventi nullos excitavit dolores, excepto pondere quo fuit moleftum,
imo ne a purgantibus irritatum:Durante morbo increvit potius quam decrevit, etiamfi cha-
lybeatis diminuere decreverimus fatpe. Quando inceperit,& quamdiu crcveiit Tuber, nec
ipfaargraefFatifcivit: Nullas unquam de co movit querelas, vel coram aliis, vel me, per
zo. annos ejus Medico ordinario. Tuber aliud Sc fecundum deprehendo in medio melentc-
rij, remoto omento Sc inteftino primo, pugni majoris magnitudine, albiffimum;( reputavi ma¬
gnam effe glandulam Mefenterij ) tenui pellicula veftitumileviter fauciatum materiam pro¬
fudit albo flavefeentem, mediocris confiftenria:,ac fi chylus effcc,quam tamen pus,fubcnieii-
tum quadantenus , ac fine fcECqre,accuratius perpendens animadverti. luxta fpinam doifi
duo alia notavi tubera in Mefenterio , alterum pugni, alterum ovi magnimdine, ut & alia ad¬
huc tria minora , unumquodque juglandis magnitudine , uuum quinetiam ad lamsdextnim
vefiese urinatis , pugnum minorem adsquans. Imprimis vero vcrfijs dextrum renem, intet
utrumque videlicet renem, immediate fere fopra fpinam, eb ipfo loci ubi glandala,qaz chyli
receptaculi vicem fuftinct , alias repetitur , alium offendi abfceirum,leu Tuber, adduotuffl
,fimul junftorum pugnorum magnitudinem accedens , fupra mufculos pfoas , copiofo pure
foetido infatftum, ex quo duftus tendebat ad ramum iliacum dextrum, ex membranis vicinis
coagmentatus, pure itidcmplenus : atque ita novem nominavi Tubera. Ventriculus foitad-
modum tumidus, flatibus turgidus, at carnolus .• Inteftina fblitd craffiora, in proprias tanicas,
i.mprimis cruftam laSeam, copiofe tranfumpto fero, coarftata angiportus in motem, parva,
quibus kppenfi propendebant globuli oblongi, ex parte rugofi inftar papillarunij ex pingue¬
dine indurata, in quam vafa lymphatica terminantur,cx quibus, qui veloti rimis dehifcebant»
mihi verofimile aquam exftillaflein cavam abdominis fpatium. Vens& arteria: ad inteftina
..excurrentes admodum fuere confpicus.velutinflammats:Rami vens Ports coeliaci & me-
fenterici fblito dilatati magis videbantur ob impeditum circularem fanguinis motum: Inre-
'liquis mefenterij glandulis nihil p.n.occurrit: Hscce vifceta exigua vel nulla fuere incrufta-
tapinguedine : Hepar fuit quidern flavius naturali, at molle non durum , non exangue, nec
vafa ejus apparuerunt oppilata , a diaphragmate fkt l!berum:Circa Hepatisregionem, obi
, vivens conquefta femper fuit dc acri, pungenti, urente dolore,nil prster levem exefionein
pblegmonoden vidi mufeuips abdominishujus loci inVadentem,pra:grefls fotfen inflamma¬
tionis indicem ; Veficuja fellis magna,cxterius albicans, intus parum continuit bilis :egtegin
enim ultimis ante obitum feptimanis purgantibus , ac urinas vi pellentibus fuit exagitat*
Lien naturalis coIore,confifi:entia&magnitndine:P»ncreas durifGmum,ac fi ex granis
effetconflatum,flavidius,ejusdu(ftus plane vacuus.Renes fttis quidem magni, at flaccidior*®»
molles, debiles, ea propterpauxiilum,nivalidoaevehementiirritatimedioa!n<:nto,traxe'
runt ferijineatus ipfbrum & ureteres fat patuli- Vefica fat natutalis,excspto tuberculo
dulofo, quod lateri, ut diftum, affixum habuit: Uterus in deaaxo tcfbiciffo produxituit
Tuber magnuna : Sinifter vero Tefticulus naturalis , excepto quod ipfi accreverit
'aqua pkna , avcUaaa: majqris magnitudine : Corpus uteri non fuit-folito majus , licet dnoo*'
De \Aencris Tumore, Hydrope,
40p
cavicacem m^orem qaam ia aliis obfervavi Omentum majori ex
parte fuit corti-ptum & cdnTumptam , ex parte inflammatum , fcfe firmiteragglutinans pe-
iitonzo & mtifculfs , verfus hepatis regionem pcritonanim & abdominis mufciili , interiora
verfus , fuere ex parte quoque inflammati , exefl , venulis fat confpicuis i ab acrimonia feri
in abdomine bullientis , unde dirus file dolor circa hepatis peripherism , cujus quotidiana,
quetete,- In utroque pedoris latere magna vis aqua:, iDprim!s lihiftro,tres forlitaninenfurasi
feu ft- IX. excelIit:Pulmoncs fuere cineritii coloris , plurimis confperfi maculis, pigris,parvisi
ipumoib repleri fahguinerinferiores lobi ex inflammatione fufei rubebant : Coripfum nati¬
vam molem excedebar, ac flaccidum! Vena cava & dexter cordis thalamus foverunt corpus
pituitofum, fubiuteum, fpithaoia longms, ipfis arde adhterens , fanguinis' motum velin pe-
dieos vel retardans : vena: etenim fahguine pleniores , artes i^ vero eomagis vacux apparue¬
runt: Pericardii aqua confuetam quantifarem vix excellit , Et caput aperuiflem ni adftantcS
prohibuiflent. CbriHofhortts Harderus is Mijied. Curiefis etini 1671, ebfer-vat. clxxx.
X tccen(ita,& aliis qc
cerariones, coUeaiis dbfervacFonibus, cuique conclu¬
dere integrum fortean crit,Hydropch generari {libinde
polle fine labe,lalccm effatu digna, vel primaria Hepa-
& Lienis. Imprimis -dempto, hifcc vilcetU^us* fan-
^uificandiccunete, quod Cordi omnino deferendum.
Imo raroTorfan nunquam, eam adcfTe Hepatis ficcita-
tem, qua , fecundum F^rwe/i^m/ejusfubftantia filjRiris
dehiffac, ut quafi ex olla fiffa lyrapHa in cavum abdo-'
minis ftiilec ; Hydacides vero hepatis aliatumque par¬
dum anatome fzpius derexic , lum in beftiis, quas ^
caufis feu incernis feu excernis Hifruptas ferum in ven¬
tre effindere poffe, nemo opinor in dubium vocabit.
Ncc inertia 8^' debilitas renum, ab Hclmoncio alTerca,
quorum indignabundus ArchcuSjfcruvcl non alliciar,
vel retinear , velTurlum repellar , perpecua hydropis
caufa cenferi porell , ut complures nos docuerunt &
docebunCcadavefum diflediones : Quod in prarlcnti
fedum argUjin plurimis, nifi omnibus,accidiffe nora-
tuin,hydropcni fciUcec io pedore primo fefe prridi-
dille,hicque initium fumpffle: An prarnominati tumo¬
res exordia habuerint jampridcmjSc an aegra diu illos,
ante aciditlaEum ufum in finufoverir, haud facile de-
ields , nec cos ipfa unquam animadverterie) verirati
tamen magis confonum, cum plura & majora cpmpa-
ruaint Tubera, ea pullulare cmpafle longe ante ultL
triennium aquatum mineralium haurtu: imo credide¬
rim plufculos ance annos prima illorum jada foiflp
fondamenra. Blnar ecenim mclenterij glandes apud
Clar. Kirk^tytgatm Obferv.iS. p'et decennium crevere,
qii£ lamen noftris fuere minores:Necnon exejufdem
Obfervacione 56. corpus glandulofum a foemina xciru
rejedum , tres palmas longitudine, latitudine binos
adsquans digitos, quod fepcem pendebar uncias, per
- ---iicifniumrincrevic : Maximum illud
dcdudum,vel radices falrem in;ccfticulo h3buerir,qu6-
pure, lympha crafGore inftar gelacins, carne
fajhincindedidudis membranis,nodulis & liga¬
ntis , omnes vis & meatus adeo fiierc oblirerars;
fuppetic uc certi quippiam a/Ierete auUm i Pocio-
s reliquorum Tumorum in^Mcfcncerio detedo-
& fupra Pfoas.niufc^lo> , potius glandulas cu-
s,quim rumores anbmalos fui generis ( omnc5
licet morbos per anomaliam generari iii confellb fir)
-indigicare vifa fiiir , Tuber ad lacus vcfics /i cxcepe-
rimrXumores ifti an imaginationis vi,uti Francifeo ilii
apud Obf.3 fuerintptoducrij-verdmini-
mc (imile viderua Caufas phyllcas invenire hic, & iri
lymphay chylo forfan & in femine rctenco.ac corru¬
pto , monltrare atque alEgiui
vendo, vala lymphatica teplendo,dilarando,cumpen«
do i exedendo , vifceta enervando, fubiride, impuifa
acriore lanie, corrumpendo & aliis. It qui ftint modis;
Papillas ab inrellinis dependentes, glandulas iibi par¬
vas habere* immixtas,qus indurars, cxficcarae, filis, fc- '
rum non reforbent , nec in & per proprios canales re>^
ducunr, verum in «entris cavum’ exturbant, 8c hydro-^
pisnon minimam ellecaufam,cx hac & aliis obrcr\’ai
Pra<5tico.s admciriebic,iic violenter hajurmodi n
adoriantur, alias necem maturaturos: quoniam
^cis remedii^ , prscipue ava ^ katw mover
lympha totius cerporis ( qus sque ac ^
quoff^e luis in vafis circumgyratut)impenfe agita¬
tur, agirara vafa dilatat jdifrOmpitjhincquc in fpatfa
inania, tum pectoris tum abdominis abundaiicios im*
pellitur .i commota aqua acrior, utpotc a naiuraminuS
luba6la,'& alperior redditur, vifcaainfigniter labefa.
dat,incendic , calorem nativum peffundae, ut exafpec
raca febri, au^a fici,deperdiro appetitu, inductis vigi¬
liis exclucis viribus , tragicus brevi ffbfequacur eveni '
tus.- /dem iif idem»
§.^ AnnonS5i.d. Aprilis videre mihi contigit Ovem, ciijus glandrilic in abdomine, cir-
ca crurales venas fita: , pugni fere excedebant magnitudinem , exterius molles & aqua tumi-
02 , intus ptedurs , quarum vafa ferofa , ad divifionem ven2 cavq 6c arceri* aorta: in ramos
aurales, a tumore duro comprefla erant, atque inter glandulas ac tnmorcm illuni caiami
Iaipt,.riicrailitiem imulabantur: fupraautem, verfus veficulam chyli, ne vefligia aliqua
reliquerunt. In abdomine fex libras fucci aquofireperi,m quo inteftina quafi fiuauabant.Poft
fflodum culrcllo duausferofos abfcindebam,quo fafio, humor illis acqiie glandulis concen¬
tus confellimevanuit:glandulas deinde comprimebam, donec evacuato omnifero, fab* nra-
gnitndinem ndn squarent: OUus Rudheck de -v^ps GlinduUrum Sereps caf. 3. -■
I ^‘^“Pinor omnes glandulas,qas hifce pradic
X OQjBpantcm reiugnaffe propter horam vaforu tas lunt, hydropem aquoium caufare polTe-quod af-
oltiuaionem .qua nor. finebat illam a gUndalis
nsdtgnHmeJi^quoi exfreqwntic^rportcaiA^eQidneob*
4.'0 Anatom. Prad Lib.fll Sedi. XXI.
fervttvi, emiut hjirepifos glaxialas mfmterii indura- b»ntar,Ann. iiem i553.Inferrionem doans thvlifcj
tas hatere4'panerei^_fimilaer.Cam fcil.vafa,glanda- in axilaievena o&endens,fomiito prsoenlitpm
las illas perrepadtia, Immote aliquo vi(cido,craflb glandula, fitum fub llernoad clsvcolas, inrJr ^
vel mucilaeinofeobftruaa fune: d - = - • £ . euias.intetnia.
DuOusfm/os.Sic.) ADno/65j.mihiinove,cum ve- peculiatis, qui ovium Lue Iccofa affeaacom”
narum & artedarum fpermaticarum anaftomofes jecinotibus crtbio contingit , videtutque ad Hepam
perveftigatCjperplurima vafa limpidillima,nodora parenchyma fpcaatc : In medio hoc tumote cavitas
feroqiexiumefcentiaoccurtebant.qusglandulatu quatdam aqua plena tepetitut , in qnavetmicnlilau
aliquot ad venas ciurales fede obtinentium fupet- hofpiiantut,figuta quidem thombi pifeis, fcdminote
6ciem tegebant, atq;veficnlamchylofamaggredie- multo,fcilicet vix pollicaris longitudinis.
§. 4. Cuidam mulieri quinquagenaria obortus in Ventre Tumor hydropis opinionem ft.
ciebat : ante morbo gravi affliSa fiierat , vifta ars malo grave fymptoma non arcuit. Has tu¬
mentis aqualiculi moleftias menles aliquot tulit , dpnec in hydropem confirmarentur : fe-
ditas coloris , carnis ac molis coUapfus , marcor & eminens abdominis tumor afeiten figni-
ficabant : afHida annos aliquot morbo ac lymptomate vifta , exceffit.
Apertumcadaver , aqua intercus copiofe erupit, lien ac jecur vitium fecerat : inteftina
velut tabo infefta confpiciuntur : nec alia occnltiordiuturna: calamitatis & mortis occafio
quzfita eft , doiicc in latrocinantis , & penitius ferutantis Chirurgi , confpeaum fe Mcfentc-
rium dedit : occurrit aliquid infolens , cujus novitas non tam admirationempeperit , quam
admiratio expeftationem fuperavit , omnibus ftupor fuit , Inventum eft Mefentedumab ia-
teftinis feparatum & abfolutum : pondere, qualitate, abiceffaum iniblentium, tanquam la¬
tentium fcacuriginum ubertate , fupra quam credi poteft , fuit prodigiofum ; dena pondo
pependit , denfum , corpulentum , fiicculentum plus jufto , longius,latius & altius quam na¬
tura ferret:Scd abfceffuum perennitas majori admirationi fuit, nam & meliccrides & fteato-
inara pullularant : T umores ex iis quidam adeo increverant & fatiati fuerant , ut exigua pun-
ftione ingens humoris mellei copia a:ftu quodam exundaret: Multiplices tumores &lacunas
humoris varietate , aut prudens aut inconfulta natpta quafi cellulis diffinxerat : alias coa&a
.ac conglobata materies atheroma potius exprimebat: alias obfolutum, fcd aliquantulum
vifeofum , quem continebat humorem, in mciicetidum familiam tumor erat pqtinshatus
coaptari. Choerades non apparebat, fed hic humor in naturam ftrumofam forte degenera¬
turus erat, ficomniamonftroia. Digladiabantur etiam anatomes gnari , & ancipites eftnt
an effet Mefenterium id quod apparebat , an aliquid aliud. Stupore quodam , nutu , renu¬
tu, hsfitationcpotiusremdefiniebantacdijudicabant f-autfe fingebant dijudicare) quam
gravi alic;ua ratione.Ex mutuo ore abi mutuo pudibundi ac dubitabundi pendebant. Ita her-
cle ha:c pars tanquam dcformata,& in aliam naturam jKsvBzvaaraVa naturam propriam ac for¬
mam exuerat. Batlonias paradigm. iv.
§. 5. Inter affeSus mulierum non raro occurrunt Tumores ventris , qui primis menfibus
imprajgnationtm mentiuntur , & vel molae , vel flatibus , vel colluviei fanguinea: aut aquofa:
in utero contentKadfcribifolent. Materiam autem ventrem diftendentem, interdum etiam
extra uterum, peculiaribus membranis inclufam contineri, fequens facit palam hiftotia.
Uxor juvencula , altero poft nuptias anno , coepit variis torqueri doloribus in imo ventre K
hypochondriis , qui interdum omnino delituerunt , interdum ad leipothymias ufque fevie-
runt , facies pallore iuffundebatur, venter in tumorem furgebat,fcd inasqualem, qui
abineunte ztate paulo turgidior fuerat, menfes tamen jufto fluebant tempore : Confilio ufa
eft primum Empiricorum , quotum unus rem totam veneficio adfcripfit: cum autem d(^t«
urgerent , nec ineptiis illorum juvaretur, etiam me in confilium adhibuit , Prsterunivetfalia,
tum temporis oleum quoddam carminativum ei adhibuimus, ex cujus ufu dolores circa JSJr
tticem adeo intenfos , parturientium inftar , fenfit , ut obftetrix vel molam , vel fimile qui
in utero proditutjim expeft aret , fcd prjeter aquea quaedam eflluvia nil apparuit , 8C dolori
paulatim omnino remiferunt : quoniamauteminterpofitis aliquot diebus & Tumor ventns
& dolores iterum auSi funt, vocatus etiam fuit qui purgantibus denuoremag'
grcfluseft, deincaraplafmate&infeflionibus dolores lenire ftuduit, nec fine fruflu, nam
nonfolumTumorinfigniter inde fuit diminutus , fcd & dolores ita fiiblati videbantur , ut
in zdibus munia domeffiea rurfiis perficere inciperet , infelici tamen omine ! cum enim fub
dio frigidiore lanio fuem mafianci adftaret,fubito Epileptica eoncidit,& ea ipfii die obiit.
Cadaver altera die apertum fqit, in quo Ventriculus, Hepar ,Lien & Inteftina naturaliter
De Ventris Tumore , Hydrope. _ , 411
fe habentia : Matrix etiatn integra, iana & loco naturali reperta.Loco vero glandula; Melen-'
terii , Vcfica: venulis ejufdem implicita: & teda: , uti & toti Mefenterio hinc inde adnat^,
ultra XX. velic* , diverfa: magnitudinis, aqua limpidiffima turgentes apparuerunt: quarum -
ona omnium maxima (capitisinfantisalicujusmole).moxin diffeaionc confpiciendam fe
pra:buit, & totam matricem conlpexit, ut Chirurgus hydropem matricis adeflc primo in¬
tuitu pronuntiaverit. Re vero penitius perfpeda , Uterus fubtus latuit. Ab hae maxima,
fex adhuc paulo minores pugnum a:quabant, reliqua: ova gallinacea & columbina , qua: om¬
nes inter fe connexa:, ova gallinacea, partim ad maturitatem perduSa, partim adhuc varia
magnitudine liiccrelcentia egregie rcpratfcntabant. Ex*quibus apparet nos fruftra purgan¬
tibus laboraffe, cum materia peceansfuis membranis Vel veficulis, nullibi perviis , incluia,
medicamentorum vim facile eluicrit. Quin ob diuturnam moram , malignitatem forte
concipiens , venenatos ad cerebrum vapores emifetir , undeEpilepfia & mors confequi po¬
tuerunt. Gr.Horfiinslih.v.ohferv. xxxiii.
§. 6. Filio Galandrini excrevit abdomen , intra biennium , in eam molem ut crederetur
firmiter laborate aquaintercutem : fed feQio cadaveris deinceps adhibita invenit tamen il¬
lic nihil Hquoris , verum ingens folummodo fteatoma , quod ex mefenterii glandulis ex-
crefeens devenerat in eam magnitudinem,ut bilanciimpofitum ponderaret ultra libras xvii;.
Jecinoteinterim, liene ac ventriculo integris ac illa:Gs : fed Pancreas erat pingue ac ponde-
rofum , & alterutrum latus rene fuo deftitutum ; cujus vicem cum gereret Melcnterium, efr
fiifum fiiit illue tantum liquoris , utglanduteipfiusa redundante illo feto plus a:quo intu-
mefeentes , repleverint tandem ventrem univerlum , fed fine ullis colleda: aqua: notis. TmI-
fiuslih. ii. cap. xxxii. /
4*2 Anatom.Prad. Lib.’IlI. Sed. XXI.
§. IO. Cuidam ex plebo paupercula: , triennio multis doloribus in abdomine vcxatzjboc
anno in molem venter affurrexit , qui diftinftas extuberandas feu tumores monftravit : mu-
lietes plures in utero latitare, fetus imaginabantur fibi , maxime cum mater motum inkntis
in utero fentirct. Partui vicina: exacerbati fimt in abdomine dolores , qui poft enixum '
fantem debilem, paulo poftexfpirantcm , non deflere : medium tamen abdominis
concidit , inzquaU remanente ventre , cum latera turgida , & in tumorem fiiblata extuber °
rent : A partu lochia nulla , dolor ventris ingens adhuc , tumor minime deerefeens, fed
crefeens in dies. N efeio quz ipfl medicamenta oblata funt ad molam ejiciendam , at defee""
miicra tandem, cedente anima doloribus &extina:o calore, privato fuo humido, tota ut'
pote emaciata.- Singultibus crebris efflagitavit fuis corporis apertionem , ut caufa fax
bitatis in apricum veniretlatens.
Mos geritur , fecatur cadaveris abdomen , nec difficile erat , quum mufeulorum cato con¬
tabuerit cxflceata:Apcrta itaque cutecum peritonzo,quod lacerum & eroium ab ichore bi
liofo appatuit,fetum effluxit bile tinflum, Sc dux moles globofz in confpeftum veniebant
quz peculiati inveftiebantur tunica, adhzrentesmcfentcrio , a quo mutuarunt cingentem’
membranam, quz flibduracrat,& hinc inde puftulofls veficis luxuriabat, plenis fcro : Difcit
■fishismolibus, ferum effluxit primo multum, quo diftentz fuerunt duplices membranz &
farftz, ut in tantas moles affurgcrcHt : deinde glandulz apparebant multo aecopiofo cum
adipe, materiz fteatomatis non abfimilis : Cavitates quas in ventre hz moles non-repleverc,
eas ferum occupavit : Madebant eo omnia quafl in ventre contenta inferiori, quz etiatnita’
corrupit , ut fetor diligentiorem inhiberet indagationem;Exiguus Urerus, Hepar flaccidum
luridum, ejus Cyftis turgida &iBfariftacraffiotefeile, Lien exiguus. Pulmones fleci& lituris
gingrznofis maculati; Sanguis paucus & nonnifiin magnis circa cor vafis ater prodiit: Cada¬
ver totum exangue videbatur,& caro mufeulorum omnium confumpta , contabuit enim mi-
feta,& cutis ofla & nervofas partes tegebat. Glandularum extuberantias facile erat feftione
amefenterio removcre,idedque eas feparatimfccuimus.if.t£r&«rfr»r Cafuvj.Cmiir.vj.
unde fit ut fanguit ab illis pei venas verius hepat re- humidi , & moderate ialtcm calidi. Wartis#
cunens $ parrim pcc McfeHterium , parcimque per vi- eap. xu
§.13. Studiis Medicis operam dans Monlpelii , accidit ut ancilla quzdam fponla , ante¬
quam nuptias contraheret ,in morbum incideret , venterque fenflm in molem "hydropicam
intumefeeret , idedque gravida ab omnibus judicabatur : pertinaciter illa negabat , vir^i-
tatem illibatam acriter defendens : Ideoque a Medicis tanquam hydropiaa curatur, fcd irri¬
tis remediis.
Aperto cadaveris ventre inferiore, ftrumz petrotum fe oflerunt, quibus Mefenterium
adeo infafeim erat ut fere ab illis obliteratum efliet , vix conipiouum. Ex cammunicatuxe V-
Jj.Eranc.CtiEei MedKiGexevexfir. -
§.14. In
De Ventris Tumore, Hydrope. 415
§. 14. In cachexia & hydrope mortuis , Mcfenteria plurimum ftiabiUa maleque cohzrea -
tia iprehendimus , ita ut Icviflimo negotio pars a parte divelli potuerit. Vfr<irtho» Adeae-
mtph.cif.xi. . 1. ^
§. I j. Anno 1666. Mercator Gcdanehfis a multis annis ingluviei dedims > vamique mo¬
dis in vidus ratione peccans, incidit in varios corporis affedus , qui quidem curati, num-
quamtamenintommfublatifunt, quiaa:ger przceptis Medicis parum obediens fuerat,
Tandem totius inferioris ventris iozqualcm tumorem percipiens , hineque fcnfim languore
corporis univerfaliaflSidus, de dolore in regione lumbari gravativo, edque Cniftri hypo¬
chondrii obtufo, ac vinculo fub ventriculo tranfverfali cphqiieftus eft. Vocams, depre*
hendi ex figtiis pertinaces latere iti corpore obftrudiones, quare omnem movi lapidem ut
ipfi priltinam reftituerem fanitatem. Cum alyus fiibindc adAridioreffet , exhiljui blande
evacuantia, quibus tantum profecimus ut videretur fibi arger aliquoties ab illorum ufufere
reftitutus , quoniamf^jybala excernebat grandia fummeque dura , adeo ut in excretione ad
' pelvimfonum ederent , lapidum inftat ab alto delapforuni. ' Quod cum forte indicaffet,
juffi ut adftantes excrementa mihi mohftrarent , in quibus aliquor fruftula cafeorum indu¬
ratorum, ficut illa, uti ipfiusargerfaffuscft, ante aliquot ieprinaanaris 'ruri tum degens
pro jentaculo, pravo fuo more deglutierat, invehimus: Talia quamvis fepiuscum fuccelTa
. educerentur, tamen longitudine morbi contabuit & natura: (atisfecit.
Aperto cadavere , obfervavi omnes glandulas infimi ventis , tam internas M:fenteti^
quam externas abdominis induratas , imprimis illas copiofiffime regioni lumb..ri incum¬
bentes , unde dolorem lumborum deduxi gravativuin : JLuftratis inteftinis, repeti cellulas
inteftini coli per tranfverfum corporis fiib ventriculo Cti , fcy balis fruftilque cafeorum in-
geftorum fere omnes infardas : hinc exetetiones prrememoratas ortum fuum deduxifle in¬
dicavi : reliqua inteftina erant omnino vacua : Remotis iis exarhinavi Hepar , quod mirum
dignum, omnibusfuipartibusinveni fanum, ctiamfiatgcr dum viveret crapula: nimium in-
dulfilRt : Ultimo perquifivi Lienem , & dumlllum circumcirca vellem blande liberare, «ni-
madverti duritiem haud levem: quate novitate rei perculfus, totum lienem excidi, edm-
que dimidia fere fui parte offea cartilagine inctuftatum vidi, adeo dura , ut acutiffimo
quamvis cultro vix ifclndi , fineque la:fiohe parenchymatis feparari potuerit: Exinde haud
difficulter dolor finiftri hypochondrii obtufus patere potuit. Chriftinnus Rudmthus in Mif-
cell. curiop anni 1675. objervat. 159. ,
§16. Meminiafolomefentetiiulcerejamquinquieshuncmorbum mifi vifum. Tulfius
pbferval.iih.^.cap.^z.
Ob SER. VATIO XI.'
'Aantome Afcitici cujus 'vifeern omnia nnturdit ifecU- i. Afciticus a vitio ^andularum Meferi^
terii,HeiatisahJcepbustentati,Ljenis duri, senum putridorum, z. A vitio Hepatis indu¬
rati, Ltenisparvi, albicantis. Renum male conftitutorum. 3. Ab Hepate fjfo, -veficulis obfite.
Renibus pertup. 4- 4 lecoris , Ventriculi , Pancreatis fcirrhefi vitio , Mefimerii glanauliS
tumidis. AI ecorepituitar eferto , Pancreate dure. Rene dextro calculofe. 6. A Mefenteriu
fieatomatis referto. Pancreatis fcirrho , Hepatis duritie , Pulmonibus fcirrhofis. 7. Ab Hepatis
abfcepibus , Renis fmiflri& Vteri. 8. Ab Hepatis duritie, vitiis,Renum, Mefenterii. 9 Ob Lienem
xalculofum. Renem dextrum lapide occupatum , Tterum cartilagineum. 10. Veniris tumor hydro¬
picus acopiaichorpfa& purulentiemauria,obvifcerumommumcorruptelam. II. A vitio lecoris.
Renum, Cy His fellea. Pulmonum. \z. Ab ahfcepbus juxta Hepar, Liene apojlemate infeBo. 13 . ri
fcirrho lecoris, lienis. Renum vitio , Pancreatis , ^c. 14.
§l.|VT Qb. Andreas Eftkcnann. 4«. eumufque extra civitatem , utut opulentus, ccelebs,
JLNl admodum parce & frugaliter vivens , cx vitio di^ta: primum ventriculi dolorem
cum fiti , dein hypochondriorum intumefeentiam percepit , quz tandem Hydrops afeites
fcquebatur. Hic anno 1660. in autumno Thorunium venit, morbumquefuummihicx-
pofuit. Cujus fignactanturinatinaa& rubicunda, fitis magna ; appetitus cibi nullus.con-
ftipatio alvina, urina: retentio firequens, noftes infemnes , tumor totius infimi ventris dC
hypochondriorum intenfus , atrophia artuum fuperiorum Sc inferiorum , viriumque maxi¬
ma debilitas. Inftitut* fiictunt purgationes per epicrafin, adhibita tam externa quam in¬
terna alterantia corroborantia , fed fine ullo frudu. Tum anno s66i. adjunfto mi¬
hi D. D. Meifnero , inftituta cft paracentefis fub ipfo umbilico verfus partem finiftram , na¬
tura ipfa per veficulam umbilicalem viam commonftrante , per Antonium Stattlender Chh
turgum.Talem paracentefin Ga/c».i4.meth.!3.& comm.ad aph.ay. 8. hydropicis & herniofis
adhiberi ffiadet. Paulus autem non omnibus aqux inteteutis generibus , fed afcitz tan¬
tum convenire fcripfit, ejufquetres in univerfum differentias ftatuit : unaml&aionc fafta
RoneiiAnaiomia. Tom. II. .Mm i direSe
4i4 Anatom.Prad.Lib.IllSea,XXl,
direaefeuumbaicoj tribus digitis intcrpofitis, fi »b inteftinis origo fuerit: Aliam btiala^
fidti a finifteriorc umbillei parte , fi primario Jecoris afFedui malum feratur acceptum^
tertiam autemadextraejufdem parte, fia Liene vitium originem duxerir, fcalpcHo ejufino-,
di fcdio fieri debet , aut aculeo intra petitonatum adafto , deinde in foramen immiffainea
fiftala,per eam humor fenfim efiundenidus , pro cujufque vitium ratione, cavendo iibiquo»
fiibitam cumulacamquo vacuationem: Hac Pjitths i Idem hos quoque hao in parte ob-
fervavimus , fafta incifione , impofitdque canaliculo argenteo, eouxmius aquam in abdoini-
ueftagnantem pedetentim , a femilibra incipiendo, tumadiibram devenimus , quotidie bis
aliquando etiam ter, pro re nata, ad multarum ulque' libratum quantitatem : Aqua cduQa
fuit citrini coloris, odorffque foetidi, videbaturquepatiensaliquamum fibi vegetior ^^Ve-
tum omnia in ptiftino ftatu permanebant , indicantia fcil. dyferafiam & cottuptionem viC.
cerum imi ventris, quam anatomeeptporis extindi poftea apeiuit. 'Quare vires in diesde-
biliores, aigrotum ut animat curam adbiberet admonuerunt, qu2 cumperada, ille ultimis
Janvarii diebus , placide animam Salvatoriluo reddidit : Inftituta autem paracentefis altera
a Gircumcifiohe Chrifti Salvatoris die. ;
A morte cadavere aperto , nullum vifcus fanum &inregruin repertum eft. Petitonanm;
Jdefentefiem , Pancreas, fingula confumpta, Inteftina livida , Hepatis & Lienis aUquot ftu-
ftulatanmm veluti lacerata dependebant. .Renes vixcorilpicui,unoverbo, & ante mbttem.
pie defundas vivum cadaver erat , apud quem poft mortem adftantes pr a: faetore maximo
non diu fubfiftere potuerunt. Simo» Schulmius i» mifcell. curiefts ana. m 74.1 Syy. dr 'yfi.p.
§. z. Juvenis Vir Religiofe familia: incidit in hydtopem Afcitem , a medicaftrb pluribus
dam agitatus remediis, ex urbe in qua degebat, cbm remotior locusforcf,hi'cque illius fami¬
lia: ordo vigeret , huc deportatur , quem ubi accefli , malum incurabile Superioribusdete-
xi, partibus internis jam fideratis*. Ptaifto nihilominus adfaitquivBltnfuperGiliofo& faftu,
velut fere fit, plufquam ampullofo aufus fuerit curam per brevem poUiceri, & promiffisvere
intra pauculos dies ftetit. Domum forte ingredior , febri tertiana laborantem invifnms , ad
hunc hydropicum a fanitatispratfedo deducor, cui dc neceflatiis moribundo nulla data mo-
xa providendum urgeo.
Ipfe ut fatis moxceflit,'accitumego6petatiom perltUm llthotoinum ad paracentelim
celebrandam , ut aquis datetur exitus , applico : Inde ulterius progredior, ut prcgnofticl vc-
titasinnotefccret,patcretqueignarimedicaftrijudicium : Omentum tela: ad inftar tenuis
fc ofterebat ; Inteftina livida primo taftui confumpta diffluebant. Glandula: Mefcmerii
omnes purulenta:. In parenchymate Hepatis 18. apoftemata vifebantur fua cyfti inciulaj
Pulmonumbronchiamembranalividafpiirarefer6bat,Renesputtidi, Lien induratus fca^
tebat,craffa gypfi ad inftar materia, nec nitra caftanea: magnitudinem reftabat intada : llni-
cum Cordis paren chyma fanum erat : Ex quibus patet impoftoris temeritas , Si in judican¬
do ignorantia, in una adroitet vires in juvene, partibus adeo corruptis tamdiu in vivis perfti-
tifle. Alar dmmrmannusCuittmems in Mifcell. curio^sanm\6'j'i.chferv.l%&.
3. VidotSchoeffer febribus tertianis S£ continuis , atque eryfipelatibusfepeobnmdus,
extremo quinquennio difficultate anhelitus,orthopnoea , diarrhoea , »c diuturna firauguria
.divexatus , tandem Tumore Ventris in tantam molem excrefeente correptus eft, ut etiam
umbilicum rumperetjfalva tamen externa cuticula, nullo effluente humore.
Ex aperto cadavere exttada: fuerunt menfurz noftratcs iS.aqua: pallidioris , citrins, uri¬
nam referentis: Hepar inventum album durum.Renesparvi,palIidi, nulla pinguedine muni¬
ti, Vcficaanguftr, Pulmones ampb',Cor magnum,Lien parvus &albus. Mirum fuit .tantum
in brevis ftatura: homine aqua: latere pofle copiam. Px Tfafelmanm Medici obferv. -
§.4. Genetofa quasdam Comkifla,cui cturainflata fummopere , fcroque repleta erant,
poft mortem feiStiqne aperta, przter calculos in folliculo fellis innumeros deptehenfbs , alia¬
que vitia , Renes habebat nigricantes , & quibufdam locis adeo pertufbs & foraminibus pa¬
tentes, ut citra fubftantia: ipfotum divifionem digiti in cavum intendi poffent. He^ar pizte-
lei hinc inde fijtum, vefieute multa: fero cittino plcn* Si turgentes illi adnatz erant: Lien
quoque vitiatus erat, platerus obferv. lib.j.f.eor^. ■
HEpariitieiiidtfijlemJ Rimas Jecoris accidere nem deprehendit : Caufam agnofeit tantam p^r™'
qnanquam neget Taipiw lib. 2. cap. xxzvt. chymatis.Hcpatis&Licnis.ficcitacem&ariditat^
jmentum effecte- * ucnonfolumdcctefcat & imminnstnr.fedSmnd^ ■
,.tc afferic PUums rimis dehifcens findatur,ob intemperiem poims
iia, quodperfeSio- dam quam frigidam. ViieUf.m.ci%.
, §. <j. juvenis ann. l!i. xcm murartam exercens , inarce Schumbergeafi jamdiu fiti pi®*
grandi .imbecillitatequc vcntrioulilaborans Afcite corripiebatur , Alvi fluxu iupetvenienie
nd plures abiit,
Iflcadavwft a me exenterato mcnfcFebru. 1675. Magnam »qua:limpidr, nec eoncr^
T quanquam neget Talpiu.
tos lib 3. cap. dc Extuberantia
t- juve •
De Ventris Tumore, Hydrope. 41
eoiore tinaz quantitatem repeti : Sic & lateftinuiD Reftum corrofam , Glaixdulas mc-
fenterii valde turgidas & lapideam naturam induentes. Jecur MavO tindum colore , Bilem
in folliculo fuo nigerrimam ipiffamque-, amurcz firoilem , Ventriculum que-que pituita te-
nicilEma repletum, Pancreafque induratum olFcndi : Reliqua perferutari nee faetor nec
tempus permittebat, leh. Dol^us mMifceS. curiop anno 1674.75. & 76. /1.94.
- §. 6. J. Arminius poft varios affeSusineiditin anorexiam, vomitum cum JecCreinduraroj
abdomine intento.cruribus tumidis. Iccureratmagnum, pituita plurima refertum ; In Pan-
(aeate omnia dura. In Rene dextro plurescaleuli. Vide lih. a. tit. de Cordis Falpt.
§.7. UxorN.iaorbo admodumintricato correpta eft fuccedente Hydrope. Abdomen
fnofi humoris plenum erat. Mefenterium flTeatomads refertum ; In ipfo Pancreate ingens
fcirrhus, Hepar durum, pallidum. In Pulmonibus feirrhi, lapides. Videtih.% tit.de Fhtifi.
^.S.Matrpnz venter de die in diem accrefeebat.- Aperto defamSrZ abdomine, plurimum
aqur carnis lotutz fimilis efBuxit. Uterus mire extenfiis erat, &c. Ren finifterplahe putre-
ftebis; Hepar undiqueablceffibus putridis fcatebat, hinc aqua quz in cavo ventris conti¬
nebatur. , In Utero aqua purulenta, cummola. Vtdetit.deGravidaiioiiefaip.
§. 9. 111. Domina N. Heftica laborabat & fitnui Hydropegraviflimo. Abdomen plenuni
eracaqua,Hcpar magnum durum 6C denfum. Lien patvus,contrai9:us, ficut & Renes , omnia '
informia, VenzMefentericz obftruazomneL Videtit.de Febribus lik4.
§.lo. AnnoifiSa. Vidua annorum44. gravi doloredorC,&iDgentifitive!cata,urinz fup-
prelfione przcedente fit Hydropica : Natura Ipretis omnibus medicamentis debitum fuuta
peffolvens , viduam hanc cultro decernit Anatomico.
AdftanteDom. Hcrferu, Medico civitatis Marizburgenlis, iafta per Chirurgum feaionC
ingens copia aquz efEinditur , & Lien quafi convolutus, calculis plenus confpicitur: Per¬
ventum eft ad Renes, in quorum dextro," &quidemcirea infundibulum , invenimus qua-
drangularemlapidcm.qui totam cavitatem pelvis implebat; Procellimus ad Uterum, qui cum
magna adffliratione.primototuslapidofusanobis putabatur, quantitate quidem parvusj fed
nimis durus. Tandem vi difledtus, totus Uterus cum orificio interiori erat eartiiagincus,ro-
lifta cavitate interna ad amplitudineni nucis juglandis , & Ureteres allq|omodo extenfi fca-
tebantarena copiofa,alias.tamen in naturali conftitutionc obfervabanSr. Andreas Cmef-
feliusinmifceU.curiopannii-u.obfer-u.^y. , .
§.ii. Annam BarbaramHornvafcherin, Hydrope afeite laborantem ; anno attatis 71.
denatam anno 1673. fecui. Quantitas iehorofe & purulentz humiditatis triginta quinque
menfutas attingebat. Ventriculus, inteftina omnia, hepar, lien, renes, uterus, vefica',
uredine fitu corrupta , quin & cor pulmonefque flaccidi , deprehendebantur; AqueaS
illuviei innatabat utriculus parvus , nigricans , liber ab omni vafc , liber ab omni ligamento
{•f arvi cerafi magnitudine i ) cnittxtsi Ot^^fcAicts nullo exitu patentibus; Neque fubniger
utriculus ifte meatum pervium exhibuit. i.Sculterus in mife. cur. ann. 4. ^ 5. p. 179.
§. iz. Cum pronuper aliquot ab obitu horis cadaver decimi , Pontificis Roma¬
ni exenteraretur, ut pro more balfamoSt aromatibus condiretur, in Veficula fellis duo
calculi juglandis magnitudine repertifunt , Vifceraipfa inaqua natabant. Pulmo nigtisina-
culis diftinflus. Jecur vitiatum , Renum alter lemi uftus ; Cerebrum multa aqua repletum.
Uh.TtanielHorfim ehfervat.j.
§.ij; Matrona diu graviterque Tumidum ventrem geftavetat, qui nullis reiiiediis ceflir.
Mortuz cadaver apperuit D. P. Moth, reperitque Cngularem interiorum conftitutionem:
Levi vulnere in hypochondrio dextro inflifto , copiofiffirna aqua effluxit velut ex fonte;quz
mediam noftram toimam facile impleviflet : poftea ampliato vulnere & per medium difeiflb
abdomine, reliquum evacuatum fpongiis inter peritonzum &inteftina , quz euriofius in-
veftigaturus , nulla invenit, fed membranam denCorem, protehfam ab ofle Xiphoide.ad
inguina ufque, univerfum ventrem inferiorem tegentem , venis copiolis & amplis refer¬
tam , ut placentam uterinam referret, vaforum copiazmulam. Ex quibus copiofus ichor
ad hydropem cxfiidarat : unde toto curationis decurfu nunquam tentata diuretica , alias
proficua, quicquam feri eduxerunt aut morbum levarunt: Hzc membrana refeda, de¬
mum in confpe&um prodierant inteftina, & reliqua defidefata abdominis vifcera , fed ia
dextra parte, ad Hepatis regionem membranz adnatus erat abfceflus, magnus, pure foeti¬
do repletus , unde de dextri lateris dolore zgra fzpius conquefta fuerat , nec in illud larus
decumbere potuit : T res alii abfcefius, fcu vefieulz minores, inferiorem membranz partem
occuparant prope inguina , fed necdum ad unaturitatem pctduftz , difeifla: enim aquam
continebant.- Lien quoque apoftem'ateinfeftus,preflufque puris copiam effundebat. Bar^
tholinuscent.^.ebferv.t.^.
§. 15. Puero feptenni , filio Nobil.Dom.Gallatin, Exconliilis Genevenfis, cafibusfre-
quentctper fanitatem obnoxio , etfi alias vegeto , tumor in dorfo enatus eft, ftcatomatis
{vIm 4 formam
41^ Anatom. PraO^ Lib.Ill.Se6:. XXI
formam referens , eni ad fappurationem tandem perdu&jfuceeffitfilinla, per menfes ali-
quot pure feillans Hac fponte occlufa, altera in parte poftica femoris dextri emcrfit , aSioo'
ztatis X. muko purcfcatens , Vocatus foi Februarii menfis ai. anno ifipa. aPatre, qui con-
folidationem fiftulsc exoptabat: Qrod conqueftus cffet de dolore hypochondrii dextri
aliquot ante menfibusjfcrotumquc aqua turgidum cflct, negavi occlufioni fiftuhe incum-
•beadumeffe, ejus origineminvifceribuslaterecdico, infidam fore ianationem, ad quam
' gravior afiiausfubfcquuturus effer: Abdomini, ab aquis jam intumefcenti , emiflatium
parandumperlcroti apertionem; cui poftridie infixus funiculus fctaceus; mediocrem fc-
ti copiam eduxit : At fuceedente inflammatione, (cum metu gangrznz^ hinc abfceffu, ptoti-
nusdetradus funiculus, convenientibufque admotis medicamentis, Sc fubfldebat tumor
& mundificabatur ulcus atque ad confolidationem properabat ; Interea femur , phlegmo-
Bofo tumore mire intumuit , ubi fuppuratio fada , quz tribus in locis cuniculis aQis fponte
fe aperuit parte interna ; Cum' autem in parte externa multum fubeffe puris indicia effent,
via illi per phlebotomum fafta, quod album, riteque coftum procellit ; amurcz autem fi-
mile & inftar fanguinis , duobus ante obitum diebus : fiftula porro ficea pene
permanfic , ad alias fcilicet vias tradufto pure : Interim incrementa fumebat abdominis
tumor, qui ad ile dextrum maxime vergebat , ubi cutisadeorarefaaa,& tenuis reddita,ut
ruptionem minaretur : Demum per aliquot dies copiolas & turbidas effundebat urinas,
quz poft duas horas limpidz, aure* & naturales evadebant, pus copiofum ad fundum de¬
ponentes; unde inferre licuit a fuperioribus renibus locis pus illud manare : quod dein¬
de alia inftituta via per alvum , aliquot dierum fpatio exclufum, fed ptzgtcffa leipothymia,
pulluque intermittente & formicante fafto , unde extrema ulli imminere creditum ; ab
ejus autem effufione vires paulatim rediere , cum appetitu , qui incunte morbo nimium.ia
pernitiem, vegetus, cummalifucci cibos &affatim ingereret, unde coeliacus fluxus fe-
pius per morbi decurfum apparuit. Ofto ante obitum diebus fubfldebat ventet , crura quo¬
que minus oedemate tumebant, non remediorum efficacia; cathanica enim etiam vehemen-.
tia nihil educebant, a tranllato ad pedtus fero; hinc parentibus felfa & inanis valetudinis af¬
fulgebat Ipes : Duobus ante obitum diebus vultus quoque oedematofo tumore intumuit , ea
parte magis turgida apparente in quam provolvebatur corpus : deficientibufquc Icnfim viri¬
bus 4. Aprilis d vivis difceffit.
Cadavere eadem die aperito Chirurgo Lamont aperto. Omenti & Peritonzi nulla ve-
fiigia deprehenfa flint.-hinc Jecur fe obtulit maximum , decolor , intus & extra durum :Cy-
ftis fellea atro turgida erat fanguine : Lien magnus, conglobatus , totus fcirrhofus : Pancreas
fcmiputre: Ventriculus & craffa Inteftina mire flatibus turgida: Aqua plurima in abdomine:
Renes maximi, pallidi, conglobati : In lumbis & pfoa mufeulo ulceris & abfceffus veftigia,
unde ducebat initium femoris fiftula : Multa aqua thoracis capacitate conclu debatut ; hinc
corruptionis initium pulmonum extremi lobi duxerant; Cor erat integrum.
' O B SE B.V ATI o XII.
Ventris tumor hydroficus ah aqua injigni copia extra peritqnaum fubjUlente , falvo jecore &
liene, i. 8, A fero Omenti cavitate conclufo ^ ejus glandulis' tumidis , iifdem vifceribus fel~
vis. -L. jih aquain peritonao coBecla , eo per tubas uteri delata. A lutulento humore in¬
ter mufculos abdominis ^peritonaum congejlo , obfupprejjis menfis. 4. Ab aquis inter mufiu-
los abdominis dr peritonaum contentis. 5. 6. A fero fanguineo , cumparvo Liene. 7. d fero inter
duasperitonai tunicas. 8.
f. A Nno 16^0. obiit Margarheta N. civis Noribergenfis uxor , annos nata 44-
' ftunr ad nonum ufque annum abdomine ultra modum & metam elato, czte-
ris membris tabe quafl confumptis zgerrime vixit , illo ipfb novenario annorum decur-
fii trium liberorum puerpera fafta, cum decenti femper evacuatione , abdomen nullo mo¬
do detumuit , ipfo Parafceves fefto ad feflionem vocatus , peripheriam partium inferiorum
deprehendi pedum Geometricorum quinarium numerum fuperantem: fiftidium umbilici
ad coxz vertebras menfurantes, ad vicefimum digitum f Geometra dicitao.jo.) elevatum
vidi : Vifcera , Hepar nempe ac Lien , integre & naturaliter fe habebant : Ventriculus ina¬
nis nil quicquam rubiginis f^u corruptionis fenfit : Extra peritonseum vero ichorofe humidi-
Aatis menfurz 54- fublidebant : Caufam hujus mali in efferatum maritum mecum Georgius
Suboldus Chirurgus tranftulit. loh. Scultetus ih MifieB. cur. anni 4. Ob/erv. 148.
CAuJam bujusmaS) Definirar hydrops Afeites, Cordis, Heparis, Lienis, Pancreatis, MefcnteriijVd
CJ^d fit Tornor p.n. a coUcftioaeaqaofi,fecofi Renum fdbinde exortos , atqne in cavitatem abdoini-
& laifi huinoiis , cum vitio_pMtinm laBguintm depu- nis,tam per venatum &anctiarum doAas manifeftoS"
De Ventris Tumore, Hydrope, 417
j£iBifpi:Sabila,intKperitoBzam,onientum,miiicas. qnovifcofam eictemenmm per modo landatHm da-'
jnreftioa , cam fcrori & erutam quandoque diftcnfio- Sum abit : aquofum Tcto recipiunt glandula «cinar,
-C eSa&s. 8: »d tenes immediate , mox ureteres ad veficam uti-
DeC^ptionem excipit loci aSedIi confideratio, sariam emittendum defetnnt : Hnmores antem ex,
fed cum de eo ipfo latis ambigua circumfcrantnt feo- ctementitii , quos pancreas i liene cum languine re-
...na - Dtooonam outedam qua circa Hepar reftige- vertentes recipit . per rami fplenici futculos.pancteati
§.^. Anno l6^Z. JaliiiS. eiottua eft Virgo annorum 15. profapia Nobilis, argra apud
nos aliquot menlibus , domi diutiusdecubuit , abdomen extenrum , turgidum, tuberofum &
ad admirationem ufqueprotenfum,renitens,durumqueinftar tympani, cujus latera reple¬
ta & renitentia, pedes & brachia atrophia tenuia; Cadaver, ut &mxbonx teftimonium da¬
ret contra malignp^ linguas , difleaum ; Morbus ac caufa mortis inventa eft : Abdominis tu¬
itor altitudine ulnakn fuperabat, circumferentia ulnas duas ferois , cuifa parte oftava Umbi¬
licus expanius , & plane dilatatus, a morte maxime renitebat, nec fonum dabat, utdiefe-
queati , quo feftio inftituta , fubfederat enim ea nofte tumor & ferofa: illuviei eonclufe
fignum dedit , Nos paracentefin fequentes', ferum per vulnus primum e corpore eduximus,
quod infra umbilicum, inftrumento Lancetta diS:o, fecimus s Effluxit materia crafta , falida
coloris fubfiifoi, qualis eft cerevifiz non nimium nigrae , ad menfuras noftratesjj.quam vaf
culis excepimus, reliqn* irafculis aoa exceptae incerta eftmenfura: Tumore fic diquomo-
do depleto, cutem abdominis flaccidam & craffam incidimus , & eum forte altius ferrum
intrufum eflet impegimus in abfecflum conelufum , exquo pusfoetidum : Abdomine fic a-
perto, &; cavitate exiiccata fpongia, puraque aqua elota, menabranofum corpus expan-
fum conlpicitpus , quo omnia vifcera&inteftina tegebantur , refertum plurimis glandulis
majoribus, circa quas pinguedo mufeofa , foetida ae purulenta: Ex quibus majores quatuoi
ovum anferinum magnitudine fuperabant, reliquae quinque minores; In difleftis albida,
vifeofa, tenax, putrida, & nonnihil putrida materia conelula erat, qua: in filamenta pilos
referentia diduci poterant ; Quod Omentum fuit , quia fub ventriculi fiindo a peritonzo
prodiit, omnia inteftina ac vifccra obtegit ac occultavit : Quo a peritonaeo relaxaro, hepar
ftiperiusdefiitveftite, cujusfubftantialalvaoculisobjeftafmt; pars ejns gibbatamen nelcio
qualis veftigium vulneris per tranfverfum feSi Se jam fanari oftendit; Lineam fiquidem
ttanfvcrfa, per gibbum hepatis ficcata , cavitate ac communi tunica hepatis inveftita, re¬
ferebat vulneris fpeeiem , longitudinis digiti minimi : Vifcus ipfiim decentis magnitudi¬
nis coloris , fuit flaccidum , ut in mortuis. Cyftis fellis fatis ampla , fclle plena : Lien
nec colore nec fubftantia , nec retentis accnfaadus , magnitudo decens , exfanguis': Flacd-
dum Pulmonis corpus confperfum Iiitidismacubs ; Cordis in dextro finufanguis concretus,
paucus in finiftto nullus : Sanguinis in toto corpore fumma paucitas : Vena: omnes vacuar,
& quod effluxum erat, una fpongia abfumptum eft, in abdomine quidem ichorofus &cot-
ruptus, non tamen copiolus fuit, Sc talis etiam vomitu , paulo ante nvartem, ad aliquot
r inenles,reje£busfuit.
Diftenfio
§. 3- Menftrua ad thenfes aliquot fuppreffa Hydrops f^ius fequirur : aquam hanc Colle
Sam in cadavSribus apertis redo du&u per tubas in peritonei duplicaturam defluere obfet.
favimus, fnulas Barheite Anut. fune 4. caf. a.
§. 4. RarqeqquevariiehydropisfpeciesabanthOribusrecenientur, fed tamen apud ul¬
lum haud legi ; M ilier ex oppido Muratenfi circiter quadragenaria , abdomen turgidum
ofto annos fine infigni molcftia circumtulit, omnem culpam in menftrua fiipprefla conii-
dia blandilfima non folum corpus , verur
obis aqua inter confilia hqret , fuffocatur
nominis , qu =.mque defanaara extemplo incidimus.
V.x cucepettula ,amurce foetida copia ad libras xx. medicas profiliit .- Hq
lotum abdominis tunicam & peritonqum continebatur , quod ex venis epiga
periodi lunatis dcftillaflet. Jftarum venarum extremitates tubercula fimilis
habebant , ac fipapilie forenR, etiamfeifla: Unanimes uterum incufavimus &
nem, quod aliasnullum cafum, vulnus, puerperium Ssc. perquealiqua conti
tuiflet accidere, pafla fit. M.BegdaausOhIervtt.xi. ‘ *
Atiatom. Praa.Libni,Sea.XXI
itM fifprejpt ) A menfiam fapprcIEone & fpicaiidi diSicaiucem, alvirecii
mulculos abdominis &
§. 6. Hydropena fp
§. 7. Mulieris fiydropica: abdomen ia tantum excrevit, uf ulna: noftratis cum quadrante
Ititudincm qquarit^ maxime ad finiftrum latus vergente tumore , Ex aperto poft mortem
bdomine fanguineum ferum foetens mediam Tonnam implevit , quam cadaveri fubjecera-
Bus, quo cxhaufto detumuir; Omentum & peritoneum putridum fruftillatim excerpeban-,
ur; Inteftina omnia ad dextrum hypochondrium erant detrufa, ut initio in teftinis catuiffe
pparuerit, finiftrum vero aquaubertim repletum: Hepata nativa bonitate nihifdefecit,
it Lien minor. Chirurgus paraeentefin inftituerat , fed abdominis mufculos non perttanfiit
minus ; Barthdixus cext. i. Ohfervat. ij . . ■
Ijy umbilicali , ubi Hepati inierta , atque extra illud peritonato adnata erat, MUu-
u admodum, cuca alias in adultis ligamentum potius quam vas cavum irefert, aquam quo¬
que fatis copiofam in hydropico fedo deprehendimus: Alias vero non folum, illic retentam;
fed & inde per idem vas ad umbilicum ufquc , in quem definit , penetrafle , & fnb cute coi-
leftam tumorem inftar ve&cz aqua plens illic peperiffe ', atque inde quoque in abdomei
defluxifle , eaque difrupta e corpore emanaffe, velalioquin illic viam fibi aperuiffe, & po
eam e cotpo're efBuxiffe , adeo fqpc copiofe ut totum ventrem exinaniret , aliquando obfer
mentiam invalid:E,1abe&ctarentur'& plane profternercntur : Sic Divino favore venter pau-
latim fubfeditj ut tandem plenilfitne convaluerit, & per annos aliquot fanus vixerit, iDemuifl
vero Plenrefi correptus, ac nullis adhibitis remediis, obiit. ^ ■
Poft mortem , quum cadaver ipfius aperirem , inveni venam umbilicalem , qiia: In adultis
In ligamentum folebat coalelcere , adeo dilatatam ut facillime pennam anfetis per eam irn-
mififfem. Fabrilius Hildams ce/it.i.ibferVi ir?.
REm exponam nulh hominum ad hoc tempus aut vifam aut auditam , qui anhtf iejr.
Neapoli vifenda obtigit ; Quis opinetur acerbahydropis illuvie vix dum vitam-, heduia
non lucem expertum puellum , non plenum adhuc uteri gellamen , in ipfo non tam morta¬
lis mattis quam foventis fe educantis naturz finu correptum ? quomodo enim integro jam
vivido , SC late fe diffundente caloie naturali , ubertimque vigente fpiritu aithefeo 8? vitali»
foMffimis &firmiffimis fortr
cuftodituroagalma novum, invida morbi vis attigerit & inlblens intercus penetrarit? Pro-
feff o non debuerant infeftataquattantum virium &-&cuitatis habuiffeut congenito vifeett-
hns igni ptatvaluetint : Sed tamen ita demum evenit ut plus molitus, plusque potenriz' naffus
morbus naturam vicerit a6.fymptomaproduxerit, qtfodeft hydrops, i Itaque quod difficile
vifam eft , id plane neceffarinm St verum apparet : nimirum ut przfidia corporis , & ad hzo
fpeftans omnis apparatus labefeSati piius ffierint, quam fcil, incredibilis ille morbi languot
accefferit : Foetura foctat abojtiva oftimeftris , diftento fic abdomine , ut magnitudine reli¬
quum corpus exuperarifacile dudffes r qui venter difciffus e veftigmfluentem affitim reddi-
dit aquam, qua patinae argentez quam ampliffimz vacuitas repleta eft, Sed totuffi peftus
eodem humore perfoffim erat , ex abdominis ( quod Femelius lib. y, pathoL cap. il. credidit)
czeis doftibus proffido illud.Quod autem oppido mirum fuit, Hepati nulb labes aut vitiuni,
nifi quod feiffutz omnis expers,aG penduHs lobis nullis , fed globofuih & obtufe non prqtup-
l£raBifirailes.aualemhmcfn«;iet .
EMbryonem mafculum immaturum, per abortum quarto vel quinto inenfe ejeaumjHv,
dropicum in utero mattis jam fattum effe deprehendi.- Hujus cum' ' ^
rem , totius corporis cutis , & capitis quoque pilofa pars , aqua lubtercutf
e vefiez ipfius &nde meatus amplus , utachi inftar in cavam venam , fui
ftrofo 6nguine refertam j definebat: P. Blateras chferv.lih. -j.p.m.yefi.
[ic , quincCdo quibus pisfctiptis icmeili
'/ifclies , citra vifcerum UfoHem , a fola vaforam lymfhatkerum difrufthne mus. l.i.Peniris
tumertd) aquis fellucidis illum replentibus.^. A ljrttfhavaridci»sjiJleatU..p.^.
§.i. A Nnoi658.difleGuimusinnofttoiiofocomiojuveBculama4.annornm, quzpetiff,'
annos Afeite detenta, indeque tandem mertua fuerat, inquanulliusvifcetisiaa-
nifeftum vitium invenite potuimus, fola aliqua vafeula lymphatica difrupta mali diatumi
caufa fuiffe videbantur : crudeliter enim a patentibus in puetitiafuerat traSaf a , Sc iftibuS
pedum manuumque fzpiflime excepta , a quibus ptoculdubio ahqua yafalymphatica dudum
difrupta fuerant: Hanefufpicionem humoresipC in abdomine colledi non parum conffrma-,
bant, nam in cadavere jam refrigerato aliquantum coagulati apparebant ,ficut lympha per
frigus coagulati folet : etfi ad tantam gelatinz oonfiftentiam non perveniflent, quantam con-
fequitur lympha ex ipfis vafis lymphaticis in cochleari colleda : Vitam autem per tot annos
produxerat mifella, propter vifcerum integritatem-, atque etiam quia per juvenilem corpo¬
ris calorem quotidie multum ferofe humiditatis in abdominis cavitatem fenfim influentis
dilEpatumfUit. De Diemerbreek Anatm.lib.i.caf.lz.
§. a. Awefex menfes mortua hic hydropica, aperta dedit aquat menfuras 30. nullo he¬
patis vitio apparente ,' nec lienis : Quid fi a ruptiotw vaforum lymphaticorum hoc faSum’
UeeferusUerculismed.lib.^. cap.r..
§.3. Quinqua^nariz matronz 1660. cedematofus tumor in hydrope pedes inflarat ut
ambulandi eflet difScultas : Moxeopiofisbydatidibusleu veficulis Cniftet pes fplendebat,
&:Goplofaaquano&e_dieque madebat, unde nonnihil tumor ventris fubfedit S£ liberior
refpiratio rediit s In pedibus veto co,piofa aqua diffluentjbus,id fingulare obfetvavimus,quod
veficula: aquofe, ubi in hac vel illa parte fatis fluxerant, lubfiderent,& adipofa fubftantia fla-
vefeens remaneret, quz cutem deturpabats Abradebatur eadem levi conatu a Chirurgo , fei
non fine zgtz dolore ,.propterfubjeSam cutem patulam&: veficulis jam denudatam: Qt a
vero non abludant Prqfedorum recentiorum cohjeSurz, in Lyaiphanoftra aliquid amplius
latere quam Iplendida fronte ptz fe ferat •- Id notandum przterea ultra ulnam noftram ab¬
domen matronz hujus 'Conftriaum,quamdiu pedes ubertim forum profuderunt, At folflino
hyberno, accedente moerore exFiliz obitu, proftratisviribuslpontcfuppreflus finiftri pedis
fluxus , quanquamin dextro quoque crup.erit,aui9:is tamen in abdomine aquis,brevi poft pb'
eide frequentibus leipothymiis ptzcqdentibus, copia aquarum peftus quoque angufUntium
exipiravit : ,
Ex apartb abdomine 24. menCirz noftrz aquarum pellucidarum extradz , haud male
olco.tmTa.Th.Barthi>linuscent.6.hi^eriaS4:
§,4^ 'Hydrops cftcolleflioprztcrnaturalis Lymphae ferofiotis -• Pars afiefia eft abdo¬
men , & fepe totam corpus , oumesque ejus partes : Caufa proxima efl; Lympha ferofior,
quz teneHula fua vab erodens , & fic extravafata graviffimum hunc morbum zgris infert:
De Ventris Tumore, HyJropCi 42}
Pinperrlmr cujufiamftEmina', plu<qnam quinquagenaria: , cadaver hydropicum diffecui: ^
lacundummihieratinabdominevidere^T-fflB# deinde gelatinanij
3 concretam , randem duram & ftcaromaticam : Licebat ehim cerriusmihi judicare de Hy^
^gpij^cracaufe: Oinopola hydropicus , ultimum rentarevoluir remedium, nempe para-
centefin : Inftituimus illam noftro modo, & permultos dies inde levatus fe fere putabat ia-
jjum ,fed nihilominus obiit: Non licuit nobis abdomen aperire , quod dolebam : proculdu-
bio enim eraffior lympha: pars ibi reliSa mortis ejus fiiit caufa. Multi curari poffent fi ciciiis
paracentefin admitterent. P. Babette trux. lib. 3. caf. 4:
IUJlitifimas fxractnttfin itoflro modi 3 Quem eUB- craa.i.cap.i.Nigrus feans ob farta fufpenfas, qni faa
dem cenfco cam co quem proponit Frtnc.dt Ic niffimns vbietat.in mcfcnretio atumas dteitetyo. cx-
BteStlviKS Ptaa. Iifa.i.cap. 1 7.§.i8. FeBinandum cB, bibuit in glandulis exiaentet ; prsctet eas.toiidem fete
iMoiti . ad paracentefin, non quidem iUim vulgarem, extetnz intefiinotnm , ptacipucqne ctaffijtum tunici
pVticulo plenam , verum novam & tntiffim.-in per adbzrentes tumores . propria fingoloi membranula,
_ /„,«m .fed cavam. 8c blande ouaitd cit- caia!damvefit2eina,r - -
§. y. In abdomine nervos & plexus ncrvofds , noii Ibluth fero copiofo inundatos vidqfed
etiam illos ipfos aqua , tenui membrana coercita, veluti gelatina incruftari: Ih pedibus ve¬
ro , a planta ad coxam ipfosque lumbos cedematofis, vidi cutim, pinguedinem, membra¬
nas, imo ipfosmufculosinftarfpongiaraquaturgidiffimz maduiflcj quz largiffime vulnere
feao, exftillavit, Ijac.vyefferus Differt.de Afo^kvUf.^t-L.
APPENDIX:
Hydrofis Afeitis & AndfkrcA gener itie ojlexfa fer exferimentum irt c ane f alium , 'vexam cavim
illius yficiiaue intherace faUa , Jirixgexde filo , unde moxixtumejcit abdomex vel habi¬
tus corforis, i fero ex ea exfudaxtt.
PErforato dextro latere thoracis sanis i infta feptimam & oftavam eoftatn , paulo infra
regionem cordis , & immilTo digito venz cava: fitus palpandus eft ; deinde peftoris
latus illud ad venam quam prope compellendum eft, quo filum ei facilius obducatur, atque
in ifto peftoris fitu arde ftringendum eft vinculum , dein pedore relaxato vulnus confuen-
dumeft: Perado autem experimento canis mox oblanguet valde, & intra paucas horas
txfpitat .• In diffedi autern abdomine inagna feri quantitas innatare confpicictur , non aUtef
quam fiafeitediu laboraflet , quod ab impedito languinis afa arteriis in vena circuitu fccer-
ni prius expertus fijeram : Haud pridem enim venas jugulares , fubdudo iis fflo , in carne ar^
deligaveram , & poft aUquot horas, partes omnes fupra ligaturam mire intumcfccbant, ae
intra duds dies canis quali angina fuftbcatus interiit : Toto hoc tempore non folum lacrymi'
copiofius fluebant , fed & plurima faliva ex ore profluxit, non aliter quam fi mercurio affuai-
pto fluxus iUe concitaretur.
Poft obitum cutem ejus a partibus tumefadisfcpafavi, atque expedavi ut partes turae-
&d2 fanguine extrava&to turgerent , fed aliter omnino evenit, fiquidem nullum vefti-
gium aut colorem fere languinis obfervare potui , ftd mufculi omnes & glandula fero
«mpido maxime diftentz & admodum pellucidz apparebant : Quod clare arguit ex
«onfttidionc venarum , cum linguis ab arteriis ih venas ttanfire nequit, letum utcunque
BoxetiAxatom. Tom. IL N n i fe'ecf-
424 Anatom. PraS. Lik Ili; Sefl; XXI
fecetni ; utpotc velu^ ;n jjltro meatus apertiores & poros configuratos & aptiori
quos fluat : Craflior autem fanguinis pars propter raeatuum difproportionetn i
in illos recipitur» & propterea intra vaia fua ftagnare cogitur. Quantum hic a
Anafarca: caufas inveitigandas conducant aliis judicandum relinquo. Richardus i
deCordecaV.i.
Hydrefs quanquam a Ijmpiaticts vaps aliquanda enatur , It s dem tamen integris et
fieijfe experientia conflat.
HOc advertere oportet Afciten non ex ruptis Lymphaticis femper, fi ot
quam , provenite ; Quippe plurimas oves hydrope pecoris atque abdom
aasdiffecui, in quibus vafa lymphatica ita turgida & repleta ubique inveni u
magis : Adeo ut fi quis venarum lymphaticarum hiftoriam plene abfolvere in animo
habeat , nulla corpora ad vocum ejus &c propofitum magis cefletint. Richardus Lrwtr trar
Batude Corde caf.t..
— Uando Hydrops Afeites a venarum poristecla- tinAa, qualem immenfa copia coageftaiu vidi iualv
De Ventris Tumore, Hydrope. 42 f
l^prodacnntur, Hydatides appellatz , quibus hepar interdum' intus i fed frequentius fo¬
ris; nonnunqaam etiam mefcnterium ,alia:que m abdomine partes fcatere deprehendun¬
tur : Hajnfmodi vcficas plurimas ( alias, ovi columbini , alias fere gallinacei , multas mino¬
ris magnitudinis J in fufpcnfi furis cava hepatis parte demanfttavit anno 1647. G»f. Strutenus,
Nos in mefenterio eafdcm aliquoties in Nofocomio Medicina: ftudiolis exhibuimus: Ibi-
demque etiam hepate cxtrinfecus veCculis aqua limpida repletis fcatentia invenimus, c quo¬
rum numero vari*‘dudum antea difrupta: , ferofumliquotemin abdominis cavitatem' Uiftil-
laverant, ficque Afciten induxerant.
H lm fufinuiitm Afciten nunqnam effloefis, aut veScuUs inter tnembtanasefiicftjautttt-
ge^crari fine aliqua inietiomm paninm abdo- ptis penitus membranis integentibus in abdominis ca¬
minis roloriooe continui, a quacnnqne caufa indaga, vitarem delabitut.ftirnndat deDumtrbre^AiatJili.
Er eotom featentiam rejiciendam umfni qui docent iMp.iz. Non multam abfirailcm generationem Afciiis
hnne affeSum grnetati pet vaporam , e vaiis interio- tradit Ftiitricus Leprarus Inttodug. in medicam p.7j,
tnm partiam exhalantmm, in abdomine condenfatio- In Afcite magna elt hepatis imfieciltas, major qiioq;
nem in aqaam , ciim illa exhalatio in qaibuslibet hd- obUrugio vaforum lymphaticorum qua in Anafarca:
minibas continue procedat,S: interim Afcite, in pau- ob quam bumoiis aqcoli,tam i Liene quam i reliquis
eiiHinis;contingat : Ruptionis autem hotom vafbiara partibus cam fanguiue tevettentis , maxima copia iii
vatiae poffiint elie caufa: , fed ptteter violentas exttin- hepate cumalator ; qni hnraot amplias intra hepar te-
fecas irruentes, maxime frequens cau& eft , vel erofio tincti nequit, exitum libi quatrit , maxime circa latera
abactibus humoribus, vcl eorum obfttuftio aut com- venae Potta:,qao loco vifa funt Lymphatica , & vel iA
pteiGotEr hancob eaufam fatpe contingit Afeites ma- omentnm eb loco duplicatum, vcl fupet illud in cavi-
gnis helluonibuf ac potatoribus , quos crapula quoti- ratem abdominis efFunditut, a quo ventet fenfim inta-
diana infarcitjqui a ctnditatibns hinc geBitis.ant mul- raefeit & targcfcit:Tandem vero ubi ab humore effufo
debilitatem & obfttuftionM incortunr , unde vafcula domenin confenlum quoque trahuntur ,ctora eotam
ftantar,ai lymphaticum liquorem folito modo deferte ma mole acquirit: Erid.Lep!ierm Ixtrcdda ttudse.p.^p
& exonerare nequeant, qui^ptoinde e ruptis vafculis
Observatio. XX*
fentris tumor oh ruagxum aquarum ooxgeriem , ^ tumorem ixfgxem in eo indufumi l. A feri cepit
cum crafo mucohyfochendrtt loce carnis replente, i. Afites in muliere gravida tx.fuperfatatione
judicata. 3. Ab aqua cruentain ahdomine,EtmafdcaTnea ventriculo aliifque partibus- annexa. 4,
Ah aquanigrain ahdomine,materia niff a in ventriculo. ^.Apureaquejo abdomen implente. 6- A
purefacculo inclufo ex propendentia diaphragmatis efformatp. 7. .ab urina efufa e dijrupta vejica.
8. Ah aqua cruenta cum corruptioueintepnotum.^. A facibus exulceratis intefiinis in fbdemen
effufts.ia.A pureidreplente.u..u..Apure ex thoractinabdomen effufo.-i^.vp. A fanguinei» id
effufo. ii^.kbaqHa copia, mucointer intefiina ^ mefcnterium , acglandulofs corporibus inter in-
tejii»a)^mefenterittm.i6. ...
§. Onjunx Pellionis permultos annos extretne turgidum fellans ventrem, cum coti-
fumptione totius corporis, fato cedens fuit fetfta.
In abdomine ultra amphoram menfuia: noftratis , aqua continebatur ; qua exempta in¬
ventus eft Tumor infignis & latus , cute valida circumdatus, & eminentiis pluribus przditus:
Ha: feda: & aperta: pinguedinis fubftantiam ementiebantur: dextra pars referta erat humo¬
re inftar glutinis albi ; Siniftra veto ctuore lento, fubhigrb ,' foetido ; Hepar vifum exiguiim;
bene quoad colorem 'difpofitum alioquin , ficuti & Pulmones , Cor & Lien , vemih laudabi¬
lis fanguinistie gutta quidem. ObfrvaiioGeor^iFalrnt Medici Ndrici.
§.i. Ex me quztis qui Leucophlegmatiam ab Anafarca drttinguam , An diverfs firit, di
fic 4. fpecies hydropis numerandi ? Nego, fi enim qua: vel caufis,vel materia, vel alia rafionS
differunt, novas fpecies conftituent. jaminfinita: pene hydropis fpecies etimt :Leucophleg-
rnatia mihi falcem motbi materiam indicare videtur, & Anafarealocum,quz tamen imi ca-
demque fpeaies jute cenfenda fit, u«de & alias Catafarca , & Hypofarca , Imo &; (Sachexia
dicitur ; Vidialiquandofucque adeo diu , feftum hydropem , qui hypoctendrii 'tiibiple^
rumque hydropici in augmento valde doleiit) addobrafiq muqb lpco c^nis'' re¬
ferta, habebat, colore albefeente ut quis laridum eiPcjura&t , tam‘b^iil'o6ncreta iutuitai
hndique Cohaerens k>co eatnis erat : Idem etiam., db qiiq loquor j injffniftro cordis. ventri-
eulo pituitam habebat equetetam, peeuliari funica'cbnc1u(am , digiti craflitie i qiiz cum tu-
«ca me fpcaantc & jubeinte extrafla', S coitoOdiiffdiviTa eft, fi fatis admlrattSufeerlt:
^as ejus eiat 16. annorum; LeonardUsMdiusmCiftamedicaHornungtipiJi-vP:'
§.3. Edidit anno 1657. non proculabutfec-Lipnmulicr“cujufdamruftici, filium', Si, Yfiti
^ftea coiligerelicebac ex eventu ; inhoc ipfo puerperio reddita fixit hydropic-a , forte ob
luppreffas purgationes puerperii , nec ipfa aee marito ahimadverlcnte; C^idfit? clapfci
Boncti ArnUoftio X oni.I I. N n 3
Anatpm.Pra6;. Lib. III. SeQ:.XXi.
.trimeftri abdomen hujas^g*nscin feftigiatuin attollitur tumorem, non fccus at^e fclet
fieri in ingtavidatione ; «juo tumore con^e&o ab obfteirice , manu leviter aljdonje,
comprimit , & e% obfcuro aquarum' hydropicarum motu decepa , exclamabar leftare
adhuc foetum in utero, fupetfcctatione conceptum, & ftatim Medicum cum Chiiurgis
accerfi jubet, interim moritur hydropica mulier f Ne autem putatitius fcetus yits peri^
Ium aliquod pateretur , os gravida:, ceu putabatur, impolita clavi apertum tenuerunt ;
Simulae vero corpus hydropica diffeftum, ftatim poft primam diffedionem tam fccdda
humorum colluvies profiliit , ut adftahtcs abire coafli luerint : Tam certum lignum eft rei
cujufdamin abdomine motus , vel pro ingtavidatione vel luperfoetationc concludenda! Si¬
quidem tumor ifte abdominis, non ab expanfione uteri , fed a collcaioneferihydtopicipro-
veniebat, qui ante feaionem obftcttici tantopere impofuit. Z>. ^mmumiusy Jied. Lit.
^e>iftsiimilcelliin,CHrio^saiimi6yi. ehfervat.lks.
Hinc conte» H/fpKr.l.defeptim.Pattaconcludo.i. motus in dubium vocatur,qaid cettitndinis amplius
muliciibut fidem de partu vcl fopetftrtatioBc tcftabiti’ j.Falfom & aluculate eiTe os gtavHie apej.
pmoino elfc denegandam, a.conita coir.mnnem,Signa tunj tenete claviimpofita , ne fixtus in,utero fuffoce-
ingiavidatioHisccitaiiobisnondumconftaietSienim fat. /detuiikem. '
f. 4. Decembris 30, anni 1673. ofFerebamr nobis cadaver mulieris 24, annorum;
In aperto corpore Dom. Gerardus de Pemia , Mediens , & Dom. Petrus Adrieni Chirur¬
gus , nobifeum obfervarunt fequentia , i. Occurrebat venter imus infigniier diftentut,
uno loco mollis, altero durusatque renitens , quamprimum integumentis externis lenta
manu leviter difleais, ad ejus interiora pervenite concedebatur, aqutelanguinolentie ma¬
gna effluebat quantitas , quam non tantum ventris cavitates replere inveniebamus, fed&
ad externorum extenfionem plurimum contuliffe : lenta fatis erat , illa imprimis qu^ cit-
pa lumbos & in pelvi detinebatur , foetotis non levis particeps: Hac yalcnlo fpohgiifqup
ablata , reclinatis integumentis diftis , ad confiderandocum exadiius examen pro&ndius
jufto dilTeftis, Tumor en,orm% in hypogaftrio, atque umbilicalis regionis parte fuperio-
rehzrcns, animum, oculos,,imo manus ipfas fui ad confiderationem commovebat: Va¬
ri* hic figurae dutiticique , quandin beneficio omenti ( cujus vix reliqute aderant ) diver-
-fa: partes fibi hic jungebantur , hoc enim leviter locis variis foluto , ventriculi magnampat-
tem, inteftini aliquam portionem, ipfamqueexcrefccntiampr*ternaturalem ad conftitu-
tionem ejus concurrere obfervabatur-- Ventriculus ab alTumptis latis turgidus , fimiliterac
inteftinum chylo repletam: licet mollitie fingulari , materiaque contentx , quoties pre¬
meretur , mobilitate , non parum femaaifcftatent: quale tamen inteftinum hoc haberi
debeat dubii valde harrebamus , eo quod an & ubi ventriculus ei jungeretur notare haud
liceret; duodenum autem id pronuntiate, fublimis valde fitus , atque omnino pr*tct-
naturalis contrariaretur : quod enim jufto natur* ordine inteftinis aliis luo modo liiccum-
bit , lumborum vertebras oblique accedens , adeoque in occulto latens , hic fe primum
oculis npftrismanibufque offerebat; Anceps h*c res certior evafit, poftquarm per fort
'meii ili ihteftino difto , circa renem dextrum faffuin immiffns flatus , & furfum ad ven¬
triculum oblique deorfum , vel tranfverfo potius duffu ad inteftina reliqua excurrens, SC
continuationem ventriculi cum inteftino excrcfccnti* diffa: inhzrcntc, imq hujus cuna inr
teftinis alus, & quale hoc inteftinum 'haberi debeat, pateflteeret : Exctefccntia ip6 >
'ptxdipuam molis hujus partem conftituebat , infignis adeo magnitudinis erat, ut etiamex-
tracorpuslibtarum quinque pondus exhiberet.- firmiter h*c undique vicinis partibus co-
hzrebatjhepatiimprimis, ventriculo, inteftino duodeno, ipfique continuato jejuno, ex
latere dextro ad liniftfum le extendente , imo & lateralibus abdominis ' partibus mpUi-
bus , qu* inania dici Iblent, necnon ipfi colo inteftino tranfverlb duSu eidem aesumr
benti, ufiionnifi violentia , cultri maxime ope , feparari debuerint : .Omniuifi autem arSif-
fima unip' cb loco obletvabatur , ubi melenterii principium conftitui Iblet , circa.lumbotum
vertebras fiiperiores hac parte, «jfinficoUodifleaa, leparatis connexis aliis modo, indica¬
tis ,.maljam totam ciim annexo pancreate c corporcaufetre licebat : Partibus diflisqua®:
Su adhuC; unica ri3"a1& h*c , ciurioliim valde , qualiter vefica hilaria le exoneraret , notate,
quandoquidem eaih^dlbs' augmentiim Ihinens ; anttqrfum vetfus umbilicum le extendens
it iqieftinurn dubacnum , &cum’eq daaum bilarium e' Ipco fflo naturali deturbavetaP
non fanmm inteftinum , led & duaum in majorem longitudinem, extendi nqceflatinnl
omnino ^t, bbfervabamufqueadbbqueflatnin vcficzluhdum, pqftquam bilis per fora¬
men fakum cxprel& V immiffo , hilarium hunc poram mire longitu.^is jmo &jcap^f itatis:
Exten^bat fe anffaauofo quodammodo du^ ab hepatis parte 'concava qd finiUram
mafli 'partem , ubi Pancreas maffi ipfi uniebamr extremo eo quod in ftatu naturali i°tc^
ftino unicum , ubique firmo nexn eidem cohxrcns, hinc oblique ad inteftinum jejunwn
De Ventris Tumore, Hyiropfe. '41^
flooil mt& parti anterion , afl: liinai inferiori connexum diximus , properare
quod licet oculis noftris fe haud febjiceret, ©b difle&fm duftuni eo loco ubiPaiicrees liiafe
^jungebatur, maxima tamen ea copia bilis, ^uam in aperto intcftini jejuni princ^io maf-
cotmcxo rcperiebamus , imo & duaus iplius , eo loco Ubi ab&iffas , capacitas ea’qui'TeI
digiti minimi ^icem excieret, id dcrsoaftrare videbatur; alba feil.&lads dura, quafi ex
plurimisvarise figura: corpnfcuiiscancretis compofita, ficUt pro fteatoroate verojdit-lcinho-
fo magis, omnibus habita fuerit : Durus licet hic abfce£Rls,pars tamen ejus deXtra mollis fitiSj
adipis veram formam ubique fere referens : fere dicinms , cnm non uiio loco ^risiiofa: fc .
proderent ; valalanguinea haud qnidemin eo notabilia , fatis tamen fanguiriis Husmsrj thaffa
ubi diflccabatur , obfervabilis, ea adefle indicabat: - V ; ' ^
Abfceffiii huic fimiles illi qui in Hepate ipfo occnrfebant ; finonrnole , fahefflfebftatii
tiz conditione, haud notabilis hieproturberanda, licet aqua, parenchyma ipfum 'in aKe-
nam ejufmodi fubftantiam lods variis degeneratum videbatur : Ablccffus fe exhfbtfbaf
fimplex ,-aft fatis magnus , in parte Hepatis dextta , a convexo fe extendens ad fimniif,' 'du¬
plex in parte finiftra , fic ut unus in gibbo , alter in cavo : Lien in hoc fabje^o exrgudi ad¬
modum , parenchymate bono praeditus , tunica vero ejus , ea parte qua fpeftdiat latiis', Cui
epam arfte coha:rebac, infignem craflitiem adfumpferat, imo callofitatem, Cc ut cojifi-
■ftenda , aique ac calore, arteria: aortq truncum in bove referre videretur :Tlcn dextef be¬
ne fe habebat, aft in finu finiftri , valde parvi, preter arenularum cbpiani infignem , occurre¬
bat calculus durus admodum , fatis magnus , extremo uno obmfo,, ureteris pelvi : quatiiof
aliis acuminatis , totidem fete tubulisinfixus: Tefticulus uterque exiguos valde, rubicundus
admodum, aefi inflammatione gravi correptus: In vagina uterina: principio, paftc- 'cx'qa£
inteftino incumbit , Excrefeentia aderat , eo loco ubi utero cohstebatj fibrofa, alias gan-
grxnata , condyloma verum mbrito habebatur : Jam a 14. annis mate fe habuerat mSief
ha:e , conquefta femper de przcordium dolore &fumma gravitate , imprimis ab abfumpro
e^aofOiXisi.GerardmBUftm ohjerv.medic.il-
§.5. Sartori vomitu remirtente vciitcr fenfim intumefeete empit , In abdominis capaci-
tatecopiofa aqua nigra reperta foit.- In ventriculo continebatur ad inenfutam unam materii
nigerrimapultisinftar. riui \
§. 6. Aperui corpus mulieris cujufdam in nofodschio, qua: gr-avidatn fe efle dicebatj
verum longe aliter fe fem habere in ipfa apertione vllhm fuit : unica eniin punflurp ■cultello
prope lumbosfaSa , prodire catplt aqua purulenta, atque ih tantum fffitida ut nemo adftan-
ftium faetorem ferre pofle':quo pure aquofo evacuato , '& abdomine in formam crucis aper-
to, tota abdominis capacitas , omnia etiam inibi contenta , copiofiffiino pure tanquam
membranis obdufta atque inveftira-ftrcre ; ita ut alterum ab altero feceriiere & dijudicare
vix licuerit : Inteftina ita erant ad luperiora tetraSa, ut vix mediam abdominis capacitatem
implerent: Hepar erat omnino putridum. Ventriculus ut inteftina contraSus acanguftatus;
Uterus in loco naturali fitus , vix nucem juglandem rn3gnitudine a:quabat: ulterius ob ni-
mium fcetorem indigare non licuit, ita omnia erant gangra:nata , vel potius fphacclata,
hE»d.Baltemiin«neobjerv.A»ot.fd/j.^i. ; .
§. 'Puello trimo, dylpceaaSe9ro,taffificea, tandein abdomen^mire increvit : In fini-
ftta parte abdominis propendentia inftar facci pbyiabadpurulentia' referta. Vtde ttt.de tebri^
fe»j. In abdomine aqua nulla. .....
§. S. B vefica difrupta, -Urina in tofum abdomen-effiulai venirem ante mortem intuifiuifle
inquodam vidimusjindeque Tumorem illum profcftuoi poft abitum feflo corpore depre¬
hendimus :,quod ei bene poti humique^ati ventrem alius quidam infiliensveficamex cbtie-
tate diftentam eo impetu ruperat. .
EXutetibus diC:optis,-aupqaomodocaDqao apCKis, -drppemque ab ca canfa. induci temporis fpatio
fetoqueinde prodeuBte idem accidere pojSc, hy- vetifimilceft. -
§. 9. Holplti Leonis argentei, in vjco IJ. Jacoby nventa fimtfyderata inteftina & omitisd
corrupta, quafi fuggillata .Humor plurimus cruenms Si loturK carnium faturatx fanguine fi-
Sa]is:HeSeriusadcdp49.lib^lJemorb. ,,
. IO., Urinam veficajpepforata in|vehtris cayftatetn prqflaere.aiiqi)ando a tne annota¬
tum • Sed& alvi texdfementa vhlneHtdj. inteftinis ep quoque de^rti poffunt, - Vxorfuic
Medici formofa & vivido corbre: prtedita, car^pla fatis pinguis ; hic, concepit,-
pepeiif, fed foetum nec plene geftatum ,nec vitalem : Poft partum ventctnqnmodp
noa fub/c4it,fed & paulp. poft afi^bf feftus 'effij ampliufque quam prius intomuie : Su-
^icio nata effi epiteaps efle' in veritre! aquofos humores ,tametfi fidei color non mutatus
«aitatcmvifccrum pra: fe ferret ,' nec pcdcs.qnpd fzpc hydrppidsaccidit ; tumerent i 5:
oiinse fenorum fimiles : .Exhibita 'qUahdPqtte initio hydragoga ;■ verum ab his nuila aquofi
. • .... ' ,Nn -d;;- , L-..humotiS
Anatom. r raS.LibJII. Se^.XXI.
fucceflit purgatio , fcd torfiones admodum molefta:. In hac mifctia d
ingeret : Mirabantur omnes ventris tantum tun
)i notis in urina apparentibus-. Acceffit fucceiTu temporis refpirandi difficulta
increfcens , ac moleftior faflra, undemvita: impofuitfinem.
quales in cloacis , eg
quodfolum a tantis fordi
Nonlicuit in tantis ibrdibus mtcitma eximere , & diugentius perquirere ,
eft jfordes iftas noa aliunde quam ea: vulneratis ac Izfisprofluxiff
ria aut modo in hunc locum pervenite potuerint : Dedonaus cap. i^.obCerva
§. II. Juvenis quidam robuftus , annorum 14.. cum meflis tempore lub Sole fetvcn
tiffimo meflbtem egiffet pluribus diebus ,' & quadam die propter fitis vehementiam aqu
frigida derepente fefe ingutgitaflet , febre continua correptus fuit , ex qua male curatui
in cachexiam incidiu itaque nunc tertiana nunc quartana laboravit : Pott menfes oflo
quum 'ex morbo ifto diuturno vires plane profttata: edent , omnesque partes corporis (ven¬
trem excipio , qui admodum inflatus erat ) imo& ipfa crura fupramodum extenuata efleat,
e vita difccllit :
incifo cadavere ,ia vacuo ventris pus album bene digeftum & minime foetidum , { qua.
le ex abfcelfibus emanare eonfuevit) inveni, ultra libras ii. medicinales,- Vifeeraomniaea
qua fieri potuit diligentia inlpexi , Ubi vero genita fuerit ifta materia potulenta inveftigstc
non licuit : ulcus enim nullum, neque finusautfimile quid repertum ell-Splcn tamen & He¬
par fcitthofum ponfpicicbanfut , reliqua interiora fecundum naturam ie habebant, febri-
hic nuUi abfccffiis.alcetisaut finns deprehenfa fuetiot
§. II. Alter diuturno morbo e medio fublatus , 'cujus venter in immenfum excreverat,
cum aperiretur , pure aliquot pelves aincas implevit, quibus Chirurgi utuntur ! in quo puh
mones unius lateris in pus erant converli , Nulla audkn corruptio in vifcctibus imi ventris
deprehenfa. platerus ia ebfervat. - -
§, 15. Ventriculum in puero quodam phthifico , tribus foraminibus exefum , feptumque
illius foramine amplo perforatum a puris copia arque acrimonia, quod ex thorace iri ab^
domen defluens, has partes & mufculbs quoque abdominis ad fuperficiem uique coris
erolerat , ubi vefica fiiblivida circa umbilicum ,' ea regione qua pus libi viam ad exitum
facere nitebatur, apparebat, deprehendimus: Quam retn admiratione dignain inagis
ftupendam reddebat, quod puer ante obitumhon 'Contabuerit, fed bene hab&us 'adhue
exiftens , nulla alia afFeSaUm indicia externa quam quod ventre erat inflato .& fublivido , in
quo vefica fubnigricans ; circa umbilicum',' ea regione qua pus fibi viam ad exitum facere
videbatur, eminebat oftenderit. Iamtih.P..obferuat.pag.^^6,
§.' 14;' ' Hydrops trifariam dividitur , in tympanitidem , anafarcam & afeitea : qiiartaffl
fpeciem addit exfanguinc recens in ventrem efilifb.- Exemplum dat cuiufdam
herniofi,quiexrepentino'hqc tumore emortuus, nullamoftendit ejus cauiam pritet lo.
De Ventris T uniore, Hydrope. 42 ^
fi; ilterios vero ventrem elevaverat tani impenfc pronus in tcrratn cafiis , ut videretur
afcirc correptas : Verifimilc cft hos repentinos ventris rumores fuifles vel a fanguine ex diC-
ruptis venis cffiifo , vel ex fpiritii difiuptorum inteftinorum; Simile quid vidt afudBeame-
piumctf.76.TalliusL-L.cafi.^o. . .
§. 15. Hydropica: faeminz in umbilico fuppunifta: , non aqua pellucida fed dilutus
linguis erupit ; Cum aurem quidam inconfulre rctuliflent in fc^lpri vim s & in fanguinem
cfe(3a cute cum aqua hydrotica commixta, evicit hos falfitas, qubd ejufdem poftmodum
demortua: cadavere diffcfi:o , toto circum abdomine vifus eft exundans idem albidus cruorj
Severims de Abfcefibus
§. Fcemina quadam in hydropem ineidit, aquo tamenDeibeneficio & m.ea ope¬
ra, (ut quae ab omnibus vicina partui putabatur) fpatio quatuor feptimanarum conve¬
nientibus medicamentis fuit liberata , ita ut in publicum viciffim prodire potuerit , Ibla
duntaxat infimi ventris exigua duritie , inftar faxi durifOmi , remanente; verum haudlon*-
go interjeSo tempore, ob craffam vitlus rationem, menfiumque inordinate fluentium
fuppreffionem, recidivam experta eft, a qua tamen ob vitium debilitatem & cachexiam
denuo contradam ( utpote quum recidiva: ut plurimum foleant deteriores efle prioribus
morbis) liberati non potuit, fic vitam cum morte commutavit. Cum infimum ventrem
inftar faxi ad tadUm durillimum haberet, in hanc deveni fufpicionem in utero forfan aut
aquam colledam aut aliud quippiam p. n. latitare ; quod pofttemam curam vel difficilem
nonnihil reddiderit ,vel fomentum fubminifttarin
Cadavere difledo aqua ftatim profluit ubertim , & fine , quod fion caret admiratione,
univerfa inteftina quaquaverfum , Scambo latera, circa diaphragma, multis millibus gra¬
nulis, inftar fuum grandinofirum , reftrta vifebantur: infupet etiam Ipatiufn illud quod
inter inteftina & mefenterium , cui annexa hatrent, interjacet, mucoquodamvifeido ,ge-
htina: colorem ac fubftantiam referente, repletum fcatebat: Reliquavifccra,(exceptofo-
la pulmone, qui in locis quibufdam quoque granulis infedus conlpiciebatur, ) omni labe
fenfibili carebant : Cartetumdifledavefica fellea, lapillum magnitudinenucis juglandis re¬
peti ; Ad uterum deveniens , nihil eorum de quibus fufpicio erat , fed parvum ac flaccidumj
craffumque fanguinem menfttuum invenis reftitantem reperi; Eerfiias Tsm.-L. lib.\. eb-;
ferv.^j.exBilgere.
INulim*mulid miUibm grtnulis ) tViSii Pathol.ee- r4daraPorarttaa.de Glandulis inteftlDorum.Har)?/#»
rebri,cap.9. ait in Phthifici cadavere vidillc fe inte- l.c. ejnfoiodi granula per depravatam concoaioncra
Uiais majotibus exctcrceBiias quafdam carneas, inftar hdu fuilleiubi partes ctaftiores indigcfta; per aduftio-
auriculatum mutis adnaias : atque in alio labido fi- nem buieinalo occafionem prirbuervot, tenuiori fetO
mile quid fc obfetvaffe : Rationem teddit , quod in intetim intcimediis fpatiis abdominis colieao.
Fbthificis nutritio , licet circa partes folidiores Se ex- In vefica fellea lapitbim. ) SeheHkite ex Kentmanese^
tttiotes dcficiat,aliquando camcB interius, prope fuc- Fariu/» & aliis , de calculis cyftis fellea: multa exem-
ci «atriiii fontes plus debito perficiatur , proinde ut pia profert , ubi tamen hydropicae affeaionis mentio
epiphyfes non naturales fupetflu* cxcrefcanc : De non fit , quam ob caufam ptoduaionem hujus calculi
Glandalis naturalibus & ptzter uaturam.Vidc f, Cm- fepatacam ab hydropis origine dicerem. Hcrjlius ibidi
S. ly. Cuidam a diuturno morbo venter in immenfurn excrevit , quo poft obitum aperto
pus copiofum exiliit , quod ex thorace manafle illud indisavit , quod nulla vifeerum corrup¬
tio in ventre inferiore reperta , Pulmones autem unius latetis penitus abfumptL
Obseb-vaiio XXI.
Hjdrefs a vejiculis membrana adifofe adnatis , lumborum regioni adnttis circa Jecoris vitium, h
Ab aqueis vejiculis multis conclujis intra omenti fubjiantiam. i, A binis vefeis inter feritonaum
^ inteftina latentibus, i. A pkribusveftcis inter peritonaum^intefiina./^. Ab vejitis varia ma¬
gnitudinis circa mefenterium. 5. A vejicis vifcera omnia imi ventris obf dentibus. 6. A
multis veficulis propria tunica, conclufis. 7. A vefeis mejenterio , peritonao , intcjlinis , cm-
nihusque vifcerihus adnatis. ly.S. A fef cis variis abdomi»is\locis dijperfs. $.iq. Avis-
tio lectris vefculis ohftti. II. ix.l).- A Iqmpha veficis conclufa. A crebris vejicis in¬
vicem coharentihus, inter peritoneum Oculem abdominis, ij. A vefculis inter abdomen &
feritonaum ag^egatis.16. ■
S.l.T Nter cadavera , quz haaenus pro more in Academica noftra recepto, hyeme quo-
A tannis mihi diflccanda incubuerunt , Anno 'idya. menfe Januario unum mihi cbtigit
mulieris cujufdamfcxagenaria majoris, macilenta: , fufise, qua: afeite extindfa fuerat ; in cu¬
jus apertione fequentia notatu digna fc obmlere. Removendo imi ventris integumenta
communia, cuticulam paflim a fubjcfta cute feparatam, perque hujus poros ferum trauffu-
4-30 Anatom. Prad. Lib.lH. Sed. XXL
dans deprehendi. Quin & membrana pinguedini itibfttata hic illic Hydatidibns Icatebae
pra: ezteris vero partibus frequentes inlumborum regione conlpiciebantur , ubi ferofus hn!
mor diuturniore mota condenfatus.gelatinamfpecie referebat, cute circumquaque livida,
corrupta , ferum, tenuius copiose tranfmittente. Difledo Peritonaso , hepar quidem & pa
creas lua quodque magnitudine , figura , fubftantia atque colore, pro artatis hujus rationt
fatis naturali prarditum repeti. Lien quoque quoad harc omnia naturaliter habere vifus efe
uua excepta magnitudine, quafabammajufeulamnonexeedebat: Sed& membrana
Ium inveftientis , partem circitet fextam , putre ferum exederat. Contra foramen in jejuni
inteftini principio, quodhie du^ui pancreatico pariter &poro bilario coramunecrat tan¬
ta repertum fuit amplitudine , ut digiti auricularis liceret immittere apicem. Denique' V©!
narum , Arteriarum , Netvorumque divaticationes huic vifccri infertae , breviores efle vide,
bantur quam pro natura: lege.
membranam Omentum diflam , in cadavere eujufdam mulieris
obfervavi multas veficulas intra particularem pelliculam per Ic aq
per fubftantiam omenti dilpetfic.
De Ventris Tumore^Hydrope. 4|t
^ffiirAiithjdatidiisui>«^oeimtm-:HjiUudtsiSit merus tgrijhs eji , at dacent/trum numerum excedtref,
^JUuet druerfe videntur ub iis,^ais per meatas uri- idqae per plurium dieramJjiMium , & fc emuhio euro-
eerus& anum ijueijae excerni alujuande etfervavi- tus eft -• terre ^uia Ijmphatica va/afere ubique fefi dif-
xsus : Hevejica fi extrorfum ferantur ,Ci in abdomine fundunt , hinc efi qued ejufmeds vefiea in emtubus pene ■
Iqdrepieerum eempareantax his apertis , duarum vel partibus innafeuntur , mefenterio, peritoneo , intefiinis
fiiumborarumfiaeio non rafdrphu aquiexfudat,quam eSrc. De his veficis vide Schplia aa obicrvat.i. feflio-
potens hydrotieum perfnteiram nollem exhaurire vale- Bis 13.de Excrememis 3lvip.D.Sj fetofa: ill® aqus (iH-
„t.- Exemplum affert%inerms eb fervat. exeerptarum qnit, RolfinkiusWh.q. Epit.mech.coE.& ccgnofc.cap,
xliima, K\i&\Qas,u\i,quidamhjdropicusfaaas^fcef- 9,) i lymphaticis vafis non fepaieniBt.aqBfcteniboi
OBspafius efi in dextra parte abdoininis,eeque apertodu- & uteteribos attrahantur , reftitant in corpore ; & iri
finitus propemodam , vefieularnm aqua repletarum au- Afcite in cavitatem deponuntur abdominis;
§.3. Vixerat femina quatdam pauper pluribus annis dc tumore ventris qucribnndai
quouiijuead immenfam molem , cum fumm» corporis tabitudine & gracilitate diftentus eft
venter : hze menfibus omnino fuppreflis ertonea diatta femper ufa clt : quare ob viritjm ja-
duram exanimis moritur .
Sefe cadavere parva aqua: copia eduda eft: Jecur lapidofuin inventum: PUlrooneSj ob
aquam qiia: diaphragma penctraratj dimidia ex parte corruptos vidimus : Refcifto ventre
admufculosabdominis, inter peritonasum& inteftina, binas veficas. invenimus j quarum
una bovioac vefieae urinariz prsegnandis magnitudinem fuperabat : lis difruptis , tanta feti¬
da: lividatque aqua: copia mucofo humori permixta effluxit) ut vas 30. librarum capax adim-
plerct,quo copiofo humore innatus ignis obtutus eft hXVcadLat.Zacut.Prax. lih.r.. eifervat. 52,.
§.4; Laboraverat Illuftr. N. conjux quinquagenaria hydrope Afeite feptennio, qui eX
fappreffis ha:morrhoidibus ortum duxerat : Omnja renjediafruftra fuere ; nam malum adeij
increvit cum ffti clamofa , nimiaque ventrjs mole eonjunaum , ut tabefafto corpore & inna¬
to calore fuffocato a copia multa , plura deinceps celebrata pra:fidia temnens 5 eam ad mor¬
tem deduceret.
Seaocadaverej lecarfutridam i/uuentum , ita ut folum digitis impolitis difflueret : Aperto
ventre, inter peritonaeum Sc iateftina invenimus niimerofam veficarum ftmem , qua: bullae
aquatilis inftar molles & lucida: , erant inter fe conjunfta: : Et his curiofe feparatis ( quE 51.
numero erant , & ovi magnitudinem non excedebantj & difruptis emanavit limpida: aqu*
aefalfiffimae copia.tanta, ut 12. libras adimpleret .: ex hujus humoris onere calor innatus eft
obrutus. idemldedicm.frwc.lih.T.. cap.u,^.ebferViT.Si..
§. 5. Ego obfervavihydropicorum aquas circa melintetium veficulis varia: magnitudinis
iriclufts detineri) & proptetea hominem diu fervati fuperftitem, donec veficul;e vel tenuita-
tefria , vel acrimoniam induente fero intus contento , rumpantur, & illud ferum deinde in
cavitatem ventris defluar , putrefeat , reliquorum viicerum corrupcelam-& tandem hominis
interitum caufet. d^aferus Herculis med.lih.^. cap.zc
§. 6., Occurrit mihi cafus quem vidi in matrona: hacc cx fuppreflis tncnfibus anno
i«i2. incidit in hydropem : Vacuus Si cavus alias erat totus venter & abdomen ; confum-
ptaomnia: pinguedo in mefenterio nulla: fubfidit ventriculus penitus j fed. in omnibus
intus yifceribus ftabulatur ingens aquz copia , ultra menferas fexagiata : ipfaque vifeera ple-
nacrant veficis duplicatis , veluti incarpionibus eximuntur: e quibus .materia vifeofa &
iqaofa feftis erumpebat : E/ufinpdi veficis pendulis ( numerus exeelfiClet nongentas ) fca-
tebant renes , uterus , ventriculus , inteftina , cor , pericardium , hepar & lien ; mirabantur
pones curin tam longa inedia integrum fere annum petfe verare potuerit; antequam cxlpi-
teret, Ex obferv.Phii-Perfii Medici Atejiriaci.
§.7,:0bfervavi anno ijSo.in cadavere mulierjs hydropic*,intra propriam tunicam, tnultas
?cficulas per fe aquam contmentes, per omenti fubftantiam difpetfas:
Eodemque anno mulieri cuidam, aperta in umbilici regione vomica, eXcidifle vidi patteiii
«Oenti ejufmodi veficulis referti. Hipfplilus Befeus lecl. 1. defacvltat. Anatome pag. 17.
§. 8. in Pbthifici & Hydropici cadavere Bononia: inveni in inferiore ventre vifcerri ab-
“opta , atque omni fucco exhauffia, nihilque aqua: in ventris capacitate , at uljique me-
«atetio, peritonaeo, inteftinis, hepati, lieni, denique omnibus vifceribiis veficulas inz-
qnili m^nitudinc , easque aqua limpida plenas j adharentes. yokhem Ceiter ebfervaU
‘‘ttm.pag. ilji '' '
ib aqua vcGclj c6mpieheBfa,pri- iume perferau parum admedum humeris e^ndeS , ai
iet^ Ub. 4. cap. I . dc fignis & meriori namque parte vefica occlufa : at fi alterius ini
^aiacnrn.morBor.h^dr#p;«,ait,m«-W ^eciesialis shumenium impuleris iterum CuceuiemanaliuHaeutii
^utur : Iu ea veficuU quadam pu illa^erebrejbumms fee aqudsjntereutem Jiecies W levis eft : Vnde ehifn
loco ssHafcttes fien filet excitantur i, ceterum ideenusiiefieglaeruperintsviahaud '
^ lijus bydropiSjab aqua vcl
mu* meminit Areteses Ub.
^ bnmere multo referis, fint, illui inscio efi, fi sido-
ideenusiiefieula eruperint^ via haud facile reperitm &$.
Vii
43^ Anatoin.Prad.Lib. III. Sed. XXL
§. ?. Vidua Nobil.N. ad fecundas acceffit nuptias, 5£ mox a complexu conjuga
li , menfes , f qui ftatis temporibus a morte primi mariti , ad alterum ufque conjugium
. copiofe iatis fluxerant ) ad l6. Si plures hebdomades jam defiifle fentiens , gravidam fe
firmiter credidit; Sed poftca novus menfium fluxus, parcus tamen, eft exortus, qujflc
conftitutis temporibus, ut ne dies quidem deficeret , fuum- obfervavit circuitum: Dubi,
tantem itaque argrotam gravida- ne eflet annon ? ( nam fluentibus menfibus abdomen in
dies increverat ) fbeminamm quarundam aflertio , qua: fe fimiiia geftationis expertas
fiiifle tempore affirmabant, in concepta graviditatis opinione detinuit: finitis verb men¬
fibus feptem , cum nullum infantis in utero motum perciperet , abdomen tamen in dies
magis accrefccret, non gravidam fe amplius, fed aut molam in utero portare, authy.
dropc fe affeftam credidit; quate variorum expetiit confilia , qui fruftta hydropem ex¬
pugnare tentavere : Quare fc Hafniam contulit , ubi D. D. Simoa Pauli fuit vocatus , &
huic poftiuiadjunaufcollega; Nos hiftoriamorbi przfentis cognita, &infpeaoabdomi-
ne, adeo tumidum illud invenimus & inflatum, ut mulieris gemellos geftantis abdomen
fuamagnitudinenonfolum a:quaret, fed etiapa longe fiiperaret ; Ideo confenfimus ut
afeitim tympanitidem morbum appellaremus: non folum enim abdomen tumebat, fed
& femora atque crura adeo erant inflata , ut ad digitorum levem impreffionem rclinquc-
rentfovearum veftigia: Ad has igitur morborum fpecies direfta fuere remedia , &mitio.
ribus catharticis ultra lo. poiw aqua: pura: , fine ullo Nobil. agrte incommodo brevi foc-
runt edufta:, exceptis excrementis , qua: lerofam. fepe materiam exigua comitabantur
quantitate: qua: tamen aquarum edufta copia, non folum non levavit a:gram , fed ne ab¬
domen quidem potuit detumefeere , in dies majora excipiens incrementa ; quam ob
caufam relidis tum catharticis tum flatus difeutientibus, urina: propter paucitatem , cu¬
jus horarum a4. fpatio vix Jviij. reddebantur , diuretica variis fub formulis ptzfetipfi-
mus, fed finefrudu,- majorem enim folitourin* copiam non excrevit; ferreum itaque
ciim hunc morbum nonfbliim medicaniine non mitigari, ied magis abdomen, femora,cru-
ra , pedefque magis quotidie tumefeete cerneremus , ne quod remedii genus a nobis
intermilTum videretur, tres Lanceola profundas fatis , & aliquantum ab invicem diftaa-
tes Icarificationes , fupra malleolum pedis dextri adminilftari curavimus , Ex quibus ferum
magna copia per aliquot effluens hebdomades , ut tali remedio & femora & ciura
pedefque detumefeetent, non exiguam nobis przbuit falutis fpem : Verum gaudium
non erat diuturnum , nam ad inferiores partes ex abdomine ferum ulterius defccnde
're, inde vulnuicula &da , una cum novo, quod in pedis fuperficie erat inflid&m , fluere
fponte deflerunt, brevique cicatrice fuere obdufla : omnibus hifec evacuationibus abdo¬
men nihil minuebatur , fed quotidie accrefeebat : Ideoque intetnis per os onerate zgram
.amplius noluitaus, fedelyfmatum commodiorum ufu frequenti , fatis bono cum fucceffii,
continuavimus curam : In abfentiapofteaD. Collega:, cum continuo a me a:gra nova reme-
dia efflagitaret, balneum ipfificcumex-fabulo marino calido commendavi, ex quo cum
maxime levaretur , exque abdomine , lumbis cruribufquc calore fabuli , magna fori extra¬
heretur copia , illud tandiu , fpe reftltutionls , continuavit , donec vires quotidie magis defi¬
cientes , ulteriorem ipfi ejus ufum denegarent:ab hoc igitur etiam.abftinui. Atque zgrz duo
remedia generofa , Paracemefin abdominis, e regione umbilici, & Perforationem paulum fib
umbilico propofui,Ex quibus perforationem illa fe melius laturam putans:iliam elegit, quajB
Chirurgus feliciter expedivit; Sed ex intrufa, fere fine doiore in abdomen cannula , quod ne
gutta quidem prodiret aqua: mirum nobis eft vifum, quamvis Chirurgus oris primo fuftn,de-
inde fyphone eam extrahere tentafet:quate,re quali infefta, cannulam iterum extraxit , fi*'
timqae adeo arfte iftudforaminulumin abdomine faiftum , claufit, ut ejus poftea velhginffl
nec cognofei, nec profluens humiditas a nobis poflet obfer»ari:nec a:gta de nilo &&i foranu- .
nis dolore conqueretur:Cannula extrada erat quadam repleta materia , quam immiflq can-
nulzftylo adaptato, albam & glutinofam, fed in parva quantitate j inde expulimus, faSoqon
experimento n.um in lympham caloris poflet rplblvi beneficio, iri ebchleari fiiper lenti ealo*
risignerif, tanta adepta eft fpiffitatem, ut glutinum verum albo colore dixiffes & fragile>
quz -^utinofa fubftantia, aquz frigidz affb&ne tefpluta , ;id priorem rediit vifeidiatent
Hzc jam poftquam extrema remedia , fine ullo ftuftu adh.ibita , eum cerneret zgi* , “'‘T
riorem Deo curam commendavit totam , clyfteribus interim , quoties urgebat bcc^
tas , proritans alvum ad excernendum, & tanta geftavit facilitate abdominis pond^
ut poft occlufam ejus punduram , carpento extra urbem vehi fe aliquoties fit P*®^
Cum vero ad eam Invilendam circa nonarum AugufU odavam matutinam adeflep ,
Q:c pra:cedcnti benequieviffe fe Si (appetitus enim toto morbi tempore non fuerat *
jeiftus, neque fitlm patiebatur) jentaculum more Cimpfiflb fblito mihi retulit, teli?>*
criam omnia mediocriter habere cognovi : circa vero ^tam , ejuldem diei vefpertinao*
De Hydrope. -4.^|
iterum advocatus, adeo immutata vidi omnia,ut jam nihil, nili mox parturicntisexargracla:-
mores exandirentur.retuUt etiam mihijremifla plane & pene deficiente v6ee,fe majores cit^
cauterum, pudenda , vicinafque partes, jam parturiendi perferre cruciatus quam antea un-
mi-m-Frqnoniam hofce dolotes,^ii«/imeas fiiperare vires longe lentio,aat abdomen jamjani
jipcuram,aut me fatis hoc momento conceffuram credo , hique dolores toto nodis fere ina
terval' perfiftebant,nccullum mitigandis illis aptum remedium ^tuit appUeari , donec
rand,.m poft matutinam fextam ultima ad Deum transferret fulpiria.
C^oniam vero Nobil.hare , tenerrima alias conformationis , abdomen p. n. modumque
habebat maximum, Maritus,metu rupture , poftulavit ut lanceola fida pertuflone levi, qua^
dam copiofz in abdomine contcntx materix portio educeretur , quod fadum: Verum non
utin hrdropicisconiucvit, magno impetu profiliitaqux profluvium , fcd ejus loco materia
talis vifeofa & craira,qualeai ex vivente fyphone extraxeramus i hoc tamen diferimine , quod
bxcptiori minus albicans ad puniccum vergeret cc>lptem:T um^quod largior hujus materix
copia per punfturam fadam egredi non pofletjillam Chirurgus pauhiia fecit majorem:Tum
anaterix didx quinque ad minimum pottx noftrx menfurx clim impetu effluxere i' &C una
hac ftuftum aliquod peculiare materix glutiaofx,quod mirabili ttiagaitudine Sc figura, uvam
racemifcramjaut conum pineum rcferebaCjColore ex albo flavefceate,quod a materix gluri^
npfx rehquafaburra facillimo feparabamr negotio/ed bafi luaureti rupti parti iaterioti per
'venulas & membranarum fibrillas adeo adherebac atde,ut propter raram extenfioncm,fine
ejufdcm Ixfionc ab utero non feparareturdllud veto in materix glutinofx ftufto dignum ad¬
miratione fiuc,quod unicuique vcnulx,ex interiore rlipti uteri parte prodcunti,materia qu^
dam glutinofa,di(Hna:a, rotundam exhibens figuram,firmiteradhxretet : Venx itaque iftxj
eammque varix ramificationes , quibus fingulis pro magnitudine talis glutinofa figura erat
fi:ipcrpofita,admirabilehocg!utinofum corpus efficiebant: Exempto tandem cum materia
iiaciracemifera,fimul& ipfp uceroCqucminfundo&adlateta nimia ipfius ruperat extenfio
& raritas) in ejus latere dextro, corpus mcnibranqCim,rotunduta , Capitis virilis xquans
magnitudinem, fibris partim & membranis robuftipribus uteri parti inferiori , partim ilio ofli
firmiter anne£tebatur,exceptis his ligamentis partem reliquam bbcrum .• quod cum & Chi¬
rurgus aperiret , nihil in eo aliud prxter fimilem in abdomine contentam matetiam,fed albh
diorem aliquanto invenimus:Tum ad reliquas abdominis partes fafta digreffionc , abfeondi-
tas illas tegumento quodam niembranolb,ctaffG fatis , & robufto , fuperiusutriufquc lateris
coftisfpuriis, in medio toto tradu peritonxo , inferius pubis ofli, inter uterum &redum in-
Heffioum adfeb firmiter annexo repetimus,» divelli inde facile non poflet ; Et inter hanc 6c
^rhonaium, omnis fapra toties nominata materiacrafla Sc glutinofa,fimul cum rupto utero,
'& corpore rotundo merabranofo cum fua materia contioebatunqux materia colledaomnis
'is. menferx iioftr^ poteis xquavit ; Poftea membranam illam robuftam diflecuit Chirurgus,
■fe Hepair , Lien , rcliquxque in abdomine contcntx parces oculklcnoftris prodidere , quas
. "ranis dnines, prxter coscum & redum deprchendimusrlnteftiBum illud infimtis trium anno*
tumhrachiumfupra cubitura xquans craffitie,& opertum materia glutiaofa,reliqua abdomi-
■histnultutn candId}ote,fcatens:hoe,tumorefn palmacircitcr ab ano diftantem , ovi magnitu¬
dine lerens,quem fosforis metu Chirurgus non apcruit,Conjedura tamen elicere potuimus
jabfceffum ibi latuifl'e,& exhoc purulentam illam efflux!ffemateriam,qu^ quoties luppofitorio
'ex meile tantum &faecharo,Nobi femina adhuc vivens fo!Iicitabat-alvura,cum reliquo fc-
-quebaturpiw9avio,quodtum.temporisincuratione(licct paris redditi cauia daretur nulla)
'fxpiffime ohfctvavimus. f eistm Mothm Aciis McdidsTh. Bartholini aisa.i6yi.(^ l6y t.ohf.%.
PAracenttfix ahiiminis) PcofiiilTe paracenteGn ob- infantia faveat & extera omnia, QMndo fcil. aqaa td
letvasimus in xtate flotcnti Stmoibi initio,intc- veCcalis colligitur.yatio abdominis loco diipetfis, a-
‘giifqae vifceiibus: £ft tamen calus quo ftuftra tenta- perta enim una vefica,ieliquas non evacuat , quanqua
’ aus hauc evacuationis viam etiamli & xtas & morbi cohxreant racemorum in niotera.Th.B*rthol. Aii.
. S. IO. Hydrops a veficis aqua plenis matronam confecit Hafhix,in cujus difledo cadavere,
,poftlongacurationistxdia,invcnciglobaliaquarum,veficulxqucconglomeratx , qux nulla
arte vclprxfciri vel depleri potuerunt, ^h. Bartholims ihidito.
§. li. Veficas tenuiffimas , pellucidas , aqua diftentas,pomi magnitudinem nonnnnquam
xquantes , majores interdum,interdum minores,'Hepatis'fubftanrix accrevifle,in cachedicis
difpofitis ad hydropem,8£ hydrope Afcitemortui,s,fepeinveni.Scd&firoiles ex Hepate Sc
liene Simix quamplurimas citrafcdionem exprcffi,intcgraique manibus excepi, fcrofo hu¬
more fiibtubro refertas, aliafque citrinaaqua turgentes ebilis veficula exemi : Quales quo-
que/edlimpidiflima aqua plenas,meienteriispcitcoi3im adnafci lanii aliquoties mihi often-
deruntddquc fqpius fe obfervalTe ptjdicarnnt : Quod ditominibus accidere poffCjCum homo
— Bontti Atiaiomit T om. II. © o om^us
434 Anatom.Praa* Lib. IlL SeS.XXI.
omnibns morbis, quttius & beftia:,longeque pluribus obnoxius fit, mihi cogitandi primam,
mox etiam oecafioncm indagandi prsebuit. Platerus ebfervM.^.ftg.6^. ^
" Vidimus fepe lecut non in nobis tantum, fed & in animalibus occifis . plenam aqua.
' “ ' s efficiens veficas , Hz quoque
rumpuntur, & aqua defluit intra petitonqum.cui omentum eft adjunfl-um : Hac ratione aqua
intcrcutem.quas Albices dicitur.gcneratut.cAr^.i Vegt ctmm.td ^
§. 13. Hydrops non eft uniurmodi femper , fed diffimilis, id quod ex feftione anatomica
conftat:Patavii vidi hydropicum diflbaum.cujus Hepar quam plurimis vcficis aqua plenis ^
cunftis conlpiciebatur /. Bilgcrm,id GregMorfiium thfer^.^y.Uh.w.
CVjM Htptr ^utmplurimis vtfieU^la caufam ignoraverunt, quibus obftmais tota hepar cineti»
veficulatum tnquireudam diligentiflimi fuere mertibrana variis in locisab humoribus elevatur ani
^ i&ThulSartMimu :l^e caf.ii.\!b.S. niliobfttuaic
Hepar,»j«.conneaitun mcfentetio.venz ports, co'^'"
cavz ac omento, lobo illo exiguo per quem aquar
S. nili obfttuaione impedirentur.veficulaBi chyli aire-
s, deienrur.quod in fedHone felis animadvertebam ,ca.
fupia ilatuimus, £r p4
& Gmplici i ligamenus hepatis euaca,qda; anSbiflime
parenchymati jungitur: Quod fi feparetur alicubi.ex-
cidente e vafis aquofa materia.A colledba inter iplam
<5t carnem,vS«-n5s« Grsds didac generantur , quibus
tuptis.effiifaque in abdotninis cavitatem aqua , Hy-
-iitops afeites nafeituttTA B fMinm in Anat.Refotm.
,l.r.cap. tq.in hac fcil.membtana,.-»y«!/, hepatis , vefi-
culae attollunturaqneat.d quibus Hydtops.tefte Puien:
Eafdem in capra vidi albic rates numero multas , quz
fiadae intra folliculum.feu tunicam fingnlarem, ferum
cum pituita,ceumucilaginc recondebant , aliamque
flavam fubftantiam.five vitio natura:, live quod 'cicu-
ratum efletanimal-Ac ^awtia.it/iaBtDuftusHepatieos
, f«e Dudus hepatici, ptarfeitiminfeiiotes"
venz portam fubfttati,lucco ctafliffimofpongiofo in.
6taicfant,atque hepar vtficulis hiunorc ex albofla-
vefccntc plenis intamefccbar,quz hi&x ejufdem co.
lotis huinqiem elFundebantrltaquc hoc in uno conve.
niunt qdidem Mcdici.qnod & veficnlz in jccoie gc-
nerentur,&fraa2Afcitem procreent, fed plores ne¬
que modum.nequc caufam caiundem genetanoni '
pofuetunt : qui vero apparentem aliquam caufam af.
ferte anfi, ita fententiisdilcrepant ut zqne dubium
leraorem relinquant : Veritati proinde maxime cor,
fcntaneum.ptzeunte magillra experientia , affirma-
verim humorem hunc regurgirantem in.hepat , ob-
ft£u&*s primo dudiibus iflas . vcficulas producere,
Olaus RtcibeekTra^atu di DuStht /if^atteu ajutjts
§.14. Anno Domini 1567. quum forte fortuna mulier quzdam de hydrope apud Medicum
quemdam quereretur , ei hyperoatharfin ipl« pxocuravit.correai ftibii certo granorufa nu¬
mero, unde quum frudum mulier non culiflec, ad alium nullis melioribus aulpiciis pto&da,
tandem c vivis difceffit.
Hujus evifoerata cadavere, nulla capacitas, hic nihil cavum in co deprehenfum fuit in
quo veficanon penderet,fecundum Geometricam oinnium dimenfionem lococozqualis.ac
conformis ei qui fuo ambitu eatn contineret , Locos cavos dicimus , non veficam tantum,
renes, & utetum.lcd & ventriculum intcftinaque.cor.perieardium & id genus reliqua, e qui¬
bus prout tam intus quam fbiis nativum cuique folum contigiflet , cyfles pendula: confpi-
ciebantur aqua citrinaoppletz,& fine omni fictore etiam pofbxx. diem : Nullas partes iit-
pernas excipimus, etiam ad jugulum uique inferiores quoque nullas, ne quidem proximum
fedi locnm,quz hafce fuo cavo aon caperent veficulastHepar quoque intelligi volumus.te-
dumque hiice oppreflumqne fbris.adeoquc Lienem totum;Si quaique vel minutulas io nu¬
merum quifpiam rctuliflet.odingentas numerus fuperaflet facilc:Calathos pifcarios is novit
qui Luteri* diverfatur ex confuctudine. Ex his ne quidem duo majores veficas continuit
fent : ad me bajulus quidam tot (ane detulit rogatus . Harum porro fabrica fuit hujufmodi ut
bin* eas membran* cqnficerent:valde candicans interior.alterafuittunicz ventriculi fimil-
lima,teauior aliquanto tamemied ei quidem concolor. Mturitius Cordeus cmm. iddh. i.
Hiffocr.de merb-miil.
§. Jj. Anno 1581. ftcmlna quzdam plebeja , annor, circiter xl. humiliorem domus partem
inhabitans , zftate & autummo priore, venter tumere coqpit, abfque moleftia , ut gravidam Ce
credcret,nup{crat enim ante biennium :Hyemc ingruente, doloses eam gtavativi invafe-
runt.tenfivi Sc lancinativi.nodu vehementius , increicente fimul ventre , abfque reliqui cor¬
poris inflatione ulla,imo demacrationcpotius:Tum imprzgeationis fpein metum hydropis
mutata.perquifivit 8c admifit undiquaque auxilia , fed ^ftra , quin dolores una cum ventm
fiibindc magis audi fuere, ut aodu neque in ledo, neque extra quiefeere potuerit , fed in
fummo gelu extra domum obambularit cjulabunda , donec tandem dolomm magnitudine
exanimata vitz conceffit.
Fada ventris fedione ab umbilico xiphoidem verfiis ad cavitatem uique, aqua nulla com¬
perta neque intra ventrem coUedaanimadverfi.utnec flatusullus.fed inteftina.una cwn
reliquis vifceribus , angufto Ipacio contenta apparebant , Ipfum vero abdomen , a cute ad
peritonzum.quifi alba pinguedine duntaxat contextum videbatur, nulla muiculorum carnea
fbbilaotia interpofica,fed vcliculis crebris majoribus minoribufque , aqua limpida refertis,.
n eohzrcntibus ; idque grandius ac tenfius mulco erat ab umbilico infia, pubem oei-
De Ventris Tumore. 4jf
fas , nt tota venttis pettutbatio , vifu St contreftatione verum hydropem referret : Cirera a
jiattirallcoiiftiturione haud multum variabant : Omentum tamen perexiguam vix inteftina
contegebat, Hepar albicans forinfecur, magnitudine, forma & mollitie competenti, Ventricu^
Jus cum liene pariter & renes;Sic uterus & vefica nihil vitii pra:ferebant,£x Ohfen/af. loh. Ai-
chdtziiMediciVtennenfis. , ,
S. i6. PragK initio Febfuat.anno i58i.feaafait fo^mina Hydropica, uxot curlbris CHjHf-
dam ImperatriciSjKtarcconfiftentejCui circa anni Ipatium ante mcnfcsdcfierant , cum ven¬
tris intumeiceutia-.unde utero fe gerere exiftimans ab omni medicatione fedulo cavitihabi-
uvit humi,loco angufto,ftEtido,temperantifl)ma in vidu & parca ob inopiam,viliore lifa po¬
tius quam bono:Porro exado geftationis tempore , ventteque fijbinde accrelcente ablque
fetus vel partus indiciis,dabitans de ipc concepta, Medicos confiilit ferius , ut incaffum
dicinsE tum adhibita: fiicrintiventer enim magis magifque protuberabat, cum dolore conti-
nno,nodurno graviore, ut fine quiete inambulaverit totas nodes ejulabunda , extra domum
fiam plus latis ardam,etiam hyeme, magna vicinorum commiferatione.Sic tandem cruciatu
&inquietudine confeda obiic,maritum obteftataprius mortua: ventrem introfpici curaret
quoejus affedurede agnito aliis fimiliteratgrotantibuslubveniti melius pofleti
Quo circa prrefentibus Clariflimis Dom.Phyficis & Chirurgis Gailareis, aperuit Ventreffi
Aula:Chirurgus,rae dcfignante, circa umbilicum duorum vel trium digitorum altitudine St
an)plitudinc:Effluxit aqua purpurea inftar lixivii , latis obitura penes cutim , neo premendo
ventretn adfurgebat altius:Cum vero fegnius efiJueretjnovacula profundius adada fubfiliens
aqua illa obfcura fpithams altitudine abfque compreflione , quali cavitate propria referataj
demumlargiflime profluxit, totaque lic evacuata fuit citilEme ingenti copiaiContinuata de¬
inde fuitincifio ad utrumque Ilium,nec non pubem ufque;Mirumhic omnibus appatuit,nulli
noftrum vilum vel auditumiAbdominismufculI quali nulli confpedi,'lcd tota eorum facies
interior in veficularum quoddam corpus continuum , majorum & minorum , pattim aqua
limpida,partimmucore,partim materia glandulofa refertarum converfafiiit, vel quod credi-
.lios,abdom!nis mufculi extreme 3ttenuati,unacumpetitonaSo a membrana carnofaabcefle-
runt, aqua ibidem fluduante.tum forte natura id veficularum corpus membrana: catnofa»
munimenti ergo provide addidit,ne amplius diftenta rumperetur : Erat enim coelum turbi¬
dum, pluviofumjlocusccBnolus, foetidus ac foetens,quo minus exquifite latis iriveftigari cUnda
potuerint, ptout certe fieri debebat in cafu raro: Quin tale veficularum Corpus circa redoS
jnulculos latam manum craffirie aiqUabat ;Quod majus eftjnondum inteftina ulla apparebant
•aqua: conceptaculo toto detedo : Nec Hepar cum ventticulo , fed membrana fola apubo
deorfum vetius depreffa , indeque rurfum elevata umbilico & hypochondriis attenla , dia¬
phragma quodammodo referens : Ea vero incifa Comparucrunc & illa, aqua: limpidz hau4
adeo multa: innatantia. Atque ha:c membrana peritoneum erat, ab abdomine aqua inter la*
bente divulfum.alias vix fepatabile magna induftria,vei ex pofterlori conjeduta,peritona:um
una cum abdomine adeo attenuato, ut fimplex membrana obiter afpicientibus apparuerit,
craffior non nifail:Ad intra peritoneum nihil rarum nifi ventriculus admodum contradas, fi-
cut& inteftina, hepar cineritiummagisifplen exiguus, renes naturales : Uterus cum vcfica
pinguedine multa glandulola ob volutus:SpiritQalia decenti modo fe habebant.
RarafaneSc monftrofa hydropis fotmajaquam adeo multam inter abdomen & petito-
na:um aggrcgari,five inter abdomen & cutis pinguedinem,quz membrana carnola denomi¬
natur, cum ifta veficularum excrelcentia denla ab interna abdominis laperficie./»/&. Acheltius
njud Scholtdim cowjil. cccxxvix. Eadem eft hiftoria qua: ex Schenckio proxime adduda cft.
PAnim lintpidd.pirtiix rnuctre , &c. ] AflSne re ih abdomine , primo 1 ymphatb tenUem S: fluidari)^
exemplum.de varia humoris conliftentia liabet P. deinde gelatinam.temo coheretanr, tandem duram S
®arl5ette in praxip.m.ifi5i. Jucundam mihi etatvide- 'fteatomatieami
§. 17. Mirum quodobTervatum in aperto cadavere cujufdam virginis,ea cum per menlcs
aliquot laboraviffet, & jam de Hydrope metus eflet, vi morbi intetiit.
Internum corpus oblitum erat exiguis admodum ablcelEbus, quotum infinitus erat nu-
nietusiSebum contentum in iis videbatur; Speciem internarum chseradum putabant.
»i«s tdrddigmxte 9.
OiStKVATIO XXII.
Tympanitidis aupi abfcura.
POft obitum rnfpedlo Anatomica vix quicquam magis in cadavetibus a Tympam'a quam
ab Afeitc defundoram detegere folet. FFillis,
ioxetiAnaiemii, Tom. IL Oo 2. Afteftus
De Hydrope Tympanite? - 437
veifus exicumquirunc.Sf 6bftacu!aqiixquc,ac impri- abaomt?.i£ fixus eo ^fians t ^qttahtiis du^its , reni-
aiscavitariimpaiictcs ininisnirer diftendu* ( qaod teiis,&ip«l/ttu!ie/snitu7nedetis. apartixmis viCcca
ainimeidviyenribiis c6tirigir)procedcre:qaaproptn rKmmmiranacea-amii.fiatione-nwiiii'
ud cidaveri non omnia cj iquo pnrrtfcimr.iia itlotfi jj.iriiBs animales injibras tjias eofia nimia ddaSes , ihia
Ventres ciriusaattaidias^agisant minus cxrijmcfcut: dem^ne fsucintrvti ehpaemu visit , a rtcejfa impe-
attamcnduiantc vita nulla fit in corpore animato po- dius cui afeclieniconfeqtsemer Fiasasem in hcis iid‘
ttcdo,aut particularum diirofuno,fJ^,ri,i (ive intu- euis i aggefiU velat cemplemeamm aicedit-W-UiePhar'
mefcentiamlplachhicam illatura -Interea non inficias ma(tf.ratipan.z.fs£lMapai.
»nus Satus intra pepfcos,lisimato(eos & fecieuonuM-
3
4)^ Anatom. Pra£i. Lib.lU. SeS.XXL
Os SER. VATIO XXIL
VentrU Tumor Tjmfttiiticus i fiatibus Tntejlim dijleadentibus.
§.I. A Ncilla quzdam ex herili filio gravida, protniffo matrhnoaio fraftratajpepererat,
& pra: zgritudine animi, in Tympaniam hydropem lapfa moritur.
Cadavere diffefto univerfa inteftina,adeoquo ventriculus ipfc flatu diftenta inventa Cint,
& fere excrementorum prorfus vacua, abique ullo flatu aut humore ( fecundum
aph.ii. ) in cavitate pcritonzi extra inteftina conflftenre , ut merito' & vere hydrops ficcus
diceretur. Smeiias mifcellineorum lib.x.p.p4.d‘ Ub.y.EpiJl.^.
§.'i. Puella abdomen in modum tymp/ni extenfumfiierat,idque propter flatuum in inte-
ftinis fCtentotum copiam.qui illis adeo tenaciter inha:rebant,ut fuperiori zftate cum aliquo¬
ties ipfam purgarem,purgationi ne quidenjeederent,Et poft mortem acie fcalpelli petfoflis
inteftinis vix efflarent,Nec foluminteftina flatu extenfaerant,fed&ipfe quoque ventricu¬
lus. Fahritias Hildunus centur. vf. observat. -jir.
§>3. Tympanites fpurius datur in <Juo omnino inteftina flatu extenduntur, nihil humoris
continentia praeer vermium copiam quifurripiunt alimentum : Hunc hydropem obfervari
in Nobili Patavino x.annorum,quiftatim mortuus cft cum tumore ventris Tympanitidem
SEmulante,Et fefto' corpore omnia inteftina flatu erant plena,citra ulla excrementa, fe ren-
tticulo autem 35. vermes confpeaifunt,& multi fefquipcdales. here Saxonit BruleB. triQ.
§. 4. Puer xvij. annos natus, hydropicus, cum xiv. dierum fpatio excrementi ihifer es eve^
meret, nec per feceflum quiGquamegereret,in hoipicali anno lyfip.cxfpiravitdn hoc cum poft
mortem rugitus vCntris,& illius quardam palpitatio fcntirentur,eoque nomine de fcpcliendo
corpore ambigeretur, aCccrficus cum ventrem aperirem,flatus tandem erumpebant .■Verum
fnceftma tantopere diftenta erant , utfemoris craffitiem certis in locis adrequare viderentur,
atque ex compreftione diftumpctentur,ftercufque magno impetu profunderent : aliis veto
loeis adeo convoluta , intorta & impleXa,ut nulla i.lic nec excrementis nec flatibus deorfum
pateret via:5ed & v/fr«(t/!»rT/i'i;ir,cblongisquamplurimisrefertaerant,quirutfum aliis mi¬
noribus repleti inaequales illos motus efFeGeraar.-Pr«terha:c,hcpatcoiruptum,arenulIis, lapi¬
dibus iiifariftum Ucnen imminutum, pulmones vitiatos coftifqueaffixosCut in aliis multis te¬
pe accidere dixijofteadebat. Hiterm Obfervitpig.Ss^-
§.3. In inteftinis & ventriculo retenti flatus,nco dum in fpatiam abdominis procidenca,
non follita colicos cruciatus pariunt,fed fi adeo inclufl fint,utnnllo patente exitu ea in im-
menfom adeo attoiiant,ut totus venter inde diftentus appareat , Ty mpanitidis quoddam ge-
*usi& forte frequentias quam aliud qyod illis ia ventrem erumpentibus fieri eommunitet
docetit,proGrearcpaflunr:Sicutiinillis quosTympanicicos efle putabant , deprehendimus,
flatum nullum in fe&s poft mortem e ventris cavo erupifle,ncc venttem fubfcdifle,fcdintc-
ftraa,tenuiora pra:fertim,adeqfl3tibus diftenta & cOnvoluta prodiifl'e,ut in eundem ventrem
reponi amplius nequirent.miruinque fuerit quo paifto in ventre prius claufo adhuc contineri
potuerinr.Qu* & in quodam adeo attenuara ex fomma illa dilatatione repetimus , ut non
folum tehuilIimxveflca:inftar,vcnto inflata: & dilatata: pellucida eflentjfed Si comprefliono
aliqua difrupta,ftercora cum Flatibus procul effandereneCujus T ympanitiscaufe non alia ab
ea qua: & alterius exiftit, flatuum fcil.provcntBS,atqae Intcftinorum convolutio,vel infigo»
ohftruftioiUndc & in hac fpecie nec flatnm.nec quicquam per alvum longo &pe tempotd
Sge.iant.ldemfraciiciltb.s,.cif.de Extuhefimi.t.
I N w fiiBB(!rve« ricirh]Frideriaa Ltpuerus in- fimile eft criniam magis fanguine humorem flatSfflS
troihiiaionis in Meaicinam pag. 81. Tympanhidis materiam fuppediraflciCum igitur neque fangniso^
caufamraaterfalem in ventriculo & inteftinis quiiit, qne lympha caufafint.reliquumeft Chylum cruftioi^
quam.GEylHm elle ftatuir.qiii Flatibus generationem fn fpifia abdominis 4 vafis la&eis effiifum , & circum
ptibear.Hydtopis.ai-fympanms caula communiter jacentium partium calore in flatus nubilos &cta8iotcs
dicitur clTc Flatus intra petitnnatnrn conclufns , cujus clevatum,matrtialem eorum caufam efle: Confirmant
natutamnon incot^toedefctibitajirivsjTjmpamnrs hoc ipfam inTympanite affediSjtefaventricali inte-
fiMhSiersrepi-t’ ict'uptrj!ui flurimiim a&eEiotam in ftirioramque.ob debilem calorem concoaio,! qua m
iijdemvnitritucumbentiaushciificit , mm prixeifis in iifdem viis maxima flatuum copia ptoJucimr,ceiK>
fflx infiatje ejfi videat«r-.piiftia imnfam ixjj/ijfitscr, indicio chylum crudiorem flatibus generandis mate-
€? nliti nabilui rcidiT»r,at<jut aiimnxmjUiuntint- riam efle aptifflmajntHac accedit vim commoditas, afa
lofusqfta/ib-intore9nfiB:tP$enngregnierE.x]^comoie intcftims enim duftu naturali perva&laaea chylus
inatciialeiDflaruorocaHfampcrfpicetclicct,cumcnim flarutennis idretius tendens.iis ruptis fedie in abdO-
fiatiis dicatur efle ncbuloCis & infpilTatut.cetmm eft men penetrattRupta 'veto vel teiaeflevala latftea in-
enndema materia,lympbave! aquacraffioti ellc ele- dicant lumborum do1otes,&diutnmaciica umbilicum
varuni,Eadcm vero maceria craflior, vel crar fanguis tormina hunc eflcdfann pnrcedcntia , heiumque me-
vel lltetius conditiomsiSanguincm non efle vcllblus fencerinm%nificantia,quo fpcaataphor.4,il.
lenfusinapcitishydropidsnosdoceteTalcGimovero- Liquer hhic quid fentieaduin dtea qumlKoneffl,
It cadaver Geneva: virginis xxx. arciter an
oiplius ctilorofi laboraverat , VultiHn«Sw«Svi
is ventris torroinibus, ad lumbos pertingenti
imenfum a flatibus turgida, c quibus compun
c potis, fcu foraminibus, omnino referentis inugnis copia.in firuita divifa, quorum ali
nofchata: magnitudinem atquabant, alia avellanas referebant, quzdam fabas,pila,le
. foctor infignis difquifitionem ulteriorem prohibuiti^gra Icdionem & apertionen:
is petiit ante obitum.Excluferat ab aliquot menfibus nucleos ceraforiSra anno j
ppendix aberat. 7. (
8, Ventriculus maxime turgidus a natibus, cujus tugz oblitera
Tymfamtes i flatibus intra, cavitatem Abdominis.
§. I. Vidimus ex aperto cadavere nihilaqua: exire , fed craflb flatu expirante totum r
pente ventrem detumeicere. Valleflius comm.in lib.Or-de viB.acut.f.zi^.Cellado Adverfarior.lib.
a. Puellas febris continua , elatum abdomen in tumorem : Mirum quomodo tam [ubi
hic tumor natusiPra: dolore interiit: Acu abdomen mortua apertum, maeno edito fonove
tmsirm vifeera incandr
nim rd>jed(mm , Ho
Observatio XXIV.
Hydropicorum abdomen non aquis folam ,fed inflatibus diflentihus turget
Idi illud quoties in difledionibus hydropteorums videlicet prxter humo:
flatum quoque in abdomine fuiflecolledum.
440 Anatom. Pra6;. LibJIi. SeS^XX!,
Ob Te R V ATI o XXV.
Ventris Tumor fiitulentus ^ aquefus, i ventriculo fejl inflammationem perforato"
D Salvatoris Medici uxor iS.annorum , cui nunquam menftrua effluxerant, msz multis
• menfibus antea laborarat quartana, fplenemque magnum habebat,llii ventet nonni¬
hil intumefeebat , licet nulla de re conquereretur , ita ut dubium eflet an przgnans : die zr
Odobr. incidit in dolorem ingentem fcapulz lateris liniftri, vix poterat corpus movere
brieitabar,conqucrebatur de hypochondriorum dolore,maxime de finiftro.vomitutiebat,^
ruftus emittebat , ventet admodum intumuit, & fubito difficulter fpirabat, dentibus inter¬
dum fttidebat,dokbant lumbi, potum appetebat quem taro rejiciebat: Vires ftatim proftra-
tz, zg. mane,citca z.aut 3.obiit,fcmpcr mente conftans.
Ex aperto ventre ingens copia flatus erupit , fetidi admodum , Inter inteftina& perito-
nzura multus humor aderat, circa latus finiftriim apparuit pinguedo innatans, quz fufpicio-
nem ptzbuit efle vel ex cnematis vel ex jufGulis,Rem inquifivimus,invenimus foramen circa
mediam ventriculi partem, ad fundurn, ubi jungitur cpiploon,ventriculi tunica rertia,hcpatis
tunica,& ligamentum fufpendens,omnia erant putrida: ventriculus adhuc bene habebatln-
tus continebantur multa nigricantia, ita ut videretur humor melancholicus : Pridie fupremi
diei fanguinem concreti longitudine dodrantali excreverat , przter eum grumum nullua.
Splen detumuerat.
QUum quEftio eilet orta quis morbus eflet , coU: ca ventriculi tunicas itnpaars inflammationem pe;
clufimus iuifle inflammationem ventriculi qu® petiflet : Sanguinem autem exeteram credidi fuiffeab
luppurata eflet : Caufam fufpirabamur forte fuifle ex- aliqua venula aperta dum tumor rumperctut. Ex ci~
crefbm, fanguinem vel regutgitahtcm a fpicne qui cit- fervaifah.Baxhmi.
Observatio XXVI.
Ventris Tumor Tjmpaniticus-;oh venenum induBus, a quo vitiatum hepar.
Uellulz annuz , veneno interemptz, Abdomen admodum intumuerat : Jecur paUi-
JL dum, imoSlbicans ex valida intemperie frigida : Inteftina omnia , Colon ptzfertiin,
flatibus turgebant. Vide tit.de Febribus.
Ventris Tumor Tympaniticus aliene maxime,plHribus membranis (inter quas
aqua continebatur ) involuto , d c.
SiEpe natura informanda una corporis parte deficit, luxuriando in altera .-Ita accidit cui¬
dam Illullriffimz Baroniflz , hydrope tympanitide fuccumbenti : ambo enin Pulmonis
lobi , fcilicet fuperior atque inferior finiftri lateris defuerunt, non ex ulcere confumpri, quia
cicatrices adfuiflent ; fed quia natura defecit in eorum produdione, alio diftribuendo: Ven¬
triculus magnus adfuit , cui a Liene vas breve amplum , fine valvuUs communicabatur , per
quod potus frigidus quam primum Lienem fiibivlt : Lien erat ponderis tt vjfl. novem con¬
textus denfis membranls,intcr quas aquqlimpidiffimq portio afrcrvabatur,bafis veroejufdem
fuit caro rubicundiffimi coloris , folidzque fubftantia: ad ib j. Locum prz pondere mutavit,
hypogaflrium occupans fpatio Z4.annorum,- nihilo tamen minus tres proles utero gelliflnte-
ftina tantum tria apparuetunt,Jejunum,Colonamplum, folitoque craffius, &Redum:horora
longitudo , non quatuordecim ulnarum Patavinarum, fecundum Spilegium, fed tantum trium
vifebatur:Natura ergo cura defecit in producendis medio pulmone,patvo hepate & brevibus
inteftinis,fupplcvit defedum in IMa&.Antonius de td^s.obferv.xxx.MifceH.curjnni 1974- .
Ventris Tumor Tyrhpaniticus a venis me[enterij arefaBis.
^ Uidam Tympanite interiit , Glandulz mefentetij aruerant plane , ui Sicci hydropis
2 caufa inde accerfenda foret. Ballonius Epidem.lib.-r.p.7.z i,
1 E canfa ciEcisnte flatuum difcrcpanc intei Ic cum aduitum & atiabilarium 1 qui i calore viicc-
^aachores, aliis frigidam imen^eriemaccafao- rum rorrefrcir - - — * *'
De Hydrope Tympanite.^ ■ 441
H ficam atempcriem ventricnli & fetefiiinomai, vaflc fe in illis qai cachexia, hydrope, fcotbato, mot-
qo*fi<3lead mefcnteriom detivami , nndc ariditas bo vencteo obierant, mefeotetia ut plutimani friabi*
^ conciliator & glaadolis. lia, maleque cohatentia, ita ut 'Icviflioio negotio.
Hinc notat Adenographi* cap. a. obfet- pars a parte divelli potuerit.
Ventris Tumsr jfcitictts & Tymfuniticus a lecore retorrido , indurato Liene, ttne
futride, Inteftinis jy der alis.
CRcber fpirims cum aqua ubi diftenderent abdomen Matthati Antonii j Tu^arat/ri»
vocatur Grtecis , {ategit ipfe pro virili parte corrigere alliatis illam intemperiem , vel
potius imbecillitatem qua: ponitur mali caula , fed accendit iliis ulqueeo Lienem obftru-
Sum , utique Uilem atram ( qua redunbahat ) per fe latis turgidam , ut per refetatas Aentriculi
ac Lienis venas , eruperit ipfi fuptainfraque tam frequens eruor ,ut peffiim ivilTet nifi impe¬
tum illius illico fi:a:nairent,cam linguis mature miflus, tum pulvis cora!lorum,aliaque inlpiC-
lantiaaautum potui data; Quorum ope luperavit quidem tempeftatcm ab allio improvi¬
de excitatam, fednequaquam imbecillitatem vilcerum nedum Ipititum vel aquam , cujus
Tympanites nunquam ejl expers.
Fada autem poftmortem fecandi copia , vidimus perlpicue quam inconliderate dentuc
fepenumero hydropicis alliata alia ve potentiora vina; Intumuerat quippe. Lien: Hepar re¬
torridum exaruerat •• Inteftina erant fyderara : Ren putridus , & in ventre ultra xxx. libras
aquz : Memini aliquando in limili hydrope , ob continuum ufum vini malvatici ab Empiri¬
co pr*feripti , adeo inflammata fuiffe vifcera,ut os non modo repleretur aphthis , fed igno¬
raret zgtapra: ficeitate quo fe verteret, donec mifetic finem invenerit magis mors quam
Medicus. Nic.TulpiusobJerv.lil!.-i.capy^.
T,. n — ... (ire.'] Tympanitidis caufam inieitipe- root melancholicas retorridas & atrabilarius , ab zHa
idammalriftaruunt, qaod ex Galeno fla- vifceram gcnitus.-Conftat cos qaibus arta bilis vcnrti-
Tumor ventris j^feiticus & Tympan
'iSjfalvo lecore genitus ^ aliis vifceribus.
V deus , aliquot menlibus antequam ipfi per aqua: accumulationem in manifeftum tu¬
morem attolleretur venter , quotiefeunque allidens menfie cibum fumpturusSt jam man¬
dere cibum aggrederetur , tanta corripiebatur anhelandi difficultate , ut pra: fpirims denfitate
fulFocationis periculum pra: fe ferret: ex eo femimanfum ex ore relidere fubinde cogeretur:
Item hoc fymptoma incurrebat quoties ad fomnumfe componens jam obdormifiere inciperet, qua.
anhelandi crebritate & difficultate c fommo lerurliis corripere ac ftatim erigere cogeba¬
tur : neq; tamen femper nequeique graviter moleftabatur : Ipfe vero affirmabat fe eo tem¬
pore percipere circa hypochondria palpitationem quandam , atque omnino tale quid ac fi
pta:cotdiis aliquid vivi animalis fubeflet, cujus palpitatione hoc libi fymptoma excitaretur.
Hic vir tandem Afcitc periit , cujus hepar , cum aperiretur illi abdomen, quod ad exter¬
nam ejus &ciem attinet , imo dilTcftum , nihil fere a fani Hepatis conjlitutione differre videha-
hujus hydropici duobus vel tribus annis poft , cjufdem & artatis & corpuleni
itidem afeitieus feSus , idem protlus patiebatur , anhelationem didam quod
npn tam inter comedendum quam per Ibmnum , vel dum obdormifeete cor
fervationibus Francifei Tidicai Medici Thdrunenfis Boraffi.
44^ Anatom. Lib, HI, Sed:» XXI.
liSe , cnjns iffeStas hoc afFcttar pathognoHionicam quodcontigcrir cibum' fumpturis , caufa efle pcinit
Cgnum ' Si quo folo i cxteds dylpncsa: fpedebus di- ventriculi & diaplitagmads vicinia, cui aquz pe^o;
iiinguimr,nimiium rpirandidiiEcultasprimo quoque ccnclufeincumbuuiia cibo prietcrea compreflauj
fomni tempore invidens cumque inteicipiens , Qo2 gcfto fnit feptum. • . ' *
Observatio XXXI.
T«mr mniris Tjrnfamiaet^ Ajciticm cum cfigenefii» Taralyjisl
SImon Scidcl , civis & lanio Thorunenfis ; vir robuftus & plethorieus, ann.59. cum jam a
pluribus annis de magna ventriculi & abdominis flatulentia conquetetur , ea quotidie
magis ingravefcens,tandcm in hydropem tympanitico afeiten erupit, cui ego
Januari) ih confilium vocatus fequentem potionem purgantem exhibui Sfec.decociiajerit.
m.j&.fiir.chamdm.m.Si rai/.feeu.‘^-vj.Ceq.f.a. in f.nqii. cham£m. coUt, fortiter exfr. ^ijR. Adde Eleci.
lax^xtr.fol.Senn.noJir. ^&.refin.Jcamm.uUp.ana.gr.iij.crem.Tiirt. 9/. oq. cinnam. cord-
Haujlus. A cujus ulu , poft deje&iones copiolas, cum cuphoria folutus bene habuit : Sed Fe¬
bruari) rurfum rriale fe habens me vocavit, ubi tum ab obfl:ru£tione alvina , & diftenfionc
ventris a flatibus valde angebatur ; urina erat tiocba, pulfus parvus,fitis maxima,Pra:fcrip fi ei
iila die fequens laxativum. ^ ocq.laxotmojlra qfi&.fulv-Ux. jfi. lulef.rof q.f.Adgrutam dulcedi-
iiem,m.fro mt <s&sr,indequc nlandas habuit dc)e£J:iones, Cura' vero conftipatio aivi ipfi valde',
efler molefta, ordinavi fequens ElcQuar. alternis diebus fumendum , quantitate juglandis
‘^.Eleci.Uxtextr.fol Senxit nojlr.^ij admijccndo reJin.Jcammgialopp.anagriij.Tart. Qfi. m,exa3ij-
fime. Hoc fere quotidie cum luccciTu utebatur .• Diebus ab EleS. liberis, nonnunquam circa
vefperam etiam iftas Rotulas 3.Savaeb%t.‘^.Spec.diarr.ahb. artimat.rof.aa. •z^i&. Ebor. ppli 5). eUi
JliU.fienic.carvi.aa.gtt.v.facch.canar.alb. in jaf.q.aq.cinam.cord.diJfol ^iv.f.l.a. Rot.fumantur lyjel
l^.una vice. Sed refpiratio in dies difficilior reddebatur , vires autem debiliores : quare 3.
Februari) hunc Pulverem ordinavimus. 'If. OLdeJiill. carv j. cimin. aniftftemc. aa, gtt. ij.Jacch.
canar. db. 'Qiv.mef Fulvis, Poft cujus ufum etiam melius habuit; Dein iftud Linim. pro inun-
aione totius abdominis,^.I'»g» de anhan.deoppilat.aa. |fl ol rutae. 3 vj. ol. dejlill. carvi,fmc.
■carmin.anif. aa gi? me. Sed die 4. Februar. virium roborandarum gratia taleai lulcpum exhi¬
buimus, 'if.ConJ.jbr.anthos borrag.bugl.violar.aa.ijj.cumaq hyfhp.cap.ven.aa. ^‘vR. cbulliantin
diplomate clauibiGolat.fortiter expreffie sdraiice.aq.rojar.jragr. 3.V. aq. cinnam. cordial 3 vj.
me. Cum interea lotium nonnifi difficillime & in pauca quantitate redderet , aiTumptafe-
quenti miftuta, illud copiofius effluebat, qu:E talis fuit. ^ Elixir. Fropr: Far ac. Ejfentia abfmth.
aa 3 j.JJir.faLdulcis oLdeJiillat.carvi,cymin,anif.f(enk.aa.gtt.v.m. dezisgtt.$. ad 15. Die p.Fcbtua.
mane adhuc omnia in optimo ftatu perfiftcbant,qua etiam i meridie paracentefin circa iiffl-
bilicum ad aquam educendani inftituere volebamus, fed hora 3.pomeridiana, Paralyfi tdtios
lateris finiflri taftus cft,motu & fenfu tam brachij quam pedis ablatis, (ed loquela &fcnfibBS
nfquc ad mortem integris permanentibus , & quamvis naturam in depellendo affefluifl®
juvaremus,ut 'ip.ConJerv.Jlor.anthos,falvi£,lavend.beton.bilier.conv.aa. 3 ij. cum aq. bettnt. ceraj,
nigr.flor. tilia, paon.card.ben.^ j. ebulliant in diplomate claufb,colat. fortiter expr. adde aq. cin-
nam.cerdSx. apepl.Langijiij.m.pTO Jalepo cochleatim fumendo,- Item OL.Fuiv. marchion.5^.
JJec.dianth.diamofch d.aa. 3fi m.f. Pulvis provna dozi, item ‘if meli, addenfitatem Ce3iq.[.^
cier.hiera cum Agar.i,j.trochifc.de jgdr.'SS. falis g falisgemm gj.Fiatfa. Suppofitorinm,fro-
ftra tamen omniaadhibita funt,nam die 1 i.Febr.hori xi.nOfturna placide in Shrifto obdor-
Cadaverc poft mortem aperto , humor paucus, fed flatus in magna copia reperiebatuti
quod mirum , eum ftatim poft ufum mifturx fuperius deferiptae cum urina ferum dies no-
aefque flueret. ' '
ATquchsc eft vera cpigenelis , cujus divcifa ge^ ' bis i fero p.ro.js.FUixiones.ai/, omnis
neta defctibcncem vide Steph. ksd\a Cafiro, m ■ ^us p. n. quorum caufa nsarctialis cft
0;?/(/c..2 :‘=«^i^wlib.i.cap.ii.ufqaead i7.Prxfer- affliguotque ptsTercim finiftras partes ,
tim confer 'cum prscfertim ca(u cap.5, de epigenefi in nacura in His rc^lcudincm pro more fervar
suoibum toro gciicre diveifura : Adde etiam cap. ay. cere , qnbd eft fons fcrofi humoris hunc elTe
cjufdcm libri de Hydropis epigenom. Quibus majo^ '^ippe fimftrum hypochondrium occupan^e*”*^» ^
ris clucidarionis gratia , oper» precium videtur fub- rc eft. Simon Schun^tts 'in mfjceu\car. ®
jungere dignam Car. Pifonis obfervatibriem de mor- pfiZ^»
Observatio XXXIL
rtntm tumor Tympamtictis oh 'ventriculum ir intefiinu flatibus tumida^ah Hepatis^
Pancreatis, mefenterij vitio, dr Languore calidi innati. %
VRfuIa Ebeflin ( vide hijloriam lib. i. Trad. de Faralyji ) poft annuam zgritudinem, hy®'
me adventante, tum ob frigidiorum abufum,tum ob vitam fedeatariam, tum deniqo®
De VentrisTumore, Hydrope. 445
ob medicamentorum negleftum , fcnfim pedes oedcmatofi hSti fterunt ac intumuit abdo-
mcmabiente catarrho bibere rc^iravit, commodeque decubuit, humilius certe quam reli- -
qui hydropici ; Hydrops in dies incrementa fumpfit , abdomine protumido & oedemate
etiam lumbos occupante.
Imo mortuz ventre aperto , aqua citrina effluxit , fed pratter expeflationem quantitate
minor : Ventriculus & inteftina, tum tenuia, tum craffa, flatibus turgidiflima erant:Hepatis
fuperficies livida,ina:qualis,ccu corpus ex plurimis glandulis conglomeratum apparuit,mol-
le,vaftum: Glandulas Mefenterij & Pancreatis admodum duras comperij.
HYeme adventante Hydrops fenfim emcifit, at- ritque iazquaUtas.ac pancreatis & mefenteiij glandri
qae in Aliitcn deffit , nam abdomen prztnmi- iaram_darities demam cffeiftiis hydropis porius quataf
444 Anatom.Prad.LibJII.Se6:.XXI,
Ut vensmcGuaics: Et fi evacuati debenr.ne^ floribus eriftentibus membranis Omenti , vafis
cefle cl ut tcgutgitent ad loca per qua: funt illapfi, tis , materia ci^ot , & ad generationem fciirhofi
quod verifimiie non efi fieri pofle , cum expultrix tumoris conveniens fenfim colligi j quod per annos
liujus partis valde debilis efle videatur : Caufam as. quamplurimosfottefeaumfnir.Nectniramxitifini.
tem genetatibnis hujus tumoris , eandem (latuimus . ftionibus integris tam diuturno tempore partem ij;
cum aliis exctefcenriis divetfattan partium corporis, lam in ejuimodi molem 'cxctefeete potuifle .• cum
ubi plus alimend colligitor in aliqua parte quam pro Omentum fit pars ignobiliot , primatis cuidam fim-
.nutritione convenienti requiritur : Potuit ergo erat dKoninon deftinata.
X. Nos vidimus Omentum feitrho^um , totam epigaftrij regionem occupans, & qyj.
tiior digitorum tranlverforum craffitudinem arquans; itk autem Tumor lienis colorem refere-
Sce.t^ide hiJltir.lih.iJit.de MeUncholU. '
OMeumm pars mpllis eft &adipafa , & recipient certaillotum dlagnoGs datui non ppted : Verum quE
dis humoribus aliunde confluentibus;, propter, dem ed tumores Omenti primo contraau.ftciiiBs
laxitatemnnaxime idonea , Venas enim k porta capit, percipi, cumperitonsoimmediate fitbjedtum fiq tne..
& quidem fuperiot membrana utramqne gadro-epi- fenterium vero profundiorem obtineat fituin : Sed
ploidem dextram & linidram : inferior epiplbidem tumores mefenterij grandiores ad perironsiim alcen,
dextram 8e podicam : arterias totidem ^cceliaco & dunt , imo vero enm co & mufculis epigadrijirain.
'rnefentetico ramo , ideo facile humores vitiofi omnis tetdum nniuntut , ut fupputatione fadla per umbiliJ
generis in id confluere poflunt r-Eteum omentum iis cum aut patres alias externas expntgentut : Hsctal
lancum partibus adhsrefcac , ad quos rami fplenici . men diagnofis dilEcultas curationi neo efficit : quani
fnrculi perveninat,(acile etiam k liene hnmoccs vitio- doquidem omnibus tumoribus ejufdem-fpeciei ven,
fos & fenlcutos fufeipete potcd: Sexnertus fra3. l, i. ttis inferioris partes occupantibus , eadem adhibetur
p. ;.c. S. Ea autem de caufa Omentum in petedido ca- medela ; quse tamen inbmenco infelicius fuccedit,
daverc Lienis colorem referebat , a fufeepto inde tu- quandoquidem non habet vias ita idbieas, quemad-
nibrc melancholicb. mbdumreliquse patres, per quas expurgari vrieat-Sf,
' IKe auttm Tunur ] Cum Omenti tumibtes k me.^ veriaa U, '
renictij tumoribus nulla atte didingui valear : ideb ■ "
§. 3. Virgo per fex annos ex ingenti eorpotis intutnefecntla ulnas duas & quartam unam
in eircumferentia fuperaate fuffocata ebiit. Abflomine aperto menfura: xlvj. humoris cf
fluebant : Omentum duplicatum omni ex patte faniofum , aliis officina: naturalis vifcciibus
eoa&XmtXs. Vide lib.Uit.ie Suffoationtj.
, §. 4. Forte dum zgra: Hydropicae medicabar , diflbaus ab Exe. D. D. Stettohif) Rangifcti
qui ex hydrope obierat,itidem ofteridit nonnullas Glandulas Omenti feitrhoias^ & nonnuL
Tas pure viridi refertas, quod iterum nos confirmavit de Glandulis Omenti fismineifimilitet
propemodum afFeai5;Quanquam fortaffe neo mefenterij glandula: in hac matrona immunes
fuerint. Ohfervatio OUtSorrichij m Aciis Med. B'/irthdm{ anni 1673. ohjervuio Ixxxtv. •
§. 5. Virgo Gacheaica abdomen habebat circa regionem umbilicalem duriuieulam &
fubtumidum: Omentum ilii erae incraflatum & fere coriaceum. Vide tit. de Cttchexit.
§. 6. Ruftica credebat fe ranas tres viventes jn vente gcftarc , tandem Afcitioajafta
obiit ; Incilo peritona:o, aqua quali? hydropicorum effluxit: apparuerunt autem tres excrel-
centi3:,quas eapita ranarum putabat, at Glandulas Omenti feirrhofas deprehendimus, Adna-
tus tandeni tumor Omenti fcirrhofus totus videbatur. Vide lih.i.tii. de MeUmhtlii.
appendix.
ANnaLambertia 40. annorum foemina , ca:teroquin laudabilis temperamenti, fen-,
fit paulatim ex moleftiis itinerum & diarta: vitiis fibi diftendi ventrem : non
Ii quidem tumore , fed nodis hinc inde duris , fcirrhofis & doloris fcnfu deftitutis molli¬
tiem diftinguentibus , quos confpicari exterius non licebat , fed taftu profundiori, ut era
macilenta , fecilefcntirc : hos later onus capite infantis major verfuS lienem megr* "««i-
nabat , fed inconftanter,aKo enimmotu corporis in dextrum latus nonnihil vergebat , fli¬
gitis etiam prementibus non difficulter cedens , quiefeentibus fubter inteftinis , ut Omenti
male affeSi vitium facile intelligcre tur : Conatus erat omnia Medicus ordinatius & ex ar¬
te pra:buerac cathatrica , incidentia , chalybeata, aha , frudu quidem , quae «at mali petlina'
cia & ioviSra feirrhofum durities , non magno , fed fpe , fi perfeveraretur conftanter , ma¬
iori : Verum illa in medio curfu perta:fa pharmacorum , natura; ailquandiu omnia comnu
fit : Interea pedetentim flaceefcere fiiperiora , crefecre venter , imminui profluxus mina:,
malum in verum hydropem degenerare : Quo vifo turbatior Hafaiam tranflata eft , ^
hitnoTi.T). Sint.Piuli , Frid. HemmericiSc rato totis fexhebdomatibusmedica
mentis convenientibus ufurpandis morigeram fefe dseiaravie , jamque dctumefcere ma^
fefte venter ccepcrat , 8c urina largius profluere , cum iterum palpandum fe nobis
infolitus ille Omenti fcirrhus ( diu enim contteftationem prohibuerat teulum dutiffime
abdomen ) fed ille obfiraata: ad«j duritiei , ut ab arte Medica integram promittere »-
nicacem tuto non liceret -• laftandum tamen fuafimus , vinci quandoque longo patieno-
De Ventris Tumore^ 44 f
nas medicamentorum irfa ea qua: zftimaiiturin(3nabilia,led illa ingruente hy^ede curis
domefticis follicita, ipondeafquc ex przfcripco noftro fc poft domi viduram , ad fUos dif-
cdflk.-ibiqucinufurpandifegnidempaulatim relapia , & fubinde Agyrtarum vocibus au&
calcans, in antiquum abdominis tumorem incidit, hoc uno felicior quod largius adbuc ptda
fluat uriM& ciborum appetitus conftetj adeoque par rebus domefticis ■ gerendis etiama
num dcprehendatur,cum antea totos fere dies ledulo affixa detineretunlnterea cuin noftrz
adhuc fidei permiffa, pharmacis ferofarrr colluviem expurgantibus alternis fere diebus ute¬
retur, multum fcmperferi exclufit fedm'gerrimi & atramenti propemodum Kmuli,ut noil
leviter admiraremur infeuftum cdpiofiffimi illus liquoris colorem , Cum neque adhuc noS
chalybem adhibuiffemus ; nec totis fex menfibus, ut Medicus ordinarius afferuerat , qnie-
quam chalybeati deguftaffet : chalybeata autem jam ante dimidium annum propinata tama
diu in vifccribus laterepptuiflc,nttingereut poftealiquores, difficile pronuntiatu.- Exliea
ne vel vafis,vel parenchymate tantum profluxifle iterum difficile, przfertim cum nec fit mea
lancholici genii, nec lienis majufouli & acidorum abftinentiffima. ii^em ibidem-,
On-SfiL VATIO XXXIV.
feniris tumor fnhydroff habitus, i '^fleae immettfa magnitudinis ^lecen magno, i. A liene iiH
tum abdomen occufante. %.$.0b Lienem molis extraordinaria , ligamentis jolutum. 4. 5. Oh liii
nem monjtrofum alieno loco harentem. 6. ob Hepatis inanem magnitudinetu.j
§. i.-p^Ominicus Penio 39. annOs natus , natura infignis , fed qui multa ih diaita erirafi
1 J commifit , quorum occafionc jam abhinc xij.annis magno abdominis tumore j 8C
crurum pedumque inflatione, fimul cum anhelitus difficultate laborare coepit , adeo ut pro
veto hydropico &: perperam curatus fuerit : at ne tantillum quidem profocrctot taitique
fortia medicamenta, quin a-rumnofo cruciatu finierit vitam.
Fa&a abdominis apertione, inter notatu digniffimai ablatis abdominis miifcuiis, diffe^o-
que peritonatoj ecce ftacim procedit Lien maximus , lariffimus , ita ut totum impleret ab¬
domen , fuppteffis & ventriculo & inteftinis , qui ab omnibus partibus liberatus , bona fido
ii.libras boni ponderis libravit .-moxque in modum ctucisdivilus , ejus fiibftantla ianorani
vifeeris fubftantia omnino rcipoitlebat, nihil quoad colorem mutatus , nifi quOd fanguis
ineo contentus non ita ater foeri-., prout effe fokt : fed ob copiofiffimum potum quo nutrie¬
batur , iubalbiduscrat& valde denius : habebat lecoris, quod valde
dumm jobftrudum, & fatis magnum teperi j nam librarum pendebat xi. libras , ventriculus
vero tam parvus erat, uevix veScula: effigiem tefettet. Reliqua naturaliter erant conftim-;
Vi.Exobfervat.GeorgiiGarneri Medtci
De magnis Lienibus, ir.ttanamrs limite*, vide feS.zvj. Obretvari xii, & xiiu hujus ftti:
' §.ii Vidianno 1593. in quadam virgine juvene totum abdomen a Liene occupatuinj
ipfumqucitacxtuberantem,utvidetur haec virgo Hydrope laborare; Imo quod graviffimi
Medici in afpeau cadaveris iftius mulieris difleifti , ie deceptos fiiifle faffi funt : Erat molli
abdomine i & fuffocata i quemadrnodum Hydrope laborantibus accidit j de vita difceffiti
Hipfolitus Bofcus de Facultate Anat.LeH.Zipmti
§.3, Duplicem Lienemin muliere quadam publice difleaa in Scholis anno 13^9. Excellj
Pater meus repetit j Et aliam mulierem fe fecafli fetetur hat entem fcirthum Lienis, appea-^
ftm inteftino Colon di&o ,- & in tantani molem excretum ut totum fere abdomen repleret
ita ut abfumpti viderentur Renes , Heparque fuam amlfiffc formam , & pendebat libras tti-
giuta tres , & mulier tali affedlu laboravit per decem Se feptem annos * fuafque obibat opera¬
tiones, &foithoc aSum anno 1570; Hippi BofcusdaFacultateAnat.Lea.z.pag.i4.i
§. 4. Secundo Comitem Auforaondianum i offendimus Lienem qua mole qua pondere
vifendum ; amplis enim quinque libras pependit : infuper omnibus ^iiibus adneai debuit li¬
gamentis, folutum ; Ideo nacantcmpier totam ventris capaGitatem; C/tto/fer ObJervaj,,Ana-
§. 5. Situs Lienis interdum mutatnr;dum laxatis fuis ligamentis pdfadere fud diobfuffi
Pmpendet, vel ruptis ptoeumbit in hypogaftrium, quod ifiibi quater vffum. Bielanus Bhfheiri
‘‘u-e.cap.zBi " " ' '' -
S-6; Mulier 4S; ann. macilenta , meiancholica , roifefe ali(|udf aniios traduxerat , tan-
dtro incepit Abdominis finiftro latere-bbfervarc tumorem ,qui in' principio graviditatis
wpidonem omnibus inferebat, aftmenfibus aliquot effluxis /iind ahno integro prmter-
pfo vanam eam repetierunt : lUa inferim opem ineam implorare coadia , quod przter-
Snam quod gingivaram , imo tdtiiis diis corrijptidne i dolotifiea corporis laffitudine,- alVi
■Bmeti AnaStmia ■Fato.-IH ■ . . Pp
44^ Anatom. PraO:. Lib. IIl SeQ, XXT,
duririe , ^ariifquo aliis lycaptomatibus affligeretur , in dies tumor hic augmentum fumete
obfervaretur, cum gravitate mobilitatequc fingulari, adeo quidem ut quoties corpus in
hoc illudye latus inclinaret , vel etiam in dorlum decumberet , corpus aliquod durum ii
ventris cavo de loco in locum moveri manifefte fentirei : Ego rei novitatem admiror , cer¬
ti nihil hic concludere aufus ; Lienis tumorem adefle quam probabile primis temporibus
tam hifce , quibus me. aecedebat , dubium j illis etenim hypochondrium finiftrum , cutu
aliqua parte cpigaftrii , occupabat : his vero hypogaftrium magis : molam aliquam hic adefle
ac ipfi,& mihi perfuaderc conabantur varii, quibus quod contradicerem nihil fendamenii
habebam : Animaculum ventrem pererrare credebat ; Remediis variis intus extufvcfruftra-
ommno adhibitis, tandem raenfe Janu.anni 1670. lente extinfla eft, poftquam jam ultra
tres annos & dimidium farcinahac, in dies auda,onu(la.
. Diei4.didimenfis, in cadavere a ClarilT. Ruyfchio aperto , repertus Lien infignis admo¬
dum magnitudinis , & latus finiftrum , & hypogaftrium totum occupans , inteftinis incum¬
bens , quibus etiam finuofa parte fe accommodat , fimiliter ac gibbofus omnino , qua parte
abdomini vicinus : Pendulus hzrebat , adeo ut pro vatia, corporis agitatione vatie etiam fa-
cile moveri potuerit :vafis(plcnicis mirum in modum & longitudine & capacitate audis;
Extra corpus ponderis libr. iv. repertus. Ger ardus Blaftus Obferv. Med.xiv.
%.J. Anno 1671. menfeOdob. nata G. W.CivisThorunenfis filiola egregia, optimeq;
ut videbatur , conftitutionis, quam eijam per medium annum Integram fervaverat ; Aft hoc
elapfo vatia infantem affligere coeperunt accidentia ,qu:E tamen, quia levia , facile fiiperabaa-
tut ulque dum fub menfem lulium anni 1673. ingravefeentibus malis in fubfidium me vo¬
cavit Patens Apparebat tumor totius abdominis durus , qui inhypogaftrio tantus erat,tam-
que dolotifieus ac plumbens, ut ibidem magnum latitare ulcus nemo ambigere potuerit,
Et quiapuella omnem medicamentorum ufum cumfummo averfabatur horrore, pro de¬
plorata habebatur ab omnibus. Pugnatum interim eft inundionibus atque cataplaf. emol¬
lientibus , digerentibufque , quibus id tandem D.B. obtentum ut fub Augufti incrementum
magna putis copia pet aliquot dies cum lotio ejed* melius fe habere ccepctit puellaSt ab¬
domen detumuerit : unde omni adhibito aftu , id tandem obtinuimus ut fyr. de tribus infiif.
cochleare unum abfutnpferit illa: Cztcrum vix elapfis aliquot fepiimanis rediere priftina:
infirmitates,qua: tamen, ubi macula: quadam, ad inftar Scorbuticorum in pedibus imprimis
&eo!lo,eruperunt, deimoremiferunt, itaut rurfumreftituta crederetur puella: Idempoft
ttesfeptimanas iterum accidic ; Et licet poftmodum quasdam medicamenta alTampfcrit,
accedente tamen diarthcea,vit!bufqueproftratis, dic afl. Odobris naturm debitum folvit,
erumpentibus denuo in pedibus didis maculis.
Poft. mortem aperto corpufcuio , omentum cum mefentetii magna parte putrcdinecon-
fumptum apparebat: Hepar vero infolita: magnitudinis ‘pallidiquc eoioris tptam fere abdo¬
minis cavitatem repleverat : Quod exciflura , pondere luo fcfquilibram civilem fere zqua-
bat; Vcficulafellis latis magna bile fubpalljda fcatebat : Lien aigricans,quadratus,fcirrhofus,
vix triuncialis erat magnitudinis : Ventriculus, cum vefiea urinaria, nihil peculiare fovebant.
Pancreas putridum erat ; Inteftina flatibus diftenta videbantur : Ren utetque eam magni¬
tudinem, quz in adultis occurrit, obtinebat : Horum dexter latis naturaliter erat eonftitu-
tus , finifter vero difciffiis copiofam fundebat faniem , in quam tota Renis fubftantia ita
mutata erat, ut diffluente pure fola vaforum concurrentium interftitia , qua: apum locula-
mcntivhaudabfutdecomparatZJr^Awr»/, remanferunu Pulmones flaccidi & fubnigrioan-
tes, inque plurimos lobos' divifi,Gor jufto exiguum & pallidum ftipabant: Plura Icmtw
non licui: Hocquoque addo. Infantem hunc per letum vita: {az curriculum nunquamW'
dafle etiam alTuropto ludotifero. Ceorgius Segerus ia Mifiell. cur. anni iv.ohfervat.lAd-
O8SEE.VATI0, XXXV.
yentf is tuittor k cerpareextraneotcrafitieif edis unius fub mufculis abdominis ! /.
■ mentulam referente, inter uterum & v^am urinariam fio,
FOeiniha tncdibcrilftituta, bono & nonnihil caraofo corporis habitu , hilaris
dum, inito tempeftive matrimonio ad quadragefimum quintum ztatis annum fte^*
vixif J^uo demum hzcagfaviditaris opinio , ex fiibfiftentibus menftniis, quoruni fiippteluo-
nera rhillta Cmguinis difpendia biennio prascefferant. Venter novem menfium
to tumuit : quibus line puerperio effluentibus , fpes prolis in hydropem mutata. ^
turquz obfuntmaio, fedftuftra :nam audoindies abdomine , fpirandi & mingendi
cultas fimul ingruere quarum pofteriof i perita Chirurgi Aveauxnsaau lubventum- C*
tcrum valebat mediocriter, & levibus luis negotiis fere ut lana intererat, erelcentc veto
abdominis pondere , tandem & ftandi & decumbendi feculcas adempta , ortaque fimul t£^
pente lotii lupprelfione, a:gra ob doloris vehementiam ledfaim petens , intra bihoria^qn*
De Ventris Tumofe * 44/
fnffocata obut die xviij. Januarii anno millefimo Icxeentefimo fcptnagcfimo quinto , a:tatis
£35 ciriter fexagefimo. - '
Chirurgus mali cauiam exploraturus , abdominis mufculos auferendo quiddam obniti
fcntit; plurimas nempe fibras , qua: mufculos abdominis membranaceo cuidam corpori in¬
denti alligabant. Amputatis fibris mufculifquc ablatis, corporis hcterogenei ambimm ab
ode pubis ufque ad diaphragma detexit , omento fiirfum convolato , ut oculis cunfta pate¬
rent. . Motus fpeftaculi novitate Chirurgus, primarios PoIiatrosPr^AgT St Duperray in auxi¬
lium advocat, Q.ui fternum auferre jubentes, membranacei corporis mole compulfum alte
intra thotaCem diaphragma notarunt j mediis immixtum pulmonibus. Craffitie pedem
unum cuiii femifle iquavit heterogeneum illud corpus, in regione uteri alibi pedem dunta-
xat. Poftea quzfitum, qua ratione magnum hoc pondus inteftinis & vifecribus incumbere
citra impedimentum potuerit. Pratter fibras itaqueSc vincula, qu* abdominis mufculis &
lumbis illud junxere, aliud corpus durum &folidnm invenerunt, priori tanquam bafis fub-
fixatums cui innitebatur. Hocfedefuacum impetu excidens Chirurgi manus inopinatbfc-
tiit. Mentiebatutauteni corpus iftud virilem mentulam, fumptaque origine ab oflefaerd
fuperato inteftino refto , inter uteri & veficx urinaria: fundum erfierfit. Subftantia ejus
membranea fortis erat, externe l^vis & teneriore alia ccu epidermide amifta : intiis inzqua-
l.is, ob plurimos globulos membranaceos ibidem affixos . Adfuit etiam aqua limpidiffimai
infatftu fuo mentul^ rigiditatem concilians. Huic figura teres, oblohgafa:qUaliS j Longitu¬
do magni pedis. Latitudo quatuor pollicum tranfvetforum , & duorum craffities. liefiit ia •
glandi fimile quid, formatK e ligamento. duobus digitis tranfvetfis retro extremitatemi qua¬
dam veluti paraphimofeos fpecie. Glandi foramen inefle vifum, juxta quodmembranaceuia
corpus rotundum, magnitudine fruaus cerafi, glandis extremo annexum. Imo, quod ad le¬
pida comparationis petfeaionem attinet, ad mentula radicem oValia duh corpora, teflibus
fimilia, Gonfpiciebantut aqua plena. -.Emergens ab utcri & vefica fiindo mentula incurva.^
batur, glande in ventrem converfa :unde alterius corporis molem dorfb fiio tanquam in
fornioc fuftinuit. His pcrluftratis,heteropneo corpori vulnus infligitur ut pateant contentas
Mox vefica Sc globuli membranacei plurimi erumpunt , cum magna vi aquatum. Inflante
autem funeris hora, cum inveftigatione diuturniore prohiberemur , abdominis vifceta fimul
exempta cu^vit afportari Chirurgus, operam navans, ut quo ante fuerant litu tabula fingu-;
la denuo examinanda imponerentur. Apparuerunt itaque tria membranacea corpoia^Pri-'
mum in dextro latere ; alterum in finiftro j tettipa in media fede. Dextro implicitam hepar
admodum pallebat, duflibus ejus bilariis & vcficula exili. V ena ciyz S£ porta, nce-non ar¬
teriis fua erat naturalis magnitudo. Tumoris pars ultra hepar tam fortiter h?fit diapbagma-
ti, utab eo feparari nequiret, permutata quafi m unam utriufque fubftautk. -Vi tumoris alta
quoque adaftum in thoracem diaphragma feceflerat, pulmonibus intricatum, ut horum lobi
vix amplius diftiugui potuerint. In fummo thorace, juxta tumoris extremum , novum dedit
miraculum muliebris finus imago, d duobus candidis globis, mammarum inftar , totidemque
in medio papillis effifta. Globi membranei erant, aqua pleni : nec diverfa papillarumfub-
ftantia, fibris multis de vinaatum. Secundum corpus involvebat lieheffi , hinc in mediuni
ufque thoracem ,& inde ultra finiflrUm renem fele extendens. Tertium, inter peritq-
nzumac inteftina, univerfum ab ofle pubis ufque ad diaphragma ventrem implevit. Maff^
hx. informes erant, maxime qua: in hypochondriis , media enim ad placenta figuram ro¬
tunditate fta quodammodo acceffit. Subftantia omnium e duabus membranis , quaruin
interna mollior, durior externa , ut alicubi cartilaginea , aut oflea , imb etiam lapidea puta-
remr. Color illis albus ad flavum vergens. Conneaebantut inter le & cum partibus aliis
miniftetio fibrarum & ligamentorum , hec^noh fubftantia: cujufdam vifcid? inftar gluti¬
nis , quo latera adunabantur. Malfe pondus quadraginta quinque librarum foSt , non com¬
putatis globulis amiffis,& aqua ttanflatis' de loco ih locuffl tumoribus profusa., Jaaftram
rftimavere librarum quindecim. Cognita exteriori corporum & heterogeneorum fuper-
ficie,fcrutanda manent interiora. Latebant in iis noiinifi veficie aut involucra , & m his
iterum minora : quorum alia humore farfia limpido, alia fubfbantia fevo cafeove fimili,
pleraque membranarum glomere. Sed neque in his eadem erat ubique difpofitio. Qiuc-
dam enim involucra feptem duntaxat , vel oifio , vefieas prodebant, rotundas & duras i^at
pilatum vento turgidarum. ^ Quibus difleais minorum globulorum membranaceorum fhi-
penda caterva emerfit , aqua plenorum & fimilium ovis fine tefta. Alia involucra incredi¬
bilem veficarum multitudinem continuSre, variae magnitudinis , promifeue ac turmatim-
erumpentium , nec uti priores gravidarum. Qiw:dam ftipabantur Mba & crafla fubftaa-
tia, qualis abfcefluum , qui atheromata velfteatomata vocantur: aliis prope meliccridum
fuit materies. Contentorum varietas diverfam etiam veficis globulifqtie tinSuram indi- '
eonetiAnttmU. Tom. II. Pp a
44^ Anatom.PraQ.Lib.IlI,Se£t XXL
dit. Erant enim albi, rubri & opaci. Ex fubftantia cafcofa& febaeca, cum aqualimpyj
albus ; ex liquore ladis fero fimili, turbidus feuobfcurasj ex fub&antia mella^ea rubi¬
cundus color. Notaodum ultima hac materia non. tam impletam veiicam, eui inerat, fed
incrufkatam tantummodo intrinfecus, reliquam cavitatis aqua-adimplente. E duabus corpa-
ra hacc heterogenea membranis componebantur , externa livi , tenuiore &. minus robufta,
interna duriore 8c alicubi in*quali, ob excrefeentias complures verrucofas , quibus adhzfit
fiibftantia meliceridum, nunc rubra,nunc vifeida St alba. In hae tC rubra potius,iqHani, ia
altera, materia athetomatifquefimili,ovtformcs globuli nidulari vifi. Hie quippe inventi
pifo aut capitello acus non multo majores, qui recens geniti videbantur, & ca&i^ieini. Puit
ctianijubi plutes noduli feparatim promberantes , uvarum^ racemum acinis onuibiat. finxe¬
runt. Tandem, ne nihil deeffet monftri, corpora etiam inventa exiubro& albo diverfimo.
de variegata. Deftituebanturverb omnino & vafe & fibra,qua iiuttintcntum vehi potuiflet
crantque contigua tantum, non continua : etenim perrupto involucro quovis ead^fecili-
tate mox evaferunt, quo poma aut ceraia e Ipottula.-Humor plerilquefoit limpidus, tenuis
& pelliitidus, aqusE inftarputiffima:, neque confiftentiam neque colorem mutans. In eiixato
ad feptimum ufque diem nulla contigit alteratio. Poftea flavus vilcidulque reddi & fcetere
cQjpit. - Recenti aliquot fpititus vittioliinjcfta: gutta:, citato atomorum motu , membrana¬
cea quardam Eultula humori innatantia mox cogebant, aut etiam de novo producebant. In¬
de nata fufpieio non «fle expertem falis aquam, quam Sc guftus probavit inflat olei tattarl
per deliquium filfam- Ab eadem etiam cceruloss violarum fyrupus in viridem commutatus.
Intricatis tumori vifceribus nihil aliis detrimenti acciderat, pra:terquaiii tefliculo finiflte,
dcxttz.uteri tubx & finiftro reni. T uba vehementer erat dilatata, jic ab extremitate fim¬
briata ufque ad fui -medium lata. Tefticulusfinifter foramen habuic, non a cultro. Smiftrr
fenis fubftantia palUda, jnollis, bovina: inflat linguz, quam & figura imitabatur. Ren quip¬
pe longus erat decem pollices. Urus tres. Se duos ecaflus ; nullat.iaeo caruncula: , ied. pelvis
ampiiffima. Ohprvatie D.iie Hs«ppevUle,Galttce edita, laitiae reddita a- NeibiL-. Dom. Comadt
feper, tdihi amice communicata.
Observatio XXXVL ' '
fintrit timor, pro hydropico habitus, ab mgeuti majfa ,piuguedi»em referen^, totum flre M^e/utra
J^utiumeccupante.l. A Steatomate iageati eaacreati AfidHimato^ 2,.
GUtnrimno fuperiote 1669. Riga: Livonorum, ubi inter prxfidiarios milites Medici. a«
Chirurgis inijseftotis munere fungor,Chirurgorum aliquis me acceffilTet, atque zgtoti
cujufliam hydrope laborantis expofuiflet hifloriam, nou dubitavi priuiquam ipfum zgrum
adirem, accurate etiam cur^ modum quo tradalTet hadenus afiUaum inquirere: defideranti
item oinnem aperuit mihi, fc laboranti jam fxpius cathartieaex Gumiti Gotti 36. ad3ij. fine
foccefiii' ptopinafle , fe applicuifle etiam cruribus jam tumefodis fonticulos .• Extemplo
Sgeum adeo, qui flatura brevis erat, Se annos circiter xl. agebat : Ibi emaciatum quoad ex¬
tera mifere , ac carnem vix offibus hxrentem, abdominis autem pondere immcnfo onera-
€um, ac tibiis pallidis impteffi digiti vefligiafcrvantibus, ( qualis fere in omnibus sachcxiala-
borantibus ) tumentem obftupai : Querebatur de fpirandi difficultatc,8e cum aliquali cor¬
dis inquietudine virium jaduta, exterum appetitu fe flimulati continuo, fete canino, imoaf-
iiimptoruin copiam vix fufficere defiderio cfurientis : Exortum fibi efle id malum ipfczgro-
tus ante biennium affirmabat, cum molas trufaciles, fcu manuarias fore fine intermiffioae
terfare cogeretur : Cogitanti mihi hae de re, nihil certius ancipiti confilio obvenit, neque
etoimbydropem etedere poteram, quod Si fame magis quam fiti urgeretur xget , S£ tumor
rn vSfttre non mollis, fed quafi camofus Si minime , ut in afeitide accidit , cum murmure flu-
duans effer, quodque ptxtereapptasafliitnpti paucitas non rclponderet augmento quoti-
diaBotumotis: Nibiloininustamen pedum aeventris tumor, eum difficultate Ipirandi , c
tontrario hydropis fufpicionem faciebat : Maxime aiitem me torquebat, quod extotaC
fum|>tis, nec excrementa multa, nutrimentum autem corporis Si virium roburfatis exiguum
deprehenderem, omnibus quxfpem meliorem fecere folent de die in diem in deterius rue^
iibus; Tandemcumad cognitionem hujus affedus accuratam penetrare noiipoffeIB,ia
dubia re aliquid experiri decrevi, quam certx morti hominem fine folatlo committere:
Didreticis itaque, ac fubinde catharcicis tentavi curam , fed naturam penitus inexorabilem
nec 'allicere benignis nec cogere fortioribus potui : Demum poft aliquot feptimanas in al-
tiorl loco oGCUpatus xger , forte decidit , ac infelici mortis genere, vitxque ac morbo eolo-
_ phohem impofuit.
Gaiaver flarim fequenti die inmultorum prxfentia aperiri curavi ; Poflqnam aquam,
ftc'" cultro ardius -inquirenti impedimento effer , depleri juffiflcm , vix unam aut alte-
4^0 Anatom,,Pra£ijLjbJII,S€S.XXI,
.^ayitama PanqieatejCaicum^ict^ieea^hicrefcebM, ftat^raeque impofitam , %
^mxampSc dc2ie^t»dimas.Nif.ri>/ftav«sEf it ^aiiipitg.zm
Observatio XXXyil.
Vemris ttmorifortenupi^fceffmm magmtuditie refertorum in MefenteriOi
Filiola D. N-x II i.menfes nata , iofigni v.eattis tumote& tenfione vexabawr, dc qaa
admodum variaifiierunt opiniones. Qmdamenimafcicen ajcbantjaliiabfoc6uni,J4que
-diverfomodo: etiam nonnulli in fubftantia Hepatis cum cie credebant , alii in Panciea-
terhiverpintet epigaftriimufculos ; Ego veto morbi Itum , tumoranque cum quadata
.drcumferiptione , quam inter palpandum deprehendebam , animadvertens ,abfce,ffus
que.eleiilico judicavi: Sed eos in vifcetibus, hepate & liene effc arbittabar. Dmtes a-
men pronuntiavimus eam diu moibo non fuperfututam , nec ultra diem 3. vivere pgffe, fe.
re rainen per j. menfes, quamvis a:getrimCj vixit adhuc.
Cum primum defim&afuit, ad .camfecandam vocatus fum. In ea fedione rei protlus
admiratione digna: vifa: Cint. A finiftro enim latere immenfa: molis Abfceflhs , dupH^
cyfti prxdkus, repertus eft, qui quidem ab apophyfibus tranfverfis vertebrarum lumbo¬
rum ortum ducebat , deinde fub liene ttaafiens , totum id latus occupabat. Cy&is vero plu¬
ribus varicofis venis intcrtextaeratsabfccffus avulfus libras sc. pependit , ,Sed quod m^is
lufpiciendum venit, ineo trcsaliiabfceffus ponderis libr. iij. continebantur , finguli eyli
fiia fimilibus venarum ramis , eademque materia donati , quij materia' pulmentum , ova
. cofta , ficus , carnem , & alia ejufmpdip. n. omnino referebat. A dextro latere duo itidem
imiqcnfi abfnclus ranquam gemelli , prope vertebras originem trahentes , cum fimili cyfti
.& venarum ramis fefepeulis noftrb obtuleruat ; uniufeujufque pondus eratibiiij.quorum
unus cavam jecoris partem adimplebat , altet vero ad os pubis dcfccndebat , eademque qua
alii materia referti erant, Num hoe plane portentofum videtur, adeo parvam puellam,
cum tanta copiatalis materis tam diu perdurare potuiffe.? Abfceflus illiita furfum ad ela-
yiculasdiaphragmaimpulerant,ut duprum digitorum ipatium pulmonibus non. effet refe
quum ad motum, quod maxime caufafuitqupd yeluti futtocata animam efflarit. Sip hu¬
jus mptbitam difficilis erat cognitloquam curatio impoffibilis : bJcc illius caufa fcmiqjj
primzvsque conformationi accepta uUomodo erat referenda jfiquidem parentes optimq
erant habitu & temperamento. Barth. Cahrollius Okferv.xxxiii.(jr xxxv.
£y«.] Nobis minores ab- roraatis fpeciem.- Steatomatum autem «on memW
V.^ice(rus videte licuit, minotea inquam mole , fed ullum unquam obtigerit , uipote quod difficillimum
partium atfe^tum dignitate haud fecundos fonaile, hifce iocisottum nancifeitut, tutnquodbenigoiotcm
Siquidem cadavera diiTepantibas, & Hepatis & Pul- faujus materiam partim emendare, patrim ad (e lapcrf
«nonis Sc Renum & Teftmm , & Uteri exteriore ha- viiceracalpie miiniriliima poffiint , tum quod nudio-
bitufe6penametomeliceiides& atheromata vifenda tem & majorem ejus globulum oporteret iniimiui
fc obtuletunt. Atheromatis quidem fub Pulmonis recondi,.quod n» patiquidem natura videtur, Dio
corpote viius eft meminille Hippoirates], de oflium jam inbuntani genetis extis cteari hatccc tnbercoia,-
nat.§. 19. per nomen ua(ss quod- Interpreti vetfa eft fed &in bcftiis btutifque omnibus languineis multo
callofa durities, H. veto Mercuriali creditum eft tu- ftequeniiffima funt eadem a me reperta, &c. Stnri-
berculum : ut cunque autem eaquipulmonibnsin- ttus dt A^/ceftiiu f.m,zyZ,
qarcuatttc dura Tubetcula^difrccla pisfc fetant athe-
Obs^.rvatio xx'xvinr
Featris tumor i Mefenteriefrod^iofe turgente, fcirrhofp, cum mfnitis uhfceJTihus,^
fcirrho/d [ecore uhfcefibus referto.
1 Sabella Roland fexagenatia obiit , Oftavus jam agebatur annus cx quo tumor inceperaf,
fcnfitn ac finefcnfu & dolore ad magnam magnitudinem progredi , quod Mefenterium
ipfum fere// ifc&rrVev^frrtsgrsinterimipfi perinde fere ac fana: licebat naturs, anima:
ac victe munia obire , nifi quod duobus antequam moreretur menfibus , coaSa fuit le&a
fe tradere , quod febris continua, quz ipfi ad extremutn ufque vita: diem perpetua fiut , fil*
pervenifTet. "
Diieaum eft ejus cadever , difiedioni prarerat Milotius D. Medicus. In fiias stdes avut
fum Mefenterium totum deferri juffit , ut ibi per otium lethiferi morbi caufam , qnam fcru'
per in Mefenterio delitefccre fufpicatus erat , rimari liceret. Ergo Mefenterium tocunb
atque in Mefenterio Pancreas , tumore miro, propeque incredibili turgens animadver^
mus , adeo ut libras x. & dimidiam penderet, fcirrhofiim omnino extririfecus , foiifquepofti-
caparte lumborum vertebris adhsrefcens , antica autem peritonato , feirrhofo pariter aC
penitus cartilaginofo j Suberant infiniti in eodem meftntetio abfcejfas, fua quique cyfti inclu-
fi, alii quidem oleofb, alii melleo, alii febaceo, alii albugineo, alii aquofb humore Si liquore
referti orant , quorum eonclufa materia pulncul® fimilis cfiei : denique quot ferme abfcrf-
De Ventris Tumore. 4^1
fas eSent , tot erant materiaram contcataruiri fpccics 8e idea: : Prz tumoris pondere me-
fenteriam fias wiut tadiribus Sc dcdibas diviiifam fluduans , moleftum itaeris & -diilaris fea-
lum inferebat, quod feKs lumbaribus vertebris ac peritona:oadba:rcrct, nullatenus autcai
iotcftiias & aliis partibus, quibus veluteonaatumiligatur: Itaqucluaid mole & corpore
veficam prement ic caTadoiSa ^diffdlem mifiionem faciebat ■. Inteftinis vero incnmbens, ni
thiits figrier r^.in caula erat; adeo ut nili devorato laxante aut purgante medicamento,
^ces nondcfoendctent : nam quod ad dyfteres Ipeftat , fiibite illi in intbftina , tumoris ■
rias cqarfeantis magnitudine pTohibcbantnr : inirul? vero glandesnihil proficiebant. Ret-
pitatioob diaphragmatis a tumore compreffionem difficilis erat. Non deerant qui Molain
fubelTefufpicabanHir, Aliiab hydrope eum excitari tumorem : certe malum id faydrbpii
eonfequutionem attulit, nce obfcura caufacft, &uftratafunaione hepatica , pet interci-
ptaffl tumoris occafione chyli anadofin : Sed & proprio vitio Hepair tenebatur , fcirtho
'^mpe &abfceffibas crebris, per intimam extimamque ejns fubftamiam varie fparfis: A
putredinis labe Lien haud immunis erat , denique ventre inferiore nihil crai integrum.
reas Operam lih.'2.^.cap,z6.
MEyeBKriaw/trajfejio/w-fx] Delento mefenterii doiocacet eili
yi,„derLindenMed.fhyfiol.zc. nervis in id di- Z>i alvui /«/i-iw eft taula patticoUrissAr
bbfiaiut dubitati non poflit de fenfu Mefenterii: Fscit in cavitaiem ventris, aai in veoarOTtetiafquc ttLffii-
cotam esigoitas , ut hic ipfe moltipliciot fit q iam tuantur, unde feces arefiunt, quas difficultas fupetvi-
eiaSiot ,mfi cum plutiraifimnl dolent : Ftrmliiis id niens malum fignum eft, utconttaalvi ptofiuviumi
fine dolore inflammari , folummodo glavitatis habete aqua e venis in vencrcin coDfluctice,folaii6ntm afiettl
docuit fenfiim : Admodum tamen (enfibiie arguit db- i4.aphot.d.
Ibtcolicusnpthus.&btigo ejus a petitonio, cujus •
obse S.VATIO xxx;ix.
fentris tarmt ab iiijigm hiifcerdm magnitudine riatur ali j cifiofo ddijpe obptrum,
Afeites creditus.
5. i; -pS Ominus Vitalis Stadler. Illuftris Comitis J. Faggeri Qu^ftor , plurimis annis ex vi-
J _ /neficipjut putabat, non fine fymptoinatibus melancholicis, & quidem illis db
quibus Gal. Nafienirhfui metuebat cafum , & fudabat femper , nec confumefaatur , quii
corporis moles videbatur augeri craffus 8£ corpulentui , abdomine tubero , cum vomitu
pituitq,qaod anno 1617. obfervavi, comes in acidulas Ebenhufanas,fic fuadentlbus Medi¬
cis. Audivi tunc hujus mali caufam hanc: Sibi, dum apud rufticanos pnjfeftos paffim ii
exigendis rationibus occupatus eflet nomine Generofi ; oblatum fuiffe poculum vino ple¬
num ab uxore eujufdaml^r^feai, cum precibus, ut antequam properaret fn urbem , hoc
fibi fofi refetvitum poculum exhauriret : Medium non traxit ex cyatho , fiimin^ reddit,’
qu? ulterius urget , at nefeio quis horror haufeofum fecerat : Eqiies igitur dum efl; in itinc.
te Auguftam,fcncica!terationcm totius eum mentis quadam confternatione ac melancho¬
licis cogitationibus. Dofni molem fui corporis sicculat ac vaftitateii cum aliis imaginatio¬
nibus vquas conticuit dicere, aut ob pudorem, aiit non reminifccntiam : Primo vere hoc ac-
«idic; itaque affliftus fic demum in autumno, ine comite a Medico domefli.eo adjunfto iri
acidulas profedui eft ; Maximris metus erat ne decideret nafus , riianus j digitus, ^ut articu¬
lus aliquis. In fonte erudationes , inflationes ventris ac hypochondriaca obfervi# 1 Tr*-
davetnnt hunc morbum D ivwferar & Paulus /e»iyfAw/.Poft illius mortem ‘Do.cneiilinasi
<}aii6a6.cacochymIoum& hydropicum pronuncians , qb abdominis & pedum tumores,'
inultis evacuationibus piirgando & fudando curavit. Sequenti anno , die lovis , Aprilis fc
exfpiravic fymptomatibus Apopledicis.
Ejus cadaver fcdumfiiicptqlcncibus Medicis Curi, a Chiruigis Ariatointe patiim gna¬
ris: Obfervaviegofequentia, Vifeerum omnium ea fuit cum vicinis partibus comtnunioV
connexio aequafi conglutinatio ; ac fi vinculis alligata , anriexa ac juhda eflene ; ut Vi avel¬
lenda & diffccarida effcnc : Pulmonei magni , flaccidi , lobis indiftindi, coibre lividi , fafpr-
disinftar variegati &quafigangratnoli,dfephragmatiatdiffime connexi &adiiati , ut acu-
liefetriTeparandieffent, fic & pleura," que eaufaDyfpnoea;. Cor magnutn , prout toturii
corpus erat. Hic in thorace. In Abdomine hic obfervavimus , Cyftis fellis fubftantia fiiii
crafla St denfa , cavitatis ampla: ,• cum ^uca pinguedine , in qua lapilli diio atri coloris , ma-
jorcapieukm ruta: quadrangulare referebat, ciijus radix frian^laris, qualis eft demis mo-
larisfoTma,magnicudinis capituli tutae; airertriangularis forma glandis , coloris fiibaneti-
tu ; Tunica vcftiens Hepar piabis. Corpus Hepatis magnum,- duriufcu!iim,colorfs palli¬
dioris parcefua gibba, diaphragmati annexum & quafi alligatum : Sima feu cava ventriculo
fcccumbcris , ac multa pin^edirie arfuniciscoTi^rens, feu ei agglutinata : Ventriculus fue-
dius inter Hepar & Lienem,' quibus adeo ftride cohefebaf ur ferro feparandas efle non'
finndaacefacione,=obfitus pinguedine ,jexiguuis& ininis: Corpus Lienis plane latitabat
P p' # fiifa'
452 Anatom.Pra8:* Lib. IIL Se^. XXI.
fub pinguedmc , ut prat ea videri non potuerit , grande fcu magnum & crafliim , figur* q},.
longz, nec inftar lingua: bubula:, fedaliquomodo globoftm , coloris diverfi, in cujus me¬
dio, digiti latitudine, atra linea, fubftantia compaSa, dcnfa ut hepatis , in cujus convexo
vena: varicofo craffo fanguine farfta: inimo, cellulas coli, vel potius pilulas conglomerans,
devocante D. Cnealino , tcferentes,varices non magna: erant,alligatum vemriculo :Mefen.
terii corpus ctaffum, pingue,adipofum ubi Colo ac Ileo jungitur , eum pauciflimis glandulis
arae vinciens inteftina,vetcri ftcrcore turgida, qua: & cultro feparanda focrunt Renes cate-
bant vitio, copiofo adipe tefti, vcfica urinaria lotio turgida.- Pinguedo & adeps lua copia ve-
ftiebant omnia, occultabant & vifcera, ob quod pondus Sudlero fpiritus impeditus fiiit. Sic
ventriculi exiguitas non admittebat multum cibi. CaputintaSum reliquimus.
De veneficio non parva fuit fufpicio,quam feftio majora formata fniffe vifcera qnam ad pcopottioneia
eo nomine iBftitnta non manifeftavit. Mortuus ftatnra: natura feciffet ; Signa hydropis pedes oede.
eft *gct retaris lviii,afie&tt fopotifeto: A veneficio da- matafos , tuberum ventrem impofuifle dodlilEmis
co erat jam zx. Admirabilis hzc vifeerum magnitndo Medicis videmus.ur pro hydropico curarent eum in
& Connexio fcu annexus, an a poculo fufpe&o, a cu- cujus ventris cavitate pinguedo erarcopiofa&viifo.
jus hauftu de immanitateac vaftiiatc fui corporis con- rum acaSixiam.HtehJleiurus caf» ‘Oi.Dectd.x,
quellustan a formatrice vi non difputo : Scio duplo
§.i, Simile licuit videre in mercatoris vidua obela, tumida, in cujus cadavere non feri
cyathus inventus, fcd aliquot librx pinguedinis : Et ha:c ut Hydropica ob molem” abdominis
&pedcs oedematofos curata faic.lda» ibidem.
Observatio XL,
Veniris tumor ^ durities ob Hepar cartilaginea tunica cOnJlans , Peritouaum durijsimum,
Vejicam & Vterum fubjlantia lapidea.
ADmirandum die ay. lanvar. i5P5.nobis accidit in lefiione cujuldam mulieris 57. annor.
cujus uterum lapideum invenimus, ponderis feptcmlibrarum; Hepar uno lobo tunica
‘cartilaginea conflans: Lienem fphrericum lapideam, Peritona:umduriffimum quod vix cul¬
tro dividi poterat : Qua: omnia nos in admirationem traxerunt, qua via fpiritus deferrentur
per univerfum corpas,& quomodo ha:c tandiu vixerit fine ulla manifefta xgtitudine : Utctuii
curavi dividi, in cujus apectionefperabantfcetum lapideum invenire, quod contigit Medico
Scnonenfi, Verum fpe fraudatus. Ohfervatio Vetri^nidjiJdedic. Friburgenfis Helvet.
-ObservatioXLI.
Ventris tumor , gravidationis (pede imponens , a Copia [anguinis in abdomine,Hepatis
magnitudine injigni , Intefiinorum tenuium protuberantia.
VXor Elia: Tabellarii pra:gnans ab obflctrice judicabatur , ob ventris tumorem & du¬
ritiem: remittebat tamen illa & interdum per vices augebatur: pedes lubinde tumi¬
di, interdum fine fenfibili evacuatione detumefccbant .- Gretera toto corpore eleganter
carnofa j^orentis atratis femina .- Coeperunt hxc fymptomata invaiefeete a tempore qua-
dragefiiiali 1655. ad luniura menfem, quo ingentibus doloribus auflis vivere deCit.
Ex aperto defunde abdomine ingens copia fetofi fanguinis effluxit , qua: cavitatem ajuo-
que thoracis occupabat, implebatque mcnluras noflras fex. Sive is fanguis ex rupto valb
ficeffufus, five per diapedefin expreflus , inanita: vacuatque omnes vena: in utroque ven¬
tre cernebantur ; Omentum nullum fed putredine abfumptum .- Inteflina tenuia protube¬
rantia omniaar&iffimeintetfeconnexa,& membranis& pinguedine cooperta : Cohqte-
bant eodem vinculo inter fe ventriculus Hepar , lien & cetera huc fpeflantia : Remotis te¬
nuibus & a membranis pinguedineque feparatis , membrana adipola & prqpinguis a ven¬
triculo protendebatur per univerfum abdomen ad coxas, qua difeifia fubtus dclitefcebant
craffa inteflina libera: circa inicftinum reftum maxima pinguedinis copiaadnata,utpri-
mafronte magne glandulqfpecie dubios nos reddiderit: Uterus fenus juftqque magnitu¬
dinis fine ullo conceptu : Ventriculus denfus , cartilaginis duritie , eminentiam acutam fu-
pra pylorum, uropygi; inflat habebat , fbrfen ubi omentum abruptum fuerat , cqtera va¬
cuus fola pituita glutinofa fuperflite: Hepar grandius utrumque hypochondrium implens,
feirrhofum , firmiter fupra, iifraquc omnibus vicinis cohzrens, membranaprope coflas va¬
riegata, rubrifque maculis diflinfla, qua: fecilefeparabatur.- Lien anfliffime infra ventricu¬
lum pinguediniimmerfus , Pugni magnitudine , colore feno : , In thorace aperto dextra ca¬
vitas plena fenguine ifto ferofo , grumolb •& lento. Dexter pulmo exiguas vix pomum
‘magiiicudinc arquans : Pulmo finifter prztcr Iblitum amplus coftifque adnatus , nullam
De Ventris Tumore J 45-5
tamen «gtafupetlles refpitandi paflk efl: difficukatem : Pericardium pinguedine abundans,
fed fine ferofahumiditate,quz cum Graguinediflluxcrat.- Corciegans& pufillum , adipe
fere teSum: In ventriculis ne guttula fanguinis compatuit , ut mirum non fit tribus ante
obitum diebus pulfum ceflaffe. Tantorum fymptomatum , & mira: hujus conttitutionis
caufa credebatur venenum per errorem fortaffis oblatum , quum enim ptatdifta accidentia
illam- invaderent, vomitasinfcquutusjdiarthoeaingcns&fanguinisexnaturalibuscruptio,
Inde invaluerunt fymptomata, tumor ventris , dolores incredibiles , ut fecundum metho-
damfruftta adhibitis remediis, ip&fibi ventrem aperire fepius dolorum impatientia opta-
•fcnt.'th.Bmholini4sumur.Ujiibferv,vj.
Tumor ventris ,fufpchnemi»gtrens ff^ividtutis ventrkHii tumore ,
ir Liene inter illum ^ Hefur fito.
^Oeminamob tumidum abdomen pro gravida habitam , elepnlchro effoderunt ftudiofi
T^. ac in theatrum deduxerunt, cujus abdomen cum diflecuiffem, ventriculus infigni tu¬
more diftentus in conipeflrnm prodiit, totam abdominis regionem occupans,ipfaq;intcftina
cooperiens ; Infra ventriculum nuHumomentivelligium, quod tamen paucum admodum
vcrfiis pylorum inter diaphr. & venttic. delituit , Urgentibus eircumftantibus ventriculum
diffecui, ex quo foetidus erupit flatus, unde' minor fadus ptatter acetaria & atrumhumo-
temfateopiofum nihil continuit; Reliquorum in abdomine vifcetum faciem exploraturus.
Lienem , inter ifep&i & ventriculum latitantcm,infiniftro latere gratis quxfivi, nullis fibru-
Bs diaphragmati aut ventriculo adhasrentem. Intorta , ac fimplici gyro circumvoluta , vaA
fplenica vidimus , unde a tumente ventriculo eo detrufum colligo : Ipfum Hepar
altius quoqucrettufijm,caarera fanum. Sic primum conceptam , ob turgentiam abdominis,
gt^viditatis Ipcm, fepohere coaai,ipfum inveftigamus uterum, quem figura pomum , magni¬
tudine pugnum adasquantem lubenter offendimus.; hunc debita diligentia prarparatum fe-
queati die aperuit Exc. Molinettas ac in eo embryonem marem invenit , omnibus numeris ab-
fblurum, amygdalum magnitudine exprimentem. .i
IN M Embrmtm morum ] Notabilis eft hiftotia iiufinmsemii fostat conatus maximus in tvellcndi
Aveozoatis , quo pateat quam incertum fit & an- c terra radice, hinc rbcdaj.cai fe commifi!,fuccnffatio,
ceps de .Gravidirate judicium, ut quas praeguantes faur paucis poft horis domum redux , ingentibus lumbo-
454 Anatom.prad.LibIlLSe<9:.XXI.
ris majo t , DIaphrcgm» tdco comprcffum ab aqua & fangmne,u£ vix non ad iugulunj pjjj.
geret, Pulmones nigricantes & compteffi.,i»r«»/«i de fezzis MifieS.curit>f.amnv.okfen,^^
OasinvATio XLIV
'Abdomiitis Tumor immenfus k Majpi crinit x , dr xqut ingenti cofU intrxferiteneum
'conclufi. Avitio lecoris genita.
Sub manu & cultro anatomico erat uxor LucatSchnitzeti Chalcographi Noribergeafi
in cujus cadaver omnium oculi quam avidiffime converfi, diutini & incurabilis afiian^
caufam maxima cum expeSatione indagate conati funt: iHujus, inquam, cadaver abdona-
ne prxtumido, aqua putri foctidaque pleno reperiebatur , utpote qux viva adhue diu mul-
tumque querebatur de vchementiotc impetu, fibi ab ebrio quodam in finiftro hypochondrio
illato, qiiem primis diebus parum habebat, neque ingenui forte pudoris ratione daaaqaie-
quam de fafto propalare voluit; poftquam vero malum increbuit, de continuo edque intole-
tabilifiniftri lateris dolore conquefta,fepius partem Ixlamvifui exhibuit in dies in majorem
protubcrantiam infurgentetn, qux primis feptimanis pugnum xquavcrat ; dehinc dolor um¬
bilicum verfus noda dieque miferam mifere excruciavit, quem tamquam individuus comes
gravitas & tenfio fequebatut ipforum hypochondriorum, adeo ut prx pondere cxupetante
gradum fecere difficulter poffet, partim ob didam ponderis gravitatem, pattim propter di-
ficilem anhelitum, qux ambo a nimia diaphragmatis, partiumque vicinarum tenfione & di-
ftradionc originem & incrementum fuum habuerunt : Elati abdominis prxtumida moles
quofdam dodiflSmos inani ingravidationisfpc ladavit, quos depletionis mora , & iade febfo.
quens partas nullus derifit: fi quidem pod aliquot menfium decurfum per aliquot
intervalla denus paffa ,ixTfa(rfii, vero nunquam, unde a priori venter aliquando patum,imo
nihil detumuit: accurate tamenin lingulis Lunx motibus obletvando,quod moles mox cum
prima Lunx facie majus incrementum fumpfetit , mox fenefeente Luna & ipfe nonnihil
detumuerit, adeo ut per vices varias (emper turgidior manferit , ex in ventre magis magif-
que expanfo, motus hie quofdam in eam, ac fi utero gereret fufpicionem adduxit , Excre¬
vit vero pervarias , eafque plurimas vices, tota moles abdominis in tantam magnitudinem
Ut ultimis annis pedem domo afferre amplius vix aufe fuerit. Ita gravitate Se mole abdomi¬
nis nimii, doloreve ad latus finiftrum primitus pungitivo, mox tcnfivo coque acerrimo agi¬
tata, prxtet difficilem refpirationem, nullam fere iliorum fymptomatum urgentium men¬
tionem fecit. In tantam autem magnitudinem elatum erat abdomen , at a vertebris ad
lummum umbilicum , ( cujus yxfyaftZu fcu cavum omnino obliteratum, adeo iit vix yg^m, tu-
gofa ejus pellicula fic ifta , veftigio minus confpicuo deprehenderetur) fefqui pedalem
menfuram aliquatenus fuperarct : fi quidem & longitudo a peftore,ipfiufqueftcrni cartila¬
gine xiphoide ad pubem, tribus pedibus quinifve digitis emetiebatur; Feripheriim vix
quinque definivere pedes. Reliquum corpus totumcacbefticum,fi£diqaecoloris.'feeiespa-
lida,cum fubjacente pcftore, ita extenuata vifebatur, &qaaficabs confumpta,ut fecilias
, fccleton pelle obdudfum quam corpus humanum dixifies : moti inde alii intympanitidisful-
picionem abierunt, variis locum afFeaum,faxo duriorem, tentames Se internis & externis
medicamentis, conatu pariter irrito, unde inanem operam reeuferant. Elapfo igitur inte¬
gro oftennio , cum gravius decumberet , deque vita mifella defperaret, proprio rogata
quo caufe tanti ponderis inveftigaretur,infpiciendumjulfit abdomen, quo eonftafet hujus
mali caufe Se ortus, quod tamen marcor omnimodus inhibuit. Annus agebatur iSjy. ejufque
menfis Aprillis, qui noftrx ultimum vitx dedit , poft ofiennem dolorem miferandum.
Poftquam fero funfla eflct , juxta cum aliis accerfitus , & ego accefll , ubi exterior cutis
adee extenfe deprchendebatur,vix utveftigium umbilici vifui fiiperelTet : Remotis externfe
integumentis, epidermide, cute pinguedine ( qux uti exigua alibi fetis, ita aliquibus inlocis
nulla apparuit ) Se membrana camofa, ipfifque mufeulis abdominis decem deteais ,' perito-
nxum adhuc turgidum fqualore fuo patebat aperiendum : Eo per medium iDcifo,librx xxiv
aqux, illius humiditatis, ex eadem inferiore corporis regione, antea in vita duriffima,nnac
molli undique Se flaccida , foeda hac putrilagine turgente Se fquallcntc evacuabantur : Ibm*
tabat quafi modo diftx puridx aqux in dextro hypochondrio , & ad mufculum ejus teftuB
paula fupra umbilicum FoiUculus crinitus, cujus peripheria , feu pars convexa , isnumns
pilorum tricis 8£ cincinnis obvoluta erat, quam integer pes, ejufdemque novem digiti de¬
finiebant. Poltica parte plana cincinnum hunc gorgoneum , & indi&lubilem capilloruin
nexum Se contextum exhibebat, eadem cum antica parte merfura circutufefiptum : ibi^®'
nim pili ita contorti videbantur, ut vifco potius aut glutine junftos & invifeatos ctedidiflet,
ad modum Plicx Polonicx : Longimdo folliculi cum ejufdem latitudine dimicare videbatur
ex eo quod illa hanc vix dimidio digito fuperarct, fi quidem fex ubique fere digiti metieban¬
tur : Anticapars binis diflanguebator cruribus, qux teflicalis equinis haud diffimilia , qB°-
De VentrisTumore. 4jf)
tum dextrum finiftto multo majori mole apparebar, ut pote cujus profundftas quatiiorcum
dimidio digitos squatet, alterius vero profunditas ne tres quidem digitos fuperaret. PiloS
hujus folliculi caput liberum ab omni crinium complicatione , ore patento- qnatuor digitos
integros hiatu fuo definiebat. Pars concava oftendebat contenta puftiiaginofa , qua: circa
mediam ejus catnem, modo putredine 8£ marcore abfumptam, rubeo liventem tamen ad¬
huc oftendebat, fpongiz in modum aquas imbibentis, Didus folliculus crinitus ex varia
cadaveris de loco in looummotione paulo, ut didum, fupta umbilicum dedudus, a multipli¬
ci capillorum nigerrimotumeorumque craflbrum intricatu conglomeratus , liber ab omni
vafe, ab omni ligamento ( quiaifta omnia putredine abfumpta erant ) parte fuperiori erat
patulus. Continebant hx. trica: gorgonea: materiam putridam , qua: facie aveffa plana:, an-
ttorfum vero fimiles binis teftibus equinis confpiciebantur : Tota interea hujus folliculi
fubfUntia, jam per putredinem omnimode refoluta fere apparuit, in medio tamen parenchy¬
matis portio quxdam ex rubeo livebat, carnium ad inftar modo marcore corruptarum lota::
Ita binis cruribus fatis diitindis, folliculus divifus putrem illam fubftantiam continebat, qua:
quia crafEor adhuc molam pra:ferebat carneam , flaccidam & vi putredinis tradu
temporis tot almorum omnimode corruptam , & in minutifllmas particulas & capil¬
lamenta converfam, colore lividiore, quam eompadam adhuc tenebat folliculus ille cincin¬
natus, ad inftar naflularum binarum : adeo enim pili fubnigri & crafliores, ardiffime in fe in- -
vicem contorti & involuti videbantur, ac fi fummo ftudioita implicati fuiflent, imoquafi
glutine invifeati : Interea cum de folliculi pilofi generatione , nuttitione & accretione , de-
que mole abdominis, ipfis denique viis nutricatum deferentibus folliciti effemus. Sedor ptse-
ter inftitutum noftrum Omentum & Inteftima , qua: valde inania, cum appenfb ventriculo
vacuo , ca:terifvc rite fe habentibus fccuit. Ad vafa fpermatica, uterum, tcftos.veficam U
meatus urinarios properantes , appenfbs fibi renes naturalem magnitudinem fuperafTe vi¬
dimus: Afeendendo in dextro latete ad Hepar, id faxo durius excrevifle animadvertimus.
Liene naturaliter fe habente : vicinum tamen Pancreas , cum glandulis mefenterii extenua¬
tum valde &: quafi tabe confumptum : fi quidem & vafa ibidem loci, aut valde inania, aut
ichotofofanguine, lotura: carnium marcidarum fimiliote, cernere licuit: Remoto fterno,
fub pedore Pulmones fubmucidi, fufeis quibufdam maculis, iifque majoribus undiquaque
confperfis delitcfcebant, tabe quoque nonnihil abfumpti. Gordi nulla fuperexat adipofs ali¬
monia pro ejus refedione , qua: alias huic vifceri propria. Pericardium , quod rariffimum
alias & effatu dignum, plurimo' ichorofo humore refertum,ipfo Corde flaccido, invenimus fi
quidem pauciflima: alioquin huic involucro innatant guttula:, Cordi a calorc & motu perpe¬
tuo reficiendo 6da:. UhScultetminTrkhiafi admiranda.
Observatio iXLV.
Ventris tumor oh majfam frofria membrana involutam, nigricante ^feetidipma aquaflenam
IN defunda muliere qux multis annis hydropica credebatur , maflam proprio involucro,
faeci inftar inveftitam , obfetvayi. Aperto quippe corpore, nihil in abdomine reperiquam
dutiffimam maflam, qua aperta aliquot nigricantis & fcediffimx aqd* amphoras : magnam
item craflbrum humorum & concretam fanguinis copiam inveni, falvis ca:teris abdominis
partibus, jecore, utero. Fabr.Bildanus centur.iv.objervdviii.
O B s 1 R. VATI-«, XLV.I.
Ventris Tumor ah it^nito n.
' abfcejjfuum jleatomaticorum
Mirum quod obfervatum in aperto cadavere cujufdam virginis. Ea cum per menles ali-
quotlaboraviflet, & jam de hydrope metus eflct,-viinorbiintetiit.
Internum corpus obfitum erat exiguis admodum abfceflibus , quorum infinitus erat nu¬
merus , febum contentum in iis videbatur. Speciem internarum eha:radum putabant. BaU
Ionius e arad.ix.
Observatio XLVII.
■ Ventris tumor a tumore duro & dolorifeo mufculorum abdominis , cum multiplici
interiorum viscerum vitio.
ADoIefcens xii. annos natus ,eacoehymicus, tumere infigni duro & dolorifico mufculo-
mmredorum abdominis ad umbilicum laborabat;, rupto tumore excrementa hanc
viam iniere, ut per hebdomadas 4. aut s.nihilperalvumegeftumfir.
Ventre diiredo,inventafuut excrementa in vacuo ventris inteftinis luffufa. 2. Intefti-
na , pra:tcr naturam lita, miro quodam modo intertexta. 3. In colo , vetfus hypochondria
finiftra
45^ Anatom.PraQ:.Lib.llI,Sed.XXL
finiftra, ulcus oblongum & callofum. 4. Colon in maximam capacitatem diaentum ,
ventiiculumpotius quam inteftinum judicaffes. 5. In fine mefenterii tumor infignis &
durus, inteftinumredum adeo comprimens ut exinde nihil excerni poffet. 6. Quod reli¬
quum fiiit excrementorum in inteftinis , adeo induratum ut lapides potius quam.feces vide¬
rentur. 7. Totum mefentetium, pancreas, inteftina, vena porta:, tumoribus feirrhofisYca-
tentia. 8. In imo ventriculo ulcus. 9. Tubercula ghndulofa pylori in fcirrhum maximum
aufta. IO. Lien firmilfime collis adhirens. XI. circa vafafplenis, venam portam & cavata
fteatomataScfcirrhi non pauci. Ii. Hepar exangue & feirrhofum. 13. Diaphragma undique
tumoribus fcirrhofis & fteatomatis fcatens. 14. In peftote Sc pulmonis fubllantia, item cir¬
ca cordis vafa, ocfophagum & afperam arteriam, fcirrhi plurimi & fteatomata innumera, tj
In pericardio ichotis magna eopia, 16. In cordis acumine tuberculum album, ad nucis avel¬
lana: magnitudinem. Fabr. Hildunus obferv.^iicent.i.
OBSER..VATtO XLVIII.
Ventris tumor th iiydrefe vemricultfroduBnSi
ANno D.iiio. mulier ftatura grandiori, 4*. agens annum, in utero fe habere credidit,
increfceatefenfim abdominis tumore,: at eum tempus geftationis oognofcerctela!
pfum, Medicum confuluit,qai eam illico hydropifin conttaxiffe pronunciavit : remediis fiu-
ftra tentatis, tumor triennio perfeverans,in tantam molem excrevit, licet interim argra con-
fueta muniaobiret,ut tanto ferendo oneri vix fufEee-et: T andem in febrem contiau^inci-
dit cum difficultate fpicandi,fici implacabili, inquietudinu turma.- Intra feptinium diem obiit.
Cujus cadaver , cum feretro includit non poffet , ob infignem totius ventris undequaque
diftenfionem , ventrem fecuimus , & tam ingens ferofa: humiditatis faftum eft effluvium, ut
xc.Ubtatum pondus excederet. Ultimo manante fero obfcuro & parum turbido, utpote
fua hypoftafi velfece non deftituto : his peradis , & penicillis intra vulnera , per qus aqua
eduda fuerat , relidis, ad apertionem abdominis devenimus & cum peritoneum querere»-
mus diffecandum , mirum , hec membrana partes naturales inveftiens, ventriculo tam firmi¬
ter adherebat, utnifi vi difeerpta atque diffeda avelli potuerit, imo vero invenimus penicil¬
lum in vulnere relidum , in cavitatem ventriculi fuifle demerfum j Ante cujus anaiomen
ejufdem infolitam magnitudinem fumus contemplari, dubquc cjufdem orificia, ftomachum
fcil.& pylorum, eundem fitum prope obtinentia, fefe'qucinvicemtangentia,^epiploo regio¬
nem fupetiotem obtinente». Hepate fatis fano , quod tamen ventriculus tumidus efferebat
defupet : Cor mediante diaphragmate, eidem graviter incumbens, turbinatam fuam figu¬
ram pacti gibba: ejufdem inflat cerat imprefferat (Inec mirum fi a:get tam valida fpirandi dif-
fficultate per biennium faltem premeretur ) reliquis vifeeribus, liene, renibus, intcftinis,iBe-
fentetio, cyftide fellea, vefica & utero integris & parum calore febrili alteratis: His notatis,
pra-gtandem illum ventriculum eum oefophago duodendque extraximus , qui per medium
diffedus ulnam Patifienfem fuperabat, in cujus decimiori fune illuvie ferofa notabatur, hypo-
flafeospratdidi feti refiduum,&tis omnibus , qure interiorem membranam contexebant, i
fc invicem late diffitis, orificio utroque nulla vitii nota impedito, nifi quod in medio pylori
ipfiufque limine cyftis pendebat, longitudinis medii di^ti, pollice paulo «afflor, aqua pellu¬
cida plena ', cavitatemque duodeni fubintrans , Caitctum membranam illam interiorem
ventriculi multis hydatidibus, partim integris, partim exefis confperfam vidimus , Et ha:c
poft homines natos { ni mea me fallit opinio ) nondum fuere notata , faltem a nobis perlcffa
vel audita. Ohfervatio Autonii lodon, Laz,. Eiverio communicatae
De Ventris Tumore.
frftaTentricuIiva&lyniphaiicahaoftainliqaoreraat- Rjtdbtckiiatab. f.Editi Hcidelb. thm^mhiUnus
Itabant , & ad veficolam chylolam fca R? ccpugolam Cetu.
■faUns tumor iventritulo intefttnis fatibus difientis. I. Ab intefims omnibus flatibus tumidis,
■ ob eadem injUmmata & flatibus refletA- 3- Oh coltin. fatibus fr fittiita infar&um. 4. Ob ejus abfcef-
fam.yOb idem f imita irfarclum. Si Ob iMiusccntorflionem& inflgnem dilatatiomm. 7. Oiftt-
\remenmm,mecoBiumdiclum,ceihibifumisiafante.S- . ■
10hanB*N.( Vtdelib.-i, tit. de Phthifi^ a quatnorabnis abdomen in modum tympahiexten-
furti fuerat, a flatuum in ihteflinis retentorum copiaj qui illis adeo tenaciter adbirebantj
'ut purgationi nequaquam cederent. Etpoft mortem acie fcalpelli perfoffis inteifinis yix e&
farent. Ventriculus quoque flatibus diftentus erat.
§. i. Puelli abdomen admodum turgebat : Inteftina omnia flatibus admodum difteh-
ta ejant , praifertim redum , quod excrementis etiam liquidis plenum erat. Vide tit.de aha
adP.ri^a. - . , . . , . '
' §. 3. Puellas 8. die obiit, cUju^aBdomen admodum etattumiduin. Ipteftina omnia mbe^
bant ob inflammationem, a nimia difl:cnlionefada_a flatibus. fit. de Aho 'adjlriiia.
§. 4. Cuidam gravis affedus, cum ventre tumiddjalvum prorfus cohibuit.Inventuth tolori
pituita in&rdutn, adeo ut fsccis iij alvum nibil delaberetur. Vide tit. de AhoadfiriSa.
§. 5. Ex inteftini Coli abfceflu in febre Semitertianabxdropem, deprehendit Adrtakus Sffl
plius.bRhodiusCefl.yobferv.j. . .
Aisriaxus Spigeliiis'i Qai omnem Semicetrianam «nato, inteftinia prifettim : hanc «utem abfecfliu ple^'
deducit ab aliquo vilcerum imi venetis inflam- rumque fequitur.
§. 6. Quidam ventre fupra modum intumefcentcdeceffit c vivis , Inventumque eft Co^
lan inteft inum ufque adep infati^nm pituita concreta ut folidum prorfus cenferetur. Ferni-
iiiisPathol.lib.6.tap,9. _ '
§.7. Foemina pet plures dies nefemel alvum dejecit:, donec pra: ihcredibilivcntris tumo^
fe & dolore decumbere cogituf: (Splon inventum a fede fua emotum, diftentum meris
ftercore, Inteftina fuperiora flatibus turgebant, ndem. de flno.adflriaa.
§. 8. Infans 7. vel ofto dies ttanlegit fine alvi excluCone. Aperto cadavete tutnido reper^
tafunt inteftina plena eo humore quem tiieconium vocant ,r/de«it. de aho iidliri^a,
HjflepiciPutmonespene coafumpti.i. i. Purulenitflnevtttovtfiertim naturalium.
/f cujufdaro phthificiapertocadavere , Pulmones tum confumi ccepto^’
• ^ ^ tum copiofa, ferofa, foetida aqua repletos^ diftentdfque deprehCndifle.' Eidem ven¬
ter ^oque & pedes nonnihil inflari coeperatit , cuin ip univerfalem hydropem particularis
it:%e.ncraLtc<x(oiii\xs. ’XdcobusZmiingerHSapudliildan.un>ce>!l-t..iibferv. ^6^ ' .
n .i ‘'“ «c,quod cum fit debile, finguinem pituito-
nc. cap, 21. caulani Ecrccc to languorem caiidi innaci vencciculum cocdis mitcacuc , porro edain ad
Polmonom , quem Hepatis debilitas fequatujr , Sh. Pi)i)ni,oii,es pctyei!if^& hujus mali caiifa eft.
wri*i Pradt lib. 1. cenfec ptimam mali caufam in He-
§.a. Cuidam purulenta extuflieHs tandem Afeitideobiit: Aperto cadavere parenchyma
finiftri pulmonis fere totum confumpeum; In abdomine St thorace Icrimetaci & dtrini mul^
temenfufatiatuerciiStc, ndelib.T.,Tft.deph/ffjfi. .
S. 3, Sutor apettiis fuit,qui hydrope rat|o,neafljim«:iscaiiftto bhfit. Ahdomineapetfoiqui’
tuor vafa znea tonforuin aqua repleta citrina effluxere.- Vifefera omnia in abdomine conten¬
ta fatis commode habebant,folo omento excepto: Thorace aperto purulenta: materiz valS
ttiaatnea repleta effluxere ex latere dextro , cujus Pulino iotUs in pus abierat, ride tib.ii
iit.de pyflpmeat A - • - ' '
OBSERvAfib II:
Ventris tumor hydropicus, ittaflo letare ir liene ag Abfceflu m Omento ^' Piiiienid. ..
De abfccffibus quid attinet dicere? inter reliquos fsepe fimillima ibateria refcrtiflimujS
abfceffum in Omento & Peritonaio cujufdam mulieris extraxi , qux ob harum par¬
tium abfceflrum in hydrOpem incidcfaf.-Et mifca minitn vifuin fiiit,cumeiufdem Jecur & Lien
neque ittcolorcnequemfubflantiaprztefnaiufam affcaa eflcvidefentut,' In iljius tam^fi
abdpminc^quac copiam incredibilem adftiiflc.' Coliifiibus Anat.lib.xv:
PonetiAnatomia.- Tom.-It iiimi
45'S AnatomPrad. Lib.lII.Sea.XXL
+ E AifaJihMs &c,2 G»ari»<miiu conSilr ^6}. cmn rcDH , qoa citcam nrerura ad ejos conmj.
JL/ pro hydropico , coi in ventre tnmot enatas, in omento, & apud inteftioa fnnt.- quemadmo?^
h*e hibet, Fiant MfKst totos Tumores omninm gc- fepe deptehendimos in lefeSione cotpotam ™
nccora,nt in fanma cate etiam videmos ,qood(ja- Tonsores habent materiam vatiam adeo, ot sw"^-'
/t*« f*pii5 nc afferebat facile extra vifceta in mus nos verifiimos 'crines eqaorom , ac fi tucc^
Ventris tumor hydrepicuss.ph Abfcrjfumj
Oo. -Vidua ulcus in pedediutumuni confoUdari
, ad licnis litum , ablccflus occultus inventus cft. vide
«er & Durities uh ejus exterioribus cartildgmeis ^ cuncrofis.
m jtabe confcfta ,.aq^ue moh , ut credebatur j extinaa , |
imefcencia fenfim auda laboraverat , durum valde abdotn.
m exterius referret ubi manu attingebatur,
moreconfucto aesrcffi , nec pineuedinis , nec membranar
reperiebantur commutata ; imo in eammagnitiidinem auaa, ut etiam ulna: dimidi;
tudinem craffities excrefeentia: hujus fuperaret, fafia nempe dimenfione ab umbili
1 interiora ventris. Erat autem fubftantia ha:c circa exteriora corporis icartibvinea or
fa: adeffent ) in primis demonftrabant : Radix mali hujus ad fpinam St os pefloris finiftto i
latere : ortum autem duxerat ex T uberculo minori duplici , quibus reliqua pars infigna a
nata & quali incumbebat : Quodvis autem horum Tuberculorum cyfti propria: includeb
tur , reliquum erat liberum , inftar globi terrefttis.
Lympha: colleaioni degenerationique malum hoc ut adfetibamus , vel ideo.facillus indi
eimur , quod iacancrofis mummis,3i\itcyic abfceffibus , ejus fa:pius congelata: copiam obf:
vernus. Ger.BUfius Ohferv.Medic.vj.
De V entris Tumorei
f(!tfriiiumrihulrual0'Vtt’AfuperioriPia'titdattti,t^U^cepuifdmcmuhe>^i!. i. AWnfirsfi
Vteri mtgnitu^ne , ^ tqat cofU in Momine. I. Ab VtetodnpUci, cum gemino fatu, Efufqui
in ahiominiscitlitcttttem [anguine. 3. _AhVzeco materia ^ipofa infarcio injignis ponderis. 4.
A variis drmenfirofs iny t&Tifubflantia contentis.%. AbVctiifuhfantiain jctrrhum induratk
6. ab Vteib^ abdomine fiirrhojis.y. Ah ''jKsienormiextertfione ,cum aquarum congejiione.
%: A variisVven vitiis ^ infigsi ejus hydrope.. ^. AbVtes\infigmhjdrdpe,EtdextriteJiis
glandulis admodum tumidis. 10. Ahy^en infigni amplitudine ,dU‘[quevitiis, cutnmafa carnei
in ejus cavo. il. Ah hydropeitt cornubusYtun, innumeras veftcas continentibus. li. Ah hydrope.^
Tefttculorummuliebrium,cumaquacopiain abdomine, i^. Ab hydrope f teiiao 14. Ab enormi
Vccri incremento. 13. Ab hydrope Teficutifeminai. 16. AhinfgmYttn magnitudine. Et hu¬
moris putridi abdominein Copia. \j. A carnea mole ex ^ itxijupcrf cie externa exorta, hydrope^
mentiente afcitem. 18. Ah hydropeYteii , ipr Veficulis Eurulentamatertarefertis , cum dquacopto-,
fiinahdomine.16. AhYxeco aqua pleno' na. ah hydatide tejltculi finidri muliebris vicem occu-
pante.il. AhVtexiputrefaclibne eum hepatis vitio, ii. AbVtiiaSrveJira urinaria exulieraiis'„
2,^. AligamentoVtcnfiniproaquarepleioyahdomendiJlencknte.t.^.
j. i.Y^Oemina Prags erat anno ijSi; riupta vftgo antefexenniutn iiiiniftrb aiilicbj^ufeiii-
Jj tegrum fexennium ventrem tumidum gcllit iilftar prtegnaatis, abfquealia tnclcftii
feimpedlmento in fuis fonftfonibiis animalibus & naturalibus, eundo & l.borando , dor-
iniendo & edendo : non menftruabat autem , licet commode marito Convixerit, corpore
bene habituata & mulculb^ j fanguinea , facie rubicunda , hilari pleruririque animo , liaturi
humiliori, artatis XXX. annorum: ventris moles alias non premebat, nifl fcalas vel colles al-
tiores confeendendo ; Vatias futhpfit medicinas, quseetiarUeduxerunt ourii mbdb j veiitfe
nihilonimus etiatn magis intumefeente : Paucis ea hebdomadis fupervixit, atijue obiit pra>
focata brevi temporis i'patio,mole inclorairineris coitcufionc ( PragatiS enim 1 edictat ) plui
fatis diftenta.& diaphragma premente, uti reof,
■ 'Aperto ventre a fommo ad inium ufquc , a'quahDlii profluxit ; nec flatus iriimadverfusl
fidiuteflina colo infra tefta & prefla erant, utriculo quodanl pr^^ternaturali vetitfi capa-
Cftatittn explente; ‘ Is eXbrtum ab uteri fiindoextiino fcmpferat,peritbnseo firmiter adhai-
fehs , ut digitis avellendus fiferit.- conftabaf tunica velutilardca aut iebacea, cultri cfaffitie:
apertus eiFudie aquam KxivttColbte & cdnfiftentia copfofaBfl,;iiet'qUicqU2m iliud. , princi¬
pium duxit i bafi uteri ac ferfum tetendit ,' peritonarO t-ontiguUs Sc adnatus fuperficic exte-
ribre, intetioreiBteftinisincubait, nulli cbhirciisruterusipfe exigUus erat & af&s qUafi
puellario, aut ife annorum , qiio nec fperma- nec mCnftfuum unquam conceprum fueratr.
orifieium proprium arftiffimum se durum, cervix refte habuit; Hepar cum reliquis vifee-
ribus &inteftinis optime conformata erant-, fbrtna & colore debito : Sic Se reliqua externa
membra decenter ctmftrufia fuerunt abfque ulla labe ; H fc hydrops afeites quidem eft, ftd
utero potius qaans ventri attribuendus, eo quod utriCUliis feu facCilS flle aquain cbntihensj ,
!i3aatofVonMmetAt.Exobferv.Ioh.Aieholliii!
§.x. Atino Dclphisinvifi muIiereiB morbo gfiviflinio detehfani, quar iune feifipo-'
rismaximoconquetebaturde dolore ventris, lumboruiil Sc UnXietaribiis circa prartordiai
qux omnia ita augebanturdum capite deriiiffiorc decumberet ; ut fe"int-ereflta ebntinubm
leaoqniefcereltericretutj idque propter ventrem qui in horrendath molem excreveratj,
ca^ primordia jam ante ay. annos petfentire coeperat , cairiafh Vero othninb ignUrabarf
qo^ ego antequam examen s ut par erat , tnftituificm, in hydrope quarf endam & irivenien-
damopinabar, fcd poftquam ab argra Intellexiflefii qiiod nullas iri ventre, cum feic verte¬
ret ,fludtaationes unquam perfentiret, atque ventrem' cutn inxquali duritie in latete finiftfo,’
parum; infta umbilicum , tiialro magis quatt alibi intumefaflutri videfeiri , judicabam potiuS
tumorem illam , Gumncc Hepatis nec Lienis regioni correfpOnderet,'atque at corpore qub>^
dam indurato &intumefe^o originem' duceret, a mefenterio ejrifqUe glandulis frime^id
provenire, coque fecilius quod talem ventris tumoreiriS.Meientciii tutribre ortum iride-'
tBortuo quodam viderim. Q;i2ireprogn6fi‘juxtairiorbi magnitudinem inftituta,' cum plera-,
que nmdicamenta refpueret , noiraifi enemata »c mixtufamad robofahdum-& dbloremC
fcdandumprafcripfi, quibus per 4. eitcitetirienfes doloris ferociam quodamiriodb lenivi,'
donecao,- Julii, aonbzmtis fux 50. vitam cum morte commutaret.
Aperto cadavere, reliquis vifectibus bene fcie habentibus , in'abdominis cavitate qua-
•taor circiter mveni pintas Hquoris admodum putridi , Et pfzterCa ingentem Tumoreiii
rotandum, qui reliquam abdominis cavitatem adimpidaat : Hunc tumorem ex adhiren-
t£us au Tefti-ruiis, Tubis, &e. Uterumefle cognovi,qui meo Si adftantium judicio, ad mini-
Boneti Anatom. Tom.lh Q_q z muni'
4-^0 Anatom.Prafl:. L!b- IH Sed.XXi.
mum +0. librss pendebat.- Dum uterus naturaliter conftitus raro duarum nncurpin
pondus excedit: Monftrofo hoc utero' cruciali incifione difleSo, vidi illius rubftantkni
in anteriore fua parte folummodo pollicis traniverii crsffiticm habere ; In lateribus vero
& pnftetiore parte , ea videlicet qua: lumbis adjacet, xij. digitos ttanfverfos adiqua^j,
qua: uteri fubftantia pattim fcirrhofa , panim quafi glandulofa , ftve ex globulis roiuedis'
non adeo dilEtnilibus eompofita cernebatur : Uteri vero medium ,.Cve cavitatem inter¬
nam , materia qua:daminft3r pugni majoris craffa, maxime putrida & nigricans adin plebat
quamftatini afcctu , mola, atitplacenta non edira , ied in utero puttcfafta originem fnmp.'
filTe judicabam quod ultimum confirmabatur iis qua: maritus poftmodum mihi retulit , (ci.
heet uxorem luam antca5. annos , a. vel 3 ingravidationis menfe , veficulam quandam aqua
iepletani , per muliebria ablque placenra excrevifle, fubfequentc maximo lochiorum fluxu
peris, vel 7. menfes durante: coque cefliintc uxoris ventrem fenfira magis magifquc intu-
muifle , accedentibus fymptomatibus fiipcrius deferiptis : Hanc obietvationem praxim me¬
dicam exercentibus maxime utilem efle poftroodi m abunde cognovi , qui ab ilio tempore
quartam vel quintam abortionem patientes , per plaicenrarum expulfionem feliciffimo cum
liicceffu , duorum vel trium dierum ipatio priftina: fanitari tefiitui. £x Obfervat. Segmi dc
Graaf Medici Delfhenjis.
§, 5. Benedicius Vaflallis Chirurgus Parifienfis , aperuit 6. lanuar. 1S65. cadaver mu¬
lieris 31. annos natcE temperamento fanguineo & habitu corporis fatis maiculo pra:dita::
Reperta: fuere dua: matrices fingukri connexione;, a natura tam bene difpofita: , ut vera
undecies, jam conccpifletjfcptem nimirum filios & quatuor filias, juftq omnes tempore
& debita compofitione ; at quee fratcrcuiurii habebat embryonem , conceptum in Adjutorio
five Admiraculo genuini uteri , &r quidem loco ad diftenfionemtam inepto , ut fccius gran-
defeens 17. feptimanis matrem funcilis fymptomatis exagitaret .- tandem rrium mentium
foerusfi&us , carcere eflFcafio , tumulum fibiipfuin in ipfa matre paravit, excitando ingens
fanguinis profluvium in univerfam abdominis cavirateni, id quod tribus ultimis diebus vehe-
mentiflimt motus convulfiyi & denique mors fcquuta fuit. MijcelUn. CHriej. eam ^0.
Ohfervet. lio. ' ' : ■ '
§. 4. Vidua quasdam honefta ,52. circiter annorum , mola laborans , ante annutn.nam-
tx debitum pctfol vir; Huieventer intumuit ut, in prasgnante, urina coloris ac iubftan^
Biedibcriratem fervavic j funfliiones naturales : vitiales & animales fere fine noxa : aivu^^qt
menfegnior fere femper, quippe molis pondere comprefla: -Pedes ac- tibfac longe pqft in
tumorem fublata: durum , renitentem, quiprefltis nullas foveas ccdcmatolis retipieba^ nt<^
fcarificatus aquas exudabat .- Carminantia, incidentia , purgantia , balnea nihil ptedetant;;
ufa fuit mali fucci vidu, refrigerante, prasfertim braffica muriatica; Venterptaedutuserat,!
feafitn a pondere dolor , imprimis hypochondria affligebat ; Si vero antrorfiim propcnfa
ventrem faamno imponens fuffulciret, majorenaquamex cubatione aut alip litu levationem
fcntiebat: Plus quadriennio duravit aflFcftus ifte.,
Hujus aperto cadavere. Hepar & Lien finenoxa. Pulmo vero femiputridus repertus clh
Separatus & exemptus Uterus ad libras oftoginta & feptem mercatorias po/icictavit, £t par-
tim ichore quodam flavo, partim quoque materia adipola & oleagino^ infarflos erat; fcd
quod admiratione non vacat, in medio ipfius uteri crines, ( aut vcluti lana flavefecns, &adi-
polalUa materia involuta ) reperti fuerunt ; Fihritius Hildanus cemur.y Ohfe/vet. ^^. Ex cmni ■
V^Schmid. De herum f ilorum origiae vide HorJliumCTome'2..0bJervet.^^ lih.^.
' §. J. Muiierem antealiquot annos*gramtraiiavi,fn cujus uteri carnola fubftantia (cba
iij cavitate, neque fuperficic gibbefitateve externa) collcaionem adeo admirabilem tam
.humorum quam carnof^ra excrefcentiarum,membranarum^tcndinutn, ofIiculotum,itfini
ihftar gummatum, lupiasaliaque corpora diverfie fubftantia:, coloris, odoris aliaramque qua¬
litatum habebat, ut pondus omnium eflet libratum mercatoriarum quadraginia: Et tamen
ab annis tribus , & longiore etiam tempore, quo temporis Ipatio materia eo loci erat con-.
tenta, nullum dolorsih qui alicujus eflet momenti perfenferat; ac licet tanta: fordes, tan-
Mque moles in utero continerentur , tamen toto illo tempore naturales, vitales.& animales
^aiones perfeSas & integras habuit. Ereac. Reujfetusde fertu Ce/eree feci.^. cap,^. .
Propria: uteri fubftantia: feirrbus a mola diAinguendus eft : cxcirctun.t enim mulie¬
res quarum cadaveribus diflcflis vifijs eft uterus Icirrhofb tutnore , caput humanum 3:qn3n-
teoblceffus.ihquibus curandis omnem Medici iufcranr operam , quod non uteri corpore
fubefTer vicium, fcd in uteri capacitate conclufam iaterc molam perfuafum haberent : fereus
Ub.2.; cep.}6.
§ 7. Anno 1648. uxor operarii cujufdam Lcydenfis per aliquod temporis fpatiun) maxi¬
mo abdominis cumoie afficiebatur , donec tandem eo quotidie incrementum fumenre
&m gh
De Ventris Tumof e, " 461
&ma&is iadarefeente , reliqnis vero corporis paitibos & vlrSins d : Scienti bus natur*: 'dcbfr
inni lolvcrer.
Cadavere pra:fente D.D. Joh. Walco apeno, uterus cum abdomine totus feirrbofus re¬
pertus eft: nullo vifcete, quod mirum, in abdomine conlpicUo: Hic autem tiimoritadu-
rus erat, ut cultro quamvis acutiflimo nonnifi vi difeindi potuerit. SiTUen Scholzius in mifieil.
eurinis anni i6-p:(Ajerviit. Ix. .
•■§.-8. Foeminaqiiafdam antei^oatuor annos i a partu fetus vivi retinuit ventris tumorelri
ita' ffiagotrin i ut putaretur afiuin adhuc fetum utero continere: qui tumor, cum' ^ locbia
male ptodirenr, ^otfdic ita increvit ut venter iri magnam dillcndetetur molem : Ipla nihi-
JominuS-vixit fine ihagnis querelis, &exa^onno velaltiJroarino, rurfus concepit ac pepe-
tic: Ab ultimo partu , biennio ante mortem ; venter paulatim in taritam'amplitudirifem ex-
trOVit^uttfeSMnas Bayaticas in ambitu excederet: Variar.dehoc morbo' Sierunt ‘opiniones,
■ 'Mortua &c mife^a , feaio venetis a Chirurgo inftftuta, fuit' explorata, ubi ftatim liib muC-
ciito a'&'dbaSitns'bcodifrit uterus , in tantam molem extenfiis , 'ut. totum inferiorem ventreth
fol'ui''cfecripater?&iomniaexpleret abdominis fpatia, inteliinis ad mufculos abdpminis,ve'r-
finjShittfa^mirOrpqtfS regionem protrufis, ibi agnatis *el agglutinatis : Omentum eniin , ut
&fiiKqnz p’efitdn‘^ tnc,mbrana:computrueran'c ,& reliqua omnia vifeera, renes', Keflar,
^ri'^^eflf rictdfl^&intelbinaipfr plane emaciara, gracilia, & in anguftum redaSa locutii
apparuere, pifledp utero deinceps integro fecundum fuam fubftantiam , neque ulla affe-
&q:parfe'3ifle ;fatifqoecrairo pro tanta diftenfione , incredibilis aqu* copia effluxit purpu-
tife ^ .qSafi cfuilnraf * : Cavitifeiiim Uten tantae capacitatis fuit judicata;; ut puer io. an-
irotam &Cileia ea^i^StOerit delife/fcere: Qtfcrfflinus veto ab'uteto exitum habere talis aqua
'pdtaerjt, araeibi^couGlufa, in caufa fuit mirabilis quidam rumor iri interna parte orificii
cerV^em^rec1adir,in orboteadnatus , glandulofus & rotundus, fed per zo-
fla5'diiQtfi2us , lMfe 'plane fruMi qm malum qureum'fcu "rumatla Indorum appellat ur,qui
dcSul?i¥t4'at&‘qFute'ri;‘nc'q.ua"pUterccaqU'* effluxus .-Apertus novacula ille tumor , evo^
triifirtiiifcriam albam , 'tenacem & glutinis inftaf concretam, ex fpctmate forte eo loci at-
fraftbcoSgulafoqu^cgenims. : .
E Uk hie Hydrops uterinus s nidia' sqaofs meti ' affetlas in verum uteri hydropem : Es quo etiam
padlitim criini a-principio , cum' tamdiu & fere citra inlignem vitium jadtaram ant
a pattu diftemo eflet uteto , molam inibi fuiffeaqnoa querelas vivere potuit, quod putrida h«c aqnz col-
(am’ptopti»membran»coBciafam',-qq!e caufa fuit . luvies loco denlb,qu3lis eft uterus, & membro cob»
cat 'HjVfqi concipere & uterum geftate p.ptuerit , teli- fervaiioni individui non ita nccelfatio coercita fue-
^^^«^^^'faliffiantiainiia', & ab aqui 'c'qnfom6'im- nt, unde pauca evaporatio cordi & reliquis vifectibus
fiiunleiiifftnfc, prOgretla vtro temporis erofa & pu- potuit clTc molefta. Ex oifetvat. Hier. Botri Bavturii
tKfbaKvidetiir , inptSptOpria mqS:BnnbAua,-ac^
aimisrie&igetatarcliJOa' areri fufaftantia, degeneravit
i. 5. Helena Lobin, mulier annor. 50. anno lyjo. temperamento utcunque calido &
ficeosfMitafis tctnpore ricc ctoncepit unqoamnecutero geftavit, fluxu tamen menfiunS
eonfuwis temporitjus non deftituebatur ; Singulis enim menfibus profluebant ulque ad
annum 4j. nec: nifitaarip uno ante obitum deficiebant : Incurrit primnm tumorem ven¬
tris Afciti vel Tyinpanicii vel cxuttifque compofitofimilem j ex quo per diuretica & alia
temeffla inter initiaita fublcvata arait nt prorfus fubfideret tumor : dciridc rutius in hy¬
dropem uteri mcidit, ut ex feflione liquido apparuit : cum enim incideretur , reliqua
membra intra peritonaeum contenta erant illmfa , titerus lolus in tantam molem eXete^
vilTe & dilatatus cfle videbatur , ut omnem illam aquam , quae in aliis hyftericis inter intefti-
»a&petitoria:um;Gqntinetur, cavitatc fuaincluderet: & quod magis erat admirandumj
werus , qui alias lifcmr ciTc folet circa fundum y ut tempore conceptionis extendi, & in om¬
nes dimenfionesampliari poflct j- ita peritonzo coaluit , ut divelli non pofTe,! nifi magna
difficultate : fepegat* tamen funt invicem, fe fotailla moles jicu capacitas uteri j a refr
qiiiS;membtanis &pcriton*o'fepaTara, e corpore hoc exempta eft : cujus toto ambitu
&, membrana- exteriore j magis, tamen iii finiftra parte, veficui* erant majores qusedatus
aliae- minores , humore vifeidp, pitultofo - & albicante plen* , qui vitrum liquefaflum prae
fe fecbat : In-.mcmbrana nrerp deferviente j non procul ab uteri collo, erat glandulo-
&_qV¥daffl-fobttanria-infignis duritiei -, velut lapis ,& magnitudinis ovi anfetini, hansi
primo- intuitu- uterum: arbitrabamur : poftea fingula diligentius contemplantibus , adna-
tum aliqpidnoWs videbatur ; Reliqua membra internafatis bene fe habebant , nullum inte-;
ffinopa; erat I*fum',-ycnrriculus bonus ; Hepar parum vitiatura erat , Splen durus & quafi
arenufis refertus fub-niger, Teftis Cnifter extenuatus erat fupra modum & quafi marafinb
ranfiungEus, dexter folito major : Sedutcrus adeo in immenfum excreverat , uttorum
sbdomen'a:quaret & univetfo peritonzo fiibftraras efle videretur : Pulmones erant inte-»
EomtiAnatom. Tom. II, ' Qjj 5 gri,-
4<^2 Anatom. PraS:. Lib.IlI.SeS. XXI.
gri , in dextra parte aliquantulum vitiati. In eadem thoracis cavitate aqua erat copio&,qn,
pociiit caiila c& iuffocationis : nam licet quatuor annis integris hanc corporis molem fulli.
neret , Sc interea corporis fimaioncs mediocriter obiret , brevi tamenfpatiotcmporb cx-
ceffit i vivis , Sc per fii&cationem aquo£e materia non paulatinam refolutionem vinum,
mortuam puto : Hzc poftquam incideretur , eflSuxerunt aqua: circiter libra: Ixx. aut plures-
aqua primo effluens pallida etat,{eu citrina , tenuis ; poftea fenlim craffefeere coepit : ad ex¬
tremum velutitmurca profluxit, materia, crafla, terreftris , fubnigra, foetida j Ifta aqua om.
nis uteri cavitate continebatur, non in aliis membris , fed in finu ipCus tantum , neque etiam
reliquorum membrorum vitio ortum putamus hunc affedum , veluti ratione jecoris aut lie-
nis male affeai.fed in ipfo utero originem traxifle arbitramur. Ex el>ftrveluKiB«s MJeti'
Occonis Atfgajltm Medici. T *
§. id. Auguftaiih muliere textrice, in cujus utero ferofe aqua: lupraix.A, ugulbnas^men-
lutas , qui lingulx tres pendent libras , poft mortem teperi : nullibi interim circa inteftina
przfente aqua , aut laxo in manibus aut pedibus tumore , aut etiam vifcerum aliquo vitio-
Prxtetquam quod magnus ille uterus, cujus fundi os miris modis occalluerat , tota anteriori
fua fede peritonxb erat connatus : & 4cxtri teftis glandulz miris modis hoh fecus excreve¬
rant , quam fi novem dccemve anferum , aut ftruthiocamelbtum potius ova ubi iribilent
membranz , fingula humore ovorum albo non abfimili , aut paulo craffibro oppleta. Vef/ditt
lib.^.csp.^.deHem.corp.Fahr. '
§. II. Mulier paupercula fc utero geftare opinabatur, venter intumuerat valde: exaSiTunt
perfedi foetus menfes , nil producitur , tumor perfeverat .-^alii molam geftare dicunt : pofc-
riorum opinionem eventus meliorem detexit, nam eum annos i6.has tujmoris moleftias tu-
liflet , emaciata interiit. , "
Aperto cadavere apparuituterus iindiquaque diftentus.magnani cucurbitam & profundi¬
tate Sc denfitate & amplitudine referebat , adeo intumderat iit apprimi digiti non poffenc
craflities digitorum pene quinque erat, pendebat pondere lib.ix. cum dimidia; In capacitate
interna mafla quxdam carnea concreverat, quz pertinaciter interno corpori uterorum ad-
ha:ferat,imo in ejus naturam pene coaluerat. Molam efle putabant , qux fliixu temporis diu-
turnioris ita uteris ipfis magno adhxfuSe pertinaci conjunaa,infirailcm naturamunafui
parte coiverat : In collo uteri abfceflus erat fteatomatis naturam referens : cornua manifo-
fefto apparebant , tefticulus tantum unus erat : Miraculo multis difleda hxc pars exhibita eft
a.d{peitaninm.Gi(l.Balle>)iies paredigm.vj. .
.§. II. In cornubus ac uteri tuba ut foetum non femel animadvertit. Anthr.Li.
cap.34. Sic nobis contigit videre in eadem parteaquam hydropicorum, utero interim ^Ib
plane vacuo, ac nullo omnino humore imbuto. CdihiiriHaBexeviclli.t'advei(»vileta^e ob
fupprefla menft tua aliquandiu ufz , induruit tandem abdomen, increfcendp paulatim ineant
molem , ut prx pondere aquarum novem annis moleftiflime vixerit , antequam aut laborum
aut vitx invenerit finem ; quem tamen adepta fecit Medicis copiam infpiciendi mifettimum
fimm cadaver. ,
In quo,pt2tet omentum putridum, lecur paIlidiim,Liehem parvum, ac inteftinum Colon
lobo (uo dimotum,videre fuit utrumque uteri cornu continuiiTc novem circiter aquz parif-
que libras , inclufas innumeris veficis ; quarum aliquas etiam oftendebat extima uteri tunica,
licet in vacuo ipfius ne minima quidem occurreret guttula-: Quam eandem rerum faeiem
RioUniis -ethia fimiliter aflerit obfetvatam in illis uteris, quorum cornua produxere quos
covatatmotiv\tf<£tas.Nic.TulpiHsebfervdt.libre qtiarto,ciip.xlw.
§.13. Annoi388. UxorNobil.N.fatofundajpoftquamifi.annisgtaviffimismorbisfuiflec
conflidata, prxfertim hemicrania quz fingulo die 7. moleftabat , convulfionibus , febribus
tertianis, perpetuo de lateris deXtri dolore conquerens & defluxionem exiftimans , Ego
vero renem corruptum cenfebam ,eo quod urinas cruentas aliquando le habuifle referret:
quin etiam pus per anum & per collum matricis nonnunquam excreverat , fic & in urinis
pus interdum &arenas craffiores confpexi : A venere multis annis abhorruit Sc propter do¬
lorem abftinuit. Et a triennio coepit omnino fupra dorfum decumbere : 5 biennio nec ftarc
nec ambulare poterat , dolores ingentes perferens : Tumores magni in latete dextro: fluor
puris & fanguinis copiofus per alvum : aiebat fc rejicere arenas per alvum : a multis menfi-
buscondylomamagnuminano, quodmukosdoloresparicbct , & enematum injedionem,
quibus tamen fublevabamr, impediebat: Intumuit venter non parum in dextro latere aliquot
ante mortem feptimanis : quin etiam tibix valde intumuerant, prxfertim dextra : tumebat
etiam labium dextrum pudendi:Ptidie mortis dyfpnccam cum raucedine perfenfit: hotanna
aut altera antequam exfp itaret , mortem perfenfit , ut etiam pridie le luffocatam iri dicebac
mens fana remanfit.
Sequenti die ab obitu fcdionem^ inftitui : Tumorem paracentefis modo aperui, ex
De Ventris Tumore- /
«ao ferofi humorfa menCirz dus aut tres Bafileenfes,h.e. ad novetn libras «rfHaTere.-Edua6
^morc , decuffatim abdomen aperui •• Eo aperto competi tumorem adhnc%fignem ia
latere dextro, ka:rebam nonnihil dubius qualis eflet tumor & qua mpartCi quem nonaperiu
donec omnes partes diligenter inveftigarim, incipiens ab inteftinoreclo;- (nteflina Seven^
rriculum felva reperi: Omentum non hebebat ; in mefehtcrionuilu/feitihusaut tumonper.
veftigaui vafa Ipermacica , -.utramque arteriam teperi & utramqae- venam valde amplarD;
Petquifivi tefticulos maoicis , quorum dexter vix apparuit, quiaex'eo prodibat tuihor in¬
gens , ex quo eduxeram perparaccntejfin copiam feri praedicam :-Tumor ille conftabacex
luniea crafla ,qua: externcadhicrebatquibufdamlocisparti dextrz peritonari : intus tugofi
erat, nullibi pervia .-adharrebac ei verius.internam partem alter ihfigriis, interne etiam tu-
gofe tunica fine exitu , circumcirca multi parvi tumores , fivehydatides : vas cjaculatotiuiii
valde tenue : In ktere finiftro Tcftieulus erat fercmali cotonei magnitudine j-fumme.rii-
acqualis , qui fcarchatmultis.hydatidibus,,magnis & prolabebatur ih capacitatemnffis facti:
relaxarilquc omnibus tunicis , videbatur comprimere & velicam & inteftihum jteaumzlbr-
taffis ex eo erat dolor tantas quem perfentiebat circa pubem : Vas ejaculattrrinni eXteniii-
tum apparebat i circa matricem & intcftin.umreftumruillus alius tumor, ' Tandem aperto
offe pubis, velicam aperui , in qua nihil intus &: exterius contra naturam reperi , 'ptztcr
luborem circa orificium vefica: ,& in ca paucas arenas Jubras craltiores : Tandemintromr-
fi digitum in collum matricis, ad taftum nihil extranei' 'fcnfi: eo aperto competi- fiihilas
duas ( non callbfas) ad anum vergentes j ita ut excrementa tenuiora poffent ad' collum uter
ri pervenire , Si in iis aliquid purulentum apparebat : In finubus matricis nihil- -p. ii.' liter-
que Ren cum ureteribus optime habebant ; fine lapidibus, arenis 'aufdbrrnptidne: Splen par¬
vus, fanus,non adhxtcns peritpnzo; circa ejus vafa duo' vcluti MapiUi', vel pdtiiis dua: cef-
chlcx , callofx : Hepar maximum , albicans, non fcitrhofum , necpntrefaattm ;,-^adha:rei$
quibufdam locis diaphragmatL-.Folliculus fcllis.parvus,totus rep!fctiis-gypfea mate'ria , dn'-
ta,alba, fine fellei potus ab hepate ad duodenum ampliffimus , fine ulla obttruaidne : Pul¬
mones quoque confideravi , finifter fanus , in cujus latere patvum-lapillum repeff,- qtii aliquid
inflammationis habere videbatur : Dcxter quibufdamiff locis-adhxrcbat fucciiigenti tiifilcx
& diaphragmati, -non tamen multum tumebat Sc inflammationem-patiebatur i -ntilla putrei
faSlio .- In uttoquethotacis iatere multum feri : Verebamur in apertione abdominis faetorem
Si copiam puris , verum riullum perfenfimus , nec pus repetimus. -Gajpar gauhimis ',
dicetdRoujfetumdeftrmCtjiireoi . '
§.14, Annoifiyx. Primipara ab obftctrice in difficili partu tam dure traflata , ut cervijt
uteri inflammata, ftatim i fastu mortuo laboriofe tandem exelufoj arde coaluerit, lochio-
tumquepirofluvlo.viamprxpcdicrit: hinc inferiore abdominis parte tumida permanentej
ebftetrix ,' & cum ea feminat alix , plus nimis prudentix ultra captum libi tribuentcs,aliuni'
adhuc in utero latere fetum inconfidetate pronuntiarunt : Ego vero poft, ekpfum integtuni
apartuoaiduum, quo temporis fpatio obftetrix,abfque implorata Medici* ope, puerpe¬
ram fola curandam fufeeperat , hujufque five opitulandi mfcitia, five incuria, uteri vagind
gangrinam f ad fimilitudinem caius ab Hildaupccat. G.bhfctVit. Sy. reccnfiti) interea con¬
ceperat : Accerfitus, -confideratis probe indiciis , hydropem uteri adefle , nec-non j tuptdf
peritonxo , in omphaloceleii incidifle pronuntiavi , Et quamvis vatia una mecurii , Hernio^
ac Chirurgus adhibuiflemus remedia , e mortis tamen faucibus eripere juvenculam
nequivimus. - , . . ; . :
Poft obituni fententix mcx veritatem offenfurus, a viduo cadaveris apettibnem impefrii
vi: Seftionc inftituta , muliebris finus gang'rxna corruptus, umbilicus ruptus, ac Uterus aqua
cruenta, putredinem redolente repletus comparucrunt : Ex grutif ima communicatione Exctl-,
knlif e^Clatijf. D: i). LucaScrockii Senioris; PhyfiiAugti/ahi.
§. 15. MenfeDec. 1674- examini meo, fubjeaus uterus, ex. cadavere virginis 70. annor:
extradus , totus hic pinguedinem quafi cartilagineam referebat, naturali figuta deftitu-
tus,' imo Sc. magnitudine: Librarum xviij. erat; Anno xtatis nono Virgini huic men-i
Urualis .fluxus fupervenit , qui ad 50, duravit , imo fluxu huic variis temporibus fangiiinis
vomitus gravis acceffit; Nec tantum ordinaria obfervavit menftrua , fed & fxpius copioCo-
ta diutiufquc debito fe exhibentia .- Vomitus quoque non raro eam ftnguinis exhibuit quan¬
titatem qux vel pintam mediam repleret : Plufbuam xx. vicibus venam ipfi' feSam refere¬
bat Medicus ipfius ordinatius : Girca annum x. xtatis ventris intumefccn-
tiifc primo oftendere coepit : Caufam ideo incrementi difli , fanguinis copiam , copiofio-;
rcmq^ ad i^rum affluxum cur non eonftiluamus , non video quid itnpediat : Geror dus Elie
§. -16. Bauhinus flb. I. Anatom. csp.-jj. meminit Hydtopis Tcftium, in ehuJiete tali byE
dtope excinfta , e cujus Dextri teftis tamore , novem leribbrasextraxit; Siniftro magni-
Q,q 4 tudi;
4^4 Anatom.Pra<a. Lib. 111. Se6:.XXb
tudinem m^cy^qaii excedente , multis magnifqttc hydatidibnsfcatente.
S.l7,.Aimoi669.^]Vlartii;DcIphi5rogaTitnosJ.Ametis, ut eonjogem graviffinjo mop
bodetentamirivifercmnSj.quaitumteiiiporisoiaxitDe conquerebatur de dtltrevtmris innt^
_ horum & aiixictatibus xireaprsEcordia, qua: omnia ka augebantur, dum copin deruifinc de-
cumberet, tsx. fcmicreiftjicqEtinuo.in ledo quiefccre teneretef j idque propter veuHem coi
'm bprrendain molem es^revetat , Gnjos primordia jam anne25.anrios perfentire coeperat,
caufam verqomnino^SQtabat : quam nos, antequam exarotitinflituiaemus, in hydrope
.^uatrendam & inveniegdam opinabamur ifed pofl^m-abaEgra^inteilexiacmus quodnulfas:
^ventre, dum fcfcyertctet, auduationes unquam perfentiret', atquevenrremcntn-ips-
jquali duritie-in laterca^igroparuminfta umbilicum , mUltC)' magis quamalibrintumefaiaBm
.videremmpiiudicabamus potius Tumorem illum,- cum nec bepatis , necfienis regionicot-
^relpondcrcr ,, atque a^qrppre quodam indurato &ihtumefadooriginem ducetetj aniefeni
teriocjufquc.gIandu]isiBtnmefaais provenire, eoque facilius ,iCum inmcmbriam revoca^
.lemusnoscum Clar-ProfcfforeDom. X>i£wrriri(,^w in NofdeomioUltrajedino talem vcEtris
.tumorenv,: a mefentetiitumore ortum in demortuo quodam vidiffe : Quapropter tali pro-
^nofi, qiglemmorbimagnitudo dcbderabat, inftituta, quandoquidem pleraque mcdica-
■rncntarefpufaec, nqnqi^ enemata in anum injicienda , aeSmixturas ad corroborandum ac
j^qpem ^dandum cciclj.leatimfumendasprzicrjpfimos, quibus medicamentis per quatuor
.cadrer.metdbs dolpnpfefpdamquodammodoleiiivimus , donec 24. Juln , anno atatij
quinqua^fimo , vitam cum morte commutareti ; - _
. , ApettO-cadavere , reliquis vifeeribus bene difpo&is in abdominis cavitate , quatuor citei-
Kt pintas iqyenimus liquoris admodum putridi, &■ prztetea ingentem Tumorem totum
.dum ,quireli,qua_m abdominis cavitatem adimplebat : Hunc tumorem ex adharicntibns illi
^ibis,tcfticqlU:&c. Uterum effecognovimus , qui jioftr6&"adftantium judicio, ad miui-
.^um,4p. lil^as;pendcbat r cum uterus naturaliter cOnfiitutus- raro duartim unciarum pdn-
.|jus exce^sr^ Monftrqfo-hpc utero . drudali incifioHe diflefto i vidimus illius fubftantiam ia
an|jiioripartcfolumtnedortranfycrfip.olliclscrffffitiem habere, in lateribus vero ac pofte-
^rijatm ^ea-videlicp^iquar.lumbisadjacet , duodsdm jranfverfds digitos adzqnarc : quz
qtetifubffanti^partim,fcirrhofa,pattihiquafiglandu!ofa, fiVe=ex;glbbuliS'rotundis,iBduta-
10 vitfltOjnqnabliinilib.nsjCompofita cernebatur : Vteri veTomedium Uve cavitatem inter-
inam, materia quxdam.majprem pugnum craffa,; nigricatis & putris occupabat, quam ftatim
a foecu , mola vel placentain utero putrefaaaotiginemfumpfiffe judicabamuS;quod'Hltimum
naatiti relatione confirmabatut , rctulitenlm nobis uXorem fuam ante 25. annos-2. vel 3. in-
gravidatiqnis menfe , vefieulam quandam aqua plenfam per muliebria, abfque placenta ex-
crevifle, fubfequente maximo lochiorum fluxu , per 6. vei.y. dienfes durante, coque ceflim-
’te uxoris itiic ventrem fenfim magis magifque intumuifli: 'aceederiribus fyriiptomatis- fiipe-
tius enarratis. Mg- de Grotf de mulierum orgmucif-. i.
- ^.18. Yirgini XX. annorum in noftro. Ptocodochio ,cum ex fuppreffis menfibusventetin-
tumefeetet, hydropis fufpicio fuit oborta, iSiadhunedepellendum-, variis incafluoi‘ ufa;
Tandem, cura per quadriennium indres ventris moles augeretur , ita ut vix ferendo oneri
par eflet, oihilominus faciei color vividus & labia rubiciindaapparebant : Poft paracenteCtt
adminiftratsm, unde parum quiddam aqua: effluxiti^-lOngb cruciatu piedecellit.
- Ventreapetto, Jecur optime conftituturnfefe obtulit-, rc^rta-vero rotunda carnea mo¬
les in interiore parte ubera vaccina quoad lubftantiam referens , glandulis & pinguedine re¬
ferta , ex uteri externa fuperficie , duobus ctaffis prbeeffibus enata , pendens libras civiles
xxxiv. obfervatioCeorgiiPulm/e.Medici.
Aciei utir vividus J Integtiratis vifcctum fan^- tra (eptimanarum diiaram fpatium adeo intumuit
JT ficationi dcftiuatorum index : Auno iSSj. accet- domen,uthydtopicam fc efle cctub ctcd«at: DetIB
fitus fui ad Nobii. Oom. Rudolphom Caractatiuin laftis coafeius & vultus perpendens Botiduni co^^
De Ventris 1 umore. 4^f
trum: BaCs hujus molis vix quatuor vel quinque trahfvcrfos digitos arqnavit prope puden¬
dum > fed inde lenfitn initium fumens, inter crura lata admodum circumferentia prbpin-
dit ; Hxc pependit libras civiles xviij. Poftquamfcdione fiiit ablata & curata bene valuit.
nMm G. Pdmt ohfervittio.
’ §. 19. Vidua quxdam paupercula, appetentibus menftruis per xij. annos , motibus afflifia-
ta cft convulfivis , atque hyftcrica di&a lymptomata pafla eft: tandem phlegmone uteri cuia
febre acuta fupervenit , qux in empyema degeneravit.
In demottux cadavere uterum plui ima aqua turgentem & veliculis quibufdam puni-'
lentamateria przgianribus diftinftum reperimus , paritetque abdomen multa aqua dillen-
tum. Ctr. rifo de morbis i fero c.y •
ambigua fint, ntdimcilcfit fi:
mina quxdam Icprofa tumore
adeUefoIct, embryone in utero fclc
idem vero cum rtmpus partus prx-
it remedia, ied ftuftu exiguojltaque
torum admiratione , qui de u
/bjchttetteafis Archiatri.
S. il In puella qux xx. X
ri hydrope nihil fc audiviilc dicerent. Ex ohjervat. Uc. Oel,
tis annum non longe prxrcrveda videbatur , hydatidero
hydatidcs'iftx Medicis , qui nobis hydropem
ionemClar. T«i/'«4+. lib.4. Sed bene quod
itcnicothuum contentam futue, 'fed hoc morbi genus ad hydatides referat, cum addit
bsaquas incliifas-fiiifre innumeris Veficis, quarum aliquas etiam oftendebat extima uteri
tnnic» sic. Imti dixit olim Hippocr. libi de iot. afFcft. Fithydrops fi tuhcrcult in pulmone fue~
rint emetoi & oqux-'rej/lerti ^ ia pedore rupta: §md autem fiat ettam a tuberculis hydrops ter
hmonium haheo^ in bove , & incane, fir in juei rtudifne cx hydatibus fieri hydropem, &
Kinc fieri qdandbtblmputiir ;' <^gnatumergd hydropi fimt malum , imo & &pe ejus caufa:
hydatides , “ledhifBf^ nonCint : Confirmat fentsntidm quod hydatides variis in IbcisTrc-
pefirtfn, fetiieFinlHf^cnfiiim piiella; ad dextrum tefiiciiluih , magnirudine ovi coiumbi^
In plexu chbrdide^v» item aliquot femel: ad venas in parenchymate Hepatis fepe : ad 3X-
tcriasrarql^^juaStaracnTionlubet-appellarehydropesifiarum partium, quamvis aqua iniis
purulentS^efiCulisfuisinclufareperiatuf ; Attamen nolo de nomine contendere Vmo.do de
re condet, &fciatur hanc aquam non ea rationequa hydrops fanatur i efle curandam. Th.
46^ Anatom.PFad.Lib.llI5efl: XXI, -
• §.Z3. Afcirieisaqa6fosbumor« in civitate e* coBtiaeriqaz inter peritonainj & inieftjr
na in confefTo eft : Colligi veto & illicurinam foSkfricifis ureteribus QA. iib. i. de 6c. natur;
prolixe docet : Accidit vero Sc idem vefica laia ac exulcerata : Monialis quzdam virgo , jj.
annorum , multo tempore circa inguina & pubem doluit , nulbs interim ex utero prodeun¬
tibus excrementis: Supervenit tandem ventris tumor, quo in dies majotesfafio , netjuenl-
lis cedente remediis, mors tandem fubfequuta eft : T oto autem quo laboravit tempore , f».
oies perpetuo elegantis 8i vi 4di , ut in fanitate , perftitit coloris : Siaiftci tantumuiodo eru¬
tis , fupra talos dolor moleftus erat , cum tamen nihilillic mali appareret :
Hujus venter noaaquofo humore alio , fed urina plenus extitit , qua: ex be& & petrerii
veficain huncinfluxetat. Uterus fi quidem omnino exulceratus fuit, ac ita quidem ut ne
figuram quidem fuam retinuerit : Vcfica quoque , qua parte ipfum contingebat, Cmilitet&
aliquotforaminibus hians, per qua: urina in ventris cavitatem delata fuerat :;Reliqua vifcera,
hepar ac lien, omni labe ac vitio carebant , atque idcirco color faciei, ut diximus, haud
fuit permutatus : Quod autem ex utero excrementa nulla defeenderint , hymen obftitir,qBi
natura virginibus concrefeit ,nam hoc integro , nihil ex utero defccndetc aut deferri poifc,
vel hinc apparere poteft. Dedtmmscef.-iH:iAjerv.medkiu. '
IDcm etiam poft calculi veficae incifionem & b vefi- no vulnere adhuc hiante , per id mina tzk&inab-
caeittadionera ficti poteft t-Si enim vulnus non domine‘camulatut.
refic conColidetur , fed cuti cicatrix obducatut, inter,-
. S. Hydrops usiiverfelis dici poteft , totam abdominis implente cavitatem aqua:
P4rtff»/4»'«,quieft vel omentalis vel uterinus ; Otfctvavimus ligamento uteri finiftroaqua
oppleto abdomen totum ingentem in molem exerevifle. Reljimkius
lib-i- M/’-?-
GbssrvatIo LVI.
Tumor nutris hydreficus vitio Tejlium muliebrium ,0vo hepateexciutui. ; .
PLerique hydropis caufam in Jecur referunt 5 quidam etiam alioittqn yifccrum. r^^e
genitum fidem fecerunt. Nos, vero exemplo, etiam exiefticuljs utetiprpyp^fc
fequenti hiftoria teftamur : Vixerat ancilla quxdam , procer* fatis ftatqia: , perplutps an¬
nos in thermis Catolinis , negotia herilia rite peragens doneiC fflenfes flqqrent , yeia
ob errores in diaita commiffos , fuppreffis , paulacim qialf h^fanit /.
intumefeeret venter , ut ratione molis male audiret ; Beiic autem fibi-.q^fei», cyn pauca
quxdaro pharmacafumpfiffet, ac devita delperaflctjutmottuuaa corpusfec^reiutpio inr
nocenti* teftimonlo petiit. ,,
Seao cadavere, atque emiffa plurima aqu* copia, vif<;er*prohiatcpqrjp?,qsildvajpr*ter
pulmones, quos ob aquam ,qu* diaphragma penetraverat>dimidia cptiuptps vidi-
- tnus.itemque Omentum, uti folet, atque Tcftes: Hos,eui^ab atfa^jqfj5>a£t|e,rm%!(plnni
tumidos , ad magnitudinem capituli recens nati puelli , fed etiafn liyi^ , qpafefqngolbsi
plenos vcficis aquofis , qu* majori ex parte rupt* foctant , t^tamque. aqqa: cpjMaffi i
tant , jnque foramina atque ulcera degenera vetant , ac planp putridos invienimqffy teto
ejufque vafis plane fllifis atque incorruptis
IN.ie ficile conclufum fuit cx feminis copiofi jam mulieres fteqnenrei tcftium motbis affii (o^'
[-L.m virago fuiffet annofi ] detentione atque kaiu.conmpp ia.<p,dciqniqribus S molcftiisiniftar
.CoriuptioBe hoc maiffin-progaamm: quodque tiv nis fuperii^uiBa conqijeiifolcant., ^ '1
OBSERVATld '
nmristumorebmolempluribusauuis£eJlatm^,iy.tL^Obfittm:dt'moLm4k'''-
ObmeUmiugemem ex ylurimis veftiiisaqtu-rtfletir~coufimem. 4X ' ' -
§. I. T T Idimus molam annorum ij. Erat autem rotunda pedes, tres .eum do^
. y drante : - .Eam geftsabat ftfuEer aMdmine uiriferSai, quale ife hy^rofj®°f*'®'
Ea naortua & diflefta, prodfir.Mola. viVcJi5'& incorrupta, .cujus coheept* &r’ge®at*' i®
Utero per ij, annos hoc argumento ad&cor, qdod mulier cflet vipj integri Si no^
eump^i? pudieiti* : Exegerat autem iy. irinos vidiia ; nam fine 'cdffu ifioagfiiebmnn
non S tnol*, quicquid nugentnr fophift* linguarutn & natur*'igha'ri: Hqc fuit jud>^
Cium Pi^ceptorum iif rppatr.its-^.^Gs/e/s», quorum afithoritas una me ftangtret ,' hifi e®"
rupiv ratio plus valeret ad comparandam docilitatem & fidem .• Sic enim de mola cen-
fecrunr, quod fi.t rudis indigcftaquc moles , quam cruditas edit feminis atque corruptio»
unde eft impedita corporis partiumque difcretio & accretio: Nam ea moles in quai®
De Ventris Tumore, 4^7
affargic , qnxqne ilU vulgo peperit nomeu molz , accretio quzdam cft phyfica fed informis,
vivit enim & crelcit more tuberum , non autem ftirpium , fuis partibus Gonvcr.iccter cujul^
qae naturz difetetis afafolutarum ; DureMs comm. ad coacasp. 478.
" § 1. Molas totos fepfcmdccim annos.ucero circumtulit uxor Gulidmi Rogerii vaCa-
rumftanneorum figuli, raS.Viaotis vico i quam quinquagenariam & mortuam cum dif-
fecuiflem; uteri corpus competi fere folatum , & nequaquam his quibas foict vinculis ad-
ftriftum , tantum cervice foa vinSum , Sc prasterca proximo fuo omento ftbhserentem,
unico tefticulo dextro praeditum , eoque latiore & laxiore : cornua nequaquam , nifi parre
illa forte confpicua eran», vafa fola cervice admittebar; eaqac manifefta & tumentia caput
humanum amplum totus aequabat: Hunc a reliquo corpore revulfum in *des meas detuli,
Bt per otium quid conclufus totus^am feptcmdeeim annos concineret , oculis , manibus &
mente confequerer: Plurimis igitur Medicis praefentibus uterum diffecui , reperique toto
corpore fuoprSpriaque tunica ( altera qua: ipfi a peritonxo adeft, integra & fana ) feirrho-
fom durumque adeo , ut in ipfum ferri validis viribus adafti acumen vix fobite ppffec : trium
digitorum fpiflitudinem e/us corpus habebat : In media capacitate carnea moles inventa,
eft, manus ambas io pugnum contractas ctalTitie aequans , mammat vaccina: fimilis, uteri
parietibus non nifi cettis-locis adhaerens, denfa valde & inaequali grumofiquc fobftantia,
corporibus multis, qualia in atheromaribus reperiri folent, cartilaginibus praeterea & tan^-
quamoffibusconfperfa: Una omnium fententia fiiit , ejufmodi molem iniUo molam fuiC-
fe, qua: temporis fucceflu in fcirrhofum corpus una cum propria uteri fubftantia dege-
neraffet : In media infuper uteri cervice , tumorem notavimus craflirie & rotunditate me-
leagridisovo fimilem, fobftantia dutum, cartilaginofum & ofleum, totam cervicem oof
cupantem , praefertim vero uteri interius orificium , quod Gallorum vplgus coronamentum
nominat, adeo ut hac nihil in uterum ingredi aut egredi poflet: Pendebat omnis iila mo¬
les libras novem & uncias duas , quam ego , quod monftti aliquid haliere videatur , pro¬
pter rei novitatem & raritatem in conclavi meo & armamentario reponendam & aflervan*
damduxi. Pareas lih.a^.cap. ^4^
* §. 3. Mulier poft tertium graviditatis mcqfem abortum edidit fteili partu: Tertidpoft
abortum die, cum toto-triduo alvus eflet fuppreffa, afoppofitorio Iblutaeft, eodemque cona¬
tu fruftulum carnis folida: per uterum excrevit, quod Hepar Uterimim credidi : re verb ac-
. curatius perpenfi, molam efle deprehendi. Prima fronte cordis figuram cxai&c referebat
fud pcrieatdid inclufi, bafi & cono confpicuam. Duplici involvebatur, trlpliclquc membra¬
na tenui: intet intimam tunicam & extimam cavitas in altero latere erat, ventriculi inftar,
quam efformabat tunica a bafi latiore molz produfta , ubi quoque craffior , ficuti tota bafis
folidiotduriotqucveluti adipe infarda. Ipfamfubftantiamcumcultrd dividerem, conftaro
eam vidi ex fibrillis infinitis, vatie invicem connexis & fanguine infer fibiillas concreto.Sub-
traxcrathaec mola faetus nutrimenti partem magnara,unde ante praefinitum tempus exclufus
fetus. Tham. Bartholi». Hijlor. 3. Cenltir. j.
§. +. Rarum eft «pud Pradicos , molas fi fola: fint , faepe non folum plurimis menfibus,fcd
& pluribus annis in utero haerere, quibulHam & conftnefcere , imo commori, fempet ta¬
men vitam abfeindere , ut mulieres iis laborantes, citius quam fi absque iis fuifient, fadum
effct.intereant: Hujus rei veritatem confirmat mulier gregaria, Norton nomine.Dorcheftrfe
habitans,quadtigenaria, qua: molam abdomine utriformi , hydropicorum inftar in utero ge-
ftavit, fex plus minus annis, fine ullo inoommodo“aut perieulo,pra:tcr moleftiam ex ponde¬
re perceptam: Haee clrcavita: finem me vocari juffit , rogavitque ut fea morte,quam in dies
feexpedare dicebat, fefc aperiendam curarem, quo tantx molis caula Innotefceret, cura
venrer in maiorem tumorem , quam gravidis folet , elevatus eflet.
Moxa morteledionemfufccpi:Apertocadavere,nihil culpa dignum inventum, przter in¬
gentem Molam rotundam, ex pluribusveficis, juglandis magnitudine compoCram , quz ad¬
modum erant craflz & tenaces , aqua replet* , obdud* & intertext* multis fibrofis liga¬
mentis.- Adnata vero eratutero, ut cultello minime feparari potuerit , 15. fere libras ponde¬
rans: Rede itaque Hifpocr.i.ie mptb. mul. Si mola una caro fiat, inquit, perit mulier : Quod
fi enbnin univerfum infe coada integra maneat, cum natura eam ob molem propellere ne-,
queat, fieri nequit ut fervetur *gra. Frid. Lapus ehfer-vat.i6. lib^..
Observatio LVIII.
rentris tumar ^aviditatis fufiicianem exhibens , a feri capta abdamen replentis, Vtera
valde magna , plena humore cTaJf , f-c.
AUgnftiir ImperattixlA. amata fgna vera gejlatianis tribus fere annis ante obitum ha¬
buit, ita utomnesdodiflimos Medicos, Seexpertiflimas mulieres deceperint ufque
ad
Anatom.Prad.LibIlLSeQ:. XXI.
ad nonum menfem > ciim motus noaita fortis, ut par cfle videbaBjr,defideratetnr , & lae
in mammillis , quibas de caufispofl: decimum exadum menfem, licet optima liqua alias
ftueretur valetudine,ad fanguinis miffionerofipfa quidem in-vitiflima, cum omnino crederet
fe ge&re J & ad alia opottuna remedia deventum fic, ficut&reliquotempore cum do-
loribus ventris per plutcs dies torqueretur , S aliis fymptomatibus , quibus pro neceffitatci
varia medicamenta fuerunt ptarferipea ufque fere ad fecundum annum , quo tempore a plu¬
rimis coramunicatiscOBfiliis,adfortibra medicamenta pro mali expulfione properavimus:
Demum Sereniff. Augufta , jam ab anno ante obitum fatis manifeftam corporis maciem, ex¬
cepto ventre , percepit , cum alias effet fatis pinguis : Poft iftam corporis maciem, &
pulcherrima: formae jateam , frequentibus leipothymiis laboravit, ventrisdolotibus, uteri
affefribus , gravitate circa pubem , menfium fuppreflione , ftomachi torfionibus & catdiah
gia , convulfionibus plerumque & aliis fymptomatibus foit fsepe correpta, una cum vomita
frequentiore materiz phlegroatiea: & biliofa: , & hujus per unum aut alterum menftm aura
obitum, poftmagnaanimi deliquia, poft magnum ftomachi ardorem & inexplebilem fitimj '
per vomitum ad libras fere 15. pluribus vicibus fuifle rejcftas referunt : menfium fiippreffio-
nem pafla diu fuit:
. Hujus defunifta; aperto thorace. Pulmones reperti flaccidi & fcmiputtidi,ae fangifineattq
referti: In cordis ventriculo dextro repertum fuit corpus glandulofumfeparatum omnino i
circumftantc fubftantia cordis, oblongum ad ovi columbini longioris craffitiem , foris obdu-
aumi pinguedine , intus vero continebatur fua membrana glandulofa fubftantia alba fatis &
mollis: reliquam capacitatem ventriciilotum occupabat fanguis atet concretus ad uncias
quatuoc : Septum tranfvcrfum fublividiim erat & quafi torum cotrofum : Fellis vefienkfrtis
magna erat , cum multa bile & duobus lapillis durx ac tartarea: fubftaiitia; , qui calnconfra,
ai fplcndcbant; unus fuperabat magnitudinem ciceris, alter arquabat : Hepar erat fatis ma¬
gnum , coloris fubrubri, aut potius livefeentis : Lienerat fatis magnus, fcd fubftantia natu¬
ralis erat : per ejus vero longitudinem fubfternebatur vcficula plena humore flavo, ctaflb: In-
teftinanaturaliterfe habebant, fed mefentetium fere totum coraputrefeens vifebatur. Et
quafi faceuks cum longo collo utetoincumbens, bpplctus magna copia phicgmatiscrafliffii
mi, lividi , non; valde ftetentis', quod etiam totam regionem hepatis & latus dextrum qffat-
ciebat : Cavitas autem abdominis erat etiam oppleta humore ichordfb , flavo , qui unacnm
Cipradi&o phlegmate afccnditadjib.xn-. Uterus vero erat valde magnus, plenus humore
eraffilfimo , albo ; circa ejus latera &corpus ,fubHaatuej»s adharehaat quinque corfora fatis
magna , ex fubftantia quadam mucofa , nervaceam materiam referente , valde concreta &
fatisfoiida , ita ut complicationes nervorum viderentur habere : In uteri vero capacitate, in¬
ter didam materiam & humorem craffiffimum innatabat , ut ita dicam , quzdam fubftantia
alba nerveam materiam albam referens &fiffli!is fupra didis quinque corporibus. Supera¬
bat autem valde magnitudinem ovi anfetini licet magni : Infra umbilicum pinguedo aderat
fatis conveniens , fed in reliquo abdomine nulla fere , & macies fatis infignis apparebat in
brachiis &reliquis partibus fuperioribus,licctfemora &filbjed:E partes eflcotcarnbfcCt*-
De Ventris Tumore, 4^^
“-■-dtemet- tamUboKBt in fig»ts,per^«Iegt;inaffiScc:aDi i
fitiuob accidendam^aDalugiam :;Iiicb iciiptoicsmul- judcm informemquc ma^m aeque inclaboiacans*
•3 Ventris tumer & durities, fcirrhummtxtiiit, eb fetum ttterd comef tum.
LUdovica Ppuppard, cum pb quarranam mecftrua fuppreifa cflc ( quod fepe ufii venire
folet) crederet, tamen conceperatiVerum cum fi: gravidam non fu/picaretar, ufa medi^
qaeientir, verne fe&onc & topicis,quibus.tam in febre quartana, quam io hepatis 8d Iplenis •
dutitie (Jiujus tnorbifymptomatis) Medici ut.i confueverc! Durities autem hxclicet effec ob
foetum in.uteto contentum (quod non agnolcebafur,tamen feirrhus ccofebatur,aut alia col^
lavies qua: ex putata ^mptomatica menftmorum iuppreffione effet orta: Tandem fetu
mortuo, molliotibufquc ipCus partibus putrefadis ,nec ullis iplius partus fignis confpicuis,
offa traSu temporis denudata ,fuexe,& uterum poftetiora verfus circa regionem refli intefii-
ni perforarunt, ita ut fenfim per alvum, una eum excrementis offa fuerint excreta ,& inter
ca:tera os tibia: nitegrum fuit lejc&nm: Cum ita diu cum morbo fuiffet conflidata.intcfiit.
Hujus corpus apertum fiiit per FI. Fhtliffum & Mich. Picherdum , a quibus nil nili offa pu¬
trida, 8t pra:cipue;Gapitisoff3 fuere inventa, idqucmagnacum admiratione, quomodo in
hoc cce.no uteri putrefadilubfifterc potuerint: Videtur ftne muiierem , quoad hunc affe-
dum , gaftrotomia curari potuiffc,fi tempeftive malum cognitum fiiifle t;Uocque auxilium fo-.
ret nfitatum&xjimtndicipadhibitum. Prune. Reseffettss de PuTtseCefareo feli,
Dc partu Csfitwai’ itntaniias, vide inter plntimos I. vauMirne Aiicreiecb. SeB.i. fart.i. J.30. '
OBJEavATio LX. .
Veniris tumer id fciticus, ctimT^iculi dextri, a» muliere) filis isfarSi miroincremento.
S-i-T T Ydropicam hie iu Xenodochi® aliquoties invifi , cujus venter poft puerperium in
JTx tantam magnitudinem excreverat, ut an unquam fimilis viCjs fit, dubitem; Cir-
eumterentia cnifflidaao per medium umbilici filo, continebat pedes Geometricos quinque:
Miferam aUqnandiu in hoc ftatu vixit vitam;T andera triduo ante obitum rupto umbilico, ul¬
tra 18. Bafilienfes menfuras aqua: effluxit.
Cumdebitumnaturzpcrfolviffec, & cadaver apertum fiiiffet, iterum aqua ultramen-
BonetiAnatom. lezB. //. Rr furas
470 Anatom.PraS, LibilL SeQ:. XXI
nras zo. efflbxjt; PrastcteadexterT^cnlosadovianfenaim^^BiBidiaemadiuans
( materia: cuidam purulenta;, oleaginofa: & alba: commixtit J infataus fuit repertus, oSja
autem pars pilorum confiila, & quafi in globum afta , przdifl:* materia: «at
ti quoque interiori membtanx tenaciter Jaha:rebai>t. Fabritmt HiltUnus cew.j.
§ . 1. yiafpermatiea in foeminis graviter aliquando obftruuntur : ut uaa cum TeMms ad
pngnimagnitudinem intumefcant. P.BurheueAHat.frid.f.^.c.z..
OssERyATio LXI.
restrisTumcr i ligamerne uteri jitferiori tmtidc fere.
FOsfflina rulllca ingenti abdominis tumore eorripicbaiuf , juopenfo aqualiculus /efqut
pcdeextabatin ingentcmmolem ; Munia familiaria obibat, Jicctxgre: Appetitus ij.
teger , inenfcs triennii integri deciirru fubftitetant ; Re tota naturx cOmmiffa providentia:
tandem fiibito extinfta.
Juflii & in prafontia illufttium perfonamm aperto cadavere jligamentum finiftruot(upe.
rius fero tumidum totam occupabat cavitatem : Ventriculus, lecur. Lien bene hahicte vi.
defaantur , Uterus exilis : Aperto tumore , aqueum liquamen maximain copia efflucbat:4«A'
f.>ttkiiU:C42- ao, deergmis GeneruUexis. Vide §. a+. obferv. jj. . '
Observatio LXII.
re«lrhTumerimeleixJigxi,Omexleedaata^vapfiermatiets, ut Fieri luit
dextra ex multifariis fartihus cextexta.
ANno 1675. 18. Dec. cadaver Puellx 14. circiter annoriim, cui nomen Magd. Croeiea,
cultronoftro cxpofult Vir Celeb. D. vifcherus : Ante mentes 18. incepit Jaborarieven-
liis intumefeentia , fcnfim in initio, ^ ultimis menfibus fubitoaugmentata: Decubuerat ao.
te annos decem pcriculofe , ad feptimanas 13. per aliquot dies vocem nullam edens:
Aperto ventre offerebat fe omentum, aace undique moli cuidam infigni totum ventrem
occupanti , fuperius connatum , vafis infignibus mire featens.- Omento hoc difledo, molem
illam, mobilem omnino o corpore auferre annitebamur.aft obftitit arftiflima ejus copula par¬
te inferiore cum vafis fpermaticis, uteriqiie Tuba dextra:His vero diffedis eam integram ta¬
bula: imponere licebat; Tuba hzc loeo illo toto qui inter fiindnm uteri & molem hanciatet-
jedus, odo ad minimum digitorum tranfVerfbrnm longitudinem habens , exilis valde , vix
ftraminis craffitiem habens, anguftior multo finiftra, cuiTefliculus adfitus boB*ncft2,qJ
in hoc latere a&do defiderabatur : Molem hincdifledam ex plurimis eoiore , figura , con-
fifteatia.totogenerediverfisparticuiis, majoribus minoribus eompofitam invetHebamas;
Vepula hic aderant multz, quarum qua:dam materiam continebant aqueam,claram,teBtieiB;
ali* fubrubram, vifeidara , glutinofam , Concteta: varia: quafi parenehy matic* , quarum ta¬
men plurimis cartilaginea:alia:permixt*: Cavitates aderant innumer* fabftanti* cartil*-
ginofe iefculpta: > quxapettz pinguem , quandoque medullarem , cerebro fimilBmaffltn®'
teriamexbibeiiant: Nonnulla: ladi coagulato, modo codfiftenti,modo granulofo admodum»'
modo ioftar ftercotls gallinacei albidioris , fluxili omnino: At quod omnium admirationem
movebat ifuroma erat variiiiocis durities , non cartilaginea » fcd omnino oflea, adeo ut oe
cukrp quidem dividi pomerit : Nec tantum fubftantiahxc per totam maflam difpetfa, fieut
varus locis particula taEs fe exhiberer, verum cemtinuata occurrebat non uno ioco, «primi*
circa pofterioreiB molis partem , imo offerebant fe patticulre varia: , in quibus diverfis loci*
pijeru.m, fepies fat longorum , ootabiiis copia: Vafa totam naflam curiofo fpedaculo perer¬
rabant ,p8rtim ab Qaienti vafis, partim ab iis quz Tcftis fuot , procedentia, Hepar
que lateri dorfoque filamentorum adha:rebat , inferiore lui parte tumefadiim ac fuppe*;
ratum: Lien, Ventriculus, Renes, Vcfica benefehabebant.
Ad quod morbi genus moles hic reduci debeat, externa , aut fangniais ipfius, afflexu , vitiat* ejofino-
noBfcibqais derermioate audeat : Abfceffom di<lifpofitio»i6ccafioncmpt*bmt,illooiarimeiedi-
eam haberi polft , & quidem talem quales Atheroma- pote , quo & femiuaiii materi* ptodnaioDeni 1 *
taappeasti cotsftjt, mihi peifuadeo: Vatictasfob- menfttuievaeuatioBcmfdppreC&mvirginasasg”^?
flanti* (iimroa magnum ad hoc argumtutum : To- afferte aketationem reperimna : Imo quid ■mp'^
talis hic dextri tefticuU io alienam fubftantiam dege- quominus dicamus cortupt* fubflami* tefflculi , *
netatio,cum incremento aufto : Foriau morbi iliios caufa nobis ignota , fangainem per fpetmatica; *q“
eraviitimi . quo ante decenniom laboravit virgo h*c, ac epiploica vafa copiofios jufto accedentem . atg^‘
critica potnit adfuiffe materi* peccastis ad Teftem meatum fucceflb temporis attulifle , fimilitet ac »
h wc ttalbrio , vel debilitas quzdain alia, i Tioteniia abfccfflbus ejus cqsflicarioms aliis in habitu coipq-
De Ventris Tumore^
Peritomita»ic£iiiBy^.ir(}picismire diquindocraJfefciiKti^rixdurxniur. ■■
T N Hydropicis pcritonzi tunicz valde incraffefcunt , imo fteceffu temporis cartilagineam
•* duritiem acquirunt , quod in paracentdin abdominis feite ncceflatium £&^P.Sarhette
Observatio LXVI-
Hydropici ventriculus udmedum anpufius , quiu jumdiu mn cemedeni.
A NteoQiduum.inpago SaffenjCadaverHydropicacfeptuagenatiie, juflu PratNob. D.
^ noftriPratfeai, a Chirurgo, me pratfenteifuit apertum, Illa vivens credebat Serpentem;
aut aliud quoddam animalin fe latere , fcd przter ingentem aquy copiam , tain in abdomi¬
ne quam thorace contentam , & vifcera qualia hydropici habere folent; ventriculus tamen
huic contraaus feu coartatus, ut magnitudo ejus magnitudinem renum non excederet:
KuUamfcre habuit cavitatem, & fubftantiS ejus fait admodum crafE; feddiu nihil comedc-
tat : loh. Butaius in tnife. cur. ann. 6. 7; p. 3 1 8;
Observatio XXVII.
InHydropicis qiiibuldam pericardium cor di aSidrtns inventuri.
ADhaifio pericardii corpori ipfius cordis, hujus palpitationem induxit , quod in duobus
hydropicis obfervatum. Ballonius Temo l. Confil. 105.
BonetiAnatomia. Tom. II. Rr x Observ*
472 AnatomPraS:. Lib. IU. Sed.XXI,
Observatio LXVIII.
Amtmt Hydrtfict mulieris, in qut frincifiumvenu aCvitdefcerrdemUarcle 'ceduirit.
A Nno 1615. in cadivere mulieris hydropicz, ptineipium vena: cava: defcendends ar
aiflitne coaluerat , utnelpecillum quidemadmittcrct: haud dubie ab exulceration'
i vermibus in ramo Iliaco repertis excitata. Ich. Rhodius Mantijfeobferv. 1.1,' ®
Observatio LXIX.
Sydrofici csduver fine H^ate ^ liene inventum.
ANno i 594. II. Septembris obiit D, MutthUs Or/r/i»r,Mercator Aatuerpienfis : Aliquot
annis antea hydrope laboraverat , qui morbus afFedus Hepatis vel primario, vclfe.
cundarioneeeflarioconiequitur.- Cumque fubfeptotranfverfo Hepar & Lienem qnzrere-
rous , ne veftigium quidem illarum partium invenimus,: Cafus proftao inauditus & admira¬
bilis: At fubftantia omnium intedinorum carnofa prorfus erat , multo folidior quam ipli
mufeulorum caro , ut folidirate cordis carni fete refponderet : Et vena cava ex ipfis inte-
ftinis fuam originem fumebat , Eo fere modo quo vena Porta in ipfis inteftinis folet implan-
tari. CtfifurBuuhinusin af^endkeudtraBatum Ironc. Rofeti de Partu cefa/eo.
X TUlgata OrttSi fedlio , qui multorum totfir in- vatoreob fubftanti* thodum con&miiem carni, &
V genia , plutibusquc iropofuit , fi ad ttntinam ef- rubrum colorem , cum etiam folidiora & compaftiora
fer revocanda, vel faltem levibus conjciaucis daretur mufculotucarne depreherla finttObloug* itaq-glan-
locut , utique pateret non dcfuifle jecur , & hoc in dul», circa inteftina accubantis, indcni nobisexbibet
opportuniori forte fitu locatum extitifle , utfecteta fpecictrjnecvafoium inde enata propago conieama?!
bilisininteftinum derivaretur in hoc enim intellina deftiuittCavaenimvenaicatnoCshujurmodimttlli.
«tnofa obfetvaca facte , ita forte diaaabobfet- kaaaa%A)it.M,M»lpi^-Si3.\dcfirua.vifutme.%,
Observati» LXX.
Anutome hydroftea fime 1 ecere , Liene , Renibus inVenta , eum molt infigni in hepe.
A Nno 1601. mulierem aperui , cui abdomen ita intumuerat uttres haberetin ambitu ul-
■ nas: Aperto abdomine effuderunt fe 56. aqua: pinta: : Omentum totum confumptumj
Jccoris,Lienis,Renum (diftu mirum, verUm tamen) ne veftigia quidem: Diaphragma
multis locis exefum ac confuropeum : Vtcrus in eam molem elatus confpiciebatur utin am¬
bitu fefqui ulnam haberet : Apertus , confpiciebatur intus mola , ex multis duris , feirrhofis
condylomatibus conftans , qua: multis locis in pus mutata erant: Coiormola:eratalbuSja-
denofam fubftantiaminfcirrhumverfamdixiffei: p.persoiusobf.is).
Observatio LXXI.
Hydroftcilecurtotum confiumf tum. Lien, Renes, ific,
ANnbifoa. hydropica: fcemina: ventrem aperui , c quo aqua: crafia: & amurex fimilis
pime le effuderunt 56. Jecur huic totum confuraptum ,venofis folummodo duftibui
iSqucyierpaucis fupetftitibus .‘Gonfumptus Lien, Renes; Ventriculus praffina, viridi bile
plenus : Diaphragma aliquot locis fphacclo correptum : V terus molam intus habebat ; qu? in
materiam melli fimiiem converia erat , effundebatque fe Cmul ac uterus pertunderetur : fe¬
mina 34. annorum hqc erat. P. PamuSobfirvfii.
Observatio, LXXII.
, Ventris tumor ah aqua ingenti copia , vifceraudeo comfellente ', ut nec Cordit nee
Pulmonum appareret vejiigium.
0 Ecuialiquando hydropicum , cujus venter continebat plusquam triginta librasaquz:
^Seff» corpore,nequeCordis neque Pulmonum ulia apparebant vcffigiainam aquar c<^
pia Ipfum diaphragma cum pulmonibus compreflerat ad jugulum: Ventriculos quoq; ipfe nii-
randum in modum compreflus Sc anguftatus reperiebatur.H. Saxonia Panthei lib.^-. cap iy-
§.i. Pro copia aqux illic colledx venter plus minus tumet, St aliquando adeo imple¬
tur ut' ia vaftam molem attollatur; in quo libras 60. Si plurcs pendentem aqux copiam ad¬
huc refiduam , etfi multum per pedes fluxiffet, iedtione in mortuis deprehendimus : Qi*
• De VentrisTumorei
1 nenfolum pondere gravat fed &j(eptum premens, illiquc incambens, Ssinotum libe-
1 impedienSjdyipnoeam eatti parit adeo nfoleftamjafe mfeime cum decumbant angentemj
d aqua tunc verfus feptum tn^ tendensrm^is illudgravet,unde liberius ere^ eorpet-
qua tunc debrfiimab eb protabentc,4jirmti iUieras 'Prix. 3 p.zU.
- LXXItl.
O B S E K.Y A
• - inutmtYanUUto c0r{oretumidifi>fi‘H}fu^umin'-lienas eUumT^ixn, incubui. : . . .
^ ' 'vemV'fii>guu‘^tiio jkiditirr^enih%lf/^^^^ ' ' ^
INfofum fuit in GanisvenM oleum fulphutis , #0 incolumi ,,etfi fzpius fafta infulip : Vul¬
nere ocelufo & canedimifleJ^ ailMiull ah|;utes ^efciifrin tfepertisque offibus , avidiffime
illa erodebat, quali ab eo liquore appetitus excitatus fuiffet : Abfimili eventu oleum Tarta-
tiln alterius canis venas inditum fuit : namprfcgrefla ihliglii & diuturna anxietate, antequatii
expitarettoto corporeadmodumtumidusfaauseft.., ^ .
Eo differo, fanguis, quod mirum' nbn'^cdncrcverat ,“quin potius Auxilior & rubicun¬
dior foiito apparuit. Unde cqnftatfanguinjs.fluxilit^emmimiam , zque ac ejus -conc^-
rionem 'mortem inducere pofle. Ex Ejhe^^hr.j}illpcuax^\6(>j, mexf, -Augi^t- '^.(Ol^ervitid
Dem. fractffitu , , , , ^ 1 1
OBSERvifio i^riV. ' -
• “ tert^ryg!» rinurum fpiaesi A tmfedtio Ubero ptum fer inteftiij
Et Ventns- 1 umori narAUt eyis finguedmev
'excurfui
PEttusSchatfF,poft exantlatos cruciatuum labores -Vaiios diem obiit fatalem : Dcfuii-
ai corpus calendis Martii anno 1659. aperitur : Ad. feaionenvinvkatus jegqisabdoa
men in tnfignem magnitudinem clavatum Vidi : hydropem primo arpeau mentiri videbaturj
ied durities infolita , ante & poli fata ultima , opinionem delere juilit : Exfucca omnia tor
tius ptztcrabdomen membraa.a;jfuccum a^td.depofuilTeiridebantur omnem l^anlnskib^
derSt partes illas.&..faciem,, quamlHippocraticam jur.e dixiffes , marcor aMoptia: Ptimbr»
Ueus ad duorum tranfvcifprum digrtotumllatitudincm ele.vatus ,~tKatcri"circia'inftfehtiam'
habebat , cuticula, squam cxfiidans fcmp.erin vivente pars fciolior depaToerE & ;vifi cft, de-'
ftitutus: Seaaa.bdominis cute j-.pinguedo;fub,ca-,oec;u.trit ,-quatubr in- umbilicali regiOnc;
tranfvcrfotum digitoram.latitudinem ?.qjjdns : trium illa-fuit qua Lien'6bv'dlveba'tur-,'
qdaliter tamen ^ ut media portio , digito unffitranfverfo minoitfierit e Renes ut'f0te'Bt,'do^
pipfac pinguedini pariter erant immerfi ,;ftid quod afpe_<aummetebat‘ur, 'omnia inteftina-para
ticulis pinguibus ) hinc iade multis, piforum ac lentium.tnagnitudineih jam' majorem-, jara-
minotem referentibus, confpctfa yidebaptqr In dextro-eordis ventriculo particula adipofi
magnitudinem artjculiunius digiti exprimens rcp.etiehatur,-qualem etiam farpe ini-
bifeobfctvaffc 1. i,anat.,G. zq^ feribit : Riap.hragmaifplifeduuus &ic&t-cra/rius : Eulmoin
latetcpleurZ jHepar ■co,ftis nqtbis ,.& inteflinaoffib,usiiluro’.eranc‘affixa:. Hinc Pulmo li¬
bertate in exfpitando deftitutus , fpicandi guadam difficultate fuerat prefTus : Flatus vero ia
iBtcftinis debitum cxcutrendigiatium iiqn,iiiyenicntcSxfeaumjmodo tonitrui,: firodo rana¬
rum coaxantium clamori fimljem, petia^grum luftruia ediderant , ut non modo foffor
ipfe,. fcd SC adtontes Utltantmm intus ranarum fufpicionem canecpermf, cuiusr{b!ius gratia
magnus feSione cadaveris bumetus incolarum' citeumftetit occupatus, /ok Michieitebr. ob^_
fervi^^-mifcell.citr.axni 14-.. , ■ .......
INqmrenti mihi in dimtam quadefuifflasdlim' fac-' '^1 ijjiit&plicitcr attribaendura , 'ciim nuttiiiam
tit alus, lac potiffimnm marironi comedifle & bi-' in laAiTvini. inciyins Mcdicdtam Senatus, nbftfo ptz-
biffc.vinom &cercvifi*n non ciiialTc, rtfposdit vi-. acrrim«Blpsrecommodef,'&norf tantum ijrgalarci
dnadaais folias efa-& ofa fe tcfocillaiidixeratiLuxji-, . bpajinessiedinnltosfOpulosPj-atAiidoipijsfe&cSaetr
liantis & ettantis hoc eft natDra: tMmplatn,qua;pm-., Sed in aqlOr.tofabjeao natata paitmni extcrnaruni , Se
guioremaUmeDupattcmfoHabdc^ni'concredidit,, .iic^iqaafcoblita,in toto abdomine nutritiam laffi*
tebqaisvcto parSbus^encgavit fNSq; largioti viitatem fiW appretiavit . ,,
- ;<D*sBB/rA-Tib-EXX^V;
MeSUBicusebfervaetesiaiis^ibusveiifer-fremiaulds^ vtitatujco^jrum duclui.
TV Titum eft quod t^^/rarlib. 5. cap. 10. feribie fe obfervaiTc in habentibus ventrem Sn-
LVipenfe prominulum, di vitiatum coftarum duSum, unicum interdum Renem in medio
politum iaveniri. Slaftus appeadicis ud Eellixi T reclitum de Renibus » •
BoMiAnetom, Tom. ll. Rr 3 Obser-
4F'4 Anato.m.Pra6:.Lib.ni .Se£^.XXI,
ObserVatia; LXXVL y-' ;
Ventris infrhris ^uilitas , cum intumefcentiu JuferitVis iei ddiadin r^ofi vulnus, '
ventriculi f artem & intefinarum tn thoracem. ■
Militi gUdius paululum infra 'cartiTaginem xiphoidem intruditur, fuccedunt fjTicdpe,
dyfpnoea, fingulcus. Inferior vjtnter circa pubem gracilcfcit ; fupra umbilicum &
eitea thoracem intumefeunt partes ; Veniriculi.otificium & pars finiftra ejus , cum portione
duodeni aseoli, ad thoracem per vulnus delatum : Videlil.a,.m. de Vulneribus."
. ' AtoD' I T.A M E N T A.
■ - Qbseavatio i.
Ahiomims tumor ah immani Vteriex}anfme,cuminfarQtt <^ carruftkneilhus.
- K Periendo cadaver puella: , jubiente & ptaiiente magifttatu, deprehenfus Vterus ad eo
exparifus ut fete Hniverfam abdominis Cavitatem adimpleret, unde tam valide tomi,
pteflie funt partes vicina: ut in anguftiffimum fpatium coafrz elTent. V terus ptattereabm-
nino infat&us erat materia quadanrtubicunda, eatni minut^ diffefr* non abfimili, qu*
maligna qualitate propriam partis fubfrantiam cbnfumpferati adeo ut quibnfdam in locis
ad chartq tenuitatem dedufra edet, etii nondum eifluxiUet totus annus ab initio iBatbi,
t)eslande»s'Baugranditisit^diac,med. Gali.anno tyObj.v.Iuht.
Observatio. II.
- Ventris tumor a pure sn eo parte fmtjlra congefio , frafertm circa lienem , cui immersus
. ' cumvicinis fartibus latebat.
Tp’ Qdem.fetc mado ac, in Thoracis cavo puris colle£lio,qua: Empyema dicimr , & plcBra!
inflammationi , in abfceffum degenerata: origiBcmfcre debet. In lanetie /ar^c/wr , inNo-
focomio noftro decumbente , exinflaminatioric Peritonaei purulenta: materia collefrio in
cayitateinfimi ventris: mulier ha:cgravida,in&ntem peperetat nulla prqfente obftetrice:
pptt paj/tu.mjabotiofumdc dolorcfloiftti latelis gravilEmo'valdc femperconquefta : Venter
infignemin molem intumefeere coepit, tanderbpbftvaria adhibita medicamenta chaata-
bilicumprptuberantia quzdali' occurrit , quam illico cultro apto aperuimus ( pus enim fiib-
efle conflabat , hoc tamen pctitonao incutSbere putabamus-) & plufquam pinta integra pu¬
ris foetidiflimi effluxit •• Aliquot dierum ipatio finito quo puris evacuatio per vulnus frflum
continuabat inftrnmento cereo exploravimus quonani loco purulenta ha:c illuvies copio-
Icadep.dfeiiofteque effluens ha:reret, &: candelam hanorcAo dufru per. peritoneum in
ventris cavitatem penetrare deprehendimus ad ipfa ufquciiimftina , quodanatoroe 6eiaot-
tua:pofteaf>lemus'dctexic.; materie putulcnte per vulnus cffluentijnoBraropottioncsoffleo-
ti mifcebantur , ae corrupti omnino : primis diebus evacuatio puris aliquid levami^ videba¬
tur afferre a:gfe^ i at (equentibus, foramine iiidies^x ulcere' augmentum capiente, egt?fl“®,
viribus , ob copiofum puris effluxum , adeo ut etiam lepius et quafi innataret , ma^que de-
ffrudis vitam finire coafta eflt, quarta enim leptimana ab eo tempore quo pus ejicere ventet
coepit, interiit, 1 '
Poft mortem cadaveris abdomen diffecuimus , quo qualis vilcetum conflitutlo conflarer,
non obftante intolerabili fcctore , Obfervarc hicheuit pus loca omnia , qua: Lieni vicina,ful»
pcritona:B 6ccupaffc,adeo ut parces omnes latere ventris finiftro collocatae. Lien imprimit,
puriimmeffelaterent.- Partium di&atum quznam purulenta colleffioniorigiaciD dederint,
certo determinare arduum , cum Pcritonzum ,• eo loco ubi pus detinebatur , corruptum m-
flammatumque freile quznam pars accufari hic debeat, colluere licet. Uterus, ( quem ut-
fiim zgra conjecerat) benefe habebat , debitoqueloco detinebatur , Onentipars magna
putredine confumptai Inteftinorumitldetnquorundem tunica exteriora putecorrofivOhoo
uno loco lacerata ; NectamenfqaodplcrunjqueGontingere)nlet) pushic colleffum, m-
teftina tegens ad inguina ipfa devolutum erat , quod experientiam quorundam inftingiij^f-
MeckerenObfervM.&rurg. xxvi. Yidehiftoriam Petri apud Fabr. Hildanum, h*®
, adfinem.
: De^VentrisTumor^ij ^75;
' /r Observatio III.
-'Bjdr6fsAfatesvititHi^itisiBfigmsmagHitu£.piisge«iti,duriiV/iriiimhicifMfriiu. '■
NUpcr cadaver Pucrpera:.i4. dierum fecui j io qnb prarter oecukum Hy dropenij Hepar
tam immenfzmagnicudiBisaniiBadvertiams j ut-homioum fidem ferefiiperaret: lati-
tudieicids comprehendz utraque manus mea minime fiifficiebat , multo minus longitudini
quidem; dimidiam ventrieuK partem exade , oeenpabM & ultra renis dextfi-regionem pro¬
tendebatur ;'Dutam'fuit infiiper , variil^e in partibus putruit, l.itc. Hurderus Bxerc. Axak
Hydropem didlaiD Afciten foifli teputo , Thota-: ccriteriot addubito.. Ducor namque nfos j£ «peti eji4
eea» enim &cjes «lecta filcotio ptacieiis , abr: tiahepactsfoliiisaifeaioae minos ftequeoiet hydtoi
domiais . ceu loco prmcipalicet afFciSo mhattent; Va.. pero nalci quam polinotjUm , cordis l^be conjunftai
gaoiolu.hepar cortup.tura jlli producendo fjir ap;_ Jth.CoHt<ida(Pe;tritstb.Extre,xDj.
ufiiBBim Anycro cpt St pulmones ffnc ornat vitip ■
. Observatio^ IV^ -■
•lljdrcfs Afiiies l Sctrrhis Jecur , vtefeniertum , temreas, diafyue partes infefianubus.
NUperpuellamfccuibydropicam, e «ujus abdomine, incilis, ex altero latere mufculii
abdominis menfutas duasichoris.flavL&lubfcEiidi, vacuavimus, ; dicique nequit quam
inli<raesfcirrhosvatiisinlociS:hacin cadavere deprehenderim ; quprum unus caro hepatis
aiSe eonneftebatur •, a parte inferiori pancreatis enatus: alter veroia medio circiter mefen-
tetii hastebaCjipugauffi maioremmagnitudiue adtequans ; e quo ineitione fa^a prodiit fub>
ftantia albicans initat fibi concreti ; Porto ejufcemodi glandulz. fcitrhpta: , & ex patte nigri¬
cantes , fecundum ocfophagi & fpinia: longitudinem locstaeiplurima: fuerunt ; majufcuhe fi£
minuftula: , quas fcropbulas internas, fi vis, nominare licet: fufficitadichorislupranemi-
nari congettionem iltarum glandularum fcirrhofitatem plurimum contribuilTe leh. lac^ HeY-
defHsExerc.A>>at:med.xlvt}..
Uydref itteddever exhibuit Seuera dextrum materia calci fimilihfarcium. Simjlru^
• ttefis dijleamm exterius , cum hydattde ^c.
T N cad-dVCi'? Hydropici , quem eis paucos dies fecui , obvius mihi fuit Ren dexter , mate-
I calci fimili, f memoratu digna ) furamopere inferftus; Rene finiftro ab eadem va¬
cuo quidem exiftente j fed tamen vafis mqximediftcnrisfuperbiente extus, ( qoomm fuB
infertionero Hypatis infignis erat confpicua , ) SC papillis urinariis , ofculis fuis mirum quan¬
tum hiantibus, intus horrido. lehJacobus /Jarderus Exerc.Au.med.xxiv.
TL jiT Aieria calci, fmilis) Obfcaium quomodo ma- tum facile propellitur, nec crailior roateties .fcdAai
ceria calci Cmait in tene d«tto congeri potqii;, gnans coit & accicfcit, i.Cimr, PiinUs Exera mdi
Puto eoam Renibus fibras quasdam effe mptuf a>- Axai. Xj.
»a« I quibus languentibus aut impeditis , neque'rc-
O E SE RVA T I 6 Vt ' ,
JJydrefs a iiettt i Ab fcefii ferafo ^ furuleuto ebfifit , qui atite abitum rtiaieriam ad
latus dextrum erudi ab at.
CHriftiannsFrideriei Holfatus, itOdob, 1^59. Apoftemate laborabat finiftro abdorbi-
nisiatere , trium digitorum tranfverfbrutndiftantia ab ofle ilium , dolotifico , valdetad
externum attaSum materia purulenta hic extra peritonium colleaa videbatur: Cauferiuiri
■primo applicavimus potentiale, bine cultello acutiore apertionem inftituimus &efilu:dc ma-
tcria: bene CoftiehaudfcEtentis, quantitas |iji aut iij. ftquentidie materia effluens Si par¬
cior fiit , Stfanguinolenta magis : placuit itaque quo materis diftae commodior exitus con¬
cederetur cultcUo, linteo maxiina parte armato , cujus deferiprio habetur apud ScUltetum
Armam.chir.Tab. ij.f. 7. incifione fecundum longieudineintumoris faSa tumorem magis
aperire: Dic 3. 4- Si 5. materia fe obtulit impura fostldaque ; 6. ftylo noftrq explorare pla¬
cuit quoufquc quaquaverfum apoftema hocfe extenderet : At quamprimum eum inftrere
aggf efii fumus, infeiiparaeentefia inftituimus, illieo enim aqua effluxit clara, alba, nullius
Rr 4' feStCK
Anatom. Pf aS. Lib. III Sedi, XXL
faetoris , ad quantitatem medii pintz^ quem fabitaneum effluxum ventris detumefcentia
infpcratafequebatur. Die fcquenti ad fotamcrifaftum membrana fcconfpiciendam dabat
craffa cqmpUcata^uam jnteftinum efle conjiciebamus : At cum vafa.in ea nulla occurre¬
rent forcipe eam apprehendere auius fei^imo Iteta mana exrrahere: Infiar cOrnu politi erat
yafis nullis pridita. Ea extrafia , aq^ iterum limpidi aliqua quantitas effluxit , hii^ bIJ
nifi matepa foetida . ;C^od edu&a membrana finum hic aliquem -{ uti videbatur ) reliquiife
confuStum vifumiuit injedionchac eam
dii § hyffT. centiufri,'yj. coq. in vinarub^ Jn ccltt. ^).dijfd-vmeU. npii ^ij. ^es ,
jta. gi -fi.utiiitatis aliquid afFetrcyidebamr^qu94;m?tcria ipagrs-concqdajfecxhibetj/nje-
rim etiammedicamcntacaintusrumendaprxfctibcbaBiurqui &arsmotbuscxigereBt,
Die ij. membrani prididimajor longe portio fe obtulit, facci fornum habens Venfui
ablatiqnettrfequebatur-matetii pumdi fcEtidiqne ea quantitas, quametiam fatis capaci
teceptacdlo excipere haud licebat , & quidem fijnmo cum impetu: tandem fauguinis, ^4
ticularum duriorum ,’inatctii tcrreftriscvacuatid, St fic fradisrviribusihtetiir;: a:
IV. Novetnbris Difledibisi UbttriTiibjedumr.cadaver, iij qubi fida a mucronata pedoris
cartilagincad offa pubis apertione , materia priiiio occurrcBarglutihoIa' 'flava fctBdjl
omento, hinc etiam iBteftinisfubiedis,,incumbens,hujusadeo hicincruftata conglutinata-
que ut etiam difeernete ea vix conccdcrecur.Lien nec infignis erat magnitudinis , in lobos
duos divifus, ad inguina devolutussin e.o finus notatus totundos»q'ui aquam claram membra-
namqeeexhibuerac ; Tabuli enim impofitus abfceffum rotundum, cuniei'^proprii "inclu-
fum exhibebat , in :qao diffedb non Ibtuih aqua reperiebatur clara alba, fed.& membraoa
craffa , pellucida , iis qua: jam ante extrada: perfimiis. : . , : ■
Atque ex liis colligere licet naturam ad apertum locum materiam p. m. vin. lienexpnteh-
tam deiuxiffe : confidefandum Hic infuper locum lienis nou &mper effc adxentris po^ica,
fcd St anteriora fa:pi'uSiJmoinferiora,quod in io&ntibus variis -ventris tenfioncrkboiantibus
notamus. /mi. Meckrem.oyCeri!.Ah'M:chimrg.PoJlh<i>f.6. ■
: • : - as:s:E:R V XXPO, VU:;. X - --r:::. - x, ,
p'entrisTKmor iih-itqxainfer»ondduplicMtirafecdiiiriantenU^facctimeffi>rmiintt ._ .\ ,
' extrjt quem rasfcerucenjlittttit., '^^ . - i;/ -
MEnfe Janu. anni l fijl.aperuimas cadaver Dinu Nicolai ThervelingStCfiX a jam primis aiv
nis ventris laboraverat, cum tcnfionegtavi,intumefcentia magna, qua: tamen circa
puberraris tempora , artaris namque annum ij. autd4.'mirnm in modum increvit menftri»-
rum fluxus nonnifi bis , ilque parcus valde , obfetvatus , ventre eo tempoie leviter fiibfideft-
te : Nec tamen moleftus hic vennis tumor, quo fflinus matrimoniimoleftias liibitet icupe-
pedire potuit nupfit pidori apud hos celeberrimo 'GtruredFlinkie gravida infantem peperit
.ac fine ulla ventris decumefecntia, Varia ad fubJationem tumoris hujus ufurpata m,edi^
variae infliiiuta: confultationes, ac irritus omnis labar. Caufim in aliud conjicere rtdh K*
cebat quam feutentiarum de^vera morbiorigiiie,y_eraque,aifsdap3rtcdiveefitatem,fuen]flt
cDim ({vi fungos divifas 'icB.Kh didae extenfioni anfain pr^Bere ftatuereht f plaeuit aliis
^her ornatum fafckulos mtliaafsim diceteivejiculatflurimas piiuita repletas hic haerere varii
afferere aufi fuerunt. Imo & molam quidam fufpicabaotur; Pficipua Mcdicorhm ChirUfgd-
rumve ,in confilium adhibitorum pars , aquam ventre conclufam , in interflitiis vifcctum
haerentem caufam habendam effevoIuitiGlar.W^lrfaprob^biieomBino videbatur (nec fen-
tentiam hanc mutare ullis rstionibusinduci potuit ) ferofam humorem lenfim ad petitonasi
duplicaturam diftillaffe.Migni hujus medici fententbiquam vera eerraque fiierit antequam
demonfitemus, coofiderari CBetetUr,btevilEmo temporis fpatio ,Qdo nempe dierum , in eam
molem ventris tumorem fuiffc audura,ut tres partes acceflerint , ad digiti tranfverfi latitu¬
dinem ventrem iacrefecre , impoffibile' omnino dixiffes,fiquidem cum intueri cenceffum
■ fuiffet ■■ Addo.quod adrairationeni omnemfupetat agilem eam adeo fuiffc,atquein motu ce¬
lerem, utnihil non domeftica officia Ipcdans, currendo, ffaado, laborando efficere vale¬
ret; Paucis ante mortem diebus,rcfercntemarito,turrimClivehfcni afcendere,defcendcre-
• que fine ulla’ moleftia potuir.Intetea temporis, qutecumque etiam adhiberentur media, veh-
trem-magifquc inrumefcere percipiens , tandem doloris gravitate fumma debilitate, quod
necfcdetc, nec ftare , fed manibus pcdibulque repete cogeretur, in ledo decumbere ea
c ada eft in quo eriam finiit.
In cadavere l. Cutem cultelli acie , circa umbilicum { quam' fere cartiiaginem reperieba-
mas ) diffec.uimus , 8l aqua limpida minime fcECtatit^quantttas centum & viginti quinque libra¬
rum effluxit ffc. EdudaaqaaSKcraM», quem hadenus ignorabamus peritonatum cffe,cx quod
didus iiqnor effluxerat, in partes quacuor, fcdione ctuciali dividiinus , cujus fundum matcr
rUimpnra lentaque obdudum repetimus: Reinovitatem mirabamur, qui pervenifle hos
: in ventris cavitatem putabamus , nihil vifcctum repctiabatnus.- Peritonaum cuti unitum iO
-ealh magnitudinem extendi poffe qualis nobis occurrebat, nunquam admiCflemus nifi Ocu¬
lis noftris fuiflet exhibitum. Parem adeoque P«ticona:i fupetiorem , eiroa mucronatam car-
De Ventris Tiimbre.
47f
Ijmnein , coftafque nothas feparare agnelli furnus , quo faao In confpeaum vehere he-
** ^ventriculus , inteftina , alfique vifefera integra & bene conftituta , prarterquam quod
^ (Knutn Cole» P*>is contortum, nerm inluper finiftro latere bene fe habebar, ifimili-
*°rabTuba Fallopiana , vas Deferens ,TefticuIufqUe finifter , qua: 'tamen partes omnis
Jtndinis ctaiEties que erant excidentis. Lateris deXtri Tefticulus deficiebat ; /ir
x^ewr f per quam mcnftcuusfanguis excernitur in hon gravidis ^ alieno detinb-
^tur loco , in ipfins enim peritonari duplicamram deferebantur , quam pererrabant fimili
omnino modo ac ureteres veficom ttrinariam, in quam etiain fine dubio languihem, iroper-
fodumque femen deduxerunt.materialh tumoris fupra dedarati:Sanguinem menfttuum per
arterias in Sarrar» hunc fuifle deduduminteralia dcmonfirarc videtur quod inflante tem-
pOretn " ' . «-nrr.c
stnenftruationis, quavis vice i ventris intumefcentia foetit auda. lob Mec^^rei» Ghferv.
medehiMp-s^.
AQiamhiccolleaamexf
aRencde^ceodcnie ad \
(tUffe 5 DuSum.
lurx. duplic? o-r.f/,
aadca.&duao
iteo per anatonicn BouViitBS : Er fic diCeaionis noftrai
cx- opera vetiras fentenu» Cl. dcce^a. Imo ctiani
Na- pacicenccfis in argra hiC facilitas , ’& ucillEM ,
) , feu Tuba «
vin
Accius k duroheptte i; lie»e.
j I. /^tiidam venter maxime tumet & videtur cum aqua plurirndm fi«us habere,ad
4. alos vix aliquid tumoris devenit quod oedema referar, fpiritus diincultas effi poft qua
tumor ventris impenfius increvit, hoc vero faflum eft poftquam fcroii Vulnus ; pet quod diu
bumorefHuebat,caaluit;febrispricipu'efub veiperain manifcfta eft , fub qua pulfus maxi¬
me brachii finiftxi tenfus fentrtur , urina exigua biliofa fatis & crafla : harc in hoinine , cujus
corpus haturx calidioris ,& longe magis ficcioris eft , itas cutem quinquagintq annoruin:
fentio ego lienem turriidurq , Jecur non itapoteftftntirftquoniam fere torum coftis tegitur:
£go falutem noh fpero in liujufmqdi originis hydrope , Aliquando foleo fpeiare cum huini-
dam intemperiem fcq uintelligo& itis junior eft: Ignis proponitur ventri dandus i mal¬
lem ego ferrum , nam facile exiret aqua , vulnere tamin cbalclccntc reditura;
liiuic extinfto poft ignem datuin ventri , febre etiam aufta e'x c6 , Jecur refeftiifimutn &
durrfrimumfujt,& Lien pariter, Pulmo autem finifter adinbdum exiguus, chrifi. Guinno-
kius ce!!f»llat.i'!9. ,
§. i. Siccairi caufam poffe habere Afcitem non eft notum j cum aqubfus humor latis
caufte in frigore teneat, qua: res nofttis oculis farpe cadaveribus utroque morbo ( afeite SC
tympanite) patuitdn quibus farpe Jecora duia,& arida ac nigra vidiinus'quam humidiora S£
(sdcmaioh Guarmonim ce»Juli.^A6i
Observatio Iit.
Polypi liberi in cordis hsentriculh duarum mulierum, u»a hydrope , ilteru cachexia extmBa.
COrpora illa Polypi refte appellantur, obeam quam habent fiinilitudinem cum tumo¬
ribus ejufdeth nominis qui noti raro narium ieteriora infcftant: corpora illa aliquandej
in cordis ventriculis , aliquando in auritulis vcluti radices agunt , & per valbrum duiftus fe
extendunt , aliquando nullibi adhatrent: Ejufmodi concreta bis miiii obfervarc licuit innd-
focomioTolofanoinduabusmulicrlbuSjquarumaltetaHydrope interit; Altera, cache-
cheftica , poftquam fenfitn contabuit , tandem, e vita dcceffit : In utraque h^c corpora iri
cotdis ventriculis continebantur , nulli parti afiixa , figura rbtunda , nunc juglande paulo mi¬
nora colore albida/ubftantia gelatinam referentia : Bayierrta.de Apoplexia p.^S:
X.
Pentris tumor eb Renis tunicam externam admodurn eXpanfam , Renis, fiibflaniik confumpia.
X TTldi ego tunicam a peritonreo quindecim dierum fpatio mirabiliter dilatatam , ut lac-
Y cu® pra:feferret,nam corrupto Rene, & in flatum confumpto, tunica in ampliffimaiii
molciri etixdi&catz.Guarinonimconlultat.A^').
DisERVATih xn.
Hydrops ijcises a leceris& Lienis Jcitrho.
Tllluftris Marchionilla aMontefclcrquatiiot menfes hydropica obiit ; mortem argritudd
■•-biennis antecelEt: vultum tanta macies foedaverat ut prioris formi nulla fupcrelTcnt vefti-
gia ; reliquum corpus opplebat aqua cryftallo clarior omni , ex iipo ventre cjufdcm fexta-
rii fex minores circiter cdaai,e peffotc odio ; ex partibus extremis (nam univerla caro iif-
dem imbuta erat ) tantundeih. lecur parte gibba admodum exficcaturi) le przbuit , eaira
autem pute adeo refertum ut cyftidis fellea: veftigia omnia abeflent : nulla: veficula:, ex catum
genere quas hydatidas vocant, confpicuz, ex quorundam mente hydropicorum omnium je-
curobfidentes: Lien duorum tantummodo digitorum trap.fverforum longitudinem obti-
hebat, paulo minus litus poiicis ad fummum craflitiel ; figurx tamen naturali proximus , fed
ubique & zqualicet in fcirihum induratus : Reliqui partes mcaipux.Borrellus in zodiaco mcJ.
GtlL
l-p.it-y.-
Ob
47^ " Anatom.praa.LibIlI.SeQ^ XXL
Obsbrvatio XIL
Hydropici P/tncreas fimifuire ehferv/uum.
ANcc quatuordecim dies hydropicum aperuit Clar. D D. GUfertis, PrdfciTor Anatomi¬
cus noftcr , ia quo Pancreas femiputrc obfervatum fuit. Berro. Ferz^fckn ehf. mtd.-jy
Hinc hydropicis fluxus crrliacus aliquando ac- ror non eft chylum ad inteftina raabi, & fxccs co.
edit , eo quod Pancreas venarum haearnm dem dilutas albicantes apparere, idem.
0«. enyii recepi aculam obfttudtem fit : &c. mirum igi-
OBSEK.VATIO XIII.
Hydrops i' Jtcore retorrido, pituita referto.
MAg. CamiUm MofcardusHyitope ex afcite& anafarca conjun&o laboravit , qui tnedi.
campntis fublatuscft.prarfertimpMuliscxrhei gij. &elater!i 9i. pratmhBs aliis de
hiera cum agatico : przccllic hefternadic fomnus totis xxiv. horis , non lane ariflas, fcd ta¬
men affiduus , & eum reddens fere fine fehfiifuimet, aut faltera fui argritudinis : Nunc meis
quidem animo fubfunt adhuc cauft, & forfan pejores diSorum fymptomatum, adeft febris,
ut ex corporis taftu , urinis , pulfii & lingua licet cognofeere; Jecur ex his omnibus efe aP
fedum non dubitatur; Genus afEidus hon eft explicatum , humidum & frigiduid tamen
habetur, quod ego fatpe admiratus fum in corporibus calidiffimis &: ficciflimis & atrate flo¬
rentibus, qualehoc cll:,eveniffe, ira per corporum difledliones certior fadus (hm contra
farpccvcnirc : Fidi Ucora pituita referta , fed ea quidem fepe arefaila oi vifceris calorem g- aridiia-
/ew , maxime fub Alcite,utfub Tympanite etiam nigra, Sitanquam corium toftuih arida,
qu^ ficobftruda , & humore illo lion jam humido , fed frigido quidem affeda poflunt cnji-
dum fanguinem , h. e. loco fangiiinfs Schorbm creare , nempe laniem , quq in ea occafiohe
alba non eft fed flavh, pofruntfuaobftrUdionc febres movere , { ofTum huroidos vaporei
in caput fubmittere , poflunt & ficcos , fi non a crudo humore , fed ab eo ichore, qui flavnt
& torrefadus fit, & i corpore aiefadi & melancholici humoris halitus mittant , uhdehio-
do fomnos , modo vigilias h natura alienus faciant : Qu^in hoc Juvene fuere omnia. Etenim
fi hydrops ab humida Iccoris intemperie fuiflet , quomodo tam cito fbla purgatione abiiffi^
A cruditate ergo etiam exufta jHydrops fadus eft : animi molcftifs & follicitudinibus infoli-
tis & diuturnis , venereque immodica etiam multum pituitq ventriculus creavit , leaif
calidum jam ^ftuavit, calidiufquefadum attraxit, arefecit, hon concoxit, potius totfiiih
hamor veto ibi arc&dus & toftus,ftigidafua natura cruditatum caufa fuit , Inde hqc m^a’®-^
quutafunt : Vigiliq ficcum humorem /cqtiurq, cruditatem hydrops , illum & obftruaione^
febris , cruditates , fopor nimius &L Hsacies corporis , febrem autem linguqatiditas. '
Is non multo poft interiit, & difliSus habuit aquam flavam in nigrum vergcnteiii,S£lecot
atrum , duriflimum 8? tanquamcotiurn torre&dlum , ut incidi cultro non poflet. chiS.
GuarimMusCoufult.ie)^. _
CUmaquaiBttaperitonscamfcrecipit mulra.nal. ne eiprimant atqoe efFahdant , qabd quaem «lid»
lo in renibus vitio, ncceSi eft cara ad venis npn tantnarfac^e poflint : Et in his obfervabis aquam
peneitate,fedinvcnififfimzjccotispa'ttiste;tineri, a colore admodum fulvo , & exuftioncm ftidicanic!
quibus intra peticonzum dcftillet! Retineri modo ptzditam, contra quam in aliis altctins oti^nis hy"
aquam obfttnffionibns vetifithilc non eft , quoniam dropibus , in quibus alba eft : ttip k (ymphaticis -atfs
faoguis in venas procedit , qui feto fuo , fcu aqua frodierit] Imo aqua colori etiam vilccta rcfpoudem
ctafliot eft : Vidi ego in cadaveribus bydropicofum, tum colote tum corpore, nam fulva aqua habent
quibus hoc pafto utina fuerat diminuta , venas fas- cera, &dura , Sape longe minora vilccta qusm j*-
guine fatis bono perfijfas, quanquam non multo; ftum fit, iit viderim lecut contrafism tatnynniav;
Quapropter fic effundi letum & aquam istra abdo- liamtonthdam. liem cmfuitat.ijii
mi» debet , eo quod vena ilia in ex inchoato 6ngai-
Obser-vatio XIV.
Hydrops Scorbuticus.
Vlrcohfiftcntis qtatis (vide obf.z. feci. 19. lib 3. ) Scorbuto extinaus intumefccntia fi;
mul ventris atque pedum hydropica prehenditur Iccur illius fcirthofum & tuberofum
deprehenditur , Lien maximas optime finus , Mefenterium glandulofuin &c.
Inter
MUgenetetur^caclcm maoifcfto iaciiinc ad inda- carfaa!:tjsaVdcqnc dii'pMreri.ca, aut alia- ulla fciher'
(Cndam hanc lyipphi eioadationem : Ih his Veto iiOrufdgefteraexhaoriiH&aijfifsiacddiSMioaatafe-
f timitOBi tenete-ridetu* Aqu* Sitejdicam ah ihbrtis, te Valifit. Tota Ipts d'o hataiaeiS- K- SimScit feotdt
& (piritanm atdifltinth abdfos , quo acidum illud valcoiiffimis antihydtHfscis atqae. tanti&o£bnticisl
»e«tricttli feimentam famis patitctaeqoc digeftionis litecpfyahdliS : Aliis autem quldc-ftot^m ipeide-
;«yKtu;»» , ufque adeo obtunditur, ut alimcnK funU-phydropem:; ldquefubiio,&,pcu(:aufam ali,-,,
io jUo neque tite comminui aefermentari poffini.ne- quam evidentem 'idem hcticuiom caiamicasque im-'
que deinceps ab invicem fufEcicutetregtegari i uade iaitXUCiafUiiU ff-tiilJefairiMop.i^,
OEsaRVATio XV.
jirdles cum Hydrope Tborjtcis vitio Hepatis in quo fijfura deprehenfe ,gemtus , cum calculis '
in Vepea felleal -
FO«nina: cuiufdiDa 40. circiter annorum , femel tantum uterum ferentis, Alciticte ae
Dyfpnaa labsfiofisfima ad mortem afque divexatat , corpuspoft obitUm fidtiohfe ape-
nf , libi Icviffima prius iacifione fada ( effufis falientis j fontis ad iBftar j tani ex Thotads
quam Abd6aums,,aquefnmme repletorum capacitate) ad minimum aquse meOfuris xXx.
^ce exinanitis icultfopoftmodufn paulo crudelius adaSo j Heparvultius repknsftatim
fefcincohfpeaum dedit, jufto plus duplo iUajus pondere quinque libtas pfopemodum fua
pefans , qiiod dextri fui majoris tobi patre cava duabus filTuris , latitudine quatiiof ifigito--
rumloco invicem diliinais, hiulcum erat j quarum quatlibctatquali-ampiitudine duos dic
gitos continenfe , ad parenchymatis pcnitHBma ufquc penetrans , & tnajar quidem ad capt
fulx communis tunicam, quqtbrenfecnsper hanc facile foa albedine ConfpietiS drat , evi-^
denter dehifcebat : Veficula fellea i qu* toto lui corporis ambita majarerii-pdSreem vix
aquabar, meto fabulo ac calculis ex fufeo nigtis,femiplena erat , Reliquis inrer^abdomihis
contentis extera fere naturalibus exiftentibas, necullis in toto tnefehterlO^SnduliSjUequa
etiam aliis peruniverfam vaforuiii fangaineorum hujus regionis ramiliGatiencca , in Si extra
VifcerafcirrhoflBodofitatibus (uti quidem in hujulmodicafibus interdum evenire aliqui ex
noftris medteisrnodernis contendunt )nlHbi repettis : prxtUrqUaia qaod ofnctHum diftea-
Eone dlfruptum , jam fere putrilagiae infeftum , & uteri eotporis ffiale nucem juglandem
non fuperanfis , duriticqae ferme lapidcto provocantis , cavitas plane oblitetafa&crit.itaut
etiam ipilas orificium interius nec ftyli extremitatem admitteret: Pulmones quidem fani.aft
quoad tubu!osfubslangaifbfos(ficac St ambo ventriculi Gordisjtali gfumofo infarfti erant
f3hgaine,uthaiasraair3ffiuDivcriaTn, fuo fero totaliter fuiffe defiitutara lucudenter patue-
fit ' quod etiam alibi in Vafis majoribus venxpone & UaVx circa hepaf deprehendi , quibus
in longum aliquoufque diffefiis-, fanguinem cbnetetuin tenaciffime cohxrentcm , corallii
fiuticantis inftaf, cum furculis sppenfis,fingultSrami propaginibus refpendentibus , medi-
thllius extrahere potui: Pericardiam aqua adeo fuitdifteHetim, uteotinfiio proprio clcr
mento innatans quafifuffocaturn videretur , Aorta arteria prope fuUm exortum tantopere
6it ampliata, ut ejus capacitatiquatuordigitssconjunftbs&eiifiaeinttudere potuerira ne¬
gotio ' '
4^0 AnatomPraQ:. Lib,lII.SeS:.XXI.
Observatio. XVL ‘ [
Bjdrtfs Afcites lethdis , afum [equam , in taeUt eujas vifiert nehilie cen/anqita refer u
frere, dr lien murcidas.
A NbiII* qaxdam fuithic Otthinia:, cnjus abdomen ita difteaderac Afcites, coctabeC
centibus facie & artubus , ut qiii oculis eam non fnbj ecit fuis animo concipere vix p-of
€t: Certe cum ventre fccta: vaccas certabat mifella; Aqualiculus: infra genua ipfius cxppt-
Qui tandem anima caffus profefborum novacula: pependit vitiofe lympha: iio. libras, f«
cantharos triginta, nobilioribus putredine confumptisvifceribus. Ego ante mortem ipfiuj
('quatjamtumfii^icabatutfcaDzmpnio obfelTam) ab a:gra varia qua:fivi circa hujus mali
caufas , quorum harc notaradigniffima lunt: Conquerebitur fc tredecim annos ante fitaleni
vita: terminum , lignum pra:grande., cui non erat portando , bajnlaflc , & fatim ab illo tem¬
pore dolorem fc in latere finiftto petcepilTe , quem poftea ulcilci coepit internus quidam tu¬
mor, trufatilis, qui in eodem femperha:rere videbatur Joco per oflo priores ancos, fine'
infigni moleftia,attafl:ui tamen digitorum cedens huc & illuc propelli potuit: Elapfotot
annorum fpatio accidit ut e currti piasceps in terram deflueret , mox tumorem rumpi fen-
tjens , referatis nefeio quibus catatadis intumuit adutum , imminenti cataclyftno gymca-
fium prqbitura: Atque ita.inmpnftrofam in dies accrevit magnitudiEcm poft fatalem huiic
lapfum , dolorum plenifiTima, per o&o integros menfes leQo mifertime detenta.
In caufamfubitaneeilUuspcftlaplumintumefccntiq inquirerene graveris: Ego puto va-
pulaffe Lienem ("qui in defunfta obduratus emateuifle piorfus videbatur j ejufque vafa lym¬
phatica lympha ferofiorc diu multumque diftenta ruptura fua violenti; huic patcntaffc con-
cufiotd- 0tthin.M.!«niianiiii6j9. Georgms Htnanus Actorum DMk>rumiinni)\6']9.
Ob s 1 n v'a't I e ' XVII.
fentris tamor i glandulis ftnnkalo carnofe fubJlralisTumore injigaifubferitcnae humore
faci vini rubri [mili repleto, Melis flurimis utero adnatis^c.
VltqinotioaccoelibatnfedentariataffuetafominaEpifcopicellanaE.R. cum ad men-
ftruorum enormitatem ulerique prolapfum inde a juventute fibi molefium cmendaBdum
thermis Badenfibus Helveticis infeliciter ufa eflet , peffime exinde habuit : Reducem quip-
pegravia uteri tormenta, lumborum totiufque abdominis dolorcsaccerrimi,deniqoecon-
yulfiones ex intervallis crebro affligere,atque per vices modoremiffius nunc ihtenCus exa--
gitare , cum paulatina temperiei naturalis fanguinea: in pituitofam mntatiQne,qua cachexii
via ftrata ; mcnftruuin tributum languineum Icxigenaria major adhuc perlblvit, cxaSoii
,tam rigido & accurato ut numquam deficeret , fiepeque folventem triduum vel quatriduum
pra; cruciatu tortis lumbis ledo mergeret : A pubertate ad fenedutem nihil emendatatran'
fiit ateriP50cid_entia , cujus mali pudore virgo matrimonium oblata quavis occafione recu-
favit: Intet^autem neque medicos fpetnens, neque advolantes undequaque circuiufijra-
neos , datas afingulis panaceas Ipc lanitatem recuperandi diligenter in ufum traxit, abfqjta^
mcnem jluraento : Menftruis enim ultimo fu* vita: quadriennio jam deficientibus convul-
fiones & cruciatus hyfterlcos in dies vchcnjeniiores perpeffa , tandem epigaftrium cruraque
interdiu fibi tumere fentit , detumefeere nodu : Inde vero ab autumno prattetito anni 1679.
abdomen univerfum ufque eo conftanter intumuit , ut argra femper decumbere teneretur,
atque ob tumoris incrementum fenfibilofuapte incedere, vcl negotiis domcfticis amplius
vacare nequiret : Q_ioindifcriminc confultiMediciatdunm putarunt immedicabili morbo
auxilium invenire , nam medicamentis fruftra obnitencibus venter quotidie magis magifque
crevit , donec fefquipcdem tenius exftaret : Lotium a:gra citra difficultatem reddidit, fed
turbidum cutn fcdimento farinaceo : fuit & alvus illi perpetuo libera , Pulfiis autem celer St
frequeas , Relpiracio laboriofe difficiliique anhelitus : Vomitu etiam ingefta fepe- rejecit,
neo non bilem tenacem feuvifcidam, facie <kmum plane degenerante, & toto corpore,
pra:ter abdomen , valde extenuato , cum fenitas viflra luccumberet , mors languoribus
nem optatum impofuit.
DeffinS* commenfiiritns venter ulnisduabus cum femifle amplius extumuifle vilns efc
Dextro mollius fioiftrum hypochondrium livebat , & hypogaftrii regio tadui renitebatur:
T umebant vero p. n. quoque pedes , fcd impreflbrum tamen veftigiorum neutiquam tena¬
ces : Abdominis integumentis communibus divifis emanarunt feri uncia: aBquot: Hic etiam
panniculum , quem carnofum vocant vulgo , glanduUe complures a dexttis fiipatunt, tuoUes,
XTericrisTuitiOF^- - 48?
btz & {cn^flen*: mtilei^ dehinc-abktis, qm-propernoaumad jnembtan* tenuiratem
ctnarcaefiit,' ftb pffitdijib' lateris remor fingulafis otania feri: iriws implevit, quippe
0xilpeciciriteftina opexiriri^,,, inteftiQilque. ptzterea bonam partem furfiim ad diaphrag-
0ia compulfis dorfo perinde adnatus ac peritonaro: Ex aperto Tumore ifto lanies faicibus vir
ni rubri tam confiftcntia quam colorelimilis prorupit , tanta copia ut media amphora adim¬
pleretur, quae quantitas ncftiaces pintas circitet dobdeeim coriftitiiir.Conftabat autem ille ex
craffa tunica tariquam cortice & divifus erat intercedente membrana intergerina in binas
cavitatesi non arquales penitus , fedaltetam altera 'nonnihil majorem : Prarter hunc omnium
valliffimum tuniores feu abfcclTus alii niinpres deritherant in abdomine , qui jugjandemaut
anfetinum ovum,vel etiam pugnum. magnitudine fingulihaudcxccdentes itidem farti turge¬
bant vifcida ac fanioia illuvie : Omenti nil prope faperfuit', quippe putredine conlufflptu-
Ventriculum &inteftina gracilia humorvifcidiis ac biiiofus implevihmefenterii ea portio qu^
ciiminteflinis tenuibusrebmniittitur liiflamniataappafhlt ,& glanduterejus plerique indu-;
tats : Colonipteftinum inflaromacionccbrtuptutni.Lien paulo tutaidior arquo : Pancreas
feirrhofum'. Bilem veficula fcjlis pallentem nec valde amaram in fc. continuit, prartereacal-,
eidos aliquot ,minutos,friabiles , beta: fetnen 8i colore & magnitudine & figura quodammo*:
do rcfcteate\: Hepac plane variegatum.nam pars e}usiqua:dam alba, alia rubicunda, pars de--
nique fafcafuit,& Porta: fanguis ingramos coaffus: Tumorum maximo Veficauririaria adeo
adhrEfitutfinedilruptionefeparariiritcgranob poffet : Tumorem Vero ftiparurit etiam vafa
6oguiaca, utrinque citcateQ:iculorum vel potius .civarii muliebris regionem exorta: Uterum
naturali quadruplo majorem, mire gibbofus feu inzqualis cum enormi duritie, .quafifcirrbus..
erfet totus:dn yagina &C0II0 matricis hydatides minuta: aliquot ftabu!abantur,necnon tenax:
inacus copiofus:Utcrum vero eccupant mucofa quaedam corpora, venis & arteriispraeditaj-
ac utero ipfiadnata,numcro quidem plura,at magnitudine diverfe : Illis molarum nomen
impouerelibnit,quarum maxima ovum anfefiBum magnitudine adarquavit ; Illi vero fuppar
alia cruftz lapidea: flavefcenfiaciharquali involuta erat, admirationem patiente rpedacu:;
lo: Caetera: omnes qua exemta: ; qua in uteto relida: juglandis inftar fuerunt, vel certC-
juglande parum majora minotaque ac e fubftantia tenaci fibrofamembraneave compofita:,
fimiles ovo; Vteri tuba dextra infigniter patuit finiftra exiftente claufa ; Ovorum humano-
mm veftigia qua:dam'palpabantur in utroque tefticulo:Vulva: labia tumebant, Pulmones ater
eruor ftagnans corruperat, nccnon abfccffus &: feirrhofa quardam tubercula : Gotdi paucum
fenguinis reftitit, in finiftra quidem cavitate fluidi, in dextro vero coagulathubi etiam mora¬
ri vifus Polypus non fpctnendx magnitudinis; l.Cenradus Peyerus t Arerer. Anat.vj.fig.z^i.ubi
exhihetiir figura. ■ ‘ . . . .
O-BsxkvATlo XVIII. -• -
Js Bydropica muliere GtanduU circa mefenterium admodum tumida referU fuxt , Lien
' . tumidus , humoris feroji copia , ire.
A Nnoi«58.Notiberga:in-Nofodochi® majore ad S Spiritum , fcernina adhuc coelibis
ftatuSjXtatis 34.qua: per fexennium hydrope affliftifuit, diem fuum obierat , cum dc-
mortux per pafacentcfin fer6fi&fubflavihumotispcne48.menfurx eduax fuilTent, Cada¬
vere dein aperto, prxter c?tcrasvifcerum corruptiones, Glandulx circa mefenterium cpnfpi-
cifibantut infigniter , ad pomi magnkudinem , fingulx tumidx, atque purulenta quali mate-,
ria plenar,ItemqpLien planercontra confuetam formam globi inftar rotundus , ac vafa emul¬
gentia ad tenemfinifttumnucnerofexinvcnta./o^.tfe^trxr/^/arO^^rir./werf.Si. ■
Obse:rtati6:'XIX. : '
. Hydrops. Aficites 'a vitk. Jecoris, intrinfece corrupti, 'cArntmnon folidam , fed cruorem
. .L ; . nigerrimum, condenfatum referentis'.
T N viro hydropico, & Hatak Bnterocele laborante a mortuo anno 1604. feflo , invenimus
^Hepar& Lienem pertinaciter adnataperitonxo,fcptum ibi fuccingenti, ita ut non citra
dilacerationem 'membranatumavelHpotHerint: Hepar inttinfccus' carnem non folidam,
«d cruorem nigerrimum, condenfatum referebat. Rene, integri 'imprelGones aliquas
oahebant, &£XpartlBiis:conftab3nt fighta jcorn'utorum,;animalium : Abdomehaqua co-
P'ofa,flava,fcBtidiflima;tefetiumerat: Venx ferum in fe copiofum continebant, u.ti Sc
Tenaumbilicaep.- , iitqao -inteftinum; tenue inerat , aqua plcniim , inteftinumque
wcco, daftdmccgto,accfevetat. 645.
tmeti alnatmi» Tom. IL Sf Clar
Afcitiei Beftir dbum refertam efi, dijlenfam , meatibus albe cra^oque fuec» infarBis i ToUktd»
- fellis ^i&.vixeantinenstfatid^imai cum ulcere mefeaterii.
^"T Otabilcm Hydropici hiftorum huc accerfam propterea quod Bilis in eq collefe per
duo eraun£J:oria, foil. per alvum Nigra , & pervcficam Rubra flavaque copiofe excre-^
t fuerat. EtneftusPfyF&c. videfag.r^cGreulichii.
renonis giadu iBtcr.daiui(quod ciiam abfqucfcbti- dito pane nautico feroinibm diuicticis condito, aiitvia
ciiaiioRc beti poteft) tunc tandem, eam affnoiit natu- num malyaticum , corpus ci&candi cauiki quae Uu»
tiin ut cor dis palpitaciones, dclitia maniaca &c. 'exci- cophlegnatia potius competunt, ^
tit,^aodi variis coiroptio»amodUdepciidet&c./ie»fi
- ^ ■ Ob SERViCTlo; XXL
Hyirtfki cor miximim repertum-, tericardio ct>aaatummditjiie, i>ifi>tiJiro illius
ventriculo f/tnguis puruterftus. -
A. menfe knio hydropica quardam aperta, cujus Hepar fiik exiguum , haud qua-
quam fcitrhofnm,fcd molle j fponglofum pulmonum parenchymati fimilc. Lien par-
Vus vix duos digitos latus, fofitoque longe bievior : Corautem, quod mirandum, confedo du-
$lb majus, pericardio non in voiutum/ed annexum & conatum undique,ut fine noxa fepata-
'tinon po’tuetit:In fiaiftro cordis vcniriculbjpra:ter fanguinem purulentum fubftantia qua¬
dam continebam t pinguis Sc adipofa,ut & in dextro ventriculo. loh.Helitigius ohfervt medSt.
‘BxfchedtsD.Greg^^cii. ' - -
; OssZKVAtlo XXII.
im ventris Tumor ob utero fcirrhofoiadulitts cum •Votttiett in me fenterio.
V. ieper ruhieuada,& pergrande dbdom
Bgnetii^gtgjs.TomXi:.-
igeftabaf, gravida primo intuitu effe exiftimabam.
4^4 AnatomPraS. Lib. III. Sed-XX!.
fed cum per plures annos io eodem ftatn perfifterec , opinionem {epofui , tandem « Synn-
cho putrida, ut intellexi, fatis ceffit. .
Aperto Abdomine T umor pergrandis fcirrhofus in epigaftrio,&: in mefcnterio vomica,te.
tetrimi odoris pute repleta inconlpea:umvcmt.TnmQrillepr:cternaturalis aqubnam vifcetg
fuam duceret originem dffiaile erat dijudicare; Tandem feparatisintcftinis uteriim in hsnc
molem excreviffeadvertimusjtamque durzfubftanti* aciem vix admictetet licet acutiffi.
mam:Pcrfimilis ettti]limeio(_videObferviiti^y%.%. SeB.i.i.lib.^.Aatt.fr/ici.)Sc quantum con-
jeSura ( cum bilancc explorate integrum non effetjaffequi licuit,pcndcte eandem fi non fa-
peravit,peBitus a:quavit,Cavitas in illo ferme nulla nifi quod vagina pro excernendis necefla-
tmfemicmrzft.TuJiciusObfemat.lzB.mifcelUur.axfftix.
Observatio XXIM.
VernristKmergraviditittimmeKtkas aVe^ct abjceffi».
ANno 1648. Npribergz mulieri ruftica: per plures menfes hypogafttium ita in dies intn-
mueratjut medici quidam obftetrices cam,& quidem non unico fed plurimo fatu gra¬
vidam judicarentmenftrua enim fubftitcrunt, mamma: diftendcbanturjimo cumpofttemis
aieofibus hic interdum effluere viderent, mammafque rurfumflavefcGre,abortum metuebant
mifera autem xi demum raeafe ob virium lapfum, ac reliquo corpore confumpto tabe coit
fumpto mortua eft.
Cadaver in hypogaftrii regione dlffcSam efflati^ue in abdomine putrefeente , ptartet vT-
cera naturalia nihil quam humor lcntus,foetiduiad libras duas trefve inventus cfl: & exem¬
ptus atque in vefica urinaria, qua: ir.figniter intumuerat, parte antica fuperiote tunica'Oxte-
rior difrupta vifa eft, cum magno ibidem abfceflujpure multo aefetido fubtus fcatente,quod
intra ambas vefica: tunicas amplum (patium ambiefeat,illa:fa penitus tunica interiore;uterus
vero infuo deftinato loco , fine omni labe , vacuus & contraftus latuit : Anteannutn & ultra
vaccam emulgens ab illa calcitrante circapubem violenter perculTa fuerat quod ncglexe-
tit.lohames Helvuigim Obfervat-u^. , ,,
: Ob/erstatio XXIV. ;
Tympuniticonm ^ AjcitkorBm lecm filidiorem denfteremque fubjla»tiam HiBum efi ,
Leacofhlegmatkerum Uxiontm. ' - ' .
IN Afcite & Tympanite habitum corporis denfiorem lGcur fortitur,qualem renes ipfi ha-
bcnt,qua!emlecut habere in refeftis hydropieorum cadaveribus nos creberrime , vide-,
mus: Nunquam enimiecut molleudumquc repetimus nifi in hydrope Leucophlegmatia , in
qua (emper.plenius,Iaxius Si alfaohumorenutritum efttin Afcite autem & T ympanitesontra ,
fcmper denfius Renum in modum,fed pravo admodum & atro coloTe,& male nutritum, non
dico fcirtho tumoredefinito & GireumfcriptoafFcftuin,led toto luo corpore malanuttition»
ohiaiito-. Guariii9mmcg«falt.^6i. ,
Observatio ’ XXV-
Ventris tumor a ferofi humoris cofi* infigni inter Peritonti turneem duf licitum ecclufi- -
MAtrone temperamenti calidi & licGi,ilatura corporis brcvi,ccphaJia,catanhi$ failiS,!®'
rofis difficili anhelitus torminibus flatulen^isconftipstione ventris, & doloribus hypo¬
chondriacis fatpius infcftata, cuih ultimo fetu gravida varia lymptomata , cordis palpitatio-
nera,fyncopen,& nefeio quod moleftum lub diaphragmate querebatur , demum maleulum
feliciter pepetic poli partum omnia lymptomata fere cvanuille, videbantur, prqter aliqusm
rcfpirandi difficultatem,& dolarem «catum ia latere finiftrofiib collis nothis,cnm caloreia-
tenfo, quare ob metum pleutitidis vena brachii ineifa melius fe inde habuit j & puerperium
ftnefatistraniegit:Afttrimeftris poli unum altcrumve lymptoma rectudclccbat & altetna-
batur,vcn,t,erquoquepa'ulatimiatumelcere- incipiebat cum fenfu motus cujufflam internis
qbtufi & dolore tenfivo..aeceffic anorexia , menllmorum mora , mammatam lentus tumoii,
iteroque circa umbilicum interdum vcluti embryonis puIlatio,unde diverli fflvetlbrum ]*r
dicia prodierunt:quidam enim putabant nqvum foeBimordirii alii tumoris flatulentos fere,
alii plures malas fulpicabantur,ulque dum fclijui annum pa:ne poft ultimum puerperium egtf^
taffet;nonncglca:isincetim remediis: Appetitus quidem rediir,& finon flexus corporis ob
ventris molein,ab uno latere ad alterum difficilis imp*dimentofuiflet,beac Si placide ip&
etiam dormiviflet : Ventris veto Tumor i%dies augebatur pubem, vcrfiis vergebat , ut
a:gra vixfedc moverc&longc progredi potuerit, ac ipfe venter denique lub hypogaftrio
aeummacUs,Hippocratis manica: fitnilis ad genuulque fere depesdebat t Allhma deano
grayc.fyncopc & notabilis virium naturaKuta& vitaUum.lapfiis diei xij. Dec 166S. noftu fy
bito advenientes, offitUm denuntiarunt quilequentidieeonri^. - .
Aperto
De Ventris Tilmore.’ 4(
Apftto poft obitum ventre inferiore. Lien erit parvus , Hepar quodam , modo pallid
Incifo peritonaro in faypogaftriifpatio, ubi tuiior acuminatus confpicicbatur , inter terit
dnflKetem , ferofi humoris fubflavi , fetidi mchfuris aliquot fublatis , vefica urin
& uterus in locisn natura deftinatis, &naturaU formi ^magnitudine incdrtupti juy
funt. uh.HelvvtgiusOhferv.med.%-L.
_ vcrilimilitct tute inftitai potaiffic ^ qaod ut Vel cmcBdkiojiis coruoi fpes , detradtu fcip ipc-
(aoCas hamot imi vtnttis civitate non conciaeietur, t^ilis fuidtt aut falcem vitae produiaiorfs. .
fed inccc binas Pemona:i*nmcasconclQdetciar,andc t
'OBSEB.Va.xio XXVT. .
tijdropsTymfemtes i jUtibus abdomine inclufis.
S aEpe flatus cumhurndrelerofofccavicairabdominis i faut tunicis peritbnjci inCnuanti
qui nullis machinis educi pqflunc .-Ante duos annos in Nofocomid noftro defundx mu¬
lieris hydrqpicXjCujusventef in vaftaih & oricrofam ihblcm femper iibilimilem intumuerat,
abdUmeU aperuit ChirufgnsNdfodocKirexercitatus ordinarius ; admoto
tultro mox fe obtulerunt plurimi flatus cuih impetu exitum qurerentes, poftea demum aquo-
Tiis humor.fed non in tanta (Qualem 'fibi adfliantes imaginabantur , Copia effluxit. Bernar-
^iusrerzefihaObfera-.med.y^. y, \ ' .
‘jrentrisTumjorinjignis ob ttenemfortentoja magnitudinis..
DOminus Guillcbauc i Pratfe^usiannona: militaiisx». abhinc ianis copiofum fdngiiiiem e-
mifit per daiiumvefick cum fe pilat ludo vehementius exercuiflet; Duravit fluxus per o-
Ao dies incegfosVquo;temporeda4s;ianguinis ficulas perdidit: Ab eotelnpore ab omni ei-
witio:extraordinarit>,ablHnurt, quodalioqni fluxusilk fubindereverteretUt: Hoc thodo
ndo aut decem armos' ttanfcgit .• ScqUiiti funt maximi dolores in Renibus i qui ad obituin ufqs
duravere: Venter intuMuit tredecimannis antc.inottem., .ii. tujnor crevit infcnfibiliter ad il-
■barmagnitudinemquamiexagcfilao fexto.vitx anno vqhiilltultimusfuit, habuit: Duranti-
rbavifaioribnSjqjiosabhoctumiqrc.feniiebat j.ev/itrei.srlubind.e per veficam quinque aut fek
teev/ir4/e;»rws«rMqaxpbfteius obitum in corporerepertaeft; '
' ;iGuraD;anK>«, Ghifurgus ASrAnatomicus exercitatus corpus aperiret, deprehenfus efl: in
jScntte infimo fetrahei cotpdHS for ina tiimpt tbtara. propemoduta ventris capacitatem ocr
C(jpans:i;& omnes prope paricsihcb cpnfcntasvifuicripiensj exceptapatte inteftini Coli
quoid fiipcritumoffi jiccbaf, figura cinSufi humeralis qua gladium geftamus. Incipiebat aC-
furgerefnpracumoremindca latete dextro, &.cxtendcb,at fefe in finiftrum , defeendens
veriuk^amim; inteftinnjfthocita .eompfclibm effit ut loco figura: natufalis,qua S. Roinanum
imitaturi nonnififarfEamanguliv.aldepbtufihaberct; quemfadebat in tubotis medioi cui
fintercedentetmembeana adbitebat, facHeque inde feparari poterat, iObfervacaJunt fupri
•T umoiremjmaxime ih finiftro laicrci mulca vafa valde diftenta iapgdine , & deprehenfum cft
■Tumoreniyquiplus finiftri quam dextri laceris occupabat, illic notabiliter eievaire.coftas &
.flernumi&in dtxtiumlatus.repuliffe partes ohincs, maxime inteilina & lienem, qui fupra 13-
bbrum yertebrababubat- Aperto Tnmore:.exiere materia; ; Gotififtentia ac colore diverfx,
quxdamfiuebantflarcfceutesyplenx corpufcnlis glandulofis, inter qui raperri funtiCalcuji
afperi:; varixfigUti,-: pollicis cralfitic.filiiiiqiiorfS erant fpiffi magis; & vifcpii, ihftar fcdi-
Bfcntiab -oleo oKvatnm; alii tandem medio inter album tinereunaq-uc coloris , thellis aut li-
:quefafH'.glutioi^ i^iffitudincm habebant : In bndo tu tnoris reperti fime quinque aut fex li-
btx fanguiuis coagulati , cujus pars prbpeipodu ad carnis confiftehtiam accedebatiSt fuperfi-
ciei interna fundi ubiq; calcujiadhxrebant.Tora bec materia c tumore effu ia iexagintaoSio
•librarum pondus .iabere depfdicnfaeftjomiCb illo quqdinter apefienduth periitrSola perl^
-membrananoyemlibraspepciidit;;52:, quod maxime miturh cft.corporc hocmonftfofo benc
«xamitiato, deprehenfum bft non fuiffe corpus exiraiieum,fcdipfiffirnum Renemfinijlrtm qui
• in prodigiofamhanc magnitudinem excrevef acErat Renis hujus figufa acccdcns' ovale, qua-
tnotpc<ium,oaopollisijm.circiimferehtia maxi.ma58£trium pedum deqem poilicurficirtmm-
,fercntiaminima,faa:b per inedium circuituiciitn contra. Ren.in.fiaturali ftficu quinque aiit fex
■p<jllicuoi longitudinem,triHm.tranfverforutn digitorum latirudincin,&. paulo plus quam pol-
lidseraffitiemfiiec nifi cochlearis capacitatem habeat,; ut proinde dici pbiTic nihil unquam
tani admirabile vlfum in hoc argumento.Gum inaxlmi anatomiciteferfinf,maxitnbs tenes ha-
fteaus obfctvatos nondum humani capitis capacitatem equaffe : .tj.reter exibat exlupe-
•*ioii renis hujus parte i pergebatque, verius primus" lumbofum vertebras , atque
inde, fe inferebat in veficam : incrementum . rem‘s continuum ita uretemm
■Stne/i^natomfa; Tom; IIj ' , Sf ^
48^ Anatom. r raS. LibJil Sed. XXI
!oco moverat , ut paulatim elatus ad iiiptemum teuis, nihil amplius matciia; iiUnscx
eum urina emirtcretjcuni argcr in lefto aut fitu effet qui ureterem premebat , qua:
videtur fuifle proximamortiscanfa.'Aneria& vena Emulgens folito majores erant
ramorum diftributio per totam membrana; magnitudinem Eicile notari poterat; Dea
fanusetat&in naturali ftatu , Cor magnitudinis & firmitatis extraordinaria:: Va
valde dilmta, & confiftentiatcartilaeinofe.maximeoftium maena; Arteria: & valvu
gaintni euroimpetoin cor irtompe
illa pios dilitafli atque indorafle pat
ur ptopemodom ad oli
[ta Itrgelana l|j'hoc biuona , cu joa conj-
ttn Esperto arqoe cut olb Dcroino d/a*-
dicoparilienfi debemos. Siiafiitrxt Stbxf.
fbturoot3;.!ta ut ptopemodom ad olTeam ivimemte- f<irusmifietl.twi<if,*ii*ivc.thjerv.iOx.^
A P P E N p IX.
FentrifTumer eb emeati iacra(fitjiim.e ,tx co!ijeciurit ,0iumdHce!>s.
IN Nobili matrona tumidus eracvenccr , A ventriculo jam multis annis inalum cccpit^
quod duobus jam annis in ventrem recedit : cum ventriculi ea moleftia ceflivit , fubito
apqnatus morbus cxtitit:Poftarquatiextcnu^ionemTumor quidam indextra veqciis parte
czpit intus petientiri , inter umbilicum & hypochondria qui ciccumfoipitis erat, .& leviter
etiam dolebat : his paulatim auausefl:,S£ jam uni verfum feteventrera occupat, fed dextram
magis patrem, in ea fcde.qua fospit duruspropjie.&reliquofpatio minus & potius tenfio-
nemprzferens;Prius non folumintcrftitiumetatintcr inguina id ipfum/ed inter iplum&co-
ftas etiam utrinque incumbentes, ut manus iinprimcretur,nuHC cuineoftis feu offc thoracis
itaconj:Ugifofltirur,utindc pendete&exconeSi videatur: -nuoquamipfa muliere creSavifus
cftmagisdefccndere, nec decumbente locum valde coovctfo corpore mutare, led Tcdem
eaodemiemper retinere, nunquamfemotu ftupotem inducere, nunquam Ipiritus anguttiaim
-nunquam gravitatem aut pondus ptzfe tulit:nupc ventrem peuitus in oibcm ad panem de»-
tram extolUt:NuUam aftionem videtur impedire, nili quod minus belle corpus nutritur: vo¬
mitum movet fepe,qai ante ci familiaris, «t nunc pituitam aquofam effert : Caufath evideo-
tem hujus mali nullam przter menfium diminutionem rec4tavit,raedicamentls vero increfeo-
rcfempecvifumeft : Ex clyftetibusmolcftiamCimmam cspit,atquc,tx potionibus medicatis
non mediocrem.
De quo Tumore idmihi conjiciendum videtur, quod non univeifns ex dcnlb, casffiido
concretoque bumorecA:,rcd mediaquidefniui parte talis, reliquas halitu, iumo,vapot£de
humore Uqaidiore extendendo, imbibendoextoUir,quodcoargumenroconfirmaoit qoqd
unica vomitione quandoque venterpenitus rcfederit:Ex quibus delede TurootB eiiamfcD-
te talem fentcntiam poflumiis quod in aliqua cavitate materia ejus -tumoris comptehcnft
continetur, caque non univctfi ventris, cum in dexteram partem vergat r ooh etiam ilreir,
cum per vomitum ejcfta fir, cum femora nunquam torpeant, cum crefi-o^corpiwe non det
cendat, nihiique ejus humoris aquofi cx vapore vantreni-extcndepte-as!ti:cx:uteta.eklsi;W>
cumtantus tumor fit quiutcrum quam maxime tenfum tedderet,medicni-tamca ventrem, it
uterus extumefcci!sdcberet,noa<sccupat,non uteri forniam firvet,Et cum prope pubemnoh
ita tenfe partes fint.fcd mci'o ventre potiffimuro,& ad dextras cum cJatus.furfum: tumor,
nihilominus tamen Ipiritus anguftiamaon afFetat,ututerifoietinflatio,prarfertimargrotaipr
fa nihil de utero queratur, & ab' initio morbi etiam vcnerisfelatia perceperit: Nec letar lot
ZJeaem -i&ci diccs,quia a medio diffitas fedes habcnt,& illud in dextrum,is In finifttum latus
«lagisvctgerer, Hic vero tumor vix a medio ventre inclinatus eft prarrerea Iccoie tanto tu¬
more affeSo corpus non alcreturSccachcaicum vix vita trahere in menfem potuiiret,ncduoi
in annos febr«n firgifrer,qua omEino vacuum corpus, Et cum eo lecur inflationem ejultnodi
rccipcrcnonpotcft& minus Lien:Nequc veto intejlinti neque mifeateriiiai.ip6aa tumori
huic locum dare pGfle-credcrcB!,Nam alvi dcjcftioncs non ilnpediuntur,nonefllxla intefti*
norurn opara,minus mefcnterii,f«ulaaium opera Izfa eftjcum diftributio chyli fiat, quz fa¬
cibus tanto tumore occupatis fierinon pofret,& przterea membranz medii inteftipi >
ignium nonpoflent adeo tendi, quia dolorempcrcipctent,quibus maxime fexti paris nervo¬
rum copia tribuatur,t}ifi tumor fcitrhbfas effer qui tantas ia humano corpore vix fieri po&r,
ut in duplam ejus magnitudinem ventrem adduceretiEteumeonon fubito fub taSu tumor»
fed intercedentibus falicm inrcftinis,ad Iatcra,& ventriculo & colo fcntirctur,przteream3-
lealia tzdia quz haberent laftcs fi ineum tumorem tenderentur: Ergo ubi Tnmoremlocasf
in cogor ipfumftatuere,cui omnes notz,poadcrcs videantur,!! quidem habet locum
tum inflationi tum tumori rceipiendo,Dam faccusquidameft,qui in cavo poteft halitusdc va-
pOTcs ,& aquam inde concretam 'capere .-in tnnica autem tumorem non fblutn certa
parte coadum , fed ea tota membrana fiifum : Nam quamvis velum tcnuiflitnt!®
fit > ejufdem ttme» teauitttis membraats midi in maxinum craptadiatm eUtts ,
bebllam veatricieli bruiUi heberent , vidi i» eandem medum etiam ficciaies-
De Ventris Tumore. 487
ttm tofiis ^ Vdmonttm tunicas ^ajfeftSas , eum aliquid ejuimodi cFcnt perpcfli,
Qiarepotcft & fic turgefcensOaiehtum duritientHi^orem ptarfc ferre (vide Warthon.
Qiani inflatio folaconiueyeric: Fieri autem id potnitfecilias, quoniam Omentum a ve¬
natum illa corona cnafcitur , qua: a jecore vehichs-fohdum ventriculi ampIeSitur» &lan-
guinicraflo^ccipicndo opportuna cfl:_,-ajm ei vena: conjunda fir& concors qua: lienem
pertingit, cifenguini confumcndo defttnatum, crifltisfanguis & acidus abundans in ven-
^culum rcjeaabamr , ^cfotte medicamentis & aqua balneorum naturalium fortiori &-
fto iangaisejulmodiin casveaasrsjeftus eft, inloCufn certum omenti depilius, quo fa-
cdam-omentum imb«:illius & frigUius, jamque bine plus frigjdi humoris creare , tura
plus ejus aliunde demilfi admittere coaaumelt, unde non foluttumorem duriorem definita
parte habeat, ledetiamtotamebrana vapore atque halitu craiTorefertaindurueirit, & cavi-
ate fua ac finu inflatus fiierit , ventremquein dextb /potius parte tumentem efferat, quia
ventriculi fandus in eammagis partem vergit; Rotundum vero, (tumorem fecit, quoniam
Jaccus ejufmodiipfecfti fine doloreefl: , quoniam nihil aut minimum «ervorum illa pars re¬
cipit , nimirum omentum ijifem , unde etiam tunica pulmonum inflammata, & craffiffimtt
ii&i, ut polt mortem in multis cernere potuimus , nihiltamen doloris perceptum fit ; Gra¬
vis tutnor non eft.quoniaminflatio cum.feftinct; Sedem non mutat corpore erefto, quo¬
niam cum jecore continetur : Anguftiam refpiracionis non facit , ut uterus eo inferior
folet,quoniam uterus inflatus furfum impellitur, omentum vero potius deorfuro': uterus d-
quidem ligamenta fieapta,fic annexa habet, ut teefis illis furfum trahi cogatur, quod omen-
tum non habet; vomitu quandoque potuit exhauriri, quoniam cum ventriculo communes
vias habet .-Medicamentis aut nihilo juvaritumor vMiis ett, autincrefccrc, quoniam fepe
iilara pituitam in flatum convertunt, Eth-amore ventriculi deterib deduffoque, istaroen
qifiin omento eftpoteft permanere , & vitibus medicamenti putantis non' moveri, quare
Bcque multis voiaitibus quotidianis leferi folet, cum parce ejiciatur , quamvis interdum
tefatus faetlt , neque quod in omento eft, moveat : Solor malus eft , jecore & felle aliquid
tjos obftruAibhiffefitiente, qua: admoduih vicinam originem habet , & valentem in ctaflb
ed®uinote. chijl. Cuarinenius ccnfultai-iii. . -
Observatio , XXVIII.
HOncfta erat fccmina, pudica, & fexmn fuUffl decentibus virturibusotnatiflima. Hxa
ante hos iedecim circiter aBnos,anHonempsprster propter 16<6 tum annorum a:ta-
tisline -2,4. fenfit abdomen nonnihil intumefetre, ignara; unde hzc abdominis intumcfcch-
feortuni ducat .-qua: etfi nec dolorem, dee ambulindi impoteariani , nec aliud quodvis
^ptoma adiorsem aliquam latdens comitem haberet ; tamen fuper ea Medicus , contra
eam alias proficua remedia pr*fcripfit& adhiberi jullit. Sed ftuftra. Abdomen fenfim magis
Inagifqae attollitur, fluentibus interirarediflime menfibus, carterifque fahitatis indiciis plc.^
tifque apparentibus , ptzterquam quod ittus eo magis fubinde gracilefcere viderentur , qu<i
Majorem in molem atqualicer excrefeebat. Abdomen totum. Anno 1672. conjugium init
Nobiliflima virgo, fpe,forc,urforraflh prtSlidrft enlxuillauha rubfideree abdominis intumef-
(Mntia.Sed & ha:c decollavit fpes. Fada quidem eft trium liberorum mater; at tantum abe¬
rat, ut detumuerit abdomen , ut potius fubinde majds fumpfcrit iacrementum ; quo fadum,
ut aUapr3:tercafiiperveaetint graviora ^mptoroata , nempe ambulandi difficulcai, dextt*
dolor, &pra:cordiorum anxietas ; pfa:ter illageftacioais fetus tempore , ulBmis im¬
primis menfibus , familiaria , ut ftranguria acerbiffima animique crebriora deliquia. Ditis his
fluitatis hoftibus per aliquot annorum decutliimconflidata, tandem fub finem Novembri
1^. inopinate incidit patieniiffima patiens in fpontaneum alvi defluvium , quo sbdominls
aolcsira refedit, ut non levis fpes , urina etiam imprimis indies ad aliquot menfiiras fcce-
dente“, affulgeret redintegranda: valetudinis : fed quam paulo poft fuperveniente fumma
tefpirandi difficultate, triftis eventus; pladdiflimusnempe obitus. D. 14. OffaBris 1682.
Poft quem dum iuftiruta cxtifpicina exta Inftraremuf , en ! oculis noftris fe ftitit tant* ca¬
pacitatis feccus-merabranaccns , ut 4o.eitciter merifurts tenuerit, qui innoxie omnibus vi-
fcetibus incubuit, inque tantam molem extulit abdomen, utinofo liquore ultra dimidium
^repletus, ca:terisvifceribus plerifquc intaminatis repertis : prjcterquam quod uteri fuiidp
iahzferitfemirotuhdns globulus cartilaginous, attuba uteri dextra, ex qua faccus ille, feu
Kdise V prodiit , obliterata apparuerit .- atque omentum non fuper faecum Sc vifcera expan-
ftiB,fcd corrugatum propediaphragma inventum (aeiit.Geerg. Ahraham mrklinus in Mifcel,
9
48B AnatomPraQ. Lib.lU.SeQ. XXI.
OaSEB. VATIO XXIX.
InMjirefica/tquitgo.librtr^erUiVentriiulus ultrtmidum loiigus(jrc.
Mulieris fe gravidam putantis abdomen fenfim mtomuit. Geftationis tempore elapfo
hydrope laborare judicatur , pertrienniura veter ita accrevit,ut oneri ferendo vix bg-
ficerct. Tandem febri continua , dyfpnoea, fiti immani & inqukudine emaciata animam
-reddidit. In vivis multo potu ftigido & ftuftibns eradis ufa fitit.
' Continebat abdomen lympha: nonaginta libras.Peritonamm parti antica: ventticulitam
firmiter adha:rebat,ut nonifi cultello leparari pomerir,adeo ut vulnus, per quod lympha eda-
■aa fuerat, in ipfiim vctricUlum penetrabat. Ambo ventticuli orificia eundem fitum fere ob¬
tinebant , feque invicem tangebant ; Omentum fuperiorem partem oeeupabat.Jecur e loco
valdeelevatum,vcntriculuspermedium diffedus ulnam vulgarem fuperabat , fibris, qqj
membranam interiotem contexerant j a le invicem late difiitis. Gyftis aquofe de pylori me-
^io pendebat , interiorvcntriculi membrana hydatidibus fcatebar.
Quantumftigida aeffudus acidi nocent, cuivis notum: frigidafanguincminftar geUtini
'cdncrefceie faciimt , acida vero eundem coagulant : atque ha:c dno mulierem hanc vexa¬
runt. StefhumsSUficar^.mAmt.PrtU.
OaSEB. VATIO XXX.
; Ventriculi Hydrefs. , ' , '
R Arum certe hydropisvenfricultexcmplumeft,novimus'hy4fopemeireyelgeheraliter
ptt univerfum corpus, in partibus particularibus tantum refidere, atqueilia fors noftr j
mulier i in ventriculi membranis contigic.Vafculis iympha!ii,per uniycrfam texturaiB,veheVr
tibus, dilatis,primo hy datidci feu aquula: ortsc funbSi deinde poft eorum rupturam, lytupla
irftra ventriculi tunicas eifufio , hinc quoque laterum ingens dilatatio , intra cujus jh^erp^e-
dinem inamenfa liquoris copia, diflecantibus inventa. Ob finguinem aliquando refrigdatiim
& deinde incalcfcen tem , febri laboravit : ex dia:ta liquet multum cruditatis & aciditatis in
fanguine rcliquifque fuccis accumulafle. Ex febri , ob faliva: defedum oriebatur litis ingens.
Inquietudine fatigata eftj quiaacidr & vifeidi humores, particulas acutas habentes , membra
omnia vellicabant, unde quafi totius corporis dolor.Sitim patientes, cibos vix eaperc aiifd^
glutire queunt, imo abhorreoti,accedic appetitus profiratiis & veutriculi ab aqua ad inietiq-
ta £oar£mtio,unde vix cibum, nili cum fumma dilEcultat* lumere quivitrnon mirum igitutdi
lam ad extremam maciem feifle redadam. Facile mihi perfiladetem , ex potu frigido, quem
scftate largiter ingelfit, lympham, ventriculi parietes peteurrentem , fuille conftipatam, undp
valculorum dilatatio & ruptio .- unde venter pofi annum unum S£ alterum immenfutn nfque
extenfus fuit, idem ibidem. ,
- Oss a n. VATIO XXXL . •
Vteri Hjdrefs.
V’ Irgo quinquagenaria cacocbymica ,in uteri hydropem incidit i qui ad triennium dii-
rivit. Tandem poft obitum difleda cadavere, non tantum uterus pufflilis, aquafefer-
tis, inventus , fediniplb etiam abdomine laniofa Colluvies foetida fubpurulebtaad aliquot
heminas deprehenfa fuit.
C^cochymia cft corruptio languinis & bumortim,unde obftrudioncs , & Vafenlbfomlym-
phaticorum eruptiones , hac de caufa aqua facile intra membranas effluit, Hydatidefque cK:
Vat. idem ibidem. .
Observatio XXXII. - ' J
Tumor ventris in quo mefenterium Mfincreiis immenfit melis drc.
■f^Oemina quasdam ante obitum per duos menfes continuo febre quadam afflcitur;qaeto
eft de gravi pondere , ( quod libere pendebat , uc putabat ) in abdomine. Uriose ejedio
non relpondcbat , alvus quoque dura , ac relpiratio difficilis. Medici divinabant de mqla in
uteros alii vero de hydrope & tumorem iftum abdominis odo annosgelEt. Polimortcmalv
domen aperiebatur. Melenterium ac pancreas immenfie molis erant , decem libris cum di¬
midia aequabant. Externi fcirthola videbantur , connexa tantum erant cum lumborum
vertebris polferias ; anterius Vero cum pericenso etiam plani feirrholb , adeo incraflato , ut
De Ventris Tumore. 48^
cartilaginisfpeciem referebat : ab ^tcftinis , quod mirum efl: , plane libeft erat. Varia ul¬
cera in mefenterio inveniebantur , quorum fin^a fingularl qnali peUicula continebanturj
quzdam pure plena , olei inftat, alia mellis condUentia erant, alia vero adipis liquefadi vel
pultis, aibuminisoviautlympharliqnorimconrinebant; & ut brevi dicam quot ulcera, tot
materis divetfitates. jA.qqzaliquotlibrie effluebant , jecur plane induratum, aculcetibus
blenum : Intra oftb annos , quibus iffieatidominis tumor fenfimaccreicebar,' fe quodmeit-
^cua & ccetera fanitati convenientia , bene habuitjmCceptis poftremis ante obitiim menfifaus,
tum enim prs gtavitateabdoiBinis &ftbre continua decumbere cogebatur.
Omnes abdominis giandulsathcrbmate,meliceride, fteatomatc aut fcirrhoobfefTz filc-
tnnt,przfertim pancreas & mefcnterii glahdulzjatqHe pro vatia. glandularum obfttuaioni^
fait etiam materia ab invicem varia. Obingentcm pancreatis molem , raflam inteflinura
IC vefica comptefla , adeo ut , nihil ftefcoris aut Uriiis cxcetni potuit. Sic quoque , oib cie*
vatum, a tumoribus & aqua, diaphragma , miifculiiqus abdominis diftentis, teipirandi
idais libere fieri non potuit, ideoqueiidifEcilem Incidit rcfpirationsm. Quod ante mor¬
tem febri laborabat , nurum non cft , nam obftfuais yifcctibus , ianguis tandem fabutra in¬
ficitur, ita ut tandem infpiflatus,incalcfcat. Ex ruptis in abdomine lymphaticis, aqua cx-
tillaVit , unde hydrops afcitcs ,fiye venter aquofus. Mirum videtur ,' pancreas Si meiente^
rium infcftinis ut folet , noh adh?fifle. Sed prz nimia_ponderis gtavitatCj omnes membra-
nz jC^ceraque vifcerum, retinacula a pancreate & mefenterio difrupta funt , adeoque ut ipia
6tebatutviva,libcre pendebant, '
Obseb-vatio XXXIII. ■
Hydrops i» quo tumor filofus i» omento refertus ejl.
ANno igtSj. aperuimus cadaver cujuidaro mulieris , jam a ij. aWis liydropicz j unde pef
abdomen ejuss trium ulnarum fpatio diftentum, vafa fanguinea crafljtie & capacito
ealamum feriptorum maximum fuperantia, difperfa fnvcnimUSr Tandem poft multos , Se
qnidem intolerabiles dolores , incidifin gangrziamfiipra umbilicum, qua feparata , mt^o
cum impetu, humor in abdomine contentus eripuit, fine notabilifostore. Magifter Abel
Vander Horft de arte shitugia bene meritus, ip!enieorum,& emplaftrorum glutinantium ufu
akeriorem inhibuit fluxum; utqJ patricis vicibus daretur exitiis bmcliquoti, fingatis qnadric
horiis quantitatem fufficienteta eduxit. Hic humor , paucis poft eruptionem Horis , tantuoj
concepit foetorem, ut nemo perferre potuerit." Quarto j qdihtove poft apertionem die,
obiit mifera patiens. jCadaveris aperienda copiapj nobis fuppetebant confanguinei. In
omento , digitum craffo Sc carnofo, fixeqUe peiitbnzoadb^efcente invenimus tumorem
pugni magnitudine , quo fecundum longitudinem aperto, piimo paululum- materiz pulta-
ccz , albz nullo fartore preditz , erumpebat. - Hac emifla , nihil ptzter globum' durum , e
capillis intricatis & ctiip.i$ eonffapttm ; invenimus. Hi capilli diverf? erant longitudinisj
imnanUimagnitudinem digiti, aiiifpithatnamrupereBant. HofcecapiUos micrbcofpiolub-
jeftps plane convenite cum aliis capitis capillis repeti , excepto quod nullis gauderent radici¬
bus. In cztetisvifceribus nil notatu (Hgnum obfcrvabam. Frtdericus RuyffhufS in Oifer-
vdtionihut Amttomico chirurgicis.
/ Observatio., XXX1 1?^
'tlydrofs' in quo hef itis ghtidulee udmodum 'fumefaBi.
HEpar humanum magna ex parteeglandulofis corporibus cbnftare, jamalongotempb»
redeprehendimus; An. 1686. vctulz, ex hydrope afeite ntortuz , cadaver in uliam dilci-
putorum aperui, PrifnbculpidectAelliexitumpatavi tenuiori fero-, in abdomine conten¬
to. Poft grandiori fa&aincifione, vilui fcfe obtulit humor flavus, fSclimolus , fatis indi-
cans in hydrope afcice non tanti efltMBomentr parecenteffn: isec adee temere inftiluendaro,
prout nonnulli voluere auftorestpauci enim evadunt,Bifl ichor intra mufculos & peritoneum
( alii dicunt inter duplicatu ramperitbnzi)hereat. TiibisFallopianis coropreffis, materia
flua^iam, Ipsriaati humano analoga effluebat. Ovaria compatebant admodum exilia; quem-
sduaodum ia vetulis ut plurimxm vifuntur. Intefliuanon folum undiquaquepetitonzoi ve-
oua etiam fibiiavicem connau. Hcpatisfuperficies inzqualis propter glandulofa corpora tu-
Ejufmodi corpora glandulola , aut glandulas hepatis magnitudine auftas , nuper
quoque publice dcmonftrayi, Scaliquoties conexi , nunquam tamen adeo copiola , quam
- ® fiipridiaz vctulz hepate : totum enim hepar e meris glandulis magnis conlEire videbatur^,
Bade perquam inzqualis exiftebat ejus fuperfisies. idemihidim.
4po 'AnatOin.Praa.Lib. III. SeQ;.XXI,
Observatio XXXY.
njdrop t^citts ex hjdtMihus.
INcurabilibus affeSibus nobis fzpios occurrenubus , haud fine ratione didtur , non efli:
Medico femper rclcveturut arger. Quis Medicorum curare potell hydropem afeitem li-
*mofum, membranis inclufum? cujus varia quidem vidimus & apud autpres legimus exenj.
pia : nunquam tamen mirabiliorem hiijus rci hittoriam me intcllexiffe memini : quam eam
quzmihi ante aliquot annos in platea, Sanaijohaiuiis occurrit: ubi przfcnte Magilho
Tetro Adriani filio aperui cujurdap» virginis retate provediotis cadaver , cuj^j
ddmodiim diftenti abdominis totarn, cavitatem repletam confpeximus inniimc-
merabilib.veficis aut faeculis, humore tenaciori & glutinofo referris. Nonnulla: carum ve-
ficarum erant magnitudine pugni minoris, alia: magnitudinem nucis juglandis nonfupera-
liant paucz a:quabant nucem avellanam. Utrum harum veficarum fubjedum glandula fue¬
rint mefentetii in veficas, aut, fi mavis dicere, hydatides, degenerata:-, ( quod crediderim)
aut vafa lymphatica prxter naturam cxpenfa : non aufiro certo affirmare, temporis enim
penuria , moroforum conlanguincorum prarlentia ulteriorem inveftigationem denegavit
idem ihideni.
Observatio XXXVI.
Vertiam querundio» induratio in hjdrojiea.
Ab atrophia & corporis marcore partes noiinullasindurefcete , imb oflefeere, vel lippis
atque tonforibus notum.ld autem etiam in hydropicis contingere poffe fequens pro¬
bat exemplum. Mulier qUxdam utero gerens , & hydrope afeite fimul laborans ^ndromen
malorum tempore geftatioois petpefla cft. Enixo foetu maturo , non deflere illam vexare
afeites , pra:cordiotum anxietates , dolores intolerabiles & multa alia.mala;: donec Deo
ter O pt; Max. placuit, mifctiis ejus finem. morte imponere. Cadaveris apertione latici aquo-
fo exitum paravi.Quo fafto peritoneum variis in locis duris particulis , atenuUs mentienti-
bus,confpetlum,v*namquc porta: ex parte ofleam fa&am,reperi. Venam ipfam domi referi
vp. Ga:tera vifcera fatis bene erant conftituta,omcntoexcepto,qued in totum, erat confum-
ptum. jdem ibidem.
Observatio XXXVII.
In hjdrofici cadavere he^ar. male ^ quomodo affeBum,
Qliantumvis in hydropicis glandulas pra:lertim hepatis indurari , fa:pius accidat , atta¬
men tion femper ad amuffiiin fibi iiivicem irefponderc ejufmodi catos reperio. Non-
nuttotum hydropicorum jecihora in totum indutantur i fuperficie manente zqualivglan-
dalifque infenfibilibus. Aliquando ira augentur glandulq , ut per univetlam hepatis‘:fapcrfi-
'ciem expullulent. Nonnuhquahq glandulqfunc magnitidinc nucis avcllanq.Nuper cadaver
cujuClam hydropici (eujaspedcsatribusfereannisocdeiiiitofifafti.unde tandem, in ■ma¬
ri naufragio (i&aSL multum frigoris perpelTus in verum afeitem inciderat) diflccni ptscfcn-
bus Viro Doflifsimo Petro Betnagc. , Medicinae Dofrore expertifsimo f qui mihi cadaver
aperiendi copiam fecerat ) ut & Chirurgo Vbgelefangh , in arte &a bene verfrto. In thora¬
ce, quarumvis fumrois & maximis anxietatibus fiieratafflidlus , nil mali invenimus ; omnia
abdominis vifcera optime erant’ conftituta, folo hepate excepto , totum enim deprehendi¬
mus induratum , cujus fupctficies ubique inqquahs erat, propter glandulas indutatasSr ma¬
gnitudine auctas.Harumnonnullqetant magnitudine capitis icicule, aliq femen lentis ?qua-
bant.In abdominis cavitate magnam aqiigcqpiamdereximus abfque ulla notabili graveolcm
di. idem ibidem. \
Observatio. XXXYIIL
ihjimtli alio hefar- itidem male j^eBtim una cum calculo in duBu cfjlict.
Vir quidamcum a longo tempore afeite labotaflet, tandem multis remediis incafiiitn
adhibitis, animam efflavit. Cadaveris ejufdem aperiendi aniam mihifuggefric joaebi-
mas ScradetusChiturgus minime ineptus, qui dilfe&ioni quoque inrerfiiic. Nulla , pr^ter
hepar indiitacum, vifcera rtiale erant conftituca: veficam'feUeam admodum magnatE.aquo-
fo, (at nullo modo amaro aut biliofoj hutnorcrefrrram confpeximus, in cujas doQucy-
ftieo calculas occurrebat ciceris majoris magnitudine, qui meatum io totum obfttuebat.
Idemibidcm. ' ,
OasirT-
451
•CBsEavATio XXXIX.
tnhii uterint mmjlrefus;
GOrnelii Nicolai Virgini paupercula adver4 valetudine aliquandiu ufa; coepit abdo¬
men intumefeere anno i666.a quo tempore tumor panlatim & ita inctevit.ut pra: pon¬
dere iS. ann.moleftiflime vixerit j ante quam miferiarum fuarum invenerit finem : quem ta¬
men circa annum ztatis fua: 43. a'depta,fccit nbbis copiam infpioendi miferrimum fuum ca¬
daver , in quo ann. 1678. 17. lunii. St. vct. coram aliquot Medicis & Chirurgis , nec non ipe-
aacifSma ftudioforum corona , ieqneotia demonftravimus. Totum corpus quodam modo
erat emaciatum , fed abdomen in tantam molem excreverat , ut reliqua: partes vix conlpi-
cerentur , & fete a nemine , qui demonfttationi non adfuit , concipi queat. Aperto abdomi¬
ne nnlla aqua affluxit , fed omnis continebatur in dextra uteri tuba, & quidem folummodo
in ejus parte juxta tefticttlum,necn6n in ligamento ifto lato, quod ab Anatomicis ala: velpet-
tilionis vulgo afli milatur : eaque ab aquarum copia ifa erat dilatata, ut inflifto parvo vulnuf-
culo iii.libra: effl uxetint. Aqua ha:c erat limpida , fontana: ad ihftar,faporis fiibfelfi. Subftan-
tiain qua continebatur craflitiem habebat femidigiti. Externa: iuperficiei multa: vcficulat
aquofa::necnon portiones adipolkphjrimz adhaerebant. In latete oppoCto eodem in loco
tumor confpiciabatut tenax, continens in {epetiilentam, fiingofam, cartilagineam , vifei- ,
dam,& nefeio quam putridam materiam, nccnon plurimas veficulas limpido humore reple¬
tas ultra IO libras pendens : cujus extrema; parti adha:tebat alius tumor , magnitudine dua¬
rum manuum fibi invicem complicatarum , flavus i mollis fiaabilis, materiam continens po¬
lentam cafei putrefeai adinflat. Tcfticulus erat mediocris magnitudinis , at dimidia cx par¬
te corruptus. Uterus natutaliter erat conflitutus , & decentem habebat magnitudinem , at¬
que in ejus cavitate ne-guttula quidem aqu* confpidebatur. Meatus ex uteto tubas fpeftan-
tes erant aperti, ita ut libere & fineullo impedimento ex utero in tubas utraique ftylus pe¬
netraret ufque ad tubarum medietatem , ultra quatn ulterior ptogrefliis nequaquam conce¬
debatur. Hepar extriniecus erat fixdi coloris , & multis hydatidibns oblitum , quarum ali£
ovi columbini , aliz ferd ovi gallinacei, ali* minoris' erant magnitudinis , quibus tamen non
folum hepar , fed etiam alia: in abdomine partes icatebant : interior hepatis fubftantia fatis
lini & rubicundi coloris conlpiciebanfut. Lien fimiliter bene erat conflitutus. Ventriculus
adminimum apparebat naturali qiiadfuplo major , quem non aperuimus, ob magnum fosto-
tem, qui modo ex apertione allatum partium pet cubiculum erat difpcrfus. ; putamus ta- -
inen humore aquolb & biliolb fuifle repletum , quoniam MediCus ipfius ordinarius^bis
narravit, illam aliquot ante obitum diebus fimilcm humorem fa:pius vomitu rejccifle.Tnte-
ftina omnia erant atri coloris & fere ^hacelata. Cum cultro perforatum eflet diaphragma,
magna rubleandi humoris copia cum impetu effluxit. . Caacra ob magnum foetotem non in-
quifivimus. Antores Bibliotheete Arsntomiaex commamcoiione, cUrijf. atque Cekherr. Viri leh.
Murtnkks Meikine, Dtoloris ae ejufdet» Trajecit ad Shemnt FrqfejfoHs Digiiifmi.
Observatio XL.
Hydrofs cur» Schirro Ovarii ftniftri tuierofe^
Nobilis Matrona annos yy.nafi, quarque anno artatis ao.nupferat , quatuot filioi , toti-
demque filias enixa iempCt magnam aqua: copiam rejecit vidque prxfettim ia ultimo
partu quo tribus abhiocannis quintum edidit filium,, qui adhucduin bene lanus vivit. Cte-
diderunt tunc temporis eam gemellum parituram, qui» dolores petfiftcbaat, poft editum
przdiftuar filmm’,- ac ea propter me in' te difficili accerCrf curarunt. Cumadveni uterum
qoidenr onere oraniBcJ liberum deprehendi , verum tumorem admodum gtwdem , durum
& io*qaalemin inguine finiftro tetigi.llndc ex fitn partis, pricedaaeifquemeis experimen¬
tis , ftcifeTudicavr ovarii finiftri fchirfum lubeflc tubetofum per tub^ uterina: longitudiaem
ftcuttmteni, eaque propter malum effeincurabilc.Et fane ab ipfisprimis, diebus tam pte-
wgiofe intumnit abdiomen , ut eam' magnitudinem quam gtaviditatis tempore adeptum
'ratetiamfuperareT, atqueabhitfc ita fenfibilitcrauajum ftit pet tres annos continuos, ut
tendetn a:gram ftftacafit. FamillanSus qua: jam dixi imbueram , unde exquifitum eft ut de-
«nfla: cadavCT aperifetor , ficque rei veritas ih mei laudem vel opprobrium p«cret. Ex quo
«wcrepdtitus ftm , ex eo perparacentefim ,aUa'fque etiam vias quinquaginta, aqua: libras
•E^s eduxi , quz fachiht pintas Pairifienfes xy.Hqc 'peraftp. vifc.cra nutririva ad examenva-:
P'^°Efils-ihtegta repef i.Poffiea tumorem meum monlirolumabuteri tuba fifiiftta
»wq<iequibrityadb*fcbatparribijs'fep'aravi,quilibras civiles dcccm ponderavit , cujuique
4-92 Anatom.Pra^5:.Lib.in .Se£i;XXI.
figar» ovalis pluribus tuberibus atque fulcis erat inzqualis. Undique apparebant globi quafi
in acervum aggeM , & fubftantia , & totujiditate , & colore & confiftentia varii. Ab inftitu
to plenius examine omnino vidi tam sonfuiam aggeriem nihil aliud prorfus exhibere quinj
ipfum ovarii corpus ptartet naturam mire auSum; nam totus ille tumor a veficulis femina¬
libus earumquccellulis&mulriplicatis& alteratisprocedebat.In quibufdam ex illis giobniis
aqua & limpidiflima & liquidiffima , iriaMs ferum fubflavum ad minimum attaUum pet
quam fecilc effluens, in aliis humor vifeidus, ad inftarnielliscrairusaique parum pelludii
dus, in aKisvifcida quidem tnateria, fed adihftar albuminis ovorum pellucida, in ^iis gy!^
pfeum quid opacum ac pluribus {piculis de fe affurgentibus alperum & injequaje , in aiiij
tandem coriaceum quidacfchirrbfem ad Inftar cornu ad ignem emollitum , continebatur,
lllique omnes invicem firmiffime copulabantur percallofe ac nervea quaidam ligamenta.
Fibras prarterea de fe emittebant numefolas &petitona:um & mufculum abdoministrauf
verfum, & inguen ipfumquc umbilicum ita penetrantes , ut inde quafi. e fotiiicc-fitmo de¬
penderent. Globorum prsedidorum magnitudinem quod attinet, alii nuces avellanas, alii
ova eolnmbina; alii ova gallinacea requabant.Vcrum ex iis tres erant prsecipui quorum quif.
que pugni magnitudini accedebat , ac non multum abfcedebaot ab illis decetn iumoricus
ihonftruofis a Vefelio capite de liene defcriptis.Mihiprorjus impolTibile fuit omnes alios nu¬
merare , nam ea qua Ingraffias folertia non prasditus fui, qui in mefenterio folp yo.ejufdcm
cum meis conditionis fubtiliter computavitlCum itaque mipotes ab implicationibus fuis ex¬
pedire ac extricare minime vaiuerim, contentus fui eos cum cotyledonibus vituli, term no
fuo nati, comparare, tunc enim & grandiores & numerofiores reperiuntur , magifque ad
meum accedunt fubje&um , tum propter magnitudinis inequalitacem, tum propter nume¬
rum minus certum.T ota tuba uterina ac 'mprfus diaboli , ttionflrofo huic afsidenws ovario,
' cum fuis parvulis tnufculis' contabuerant i interimimmiffoiacavimtetn fpiritu eam expan¬
debam. "O/arium dextrum, uterufque xuiii adjunflisfibi parti intemperata ac inculpata
erant. Verum monftrofe ilte omnes vcfieula:, ac prrecipue qua: ad tninimum diffluebant
attadumapud me confirmarunt hydropis caufam qualem illam Hippocr. libro de inorbis
internis retegit ac explicat i ibi enim producit aqueas yeficuias difrnptas, flequefat^fe-
cientes diluvium unde calidum innatum ac vitz lampas extinguatur: Hic fane duq.llingalatif-
fima demiror, quorum alterum eft, quod matrona hacc per tres quibus hydropica fnit^-
nos femper meufttuata vixerit, irad appetentiam&in.potu & in cibpfatisintegrMconfcc-,
varit ; alterum vero , quod in interaneis fui onus ponderis 6o. libraruni gerere valuerit ifc.
Ex EfijloUguSice ceaftripta quam nobU communicavit. Claripmtu atque CeUherrimai X>. Carekt.
Drelittcurtius Eeidenfis yniverf tatis Trefcjfor Senior.
Observatio XLT.
Hydrof s ingens in duplicato feritonao.
E Venit quandoque , ut aqua non in cavitate abdominis ftagnet ; fed aut veficis quibuf-
dara,hydatidibus didis , & vifeeribus adnatis includatur , ut Schenkius habet; '& ZaCu-
tus Lufitanus duas invenit aqua fcEtida,lividaque mueufb humori peruiixta repletas, quarum
una libras aqua: xxx. exeepit,ac Mauricius Cordatus plufquam 8 op. in infimo , & medio ven- .
tre offendit: aut inter duplex peritonatum coacervetur', quemadmodum fidem mihi fece¬
runt Clatiffimi viri Medici , primum quldein Simpn van Zyl Cognatus ipihi chariffimus ,qui
c duplici petitonarb FoeminreAatura: brevioris M.feri ftopas ,cxhauftas,vidit;cum illain ptm-
dpib rede fundiones citra tumorem pedum obiverit , afedu tamen procedente ac viribus
pedetentim attritis tumor, pedum quidemfubortus eft , & abdominis uCjue.adeomCteviG ut
regram feffocaverit. Confimifem hiftotiam a Carolo Drelincuttio Phil. ac Med. Dpft- rtta.
prudeniiffimo.acinAlmaLugdunobatavaAcad.ejufdcm Facultatis Pradlca: , & Anato-
B&es Profeffore experientUfimo digniffimoque, pr^ceptore meo multisnominibus ' ycnetan'
do, meis auribus haufi, quam utpote ratiffimam nolim mvolviffe filcntio , cum piacfcrtiip p*-.
rills eventus, nec’: vola, nec veftigium exftet vel apud Veteres , vel apud N eotcrieps , ^9.“'
ccptbC!. Viro D.D.Nico!aPTuIpio;fed ptofcdo vir ille tahiusin retanti ponderis
ideo mfolenris conci fa nimis verborum brevitate ufus eft. Mihi igitur volupe c& onitiqnem
dilatare & fiifa verborum ferie ab ovo ufque ad inala , ut ajunt, rem totanr enuclcatim
rare; ifthxc enim auditio uri mihi nufquam infrunita fuit, ita me hercule , nec mea: narrati^
nis Icdiomeis GondifeipuUs erit infirugifera. Si quippe fetum a me narrandarum,
momenta; tamquam in fpcGUliim intuentur, tanti cafusidea illis ante ochlps ufque adeo fide-,
liter obverfabitur,ut deincepsfna: mentis obtutu parem ab/ftufiffimuni morbum inttofpfe^
re , atque etiam impendentia fata fuprema iliis ab iegris -avcitete cneanc. Decennium e“ ,
_ ... .. .. ; - ' — - cuffl
De V entris T umore. 45^
cnmifleanie veris srooenitate Clar. Drelinciirtiam adivit. 17. annorum virgo , l&cie flo^
oda, habitu carnofo, temperie fanguineo biliofe , periodice menftruata, facne appetens & in¬
gerens , atqne etiam digetensae egerens, non cephalalgica , non-fomnolenca j non dyipnoi-
fa, non fiiicuiofe, nec uUis prefla fymptomatjs qui vulgares hydropicas fitigaar.
Interim tiimeftre eft cum primum ingenti totius abdominis, tumore deturpatur , quafi
illibatum jurejurat diris fefe devovens fi cum viro rem habuit. Meus interim Pticeptor a
virgineo vel fanftioti jurejurando totus diffidit , probe confeius femineum verfipelle genus
miras comminifei technas , quibus fuo confulat honori , teftc illa infami atque propudlofaj
qux mentita eft fefe gravidatam in balneo pb ejeiftum & refiduii eo loci virile femeuiquod
uterus genitutz rapaciffimus allexiflct atque voraflct.Fidem igitur virgini fefe periodis fiatis
menfttuam effe afferenti meus Pr.dctrahit , dum quippe florentem illam ventricofam con¬
tuetur, facie rofcaac purpurea, attubus torofis, appetitu vigente, & inculpatis vitae &n-
aionibus adhuc locorum obeundis peridoneam , aliud nihil quath virginis comptefla: ftau-
des animo revolvit ; quidrii enim illam fufpicaretur nterogravem , licet innubam cum expe^
nenti* fit confonum utero gerentes a male menfiruatis inter alia multa in eo potiilimum
difcrepare,quod utero geftans nihil nififalubtiafpitct, aut fi quid infalubrefub przgnatio-
nis initia prodat , id lenfim atque pedetentim minuatur donec plenius atque plenius coace-
pms ejas alcfcatSc augefeat jatmcnles moratos gravia fymptomata confequatur , qua:
nova in dies incrementa capeflimt. Ne diutius itaque res tota vacillet , nec jam animi pen-
deat Meus Pr. abdome oonfulitjquo contrcflato atq; compulfo magis ac magis & aifiuat du¬
bitatione, & vetfat fefe intet utramq; partem , prargnationem nempe atque hydropem, Vir-
gim's enim comprelfum animo przlumpferat, fed enfigna qua:'ipfum ab illa mente penitus
avocant, non eft quippe tumor abdominis prominens & acuminatus nec etiam fubrotun- -
dus , conglobatufque circa alterutrum inguen j aut epigaftricam verfusregionem , nec con-
tteftatu , & compreffu hypogaftrium verfus fefe fubducens , nec denique monticolis exafpe-
tatus Sc prominulus ina:qualitcr , utifolet dum infans fefe volutat, & cubitos , vel pedes, vel
nates huc & illuc devolvit , atque protendit. Accedit magnum pondus ad dubitationem de
graviditate tollendam ; urina fiquidem immutata perftat excretionis tempore , confiftentias
eoiore & hypoftafi ; at frequentior eft in gravidatis ob compreffam veficam ab uteri mole
fefe in dies ampliante. Coloratior irem atque crafsior eft , &: vel fabarum decoftum , vel ju¬
mentorum urinam fimilitudinc refert , a fupprefsiyenim lunaribus effluviis quidpiam alben¬
tis crafsique miftuafcs in duftus decurrit. Hic infuper alvus nufpiam aftridior ficut obtingit
du infantile pondusUterum aggravarjSt princeps inteftinum premit atque coaraat.Aliunde
vero Hydropem culpare frequit , meus idem Pr.quia nulla fymp toniata fefe produnt , nulla:
ventriculi , jecoris , lienis , aut renum querela: , nullum mdema vel in lumbis vel in artubus
infernis , nulla macies vel in trunco , vel in artubus fupernis i null* mamma: aut detumentesj
aut flaccida:, aut decolores; fed omnia ifthare fefe habent eo natura: pratferipto prorfus incuh
panda. Solus aqualiculus exftat fequipede turpiter prominulus & virginem deformat atque
deturpat; imo praeter infemiam, quam protuberantia fua infert, infonti aegra itaoncrofus
eft ut ipfa flare loco nefeiat : Nihilofecius mei Pt. animo ( in tantum valet anficipata rerum
opinio ) jugiter illud incubat ; mendacium effe virginis turpifsimum fefe intaminatam profi-
tentis; atque adeo virginem illam , opinione tenus , defloratam dimittit ; nullis ipfi Paconiis
remediis ex attepr*fcriptis;fatius enim ducitab illis luperfedere, quam aufu temerario in
re tam lubrica , tam^iKipiti, tam abfirufa , tam fellaci operam ludere Medicam ; Artemque
fuam , feque Artificem infarnare ; alienis praefertim Medicorum damnis cautior faflus , qui
virginibus, fallo fefe tales effe afferentibus,non aquas ex alvo deturbarunt, fed ernbryoncm;
vel fetum, ex utero decufferunt.Mcusitaque Pr.virginifubridetipfique memoriam refricat
Divini illius Salvatoris difl;i, qui valent; Medico non egent , fed qui agrotant : ac proinde,
idem meus Pr. addit, mi virgo , fruftraneama me exigis operam , tuique fidi morbi fidam
curam incaffum expofeis : cuinam enim vel morbo , vel fymptomati fum bellum itididurus,
me fugit, alieniffimus enim fum ab agyrtarnm lubdola gente nequam , qua: ludatur cum
larvis, & phantafmata libi debellanda firrgit quo milvinis Unguiculis argentarias opes horni,
nibus male credulis exenteret. Acrior inflat illa Sc voee fupplice Medicam opem ita rogat ut
majore lludio togate non potis fit , fed Medici mens occupata fiipplicem non audit. Nihi-
lorhinus conftans illa quotidiano fuo convicio efflagitat,UtPhoebi potentibus herbis id quic-
quid eft , fibi perinde odiofi ac infamis cum tumeris , tum oneris, feliciter fubfidat , ne
cundanterstollatur. Rebus itaque fingulis penficulatc perpenfis Medici ad confilium adhi¬
bentur : Duplicem & illi diflradi funt in fententiam , Graviditatem alii fubodorantur , Hy¬
dropem altius aliifonant & hydragogis numerofis fenim uberrimum quidem proliciunt, fed
ne pilum ttanfverfum deturget abdomen , imo hydragoga quo pius funt data , plus damnofa
Cint.Semeftre interim exigitur in apozematis , jufculis , bofts & pilulis hydragogis : fed om-
Boaeti Axatam. Tom.ll. Tt nia
4:9 4- Anatom. PraQ, Lib.lIL Sea.XXI,
niaincaffum: non modo enim irrita fuerunt ieviori ex foliis Alexandrinis cum radice Bar
bara & (ale cartari ; vel manna Calabrina &(yrup.modo diarrhodonis , modo defldrib. njjij
Petficx, modo tandem de rhamno cathartico frequens exhibita , fcd & (ambuceina & ebu
lina fapa fortiter diagrydiata fxpius oggefta eft. Dati funt & b*li ex Eleduatio de palmulal
rum &c feminis cnici pulpamento curo Mercurio dulei, &antimonio diaphorctico.lp(e)i4jj
Curius vitx & cryftalli lunx,atqua et-iam agarici & colocynth : extrada e S. V. adjedo g|^
rotfi pulvere , aliquoties exhibita (iint, & (ubinde reditum eft ad minora mochlica cxgu^
gummi Si refinofo fcammonii fucco , hec non radice jalappx cum in pulvere , tum in refinji
vel per (e , vel cum granis regiis minoribus , fcu lathyridis minoris (emine conto(b.G)nfjj
vx , condita & opiatx aperientia & roborantia , dixteticainfuper calefacientia , ficcantii
hydroticis purgantibus intercalantur j(ed exitu male fortunato. Ubi igitur (arietas illam cctA
tam txdiofx tamque infelicis Medicinx , a genuinis Medicorum filiis defecit ad agyrtas,mii
virgini protinus (anitatem fpondent, illaroque annum integrum &argentoemungunt&^
mediis caffis atcetunt.Poftquam itaque tot empiricis adhxfit , fqtios (ingulos ; pollidtis quj.
dem divites , fed te & effedis egenos competit J totum negotium naturx coiimifit ^ atquo
fic integtum aliud (cmeftre tranfegit. Vetura audita 6ma alterius hydropicx (non obfirma-
tx tamen ) a Meo Pr. finatx , illam defedionis fnx pccnitoit , atque adeo gemitus imo de ■
pedore ducens , Meum Pr.revocati fuis lactymis fuas Amicas eft deprecata. Accedit ille, g{
mifcllum nunc demiratur corpufeuluro monogaramum , cxfuGCuro , cxfsngne , fufpiriofuni,
anhelofum , temporibus coHapfis , naribus acutis , oculis concavis, cute arida-, fqualcnte,
furfurofa & intenta , colore lurido &nufq'>am vivaci , unguibus aduncis , viribus cafllm Si
elumbe, refpiratione frequenti, parva, molcfta , pulfu crebro , duro , exili, formicanti con¬
termino , appetitu proftrato , fiti iuexaufta , lingua ficca , parva , fcabra , voce vel faucibus
hxrente, vel gracili &incercifa;fudorib.&faliva nullis , urina parca, alvo nulla, (edinfi-
tnul tamen alvo tota. Sceletum effcMeus Pr. exclamat pelle contedum fcabra, fea machi-'
nam vocat ad humanam limilitudincm elBdam & arte motam, fed cui fit abdome vel ftim-
ne val to n :nco,diri in amplitudinem fufferdu atqidiftcnta,adeo quippe moles ejus incre-
vit,ut horrendum omniq; fide majus fpedaculumprxbeat, reliquum vero corpus tot diureti¬
cis, tothydrogogis exhauftum colliquefcit ,fubfidet atque ut ita dicam in nihilum redigitun
Gonvocat Meus Pr. Apollinis Myftas utvaftum illud abdomen contemplentur, «ontro-
dent atque compulfent prodigialiter contenturo, nulli coroprelTui cedens , fubrotundonij
xquale,SDon acuminatum, nullifque hincinde roonticulis extuberans umbilico projedo,
venis paffim turgidulis, amplis,nigticsntibus , cute (iibrubra, tenui , per!Becntc& crepan-
dx medix proxima. T antis profedo rerum in anguftiis , tamque deplorato rcrutii in flato,
heet conclamatum efTe judicaret Mens Pr. nihilominus fatius efie duxit aneeps experiri re¬
medium, quam nulhjm , & incertam falutem certa defperatione potiprctii habuit, atqjaded
ad extremum morbum extremum remedium propofuitsr«ejcasWo-« nempe, qua ceu anchora
fecra & ultimo falutis perfugio liceret uti. Tot certe Pedarios Senatores iftbxc fentemia,
quot Apollinis Symmyftas in cohfilium evocatos habuit : fed xgra imbelli Mattem exhor-
refeente illicitum fuit ad iftbxc atmaConfugifle.Re Igitur infeda, fuo relida eft fato mifella
dypnoicij& fxpius orthopnoica, ab omnibus tum eduliis , tum potulentis abhorrens, dul¬
ciori tameu Cerere recoda&gencrofi Baccho madente, ceu vitx propediem defiturx fo¬
mitibus u(k eft, atque fic querula , curtaraquefibiPxoniam, Artem traducens , ttimeftrd
complevit, fed extrema tandem xruranarum clauliila, qux toties felyis ejus oberraverat;
lamentabilem illum cIaufit.afredum,toiique AfelepiadarumfamiIix ,ut xternam ignotx
partis affcdx notam inulfit , ita & univerfo Medicorum choro memorabile dedit tari Hy¬
dropis fpecimen , de quo conticefeete nolim priufquam illud plenius adhuc arqu* plenius
dederim. M-J igitur ad Cadaver accingo, illo aperto obftupuere cunfri , rc fibi prius invila
& ioauditapecculfi.Incifis fiqaidem abdominis integumentis quinque communibus. Si ada-
fta fcaipelli cufpidein intimum albx linc-x decurfum , flatus primum eruperunt, una cum
felientibus aqais. MoxincifioncalteradeeulTatim fa&a , & leffarum partium angulis modp
eerevulfis fele dat iacohfpeftum ingens lacuna, feu lacus immanis qui longe latcque fe pan¬
dit Si ake penetratjftagnantequc muria,five (ero (aifo, ubique fcater. Vifus «ft prima fronre
vulgaris Afeites effe, ab aquis in abdominis alveo defidibus atque datariis, (^xfitumeft
hepar , utpoce in quod totius damtii culpa regereretur , (ed nulijualaa comparuitiafqne adeq
in iilud nufquam animadverfum eft Moxinteranea, mefenterium, pancreas, lienem Se renas
fe(e compteheofuros fibi (pondent,fed illorum nee vola nec veftigium exftat.Mirabundis fin-
gulis ad unum^ant comx, lingua hxrecfed novis animis aflumcis & propius admota mentis,
corporifque face omnis diCmtitur caligo atque luculenter id latentis vitii detegitur, fuifque
Cimmeriis c tenebris eruitur.Io apertam quippolueem protrahitur peritonxum intra fc du¬
plicatum Goncladcns atque cocreensftanquam coriaceus uter iinmanis) tantum iilud ftaghaa-
De Ventris Tumore. 455
ds tqax pondas. Singalis igitar attentius exploratis certo eettias {citam cft ingens illud
ftignum, { quantum quantum cft J totum effe a pcritona:o duplici, cujusinteriormembta-
na ab externa fibi naturaliter continua & mufculis epigafttii tranlverfis firmiter connexa
atque «onnata longe fecefferat, atque adeo faecum illum ingentem coriaceum efiSnxerati
qno,( velat utre ex denfiffimo corio rtxpap , nuUilque pervio & meabili pbris ) dira filharc
'tonus inundantis feri colluvies ita 'coercebatur, fuifque limitibus atque metis u{qac adeo
concludebatur , ut ejus omnis ne guttula quidem u'na in abdominis alveum aut IHlIare aut ir¬
repere potuerit. ‘ .
' Res tota ut aperta &con{picua foret, ferum fuitGleanthino exantlandam labore, tuao-
qucvitinm.alterumatque alterum latens pate&ftumeft. '
Primum quidem id ipfum eft quod.jam. attigi fcd luculentins patuit quam antea,totiUs enim
ambitus ille labri, five pelvis , fotmatusretat a p«ritona:o dupliei , cujus interior membrani
ab altera ftillantibuS aquis fenfim eompulfa fuerat introrfum, in abdomiaisfciiicetcavum,ar-
queadeo ex convexa concava fai3:a ftetat ad inftar vel marlupil j :vel lanei pilei no&urni du-
jjlicis, cujus pars interior dum invertitur & extrorfum pellitur , fiiperficieto fuam concavanl
mutat in convexa. Ambims autem ille protendebatur a pube ad diaphragmatis fornicem uni-
verfum , cui adhzfione ftrifta peritonaturo copulatur , & a regione lumbari finiftra ad lum-
barem dextram. Iftud deinceps cbfcrvare fuit, nimirum quod ficut uterus gravidatus*
quo pius increfoit eo plus infpiffefcit atque craffefeit, quoniam ejus fubftantia tota porb-
fa cft atque bibula & majoremtunc fanguinis & fpirituum copiam admimit , qtiibus turgef-
cat & intumeat , fpifliorque & eraflior paulatim evadat , donec poft partum repetitis vi¬
cibus , quafi totidem erugationibus omnem illam, qua affluebat atque tuiijebat, finguinis
molem per lochia expurget &exhautiat, ficque paulatim ad priftinam exiguitatem recur¬
rat.- Ita etiam peritonatumhle cernere fcit, non quidem porofom (faltem potis fero per-
Tiisl fcd fpiffiffimumdenfiffimumqueinftat corii bubuli, nullis unguibus, nulloque digito¬
rum tradu lacerabile.
Dignilfimum foret Medica difquifitionc problema , unde fpillitudiBem tantam nadum fit
peritOBzum , cum ex natura: prsefcripto ferica tela fit tenuius , hic autem quovis bubalin.
dotio dcnfius& fpiffius exiftit, ut in Hydrope Tulpiano lib.4. obC45.craffitudincm digiti an¬
nularis induerant duplices illa: peritonzi tunica:*
Adlubcfcerct praeterea in aquarum illatum tanti nci/^XTis , tanta:qne congeriei prima: vos
9rtus.inquircre : fed quia fiifiorcs jam fumus , quam modus exigit, lubet unice vifcerum reli¬
quorum hoc eodem in cadavere infequi pede prefTo. Refedo igitur & remoto vaftif-
fimo illo SC capaciffimo petitona:! fucco qui inftar fidelia: , aut hydrite, explebatur, fefe obtu¬
lerunt contemplanda vijcera , qua: profod® necfaburrata, nec tophacea , nec tattarea , nec
gypfca,nec calcaria, nec faxea futi fa:pc vifuntur in hydropicis ) confpeda funt , fcd duntaxat
vieta & vivacis expertia coloris , utpote matafmum paffa extremis pra:fertim vitae diebus,
quibus ab eduliis fere omnigenis abftinuit aegra, ne praefocationis metum fibi accerferet; nam
ftatim ac ventriculu vel minime diftendebat cibo, vel potu levioribus graviffimam dylfinoeam
perpetiebatur, ob majorem fcilicet diaphragmatis compreffu , ventriculo fefe fub diaphrag¬
matis fornice diftendente , atque adeo libera: refpiratioais organum iftiid moleftante, & fuis
in motibus conturbante & remorante; ne igitur graverctur ventrieulus vitellos ovorum fbr-
biles, & panem dulciarium bis Godum vino madidum affumfit, id enim tenuioris aEmenti
Ventriculum nufquam premit , fed confeftim lafteos in tubulos compellitur. 'Vifeera dein¬
de & ab ipfis tot affumtis medicaminibus non levem noxam pafla erant, nec leviter tot iftis
hydeagogis fuo orbata rorcunde nihil mirum fi color illorum maxime deflexerit a naturali,
liam , haud fccus ac hydragogamochlica morbofis & nimio fero turgidulis partibus perami¬
ca atque falutatia funt,ita profefto partibus fanis,nee luxuriante feto gravatis damnofa atque
deleteria funt,j8xta quotlianam experientiam Hippocratis oraculo confonam. Virginem
Satem illam fana habuifle vifccra, antequam moles aquarum ita increverit ut dyfpnocam SC
orthopnoeam ipfi pepererit, vel exeo liquet, quod ineunte morbo facie florente fuerit atque
wfca, quod vita: munia obiverit inculpate , quodftatis lunis menftrua paffa fit , quod nullis
fuerit vexata fymptomatis, uti fupra notavimas. Atque adeo coafequens eft aquarum coo-
ictiem natura & induftria paraeentefi exhauriendam foifle , antequam lethalis Orthopnoea,
nineftufqiie vifcerum ille marcor foerintinvefta. In illam quippe folertidremfVx;*'/^"
^grotantis falus inclinata recumbebat ; nulla enim pofiori machina, nullifque potioribus
hydrauUeis organis fentinam tantam licuiffetexficcaffc: fcd fie in fatis fuit ut falubertimuai
^ad Artis Machaonix przfidium citam, tutam & jucundam opem alias allatarum, pertinax
« raorofa atque r^daria virgo repudiaverit. 'Bx ttdtm emmuuiettune.
ftxiti Axitim. Tom.IL
■ft
O s s E K. r-'
Anacom.Prad.Lil)JlI.Se§:XXI, ^ .
■ ObS ERVATI-O • XLII. ' :
tlydro^s ifcirrhBf/irtiuoigltBdulciptriijn^
ANna Buofingetin annorum GirGitcr 17. mifelli:& paupercula, pravaque hinc viausi
done ula^in orphanotrophio labori quotidiano vacans, fzpius noftriqiimpIpravitoD^
lam, conquefta tum dc dolore circa fundum verirriculi, & fostore narium, adftahtibus vald
molefto; Suafiufum pulver, aperitiv. ptEpar.cumpurgante ex fpLfen.cum prunis decoS R *
4iithincad'priftinamopera;m.'©.io. jan. ifiSr.-quum vilitadtme Hebdomadaria ftnec
mur, zgra in kfto decubuit, de. ventris intumefeentia reaitente, appetitu' prolhnefc
artuuitf inferiorum tumore qualicunque conquefta-.- prtefetipra fuit mixtura per cochlear
ihmenda. Viribus deficientibus , maloque in pejusruenre, cardiaca propinata funt, ufl
qucdumatgra d; II. Februar. An. ejufd. fpiritum Creatori reddidit. ’ "
D. infequ. Cadaver aperuimus praifentib. Viris Clariff. D. D. Koiiig, D. Licent Speciero
& Dn. Ritzio Pharmacopola. Mufculis abdominis ex altero latere incifis, ad uique tt,en-
furas duas ichoris flavi fbbfetidi , ex cavitate abdominis vacuavimus, prorumpente ma-
-gna copia ichoris purulenti ex ore fimul & naribus: hinc iisdem ex oppefito latere remoti^
.epiploon putridum non tamen plane abfumptum cCmparuit : irite-ftina quoque non admo¬
dum infl ata erant , colon tamen colore flavo maxime tinflum : Hepar prafgrande Atis , a
parte cava lividum omnino oftendit veficulam felleam , bile crocea fubvifeida diftentam' in.^
tta cujus membranarumduplicaturam, prope duQum choledochum , corpus notavimus al¬
bicans , fcirrhofum. , quod difeiffum cum inflaremus, tunica exterior, quafi melleljpnmofo
turgida eflet , videbatur : Eidem hepatis cavo ar£tc fatis connedebatur feirrhus infignis , a
parte inferiore pancreatis, ubi hocinteftinum tenue lambit, enatus; parte vero gibba he-'
patis glandula: accuratiffime notari potuerunt , liquore rutilo parce admodum , & rcticule-
riter loca intermedia perreptante : Parte fui fuperiore pancreas magis erat incolume. Ven¬
triculus totus conciderat, propeque faujus Orificium fuperius, & abhinc fecundum mfophi-
gi &.fpina: longitudinem glandula: fcirrhofe , & parte nigricantes , majores & minores,
( fcrophulas dixifles internas j copibfz deprehenfa: fuat , Melcnrerium gelatina: fimile, iC
vafis Anguiferis albidis magis , quam rutilis donatum, Gelatina circa inteftina crafla tnanifc-'
ftiflime diftihgui potuit, ut & glandulx per eorundem tunicam tranfparcstes,Prope fpinam
mefentetii glandula: mitum in modum excreverant, fGirrhofiffimz, pugnum majorem ada:-
quautes , Incifione autem fadaj prodiit fubftantia albicans inifar febi concreti, Lien magnus
fatis, totufque corruptus, Renes fuccentutiati ad §iij. longi & gi. lati, intus cavi fucruntXcn
finifter in medio filTuram habuit infignem , qualem etiam in aliis jam obftrvavimus , vafa e-
mulgcntia in hunc inferebantur duplicata, non item in dextrum. Gaiterum uterque foit flac¬
cidus , Ovarium pauca ovula habuit , Venter medius ichore fuprad. refertas erat, Mediafti-
num autem fterno & diaphragmatiita adnatum , ut fcirrhos in ipfo diaphragmateaccufafles,'
thymusitidem.totuseratlcirrhofus. Pericardium craffum , multo fero turguit , Auriculz
cordis maxima:. Cor tamen minus pro ratione ztatis&ftatura: , Pulmones adaati eoftis,
sioa tamen puruleBti. leL Uceh Htrderusm ehfervttioBiiiis Anatomice- Frutiicit.
, Observatio XLIIL
Hydrops IX Rene dextre , materia calculefa efflete ^e. ,
IAcob Schvveitzer Ludi Magifter , cum ex cafu in iplnam dorfi , ad munia ordinaria obe¬
unda , paulo ineptior redditus eflet , a Dn. Curatoribus Nofbtrophiifufccptus , & per ali¬
quod temporis intervallum inifto luftcntatus fuit , vino cum potuit plus Atis indulgens, pri-
Hiam de quo apud nos conqueftus cft erat faucium ardor cum oris amore, quibus eam rs-
mediis convenientibus fatisfeciflemus , poft dc tumore Ventris ftnfim ingruente , querelas
movit, Ex loco priliino' in Eleemofynarium reseptus, heic remediis idoneis vacavft,
Przfcripcum fuit Apozenaa diureticum , quo Atis bene habuit ab initio , tumore autem ma¬
gis magifque ingravefeente , viribufque juxta profterni incipientibus, apozemati aquas car¬
diacas adj unximus , quorum Virtutem nihilominus morbi ferocia elufit.
MifetitoiisCadiyer cultro Abjecimus d.18. DcccmbriidyS. przfentibusVir.SRdff.K
' Pfzftantiff. D. Jacobo Hardeto,Scaf. &; D. Hicron. Zollicofcro Sangall. Mcd. D. & DM-
SpecEero B iCMed-t-ibfent.Jntegumentis qua propriis, qua communibus , cultro difeiflis , co¬
pia prorupifcquarumkgens, colore materiz chylofeturbidz , ad menfuras ufque cftoj
Epiploon liincle obtulit putredine eonAroptatu , Lien AirrhoAs plane cum pancreate
duriffimo. Hepar a fticu naturali & ipAm defeiverat', non aurem tantopere ut Lien Ve-
CcuA fel/is bile porracea admodum diftcnta.Mefentcrium non' admodum corruptum , aft
quin mareria- gypfci , qaa tea dcjiter luiiiinagiftti ia- «atit laxas commifliifa», per quas fetunj-fadle«iiidai
fetSus fait, hoie commodijEmam anfam dederit, datepoteft, liqaamns : de vafis veto-lyrophicBia
lt£H; vitio, quod eadem cooErmac , noa prorfus cerebro conrpieais:, quibus negoduro fac-leabibttre»
tejc&o : nec potuit daplicaiaquafi adione feci vacua- retnr , aoftea ex autopfia,. cerri quid diceie nondum
rionem piomovere Ren altet, cujus papillie amplo iadtmaMliotambiucaDti(fetcomcmiJiir«itidah
oie- hiantes ecquam fttenue illud fectevetir, probate-
Obsib.v'At.io XLIV.
Ex ferifMumpnit fhthifis ^ hjdrefSi
WT Itticlm Lucisvallenlis, ij. circiter annorum, ex orphanotrophio; nbi qaotidi*'
^ no vacabar labori , morbo periculofo decumbens , menfe Jbnib anno r6^7.inno-
^trophium , fanitatis , fi ita Deo placuerit , recuperanda: ergp ,- admiffus fiiti eam
tum temporis, adhuc cura: agrorum vacaremus , vidjmus a:grotum, facie ox- fubatra
pallcfcente, fiti vexatum intenft, pulfu prqditum celeri, debili & in^tjusli , dificul- '
tafe fpirandi prefliim , & de fputo (anguineo purulento , cum magna appetitus ptoftta-
fione, anxie Gonquerentem : folliciti tum h^rebamus, cum meliora cdoccrf » neque
ab egro , neque ab adftantibus potuefimus , utrum pleuritidem prqcedaheam'
paiTus fuerit, necne: Tandem verb cum. doloris pungitivi in latere,.,, fe veftigia
ulla unquam fenfiffe, negaret, coBtra- fputo cruento cum tulfi, quod jam purulentuni
evaferat , ab aliquo tempore vexari confeffus fueric , eucn ex. pcripaeujnoBla phthifi-
ciim jute arbitrati fuimus , hinc pt^feripes potionest vulneraria; cum deco&v pe&o-
rali antiphtif aliavc que S re efle vidcbintur.- Verum & hic , quod fieri Ibletj do-
fta prqvaluit arte malum » ?gto vit^ hujus mifcllq^ afflaionibus' feflb, (pititum GteatO-
tiliio reddente.
Antequam occafionem .cadaver lufttandi; arriperemus, placuit prius ab ExoeUc Or-f
phanotrophii tum temporis Medico ordinario feifeitari , quonam morbo primitat
ftus fuerit, & quqnam fymptomata, ipfi adhuc in orphanotrophio degenti, infcfta F?'
cipue effe coeperint , qui per alium nOs certiores reddidit , fc in mifcllo hoc corpore , jata*
dudum affcffionemfeorbuticam metuifle , jamque ab aliquot Icprimanis phthiffcumcnndciB
ai gt.ratumeflc: Quibus ita exploratis opcrife&onis. nos accinximus, linteamentif , qi“^
busdeaiertaos obvolvi honefksfuadct de Scriptura imperat, remoris, ventrem infimu»-
De Ventris Tumore^ 499
toffliiamonsnino/dsqattnecajgerconqucftasnnquam, neqac aos quidqnani in ipfo'
animadvertimus , contuiri-fiimus, unde ftatim ingentis feri copteldipicio meniem noftrani'
,eque ftuttra ccpit. Invofucris infimrventris cum eplploCr, qnod fabputridum erat, a-
biatis , dfeprdicridimus hepar prxternituralis omnino magnitu imis, parte cava corrup-
tam K una cum vcficula fcllca , qjar.utrin coetciis gelatinam referebat; fi)C=-.
cas tamen effluens fubater erat, & liviufculus , patumvfpumofus: in hypochond.. imidra
lienem deprehendimus tumidum,, dum ,, flaccidum ,. corrupmm- , & quo d interiorem,
fubftantiaas- nigtieante-m oronino; Piioeteas fub- ventriculo vidimus maximus , gia»-
iulis infignibus & duriufcnlis; fupcrbiehs. Mefenterium dbfcrvavimus gelarinofum pla¬
ne, maxime quoad' extremitates , quibus intelfina cingit : gclatinofus hic humor fere,
ini^oalium cellularum cxicriorem faciem circumdedit, iplamque roefcnterii fuffias-
tiam tantopere occupavit, ut diffieile ffleric, velvafi vulgo di(9:a mefer;terica , velquoA
plus eft glandulas detegere: In ipfa huius ventris capacitate ingens extitit (eri copia, quas:
iotegumentis difeiffis ,qua data porta fugani dare cepit , non tamen ita foetidum , uti in aliis
fpitabat odQtem •• Ca:icra hujus ventris fatis- lite habebant. Thoracis examen aggreffi, dii-
phragm-te feparato , roulrum aqitei humoris , ex thorace effluxit, neq e facile fcir pcricar-
diam a fterno , cui firmiter cohasrcbat , abfquc ruptione feparare; In pericardio aquam
' ^huc copiofam.reperimus , ^a: autem ruptione faaa,per viam Thoraci;, apertam ad in¬
feriora vergebat : Pulmonum lobus uterque putridas erat & corruptus , magis ramen
fibiftet quam dexter , uicrque preflus materiam reddebat purulentam. Itkm thidtm.
Observatio XLV.
A/mtome Adokfie}7tis hydropici
A Nuo 1^78. meflfe oftobri ir O" hanorrophio diem fuum obiit adolefcens annonim-
circitet xi nomine- Fu i ler, piofapia rufties oriundus, ex At thrididc Vr I magi Rhci ma-»
tifmo Afthmaticus & hydropicus fa&us.-hic referente Medico, tum temporis ordinario»,
per totuin vitae quod traxit curriculum , imbecillioris erat cor-fti iutionis ,• valetudinarius;
camque morbis cor.flitlar.s farpius : Thermas Rhcumatifmo jam inftftatus , Medico invito--
magis quam volente , in vifir , ex q tibus autein , fi non deterior , melior falcem n' n rediitt
hhic Empirici cujus generis GarnifiresS; •rSoalltas plure s hoc farculum ait , opem incautuj:
effligitavit, licet illam parum (alubrcra ‘enlcrit: iii orphanotrophium ahhoc redux , aliquoC
ante obitum feptimariis d.fy mpeomanibus aflhmatc & hydrope magis magi lq.-!e obrui cepit,'
donec tandem natura pugaz nimietate fatigata, animam adfuperiora adfpirantem Creatori
rtddit. . ^
Aperto cadavere , plurima occurrere memoratu digna. Ante omnia notare licuit ropi:m
tquatummultam , qua eximo, qua ex medio ventre, fiiniroo cum impetu, atqire hi-c diu-
tarniote erumpentem hinc apparebant vikera (vulgi aifuS’(ret Jicata(longe tnaximatHepati
nimirum Lien & Pancreas fed lcirthoia omnia, alia tamen magis alia minus: Ir, Melerterio,
not^tem labem (vel multam gelatinam) animadvertere non licuit, fccus ac aiiorum hy-
itopicotura cadaveribus Renes itidem magni fatis , nontamen duri: reddidit interna ho-
twnfubftantiapreffa materiam, quandam puri analogW ( quam gelatinofam &ifie arbitra-
mar ) Epiploon putrediae confumptum erat : Medius Venter difeiffus exhibuit Pulmones-
fterno- & coftis valide adhattentes ex utraque partecorruptos & putridos. Gor ve^b longe-
maximum, quale ac quantum portentum haaenns nec vidimus , nec apud alios leg^ff. mtmi-
aimus : Continebat illudiri circuitu poiliceso&odecim , longitudis e Ipithamam , & latitudi¬
ne digitos oao:( Hujus fubftantia intrinfcca fibrofa erat & carnofa, quz ipfi quoque pondus»
Rcit infigne. ) T otum cot ultra libras medicas tres pependiffe judicatum fuit uterque vens-
tticulus eum auriculis annexis fcatebat Concreta materia tenaci , feu polypis Si grumis, ftXr,-
' cipue autem finus dexter , equo hos plena manu haurire licuit.
eOnfeisacmraq; haroffl hillot!an]m,quq je orga- do fatis commosfirant : nec atbitramuc ad viTcemtu..
nis viralibus ac fpiritalibus in hydropicis no rato, nativum vkiuin, . — . » -
a^DafccBtia(modoqoemfupraderctiprin!us)uU«ios- corde mjgnojqoi volet, adeat Scpulchtetum Eicd
ptomora, & (ic.inaloium Iserna aoda fuit i roitumqoe lenti£Boncd /deo» ii
eft foi paturn e cavo thoracis , in Fuileiodii»ar.aire, :
Obsekvatio X.LVL /
Hydropis rari Hipria.
Rnatilfima matrona , Domina Geriovefa da Verney Lugdunenfis , Uxor Nobilis Vir} ■
Joan. Claudii Marccllini , DoSoris & Profeffotis medici Collegio Medd. Lugdun. •
Aggregati , annos tum nata xxxiii. cum-iefle , qucrum xx. in conjugio transegerat, -
quamvis neque puerperii , neque ve/«e7e-.uljius, toto illo temporis temporis iraSu
fcciffct periculum : Vitam interim iedeniariam agens, ac 5"“««.'» jugiter detenta: poft-
quam per duos ante menfes prattet propter , balneo aqux fluvialis ioicmpeftive , prorum¬
pentibus quippe tum (lato tempore nTixxm/itinan, fe immeiiiflet : coepit menfe Oftobri
ami i66y. animadvertere , tumoretn quendam in finiflto hypogaftrio lenlim iubnafei,
qui fefe poftea verfus hypogailrium dextrum propagavit , totumque fere fpatium , quod
ab ; umbilicali regione deorfum exporrigitur , occupavit. T umor autem ifte mediocri-
ter durus erat acanodynus cum tenfione: quz res aliis perfuafit, molam fubclTe, aliis
hydropem uterinum, aliis tumorem frigidum in mufculis altioribus abdominis conceptum.
Poft adhibita varia przfidia tam Chiriatrica quam Phatmaeurgica , ad Thermas Vichenfes ,
ablegatafuit , ut ibi aquas de Craticulae nomine diftas, actu calentes hauriret, & qui-
dem men^c Majo anni iddS- abs quarum limpharum ufu cantum abeft ut aliquid acci¬
peret emolumenti, ut potius, ab ipfis fc deterius habuifle , palam profefla fuerit. Quum
ergo pet annum integrum ab eo tempore domi hxfiflet, variaque, remedia incaiTurn tentaif-
fet , adeoqae ventrem indies magis ac magis intumefeere videret , menfe tandem Ju¬
nii anni ifiepi in animum induxit in Burgundia: Ducatum itet capeflere , ad pagum
quendam diftriftus Antiflidiorenfis , cui nomen Sencley , ut ibi Virum quendam cui
nomen /a rnar conveniret , quem fama vulgabat omnes afidaus p.n. cx fola Uroferpia
deprehendere, prartereaque medicamentis inftruflum effe ad contumaciores quosvis
morbos, caterisque Medicis infuperabiles eradicandos efficacibus , ita ur Magi potius
quam "Medici perfonam merito praeferret. Hujus itaque ardelionis remediis per dies xv.
fine ullo fruftu uia, Lutetiam Parifiotum fc contulit, ubi a compluribus tum Medi¬
cis , tum Chirurgis infpefta , qui quo confliAabatur affeSu hariolari , multo vero mi¬
nus petfanare 'potuerunt: Patifiis Lugdunum reveria cft xv. Dccemb. cjufdeBJ anni, gra¬
viore quam unquam alias infeftata valetudine ; abdomen, enim adeo turgidum evaferat , 1 1
neque ercfta ila re , neque decumbere poflet, neque fomnum capere, nequealvum, nili
clyllcrum adminiculo ,,, dejicere , quos etiam nonnifi a:gre admittebat; lotia pauca red¬
debat: xxUiiiriavcib quoi menfibus periodice utplutimum fluebant, minori tamen copia
quam lanitatis tempore. Per morbi deeurfum febris , nulla vel imnitMss vcl idque per¬
raro. Totum corpus mite colliqucfaaum as extenuatum. Quod vero apprime no¬
tari meterur, etiamfi iricra ventris inferioris capacitatem ingens fubeflet aquarum pro¬
ventus, neque femora, neque crura, neque pedes tumorem ullum unquam eoncepe-
lunt, cum reliquum corpus przter ventrem mire intabuiflet. Abdomen ipfius, <1“°^
ante iter Patificnfe, tumorem unicum proferebat ab umbilicali regione deorfum , etiam-
fi vel tunc fublefta rudimenta tumoris in hypochondrio dextro , proflo fptent, duos
tumores ab invicem diferetos poft reditum ab Urbe manifefte rpedandos exhibuit: unum
oblidentem univerfum hypochondrium dextrum, quique ad latitudinem tranfverforum-
fluum digitorum fupra coftas ipurias inequitabat , mollis atque flu^uans : alterum vero
oblidentem totam finiftri hypogaftrii regionem, qui renitentior aliquanto duriorque erat
hypochondriidexttitumore. Inter geminos hofce tumores obfervare erat interftitiam ’
quoddam vacuum , aut quafi fiilcom , quo ab invicem dirimebantur vacuum , aut quafi
De Ventris Tumore^ foi
Cjleum', q<K>ab inficem dirimebantur ad latitudinem. tranfeerfonji^ duum digitcrnnJi
"oodque proccBdcbatar oblique ab hypochondrio dextro, fiipra umbilicum pfqgrediendoi
Tcrfus pane aqualiculi fiaiftram. Duo ifti tumores ipcciem mantica quodaminiido effinge¬
bant , parte uttaque extrema propendula laburratz , parte vero intermedia quae cervici¬
bus imponitur, inani .Circa regionem Renis dextri tumor qisidam cirGumferiptes pbfervi-
batnr, atheromatis cujufdatB genium aemulans.Poft varias tam Medicorum quam Chuarg^
iamM>»«r“« ’ conclufum fuit , Paracentefin heie celebrandam , aliis cenfentibus inchoan-^
dam i tumore hypochondrii dextri , aliis a tumore hypogaftrii. A quo pofteriofe tandem
decretum ut inciperetur , propterea quod fi forte tumor fhperior communionem haberet
cum inferiore , huneipfum vacuefaciendo , alterum etiam illum eadem opera contingeret
«vacuari , ita ut nova apertione minime opus foret, Caufticus itaque lapillus , pifi unius
mole , admotus fuit regioni laterali medix hypogaftrii finiftri. Efchara fafta incifa fuit.
Poftmodum cannulam extremo ruopuEflata, admagnitadinempeunx , anfetini, longitu¬
dinis vero , trium tranfvcrfsrum digitotuBi, paratus fcit in capacitatem fubieaam introitusi
tuneque 6 veftigio prorupit aqua lixivii colore , & quidem tanto impetu , lit unico fere mo¬
mento duas fcutellas adimplevcriti Prima vice cduftx fuere g.xxi. & diverfis vicibus plus-
quam sxl. unc. Aqua primulum prodiit nltimis visibus limpida , fub finem vero emifla , albi¬
cans, mucilaghiis inftat vifeida , & caulium putridorum cdoreprxdita apparuit. Ex vulne¬
re manavit pus album , quod ex abfccflus intimo finu procedebat per paraeentefi inflia^
licet proficifei plerifquc putaretur ab externis incifionis oris. Tertia vel quarta die poft
apertionem, nihil amplius i aut nimium faltem aqux cx vulnere ipfo effluebat, eo quod
CannulsaliumCturafibi compararati neque amplius ad perpendiculum, quemadmodum
ab initio , vergebat , mucrone videlicet deorfum converfo , propter pondus infigne tumo¬
ris alterius in dextro hypoehondriocenfiftenris, qui mole quidem nullo.modo focirat di¬
minutus, exterum qui tum nonnihil , propter evaGuitionem aqux abdomine contentx;
fiipra quamprius innatabat , fubfederat. Atque hlC ipfe tumqr ia caufa erat, quod aqua non
aifiplius per aperturam effundebatur , eum vicem repaguli prxftar et', cmiffionem coercena
tis , etiamfi plufqaam fex pintx liquoris in abdothinis capacitate adhuc forent fuperftitssj
ficutpoft mortem in cadaveris apertione ad oculum patuit. Pofrq cum animadvettefetuf,
Bcgry quidem aqux amplius exftillare, confilium ecptum cft, fimilem apertioneto infth
tuendi in hypoehoiidtib dextro: qua ffffa, non minori impetu ac in priore paracemefi
'ptofiliit aqua, fednigra ■, hon fecus ac fi fuligo camini ' aqua' Cmplici diluta fuiffet. Mgra
autem mox languidior nonnihil evafit, & febris increvit ; preptercaqueea dieanOva eva-
«aatione fatius vifumfuitabftinete. Poftridie, evacuatio parca manudenuo tentara: Ter¬
tia die mortem oppetiit, Kal. vidcliset Mati , anni ifyb. hora fefquiquarta j)bmsrid.'annos
tum nata xxxvi. menfcsll. dies, xv. Eodem die hora noflis decima , cadaver adapertum
fuit,per Henricum Charavel Magiftrum Chirurgix Juratum,<oram Dominis Petro Garnief
Collegii medici Decano , Andrea Falconet , Medico.Rcgio , & Jbanne ds Rhodes, Doftore
mcd. Aggregato , nec non prxfentibus Antonio de la Forefti Philibertb (Tochaud & Anto^
nio VerdeletjMagiftris Chirurgix Juratis.-qua in cadaveris apertura feqtetia fuere deprehefa
Moxob obitu totum abdomen mitifice intumuit. Per feifluram primo locb inflictam iii
hypogaftrio pus effluebat. Per altetsm vero fecundo loce in hypochoadrib dextro fa&ajd
aqua nigra manabat.Romotis artificiofe abdominis integumenris,mHfcuIisiacperitonx0,ob-
via fiiit fifta ingens ampulla rotunda aqua nigra femiplena, duarum vel trium ipCus pinta¬
rum capax, cujus adhuc pinta usa prxfto erat: Hzc autem ampulla fuit mollis & figur^jqtia-
lis magna cueurbita rotunda, incumbens inteftinis pmnibus lateris dextri , hepati , atque re¬
gioni tcais dextii,qux omniaobutr.brabat.-hxcquc ipfi ampulla tumorem illum circumfCri-
ptum ad tfansveribrum duura digitorum latitudinem fupra fpurias eoftas emiflentem
effingebat. Huic ampullx ren dexter velut infitus inolusrat bafi fiia admodum la¬
ta j &.qui a fitu fuo naturali luxatus apparebat: qsin imo is. ipfe Ren erat, qui in
legioBc renis dextri, atheromatis fjrcciem felfo fpeaatoribus reprxfentabat; Et fine Ren
ifte molliculus erat, aquaquclitbpida gravidus, atque intra huneipfum latebat veCea aqua
plena, molefe figura, quales fuiat veficx qux-in corporibus occurrere foleat : Infupcr
Miam hydatides complures , fiugulx nucis juglandis mole , adnexx vifebantur ampullx
modo diffz.Rea finifter colliquefaaus erat ae fufus.Magna illa ampulia definebat in modum
utricularis tibix, inpartem dextram ffiperioremae lateralem corporis uterini. Ampulla
iftafublata, Hapar.quodfeirrhofitm exiftimabatur , nonnihil albidum ac decolor duntaxat
apparuit, nequaquam tamen admodum vitiatum in prbpria fubftantia. Lien fuo modo paris
erat fere conditionis acHcpar.Quo fit utcredibile fit. Hydropem quo detinebatur patiens^
oriundum potiusfuiffe a vitio renum debilium as labcfafforuo! , quam a vicio vel hepatis vel
liesis. EpiplooB (ubflavum erat ac pene confsmptum j iflfinto bypcgaftrio affixum Omnes
mefa-
J02 Anatom- PraS. Lib.UI.SeQ:. XXI.
XBefarziglan^ulrerantfcirrhofe. Pulmones otrique marcidi, aigrisqcc maculis rcfperS
. Cor parvum, atfanum.Hisperluftratis, adhypqgaftrinm perrcaum eft, ubitumor valde it
fignis comparuit, cujus tunica erat craffitiei digiti unius transverfi. Erat hic tumor inflratas
inteftinis, & offi f niftro ilium , ad longitudinem & latitudinem manus humana: : intra queat
tumorem , multam adhuc puris continebatar,pra:ter illud quod tam in abdominis capacita¬
tem effufamfucrat,quam quod per foramen paraccntcli eo loco faftum , eflSuierat Hic au¬
tem tumor definebat etiam in modum tibia: utricalaris,in partem finifttam fupetiorem ac la¬
teralem corporis matricis,Chitur^s initio adftantibus perfuadere nitebatur , ingentem am¬
pullam lateris dextri effe ipfummet uterumjalteram vero qua:in parte finiftra hypogaftrii fi-
ta erat,effe Veficam. Verum enimvero cum per totum morbi decurfura, nulla puris mdicia in
urinis obfervata fuiffent,h:ec res impulit adftantes,ut majori cum <^ifyU inveftigate fibi pro-
pQncrent,undenam duo ifti tumores ortum ducerentiquod ut melius nofccrctur, totus pudo¬
ris finus fa&o ab orificio externo initio,diffea:us fuit ad uterum ufijue , qui in paellabus & in
faeminis,qua: neque foetus, neque 'P'SCJi<ix.unfuirx ulla protulerunt, exiguus efle folet.Quaprop-
ter eum ad Uteri corpus deventam effet, quod mole Si figura pytuta noftratibus diaum fe¬
linum , atquabat, occurrit totum illud uteri corpus, fanum atque integram. Poftrcmo xmUa
cuneos fatis fupetque erudiit,duos hofce tumores procedere ex Gornubusuteti, quz vulgo
uteri T abz nuncupantut;unura fcilicet ex Tuba dextra, puta illum qui hypochondrium dm-
trum occupabat: alterum,exTuba finiftra, nimirum qui in hypogaftrib fedem fumferat. Qui
pofteriortumor, imam H^pogaftrii regionem obfederac,tam propter ptopti^ fubftanti^pou-
dus,quam propter materii , qua fcatebar, gravitatem , adeoque in fublime non evehebatur,
quemadmodum tumor Hypochondrii dextri, qui fupra aquas innatabat Przter enim aquam
illam , quz per duo foramina pertufione faSaprofilierac, plusquam fex pintz ipfius inventa
funt intra abdominis capacitatem adhuc teftagnaatcs. Per hacc porro Cadaveris teferatio-
-nem notari facile potuit,uttumque tumorem ope Cannulz probe perforatum ac penetratum
fiiifle.Etfane Tumor nterque pet fcftionemadminiftratam,perquc patens illae vulnus mate-
rieiintus contenta portionem evomuerat:imo decepti fueramus omnes,quoad materiam ex
tumore hypogaftrii eruSatam: Sum enim Puris plurimum pet vulnus infliSum profundere¬
tur , iftud ipfum fupputationi vulnerata partis perperam a nobis tribuebatur , cum debniffir-
mus illud apertioni interni abfceirus,unde unice ptomanabant,imputatc. 7</c»»f^f<j!f»dtt«*:;
•mmiciuioneMxulknti^.^onii? Atris.
Obsertatio Xtyil.
Hydrops ovArii mulieris i^c;
Rllftica quadraginta &quod excurrit annorum pauperculo ^ponderofo ener! feren¬
do affueta, ante triennium circiter doloremperfentifeere cepit, pone artieulatipncm
femoris finiftri eum ifehio, gravidamque juxta fe efle arbitrata fuit : deficientibus menftrais
idolorcs hi increbuerunt, cum femoris pedifque finiftri atrophia : Ab ifto tempore difficulter
incedere potuit, & nonbifi baculo fbftulta , qtiin imo , cum ob pauperiem mali rationem fe-
gnius habetet , dorfo amplius incumbere nequiit: Aa.1683. cum a Paftore loci rogaremut , ut
inifdlam hanc inviferemus , vidimus pedem finiftrum citra fenfum fere motumve graviter
intumuifle, manentibus undique digitorum veftigiis , zgraque de dolore enormi circitet
lumborum vertebras offis innominati regionem , eoque lancinante conqUerente , qui¬
bus acceffit, urinandi difficultas, ut non abfqnc dolore mingeret. Varia tum qua cxtetntf 1
ad lympha vifcidz lancinantis fplutioncia , qua interne ad ejufdcn) ferique fubfiftenris at¬
tenuationem & vacuationem praferipta remedia , fed abfque feliciore fucceffu'- tandem ad
fcarificationem in pede imo devenimus, qua multa aquarum copia edufttfuit, pesque to¬
tus detumuit : diu tamen hoe in ftatu non perftitit, quin fafia nova ftagnafione,«xferi cura
fenguine accedentis extravafetione, lymphaquc In feis vafis fubfiftentia , immane quantum
inturocfceret, cui fcatificatione profundiore nonfaltcmbie fed parte etiam fuperiorc itera¬
ta occurrimus, aquaque copiofiffime iterum edufta, non neglefHs interira Meffiis internis Si
externis: Fonticulus quoque pedi diSo inuftus , ceu ex quo aqua continuo manate poffint'
ans. 16^ +• mufculos femoris vaftes , tumor conficiebatur digitis cedens , Si folliculo
quafiinelufus, e quo ineifo manu Chirurgi materia primum viridis acerrima, indepifeio®
ovisfimilis, tandem ichorola foetens profluxit: fpecilloimmiflb ad inguen ufque pervenit
Chirurgus, ut de finu profundiore in cavum abdominis pergenteaon dubitaverimus: interea
injeSionibus certatum cx vulnerat, balfam. detergentib. aeputredini tefiftcntibus.- Parte in-
feriore,fcmoti magis ad¥erfa,tumor alius dcincepsprodiitinfignis,ut priore tantifper relifto,
ad hujus apertionemneceflirio progrediendam fuetit,qui apertus ichorem acerrimum fodit,
fimulque finam oftsndit,pone os Ifcbiumverfus factum Si lumborum vertebras pergentem.
AnatomPrafl:. Lib. HI. Seft.XXi
. De Ventris Tumore, joj
Slinua vafciilifueci nnttitii vc&tieii , unde eobuftios durior & ipiffidr reddebatur quam
peritonarum vcletiam duplicatum. Nee difficile admodum ffiit, aembranam iftam utri-
fonnom ab omnibus vicinis partibus fine ulla laceratipno liberare : praitcrquam a Tuba ute-
rifiniftra, cum qua continuitatem habere manifcfte conftitit j adde quod Ipecillo ffibtiliffi-
mo duftumlatis evidentem deprehendere Hcuir, ab ifta imi facci cavitate in ipfum ufqua
uteri corpus perviuni b qui ipfe nterps folito draffior erat , ac nonnihil fcirrhofus : unde con-
ieaari fas efl: , **" adeo vaftara nil aliud fuifl^j, quam Tuba: illius finiftn dilatationemi
cujus Tubs extremitas fimbriata tefticulum vel fi mavis, ovarium finiftrum amplexans ac ob¬
velans , initio quidem hydatidum quatuijdam iis in partibus non infrequentium tmfiinxsex-
cepit , quas ipias bydatidas nihil aliud effe quam vaforum lymphaticorum dilatarionesj
credibile eft. Ob&tvandum autem heie venit, 1. T umorem hunc pedetentim, fine fenfu do¬
loris j ac citra omnem inflammationem pullulafle ac incrernenta fortitum efie. II. Qaum-
auaior evaderet tunjor, segrani fua: Eycxia: partem demum amiflfle , neque tat^ vel
aturum vel femorum ullo turgoreaffedam fuifle, qualis in hyderis fubnafcentibus alias no-
tarifolet. III. Quodftatim a prima mali genefi feruin quoddam peraffiduam 'quffi exu-
dationem (-nequaquam vero per fluxum peclodicumlsV T“''y>'''<“'«<wexftillarit, & quidem
ferum ejufdem plane eoioris ,ae in cavitate ilia longe ampUffima ftagnabundffm. IViQaod
«ullo pravo odore prqdita erat materia illaftagnaos. Tcfticulus porro finifter,fiyeDva^mi
mole fua arquabat majufeulum gallina: orum, in quo hydatides namerofa:, fatis infignes pro¬
be diftina* apparebant , in unum veluti globum coada: , fed varia materia refert® , ali*
quidem liquore lymphatico limpido Sc glutinofo,alie rpagis concodo & albidiore. Teftica-
lus vero totus Tub® uterin® tuiiica vcftiebatur , qu® ipffim fuperius plane amiciebat, &
continebat, imo etiam per femipedisfpatium altius qaam fitus ipfius naturalis poftulabat.
Dextra fiteri tuba , ut &tcfticulus ejufdem latetis naturali plane modo vifebantur conftituta
Sacco illo ingente undique remoto, partes omnes abdominis comparuetont fatis bene con-
ftitut® , fed furfum a pr®dido utre propulf®. Pancreas ttmen perfede feitrhofum erat. In
exteriori abdominis regione obfervatum quoque hypogaftrii dextri partem verius os pubisj
inguen item dextrum pudendi totius dextram partem ; gangr®nofi affedas effe. Grus
'quoque dextrum , poftquam per ix. aut x. dies ante mortem quali e’if5oV intumaiffet , gan-
grzna eortepmm fuerat per quinque duntaxat aut fex ante obitum hotulas. Q^® parduni
dextrarum gangtznofis non aliunde profeda fuiffe videtur , quam apoBdcreimmaniprzdi-
di utris tantopere infarti , quod partes dextras forte magis comprimens , quam finiftras , li¬
berum nedtris vivifici appulfum ad partes illas intercipiebat , ut proinde pr® hujus ipfius de-
fcdu corruptionem fentire eoad® fuerint. Aperto thorace, pulmones toti nigri, propter
ptzgteffam phlogofin , animadverfi fuere ,quin & ad latus finifirumpleur® peftiaaeifer ag-
glutinati& adhzrenfcserant , ut fine laCcmtiojic.indc avelli mmime .potuerifitl vNec^^^^^
tum, cum Diaphragma ab utris fupra memqtatimufitata magnitudine ac fcEtura'^tam yloloo-
terfurfum verfus protuderetur , ut pr® anguto thoraci conciliata ,Iiberatis perquam motus,
fulmomm relinqueretur. Cor olisque fortes circum vino nullo £^ici>.iyis mxoAiejUgio-^kferebonti
Idem ibidem ex commuBicationecxcellentiffSpomi Patris.
Obseryatio. XLIX. ■
Hydrofs in quo heftr totum gUndulofam refertum, c^c^
HOmofult ztatisannorum aj, ,circimr,'militiahqc,5noppido fundus-inter cbifiades re¬
gias imdrbqmqomtaxefaf 'ex muItoSju® potu' jrcumoffieu^n lpfum''divagari
haudfincrct;ex'frigore quoque mali affedus. , dum ijo.du excubias agendas habuerat: luit
per aliquod tempus fub manu noftrorum midicotum 'j ex quorum cura etiarii tumores ipfius
quandoque remiforantiveruntamenpoftea obfervatum eft, methodum in aliis cumftudu
adhibitam ,hiG quidem haud fimilem habete lusccffum , tijmoribus penes eum at antea re-
vettentibus , adeo ut' nil fereconfilii fupeteffet , quira uE patacente fis : fieret qaam-iper*-
tionem ctfi 'valdi periculolam foreiudiearemus, cum obanni tcmpcftatem , rui^'u:ad igr».
tus perquam einaciatus effe t :'tamcn ut eandem inftitaeremus , ipfe' nds' fapiffime jS: mtxi-
tto fljidiofollicitabat , diiiB.obnimiam inflationem ne-iifi ledo quldem jacere abique mo-
leftia poflet, regulam i»qne Hippoctatis ficuti , qu® vult in cafu aneipitiprzftage remedium
«ceps quam nullum ; latius duximus curam tentare , qu® nude falcem poffibiKs effer, quam
ipfum «ett® mortis Cxpcdationi relinqucre,confenfu itaque ac ditedione medicorum ad-
eomiAMoimit Tom. IL Vu hibitis
dcmonUtaEcni
ftiruentes:, i
gioptiam figu
A P P E NDI X.
5©^ Anarom. Erad Lib-iil Sed XXI
hibins , parac^tcfislt me feara eftdic 14. 'Novembris nuper clapfi , cujus ojie ab i»ror
eduximus aes circiter fcxtaiios feu pintas liquoris ia'fi , ac pritetea' intra' quatridui tnpr^
simum, tantondcm.-aft mane dici Tequeutis mortem obiit ; cujus occafio; uri pcft diffe
aioncm«ppamii,ex patre fuerat mortificatio , quz ferotum ejus ac penem occupaverat'
Catterum operario ipfa perada fuerat ad mentem ac placituro medrcoium atque chitursol
rum ,qui ei adfliterant ; levaminis’ quoque aliquid exinde tum quidem fenferat zgto^;
apertoicadavere opinor me 24. cireitefaque menfuras ( quarts ) extraxiffe. Largam i^
peritooato habebat inflammationem : reliqUz omnes ejus partes intrinfec* non multuot
alterat^ apparebant , hepate excepto , quod ipfum nunc ddicribere adgrc.
Magnitudo e jus extraordinarii nihil habebar , quin potius folitb minor videbatur . verum
quod notatu maxime dignum fuit f cujufqne fimilem cafum vix unquam ab ullo authore ob-
fcivatumexiftimo ) haud parum quoque faciens ad confiimaBdam dodiffimi Malpighii opi-
nioncmjhoceft; confilkbat epar in concavis, convexis ac intiinfecis fiiipartibas e glan¬
dulis , quae una cum vafis totam cjusfubftantiam abfolvebant : is continebatur ichorfub fla-
vus quali tot eflenc puftulae , iifque , ut arbitror, pars humoris biliofi infoderat , tametfi alias
jecur inter glandulas confneturo fuum -ut rubicundum' haberet «olorem ; intra veficulan
fellis repetimus calculum mollem ac friabilem : przter ba:c ver.6 catteroqui nihil hac in
parte confideratione dignum offendimus. Sedio ha:c hepatis fada eft coram Medias
nofocomii noftri, D. Dtwkins & D. , ut &r D. Tjfon aliifque qurex curiofitate fpeda-
tores aderant, quos inter etiam adftabat Dn. Fthhtrn-, ut adeo, cum hafc tcftimonio tam
egregiorum judicum fulciantur ulterius nihil addendum mihi fit , quam quod cafus hio
ab omnibus illi dignus fiicrit judicatus, qui illuftri vcftra: fbcietaii rcprzfentatetut ; quod
proinde exvoto ipforum facere conatus fum , fperans hanc meam audaeiatn favorabiliter
exceptumiri &e. ExTrMftB. A»glicis^c»f. Decemhr.l6%^ fcribenteD.Brom.chirurgKfdmum
e-SecrtturiisitcittiUs Regit.
J^mhruusBydropiciis , fiveTeuthxeaque prebdMe reddttur Uyditides , fj^insi»
- merbidu cerfmhHSdamdUumebviastJfe ffecietn vermium, fe»
-• snindiumimferfeiterum.
NOn dicito , qain tpfa mox huius tentaminis rubrica Icdoti quadantenus Icropu-
Ium- injedura.i.;ejafque. iu.di,cio circa ea j^ /^qust in medium afierre molior j.c-of'
fendieulum ptatbitura; fit. Verum ne aut .ipfius fidei -imponerem; , aut per ea,
qui nunC; a me . prpfetenda funt , tUteriofi ejus' - inveftigatipm impeditnen^.
create» , J^enendum' duxi , hie modo tentaminis inftar exhiberL Quod fi iam veritati
eecuua cftiijb, patiicul^ipfamcon»- fibihi
in aliter quique quam fecundum peni
im, aut aliquid illi proximum ,iB
De Ventris Tumore,’ 5-07
ceo&na fuerint , aliorum pofthrc obfetvationibus confirmabunturi fin fecus affatim ju¬
vabit melius informari.
. Data rnihf uon ita. pridem opportunitate diffecandi gaielkm feu capram iadkam
yUcppoJbtfo allatam , plufcnlas in ea obfervavi Hydatides feu membranulas aqua limpida
plcaas^ magnitudine non minos , quam oblonga forma columbino ptopemodum ovo
j^nlas, qu* omento affixa: terebant; aliqua: etiam in pelvi inter veficam vrinatiam&
leftum. Hac proinde oGcafione oblata non leve me cepit defiderium , certiorem me,
quantum pote, reddendi foper fofpieionibus quibufdam , quas olim conceperam de
^smodi fi<-'^-'lr, aquofis feu Hydatidibus , in aliis animalibus ame fobinderepertis ,
ftilicet ex iis , quas tum quidem obfervare licuerat , in eam propendebam opinionem,
eas cflepeenliate genus iafeaaotum, in animalium corporibus genitum ; aft tam infigniter
diferepans ab aliis quibufeunque, qua: indidem exemta obfervare hadenus licuit, ut ni4
slenioresS uberiores oonfidcrationesaGcedctcnt, nequaquam auderem meis bifec circa
. fllis cogitationibus confidere.
Ratipnesverb , qua: in prrfens fufpicari me faciunt, eas effcinfeaa aut faltem illo-
lam emb«fones,aut ovas hec funt:
Ptimb , quod obfervavi eas exteriori quadam membrana velut matrice includi; tam
laxe quidemi , ut ea digitisffleis , vel cultello adaperta , interiOryefica lympham feromve
eantinens , nuspiam connexa aut affixa videretur , ftd inde ptolaberetur ptomtiffime,
liquorem interim fuutn jugitar abfque vel minima ejus effufionemclnfumfervans. Re¬
petita proinde hujus rei experimenta, in hujus aliorumque generum animantibus ha¬
bita, anfammihiprxbuerunt meditandi , quonam pafto fieri poflet , ut humor hicee
intra veficam intetiorem intraret , abfque ulla eohzfione cum extrinfeea iftam invol-
'^^Secund^, cum bine ipfas attentius, nudo licet ocnlo , confideraffem , adverti
hanc interiorem veficam collo quodam infiruffam effefeu corpore albo , refidua vefica
magis opaco & exiii protuberante ; ita tamen ut in ejus extremitate orificium quoddam
obfervare poffem , quod quidena ruro mihi videbatur enafei a retraffiooe cujufdam fax
partis introrfum faffa , per hoc itaqiK augurabar , polTc ipfam quafi per ofcnlum affu-
gere ferum e membrana exteriori , atque fic fuam veficam ftomachumve farci-
Terao autem hac in oprnioae.ulteriuSiinbi calcar addidit auxilium amici ffleiintimi,
Dn. Richdrdi vyMeri , quem nempe diffeaioni pt^fentem affiftcre volueram. Com¬
municatis ergo eimeis cogitatiorfibus , quod Hydatides ifta: peculiate infefliotum genus
efle poffent in animalium corporibus progenitum , propOfuimus nobis certius in no¬
tionem hanc inquirere : feft^ue ejus , quod paulo ante memini , obfervatione ; de¬
prehendimus collum iftud ( cura candela: admoveretur ) reveta motum habere , ac
modo protiudero fc , modo brevitK contrahere, cumque idem illud collum apetuifle-
mus , intus repetimus exiles duas fibras ex eo procedentes , ac fluftuantes intra liquo¬
rem. Quid vero fint rerum gemina: ha: fibr(j , id quidem pofirive edicere arduum eft:
ego interim aliis fuas relinquens conjeSutas , meas modo exhibebo. Scilicet, quod
vermis hicce fuum protrudendo collum , affugat ab exteriori membrana ( qua; ipfum
involuit 8£ vafis fanguineis inftruiffa eft ) humorem feu alimentum fuum , quod per ge¬
minas hafce fibras feu tubulos devehatur, intra ejus ftomachum feu veficam , iadeque,
prout expofeat occafio , rurfus difpenfari queat , pro nutriendo integro vermis cor¬
pore. Etenim fete inducor ut credam , veficam hancce nonnifi ftomachum ver¬
mis effc : quod quidem rationi minus a<berfari videbitur , fi confideraverimus in
aliquibus ittfeais , quam ptodigiofa amplitudine ftomachus polleat, proportione habita
ad alias corporis paries .• fic in hirudine obfervare datur non unum , fcd plus quam
viginti ventriculos j quorum alius in alium fe exonerant , percurrentes per univerfam
corporis longitudinem : & cum Malpighius de bombyc» annotaverit , p. 40. ipfum in¬
tra unius dici fpatium tantum devotate , quantum pondus totius corporis eius efficiat/
Sane hirudo vel unico paftn id longe excedit.
Alii fortean magis in eam propendebunt fententiam , ut autument, totum illud effe
Ibliimmodo ovum aut embryonem alius infefti , formam fiiam nondum plane nafli
AvMtumis Tom. il.
^o8 j^natom.Praa. Lib. III. SeO: XXL
iftamque vefioam cffc quafi amniom , extimam vero , qu* iftam includit , tnnkam
chorioB, ac fi quidem ullatenus tale quid perfefte detegere poffent, ipfe pariter eorum
opiniosi accederem. Veriim cum aliquo ab hinc tempore ovem lue corruptam diffecnif-
fcm , in caque talium Hydatidum plufculas ofFendiffem diverfij carum adapertis , non
potui nifi ftcuauram in eundis exafte eandem eblcrvare : aft dubio procul fi fecus res fc
habuiffet , in tali numero non potuiffet fieri quinaliquas inveniffem pcrfedionilua: propio-
Non poflam proinde quin ftatuam, Hydatides hafce efle fpeciem vermium feu infe-
dorum fui generis : & quando quidem tantam aqux copiam intra fe continent, quodque
communiter deprehenduntur in morbofis ovibus , hydropifi laborantibus ; idcirco nomen
illis tribuo lumbricorum hydropicorum; non tamen quod autumem, omnes illas cyfies,»
morbidis corporibus obvias.., mox tales efle ; in quibuidam ctenimobiervare haud valuUa-
lis modi collum fttuduramque partium, fcd nil nifivcficam tranlparentem lympha reple¬
tam : atque has egomet diverfi genetis efle arbitror. ^ ,
SicinfcEtnina aliqua quondamrgrota,athodienumvivente, mehotifque nunc quam
omni anteadz vitq tempore , fanitatis compote, ante hoc decennium circitcr;j.eum aperiri
feciflem latus dextrum paulo infra coftasfpurias, erupit inde multum aqux limpidx, fcd
quod maxime miratu dignum , una cum ea ingens Hydatidum copia, tanta quidem , ut a ptin-
cipio adfinem ufque,uti judicavirauSjbcnequingentx talismodi veficq prodierint: plerxqne
erant intcgcx,aqualimpidat.urgentes;aliarum vero, quq grandiores fucrant,quam pro prppor-.
tione orificii, tunicx erant diftuptxdn nulla tamen earum advertere collum potui, quamvis
folicitefeaamquifitipne:id quod credere me fecit, ipfes a prxfenti nolite fubjedo differen¬
tes exiftete.
Ejufdcm quoque cenfus funt , quas frequenter teperi intra ovariafeutefticulosmuliemm
ex hydrope defundlarum , quas quidem nonnifi pro ovulis inibi contentis habeo, qux fcilicet
per immodicum humorum afiluxum perfxpeintumefcunt admaguitudiaem tam ptodigio-
fam, ut aliquando plures liquoris congios (gallons) inde extraxerim i a. Paritet quod addu-.
citurin philofo. Ttanfaff-n. i88. de vefieulisaquofis intra vefieam urinariam repertis, eo¬
dem fpeftat : dum in earum nulla «ollum obfervatum fuit.
Id modo lubet adhuc addere, lumbricos hofce hydropicos rae nunquam non offendifle
partibus membranofis appeufos ( potius , quam corpori ullius vifccrum inolufos) utiomento
peritonxo extimifvc membranis diaphragma,ftomacham.jccuto,colQn,aliaVe intcftinayefti-
entibus. .
Ac fenc minus efl , cur miremur infolitam in hoc verme ftruauram , quandoquidem id
quod annotavi de lumbrico lato ( philof trans n. 147. p. ) non leviorem admirationem me¬
tetur, quamvis modo quadintenusdiverfo. imo cuicunque non deeil curioficas ad obler-
vandum interanea in vafto infe&orum regno, affatim macerix ubivis offendet pro excitan¬
da «dmiratione. D. ndutrdus Tyltjt Medie. Deet. & Regite Stciewis CeUegt ia TnafiSiliilt. dfh
glic. Meaf Mtrtiii6sl.
Jmtme Bernieftt ^ Afcitie*.
XEnodochium majus Regidmonti mihi obtulit vetulam hydrope extinflam.'
Umbilici protuberantia nos invitavit , ut cutem illico circumcideremus ; qua Ifiibjei
fliapinguedinelibetata, loco umbilici cmcrfitfecculus peculiaris , quem aperientes por¬
tione infigui omenti, caque iucorrupta inferaum vidimus, omphalo epiplocelen , umbilici
cx omento herniam qui conftitueratindagantes qua via omentum perrupiflet, fingulare fo¬
ramen ex peritonxo proteufo effotmatum offendimus ; cx hoc omnem illam omenti
partem iicebat educere, ,&pcridemin facculum turfos intrudere , cum extera liberum
effet omentum, nifi quod exigua ejus particula, intercedentibus fibris , margini foraminis
accreverat ;iftarum adeo firmum erat vinculum , ut ferro falcem cederer. Ligamenta eX
nmbjltoUbus f. n. erant impervia, uri in aliis adultis fieri amat.
VcotrisnlBS&iatellmaaqua exundabant , qua etiam tota cavims abdomin,is exub»-
rabata,
Mefe»-
De Ventris Tumore. fo^
iicCehtetvim quoqoe aqtieu fuleis ici dlTiram erat ^ ac ^luceceC > his iriValii vaforaiii
^''o^entum miBus pingue eric;pinguedo ycA qax meicnteriuni ofcfidebat aqneis ducibus
eratnvida atque irrigua ; aft qu^ tnufculos invcfticbat i i Lympha prorfus erat ijtimuUis , ue
tamen ad flavcdinem plus jufto inclinaret.
Hepar .nulla te, nifieqlpre flavis pundis ipfius iupctficiem pingentibus, fulpcauffi fe
reddcbat/indiflead veto Ntalpighiiienrentiam aliquid c^verb trahere advertiinas j quahdo
glandularum compagem hepar adftrmtilobulis enim ^biiucbebrUriantibus per totam pto^
flmditatem undique hepar effiftumerat. lideffi flavo colore a reliqua parte dircriminati
fcitthum quendam referebant , utut leyiufculum. Venanim porta: & porbrum biiiatioruui
fcdem hi racemi invafcrant; botrioidei, nullo ciiile longiori aUt pcdunciiioi fed punftalis
five glandulis parvulo mterVallodisjundis unice ihflgncs. , , ]
Vcfica fcllis minime turgida ; Cervice ejus inclinante , cholidpchicus Communis reSi
linea poribiliariioontinuatiocomparcbat.apertacerviceplures ruga: , iex circiter , ibep-
riebatut valvulas s qua: craffiotem ftylum morabantur» rubtiliorl pwterlabente. Bilis preltd
forcius folliculo , quamvis.adeo fpifla non cflct , lentb tamen effluebat i tinxerat & omenti
&bepatis partem flavedine. Fundi interior tunica reticulatum opus » quali ffleie ventricu¬
lus ruminantium cornigerorum , » exprimebat: Potus biliarius in duos lamoi
fub hepatis parenchymate difccdebat. , '
Lien patviis palmani vix lohgitudine & latitudine zquans , rhomboidei figuti , fatis CH
fidus, & natura: rcfpondens»
Renibus aderat pinguedo i Situs finiftri altior.
Capiula; atrabilariz i oblong* penna: craffitiem vix arqijantcs : duftum intus notabilehi
monftrabint nullum , coha:tcntibuS arae lateribus , utuc quaUfcunque alveoli lignumexflt-
ret ', atro humore lineam quandam in mediis effotmante.
. Reliqua naturae valcum retinebant falcem quod pancreas grandinofa duritie : dudui Vir-
fiingiano ftylus immifliis , per foramen choiidochici in duodenum exibat , a quo tamen vef^
fus pancreaticum ftilo penetrare erat impoflibilc.
Cor vallum cratjdigitos tranfvctfos fex 8£ ultralatuin : concreto ianguine j npn itein po¬
lypo veatrisun erant oppletU
Pulmpjies fpeciofi ,quod texturam, quam ex facie- externa, erat legere » ad bfrlpighii-
mentem adumbrarent egregie. Marmorea ibi finge lineamenta in quibus vario duSuuni
ufu, hinc inde centra (ita Plinius duritiem in marrnore clavo fimiiem appellitat j Si infini¬
tos circinnos natucz effinxit ingenium ; iftum in modum turoidps pulmones difcucrentes
fengainci delineafant lubuliinfiiiitis ambagibus deerrantibus rivis ^ ad dtternulas quafdatn
certis intervallis Si figuris contendentibus ; quod ipfum tanto illuftriptcm przbebat «on-.-
Ipeflum, quanto faturi magis coloris far guis per vafa cxtanuora tranfmicaret.
. Vteri vagina abfquc rugis erat 5 orifidum denfinfcujo corpore hians.
Teftium fpccies notatu digna, quod exterior anfraaucforumduduuiq implicatas undiquo
exponeret feries, quales inflatis fpermaticis in Epididymidibus mafeuiprum cft obtinete: dif-
fedi vero anftafens iaccaflaum variifque rugis cendeafaiath monlirabant tunicam albam*
leliqao corpore carneo felidoi
Memorabiles quoque . Tubz fallopiana: impetviz prerfus five ccEci ligamenti inflat euitro-.
dividendas,. Fimbriatum five foliaceum ornamentum in carneas glebulas exiguas eoaect.
feratjOrificium vero ipfum in globofum caput coaluerat ab utroque latere hinc Indcvefieu-
lisdivctfe magnitudinis limpidis. , ; .
510 Anatom- Praa.Lib.lII.Seft. XXL
mis fais extremitadbiis diqoiA effiin Jere , mihi aliis neg^ pnlmoBcs notis five maculis nigiicanribns efle
expciimentis conibtjfaltem id- notatu dignum judi- infignitos,nifi nicodana: ddefiari fbeiint ftmo.
eavi , quod pct injeffiones aliquando tato leticula- iS. Rugas deletas vaginsc , otifidum ntcti dcnfiai
tam fpedem fundo veficz condliaveiim^Tnro in S hians hydropis vitio.
hac noSta cancellatum illhuc opus fuit p. n. ? Cora 17. Anfradus veto teftinm tunica: j nefdo aoquid
obfttuiftis potis biliatiis , qua data poid meiebilcm aliud velint quim qubd diUindia in feminarum tefti
oportebat. . - bus occurrant Corpora quod ovarium vulgo nun»
, 12.- Non hepatis folnm , fed&aUomm vifcemm andit,inquo ova coUpcanmt,EpididymidibusiCar.
jrfecantium.obfttnSionem conferre ad Alcitas ge- neum veto ipfis teftibhsvrtilibostefpqndeat:' quando
nctationeni; e. g. pancreatis. igitUt ova generare tunica ne(dvit.qnandbfangnini5
15., An Cordis amplitudo Caloris debilis index.? fundantia ab Afdte in Cavitate ventris abfumpta,
14. An melior ponio fanguinis ad fupetiota con^ evanuit Ufusovatij;, an veto atrati fenili illa debetur
tendit, tel^aquofo&fecnieno) partibus inferiori- facies.?' .
busiifta Atillotelis dl lententia ,& pulmones in hac i&. Sed quid de ovis fiveveficujis ad tubam Faf.
noftta illud adllruunt. , Ciim in reliquo Corpore lopianam,e^que caecam, vatia ma^tu^dedifpeti'
aquofus ptotCts elfet fanguis.? Cs.Annatufaehfecft fiveproviderttiijtlvehcceffiias,
ly. Ex Pulmonum data deiineatione,fotte illuftrati utpenfet diarum partium damna e-abula itaque c8'
poliunt lligmataHippoctati in pulmonibus pida: in iliis loreis extra tubam,quandointelliumdiaa tonicj
Medicinte Phyfiologicsctd. att. ferofum femen muliebre fecemete minus .potuit; o,
ao;i8j. prolixius commendamt,iContcndenS:ftigmata ^uoL BbUipp. Hartmnmu Dt.
illa fpumofaS.N. atque ita cotrigendam efle Leiaio- c»r.u.a&ai4. “
nem d^fiaVsennon ucFo'es in <econora.iif$>dkvoCura
0»SE'R.VATio LI.
Amiome.Afcitici.
E odem ann6,xenoaoehium minus, fubutbanum , vetulam quandam, parili motbi genere
ene£lam,fecandam exhibuit,Exe.D.J**7f^w, Collega &amico candidiflimo, AnSore, qui.
eandem mecum ad umbilicum Linea alba exiguo foramine perforata ( qiiod ego facilius
Accommodius duco, quamadmufculos tranfverfos viam faeetc> multum aqua; exibat , Lo* ;
tura: Carnium fimiliscitrainligncm faetorem. 7
- Abdoinine aperte> Intcftin* aqpar plena, marcido colore contabuerant.
Singularis omenti fpecies quippe pinguedine omni confumpta nccmcmbraaa:Vefti? i
gliim nifi‘adGoion 8C vehfrlculufij ,-iiIudque exile admodum reliquum feit : majore autem
vafa fanguinca omenti y'fnriicuros aferfimos , - vel Bsagis Cruorem in craffa ffla nialc coh*-.
hasrcntiididtiaam , non intertexta ulla alia compage, decuilatim hinc illine , magnis intet-
vallis, iateftiaairrctientemoboculos-ponebant. -
Hepar illiebfcirrhum manifefto prpdebat,afpetnm ad tadum, eminentibus alicubi,etitm;
tumoribus fiavedinc bilis infeftis' , in diffeftb evidentitiis hoc erat videre,quod & majores, ■
Acdcnfiores , grandines flavefeentes totum oeeupaffent : quippe cum fangumi tin&uri.:
quod effet imbutam , vix Linearum tenuiffimariim intercurrentium quantitate conlpice-
-■ Su mmitate orbiculari , & crepidine fihiftra: partis , totum diaphragmati erat adnatunt'
porta: umiiquc in fima,globotum rotundiorum in modum protuberabant. • ' i
Prztetquam quod omenti & hepatis illa erat peffiraa facies-, nCc reliqu* partes Labei
eSrebant. Vcfica fcllis turgida, diflcfta aterrimam efiFudit bilem, craflam & male fluidam,
qualis fanguinis fex fubfidens in ftbrfljus malignis , fibris diflblutis: Rob Cetiforum nigro"
tum gtaeno&m dixiflcs,qubd'eolore'a:que& conliftenfia referebat.- -;
Lienis externa tunica ctafla , pullularum liibalbidarum numero plures dabat tumore?*
inferior fubftantia jufto licet folidior- notabilem tamen Seirthum oftendeb^ minima.
Species ejus Angularis renes a:mulata , recedentibus introrfuntin quafdani, Cavitates
Vafis. ■ ■ ^
Pancreas fblito durius grandinofiim..' ' -
■ Renum-Gommunis membrana putris mucofa , deficiente pinguedine-} l^va tamen
fttbftantiL . .
' Pulmo libnuhrs fibris ,'iedintegris LoBis undique 'coaluerat , cum diaphragmate , cum.
plcurajCumpcriGardio. , _ . _ >
Pericardium aqua defticutum,jufl:o Cral!ius, diaphragmati revindum ampliffimnmeltor;
- In quA Cor adeo v^umiit latitudine &longitudi6efaperaret bovinum maximum,
CrafCtie cedebat , quod qiiafi comprefli planior , non zque globo feryyfAw! , turbinato
ctone,figura;c^erct}ilIo , quod ab Exe,Xerchringio in ipicilegio Anatomico delinealiun,
4gmptisV^'f qua:& huieprzter iftam. molem erant capaciffima J duplo longius &>-
tius,uci Chairta , cui imprefferamus ian^iineuia Tabeihe Kerchringiana; admo^iiquido des
mouftravi^ extera Qibifportentoikbfmencabat. ■
j - ' . • Prxtet
De Ventris Tumorei
macum yifsofum-m fhndo uteri , ptztsr orificiuni patulum, p
niaSjfigura.utriufquc telticali erat mirabilis , cict pati modqac in illa altera,fiiniculi albi
pluribus an&aftibus' utrumque ihveftierant. Gulctum adnaovens iuveni tunicam incralTatani
& induratam an&adus exhibuiffe , nullo du£hi nullibi obvio j- reliqua pars major tcftioulo-
rum, carnea, foli'da,liuic tunica: inclufaiin altero cavernulam ex qua lefta aqua limpidaprd-
filiit, continebat. j . . ; . .
MErcehatTus is fiiif iaifatis VidKsiiaAnff ifiSOi liadnf.januat. ifto dcfunSuiinbfbip. Oltii
pertotum corpus utut quam deyiflinie ttrmgefctur cUltrb, cuticulam folam pene^
ttantcacie.,guttascxudabatlimpidastj oniiqueaquajpirincs parnes inundante , ut ipfius rivi
mufculorum compagem quoque dividetienti qui {pecies earniumoculis eriperetur.-quemad-
dum violentis & urgentibus injeSionibus aqua.vi4duSa-aliquando omnes textura fibras
udas atque pellucidas reddit, ut aliud quidvis , quam hoc ipfum corpus crederes ; Cc & in
noftro miuutiffimis vafis lympha 'diftfenti^ Inddiique i mufenii glacialem quafi exhibebant
aquarn.-eadem fabies erat pinguei'nis ,gswm aliquod>yel gluten pellucidum noviflime con¬
cretum a:mulans , intercurrente minimas particulas 'aqua, qua: alibi cavernulas repleverat,
venziautcmpinguedigfcjsqnpd fe^^tiai|iffet aati^afm, nihil aderar : penis tumidus, cot-
^ribus ncCTofis tranl^eatibus •• • Gmi fsrqto; ac eeftibu? nil tale acciderat.
-i^Ad lineamatbam apertoabdomine,, pprifiima lympha maguacopia exibat; inteftina idem
thnauiaiinvalerac : cflecsHnjexae,pcnn* gnlerina: etalfirie, longirudine digitgcircumflcxum.
il OineptimcmbtanampEa:fentem jfiioquepfficio , tegendo pgttds inteftinas , fongentem
offcndim£ffiiT.vemmvalaiUamfolumperpp5'.ebaBt,nullaintcttexta pinguedine;
'■ PancrcSibngit i. nlB^jduorum dimotum franiveriorma craffitie , gibbofum-abuna , ab
^teta.fiffli^"; (olidum ,'‘^‘riufi:ulumj,' grandinofiim ; ejus duftum ex gibbofa parte per tu¬
nicas Suos iraiilvetlbsSigrfoVin duodenum 'defccndentein ,(iacr6ciliaflecnri (iimus.
■ jn hep.ate-.vero nullum virium ; magnicndlne , colore , fubftantia fanum refetebat , neque
^ccandoaubilidulo inq^ylmus Velfi^liHm ,- vei'aqub(am veiicnlam ullibi aniinadvet-
^US. ' . u ; . . - V-u 4- , . eolido-;
JI2 Anatdm. Prad Lib.llISed. XXI.
Colidochieitsainemdaaasfedificaetn^bnit, negando vUm ad intcllinum, licet ex
xefica fcllis ftilum eo coharemor adigere ; iizc ipfa veto a labe non erat immunis uti necdu-
aasjqaodtanicacraffiffimaconilarent ,ut bilis per Illam pallida compareret qux effu&
erigaa quantitate ; juftum tainen retinuerat ccloremi
Lien omni carebat notaiRhomboides , colore ex nigto albisante, Iparfb {ubczruleo.
Renes eattera (ani, feddeftituti adipe.
Thoracem diffecanti tetertimus halitus feriebat nares, pulmonibus alloquin refte feh».
H'.-
Cordis autem illico mirabilis obtutus , quippe pinguedine propter vafa & orificia in gei*,
tinam transformata, dilucidas, gummofas ,tremulasque illas partes Gonfpicieodas dabat-
neqie tamen ad contaftom aut compreffionem degener ifte adeps diffluebat, fed folidiot
firmiter fatis coharrebat; ventriculorum dextro incifo polypum > ex fanguioe diluto contex-
tum. €arnis telam cam emote congelatam , columellarum radicibus affixam inharrere vi¬
dimus, Sefta autem caute vena cava cum arteria pulmonali, eandem carneam textutant
di varicatam memorata valaoGcupaffeobfetvavimus, atque ex ntraque i uln^ longa frufta
extraximus , h* ilte furte qua: a:g mm excruciarunt, ut femper de ruptura cordis in dex¬
tro latere conqueftusfaerit perdite: Infiniftto ventriculo nihil quicquam hujus oceuriit,iftnd
tamen alieni oftendit, quodmole carnis non exuperaret dextrum'; Cavitate pra:t'erea ejus
minime ad ima penetrante, mitrales valvulz pulmonalis venx nec digiti minoris latitudine
a fondo dillabant.
~ ic coUigimt quod i. Aaafaccz proprium no- cordis omnium in hoc opere nobilifiiniz cedaac, nc-
- is competit : hanc graphici ante ccfleeft.
. zus 2.dc dmt.iign,c.i, 4. Cordis enim deficiena calor, id cft frigas, au;
i. Non omnem hydropem ex jecoris vitio oriri; do fanguinc dominari nefeiens, fecit at vifcolitas pe-
cujasEic.D.Sca!tctus(inobferv.i48.Ephem.gcrm. lypi eiiftetet & circuitus fanguinis , poriffioiom ia
AaOi 4.8C y. ) rationes & exemplo affert : & defruite pulmonibus, vafrs obffruftis , impeditetur , qch abt
videtur Galemaidc nat.fac.c.8,ecttam fpecicmhydro- que dubio evenit . uc ncc lympha ita peii pulmofie»
pis , qui illzfo hepate contingat ; nempe quz ex toto libcte commeatit ; qu* ,cum neque per tefpititioiiji
corporis habita immodice refrigerato; atqui in taU turbatum Miniffciium ptomptd expitatetot , nimS
hydropis genete , inquit . ncc aliud vifens ullum, nec copii dudura Thoracicum ingteffa cft } accedente
jecur feit tho cft affe&um : Etafifftatus contra ea per- etiam errore in dista , potu nimio epqne tenui,
peruo cx jecoris fcittho, nec alia ratione ulla hydro- 5. An quispet acidam &Alcali hoc phaaomenon
pem freti exiftimavit; modo Galenus hanc mentem reddet. manifeftius , tcnter.pcrme Icet; bilis defe-
Etofiffiaco non affinxerit , quippe quem caioethes &ttm qHifpiam forte arguat.Cum pauca illa exiftetii/
infatiabile tenuit cavillandi viros , quos in illulhi rei fettunde hic defedus i', nonne itidem reducendus sd
litetatia: loco noverat , cfle pofitos , hofque fotos fibi defeSura caloris in corde qui ex vitio materi* capiti
advetfarioa coaftituir, ut tanto major cx ttiumphatif uhdclococit. •/tSdJvarejansx»''”''!
sdipfum cediteeglotia : dolendum fani quodiffein- 6, Galenus x.<ie Plac.H pp Et piatoi>,qaodonlliit
vidis.affus indigna smaiatione pleraque Erudiciffi- Cor morderi fcnfcritraft hic uofter fummum fenfit
motum fetipta intetvetterit. Cordolium ex quo inteUigi poteft , qnando agtoii
3. Dum hujus hydropis primam caqfamex fangni- - cordis rapturam, admorfionem, aut cortofionem que-
ficationis defeSu provenite Gilen. L. c.l. afferit , non tuntut, quomodo fubinttinte ftngniDe,nec fpatium
obftante quod jecur illibatum, Adtaftea ab ipfqextot- inveniente, indeque adeo cordis & vaffitum latera,
fit confeffionem ingenuam contra hepatis fanguifica- qaitms poffis infixa . lancinante , accedente pult^
tior.e.n quamvj; hxc adrio fasguificacio , fit ex illis, num difficili obfcquiq , dolor immanis miieies affli;
qua Gvacis .inagoa emphafi dicantur' , '{ubi gar. ’ “ ' / ' ' , . ■
una Si altera aut aliae plutcs ptiuiquara cxccllehtiffi- 7, Trilpius ad l.t. obf.taed. 27. polypum ia taifco
ma aaioexiftitcttDobtdincaBtecedoHtjJ tamen bm- Cordis veatticulo, ab hocnon abludentem.exlcnlpl
mes reliqua aftienes partium fiingnificatisniiinfct- curavit, /dem iisdssr,
yiemes, uti&.qua heparisfunc, dcfccaado.,a&q&i . , . , - o
1 , ObsertsltiW" Lllt : -
^Bitome-Bjdre^e itari txtixB*. .
Ontigit , ut puerperi poft fecuhdints iJuUa fuccedereat lochia:, aec faagsihffi
V^risfivefanieiprolicito fluore ;nec Ulla vi medieamentonuB pofte»'uc -nicnft““ ptodi-
fciiti impetrari potuit. Defiinfto marfto cum a partii ifto utchis in majorem fubinde excref-
ceret molem molamfegcftateperfaafa ; fecundas huptias cumfartoiciniit.exhisfibireoifr
diam fpohdeBS.-fed loagSaliterevcqicitBmorille.ccpit incrementa , & labrotuin pudendi
ncccffithvdrop5;uti-pugoi magnitudine difl:cnta-& p'ellucentia in defunda eompaiucre."
conquefti toties de fufeeationcKftrangulationci<»tcra fana: tnunia obiit, cum cibum»
.appetierit , digeflerit & concoxerit , alvo infuper obfcquentc : tandem febri languida , oinj
ftrangulationis vcl fuffocationis metu perpetuo confliftans , vita eodem anno 1^0, M-
Abdomen achirurgo, loco quo pluribus mos cft.incifum ad mhfculostranfvetf^nii^.
tata iauiei q iidca emiferat at tamen adhucdum tufgcfccrei, huDd Bmbilid'cohfpcan;^nM
»er6 exiguo fotamiaefangai
nieo&ra exire fecimus.
ac oummufculos -& pi
De V entris T umore^
fauguinem pnculeotum eum aqua conu
more. yij
aqua commixtum, fceddum medii cadi
pbragma u^ue fe excendcate , ut & hepar ventriculus , JSt J_icn , atintet
tunica cocca nofte^ffent involuta &:fepulta ; neque enim toto abdomine aperto quicq
pr^tet hanc tunicam contineri primus obtutus ferebat, quippe qua penitus fuccindum.
cum amplitudine fua inanem abdominis cavitatem mentiretur.
Corii es cunSa muco inquinaram infiipcr ,& contemplationi vcl diducta iam tunica
ipfum integmm cum renibus & portione inteltim recti eduximus ; quo fatto demum in
anca, uteri mole (uprefla & ad anguftias rcdafta , abluta in confpeaum prodiere ; omen
renumque nulla pinguedine : caiterum in utera quod maxime mirabantur fpeftatore
it paries rntetgerinus,qu6 fatis craffo divifus cellulas duas formarat, altera capaciori , id
e aejui oiifiiis eodem foramine exmrbari nequibat , cum & alter loculus incidendus fiieri
lerla uteri tunica multas rugas intus exhibebat , qua: complicata: Ipecies cotyledonum i
ibafdam locis fallebant ; vatiis aliis membranofis laciniis hinc inde laquearium infta
nfurgentibus. '
Ubi autem domi otiosi indagabamus , qui aqua & fanguis fubftitiffent', nec ftilo nec fli
, nec injeftibne , nec ullo alio adminiculo , qua: ad vulvam duxiflet, viam invenimus ; ot
ium uteri in folidum ligamentum impervium dcgencratat; hujuique lateribus incumbi
nt carnea: quardam glebula: , teftium credo fimulachra vitiata ; alia enim corpufeui3,qu
.rum imagines przfcntaffent, non dabatur concernere. •
Ariatom.Prad. Lit). HI. S^d.XXI.
foit confpiccre , eonjeSut» faadct , haj cuartftis le- liem iiiieiii:
Mttme hyire^e & moli uteri i^
ANno i6So.menf.Decenibr.uxor auriga: tumido ventre partim taflui renitente, partim
cedenteyam aiitc puerperiu, a quo annus elapiiis erat dextris hypochondriis pondus fe
(enfifle,& lieeta partUjlochia probe fuccefliflent,nihiIomiaus fatale illud onus ipfam haSenuS
gravaffe querebaturanxie.Cajtera fana,nifi-qubd proeidentia Btetimaloacceffioneth fecetar,
ventriculus optime expetiit j bene concoxit , nulla naufei; fakem quodabimpletiohe,quafi
gravius premendo , dolor affligeret ; incidere ereda potuit , longior autem viaj delad^do,
& anhelitumdiffleilem reddendo, luffocandoquej ipfam , ceu gravidam , affecit i mentes
interea rite & larga copia fluxerant, nulla urinz difficultate ; accidit autem ut levi lapfu
corrueret, tertio antcqnamvita defungeretur die, exin dolores intendi, qui cumangoreK
fuflbcatione perpetua animam emigrare coegerunt.
Anatomeraonftravit abdominis mufculosf.n.nifiqubd extenflone uteri graeihbtes ele
fent.
‘ Reaequqquc fe habebat pinguedo
Peritongo divifo liquor exiliit non foetidus ,fed nec turbulentus , flmpidusi dilutum
ianguinem referebat: cujus ubi magna pars effl.uxerat , tumens uterus adhucduur omflem
implebat cavitatem , compluribus ligamentis ad peritona;um Si diaphragma revin,
Sus.
In tunica uteri, ubi cafusiplamalliletat, lligillatio fc prodidit, diffupto e regione peri-
fonam.
Omnia inteftina & vifcera in hac quoque uterus obvelarat j ultra hepar itidem fc exteri'
detat, utut non ita fortiter ibi effetadffriaus; hepar, lien , ventriculus, renes cunfta mi¬
nime fqualebant , cum muco aut putrilagine non effettt obdufta j faltem omentum aberat
renefque omni deftituebantur pinguedine.
Suprema parte , qua veatticulo Si hepad incumbebat liberior uterus , mola dextrum latus
occuparat.
VagioB
De Ventris Tumore. * fiy
Vagina uteri fiycyB!Ta,inTCtIk cum orificij parte ex pudendi labiis dependens promine-
bativetum atcraSo collo, prarcidimns uterum cum mola, ulteriori demonftrationi illum aC-
fervances.
Atque leqrenti anno Anatomicarues rerum ftudiofis eundem expoliiimus non uno , fci
emino 6orporc;alterum mirius.quod cum collo uteri ceiuerebat, atque patulo latis forami-
pe in hoc exibat, ovi anfetini magnitudine, fexque digitos craflum ; cujus litus minus erat
naturalis , quod non medium inter inteftinum &veficam , fed ad alterum latus propendc-
ler, declinante parte fuperioti, fundo fciiicct uteri, finifttotfum; neque figura hujus erat Cn.
fed detorta , cum piriformem natura intcndiflct , recedentibus quibuflam anfraSifabs ad
aliam quamvis fgecicm deerrabat. -
Ubi orificio tubulum iaferui,diftendi corpus minus uteri, in quantum Crafiities permit¬
tebas; idem Gum injeSione experirer, aqua tcfiliit; fcilicet nec flatos, nec injeftio viam inve-.
aiebat, quE in majus corpus uteri.qiio cum continentur conncftebatur, contenderet.
Diflecins minorem uterum fecundum longitudinem vcrfus orificium , plurimorum vafo-
rara irifigniorum 6ccurrebant veflrigia , liquore tamen in hypogaftrica injefto , non ia hunc
uterum idem exbner*batur,lcd pra:tctveftus ad fuperiora aiccndebat.
Nempe ad majus corpus, utcrimajoris nomine quod veniat, excurrebant, & per illud va¬
riis tamis fe extendebant •• qnod ipfis inflatis non foluua infignes rami difpetfi comparereat,
fed & ad molam progreflus pateret , una infigniori , qu* digitum minorem amplitudine ex¬
cipiebat in difle^Is moleoulis, ex quibus fixta mola conflabat, manifeftos motus coneitante;
injeiftioBibus idem reddebatur evidcmiffioJuip.
Funium minoris uteri, caecum , & corpus majus uteri, intctflitium quoddatiidiftinguebat
colli aemuluni , quod vel uti ifthmushzcc.orpora committebat; Conflabat autem ex Liga¬
mentis duobus araiffime compadHs , quorum in cornua abinde divilotum expanfio majoris
uteri cfFormarat corpus; rotunda partim erant hasc ligamenta limbo Iciliccc externo , qud
criflq uttinque corpus , uteri majoris circumibant partim erant lata , quod expania tunicam
quafi conftituerent ; haecque ipfayafa illuc commeantia excipiebantur , teque ac memorata
vena capaciffima. Ligamenta veto rotunda concifa pratter exilia Si psmeiffima vafe nullum
alium dudarnoftendebant notabilem , per quem ad majpfls uteri ventrem flatus aut liquor
immitti potuiflet. .
Difibrcbat autem corpus uteri majorisab iilo minoris aon folura alveo , qui oQiavam par¬
tem tonnaeS. Cadi capere potis crat;fcd & laciniis , quibus ab extra petflonxo alligabatur,
cihh alterius fuperficies exterior ptorfus teVis eflet; majoris tunica diaphragmatis ctaffitiem
adzquabat, alicubi paulum fupcrabat,fed ut non accederet ad illam majoris.Intus majorem
exafperabent piares hinc inde rugx.vclfegmcBM, pendulae trium qoatuorve digitorum ttanf-
Terforum,plus minus , latitudine ; -fufpenfis quoque hinc illinc filamentis vagis ; minori vero
littllamtus afpctitas, cum mucus,quairs intefl5horura,ipfum obleverat ?
1 Mola in majori utero non protfus cbntiricbatut licet primo obtutu tota ab illo contegi
videretur , fed fummo agglutinata quafi fimdo, ex illo hepar & ventriculum ptolpiciebant;
qua parte tanquam peopria tunica lajvi erat involuta, Si libera jacebat, nullo viaeulo vifeeri-
bus alligata rimantique accuratius , exftante linea notabili ia confinio uteri majoris totius
mofi lingulatis -tunica cognita , qua tamen ligamentorum uteri majoris membtanisinnexa
concreverat, parteniqueab eifdem cinfta erat;quod ladniacbmplures ex membrarus recur¬
rentibus eonftahtesjbunc locum hiatibus quafi & aBtriafive Cellulis plufculis dividerent.
.. jtadem mo\x propria tunica non unius modi erat , altera, qua: extra uteri ligamenta emi¬
nebat,', etafliori & continua , altera veto, qui utero majoji obvelabatur , tenuipri & multis
fegmentis fciflaaut difiunfti , eum fingulariter innumeris quafi valvulis tenuiffimis fcmicit-
in;venis paffim',aut alia figura ludcntibus,pra:diaa eflet, profpcaantibus ex eif¬
dem vario vultu ^bleeulis.:-.
. NBqqeehim una erat qua: videbatur mola, alia corpufcula globofa,qux jure moleculas di¬
xeris , fetam cateryitim conficiebant , quemadmodum acinorum globulos uyx eorpus ex-
ttueteGontHcmut.fcxeentas cjufinodifiiiflet numerare quztamenarae adeo counexx tex-
tnrafubtiliifimaram .tunicarum fibi mutub-adha:rcbaBt,ut impofljblle eflet unam ab alia libe¬
rare integram citra dilaecrationcmtunieataffl. -
Hori unias modi itant moleculz; fi) magnitudo variabat, aliis ovum coinmbinum acce¬
dentibus, aiiis fuparantibus, alus minoribus , aliis minimis, fi; variabant & contenta; radono
Mloiis quidem , quod aliis is' flavus,Bliis nigci: , aliis dilutus aqueus Sic. ratione confiftcntiz,
^od alia: Sc quidemplerzque illarum vifeofum ac lentum ad modum albuminis , alia: infpif-
«mm leviufcule, aiia: limpidum & liquidum protfus funderent, cuni quardam incifz rupta
'elut ycfieula cum impetu aquam ejaeularentut ; ratione corporum;^m ali* folo tumore,
««alasmolecuUs prztetea cflentprargnantcs , ultra centum in quadam deprehendimus
«r^tnoojrapifotBCB magnitudin® [3] variabat denique figura, eum aUaf globofe effenr ro¬
tundi-
Anatom.praS, Lib.UL SeS.XXI.
tunditatis , ali* ovalis &c: (4J variabant & pra:tenfe valvula: ,■ cura aliis plures , aliis paucio-*
res , aliis nulla: effcnt appofita:.
Vifcoficas raatcrte indomita erat, ncc cbSioni cedens, cum aqua: quafdam inieciffemas
fervida: ; eadem prohibebat omnia accuratius lufttare , quibus duabus liquores admolecui
las proxime abitent, qua: origines valvularum, &c.
iqucbat mola foeta corpore luo cucurbitam minorem', pepoaem grandiorem fuperaba^
ponderis iafignis.
Ad uterum minorem non procul i fimdi extremo , altcrojateretcftis infignis,figut4 renis
oblongi,vcl daftyli ftuftus majoris, duos articulos digitilongus, fotis albus, intus unas atqne
altetas fovens veficulas aquo&s , exteroquin mfcmbrancz & forme ligamentofe naturx,iiifl
quod in medio carneam offenderemus particulam , qua: diffciia , admodum contrafix etu-
menx , crifpacum flavum oliendebat corpus , quale glaudulofiun in vaccarum tcftibus : iiuig
ex altero latere refpondebat teftis , qui vix cerafum minus magnitudine xquabat, quem
Buda carnis five glandulx portiuncula dabat, nulli ftipaturaligamentofis corporibus. ..
: Ia tubas Fallopianas inquifivi folioito , fed fruftra ; ligamentofx enimfubftiatixinteifita
pinguedo omnia obduxerat , nullo in confpeftum dudu prodeunte pervio .Circa teftem uii-
Borem quidemobfervabatur, quod tubam abumbearee, fed ut ad illam non pateret via jli.
gamento lato etiam ad hunc tellem quadamtenus confpicuo , noa item rotundo.
Hic colligere eft,qnb(l i. Hippocrates 1. dc moib. it. CaBfaautem ptocidentixuteri qaoalorificiiiin,
mulier.c.85.fJ. fi aqaa interens in uietisnafca- uti Aretsus diftingnit, hic mihi vidcinr, quod mna
De Ventris Tumore j
. qnod h*c fata Bil Bili ovifotmia Ann. XL Episemcr. Gstffl- qnoiJ pleni
exinde Gcaafio accedet pondus, ftacuemi c.5. de mu- doarinam imeidi.m luxuriaic : quidni & acidorum?
giaam mulieies purgati s.n.five ut plurimum. D.thiIipfiitJiuiil>usH4rtm(>mi^Ephemerid.Gtmtni^
I9k ReaeExcJ>ejerusinfcolioadobfertat.CXIV. urum Ains.^.Deuir.n,
ANaorumetaccircitcrLII, habitior, quadratajftatura:, Spiritu vini geherofilfimo pet
vitam deleaatusjCum alii ipfum pulmonis ulcere , autheaica, laborare credidiC-
fent, qu6d tufficula per intervalla infettaretur, ut tamen refpiraret libere; ititer cztera de
obftruaionc alvi & urina: ftillicidio eonqueftus; cum per XlV. feptimanas decUbuilTct,
bidui) antequam moreretur me acciri juffit; aft ex maximo ventriculi tumore, qui taaui
cederet , Afcitcn demonftravi , nulla fpefaiutis reliqua.
Ineifo abdomine nullam Anafarcam live interoutem deprehendi pinguedine mufculo-
tum falva.
Peritonato autem pertusd aqua eui inteftina innatabant , prorumpebat , puta , nifi quod
fubflavefcerct parumper , cxtlnS^uralanguinis, miniiiie fetida ; 'guftantibus difcipulis fub-
filfi fiiit faporis.
Pinguedo omenti fcirrhola, grandinibus majoribus quafi coalita , laciniofis estrcmis
fflatginibus, veluc di&upti fuiflent pr* tumore, iplumomcnti corpus curtum,pcnlabat erat-
fitie brevitatem.
Gtandiuofa quoque & fixa erat pinguedo qua mefenterium luxuriabat, in tantum ut
Soneti Anutm. Tojsl.11. -Xx omnes
5 Ankom.Pra&. Lib.lII.S ed. XXL
omnes glandulas obtegeret. ...
Neque renum adeps ab hoG vitio erat intaSus. Quem infupet aquz alluvio inquj
•Ventriculus & inteftina aqua repletaj, pellucida erant ; ea:cum Ipithama: longiiudine f
n. intra os ileum dextrilatetis j GoloS: reao compluribus infignibus lobis adippfis pagi
adha:rentibus.
Renes ipfi jufto duriores, ieirrhiiuipieionem injiciebant. •' . . ■
Vefica prorfiis inanis , membranas collapfas exhibebat , non nifi ex fitudignofeenda
Pancreatis infolitafpecies j laceratis limbis propchdulis , triquetra figura erat tubcrofum
totumque in fcirrhum obriguerat?
• Hepatis vatius colorfparfo pallore fcirrhum illieo prodebat , quii n tantum omnia fua fe¬
cerat, ut rubri eoioris in fangaineo vifeere vix fupereffetveftigium, vel ad extremas oras
Vis mali fc dxtenderat, unde adeo verfus diaphragma fe receperatae fi magno cum conatu a
quoquam fiiffum fnifletattraaum , illi grave aTaein'Gcm.bens. - ■ ,
Vefica felUs fuo liquore turgida, oVum gallinaceum tDagna,non tinxerat vicini^ hepa¬
tis aiit inteftinorum ; aperta elFundebat liquidam fatis & flavam bilem i digito vero inferto,
inquifiturusin caleulum , verfus cyfticum duSum , in multa granula groflSufcula incidi, qu(>
Tum aliquot centena erat eximere, aterrithiper exteriorem fuperficiem coloris, folidiufi-nia,
non nifi difficulter conterenda , contrita oftendebant, qua effient origine nata , flavcdinc
, digitorum apices inficiente : harrebant illo quo cyfticus cxit loco , iftum duftutn obturantia
ut bilis nonhaberet commeatum liberum- /
Lien parvus , Rhomboides , nullo fcitthi indicia, colore {blito ex livido purpuralcentc,
quatuot ferine digitorum tranfverlbrum longitudine & latitudine 5 & craffitie ne quidem
Ex pericardio nulla effluxit aqua 5 cordis utroque ventriculo iahguincm dilutum, tan¬
tum non aqueum fundente, ficu f. n. verfus finiftrum , latitudine palmz;
Pulmones lividi , intercurrente fanguine , minus elati , flaccefeebant.
t. •■T^Vfliculs caufa ab onete hepatis diaphtagtna
JL impolito, atceffienda. - '"'-
De Ventris Tumore, jip
^phoria fytnpo de (pina eeryiaa, & fueco iridis noiiratis, eorredis aquarum aromaticarum
^^te, hydrops penis evanuit, abdominis tumore quoque aliquantum fubfidente; nonta-
Bicn medicamentorum vires vi morbi c^ugnandz erant iatisjCum per tres feptimanas url-
nam ex atro fufeam reddiderat, ftillantibus aliquando c naribus paucis guttis fanguineis,
deficientibus concoaionis & fomni fuppetiis , paucis antequam defungeretur diebus tenaci
pituita &uces aggravante, vomitu diffieUinoau debilitatus, puri &nguinis copia, quz fey-
phum impterct,illo quo obiit die,efiufa,placide Anno 16S6M. April. animam exhalavit. Per
morbi tempus tuflicula ipfi minusfuitmolcfta.
Perforato abdomine piares aqua: cruenta: menfura: «itta ullum fa:torem, effluxere. Ven¬
triculo Sc inteftinis humore inferffis atque exuberantibus.
Omenti nulla pinguedo f. n. fed membrana luridis grandinofis granulis divulfa difrupta-
qoejdenfa & cuttasnifi ubi in fihiftro latere ofcheocclen cbatexucrachic enim proceffum pe¬
ritonei dilatatum eum vafis preparantibus ingrediens, tenui lacinia porrefta : cum Epididy¬
mide teftis illius coaluerat firmiter; tcftifqaehae lacinia apprehenia cum proceffu ex fcioio
cxttafai poterat integer.
Glandule ad inteftina aut mefenterium fcitrholic non obfervate memorabiles.
Hepar totum albicans, qque in gibba ae fima parte, fidi portis quoque rigidis;non extende¬
rat crepidiaem ad finiftrum hypochondrium,nudo ventriculo : ad diaphragma refupinum Sc
coatraAum quodammodomeutiquam tamen arae huic adfaerebat.
Veficula fcUis,ovi magnitudine, diftenta, ex albo marmorea , dcnla, tucica , incifa puram
lympham nullafiavcdiae cinaam, quin potius laaefcentem magna copia effundebat ; ex illa
verfus eyftieum duaum digitum extendenti obvia durities lapidea, atque prarcifo duffu cal¬
culus incurvus «ervicem arae occludens afpcr,a:gre aduaus intcger,candicans,gypfeus,pr5-
ter caput , quo rubebat.
Pancreas durum.
Durus quoque Lien, punais albicantibus in diffcaofcirrhi initia prodentibus; extera
£ n.compofitus. ^ ;
Renum dexter tumidus & vaftus, hepati ptefie adftriaus.
Anatom.PraS.Lib.Ul.Sea.XXI,
gaanem declivi cervice propcnEonem notat.
la. Ofchcocpipiocclcm icrou ex omento herniam,
cur mededna nefiat aliquando niii ferro tollere ,hsc
docet hiiloriaj non minus eadem finiilram epiploce^
cclcm frcqucnriorcm comprobat.
13. Tufljcula non gravis foic nollro^quod diaphra-
.gma & hepatis gibbum intercapedine jafta diftarcnt. ptis vafis
14. Maculas-per toti^ (^rpus fparCeex . °
)ngelamf efflorefeere corpus fecit.*
.5. Urina fui . . inquis jam ven*ca« Tat at
latis uretericis fibrillis.j di^ modo. *
i6. Srillx narium &nguine=,cx paudtate
rgcneioC. “
«gorgitans Canguis nt.'
18. Nullus nctorertifledte cadavere, id quod
Observatio LVII.
De Omento mirabili hydre[ici.
Militi hydi-opko in tantum excrevit abdomen, uteireumferentia appifiam lineam de¬
cies oaies,pofl:quam per fuperarer.
Cumque tandem fummam obiret diem, fcftionifubjeci , ubi aperto abdominecirca um¬
bilicum, ftatiin exiliit aqua fubflava ad 40. menfuras Rhenanas r Lc. 160. librarum medicina¬
lium pondus, adeo ut omnia vifcera licet falvaaquK innatarent, excepto omento, quod mul¬
ta mUIena millia glandularum divctfa: magnitudinis,(evi ad inftar in fe continebat , ita eriam
ut racematim nonnulla: prominerent inftar bottyos. D. Ioh. BanUl Gejerushfhemer. Germtak.
J^ecur.ij. Arin.il.' ,
Observatio LVIII.
intejlino celo mirum in modum i flatibus diflenfo , hydropem afeiten mentiente, -
deque liene Jphacelato & corrupto.
A Lebat quondam Reverendiffimus ac gratiofus Dominus 1. E, Baro dcBrabpcfc, Eccle-
qua: hieeftjCathcdralis Decanus, Elcaorifque Colonienfis in noftto- Epifeopam
Vicarius digniffimus, hominem fimplicem , de ftatu mentis dejeaum facctiifqae tidiculum,
nihil quoad viftum ac amiftum deficiebat , fcd omnia neecffaria ex folita commifetationc ac
gratia Reverendiffimi domini largiter exhibebantur. Hic chm feptein , ni fallor, abhinc an¬
nis morbo obiiffct , noftra: focietatis ^lus , collega mihi amicilEmus , falutaribhs remediis
multis tum temporis hic loci ftbvcniens me invitabat , incifioni cadaveris at adeflem. Ce¬
leritate, qua poteram, cum advolarem inque sonfpeaum intumefeentia ventris inferioris
five abdominis veniret, hydrope utricularia hocce corpus laborafle exiftimavi , uhdepto in¬
formatione Chirurgi, ut neceffitate urgente paracentefia rite inftituere poflet defignato haic
operationi loco idoneo coque perforato cannulam intrufimus , ex qua vix daa; vel tres guttz
feri fanguinc permixti premanarunt; qui finifter operationis eventus fecit , ut fententlam ex¬
templo mutarem, illumque ,qucm ex errore (morbi namque curfus , eum curz non przfiiif-
fem, ignotus mihi erat J ante afciticum judicaram , jam tympania afFeftum fuiCfc, fulpicarer,
quam opinionem fubfequens difledtib confirmavit. Remotis enim abdominis integumentis
uter quafi globofus mire a flatibus expanfus cum impetu profiliebat , primoque intuitu nihil
ferme de ca:tcrls inteftinorum partibus vidimus , ita namque iilefuperiorem abdominis re¬
gionem vaftafua mole adimpleverat. Hune igitur globum flatulentum, dum accuratius feru-
taremur, admirandi an& dabatur, praefertim, cum Iplam , quz fafto fub epate flexu tranfver-
fim fub fundo ventriculipergit, inteftihi coli portionem tam intense dilatatam eum ptodur
xifle, reliqua vero inteffina fana ac Ita extenuata conlpkcremus , ut flatus , qui'in iliis forl^
commorari potuiflent , ad diftum divetforium quafi omnes tefugifle viderentur; A nimia di-
ftenSone tunica exterior in nonnullis locis rupturam gangrznamque minabatur, pettufo
-hocee globo flatus tcterrlmum odorem redolentes cumque fibilo cgredlentes tdmm con¬
clave foedo foEtore inficiebant. Cadaver ulterius perluftrantts cztera vifcera deprehendi¬
mus fana excepto iierie fphace!ato,putrido ac nigra amurca diffluente.Ex didis luce meridia¬
na clarius patet, I. non, utiWillifius docet, infpedionem anatomicam poft obitum vixquio-
.quam magis in Cadaveribus a Tympania, quam ab afcite defundorum detegere, cui afferto
& aliorum obfervationes , quas ex variis authotibus Bonetns Anatom. prad.Ub. 3 fed. il-
■ congefficjrcclamant. II. ex lienis vitio hunc morbum prbpullulare pofle , quod , uti confir¬
mant quodammodo ea , qua: Antonius dc Pozzis obf 30. Mifeellahl cur. Anu. 167+. Nicol.
Tulp. obferv. lib.x. eap.35. & alij poftcrlcati reliquerunt , fie etiato nos non adeb a veritate ab
errare pumvimus, nifi in przfenti cafii Tympanitis caufam in Ipienem corruptum conjicere¬
mus, ftante fcilicet illa opinione, qua exccllentiff. Bohnius progyinnafm.aS. p.m. 150. Audot
des EfliisdAnatomieflifcoursdix neufviemecdm Malpighiofundionem lienis bili in epate fo;
cernendzminiftrari fuftiaent:hac igitur prfpcdita facile patet, bilem ratione tu quantitatis tu
qualitatis in inteftinis finefuo fmftrata fuiffc,hincq; reliquos jufto acriores humores excitatis
enormibus fermecationibus flatuu generationi uberiori occafione pr;;buiffe. Hoc rctu ft»W»
' De Ventns TumorcC; j-if
ance adpandenda flatibus via abdome cu intelHno tamc&Srb acu perforare licitum lit,q‘uaii^
qnam param difficulcaris huic operationi obflare i plurimaquc hodie Batavorum lumina ad
hanc inclinare videam , fcnitinio tamen ulceriori curiolorum cam relinqu o. i>. ioh. par,
yecht.M^hemer,Germanic, Decur,ij.Ann,'n.
QVamvis acu cympaniricoram abdomen cum ia^ sgromm frufim pubebirac \ non oinni plane direnmi^
tetlino niracfacio perforaji pof& ,.finc praden- incommodo. vacanti,fic cxponi^cmo aon vider.
tanco rnbCccarurx. mortis peticulb ,hau<i dubitem. Si vero medicamentis , humorum iiiam dyfctafiani
cum & majori violentia. Imo & latiori cum didflionc cmendanribus rccMiva huic obicem tone poni pofTcj
inflida nccftinis vulnera haud effe fimpliciter lethajia, qms regerat , iifdcm edam , fine piintea: iftins atU
tot obfervariones Medicorum ciariflTmotum confit- minicu£o,morbumpmfligari,atque’itaflacuumub&*
iBcnci fi tame morbi ifiiascaufamperpend^us^num, riorcmjcucrarioncin, prioribus ippntc.fenfim exin*
perferam euiafibi medicus hinc fponclcrcqaeat,mul- tcftinis' dirparentibus i prxcavcri pofe , (cquerctiir;
tum hxrco:five enim ab hamoru,biIis nempe ac 1^- Hic aiuem cum per pundurajh iftaffi extenfio fibra-r
plisc,a naturali fua temperie leccdentiam.vitiofa effer- lum nullatenus auferatut ^ quin-ab uricarirhac ratione^
verccntiaoriamr,fivecumcIari(n;Th.yViUifiprea:.2. magis ^iritibus , pertinacior potius 'edidere qucacj
pharmac.rati ■iLC.4.lyn)pha nervea vifeiodom reddita fenitrancam efle hanc^meddam iacilepatefcit.Hieron;'
ipiritus animales , fibras iriteftinorum nerveas majori Fabricius ab Aquapendente equidem tra^ dc chiiug.
impem ingicffos,ibi qoafi irrcdrf,ficq; fibras inflare & operat. Cum quo 'cti^ facit D. Scunerms lib. y.intti-.
cxtcnderc,quatum dein fpatium humor in eo conten- tut. mcd. part.r. Se^ z eap y. npn tantum afeiti , fcd
tusjinq; vapores v cl flatus rarefaf^us impleat , ftatucre aliis edam hydropis fpedebas , pataccnthefin conve^
riicui iibeat , nullibi Ccopum optatum peifeflebbti- nirc judicat , fed hanc non nlia ratiohe hdem admis
seri arbitror, ibi etenim licet generatis jam flatibus, tunt , qu^ quod flatuofo huic morbo etiam aqua uc
per iftam pctfotatioaem exitus fit paretur, quia tamcn plisimum fit permixta j atque ita non tam ad flacHum .
BOibus noya- incrementa brevi , incelkino iterum qu^ aquae emiflionem prodefle eandem innuunt|
coniolidato, caperer j causa quippe nondum ablata, qua de t^en feimo hic nobis non habetur, i). LucAjt
& ita novam flatuum generationem ncceflario datura, Sthidkjbidem,
■ : Observatio LlX.
Anatome Hydropicorum.
Nicolaus Beck puer novem annorum. Viliori ob paupertatein parentum victui affuerus , ^
teneris difficili relpiratione laborabariappeticus erat proftratus,fitis vcr6 juftd intelioFi
unde mulcum aqu* cerevifi^que ingeffitiper annuni cuin dimidio toripina ventris fenfit, qui-'
bns ceffahtibus intumuere pedes,dcin abdomen cum tuffi ficca,faaufque hydropicus : prop¬
ter defeftum nummorum verb parentibus remedia non adhibentibus morbus in dies crevit*
donecdecem ante mortem dies ferorum quoque intumuerit, fupetveniente ejufdem gan-'
grzna atque diarrhacalethali.
Aperto abdomine, ptzfcntenobiliflImoD.D. J7eW amico, meo, & chirurgo Scbaft. Becicj
przter magnam aquz eopiam vifceta inundantem, deprehendi omnes fere partes iateriotes
fatis fanas, nifi quod mediante membrana dcnfa atque firma omentutainieftinis , hepar dia¬
phragmati, ventriculus lieni atdilGme adhzfctit,utnec manunecsultro integre {eparatipo-
tuerlntiglandulz mefenterii feirrhafe materiam eontinebant iebaccarri;
Remoto fterno, pulmo dextri &finiftti latetis plehrz, diaphragmati & pericardio op6
membranz denfisfitmiflimi &undiquaque annedebatur: in pulmonibus quoque aliquot
minores videbantur hydatides. ■ ■
Portb in examine viicerum Nicolai Bendeti militis in nolbdochio afeire demortui & ii
io.Auguft.i68i. difiefti lequcntiaobfttvavi.
I. Abdomen adeo eirat tumidum ac diftentumjut igef ipie femper diftuptionem metue¬
rit, quamvis iattao&o dierum fpatium ante obitum duodecim menfurz aquz per urinant
fterint excretz.
z. Incifione aliquali fafta habitus abdominis etat asa-iftsi& ex quo magna feri vis ptorapk*'
& aquz primo limpidz,dcindefubctuent:c,fostOris peffimi Sc cadaverofi ad odo circitor .
' noftrates menfutas in pelvim appofitam defluxere.
3i Omentum ultra mediam partem conlumptumf', .
4- Ventriculi &inteftinorum aquis innatantium a niurali ftatu non magnus orat receifuSj
nifi quod illius fiindus aliquo modo lividus , hzc vero ut & ventriculus flatibus turgida fus-
5. Hepar & Lien vitium quoquefecerant , inter qua: fex videbantur hydatides nacis aveP
lanz 8c caftane? magnitudine,
6. Renes flaccidiores.
7 .Vefica fellis ampliflima bile flavi repleta.
8. In thorace omnia vifeera aquz lirgitcr innatabant.
^.Pericardium aqua ferdumloturg carnium fimili ut tfeij. Si ultra Kquqris &a fao cdnj-
pledcretut
10. In corde ipfo exterius pinguedine deffituto tres polypi, (quotum unus uaeMmagnitudi-
ne inventri culo finiftro) arteriz venof? aort^que oftiis a^zrofeebant.
Baseti^ttamia Tom. IL Xx j
Ii,¥en|
p2 Anatom.Prad.Lib. 111. Sea.XXl.
ir, Venae cordis eoro^ariz exfangues. - .
/ 'ii.'. Pulmones firmiter plcurzannexi ( quodnonadeo rarum, cam in omnibus, q.,,os
haSenusdifleeare contigit ,, quamvis divetCs omnino morbis obierant, repererim) in qai-
•biis quatuor otffcrvavi Kydatides ,' de quibus aliquando , Deo volente > fufius, £3. uh. itcai.
Mitrtiaiis Bfhemer.Germunic. Dccur. ij.AuDo-vj.
. , : . Ons-ERVATI^ ::r
z. - ; njdrofsfetierisciim abfceJ^ibushefatis, '& calMa iagtmifoBieulifiBs.
PRztet vulgares treslivdropis apud pathologos fpecics,fpeeialiccr eft ille pulmonum.yel
potius pe&ris hydrops, quo Maximillanum Imp. interiifle ferunt, referente Roifinc ii
cpit.cogh.?£c.uc.patt. cqrp.hum.aff.l,3.c.9.p.m. zx7. & alia ejuscxc.mplalegumur cx Joln
Hejntzio ap,Schenck.l.5.pbf. telle Sennerto 1. 4.prax part.l.fcft.i.c.20.Salmu£h cent.i.ob^
(ery.t5.BacthDict l.-4.deaefpit,c.9. J.J. Wepfer.Exerc.de. Laff. in- Apopl. p. ro. aSg.fcq Gaf.
PHo dc^Cbll^ry^^erof.obfer■v. 5^ feqq; Thom. BarthblmV cent.i. hifl.66: River. Cent.i. obC
88. Juh Gzii BemediJ^ k<3udjfflipne'c6nf, 43. Ottp Heurn. hifli; i^iFphftcaTom. neonfiilt.
f4.1oh.RhQdvcent. z.obf 4._Tulp.l.a. .cbfs. C.16. &c. hoc malum interdam a calculo
cTordis a(:ci4if.,,tcfle I., -G. Sebf nk. L.de Lirhogenefia,&;fi-cquenter animadvertitair in Rha-
cKitide a&ffisj ceu obiij-vavit Gliifon.tr; de Rhashitfde Gap.z.p;m. 14.de eodem plura lege
ap,C. Y.SdineidcEumJ.5';dccatarrh. e.4.piro.a86 & Potcriam centri, obf. a., lavat hae vice
notabilcexemplQm proponefealicujusniilifis hoc hydrope,arque abfceffibus in hepate de^
funfliHeydelbcrgz, eu)us'hiftoriam ad nos przfcripfitnobil. atqueexpeptiff D.D.Ioh-lac.
MartiniSerenifrElea.Pal.Nofocom.Milit. Medicus St Academ. Cut.his verbisianno 1689.
d.ii.Septembr.in examine vifeernm Blafii Piavel militis,jiydt,£)pe in fpecie, pedoris, demor¬
tui, inveni in cyftide fellea «alculum qubpendebatiunc temporis gfi. 5I?. jam vefb ifi.minus
gj. Durante mqrb6yalde.conquercbatur de dolore grayiffimo in, regione hepatiSj- libi adeo
inpleflo ,ut hequeeredus ftare ,nec ainbqlare, fedufqiie ad finero yitz in ledo incurvus fe-
dere cogqretdr,,^pertb thorace pulmones , cor, &c. aquz largiter, innatabant. Got ipAm
admodum-parviim , cxficeatum, & przter propter centum duris tuberculis per totum fuper-
fieicm obfitdih 'erat ,Vqnaf ericardii tamenfernie deftitutum. In hepate tres erant abfcefliis,
quoruramaximus.magn&udinemovianferinifBpcrabat. Hzc fuap.Mr magnifice, quz in
hb^“Gadav’ere notatu dighareperi. Vale, ^eideiberg.d.31. Majj; 14^. hzc CL. DnrD.Mat-
tini, amicusnofter fuayiflynus. Quod-fpedatcalculosinvclica fellea, eorum ingentem da¬
bimus catalogum' h veteribus & recentibus Audoribus in lapioidina-nollta Mierocofini ia
ababmihcsprppedlem edenda. D.Geor^usFrmm^Efhemer.Germamc.Decar.ij.Am.v].
■ ■ ' OBs'EhY'ATio: Ixi.;. .-;r
• ' ■ liimmtoffedinf^rgtne, cumfcBeris hyJriife.,^
T TItam degebat valde milctam ob continuam refpirandi difficultatem, Sfcanal
^ in niammis futuri perpetuum metum, devota quzdam,&pia moniaIis,mammz huicita
induruerant,® eas taBgcnti,_aflete,imo lapide duriores viderentur •, cutis etiain circa totam
Thoracis regionein ita teade'batur,ut eirciilbs vafiaOlligantcs tenfione qmulatetutjmultis li¬
cet adverfus: hoc inalumpugnarit remediis; non potiiit tamen fatalem afe moitisfake avet-
tere.Reddita Deo anima, utquid in mammis gefl:aret,explorarem, cultrum adindvi anatomi-
cum,cutimque ad longifudihem fterni,a clavicubs ad eartilaginein mucronatam ufq; difeidh
ihftar chordz laxati arciis ad latera nofiliit; fterriumq; Ipante fila notabiliter deeexit-M*-
maapedore una cum contento fiio pondere fcparata,globumhcmilphzraleinfcd totum ot
feum,& tam durum, uc cultro ifieo quantumvis acuto diftindi nequiverit,accurati exhibuit, t»
arde hzcbffea raatcfia'cumambientccuteconcrevcrat,'utBulloncgotio fepitari abiavice
potuerint. His vifis lieqitantz tenfionis adhuc pcrfpeda caufa , ad ftetni evacuationem pro.
infpiciendo thorace accedo; adado inter coftas St fternum cultro, ea inftar baculiftadi cum
impetu tefiliebant,8taqaairmpidiffim'arD tanta quaiititate ex fadoforaminc prodibat,ut fon¬
tem alte falientem ibidem perennare quis dixerit. En difficilis refpirationis, en teniio°k , cn
offez concretionis malorumque rcbquotum cauftm ! ijunquid mifclla patiens , modo caina
tanti mali conftitiflet, facillime Stfccuriffima per paraccntcfin , a morbo liberari St diutius
in vita confervari potuiffet; przlcrtim eum aquailla, quz tanta copia e thorace exiit , ut pcf
totiim cubieulum diffluXerit , fine omni putredinis aut rnalz qualitatis fuerit nota : rationem
concretionis qfTez alibi qftanfurus fum. D. Alardus Uturitius Bggtrdes Ejhemer. Getmtttic- St-
Dc Ventris Tumore.
OsSIUVATIO LXII.
rivem Cidever. Seu Bydriifs Afiites in quo fmesfufirioresxer foris omnino i/iefkBie.
INoppidoBavaricoWcjndiBgUjdaabusJeucisabhincdiftantc, &a balneis minerabbus
celebri , paupercula vixit arcularii uxor quadraginta circiter annorum: Ante trienniuni
fluxum immodicum ad oaodecim hebdomadas cftpafla; queminfecutacft horumfuppte&
fio cum fueseflivo tumore Ventris j qua: fpera prolis ipfi faciebat primo , fed hydropis fa^uni
efle tumorem ifthuirc eventus docuit, qui denique fe afeitem cum tympanite ibciatum pro-
diditj tumor immenCiE erat, poftqaain per duos annos ipfi conceflum incrementi fpatium}
tantum fane mihi vidifle nunquam contigit. Interea fupernis partibus adeo fiiitextenuataiut
revera videtetur Sceleton corio jam opificis manum experto veiBtum. Mamma: pendentes
conos abiegnos referebant, aptae potius ad relegandos, quam peUiciendosamalios.Dehiqnc
fetis defimcfa cultro fe pr^buir. Apertum abdomen amphoras bene duas aqua: fqctidillimi
.profudit, fcdinteftina nufquam. Harc enim, diftu mirumi ad ufque redlum inteftinum corni
putruerant in mueaginem, bona parte ftomacfai qua pylorus moderatur fceptrum in putredia
nis confortium adfeita. Hepar, Lien, renes utcumque habebant; ycfica urinarip,cum infertis
ic annexis vafis pariacum inteftinis fara experta erant, id eft, fruffra diu quxfita.In utero ina-
ximam partem putrido mola, capiit infantile aequans, & ipfa jam infefta putredine. Thorax
Gumcontentis tnediocritcrfe geffic, corde fine omnilabc reperto, praeterii, quod in toto
corpore vix uncia fenguinis , venis ptorfus evacuatis, immo ne congrumatus quidem colligi
potuerit. D.RofnusJjtntiliusEfhiemerid.Germanic.Decur.ij.Aan.vi). ■
OfESERVAfiO LXIII.
Hydrops uhdominis faccotus , cum vejicji oc uteri defiBui^t. ' ..T
ELifabeta inataBanckia , triurh fucceflive filiof lira ex priore marito futoreifetotidcni
pariter filiarum ex.poftcriorc, JohanncHoppio.piftorc lutrofchinenfi in Polonfe , fine
extraordinaria, quantum confiat, partus difficultate; mater , ultimo maritorum ante duode¬
cim praeterpropter annos defunffo , liicrofchino Vratiflaviam habitatum, &, ceu paupcrcu^
la, laboratum fe eoufert.-^Hic vero undecimo, & dimidio ance obitum annis , poftquam hau^'
ftulum vini ( propinante omnibusque tnodis perfuadeote quadam focminanon admodum ipfi
alias propensaj bibifletjmox defuper non folfim peffime circa ftomachum & praecordia ha¬
bet, fed :& no&e continuo infequente , magnis cum doloribus per viginti quatuor horas du¬
rantem, fenguinis vatiotumque liQuaminum per alvum experitur fluXum, fatis copiofumjdoi
trieftico tamen ex fpirisifimilagineis remedio maturius iterum fublatum. Ex quo , valctudi^
nariappfthaecTempat, raro mingit, quia & anno inde exado abdoriien infigniter fibi intu-
muifle advertit.tumbtczquali, valde tenfo, & digitis rcnitente.ad monftrofem undem ma¬
gnitudinem per integros oSo annos adauaq, eum uirini, roto oftennii iftius fpatio; totali de
hinc fuppreffiouc; Sc Vicaria interdum materia: aquofac,infenfibili tamen ipfi , ac involuntas ■
fla fepe,dum ftaret vcl incederet, per alvum eruptione, magnoque infuper corporis & in-
ceffusf quamvis fine notabili anguftiafpirandij gravamine; digitorum quoque anfaularis 86
minimi, crefeente ventre, manifefta atrophia, contradura & immobilitate; imb & reliqui to-
tlas,prrter abdomen, corporis yividique ac plcthorici antea habitus infigni cmarcefcentiaj
bono quamvis fuperftite fempet appetitu, avida alimeatorum affumtionc, hocque ulti¬
mo prxprimis decubitus temporcicum.biennio & dimidio ante decclTum praedidis accede-
ret.eamque ledo pofi hacprorfus affigeret apoplexia fatis vehemens;cum loquela: maximani
partem abolitione,& fuccedente perpetua brachii aepedisfinifiri paralyfi; qua tamen duran¬
te, fpatio primum duarum vcl triam Icptimanarum fubinde;poftea verb faepiflime dies nodefe
que,parumiterumurina: via ordinaria cum praefenfu emifit , afque dum pofiacccflumcatar-'
rhifulFocativi,odiduopaftremo eunda & lotij & fecum alvi excrementa, magno cumftres
pitu, murmurationibus Semotibus iatettindrum inverfis violentifqucjuec non foetore putridoi
quafi ac intolerabili, per vomitus frequentes excreverit, quibus denique extremum exhaufia^
vitam placide finivirmane 5. febr. anno Ghrifii i^SS.actatisfijzyy. Viduitatis ultima: ii. gefta-
tique ventris tumidi duodecimo. Fadamox obitus ejus intimatione, cum cafus videretur
rarus «ccuriofus, corpus cultro ahafomico, eodem adhucdie circa vefpcram; fubjedum fuit^
prqfencibus Pl.Tit.Dominis E).Godofi-edoThilifch,I>.Iohannc Ia:nifch Phyfieisjmeqtieipfoj
necnon Chirurgorum fenioribu!;GodoftedoScholtzio,,FridericoB3telt,& Samuelo Rafper,
Chirurgo Civitatis ordinatio;ubifequentia,qua: commum«amus,obfervafe licuit:
Pado primum exiguo per curem hypogafirii foraBjine,Serum pellucidum, in fummiwte va.
fis deinde pinguefceas,e cavo abdominis emanavit ad 4o.pr2ter propter libras fiviles ; aper¬
to deinde tot6 abdomine, apparuerunt. '
1 1. Cute abdominis anteriore cjulquc fuperficie interna hinc inde, ovi fiolumbiai magni-
tudiaejaydatides feu tumores pcUueidheandieastes, ad tadum (in Aar gangliorum circa arti-'
Xx 4 culosjl
)24 Anatom.Prad.Lib,IlLScS.XXI.
culos Jaequalitet duti,nil tamea,Difi Lytnpham limpidilEraa ac fIuidilliiEa,m tenui, fcd dcns‘
pellicula contiBentes,que, perforatis iis, uno quafi iinpetu,ad libras duas unirerlim.profilieba^
III. In dextro hypochondrio excrefcentiadcu tuinormagnus,exrotunditate oblongus, tota
fere latus abdominis dextrum ojufqj vifcera obtegens ac dcprimens,rcnitcns digitis, pdluei.
dus aliquomod6,ac feparatim pendulus,peculiaris tunica^fatis craffa: ac dcnfe,fibrifquc car¬
neis ac vafcuUs fanguifcris refert*,in6lu&s,6 latiori tamen bafi natus & adnatus coftis fpuriis
ibidemjduas fete fpitbamas longus totidem crafTus, & una l3tus,peHdenfq; libras ib;qui aper-
ws fimilitcrrel nifi lympham clatilEmam,tenuem ac fluidiffimam,intus Eontenta,&tunc c8-
fertim erumpentem cxhibebat,adcoq; ad tumores lymphaticos tunicatos rpeSatevidebatur.
IV -In hypochondrio Si latere abdominis finiftrd,Coftis hujus ipuriis pari ter adBatns,dcxtto
fimilis in omnibus tumor,8i a:que magnus, nifi quod inferius appendiculum adhuc quandam,
peculiariter circumfctiptam,haberet,l8.!n toto libras ponderaret, & loco lymphe pura: eruc¬
tam ac turbidam, nec non aliquot fi:ufta malTa: fibrofe , e {anguine fimul extravaiikto Si coa.
grumatoconcteta:, pollicum magnitudine intus fluduantia , contineret.
V. fJepar,Lien,venttieoluB Si inteftina cum mefonterio Sic. parva admodum, Sipartim ex
inanitioucjpartimcxcompreffioncatumotibus prardiSis enormibus ad planam quafi figutj
redaftaj tenes tamen naturalis fere magnitudinis Si conftitutioois. ,
yl. Nullaveroveftigia vefiezurinariESi uteri proprie aci^T deprehendcr«
]lcuit,fed vaginam faltem uterinam breviflhnam , infummitate firmiter claufam Si cum mte
ftino redo coalitam protfus.
VII. Serofitates,dum ex cavitatibus ptasdidis vcipeti emitterentur,ad lucem tunc Iplcnde
tesdi candicantes quafi, mane Icqucnte, poftquam per noaem fteterant collcda: , admo¬
dum flavicantes,ut tinciutam quoque eirum,hincinde effufarum, difficulter delebilem, in fijn
do hvpoeaufticernete licuerit.
De Ventris Tumore*
' lito diutiffime eonim i77.Confetendam Idiens relinqno. Hoc filttm in vo-
dendom 'fit ; quod Jpfuin. proinde acutionbus in; re tclatioque tuilte concefla ; quo autem denegato,
geniis dijudicatum , ncubn confoimeni aliquo mo. in icccnlicis acquicicere neceilum ent.
db , raaone abfentis vefica, cafiim in puella fcfquian- nas CrnJfius.Zfbcmctii. Getmmc. Aiuii vij. Dicar.
■otum.eiD. niC6nigiiRcgn.vegctab.cap.so.p. m.i7j.
Nicolai Tregers operari) uxor in Cibarbio Alcenburgi d.y. Juni) 1^78. defunfla eft , qua:
pertzfa vita:, &lympha turgidi fuiabdominis, hocipfum cultro fc aperturam pluries
ai«ca minata erat , nifi chirurgicum auxilium decenti paraeentefi ft tempori liberaret a ca-
taclylmo fuffocationem minante. Proinde triduo ante obitum ("dubio curationis eventu pt^-
difto.alijfque anima: atque corporis faltem concernentibus non negleftis) me pratfente adhi¬
bita fuit a chirurgo more decenti paracentefis. Abfoluta illa operatione dillindis vieibusSc in-
terftitiis temporis derivabatur amurca vel lympha ex abdomine xvi. libras medicaseirciter-r
adimplens; nifimulier illa , fubitam anhelans curationem , noftu abfentibus ac metuentibus
nobis, prohibitum aquilegis munus ihtempeftive repetierit. Poft Senionem autem, brevi re-
cenfendam,lifaram tantum illius lympha: reliSae in abdomine contentam vidimus;quam por¬
tionem tamen, cum priori illa ex corpore eduaa,-plures libras conftituturam ante paracen- '
tefim credidiffem. In abdomine defuhflra: aperto deprehendi lienem plane cartilaginofum &
albicantem, palmam minor8m,fivc odo annorum pueri circitet longitudine, latitudine atq;
cralTitie fua zquantem ; hinc viva illa a^huc mulier fub cartilagine enfiformi , & retrorfum
Verliis ordinarium lienis (itum, tadu fenCbilem obletvabat Si acculabat duritiem. Lienis au¬
tem hadenus didi duritiem fufpicor lymphaticorum valbrum obftrudioni atque Tuptioni’
ut & confequenterafeiti illianfam dedife.Praitcrca in detedo abdomine&lliculus fellis am-' '
plus, loco bilis, aqua limpida repletus,:& dimidia pars fupcridrfinillra hepatis decolorappa-
rebat. Porro inteftina erant cibo potuque largo repleta , quia quinque dierum ^atlo pratter-
lapfo alvus immemor fur olficij excernendi fuerat. -De hincomenti penehthil eonfpidcba- '
tbr, prster filamenta perpauca, telarum aranearum inftarinteftinis incumbentia, utrum ctia
mulier illa viva, adhuc ideo frigus mdioatum aliquale perpeffa fuerit ( veluti hujufmodi con- '
ditionem aliis abfenti omento quippiam fetme tribuunt audoresjafferere non audeo. An re-
dios ferum fortaffis vafis ac limitibus fuis ejeduro frigus illud citius excitaverit , curiofi feru- -
tentur. Deinceps petitonseum Si abdominis mufculi livefccbaht.prscipue circa pubis regio-
nem,inffaquos muiculos Si eutim itidem loco pinguedinis mucofa Si pellucida materia , in--
ftar gelatina: pellucida: eontinebatur; Interea qui plura exempla de liene cartilagiaofo appe¬
tit, ha:e repetiet in miicellan. Acad. Lcopoldino Ca:far.Nat.Cur.Dec.II.Aii.II.p;457. cui ad¬
datur Ioh.HelvvigiuSobf phyfic. medie. 97. cum -Scholio fplendidiffimi noflra: Academi*
modb laudat* Eph.diredotismqdchrockijp. iSfi, quoad paraeentefim veto didam h*o
adhuc addo , quod exigu* fpei videatur illa in afeite inveterato , | fiquidem corruptio iftius
modipartiumiletbftagnante five cachexiaorta, vix amplam fpem curationis pollicetur;
taceo qubd lymphatica vafa rupta, 8c quidem plura firoul , nonfacild confolidare Si obllrue-
fe decenter quis polleat : hinc etiam illk paracentefi a:que,acaM curatione, incrementa prio¬
ris mali vclfctievacuati,nemo facile devitabit. Reftadaria itidem , licet non impoffibi!is,vi-
detut evacuatio lympha: per inteftinorum,quofcunque etiam, meatus reforbend*,evacuatio-
nemautem ejufmodi opportunam, aliorum a:que ac mea experientia didici ; quod negotium
quibufdam fubfumptionem nonimpolEbilem Ciggetit de tranfitu chyli per meiaraicas venas
fimul poffibili, qui chylus vero propter purpurei rotis copiam non ita deprehendi polBt. Re-
minifeor alitem bisa me Altemburgi curati hydropiscjufmodi,in quo ferotum una cumpene
duorum puetorum,magnopere lympha expletum erat;& quidem Inptimo trcdecim annoru,
coqui ciijufpiam filio , adhibui antimonium leviter dctonatumcumfyrupoquoniamiie»
tum,& aliquoties in die fumptum, unde largas excretiones varias corporis ille pafliis (nimitu
per alvum prqcipue,veficam urinariam Si fpiraaula cutis, fub forma fudoris Sic. ) aliquot dic¬
tu fpatio liberams eft a fuo morbo. Alter puer fepte aimotu in Orphanotrophio Altenb.fimi-
liter couvalefccbat,prqtet Ipem viduaru in dida domo fimul commorantium ; arbitrabantur
quippe mitius ac citius illam fine medicamentis vita: renuntiamrum. Dabam autem dido
puerofurganseleduMium, priori iftius modi dida materia quadanteaus, vel cathartico
pulve-
^2^ Anatom.Pra£t,Lib.ULSea.XXI,
vcre(fiinili pene illi noto comitis dc Watwich five C6raaehinyiiiftruaum,pluries in die Cj,
mea .umihincfcdibuspedetentim concitatis atqdeeoatianaris afoitesille feeeffit. D. lut.
has Efhetuerid.Gtrmmic.necsirJi.dii.vii.
Oeseryatio LXY.
lahydro^icdfdruaittefisfn^nfeiietefifats.
■^T On abfimilem plane priori hiftoriam medicam oblcrvavi etiatn Altenburgi Anno 1473
1\| d.6.Septcmbris in Xenodochio ante portam pifcinatnm,in medici conjuge, paalo an¬
tea uencdiSione facerdotis ipfi maritata ; cum diu antea fine hac eum marito vagabundo
adii.to illa venalem vocem cum Ichedis Sc eantilenisCmiracula vel mendaciuncula &c. con¬
tinentibus ia nundinis Si foris urbium)expoluetat,pro tufticorum,8c plebeiorum obtinendis
nnmmisSi pccnitentia.In hac muliere AfeiteSianafarea laborante cujufpiam medici atque
amici mei direftione admittebatur in abdomine circa umbilicum paraccntefis,fed irrita in-
teationej nihil enim lympha: ex folito canaliculo vel infttumento eburneo in abdomen im-
miffo efflanabat)nec flatus erumpentesobfervabantur illo atque fubfequeBtibus aliquot die-
busihmc remoto inftrumentodidovulnufculum iftud iterum confolidabatur. Dum autem
priora iila ficbantjtumot abdominis quadantenus relidebat i & mulier promptius poftea rc-
fpitabat. Verum non longe pofthac tumor ille Smilis priori(non minus femper excedens ) re¬
petebat abdomen, quem comitabatur iterum difficilis tefpitatio angor prarcordiotum.virium
languor in dies major,atque dextri brachii & faciei macies. Tandem Boftem illam, quanj ex¬
cepit proximus ipfius dies emortualis,inquietam dormiendo tranfegit,ejulatus cdidit,ac evo¬
muit eopiofum fqualotem vel humorem cum langulne comnuxrum,ac fietentem poliero de¬
inde dic a morte artus apparebant flaceidi ac mobiles,ncc rigidi vel frigldi,uti in aliis equidem
funeribus communiret licet obfervarc. Vifceta deftmaa: plurima videbantur integra , vide¬
licet cor, hepar cum veficulafcllis,itcmlien,pancreas,reBes, uterus &c. Excepta putaonis
dextra parte, qua: fcirrhofaquadantonus exlftebat. Inteftina magis , quam Iblent communi¬
ter, tenuia atque humore repleta confpiciebantur; Omentum verb fufeum, vel luridum,cor-
ruptum ac pene confumtum fe tcprarlcntabant. Przterea inteftinis adh^rebant fparfim ca¬
runcula; qux aperta; fundebant ichorem. In cavitate abdominis continebantur libra; fepeem
circiter ly«ipha;,& in thoracis 'concavo ejuf4en2 tres &c dimidia circiter libra;. Porro mufou-,
li abdominis Sc pinguedo iis intcrlerta exiftebat raueofalivida, atque decolor. In pericardio,
corpaulo majus ac flaccidum cingente,latgipr copia lympha; flavciccntis ac lalf* teperieba-
tut, qua; Smilis erat illi in abdomine contenta:. Denique in ventriculo punicei five nigri¬
cantis pene humoris copiaproflabat,quicruoris vel congramati fanguinis ( fcd admodum
comminuri,inftaf pulvetisjinnatantis indicia przbebac. Epimetri loco addo huie obfetva-
tioni.quod doftum medicorum atque peritiam admodum adaugeat feftio defunS:o-_
rum.caute inftitutaj cautam veto ideo attingo veifuadeo, nequis pro aliorum laniute quat¬
ienda vel eonlervanda,aUove fine obtinendo' , fuam amittat fanitatem,aut mortem inveniat
veiacccierctiatque ita fimul rationem illius aIiqaalemrcddat,^uo quis dicit:raro vidi medi¬
cum fenem. Prudentes iuterim medicos non &g«re confido,qaantum diftet ab illo ftam de-
fundorum,eondicio vivorum hominum Sc partium illorum ffindio naturalis, idm daida».
Observatio LXVl.
Dc AideminatmnoHStciiUmittico^infHtrttlo nondmtttrienni.faro^admitti>d».
CUmantetrienniummenfeNovembrisEpilepfiaexvermibuslaborantem puellam , in
loco illo,quetnPcgnefisnoftra infula: infl;3r divaricatis ambit brachiis , die Schitt »W
rhvtnea. Curtlin di(3:o,vifitaflcm,aderat vicina quatdam femina cum filiolo duorum annorum
eum dimidio obformzclcgantiam,genasxolcas,capiUos niveos pulchreque intortos , fete
amabili Sc gratiolb,oujasformoficatcm fixis ftne oculis aliquandiufiim contemplatus, ac
publice coram adftantibus admiratus 5 qui miferrimum eum efle ftatim regclletunt, 8C cleva-
taad rerram ulque propendente ejus toga,abdoinine denudato,quid de hae rerum fiiciefen-
tiam quxiivernnt i Obftupui, nec tantum hominis monftrum in tam amabilis faciei puerui»
unquam lomuiaflemiabdomen enim prattumiduni ulcraque genua propendens , ob venas
epigaflricascalamiferiptotii ihftar inflatas 8C varicolas , ex albo , cxrulco 8c fubmbentt
colore variegatum erat,contadu durum , vixque digitis cedens , pedes vero oedematofi, di-
gitorum veftigiaaliquandinprxlefcrebant; ibat,dormiebat,edebat,puerulus,8c quidem avi-
diffime, a capite, ad calcem ufque diei,nunquam fariaeus , plura femper appetensivix tamen
ei fortioribus liect pro taura atrate remediis purgantibus a Medico ejus ordinario
ExcellantilE Dn. D. Chriftopboro Friderioo Grubero , Collega Sc fautore meo
■ De Ventri s Tumore. , 5-27
amicilfinjo, jrjefcriptisjfegnior folviebatur alvus,lunc inde tamen de aliguali abdominis
dolore & dlffieilli admodum rclpiratiqne,fubit6 cum infigni clamore,effufis conquerebatur
lachtymis.Lumbticos,fetcprjUnieehietantorum fymptomamm non ablque ratione cre¬
didi cfl&caufam; dimifi tamcnm«remfiliumquc cum prognoftico,utque medici fui ordi¬
narii antd laudati remediis-ac cqnfiliis4duberrimis_infiftercnt porro , montli ; rogavi vero
amiciffimum Dn. Collegam meum , dcfiinfto aliquando puerulo, Cadaver ejus ad interanea
inlpicicnda, inque cauto inorbi curatius inquircndilicentiam fibi exoraret, ineque in hoc ^
negotio fidciem jungeret amicum : qui pro notafua& innata curiofitate facile annuit ,
emigrata poft aliquot praitcrlapfas feptiraanas , tenella ex mifello fuo domiGilip animula,
id,quod petiit, lubens a parentibus , pro feftione brevi inftimeuda,obtinuit. -
, Difledis itaque eruciatim& caute admodum feparatis a nobis integumentis Corporis ,
communibus, nil aderat nifi pinguedo , ad fevi fubfbantiam&btiliflimisintertextalibrilii^
quatn proxime accedens , qua: unius &, quidem majoris omnino ac dimidia palma: latitUr
dinem iuperabat, donec ad Cavitatem abdominis & quidem in itutn proiiliente lymphaj
pervenite licuerit, Otnentum penitus erat abfumtum^ nullaque db eo reflabant indicia ; in-j
teftina , haud modicte -innatabant lymphsE copia:; Ventriculus monftrofus adthodum erat;'
& parvus, duos per Canaleinquafi, coadunatos referebat globos. Hepar reclinatum & dia¬
phragmati exparte gibba hoc modo firmiter erat adnatum, ut pqrs ejus connexa felleaque
Veficula primo ftatim intuitu inconfpedum venerit ; taceo iHud etiam extra firam ordi¬
narium pqfitunjjadque intetioralhotacis retraduqi magis fuifle, coloris plane lOridi.Apertq
Thorace, vidimus pulmones variegatos , exque vulnuiculis cultello anatomico inllidis,
amurcam flillantes,cum corde fere tabido, omnique pericardii aqua ipoliato : notandum
tamen materiam illam/ebaceam & fleatomaticam facile, imb fere fponte a cute fuifle fcpa-
ratam, exque curiofitatcnoflralibt^ impofitaHi,pcpendifle libras ofto cum XXIV, lotW
nibus feu femiunciis, ponderis civilis.
Cum vero in varias infoliti hujus tumoris inquififlemus caulas , retulerunt parentes filio¬
lum fiium ex gravi admodum demenfalapfu , gjbbofum fuifle faaum,a ruflico i'cr6 ex
amici confilio traftatum , & ab hac fpinz incurvatione liberatum atque fanaium , hoc ipfo
'tamen paul6 poft qbfcrvato tumore ac molefliis. - - - ,
N Etvus& ratitas jam enarrata: pbfetvationisjhu- ficque jdifficilis in puctulp hoc miferri&e affiiap,'
jus confidit poiiffimumin ilcatomaiice ab- rcfpiiatiocaufati ; quantum veih adfteatomatis gc-
Anatom. Pra£J:. Lib.lII.Se6:. XXL
in lanificiis , Michaelis Sandteti , uxarc. Hxc laudabili temperamento , & gracili qnide
fed bonocorporis habitu alias prodita, jam ante hoc circiter quadriennium , & quod ex^’
rit, depraiternamrali totius abdominis , eaquc a:quali intumefcentia conqueri ea^itjhin"^
que medicum coaiulere necelTe habuit, qui Afoitcm fiilpicatus omnis generis lalutaria mc.
Acamina,intctqueeacum diuretica, tum Cathartica etiam fortiffima adhibuit,Sc quid^^
fuo folito cum eflbau, fed fine ullo zgrotantis levamine. Tantum namqucabeft , ut vent™
inderefederit„ Ut potius fubindc majus fumpferit incrementum quare fulpicio de imprxgn^
tione incidebat; nec ea vana. Felici enim ccletiquepartumulier omnium' cum admLion
enititur prolem optime quoad omnia membra conformatam , fanam atque vegetam f ^
pIcniinma,fore.ut jam abdomen, depofita in cunas fareina ,detumefcat; fed quS iterum de¬
collavit; quandoquidem inflatio illa non folum nihil quicquam a partu remifit , fed potius
fiiGceflu temporis indies magis magifque flrupendum in modum fuccrevit, cum focminz do¬
loribus tenfivis continuis ; qu£E cum immedicabili hoc malo ultra integros quatuor annos
iaboraflet, accedente exwemarefpirandi difficultate, ex comprellione diaphragmatis es-
terorumque fpiritalium organorum ona,^fuffi)Gata flamma vitah',d:a6. Junffiyf. vctieSo'
placide ac pie obiit ;quoipfo deprehendimus, monftrofum hunc ventrem fuo ambitu fecun¬
dum latitudinem tres integras ulnas Gompleviflc,faaoque ineo foramine continue menfu-
f as oftoginta ofto five libras medicas ducentas fexaginta quatuor aqua: turbid«,fubcruenta:
ac putrilaginofe effluxiffc , inaudito certe & tantum non omnem fidem fuperante exem¬
plo , nifi virifide digniffimi , qui pra:fentes ad fuerunt ,ld mecum attcllarentut , inter quos
nobilifliDn.D. Ayrerum j Gollcgam meum honoratiffimum, ut & Dn. Wolhafium atque
Ncumannum, Chirurgos pcritiffimos,honoris gratia nomino. Nunc quid monftrivcntcrifto
intus aluerit, paucis exponere juvabit; nempe eo cultelii vi aperto,compcrtum,aquam illam
ibidem contentam peculiari facco five utri ampliffimo iaclulam fuifle ,quifubtus peritonrco
adeo leviter adhsfit , ut ab eo digitis interpofltis facili negotio feparari potuerit , cztefa fu-
perius fterho, interius offi pubis , & utroque latete vertebris luinbaribus ipfifque renibus per
■membranarum congrelTns tenaciter annexus 5 ut,ibi ortum fumpierit, liquido feiri nequeat
nififortaffis in dextro hypochondrio ideo credere velimus ? quia ibi maximus duofque
pugnos magnitudine fuperaas tumor,ex multis conglomeratis glandulis ac hydatidibus con¬
flans, quales etiam in eadem regione plurimas limpidiffima aqua plenas vidimus, ex eodem
Utre fuccrevit. Reliqua abdominis vifeera maximam partem intaminata confpeximiis , pra:-
terquam quod hepar atque lien plumbeum fere colotem induerint , falvo utique utero ejuf-
qae partibus ptKcipuis. Non eft igitur quod amplius miremur , qui cum tanta copia tam
fpurcq aqua: tot annos fuperftes vivere potuerit milcra,quando innotuit,illam aqiiam vifee¬
ra nuttitioni dicata immediate non ailuifle , adeoque vix ullam labem iis affricuifle , fe'd pe¬
culiari utri fuifle inclnfamraut, qui fieri potuerit, ut mulier tanta corporis invaletudine nihi¬
lominus concipere atque parere potuerit .'■quando iterum extifpicina docuit , uterum faiSs
illibatum, quodincommuniaieitevelnunquam,velccrtcrariffimc, evcaiet.D. Gcotgius
AbrahamusMercklinus Ephemer. Gatmanic. Decur. ij. Ann. viij.
Obsertatio LXVIII.
/ Cidivemmfeciiojveritttis reteliio.
* yfve ■ '
'Hydrops Afeites , falfof re meajlra in utere habitus.
T 7 Etitas quia vel prorlus nuda,vel fimplici faltim habitu veffita incedere folet , vbc apud
V centefimum , hofpitium aut fidem meretur , cum tam»n fallax & multi loquax menda¬
cium ubique ferelecorum jaSabundisluis & inanibus, ex tripode quafi prolatis ,fefqui pe¬
dalibus, arrogantiffimisdetradionibus, calumniis, promiffionibus, aures benivoIas,&x;ord3
credula,apud plerofque,qainon fatis cauti &: cati funt , inveniat : medicina , hoc quotidie,
prqcedens, etiam obfervatio, demonftratrSccHli enim moderni communis & deploranda
calamitas eft,utagyrta:,circulatores,fycophante , cxtefticulatores, tenebriones , aliique ex
colluvie pfeudo-medicorum thralbncs & ad axillas ulque dodi felireris imbuti empyrici,ma'
jbrem fidem, etiam apud illos, quibus de meliori luto Titan pra:cordia finxifle videbatur
inveniant; quam rerum fuarum gnari ,.exercitatiffimi optimeque dignofeentes & judicantes
finceri medici. Plura hujus, veritatis teftimonia adferre poffem , fed unicum, quod mecuffl
aliquando communicavit nobiliffimus & exccllcntiffimas D. D. Gabriel Furtenbach, exem¬
plum adeuliffe pro nunc fufficiet. Hic Joannis Georgij Rauhen, Zythopari uxorem, exfeirrho
uteri tandem Afciticam fadam , juxta rarioualem medendi methodum tradavit , eamque
afcicelaboratepronunciavit.-inpr«cedentibus,finonad vivum depidus , faltim fic laris
defetiptus reverendus medieafter , e contra hydropis pra:fcntiam ut & feitrholam oten
Dc Ventris Tumore. '
japofitioaempettinacilEme negavit. Mulieremque monflium utero gcftareimpudentiflime
afferere haud vetitus eft: libitina tamen omnem ulteriorem litem^ quidem in fivorem jam
laudati anuci diremit. Mortua enim muliere D.D, Furtenfaach prarftntibus D. MattharoAl-
brecht phirmaeopa:o experientifSmo& chymico haud vulgari, D. Joh. Jacobo Fifchctn, D.
DanieleRollenriethern, D. Elia Fifchetn, chirurgis peritis , defua(3a: cadaveraperiEi cu¬
ravit , ficuterum utiftatuerat fcirrholum,nulIum tamen veluti medicafter empiricus fibi &
aliis perfuadebatjueque vivum neque momum deprehendit monftrum ; inCipcr etiam cx ca¬
vitate abdominis , yiginti quatuor menfuras Leutkirchenles aqua: , in pratfcntia mado nomi¬
natorum plutiumque aliorum adftantium extraxit.Eodem fere tempore ia Wengcnreutfien,
'ditionis iliuftcift D.D. Domit.aZeil.&c. mulieris cujufdam hydropica: defunaa: cadaver
aperuit,& ultra triginta menfuras flavefcentis,acido-cottofiva: lympbexxtraxit. - -
Optimus fane ejufmodi empiricos & medicaftros convincendi modus eft anatomica ca-
daver«Kn feaio,ha:ccnim latentem in profando veritatem, in apricum producere, verum¬
que medicum a fallo & medicaftro , qui verbola fua garrulitate , apud credulum vuigum fa¬
cile fibi fidem & exiftimationem parit,difcernere poteft. Maxime tamen dolendum , utile'
hoc & in bene conftitutarepublica valde nccefl'arium,vcram non raro & morbi &mortis in¬
dagandi caufam medium, vel non,vel raro,vcl faltim iis concedi , qui in feftionibus hujufce-
modi plane hofpites funt,nec modum & methodum lecandi noruntmec folidum ferre judi¬
cium capaces funt & nihilominus pro magnis Podaliriis & C.hironibus haberi volunt , cum
tamen neque numerum neque differentiam intcftino.rumfaltimlciaat,. vel ut artis eft , ea
monftrare& explicare valeant. D. fetrus RommeUus Efhemer. Germamc. lDecur.ii.Aini.viii.
Observatio LXffX.
Hydrofs frcctMs.
M Attona annos nata 34. R. B. cum A. elapfo 1685. d. la, Augufti, , poft horam undeci¬
mam noff urnam placide obiiffct,& altero die cultro anatomico fuiffet fubjefta , ex
abdomine, infigni mole , duarum ulnarum cum dimidia quantitate circumferipta, magnam
aqua: copiam flavelcentis , utinx non admodum quoad colorem diffimilis , viginti quatuor
menfuras nofttates facile requaturam effluere vidiihus. Medium abdominis aperti infignis
membranaceus laccus, quinque circiter menluras aquae limpida: continentis occupabat; cu¬
jus latus dextrum , paulo elatiori loco,alius minor.unius & dimidia: menfura: capax , & hu¬
morem turbidum , rubicundum , in fundo vifeofum , craffum gCiamurcx fimilem continens,
occupabat; finiftrum vero latus ,depreffotiloco,ftipabatalius,ejufdem magnitudinis , fero
laftefcente plenos, hofceplurcs alia: vefica:, itidem cralfe, comitabantur , oao,duatuin
unciarum capaces ; plurima: nucumavellanatum,piforum,lentium , magnitudinem aemula¬
bantur; quarum alia limpidum,ah'a; magis tiaaum,plurimrE vifeofum humorem inclufum te¬
nebant. Has autem omnes ligamentum pollicis craffitie confpicuum, & taefu fere cartilagi-
nofum , denfum , plurelque in ramos fe-diffundens,colligabat ; cujus radix impervia prope
uteruni in ipfam ejus finiftram tubam implantabatur. Tota ha:c moles, poftquan>ex majoribus
veficis humor effet evacuatus , ( minores aucem,innumeras fere , lingulas aperire voluiffe,
magnum temporis pretiofi inutile dediffet difpendium ) librarum tredecim noftratium ci¬
vilium pondus oftendebat. Ipfe uterus naturali figura & fubftantia intaminatus erat,nifi quod
ejus vaginam prope pudenda tumefaifta ( uteri prolapfum in viva mulierculis mentita ) a per-
verfa foedz medicafttq cura fphacelus occupaverat, inteftina flatibus turgebant ; Hepar in¬
figni mole quatuor libras civiles ponderabat; Vefica 'fellea ferum nonnihil flavedine tinaum
ac vifeidum continebat; Cqtera vifceraomnia naturaliter fe h'abebant;pauGiffimo tamen fan-
guine ubique, alicubi 'nec vcftigio ejus comparente; Pedes fero turgebant limpido , cujus
magna pars per aliquot leptimanarum decurfum, ex ulcufculis fubortis exftillaverat ; iupe-
riori Corpore tota contabuerat , &nec mammarum,ullum,exiguum vero papillarum prout
nec umbilici aliud,qnam aliquot tenuiffimatum ftriatum veftigium adfuerat.
Matrona hzcfcptcmjatn abhinc annis abdomen poft partum jufto tumidius remanfifle
fenferat , fed cum moleftiam nullam adferret , de co follicita haud fuerat. Aft cum ante trien¬
nium circiter in finiftro inguine dolores infignes perpcffa,& de hernia, quam ibidem fentire
fe dixerat, conqueftafuiffet,fruftra adhibitis contra hoc malum facientibus , tandem ab
ejus ordinario tunc temporis medico, externarum inunctionum &c.ope reftituta fuit. Interea
tamen lemel iterumque utero geftavit,& feliciter peperit. Verum poft ultimum puerpe¬
rium, quod anno 1688. menfe Januario contigerat , abdominis molem magis magilqueaugeri
videns, & de intenfis in dextro hypochondrio doloribus, nofiu in primis , quamprimum
Icaofe committeret, atrociter adfflgentibus, querula, tandem D. 31. Augufti difti anni me
conluluit ; qui nullum graviditatis indicium,fluentibus etiam,quamvis parce , menfibus , de-
prehendens,atque unde tumor ille ventris taftui renitens & vere tympaniticus oriretur, ad
modum dubius, temperatioribus vatiis aperientibus & difeutientibus cauce curam adgrcffus
fitmsqua licet dolores interdum fierent tolerabiliores, & hinc per menfis Odtobris atque No-
Soaeti Anatem, tom.ll. Yy vem-
Anatom. PraS, LibJlI SeQ. XXI .
vembris decurium i medicamentorum uiii quiefcetet,iidem tamen Deeembris initiorecm'
duerunt ; unde denuo in auxilium vocatus, humorum vitioforum colluviem adefie judicas *
eandem pulvere purgante ex refina jalappa: &c. primo exturbare d. x. Decembris adgreffiK
fum , qui etiam magnam humoris viicofiffimi, parrim nigricantis , purulenti quali, &&[£.
dilSmi quantitatem eduxit, notabili dolorum remiffionc Ihbfcquents; lindc d, 9. ejuldem
ufumxgta repetiit fimili iterum fucccdente impuritatum exturbatione , doloribufquc non-
nifi parum amplius urgentibus ; qui tandem d. 13. a repetito pulveris iftius ufu , fimilem pec!
cantem humorem , pauciori tamen quantitate , eliciente , penitus eeflatunt , ita ut nulla
poftb dc mpleftia , nifi quam dura abdominis tenfio inferebat , conquereretur ; quam abi-
gere ftuftta divetfis remediis internis & externis laborans , tandem eflentia alcalina ex aloe
& mytrha cum pauco oroeo ,marti tefolubili Willilii maritata , opem aliquam tuli , tumore
quidem non remittente ,fed tamen mollitiem minus boleftam adquirente; qui tangenti
manui in latentem morbum inquirendi ciim poteftatein faceret , tumorum inzqualitatem
aliquam intus fovere edocuitdum cavitas quali aliqua ad latus umbiUeidextrum deprehendi
poterat, in decumbente faltemigra fc offerentej quam a feri in cavitatJkn abdominis cfFufi^
botro illo morbofo reflexu ortum fumfifle , feaio me .docuerat. bJullum itaque aliud
fymptoma urgete , omnefque corporis asiones debite peragi , urinam etiam & pulfum na¬
turali in ftatu eoroparere confideranti, de hydrope ficcato.uti Excell. D.D. Merklino vocate
fimilem libuit, mihi fubortaeftfufpicio. Undeeun difficultatem perpendens, alioruraetiam
medicorum confilium ut meo accederet,urgere inftiti,quod etiam nobiliff. nofter collega D.
D. Georg. Tob. Dutrius &c. fideliter fuppeditare non intermifitiitrito tamen ptoffus efiiau.
Quarc reftitutionis impolfibilis prognofi marito & confauguineis data, id folum agendum
fijafi,qaod oneri ferendo levamen adferre, atque fymptomata, fi qui ingruerent, demulcere
poffet. Aftcumpofteaj indefpcratis cjufmodi eafibus quod infrequens clTc folet, aliunde
auxilia conquirere ineipetent, medicos & medieaftros medicallrafqueconfulendo,all6 adfe-
£lum mete tympaniticum iudicante,ali6 nefeio quem hydropem , & bilis peccantis copiam
accufante , & qua: porrb incert^ phantafi^, meam conjeautam exfibiIautis,fomnia, inani fpe
jEgram & aditantes fallentia cudebantur, res paulsliim in deterius yergete incipiebat. Ufque
dum tandem poft varia, ut plurimum fine ratione Si cum detrimento etiam cbnfulta , acrio¬
ra quoque & vehementiora ex gummi gutta,lbcco iteos noftr.aec. remedia , magnis variifque
doloribus agitata,atquc viribus enervatajaccedeme iafupcr,avifcoftf pulmonum infarau,4it
ficili tcfpiratione,meam denuo prarfentiam & opem IbUicicaret ; qui tantum procu¬
randa eflejbrcviquc morte fubfecuturaadftantibus]cdicens,pra:fcriptis tamen, nonfine aliquo
fuccdlfiiqua liberiore fpiritu cociliatepoflentjpnter alia cofortancia, zgrotam confolariftu-
dui; quz tertio poft die, vix animadvertentibus qui curam ejus agebant, animam exhalavit.
NOn admodum diffiinilem caulaoi , fab hydropis niens lympha ab ulteriori picgrellu impedica , e^ae
cc!liculorum,ma!iebrium titulo, producit in ad- tovo fubinde ejus addutmeoacervata hanc canaliculi
dit. adFcanc.Ro!fcti.traaktara dc fcctusvivi exfc- cavitatem dilatavit; pars etiam fubtilcm hujus vafis .
De Ventris Tamorr,
Bjnccnt eCn i» Afti» Medis, Hainieis, toLi. obicnr. D.tiitdcnis loc,dt,teceofacraiit.;D. Zge« Sebrkk^
IteatiB D. Thom. fiatcholinas, atqoe prilaodatus Luci FiliHiEfbemaU. Germmitir, Dccm^j.^Hn.ui^.
OBSERy,ATIO LXX.
DeoyaruhyAreficjemfuflrofey
ANha Maria Babftin , perpetuo fubjefta fervitio , arrepta Oeeafione furtim concutnbit
eum juvene operario , ique illo gravida iub tceapore cnititnr puellam i pollea ver6
juvenis ab hac fua fc avellit amafiajdatq; terga. .Infelix mater rebus nunc omnibus egens,
quamvis operofa fc tamen cum fbetu vix mifercq; fuftendabat,cibi operod ventriculo & toti
erant onus, pocula fauce arenti tradaVifccribus reliquis iqualentes imprimebant maculas,
5cundofaveftigia,fupcrvenicnfe‘hfHropifi. Ha:c primum ob.Cimmam fa:minz pauperiem
'neglcfta, altius deinceps radicatainuUa potuit humana induftria.rcmoveri, aut rapax fatum
tardin-Exhalata itaque anima, & depicto abdomine hydropico, quod duarum ulnarum ia
ambitu,continebat duodecim canfhar6s,iive 4S.libras limpidi feri, tumor remanfit in ingpino
duriffimusjde quo patiens invita diuqueftaeftgravitcr,&vanas,ut foletvulgus , concepit
opiniones : Removemus tegumcHta,& uterum iuoin loco admodum exilem deprehendimusj .
ovarium vero five tcfl:es,& tubas Fallopianas,gIanduIis & hydatidibus in & extra, ita refertps
S£ eoBipafl:as,ut patres has invicem difeernere nemo valucrit.Siniftri latetis moles tres ple¬
nas pependit libras civiles. Dextruin corpus conglomeratum materiam fudit pultaceam al¬
bam fine fa:totc,& decem ponderavit ^achtS.DjiCoh,AugttJlinifsHmemvolffHs Bfhcmarid.Ger-
tBUtic'. Decur.ii.Aait.ix. Observat.io LXXI.
fiydreps Ovirii muliebris fiupendus , in exehteruticne mulier U cujufdam repertus,
Mliilfcr annos nata 4X. ab ineuntcancillans non iiueeaftitatis teftimonio , nupfitanno
itaris vigefimo viro robufto,operario,cui curta fuerat domi lupellex,i^,ut pro infimi
fortis hominum more vidu non hifi exiguo & ctaifo uti cogeretur. Secundo matrimonii an¬
no, cum peftis faeic Bafilea: graflaretur,ipfamet fimul hae lue correpta £uit,fed bubone critico
in inguiaedcxtcoformato,rupto atque fanato inde liberata . paulo poft deprehendit , erus
dextrum a digitis pedis ad ilehium ufqueintumefcere Neglexit tumorem,quoad nullam ex
eb raoleftiaminfignem perciperetfimp quamvis pes ille ad ftupendampaulatim molem ex-
crefceret,nonmajoritamen cum dijfficultatecpdemincedebat, obambulabat , quam fano
pedeiabdomen quoque fonfim increvit,& obefitatis fpecieimpoftiiKinprimis,qula munia fua
qualiacunque fine moleftia notabili fatis alacriter expedire poterat. Viginti annorum fpatio
terniim eoncepit fictum,facile tulit,fed jujftb pactus tempore fingulos magnis cum cruciatibus
enixa eflrmortuosiab ultimo tame'n.partu,qui triennio ante obitum cont^eratpejus habere,
lafla rdddhvariifque fymptpmatibus afHigi carpit, Quod notatudignum,jam a decennio ante
bbitum,per periodos incertas,hinc infiee cute integra pedis tumentis , potiffimnm tamen ift
natibns,inguinc,femore & fura ferum copibfe,ad menfurarn faepius integram , ceu ex fonte
quodam 'exilivit,fine ullius tamen foraminis vgftigio;fcd cum pruritu &cXcoriationc vicinas .
caticbi5e,acrim6ni|m liumbris arguente. Ab hoc pedis oedematofi fluxu muirum femperalle-
viaca,agiliorque in luis operibus reddita, & ubi diu cunfihirctar nova feti, fluxio,male habuit.
Mcnfcs ordinate & naturaliter laffs apparucrunt,ufque ad aufpicia anni idSy.- quo tempore
retardari casperunQfacminzquc ingrayidatiouis fnfpicionem movereifed poft aliquot mea-
fium fpatium recurjtefunt'ac integris aUquptfeptimanisdurarunt,poft:eafubflitcruntpet fe-
meftirclterumquefedmdtdioate acparce rcdieruntjinter hasc vero , abdomen increlcerej
appetitus minui,rcfpiratio nonnihil bfiendi ca:pcrunt,ut fibi hme mifeta firmiter petfuaderet,
fictum in utero latcre,cbque idmagis,quod lenciretquendam in abdomine motum,haud ab-
fimilem embryonis mbtui,qui tame non nifi fluauario fuit aquarum.Toto hoc tempore lym¬
pha c cruris fontibfls parum admodum 8f taro fluxit,hKie non abdotnen laltcm yaldopere*
fed & pes fimfl:er,h^cnus fanus,intumuerunt,fimQlquc manifefta hydropis indicia praebue¬
runt.; Quapropter ordinata tam vztia Sc antihydfQpica,quorum nuila alia vifa efl: efficacia, nifi
quod femel inde ferum e cute cfiirisdextrhnullibi ulcerati, copiofiffime manarit , & atgtae
Icvamea per aliquot hebdomadas attulerit; frequentiffitnum pblica tenefisum & egerendi
conatum in vagina peffenfitjdum pudenda fimul. ferofo humore tumefafta erant pondufquo
aliquod iu cavicafem vaginae propendere perciperet,propterca fetum prodire cpnantem fibi
imaginata, aliquoties obftetricem acCerfit cujus cpnfilio atque ope quidquid ad egerendum
taBropercfbUiCifabat,fortifeferiiterccur, fed irriti-ft ere conatus, dum nil plane excernere
potcratjex quo ventef intumuit, adpeticus quidenj jinminutus ,fed nunquam plane abolitus
foit,ncc «nquam fatis' nStabilein moTeiliam' creavit ; ali relpirandi difficultas quotidie auge-
batur.-tandcm viribus,longitudine mali exhauftisdpiritufque animalibus indies magis ac ma¬
gis confiimpfis,fuccubuit,& D.zo..^ril.i687.manc ante folismrtum placide exfpiravit,poft-
qaam triduo ante qb'itum,pes dextcrgalus media parte detumuerat.
Sedio cadaveris aEqapc pofllhpri^iBlBtuta., tiiji primum adparait venter infimus mirum
quantum tumidus &'expaBlus; dratrum verp crus longe minas fuit , quam per pluresantea
«*aosexririt:fubiit cani cogitatio , paracentefin ante cadaveris apertio'nem ptKfertibus
'Beneii Anitum. Tota. ll. Yy x ali-
Anatoisii '^Pra^. Se^. XXI.
aliquot Afcalapiifiliism6flfttare ,fa£lum'54ftatima dariff. Db. Dilo^ : Fatio , ope acuam
quibusindrudus fuit, novarum Lugdancnfium, fed ,quodVmiratr fumus , fine effluxa^
unius guttula: feti , undeftatim aagurabainur ,mufitatuni aliquod pha:nomenon in abdo¬
mine latitare. Hine abdominis integumenta tum communia , quam., propria , qu* fineui
tenuia fatis, valideexpanfa, emaciata, ac fine ullo intercutaneo fero ficut ( in Afcitiis. oblcr-
vari folet ) extiterunt, a fe invicem dividebantur ; quo caute peradp , motes jam ingens in
confpeftum vcnit,nondutailla,fcd ad tadum molIisdivida,utrem aqua tepletun} referens;
nondum hanc molem apertam volebamus, priufquam abdotninis vifccra ab eadem tiuc iUa^
preffa examinavimusjiftam ergo fluftuanre humore turgentem ad latus rcinovimus, hincQue
primum inteftina quidem furfum vetfus diaphragma protrufa vidimus , vacua prorfus.; xate-
rumfana; quibas dilatatis & explicatis , omentum omni pinguedine .deftitutum in tranfita
notavimus; in mefenterio autem glandula: extiterunt nonnihil tumidi' & indurati. ^ fed
pau A admodum. V enttisulus fuit vacuus 8t valde compreffus : Reliqua vifcera fiagula fana
prorfus Gompatueru.nt, neque gangrzna , neque ulcmatione, nec fcifthpfitatc ulia,
ta. In folo hypogaftrio malurii hrfit,ingens illud & fpeaitores fiugulps ad ftuppieffl rapiens;
fiedusfuitampliilimas, que.mnoh ex utero, naturalem magnitudinem atque figuram ha¬
bente, fed ex tefticulo dextro enatum , perfpicue Sc clariffime sonrpeximus ; finiftet enim
ftfticulus five, ovarium eum fua tuba , quoad magaitudinem figuram atque foliditatem reSc
fe-habebat : loco dextri autem ovarii ftccus ille five uter exiftebat, quem adeurarius examh
nando duplici ac utraque crafra& tenaci membrana undique dotatum notavimus’ , quibus
adapertis tunicis fetum flaVidiufculam guftu aere,& 60. libras pondere fuperans, effluxit, in
fundo hujus utris corpus repetimus magis folidum, matricem verfus fitura , quod magnitu¬
dinem &: craffitiem humanzfecundinarpropemodum &a mole exaKjuabat , figura teliiciiii
pra:ditum , neque , adeuratius confiderando Sc infpieiendp , aliud quid effc coraperimus,
quam dextrum ovariam, in miram magnitudinem excretum , cujus" tunica: fiiperficialps. i
eumulatibae lymph* cxtravsfata: infigniter expanfa: litfem illum ftupendum formabant:
fubftaiitia hujus corrupti & intumefafti ovarii interior vatiis omniao coloribus appafuit;in fu.
perficie plurcs confpeximus protuberantias , ceu ovorum .fublatentium veftigia :,aliquibus,|n
locis ulcufculahotavimus aperta, & in facci cavitatem hi‘ahtia,plura verb io ovario latenti^
poft ejus difleSiOnem repcrimiis, qua: non erant hifi locali duoruna corruprornm,,faniem
cpntiuentcs heie lividara,ill!c albam, alibi fiavefeentem Scc. modo vifcidam,modb 'limpidam
& tenuem, nuUibi fieteutem ;fed& plurima fimul ovula deteximus , magnitudine differen¬
tia , quorum maximum eXzquabat nucis avellana: quaBtitatemffingiila liquamen iCpntinue-
r-unt, quod codam albuminis inftar concrefeebat. Tuba hujus oyafii. mpnftrpff jilane fiiit
obiiterata. In cavo abdominis ne guttuia quidem feri extra vafati obfefvafa^Sic & in iliojacts
vifceribus nullam prorfiis labem deprehendinius.Cerebrum non luftrivimus,ccu cujus male
affedi nulla vivcnTindiciapfa:bait.f>.TAe<ui»-*r Z-vvingeras ifhenterid/Germatticar^Becur.ii.
Anmii. ' Obsxk V A.TIO - LXXII. ' .i -s . ’
Hydrofs Ovarii muliebris/ ‘ , .i,," -
PRzter Anatomen viri pro hydropico habiti Anni IViS V.Epherueridum N-Cut. oljfery.
i6(S.aotatam;& hydropem Afcitem cum tubere dX dextro ureri teflicalo Anni JJlI.qhf.
l8o.defcriptum,obfervatioi85.Dec'.Il.Arinf i.inauditani hydropis'ab4pm.ims Ifecienj&ca-
tam,five cum folliculo, fortaffis dicendam dcfbtibit : Sc Anni VIII. ejuldem Dec, pbferyatio
XXIIl.hydropem Afcitem faecatum, five abdominis iflt uniefceBtiam ftiipcndi .mag^udi-
ais cum interveniente partu felici tcfert:paritcr cjuld.Annipbfcrvati6'ccx'xxiih fydropem
faecatum adducit cum fcholio eradit!lfimo;ut‘ fuperflUum^Wdcfi pofflt fimile exemp4mj>^q-
duccre.veldifcnrfhra alium circa originem &caufa»forraare. ^ . -jTy
: Verum cuta in muliere quadarn feptimanis fere odo pbft partum nuper occurrere^umot
ingens ventris ciim doloribus multis,fed:fihe pedum majaiiumve tHmpre,‘curandus , iitifqae
aperientibus multis Sc menagogis a me :& aliis medicis frLiftra,venter autem fotiijs. fbgfif
fet,& dolores crcfcerchqego vero pratdixef im,quod inclutum in aliquotacco letum vel ^an-
dulolatn quendam congeriem portet mulier, mortem ideo illius Sc cadaveris apettibnem ex-
.pe£l:avetiin,ut caufam cognoicctemus veram in mottuoiquam in vivp corpore neque -Cpgm^
fcctc,ncque curare poteramus;hHc quoque apportare «6h inutile duxi hanc hiftofiani-, ut n
-■■vel conjectura nos doceat, vel certa figna dempnitrent , incurabilem' c& primpfi^im, tnor-
f>um,cum progribftico vel fpei dabiz vel paticiiclx Sc folatib pro medicar aftis.ulyandaff non.
certitudine-ftatim cxperiehtia, trademus xgtum. ' _
• Mulier hxcproeero habitu ■& vegeta triginta Sc duorum anaorma , mater tnum infan¬
tium quarto immaturo edico menfe Apflli peperit filiolum, cui nulla lochia in ultimo puer¬
perio fluxere , venter tumiSus manfic fe: audus fuit , tanijuam adhuc gravida effer , cum
Kjuldcm obftstrlxflatim poft patmm aliquid reftare dixerit. Inde ppR '' varia data jemedi»
tammenagoga , quam diuretica & laxantia, tamen fitis ioextinguibili^ fidot ingens.jqtmo
. , . " abdomine
De Ventris Tumore^
abdominctqai vero tempore graviditatis etiam adfuit ) & dolor ftatin a cibo & potu,
uriaa cum ardore & difficulter emingeuda , fiaem tormentorum coegerunt cxpeaafe. Ver-
jnes etiam digiti articulo longi multi dejeSi poft & ante partum , vivi edam fed breviter.
Mortui ergo at. Junii 1691. mifcta poft nonam a partu feprimanam, tumor ventris, qui
viventi fuper femora dependebat durus , in rotundinem elevatus & molliufeulus appare¬
bat , & cadaver etiam ex voto dcfiinfta: apertum effiSeparatis itaque mufeulis abdotniniS
exterioribus, nec dum peritonato, effluxit ex membranis quodammodo puttefaSis & ob
'teneritatem divnifis copiofiffimum ferum fponte,qood deinde expredua atque ad menfuras
decem colle&im fiiit primo turbidum , deinde ffiberuentum , nec- tamen foetens. DilleQis
dcin omnibus mufeulis , faccus quidam membranaceus , crafTus , venis multis turgens pro¬
minebat, periconaro adnatas,qui finiftrorlum erat cruentatus & quafi gangra:nofus,uteto Si
inteftino refto firmiffime adnatus , ubi tefticuli finiftri vafa & tuba cum aliquot hydatidibus
illic infixa apparebant cxterius:dextro contra tefticulo ut & utero fano, ita ut ovarii illic ve-
ficulz quzdam lucidiB & turgentes przdiccrent piares proles. Intus vero tumor glandulofuS
pugno major, cx tefticulo ipfo fcu ovario prognatus ad&serebat exulceratus & gangramofo
proximus, vifeofum & pultaceum St veluti feminalem liquorem continens. Omentum plu¬
rimis glandulis fcatebafSt ad fuperiora'retrHfum atque complicatum erar. Hepar pallidum,
pancreas integrum & duriufculum, Vermis in ileo ultra ulnas o&o longus, tenuis & deprelTus,
cujus abrupta fine dubio fiiefe frufta yermieuli illi, quos vivens ( etiam dum adhuc gravida
effetjexctevit fepiffimeiqaa;ics defcnbit Scnncttus fed. i. cap.5.praaiea: , fub nomine
lati lumbrici eucurbitini. Affeaum hunc itaque diu latuifle, credendum eft.Undc verb initium
fumferit, coniicere non potuimus, quamvis fufpicio fiierit a confufione quadam potuifle oriri,
quod ^ marito faepe verberibus male tfaaata,pedibufque coneulcata fuerit. Hic tamen ape¬
ruit, quod uxor adhuc crClebs per tres anaos ulcus habuerit in latere alterutro , quo per juf-
fum paternum Goufolidato tumidum fcnlerit ventrem, itaut Thoracem ligulis conftringete
non aiifi» ncc pafla fuerit.
Pollcm fefe eundem ventris tumorem per multos annos portatum, in muliere Geisbutgi
pago nobis proximo iriyentam ante aliquot annos, producere ,fi aliquid extraordinarium
fuiffet repertiim. D. Salomon Reifelius Efhtmer. Cermamcar. Decur. ii. Ann. x.
Tumor -ventris quaji pavidi ab Ostemo gUnJuiofo.
P Lacer hiftoriam adnefliercab amico communicatam his verbis. A.i664.nobiIiffima mu¬
lier aliquot annos ventrem tumidum fupra modum geffit. Primis temporibus habita gta-
vidajdeindciadurato ventre hydropica ab utero non folum fed fcitrhum & fosmm mor¬
tuum portare putata, quoniam eitea umbilicum & ad latera indurata quafi vifa, item glan¬
dula: ut caput, crura &c. taSu dcprehenfz. Aliquoties feflionera fc pati-, quam vivere malle
petit : tandem extinda fiiit, in aperta inventum omentum conglobatum, pendens viginti fex
libras multis glandulis differtum , quz exceperant lac amygdalinum , quo ufa fuit per anniint
& diutius fingulis diebus. A/ca»
Uid fibi velit clariflima» hujus Obfetvationis funt fibui* apud accuratiores Anatomicos. Praftabit
tcBrienubuscommcntauluBt quidam, meta nam m (equentibus datunlumus.
G, SERVATIO LXXIV.
Be ftcco abdominis ,hydrofernmentiente.
lod alii in ztatis robore vix diu patiuntur, id anus edentula per fex annos Jnte
Icra fuftinet. Nimirum barbara Maucrs , fiillonis vidua Arnftadii, £8.anaotum
perithoc illnftriffima johanna Elifabetha,Gomitma de Schwartzcnburg & Hohnftein , do¬
mina noftra Clemcntiffima,& miferationc commota per nuntiam promifit pauperculz gta-
tiaiag£ auxilium. Hpeautem concifo , nontamhydiops , quam faccus feculenms ani-
culz adeo diftendic qbdomen , inque tantas duxit anguftias , uc ipfa mali immedica¬
bilis finem oraverit., quem etiam a dolore tandem vida repetiit. Efflata anima , illu-
ftriffinitE Gomitiffz juffu cadaver przfentibus chirurgis aulicis examinavimus , & corpo¬
ris fuperioris partes penitus emaciatas , abdomen prattumidiim , inque medio ejus
faecum membranaceum grandem , podice vertebris lumbaribus , antice & ad latera
peritonaeo - vinculis craffls annexum deprehendimus , ex quo materiz eraffie
RonetiAnatemia Tom. IL. Yy 3 fubflav*.'
^ Anatom. Lib, ill. Sed. XXI.
fubflavarjptiniopuri.dcindcfpermatiraaammnonabfiihilislibrasviginti daas exprcffimnj.
In finiftro facci Utere , quo venter gravior cadebat magisife durior moleftiorque femper erat
in vita gerenti/cx butliilas alias pila:,qua pueri ludunt, magnitudifie , ardiffime connexas,
limpidam aquam fundcntes,& infundo gelatinam albam tenacem relinquentes advertimus.
Totus veto faccus inanitus cum appendiculis luis,&adha:tente interna muciiagino quinqua¬
ginta & unum pependit pondo;intefl;ina flatibus diflenta, mefenterium multis parvis tumo¬
ribus fcitrhofis rcfertUjlicn & hepar indurata & pallida,pulmo in dextro latere diaphragma¬
ti adnatus, crus finifttum tumidum &: aqwofum dextrum gracile vidimus. Hujufinodi paria
annotarunt GhironnofterDecur. 2. AtmJ 1. obferv, -183. Idem Decur.z. Ann,8.obIerv.i5.
Ceiflis Decur.2. Ann.8.oblerv,233. Ruyfchius obfcrv. Anatom. Chirurgo. 27. D. lacflrus Am-
giijliauslliiaer-wolffius Efhemerid.Germamcar.D4cur.:ii,A»»ox,
Obseb. VATIO LXXy.
lziflatioxl!steJlifor»mHydrofemme?itie>is.
It quidam honeftn conditionis , annorum fupra quinquagintapaucorum natus , cum ab
V ofto fere hebdomadibus leaoxget eflet affixus’ , duorum fuccelfive medicorum
confilia implotaffet , meam quoque prarfentiam d. 24. Oftobr. A.;f6po. per agnatam exoi
rat,invitus,fateor, eam commodare promifi , tum quod medici' ifti’ duo praSici boni Ipo
fua, in malo domari nefcio,eflentfrufl:rati,: tum quja jam tympahicide , jam Colica flatu-
lenta , ilUim laborate fama jam ante auribus meis nunciarat , quOrum afFedmim piriot hy¬
drops periculofilfimus audit, vix unquam fui «arationem admittens ; proptetea a me medi¬
camenta efficaciora , quum ifli prarfcripfiflent, expeftanda non efle , mecum Collegi .• Peti¬
tum tamen asgro abnuere , quod tum Charitati Gbriffiiana: , tura vinculo affinitatis; nonnihit
licet remotioris , eflet contrariam , religio fuit. Proiiiifi ergo , fed ea cum conditione , pta:-'
fentiam , ut urina fequenti die ante mitteretur , quam clinicum adirem. Iflius autefn parva
quantitate mifla: oculifque meis fubmifli: rubedo iijfignis & eodem modo cum’ quadam
pellueiditatc perftaus , gravitatem mali fanefti mox prodidit , qua:, ut anlmutU adeundi
modo non omaeih abiicerem , effecit. Idem proghofticum eftciejquaprimo intuita mihi
a:grum vifltaati , opemque, quantumiu me fuerit, medicam fetre parato , hyppocratica vi¬
debatur, legebam : neque facies tahturri , fed & totum corpus , fi loqui ita licer,erat hippo-
ctaticum , excepta infima illius regione : partes fiquidetn reliquar oqjaes extenuat^ ita erant,
ut revera fceletoa corio opificis manum experto veftituni videretur. Non enim cantum na¬
res acuta: , oculi concavi, tempora oollapfe , color totius faciei pallidus,qua:,v jgeate morbo-
tum acutorum T yrarjaidc , oborta , inter notas faciei hippoeratica: competentes , referunt
fenis Hippocratis cultores , fed & elavicute , brachia,manus,cofl:aE crutaquecarnbfo & nitido
apparatu pmni deftituta , commiferationem 8e admiratione» intuentium ptovoeabaBC. Spa-
tiam quod pollicis &c Indicis mei extremitates conjunft? circuli forina fovent,hamcro,mihi
ad menCitandum dato, digitlfqueiftis ambientibus -elaufb deprehendebatur majus. Major
erat a:grotantis querela de interno a:fki in abdomiaevprzfertim dtcahmbilicum , quem
externas & blandus cuiiscalotfallcre videbatur , quam-iater varios de affiedu tillbalio, fe-
riem illorum canftituente, puta vigilias , anorexiam, alvi inobcdientiam,4c virium ja^uram.
Rarus his abdominis tumor ( qui tum tempori3,non femper ) anodynus etat ; fireqaentiotes
flatus in abdomine, fcu Cib umbraculo theatrali latentes.ac per viees tyrannidetp exercentes
Sc oeulos & aures przfentium fui raritate ,qt curiofiores atteatiorefque adeflcnt,btvitabant.
Non uao ia loco fixi haerebant flatus , fed mobiles tentoria vifiira incurrentia multa fttuc-
bant. Primum in dextro iabejre inteftjnum colon tumidum^patis amplilfiiaiinaltiamevidcn-
CcrfublatifpecieimponebaBfub.hoG aliudjdatpinterliaeari figno , idqueiad feBfiiUi ininus
prominebat. Sed ab ajip qsiafifoppr.eflam intcftinum,& inde aiiorum,minus .tamen in utro-
qus latereconfpicaoram.qua: teaufa erantlntellinamotabatur moais & tumor rcmiffior.Su-
ppriori ventris intetiotispatti manus iaipofitaillam inteftini crafli.partem , consexafquc &
interftitiis ligamentofis diyifas ceUulas luculente novit diftinguere. Diiatinus autem non fiw
humorisquafi ex occulto furfum ebullientis, cfEetvefechtisAe in flatus, convetfi. aW conver¬
tendi improvifus &fenfibilisiainteftinis impetus, quo remiflb,remittebat variantium figO'
ratum fpeftacuIum;nova autem & tumifltuatia flatulentia reverlareadctn exhibuitlchemata,
id quod hora: quadrantis, paulo ampliofislpatio bisihisocnlis meisppie vidi. Adftantium ena
auribus vacuis eodem te.mpprelbnos inconditos, murmnta & borborygmos flatus dabat
tefl:inus,quotura; extra paroxyfinum veniens fbnus dementius auditinorganum feriebat. His
iwaenus allatis benequc&tempoceobfcrvatis&adinciidem rationis ,projudid.o medico
formando, revocatis bivi&me cxpofimm fcnfi curationis vel neganda: vel aggredienda:,
Ip^ formidandus cert? mortis cafus diffuadebat; a:gri aurem adfiantiumqueJpem recupe-
De VentrisTumore.
ttodx iaoitads tacite , quamvis non fine contcatii metu foventium i inflantistiitgebat. Gta^
viffimo tandem motbo remedia,fi non multa,non tamen nulla prarfcribere^ non pretiol^no
tamen otiol^opponeredi non hoMiterthraftieiSj tamen civiliter mitioribus illum traSar^
precibus convisis confoltum dusi, prarmiffa inlHtutofoae proteftatione , non efle in medico
femper relevetur ut xger , quod interdum dofta plus valeat arte inalum , propterea medi¬
cum, confiliatii inftar , fidem quidem, non autem eventum praiftare i teneri : i&u-
fium eventum a fommi numinis omnia dextre dirigentis nutu , dependere. Qimd>
damergo, idqne ambiguum ne ferenitas concepta: fpei omnis rotundo & ingrato ingrati
fiti nunciD obfcuraretur jprognofticum a:gro, adflantibos autem certum deiperua; cutatfo*
nis ex certis fignis hauftum propalavi,- Recipiendo autem ad materiam flatuum genitricem
iam exturbate , quod quidem neceffitas imperabat , animus erat , fed quo id fieret mode,
dubius hzrebam. Purgantium auxilio id effeftui dare, cb metum ultetiotis &
excitanda:fic flatuum exitum non invenientium agitationis forib/ie coniultum non duxi;
clyfteribus autem eam provocare , pratcedentia , qu^ ftnftra fiiiflent applicita, cnemata de-
terrucrunt,quanquam fi unum & idem remedium fcmel & iterum medici induftriam elufit
non tamen propterea fc ftufiratum & a fpe omnimoda femper dejeiftum iri probe mihi con«
flateritianimum nihilominus ad alium coBverti fcopum,nimiruin;fflatetiam diftaro,qua: craC'
fiiie & vifcrditate fua obiltuflaoni vatiarum viarum occafionem fnbminiftrare folet , diffijl-
sere,atque,utdiflbluta& pra:parataad vias vel urinarias vel alvinas praeceps daretur , curare,
neglefto multo longitudine fuperbientiam receptarum apparatu. Praeferipfi itaque hunc
orcfumenduin pulverem : 0^. arcan. dupl.ocul. cancr. pnjp. tatrari vitriol. an. jj. M- F. P.di-
videndusTn partes a:quaIcs‘(ex,toiidem diebus mane in brodid carnis cui radices ononid.
petrbfolin. &g!ycyrrh. cum cumino eflent inco(9a?,fumendas . abdomini autem flatuum dif-
cutiendotum ergo extra cataplafma hoc ; flercoris ovilli prxter propter tbj. pulv. carvi
& fulphuris an.jiij. inaqua & vino commiila eoquar!tur,8dintraliBtea duplicata calore de¬
bito praedita injponantur,& fub integumentis, ne iftius calor juflb citius elabatur, follicite fer¬
ventur; caloris autem iaiftura.ut novo deeofti calentis calore compeniaretur, jufli. Verum
iatentionem eficQus contrarius, quem mir.-ibatjexcepit.Pulvedsenim illius ufus non quidem
fljixumjlaxitatem tamen alvipcperit,ocelufam hacienas alvi^ortam reftrando, excrementa-
que cxturbandp,prim6 quidem tridu6,plura quam procedentibus feptimanis & diebus fue¬
rant exclufa,non fetofa,fcd nonnihil fpifla,liquida,eaque flava,viicoiaidc pituita: vifcofe.pta:-
feMia tcfl:antis,qualialci9:io poft mortem in inteftinis obvia exhibuk,qnibus motus, exmeper
famulam,ah pulveris ingredientrbus vera purgantia eflent fociata, qu?fivitarger. Reiponfioni
negative dato isacquiefeens pulveris ejufdcm ufum ad nutum meum continuare nondubi-
tavic,maxirae ide6,quia inde evidentem & doloris iere omnimodam, & tumorisaliquajnr»-
EDiffionemfenfittanta,quam inde conceperat, cum recoavalefeentio ulterioris fpe, fibi de
primis his curationis feliciori fidere magis iperando gradibus grattilatusapud domcfticosAr-
cbiatro celcfti & mihi, tum abfenti tum ptofenti, gratias ; non fine mente, quo fana femper
nianfit,illi devoti (Iiinas,mihi magnas egerit. Verum tantus nihilominus Utentis malifuitfu-
for,ut eidem refiftendo vires taiidemfiierintimpares,lenfimque imminute ita, ut die cura¬
tionis quinto , &quidem hora tertia matutina , extremum infultushoililis oger paflus plures
in mortaliumcoetu natales celebrare defietit, ad piares & eos, qui fcsula beata in coelis qter-
num celebrant , abeairdo. Corpusexanimecultro anatomico fubnaittendi copia ameridie
tnjhi ad hocnegotium prompto & interiorum curibfo data , acceffi, & primo intuitu ventrem
jainfe ipfo tumidiorem, quam ante extremum vite articulum fiterat , deprefaendi. Abdo- '
minis fic tumentis fplendot apparens manum , ut exiguum fctriacumine foramen explorandi
gratia in latere procurarem , primum invitavit , cx quo ftrepitus brevis & levis in aiaram fo-
Insjfoetsre naribus molefto nullo prorupit, auribus autem peteipieBdus; ex coverb fubfi-
dentije inabdomine falcem levioris ipecies oculis cernenda obveniebat. Manus m«a in¬
quirere pergens fola abdomen , fafla inibi erucis in formam novacula apertura referavif,
fed mox inteftina turgida & flatibus onufta impetu quodam prodeuntia & aflurgentia viam,
Wam libere iftis factat datum , primum ampliare conando , conatum referandi ipfamet pro¬
motum ite vldebantijr ; fed tum nec flatus nec aquam extra inteftina in abdominis cavo va¬
gari aBimadvertebatuc. Chirurgus Henricus luftus Br^^magifter cum luo difoipulo labo¬
ri meofuperveniens, fociamque in extrahendis Seperferatandis vifeoribus operam eoiife-
rens , no^jinatn inteftini partem , fed turgida & flatu fufflita, modo non omnia , mecum
vidit. Rubedo in locis; quorum mulca ferme in omnibus inteftmis, erant, gradibus iutea-
fionis ratione varians, inflammationis 4£ gangra:nofa diipofirionis ptmfentis index crateer-
tiflimusmec nbn caufe ficis Gl4mofa:,qHq prafeedeatifaus diebus nupe* ante meam adventum -
Orta, potulenta zgeoto Cepe imperavat.Putredina{i efatinteftmbmfo textura,quz propterea
levis fimulcnltri attaftuffl minime paticbantnr,qna:que liBfe parri proxima mox evomebant
cxcrcmcntajfta non indurata nifi in duodeni ventriculo vicina parte, caque pauot,eoloris ob-
fcari,& quafi: ficea.In rcliqnis autem vifeofa staffitie quadam & flavedincinfigni pradita,per
'^7 4 omnem
j}6 Anatom. Pra€t, Lib.lIL Sed.XXI.
obiaem inteftiaemm compagem erant confpicna.Flatus crafli fiibfiftere nec per forame
ipultro fa^oin fncBefliva unius poft aliud per iftud migratio notabitur , fed folus, qui ipcrt*^
loco erat yicinus,occurrcbat,reUquis fuam quafi poffedionem obftinate tuentibus, turbatit^
nemqueiui renuentibus, quad, quod eflent vifeofis excrementis incruttata, & fic finnata,ad
collapfum inepu lufflaminanribus fine dubio expanfionibus qua: inteftinorumgyros modo
non palEm conftringentes remotam euntibus flatibus injiciunt.; Ventriculus patvusiu Io
oum, flatuum in inteftinis przfentium impetu, parvum & anguftum detrufus latcbat,ome-
tum autem nullibL Mefentetium potiffimum circa duodenum erat corruptum, quod chiri
gus manu prehenfum , digitis explicans ,« ifi -vermodert , non inepte dixit , hepar eoioris fa
genuini dcbitzque magnitudinis locis deftitutum , veficulam felleam fere marcidam fi,,
bat Lien autem parvus ovigallii
3US nobis admirationem, pepetic , pulmonum externus color ad ilbedinem vergens puu-
feulis nigris erat vatiatus.Vifcera reliqua,cor,ventticulus,rencs &c;quod reprehengonemob
peregrina: conftitunonis iniquitatem mereri poflet, offerebant nihil. Ita tragxdia: hujus au-
fepres flatus in inteftinis,quz. theatrum dederunt fiiiffe evidens eff- Unum adhuc, quod
non priores medicos , fed me, vel ex injufto patientis pudore, vel ejus oblivione latuit , ne
leftotem lateat,fubjungo.‘HerBiofiim regrum ftiifle, tum demum in feclionis aSu oculorum
manuumque fidei patuit ; non tamen magnum fiiiffe malum , Stvifiis cft manibus inteftinum
captivitite facile liberantibus, quod tefiftentix juftb longiori, nec tutgefcentia: juftb majori
locum- dedifle, conflabat. -
Anatom. PraQ. Life». IU. Se6:, XXI,
(jjpiepoia ajite temppu &«rit 'tcUAi , dctrn£m pitte ad duodenam porrefia , di/s ddfiUJl vtrmtdtr
f,oibtcapti»am ma»fiile , Iconjiciendi dedit yp^t, qaod relatio forica mdiavit',lcgiraaa: ini*
^laiij i i^ vcfe com&ccd pancteaueo concareeas petMet^exctcaitatorain io daodeno contentotaai
— - 'ia aaibut.majo- color St ad ficcit^ceip veigens leornndem conii'
54° Anatom.Praa:.Lib.III.Se6;.XXI,
cuicpluribus & forCm accuratioribus, fique a cbnfiliis ipfi mox ab initio adfuifle m, & otnak
oculis ufurpare mihi przfcnci licuiflet, majofi folertiahase potuifle tradi , lubens fateor, d
X6/is.Chrifiia»tisFrmniiuiwiiitfhmertdumGerptisicariimBecur.ij.A»?iox. ’ -
Obsertatio LXXVI.
BeHydfffe femoris Uthdi: His extrtfrefriuni locum , fiqaidemprtimt td morios.
CUm aliquando a Pr^eao judici) ordinatio Domino Hartmanno ftrcnui nobilis aSteia
in Lousnits ut medicus Ducajis Saxonicus & Neoftadij ad Orila Phyficus ordinarius,ad
inlpc£tionem viti cujufdam fubitanea morte defimfti vocarer, fine mora e6 me contuli , & i
ptsefcntibus ftatim fui informatus , demortuum cum alio viro in eodem hofpitio ante odi
duum rixas prius moviffe , exque verbis ad verbera cutn illo defccndifle , poft verbera vetb
a pago ad pagum hunc deambulalle, nihilque moleftiarum ulterius, quam anguftiam peftoris
perfenfifle, & de hac querelam inftituifle, hanc ergo parum curans nono die poft verbera
accepta properavit exhypocaufto ad fores , quas vix aperiens mortuus profternitnt fpu.
mamque circa os excernit, & fic exanimatuAteperitur a domefticis, hujus ergo corporis fe-
ftionem cum chirurgo praefente aggrediens , nil invenio in tota corpore quod aliquam pla¬
gam indicaffet , tantum abeft , ut mortis caufam exinde aliquam potuerim haflolati , nnlla
enim macula , neque ulla vifceris alicujus Irefio apparebat, fed omnia infimi ventris membra
videbantur effe fana atque incorrupta , aperto veto Thorace integram ejus cavitatem aqua
repletam videbamus cum pulmonibus flaccidis, maeulofis & nigricantibus non fine admira¬
tione. Sterno enim remoto velut ex alveo aqua cum impetu dimanabat cum adftantium ftu-
pore maximo , hunc btgo virum cx fuffocatione potius, quam Izfione partium aliqua fiiiflc
mortuum feeilb erat dijudicare, fic fi multa polt mortem aperirentur corpora, multi quoque
in apricum ponerentur in corpore latentes morbi , multique cognita prius illotum caula cu¬
rarentur felicius, qui alias incogita caufa letho colla fuppeditate coguntur. JD.D. Ioh.Gcorgius
Grubelm ‘Ephemeridum Germaxicurum Decurii iij. Anno. '
Observatio LXXVII.
Hydropicuunutbmuiubitejlicultts dexter ad magnitudinem capita infantilx ‘
auBta , repertui ^c-
FdEmina 56, annorum in nofodochio per fefquiannum afeite laborans cum gravitate &
tumore duro ad regionem uteri ■, hxc per hydragoga fiepe alleviata , tandem talis ccffir,
abdomine aperto effluxerunt circiter 40.menrura: aqua: fat iympida: , vifcera erant flaccida
tefticulus dexter tantz magnitudinis ut caput infantis requaverit , feSus ingentem copiam
puris cxhibuit,quod autem maxime mirabar, pulmones nec minimam partem parenchyma¬
tis, fed folummodo vala & membranas continebant , cum tamen, in vivis dum eflet, de nullo
dolore aut tuffi vel ejeftione conquefta fuerit?an fenguis ferolus falfus, acris , per pulmones
circulatione tranfiens, fubftantiam carneam & veficulofam ita abraferit. alioque duxerit vel
eduxetitiprobabile juc^o. Z>. D. Adamm a Lebenvvaldt Ephemeridum Germanicarum Eecur.iij.
Ann.
Observatio LXXVIII.
Be Anatome viri hydrope S-finxu hepatico defuntli.
VIrtriginta annos natus cum in Hungaria militem egiflet , & prartet alia incommoda,
illis, qui caftra fequuntur, ut plurimum molefta, magnam noaurno tempore, a nivibus
ihprimis , quibus indofmierat, corporis refrigerationem aliquoties perpeflus fuiflet , in pa-
triam,Noribergam reverfus,duro horticultutam, quam didicerat, iterum exercebat,fa:pe cu¬
cumeres crudos a ftipite decerptos, etiam jejunus, fine alio confflmento , copiofe ingefleraf,
aliifque modis multos in diasta errores,chyli crudi, genetatione,maflam fanguineam vifeidis
& fefofis particulis plurimis,fulphuteis dcpreffis.oncrantes, Vitque' ad metum najuralero na¬
turalem fegniorem effidentes;commiferat;bepe tamen valere interea fibi vifusjdonec poftea
Auguftam Vindelicorum concedens, Anno 168S. menfe ofrobri, filiolum femefttem ulnis ge-
ftans,lnter Concitatos per hortum, cui colendo operam fuam locaverat, greflus pronus cade¬
ret , tanto impetUjUt infans cruris fra&uram fubierit , a quo tempore in bypochondrij dextn
parte anteriore dolorem gtavativum pcrfenfit,quem circa finem anni tumor crurum comita-
batur,fenfim una cum abdominis mole increfcens? cum tamen interea laboribus fuis fic fetis
commodd vacaret, cibos bene adpeteret, refpiratio libera perfifteret, nec fitis molefta eflet;
ufquo dum tandem a tumore incrementa fumente moleftias fentiens , gravioraque ma»
jpetueasjopem medicam imploraret, quam ubi ferum per urinam Sz. alvum educentibus me-
De V entris Tumore. ’ y 41
dioifflentis fciia conabir,non negleais fimul aliis fingainis dyfcrafiatn emeadantibusjtamor
quidem imniinacbatur,brcvi tamen adfiriorem molem revertebatur, iplb fintcrM zgroto ne¬
que dc caCi pr^gteffo quidquam referente, neque etiam a laboribus confu^tis ceflante.Tan-
dem aliorum diverfa remedia, fortiora etiam purgantia ex gummi gamandra: & fucco radicis
ireos nofttatis,adhibens,planedecumbcrecoaausfeit,adpetitus ceflavit,fitis vero,quam aqiia
fontana vino folabatur,urgete cipitjufque dumwribusproftratisd.Lf.Maii A.1689, inffgnc
materiz ex rubro Iivelcentis,partim coricreta:,Gppiam alvo circa meridicni exccrneret;qu< m
adftantes hepar diffolutum effo ftatuefunt.Quodcnm mihiab horti domina fuiflet indicatum,
vanitatem hujus opiniom's,<atis noftris familiaris,ipfis oftenfurns,ut poftmbrtcm,qa2 ejufdtm
diei vefpera foit infecuta,diireoandi copia mihi darem^impctrayi.Id quod dum altero die Se-
bit,perpaucom languinis,ejulqueacri,ih toto sorporc cOmp3rebat,interior autem ventriculi
faeies nonnihil in fundo tubebac,& vafa magis qua,m. aIibi,fanguiDe repleta ibi confpicicban-
tunin ipfa autem ventriculi cavitate amurca prardida: excreta: fimilis fluiSuabat. Veficula
fellis magna ctat,atque balfamico illo ^aro fanguinis condimento Vacua.e cpntta fefffctjaf-
fo bilis colore nonnihil tinSo turgidajcirca quam in^epate fteatoma haerebatinucis juglandis
majoris magnitudine in ipfam hepatis fubftantiam profundepcnetransidubio procul ex glan¬
dulis hepaticis ibidem a vehementi brachi9li infantijh,cum,ifi horto caderct,.allifionc ixfis,
atque ad fanguinis liberum commeamm ineptis. lic gvadennJjijg^obortum , & non ultima
hydropis enati caufa exiftens, quamvis enim utplurimum imjfc habere non :velim negarc,qno4
Dn.D.Gornelius Bontekoe in chirurgia fua notat cap.7.^.4.abfei8us in hepate . hydropico¬
rum inventos non caufa: fed cfibaus faltem cenfum fubke ; nofirum' tamen hunc ablceffum
contrariam potius rationcni obtinere , atque ut caufamhydtopjs efle confiderandum arbi¬
tror, eztetnm omentum, fccus ac alias iirhydropicis tantum nonommbus obfervari folet,ut
& reliqua vifcera intcgerriipa vidcbanmrjnifi quod pulmones cflcntlividi^Serum nonfaltem
in abdominis cavitate fluaiiabatjfed totius etiam in eorporis habitu glandulas fubcutancas,
quales celeb.Dn.D.dl.Borrichius vol.VAi3:.Hafn,Barthol.obf;a8jio'tayit, extendendo, fibrif-
que,membranis 8cmufculorura interfticiis fe per minima infinuando-, in pfimisun pedibus*
ftagnabatjubi vaforum lymphaticorum aliquorum, circa hepat-lbidem copiose- repetfundo-
tum , a przfato lapfu difrupiioncm probabilem reddens:hic vitiofam etiatm fanguinis comr
pofitionem,a tot diztxyitiis indudam luculenter oftendens.. In primis vCro. meridiana-lncc'
clatiusadparuit,dejeaionesillascruentas a farigiiine in ventriculo , ex jeferatis vafotiito
ofculis penetrante. Ortum habuifle. Cm/anguinisr-extravafationi fi medicamenti actioriSj
quale fuccus ille iteos & gummi gamandrz cxfiftit,in largiori dpfi aliquoties , exhibiti ,' vtrru-; '
tem inflammantem anfam dediffe dicetem,fortejiQn cttareim Bt.,ab hac vaforum faHguifc-
rorum in, inteftinis.veiftomachoaperturatmirimuniterfluxum.bfipatiGum-, qui ita vocatur,'
potius quam ab ipfo hepate in aliisetiam.otiti merito fiatuiturjarfji notanda -hiftorii , quam-
Dn.D.Juft.Schraderus obCanat.Dce.4.obf4;recenfct4cflux(t,fai)gbinis copiofi .-conferrim''
prodeuntis, puti,flotidi& bene confifteiJtis in hydropico lethali , - quem ob difliilutam ab-
aquis inteftinorum texturam obortum judicat. Notqm alias eftj-j^iBaltbs przclaros medicos^
hepatis fruftula quod per alvum quandoque excernantur, ftatuere5,(^ibus tamen , przter-
aIios.Theod.KetckringiusobQanat. 34, Phili .Hsechftertetus dee;a..obf. med.saCfi. & Dim
Sennettus Paralipom.ix.ad lib.3.med.pra^fal; fe.atgumentig contradixerunt. Frufium-
maffz fanguinex inftat parenohyinammqoucretz,fibHfqucyajais,ryeaularura-ihtmotem re-
fertx.utadftantes hepar integrum per alvum tcddicum crediderint, feceflu rcjcdum jfuper-
vivente xgroto. Recenfet Th.Bar(holinuscenca,.i>ifl:-.anat.iyo;eonferqux dc corporibus
glandulofis alvo excretis,tum alibi tum in ephcmef.noftr.curioCD;.Il.Ann.IH.obi:i87. legun-
tac.D.LucM Schreckius Efhemeridum GemasicarumWecurii^iiiiiittitd^^ ■- °
, „0*..s:E,K.y4.,Ti o.^L-XiXIX. .. . .. -
. SjJrtifs feclora, hic extrapri>friamlecummq»yPelypusei>^^JujDrteaufui refertus.
13 Olypum portentofuih-in nupetafcarone i«k!>l|ea4aolefciftlii deprehenaiVmortuus eff
Jr hic hydrope peaoris& pericardii, neque in imo vfenftchotabilfe labes ulli ■^ifccrum fuic:
iHata,in pedore verbaquacopiofa Ibgnavit , Sc-drathpericaraitrf/cro ffiit huatn mf ximp"
diftcntnm,pulmon«m lobo utroque eoftis adhxrcfGC'Bfe-&4a(is‘tottapto : qUuih ad coidi^;
examen pcrgerem.flacciditas ejus ad attaduin palpibaisi malt%Vari nbn fpoffiT^atjat
cum cavam citcafmin cordisthalamum dextrumangreirumi^)aii;etn- iilfco“&6lypi indibia'
dcprcbendi,inde caute difledo cordis thdamb Vlubffianti^compiruircarhoflrdenfa, & lati-
tudiuc totius thalami peripheriam exzquans, cjufquc Cavumundiqhe occupans : primb in-",
tuitu feptum catnofum(de quo CtLovvcrusjefrehrbitfatus-fum.', quod ventriculo in fua"
contradibne non exiguas fett fuppecias , propius vero aum eximinatemjpbiyphm infigfliiS- '
Tom. IL ; Zz"' '
542 Anatoniv %e&:, XXL
mum effe, ref^ri^ cujufiMdiporteiimMeque yiiU haftcnuSjneqije ptiam abollis defctipt
'inemiiji:exiEquabat,cou dm>titudirie totius thiami interius cavum, pedibulquc fuis^^
tipUcibus, Mutis ipfius, columnas, eatneas inter, etatinfisjisjuxta -in arteriam puimonatem
prdtendebatur,& fecundum bjijus ger, pulmones diyaricationemj in eum plurimostamos <U
'rimcbatur.-in thalamo, fiuiftrbpoIypushzSt alius, fcdminordn arteriam magnam fefe ex'
'-tendens : neque 'etiam cerebri finus Wfre-&neft4hqfpitibuscanicninti,.utpote.aquibus plql
‘res exetQimuS j&fpeaatotibus o,itendimus,ut mirari -hon oporteat,,, vel fero^ collnvid
augmentum ; fi hbn proventum,vei pubionamimrrupte^.
Mm GermMicarKm DecuriiJii. Aaapn.^ , , ,. ; , ; ; ■ ' ' '
,'■ ■ :.:pisEX^Ti;a:;Lxixv-.;:i;v
... Oe Pinguedine in tb^mmeiuptcrmTjmftktficefimiUm tffeieme: -
> 4 qutfufEcit adcegndfeendui^fcfficit eijam ad curandum, fed quandoque non
iLVlcaufatantnm mortefedaiFeausipfeitain abdito latet, ut btiam Argus quandoque
Titefia fiat czcior.AnnoigXi.r2minaqna:damSammarifex infula (iSchiitt)bucdel2ta,meo8t
aliorum judici.o hydropieai-namventei-iqMiitererittnmidns.^a^-stamen in fipjgaftrW
citea regionem lifinis,ftomaehii&: lupraumBiIicum,quaminfta eundem , ubi tuniot mollior
apparuit.Supetior pars corpdris tota qoanta emaciata, a iongo tempore enim nihil qMcqnant
eiboru aut fumerc autretinere-potiutjingefta' quippe cbhtinuo cypmmr. Ventet nifiiilydere
ant&ppofit-QriolfollicitatUsnunquamfnumfceit officium. Ita drafurriitate moVb) ebufeSa
& viribus fra.fta,cum nce medicamenta hee alimenta retinere potuiflet , extinfta. Poft mof-
temsperto£orpbre,imprimisdiffeaoperitonzo,cffiuxitferum qEipddam citrinutain parva
copia nnam menforsm vix cxcede&fc Refmoto peritbnio Ia cbrripeaiim vbnit 'otnenmm'
;(eu Epiploo.B,ea'pattc,qua ftOniach'6'anneaitur lobis ut ita diftumipinguBdinelefeabbapugni ■
aut capitis iijfiMis magffiwdfnepta dffiaiufzgre cultro' potuerit diflecarVundiqiib repietunil'
Similirationefimijiqocmateriaetiam pylbfus lindiquaque erat obfeptus , nia^S externe'
quam intcrae.qaieitaiUum confttiaxitjUt nihil , nifi valde liquiduiti & molle potuerit exire,
quz autem craffiora iterum ad fupetioraaegnrgitate debuerint. Hinc iili perpetuf vbmitusi‘
hinc contumax conftipatio ,hiac ventris tbinorduribrinepigaftrio/mbllibr in hypogaftrid,'
ubitalis.pingucdojion fuit,hin0 denique ex defraudatione naturalis alimenti St defeffii con-
yenientis nutritiOnis emaeiatib & mors! Plane Boc;qui elapYua,anno~; iGmili prbpemoduni'
niorbef,quantuDa ex' exterhissbniicetciieaitVintefiitvif quidam ribbllis gS.Girciter annoram
omni ztate robuftus S£.obdns,taindcm derepente ntrlia przgrefla nianifella eaufi in Aaore^'
xiamlnciditjeam corporis ema5i'atione.'Deefefcente ita aqualiculo apparent cirea fegionem-
yentricul!iitcm:indextro.hypbchbndfio,ut 8e ih partefihiftra ffipra umbilicum tumbtis plane
fupradibJ:-i5fimilesforma;duritle&:magiStudInesfine'doloteextrata6tum,quemfei:rcnok,po-
t!iit.Aceeffip:etiani vomitus bB^uWrdgum Gomeftirdm &'potarum,cUm concinuanaufcagS:
in^ppcntiaiad oraaes cibosalemqueaaeuffi'ai£guftoitbtbmorpbre cbntabefceiis obiit; Aper-
tipnem ppft mortem adftaiIs;mmr&c'01flSnguinei-nonpbfmifefunc , quam tameii bpteffetn
ad videndum, quid iMa' darkiasiuerit.hOn.abfiinllis valde .eftD.Hiarnfc bbfervatiq igS.-Anai
lY;-0«,mI.mife.;Gufios.-JJjfiqirodin&mininioftra,lobTmera pinguedo fuerint fine' cavitate
a3it-cotil^moii(^ozc.J)^tfififs^ygerus^l^endumGerhiimicuiriimpecurUiii:Anneii-
y --6«SES.iE'ATIO LXXXI.
V / Arii hinc inde in Ephemeridibus noftris occurrunt cafiis hydropis, qui humore peculiari
^ tunica,quafi utri aut Ciceo,UBHe-ef nbilicif4ii6finlUis=mditiitn,inclufo , loagi temporis
traducolleiioAfciecs fpeciemedicis impofuit, ac qmncm.eorura curam. &, foUipirodinem^
' illudens , V3’tiotittSeincv§cnftfaut'{ui ipfius,f4qiibrarms,‘aut ,'idque firequentibus , vitz zgti
finem fecit 4epl^jabUem, poftedoris: .;pDtiffimuni generis .annumerati;,
quijnihi hic.Beroljnrobmg^yiojtatu & adfflirationC’, haud indignus ,..diffieilfe.ac. funeflfe
Matrbna non .infimat foii^annorumqainquaginta,duofnm , ftaturz mediocris: natura: ac;
ebnffltufi6im“yicida:,.fan^iSfuzec eqrp.oris cura: parum intenta,djz;tz,quafcxECsnon na-
rtralcs, admodumflegfigeiUii^Mta&onibus alvi_imprimis valde obnoxia;ea:tcro.quin,veg6',
ta;agilis,atquea'dncgbcia,reij&n^ariS;pcragenda,pipmiptaadmodum,&:expedica,antettien-
nium & grayitatqpeddm:|deqae JumbqEum; atque abdominis circa inguinum regionem pon-
dbre conquefta,poftquam ip.enfcs%m ab ^iquo tempor-e parcius Scinordiiiaw fluxiffent,^;
tafidem plane_iub‘ffitiflent fublecuturz tragzdiz metu ap mariti perfiiafionibus adada medi-;
cmfi.Confiiluitjverum-jn afliimenifcniedicamentis fegiior,parntnindelevaminis fcnfit; unde
iridumfeiifim''anceislabece Qibtas inter Se detra&iones teporepodassi ablblutu cucuinim.
. i . . ^ VfeHCris ^TuMiorev > ' 543
iMmicftJtamoris iiiab'doiiimfebc‘peiBos v'<ffigtf-&‘priinpfdia dlenditi kmc Eydropis in-
^oentisElgcibhemmovfticSjmqMncciltefanfib^iadtraaai^as^pericntlbuSjdilcooen-
tfbas,eatinfeanvis,a:c.'c£‘mct^k^K^ ad&SaS&ia&ijmc evidSanabiis em '^fgannbus,qna
hyirbncisiffidonfSnracdiaretfchJvafiS itfenJ^S JppciStbWc^^iid^ab' 'cbiiimendantur,
foUcite magis ac'dai|efinuspiui5niffirqn4mW|;eMtid?fe'a^I^e%l!qad-/®li:im doraBSf
Ic^amine,adcoipe'fta'£&'a exhiBi& at%'(utpatisJieq@eqnaifirpt%fficKP,ae-'iiyaibpe jstm-iai
dicaco & qtfidemficcatb mcdibd?!® ^ faft>iSe^avffle&?fe(^6S#ei:M»« aic icmcdBS ai
ciSam haftenus admiiiifliatiSiEffip qfiS^Hc ifi'^S?Eefuiii)-^}Jtbiena!irfi}penbsi cfemalum , f^e
reftitdtJonisdecoflanteratiEcammanlfiridsqfe^aaqOTe^rpSKliM-^fSfti-Spricicribedj
detrcaSbat ac prognbiEidi przinifftfpSulacini a iJil?citioniE&sbrifeaHis'ceffaBat.’?£iterea al-
tcrfiia per vcftigia Iap{!i!fiS£ elapfiSfircieftanntisKEgfaaafSm yfrai aevalctudmis defiderfd
epta,prognoftico^fthatricp,alibs9fipca!ios-Bie!d!cbs Conffiluffiqfldrnincautibres rei- diffi-
Cultacbaui^nitaautpetccpta breVf eodeai mbdocuVe-ftfiibfttahebatjiiceeBpIricis utriuC-
qae (exus undeqde cbtffldcncibusiartfemqBe luaiiiye^tolIeiiiMfi lbciis iater^S denegatUs j ’
Juniores priferrinTnonduUraudaciai^ifBiibBi^esflbraeftffiiMjefflz fidertteF certarim tfiu- ’
phum fibi adevi£i»morbo podiccntesilpereco'!!^!^^^!!^^}!!®^! iaftaiaBtilritefhospr^
cipue unris prbiariffis''ad£n6dum div«7(pbnfibiK?cfibmcb'm'ffii® '& liberis de reftitntiorib
paacatdmfiptimanafdfi -^atio praiftandainit^^v^lisiframVIBqddvaiidisTfib finem fccuodi
& initium tertii anni 'romi'tbriis,'purgantibuSi& iwlacehieo ndikemel exo'rtis,fed ftuftra fii-
doribnSeXcrcuit. - -Molbs eriim abdbmiurs neqiiicquamhif etiafitvehctneiMiffimis mediea-
nicntis parenS,lndie's itiefementumiucUt paulatifii,fiicis taraehBOcabilc.capiebat ac ne hiluni'
quidcmabcmeticTs & • purgantibus ■etiam vaB®ffimis & draftiGis fubieqnente quandoque
hypercatharfi fatis ehbrmiidectefeebat i ied rnagis 'potius magifqucauaa^'J?a'utimmehium
traSu temporis accrefeisbat.-Itautumbiiicas tandekn extra naturalem fitum ad’mguiha,atqHc
reliquus aqualiculus ad ^enUa ufque dtpe ndef etijEgra tamen 'ftatu bbc coi-pbris liect de-
ploratbac quam maxime ob ^ohdusmoleftoltibtmUeriis aea:rumniS,tamaTeniediis j 'quam
amotboprefla& defatr^ta,viriumadbBcdetrimeiitUm-infignenbn patieb'aiur,fed qUadfuH-
ftiones corporis ut nat’urales,iic vicales'&aiiirifares;'alvumfolam,quie‘ip{ijntidiSam^ etiam ci¬
tra morbum femper aftr-iaior, fi cieeperis, fatis adbUedgilisoffierbmarrisfatrfillas' , qua cecb-
nomiamadminiftrandam,vifitationesamicorum recipiendas ae reddendas, aliaque 'mumaad
civilem Gonverfationenif eqaifii:a,bbeuiida,prbmp'tC fungcbafiir, dbloHbus aUtaliis.quiby-
dropem alias comitari' Tolei»c,pr«terquamiqu? ponderis adSb inUgni circUmfefendi omis ih-
ferebat.incomraodis Kaaenus raro 'nec admbdUmy&hcmcBter mtcrpeliaba'tur ; imb hb qui¬
dem patrium fupctiorum,qualeinafcii;e plerumque occBrret'e'fbier,adhucdecremcntuiti no-
ebile patiebatur nec fitis ihexhaufta,i'ndividuusalias hydropis 'cbmesj ea ^^ebat. Et quod
fingulareerar,tcfpiraciOiVoxacfermb,utut tumor- fuperne ad ipiuin ufqiieKerni os prafehi
deretur ac pra;cordia,immani ejus mbie occupata-,-'bppiimefe VideretuiiUbeta fatis atque
expedita per aliquot etiamhum tertii anni naenfcs p'efdUrabant.Pr2tcrea ea}nm; quo ponde¬
re abdominis provoluta, ab uno alteroVe fcalarUm- dbmeilicarum gradu inturgenfemiUiia
immenfum alvum humi gravi admodum impetu prbftrata fiierat i non adeo 'tnagiio fucce-
dente incommodo,patientcr & profpere magis, quam vel ipfa res ferebat-, tulerar.- Donec
animum recreandi ergb,uno alterove ab Kbc cafu menfc,qnatuor aut quinque- tnilliariabus in
przdium mariti efledo veda,atque illic fcalas hortenfes decerpendorum 'qqprundam frii-
anum ergo fcandenSjgradibus fuftinenda: tanti ebfporis moli & Oneri imparibus , qulbulda'
fraSiSjiucoramode admodum ac violenter toto ebrpOre in fertam impegilTetrab hoc enim
tempore pejus habere deqne variis mblefliis quandoque , dbloribus quoque abdominis im¬
mane diftentipaulsimmagismagifque conqueri- easpit. Interea medicus ille poliremus
If onfionc fua temeraria,fpc ac promaES diidum jam exciderat , vana illa omnia perinde ab
exhibitaafcremcdiacerhens,curqfcquoqHe fiibduxcrat; Hinc argra alia rurfus quscrerc'
fiibfidia,ae nunc hunc,nunc alium confulerc coaaa,qua:eunqHC a quocunque celebrabantur
tam methodica quam cmpirica,ctiam a vetulis & agyrtis promifeue admittebat & adhibe-
batifed irrito femper fucceffu & eventu fa-pius etiatn ptaspoftero. Tandem quatuor fiibulin
confilium convocatis medicis de paracentefi , tanquain remedio dubio , quo przftaret
nullo , quoque , led tam fruftranee , quam fero nimis deliberatum , quibuldam , cum indicia
adhuc eflent non ufquc quaque vana ', vifecra inferna nondum effe corrupta aut penitus
labcfedarai eo quod adhuc aliquali cum appetitu ingereret , digereret, fSi-utut rarius
egereret ; nec fuperiorum partium magna adeffet macies- , " nedum atrophia j nec
coler pallidus admodum aut eadaverofus , fed pro - ftatus prafchtis ratione fatii
adhuc vividos tam faciei quam reliquarum , quae vifui patebant , partium polythtvlle-
Staetiduttem: Tom.lL ■ ' - " Zz a ton
544 Anatoni. Pra^» Sed. XX L
tpn iUadmedigjmiraodp difiiun^lleg^niibissenientihufe^is viccycrsahocjar^qjen^ .
tijfeE»atioiiibus quib,uf^nisui<iuais,vi^idit^mihunwrj^m,qu?! jriulla paracentefi .
pqffitjharioIaa^ cpqftantcr inipugnaiitibas^uqnim yjgsidiieppKtiiin^ ac mo^.^ _
ultro dttoqiM:
twdem pqftrcmprnm&B^ji/ciarptKjaim^jUqdc ineris-g^i^jvis^odynis ac dolorem miti'
gan^ns, reliquum. mpjbit^pl^^iTO.i^iad^is bis ipdqci» ferocire magjsr^pil^ng indi*'
Eoyafymptomata5i>pyi;4qlore^qosjeaa^ifer<r??°5*W?P®E“tiuniinternarumjcnin]tn
pedum ac dorfi^n regione-^txferiim lu^arynflaminatiqfl.es,gangra:najdemum& febris^
tandem ppft^
sntlatasinffnitas;pen^rooiieft(a|,& toleratos immenfoSjprufiatusnjorsfubfecata.AqBifia'
priuSia f hirurgpjtubeiitjbus fupetftitibusinpjfip tril^sforte aut £U3tu»r digitis tmnfverfo
ab umbilippinteripra ac fiuiflru^, datus ver/us^^ educendjfni aliquam iqu:c,uti judicabatur*
in utre illo hpr-ceBdocontentsE.qnantitategJiyerumiiliqs, jgfo aliquot5tuI:e , tres ad mini'
’ mum CollByiej^gjufdam .vifcida:,tenacis,cr^y ac glptiupiTat/periiiatir^parum <luVeQn§%nI
tam non abfinjijiSjOonnjfi-^fximadi^Uljate extortae potius & exprcl^ , qu^m extraaz
augurium poftremprutn e tqejiicoruo} iliptup^ppftctiprum quadriga,r:oniprob3ruhf;i Cum
vero pie ipfamet flignuulTet faepius ae moribunda tatidetti quoque defidetaffet, fi ex
efu fu erftitummottaliumforejudicare.nt-,mcdici,ut cadaver aperiretur, quo vera pprporis
intetiot facies Sc conftitutio^dequahaacnus totdivcrfa: & dubioprocul plcrarque Yanjtfiie,
rint conccpKacprolatx cogit ationes,eonje6burac & opiniones,tan4em ad oculum pateret
fc ultro confentire, ut cotpotis fui exuviz in vidimatg cultro anatomico medicorum, & qui¬
dem duotumillorum,qui pra: reliquis hiaenus morbi cpram diutius ac tnajoti folicitudino
lufeepi(rent?.e,ge(5tfcivt,concedcrentu,r,& qua fieri poflctjcxaaitudine in morbu® ejufqua
caufas ae dteumflantias inquireretur. Sequenti igiwt die przfeBtibus quibufdam familiari¬
bus utriufquefexus ajnicis,a mediporum-juniore & Chirurgo, aperto fofpcnsamanu cutis.ad-
gaodam adhuG;di(|cntz,integuniento,illiqup |iibftrata,pauca tamen admodum’, pinguedine,
apt-adipofa: potius. tunicx a^humoribus pxef? ac colliquatz raris quibufdam atque tenuibus
teliquiis,yifui regx Ce catulit ingens huBiotisq>tiori,aiKecedcnti die extraho , exaSifimilis
cqgi^yifcida,tepSkX)getetWffi?Ht ranarum {i»ermati confiftentia par, coloris qualis efie folet
carnis eluviei pallide pubentis, crallzae turbid^jqMp tudicula aut hauftorio ex parte ex-
bauftaflurimx feppncamerationcsjeellx aut cavitates primum diverfat magnitudinis , capa?
eimfis af cpBfqtffiatjonis , filis quzque, membraneis .parietibus circumfcripcx exhibuerunt,
quas h tunicis piulpulprum a? integumentis,abfumta eorundem fiibiiantia fibrosaab actimo.
nia humorum fucpcffiye pullulantiumj&eatalorum omnis generisextremitatibus capillaribus
in interftidailla tunicaruni exudantiu.m aliqiiali , fed Gqlliquativa tantum putredine ( revera
enim in hae putpiUgiiie Q^pris fetidi am eadaverofini! ptorfus perceptum jillatumqueinter.^
vallis ortas judico, ijttes qui dixifiet majufeulos,fibi invicem contiguos gelatina,qua6olorcm
liifingulis6f<»nfiftent4mqaadantenusyatiegatafetoSjnon aberraflet. Separatis horum,
quibufdam inwt feptis, maffa quadam prima fronte vifeidi illius muci fqualoreobfitadBfendla
fatis mignum caput rnollcmentiensemetfit ac in conlpe£tumprodiit,qupdquo titulo falu-
tapdu,m,ram inter fedptes quam ^eftatores non leve ortum eft conjeduraratn diffidium.
Situm illud erat in vicinia regionis umbUicatis latus hnifttum verius. Alii vifcus effe volebant
iliquodvenwisiafeiotisjfedquale determinare haudpoterantjaliiinteftinipromineatispar-
^m,fed hos iSgiira p.ene globpfa,nullLahi inteftinorum duSui coirtinuata,refelIebat,alu > 82
quidem potiorijurc,nul,to Kunenadhuc.ccrtoindicioconfirmati , prxternatutale quid elTe
augurabantur. Vetuth qjuod pPJ-Pes fulpenfes apimi tenebat, nullum, vel ventriculi, vel epatis,
ycl mteliinotum gen.uinnnr.apparebat vcfe‘giamjnili quod ipguina verfus protuberansaliquod
^fema dupl^MUm cp}i pro.minentiam primo obtutu refefrct,eaqiie fpecie ipfi quoque me-'
dico.tam,iijterpfasfentesfeniprfen.atomes alias non.adeb imperito imponeret. Sed curn ac*,
cumcius luarafetut. & ex.aniin.aretur,figuta peregtiiii quid indicabat $c infpljth junioribus:
irrteiea tam medico quam ghirijj-gis praieipici judieiovilceta oninia una cura inceftinis putre¬
re eqnfummeSecumadmitatipnc exclaipantibu.s,folo,feniofc judicium, quodperitonzUBJ
non,<J^,yid|let,^fpendente,rurfusin diyetfasieumXententias, donec exhauriendo. unatut-
fys,^^aquefqua|prc iaptetroimpJeteturfeula,ficquc utres prodidi , in quos. tota diremta
^jatnayitas, rapeeffive eva6uar?mtur,atq_uc alvei illius immanis fundus magis paulatim roi'
gifque detegStqW.r, Rumpenda, hiterim erant ncceflario ac diflecanda quxdam interlcpta
afyeonim iUqtum.quo difiin^usjquidinibi occurreret, dignolci pofictUbi tandem remotis
9js,oBaacul4^.cxhauaisf connumerando nimirum,quas chirurgus pridie cduxcratjfBCCcf-
fitvequinque %^S,quatum,fingufe viginti quiqque circitercapiebant libras medicas, adeo-
^qcehrumprzt^ propper & viginti quinquelibris iftius vifcidz faburrx,pctitonxum.appa-
ruit , huicque annexum firmiter fiippofiticium illud fupra memoratum colona neGwm
De Ventris Tumore. 5’4f
abfterfo aunc omni mncojdiadenians Tardcijqaa figaram,arn3ulam^ reliquis omnibus caTi-
tatibus aut alveis diftinauinatquefeqaeftratum,fyftema globofum.Hoc imprimis omnium
in feconvcrtebat oculos & animos, neque tamen quifquam quid fitf quid fuerit? unde ottiun
& qui ratione prodnaum? determinare aufus.Erat autem,ediverfis quali peris fubftantia:.
membranea:, qualis efle folet veficaruin in pifeibus inajotibus fatis firmx ac valid^, coagmen¬
tatam , feptem nempe 'n circulum ac circumferentiam difpofitis fibiquein^^ieem coaptatis
arqucaraiffimccoadunafis.circaoaavam centrum occupantem, ficque totum ih oao cel¬
lulas diverfe magnitudinis diftiibutumjhzquc rurfiis in alias minores", uri cum aporirentuf,
apparebat,rurfu3 difterminate quarum fingula: humore reliquo , qui in prioribus majoribus
cavi illius ingentis alveis fiicrar,qua eoafiftentiam gelatinolam fimiH,paulo cainen limpidiore
ae fluidiore featebant,colore Angulis tam in peris,quam earum cellulis aliquatenus variegatbi
in una plane claro ac pellucido albuminis^ ovorum a:mulo,in altera eodem ignis caldrerii' ait
quatenus jam experto,hinc ad glaucum vergente,in alia paululum flaventeiinelia magis ruit
iante , fa alia rurfus lubrufo, in quadam ad violaecnm,denique in alia ad fpadiccum &c. in<
clinante, ficque indicibili quadantenus diverfitateafc invicem abludente diftinfto , ftupona
dum fane natura: exorbitantis qpufculum,quod fi cui de illo,poft-collacas varias circumftan-
tias(quasistetnoBpoft:rcma,quodnec umbilici pra:terquam e fitu (uo naturaii ad inferiora
inamenfum propendentis aopenitusdiflocati in extrema cuticula rude tantum reflans, SCiU-
quale veftigium,aec ligamencorum,in qaevafkumbilicalia a partii Cum tempore coalefcsre
utpluriiBum foleDt,fiveteretis,hepati nimiruminferric inferendi, eirca hep5r,fivc Urachi ad
veficam tendentis eique communiter cohaircntis prope veficam . riufpiam ullum apparuerit
Veftigiumjconjeaurse locuSjnon dubitarem,ipfum umbilicum cijm vafisfuis umbilicalibus lii
monftrofam hanc figuram ab 3fflueUtibus,& fesfim fe inter diverfas eorundem tunicas S£
membranas infinuantibus humoribus obftctricante, Da:da!a ut plurimum fub necelficatum
IcgibuSjHaturafatis affabre tornatum pronunciare. Ejufdem fere figuram fi exceperis exter¬
nam , compagis ac conftitutionis erat etiam alterum' illud colon, uc fic dicam, fpuritun , fiipo-
lius indigicatam,quod fimilibus vcftitum tunicis roembraaofis, Gmiiibus conflans majoribus
in alias minores rurfus divifis peris ac cellulis, humore,periD,de qua eonfiftentlam ae coloteifi
variegatum, reliquafquc qualitates varie lcatentibus,divcrfimode tantum & in duos quafi lo¬
culorum ordines fibi invicem contiguos aut potius continuos, compaQura , seque periconarcf
haSerius nondum aperto, loco tamen multo inferiori adhzrebat;vetum non foli ; fcd uti ilio ’
poftmodum difleffo patebat, finiftro quoque uteri , quod dicunt,cornu,lQCo quo tubz Fallo-
piana: cum alis vefpettilionum ac decantato illo,unQ fere omnium modernorum ore.ovarioj
autquod mihi adhuc vetofimilius, Antiquis rei9:ius d(do,tefticul6 finiftro, illic annefii ac co-
ha:rerefblent;uade mihi nata fufpicio illas quoqueuteri appendicesaffluxiis hunsMis przter-
naturalisoecafioneaefuCceffivo impetu ac appulfu io hanc faciem aut formam tranfiiffe.
Reflabat nunc deteftum demum & deterfuminimo cavitatis fando peritonZum,qao tandem
aperto humoris pra:ternaturalis vix guttula in abdominis cavo apparens , omnium illorum,
qui afeitem vulgarem morbi genus fl:atucrant,fententiam re ipfa confutavit ; univerfa verb
abdominisvifcera,quaeonftitutioBem naturalem benefc fatis, non tsmeti fatis commode
omnia qua fitum,pofitumatqac connexionem praeferfim tam tcnuiajquam cfafliiin fea colonj
ut pote plane extra naturalem fitum difturbata,habebant.Ventr:iSulus medisctis capacitatis
tunicarum colorem,ac reliqua accidentia fi fpeaes,pmnimode faaUs.Omchtuiii pinguedine
quidem dcftitutHm,iatcgrumtamcn,fed.verfus fuperiora contraSum & inteftiois intermix-
tum.Hze quoque ordiae,ati diQum, turbato hinc inde vagantia , fana nihilominus ae colore
prorfus nativo confpiaua,nec ullo alterius cujufdam defe&us aut vitii indicio deturpata,flati-
bus modo nonnulhs aliquantulum difteata,ntefeEterio valde extenuato cohzrcbant. Hepar
qua col6rem,mnicam Sc parenchyma laudabile prorfus nullis hydatidibas , uti alias ia afeite
folot,defiedatum, convexa parte fub diaphragmate demerfa ac fima oculis magis obvia Gyffi-
dem monftrabaf fuhflavam niodiea,eaque paulo dilutiore bile non fatis repletam , fed flacci-
dulamspancreas exiguum,fanuni tamen ac naturali colore & eonfifletitia gaudens, a ficu fud
naturali una cum duodeno verfus dextrum latus reradtum.Lieh rnediocrisjCbloris fani.tubea-.
tis.Renes,fuo quifqae loco,di{pofici facis pro ratione illius fubjeai magni, fani Sc inculpabiles.
Veficafiiperaterocontraiiaia pelvilatens&ipfabcnaeonfticuta,fed vacua & eorragata.i
Uterus dextro quidem latere fanus, fuis inftrufifcis appendicibus Gonfuetis,ligamenfis nirniru^'
tubaFallopiana,alavefpettiliorium,& tefticulo,aut,quod recentiorifaus placec,quo jure, ipg'
videriot,ovario;fimftro vero nec tuba a Fallapio denoroinata,nec ala,nee ©varium ideratmec
ligamenti aliquid, prarter lati forte portionem valde cxiguara,veftigium.ac reliqua Omnia curB-
peritonzo coa!uerant,ac,qu'od mirandum , per pericouzam utero ae in parte pra:tct morcai-
& ordinem contiguum, Sz arfte admodum eonnexum,ut continuum optimo jure dici potuifo,
fo,exabdominis cavitate penetraverant in aqualiculum illum cavcrnofum,iIliaque in corpus
!lladfupramemoratumac dcfcriptum,utifuperiof,degcaerant.H6£que fortaffis','euniz2ra
Seseti TosD.ll. Zz 5
54<^ Anatom.Prad.Lib. ULScd. XXL
ab ipfo motbi initio de dolore gravativo in regione inguinum conqucfta fepius fuerit , pri¬
mum totius iftius traga:dia:?tumnofa: fiiit ptokeaiam.D.ylugnJhiv.CaJmirusGahrliej), Efhme-
rid.6ermt!>ic. Duur-iii. Anh. ii.
Observatio .LXXXII.
' BeHydruteVeiKmo.
COnjux operarii cujufdam noftratis afpeto vi&uvHam,atqoe ejefdem a prima atatcpBri
rima tolerans incommoda, unicam prolem pepcritmafculam,eamque propriis educi-
yirmammis,exclufo hoc, intentus durufquemanCtpuerper^ venter, & tumor ad finiftrum
umbilici latus juglandis magnitudine primo natus fuit.qnem U6tans neglexit fufpirio6. Pue¬
ro deinde ab!a3;aco,ftaxus cmanfit matri menftruus ,& tumor umbilicalis paulatim crevit,
plurefquc hinc &: illinc apparuerunt protuberantia: grandiori in abdomine, murmur in eo¬
dem Si fluduaciones quafi aqua: fenfit a:grGta,difpna:a etiam ab annis tribus concepta , tan-
dena graviori ,eum acerbiffimo ventris dolore,fiti,yomim,diarrh:2Atuffi , deliquiis animi te%
tata vitam perdidit a:rumnabilem,haDC verb cam trahcret,medicam non admifit maiiuin,fed
omnipotenti curam corporis & anim* demandavit unice,beatam femper exoptans Analyfin,
qax etiam.confecuta d.S.Septembris A I694.urlcmnt amicicorpofis apertionemquaminftir
tui dic obitum fcquenti,pra:lentibus aliquot fexus uttiufqueperfonis. Denudato autemctda-
vete, amplum abdomen variis tumoribus duris tefeftum advertebatur, quotum unus pugni
rnagnitudine ad umbilicum prominebat,ex quo feparato & incifo alba & gummofa materia,
veficulaque tenuis circumcircaintusadaata leviter, aqua limpidillima repleta eximebatur.
Sub hoc mulca: colligata: vcfica: diverfe roagnitudidis,ctaffitici;& figura: rcperiebintur, ven-
triculojhepadjlicni, ucero,fpin£ dorfi,& peritoneo firmiter adnaw , hepati & lieni etiam
innata, qixque omncs,prxter liquamen gummofum album, infe continebant alias tenuiores
veficas , lympha: planas. Peculiaris vero alitis capite cum oculis, gravida noa minus tenuiori
vefica,fubfiant!aquepra:di(3:agammofa,roftrofuofiniftrumpeteBS ovarium fc exhibeban
Maxima vefica,eujus interior etiam ali3,fudic ultra duas I ymph* libras,in dextro lateteaoftis
& diaphragmati adnata,rurfum pepulerat pu!monem,qui coftis firmiter etiam affixu^, eetne-
batur. Hepar jlien & tenes infolitx erant magnitudinis ; cartilago mucronata in gibbum he¬
patis imptelTcrat foveam, qux , columbinum capere potuilTctovum.Veliea bilis infolitomir
jor,attum in fe continebat giuteD,ventriculus & iateftina fiatibus erant referta, a retentis veto
aliis libera-Ex cruribus tumidis fcalpello iacifis limpidilfima profluebat aqua. Superum corpus
erat emaciatum- Non communipbiifle hanc mulierem hydrope,Dec peculiari faqcate, cujul-
tBodi mentio fit in Ephemerid. noftrar. Deeur.x.Ann. 8, obfervat. aj. nec botryoide, qualis
deicribitur in aSis Hafiiienfibus Ann. l.ob(ervat.i.ncc vermlnofo, ceu forfan dici poflet ex
obfervatione EduardiThylpnis,Angli, in coafeflo eft. Quinam ergo hydrops matotavit fe-
minz necem? yeficarium,ut hunc dixerim commovit me infignis_ .canaliculorum lympbari-
eorum, a beato Nuckio demonftratorum ordo, glandularuroquc , per quas ilU tranfeunt, pC^
cubaris conditio. Quoties enim glandulz in confinio trunci defeendentis arteriz aortz St
venzcavz,veUlibi,aufteritatc forfan aliqua affefl:z,pcr canaliculos non fatis prompte h»-
morem dimittant lymphatieum,ejufmodi vero affatim !miniirus.& retentus, membranas ii-
lotuntmagismagifquc diftendit,cogitqucm veficas.fituoaipfeut eleventur & extendann®
giandulz. In lioc fi fallor, ex noftris aliquis,ut eonfidq,^ maximopere peto , veram expromet
caufam. D. lucAus Augnjlinus Hmervvolffus Bfhemeridum Germanicarum Decuria iiuAnvf “•
ATIO LXXXIIL
De Anaume canis hydropici. '
ANno 1688. d-ij-April. ex difcipulis nonnulli fcoucrant canem caftramm przpiag'>®t*
xftate hic longius prOcutrenSjhaufta cxfcaturigine aqna frigidifBtn^, in lithaftrarq pa¬
vimento anhelus procubuerat:ex illo male fe habere, abdomen fenfim incumelcete, difficut-
tet refpirare, quin a:gre anhclate,falva folita voracitate.
Dum vivi abdptnen incidunt,omentum quovis ovario fecundius nftirapens multa ovaeu-
fic , nimirum totum hoe,quantutn quantum ovis dense fuit obfitum,in partibus omenti qu«
mihi fervatant , quum negotia feftioniprzeflc non finerent, multa admiranda hujus ovanj
perfpicete licuit, copia ovorum tanta erat, ut plures patinas implerent, ova ipfa diverfe
gnitudinissmaxima galbnaceum aecedcbantjquzdam vero infta granum piperis erant*, tmot"
mi tantum femen mtUi adzquebant.Figura ipforum maximam partem fphErica;qodrandaitt
ovalis etat;aliorum veto plurium anomala protfusfpedes multismodis variabat. DicdjaM
difcipali.ova ptzgnantia iibi animadverfa,ut qua: bquoti alterius ovi innamflenf: verum mu“
vel fexcenta excutient! & incidenti nullum ovum przgnans obvium fiiit.Hoc quidem oblei'
vavi,quod membrana unacademquecomroani,qaZ omenti etat,pluriina fimul pva costin^
rentur, atque naembranihae rupta aut divuls^tanquain cx equo Trojano maxim a,medloco»
J4-^ AnatomPrad. Lib^ 111. Sed.XXl.
iBasitnelaboribus,ouris,ftu(liis,fcriptione,lcftione,ruBlinatioiie&fijiurorumcoBjeftura,f fe
inhumaniter conficiebatSubinde czcam hofpiti) carneam naftus, tingente avaritia, profo&
vini bclluatione totus inundabatur^ Extemplo abfquc prateurforibiis morbis inftantis indi
ciis, morofus queftus eft de fubita virium ruina, de corporis enetVis plumbea mole, de anxio
refpirationis preiTz gravamine , de tuffi fieca,de appetitus fe fc dcipetate negligentis agonia
Intetim prurienti inquietudine frangebatur nimis sctumnofum corpus , febre levi continui
ardens , & inopinato totum abdomen ad duritiem explicatum illicoiapparnit, quod ante alf
quos dies leve initium ceperat;fltis intolerabiliter avida, fomnus nec tnihimuSjpulfiis debilis'
iDtctmiKens,intercadcns. His penlitatis prognoftica rerum futurarum fcientia calamitofe
ominandum elTe non dubie dixi de affeiftus grandis fortis. Contra fentiebat collegajjidicas
mecum in efSeaeius cura: robur rogatus;ego autem urii ut mature libi in horribile iternita-
tis jamjam inchoantis momentum, diligentia alacri ad id opus Oifle, ne tempus avarum, quod
.modicam lucis ufuram concedebat fpem vita: blandientem crudeliflima calamitate decipe,
rceilcdicus oppofita mente a me alius moluit ea die cofiliu de his omnibus inire, id non adeo
in matura praecipitatione urgendum,fcd in craftinum otiofc differendumdixit,*tatisviee
tis tobiit facile fuperius afferens , repofui fttidim j nulli,a:tati igno&ere ca:ca ptzgtandiuin
mOtborum fata : Et revera illa ipfa node obiit, ut horum tantummodo rensediorum opera
ufus fuericEoema iajcftum Garminativum,quod flatibus fuperbe tumidis abdomen extenfina
diceret ordinarius. Ego quidem flatus plurimos fubeffe ultro conceffi, led aquas iis&copia
&flOxa graviores. Propinata fuit potio cardiaca, - ^
Aquar.rab.idtei § ij.cinnam. 3 iij.confeftion. hyacyathinsE 9 iiij. clixyr. vitx Matthiol
5'6.vyr. violatum 3vi.M f. potus cochleatim fulmendus. Exhibitum hydragogum leve.
2|i. Syr.rhama.catliMt.f j.magifter. jalapp.gr. v.tina.gran.junipcr.lpir.vin. extrito 3 j.aq:
baccar, ebuli 3 vj. m. nec remediis audacius vacuantibus patuit, ob vires ferientistuinarjam
lugubricefaffincs.Enixe precatus fui ut corpore feto),fenfuum iedigitantiumfentemianemi-
ni non evidenti de duplicis opinionis veritate ftatueretur .■ quod ut datum fuit, invitavi Mc.
dicum curte focium ad fpe&aculom fecurc de noftra lite decreturum. Qiando abdoffien in-
cifione hiavit, illico prorupit incredibilis humoris aquei,fcEt!di , adftantibus intolerabilis &:
fubcitrini colluvies.camcram prodigiofe inundans, qui inlpatiis inanibus inter ventris infimi
partes otiofe ftagaarat. In vicinam thoracis capacitatem irrepferat ex abdomine notabilis
ejjuCiem diligenter crefeentis portio , qua: non tard^ quoquoverfum diffafa cor ignis vitalis
venerabile facrarium tandem funebriter fulynerferat , unde mors repentina, quam Iknguine
proximi cogitatione afiequi nonpoterant,& fi eis modum quo accidiffet centies ad naineam
inculcaffem. Parum deerat internis partibus ad fui integritatem, Bifiquod «ffatminata: appar
rebant ; Majus jecur creverat. Liea digitis preffas cedebat haud a:gre , Ic trafratas fzpias in
pultem fpiffani pigte fluebat. Bx amica, communicatioaeviri clarijf Dqmim Nom. Medici fri-
bunenCis CeUkrr.
Observatio LXXXV.
Hydrops afcitesixqm tumores omnigeni ^ irniumenabdimeii kcitpabaiif.
^ T Ulier ftxagenaria N.Afcite laborans & Medici eujufdam cats commiffa,inaIc fcha-
i buit ab apozemace aperiente & purgaate,inconimodum pariter acCepii ex opiata cha-
lybcata & cathkrticaitmicuai tantum pharmacum ex gutQm.gutt.& mercur.dulci conflatun*
ipfi levamen praiftitit. Verum quandoquidem poft catharticum citilEme intumefccbat ven¬
ter , ex paracentefi auxilium petere mens fuit. Ter iutra fefqui menfem ipfi perforatum firit
abdQmen,acu fciiicet fifrulata juxta umbilicum adato, cotiefque duodecim, aut Gircicet,feri
Empidilibrz edu&z fant , donec ejus decurlu ceffante acus fanguineo rore ftillarct. Grandi
levata onere zgrotans Ipirandi & decumbendi libertatem adipiicebatur, receptifqae fomnd
viribus res fuas expedite peragebat. Verum ad modicuin tantummodo tempus profpera illa
valetudinis eonditiooc fruebatur: etenim prx anguftia rei domefticz, & ob inconvenientem
infelicemque vifrus rationem, in priora zgritudinis fymptomatt relabcbstur. Nonilli fames
& fitis,non mille alia tzdi.a,!ongaque patientia ajl tollendum hydropem.a Cclfo lib.J.cap.n-
decantata,quicquam profecere quin potius in diro carcere,religionis erg6,diucius olim affer-
vataTamem.friguSjinopiam, & multa alia non patienda ferens, immanem morbum concepe¬
rat. Sed ( quod fpeftaadum , & attentiori animo in zgtitudinis ilHus advertendum )
nunquam poft paraeeutefim toties repetitam, aut etiam poft eatharfim a przdito pharmaco
fzpius inftitutam , intumefccbat zgrotanti abdomen , quin urinx profluvium ipfi adveniret,
quodque opem ferre debuiffet, e contra calamitatem inferret. Jam vaftius tumefafto ventre,
habitura corporis lymphx diluvium mundavit, tibi(;que frequentibus rimis fatifecntes &ul-
«erol? fupremo frigore obfidebantur,egraque fub tam acerbo atoftu fbllicitam & afruofam
vitam exhalabat. Apertum abdomen tumores innumeros Se. omnigenos exhibuit. Gontents
De Ventris Tumore. 5'4^
in illo parteSjob fima & J^ram penitus immutata, difficile innotefccbant, c diruptis vafis
hinc indejfcanirientc leto, epip}oum,(^phragma, a:iefentetium,intefiina, fcirrhorum plena
omnia. Tutnijtum autem ftirrhorumque: impares fuere conditio & natura-In diaphragmate*
periton^djcxtctnaque iiitcttinof um tunioa,duritiei erant lapidea:; picriquc autem granotuof
niilij Ipeoiem feferefaantT^fljts prz caoeris vifimdus erat in epiploo monftrofe magnitudi¬
nis Jt figuri fcitthus,da6;.aUt'ferme tria pondo, cujus interiora eejluiis dcftinda,& vafis atro
imguiBe plenis mftruaaimateriaiftic ieyOjillicpuridtie autem gypfi inflar concreta & indu¬
rata in&reicbantur. Reliqui mmorcs.ovi columbini figura & magnitudine , membrana fim-'
^ici.hydatiduninftar, conftantes, liquore vilcido albffioque pleni. Inffgne ad molem faepar-
tfdcolore ac vieto erat parcbcbimate. Laufarina: meofe Nov.an. i65i.£ar cemtituniMime vi-
tif/*cl4ripmiDem.Ri'v^ierMeiiici.NemtufeBfisCeUbtrnmi.
Observatio LXXXVI.
Hydrefsdfcttes in quo tumor orondit ia faacrette diiqueminorts fer totum mesenterium
ac intejliaorum longitudinem dijfeminati^c.
IUvenis aarcirciter annos natus , jam a ttedecim menfibus febre lenta correptus ; fuffi'
przterea, pefeoris oppreffione , ac larga hzmoptyfi fubindc affliaus,in marcorem ptimp
deducebatur indeque in hydropem uniycrfalem.quo remediis aptisjugato, ultimis vita: fepti-*
manis abdomen tandem non parum tumuit ac diftenfum eft. Gadaver pro rimanda morbi
lethilis prima origine dic 19. Augufti ann. i^9l.«onceflum,exfuccum nobis prinio intuitu, 'ac
quafi fceletum vifum eft, imo excepto ventre , molis ingentis. Aperto ill6 effluebant feri te- ,
nuis ac fubflavi ptnra: , ad minimum feptem. Inteftina flatibus quidem diftenta , fed minime
corrupta apparuere. Ventricuius integet fuit a liquoribus qui pro potu & cibo hauriebantur ;
fcmi plenus , Epiploum valde extenuatum ac non eonfumptum. Hepar magnitudinis longe
lupra naturarn, colore albido fe quafi fa:pius lotum ae clixiim oculis exhibebar. Lien paulb '
tumidior ae mollior. Renes probe conflaturi. T otum mefenteriam,imb inteftina, prqcipue ad j
radices vaforum tum mefaraicotum, tum lafteorum, glandulis durioribus vati^que magnitu-
dinis,quafi confperfa , Verum fe ptq aliis obfetvandnm prebuit tumor grandis caput infantis
annum nati magnitudine fua referens, pancreatis corpori quafi additus eo loci quoipfius ca¬
nalis duodenum perforat. Hio tumor erat racemofus c pluribus Invicem unitis corporibus
compaftus,quibns una cademque materia, fcilicct febacea,continebatur. Ab ejus mole fur¬
iam elevata ita comprimebatut canalis bilis comniuras ut hic humor cam.libcr ad inteftina
fibi non concedebatur tranfitus , vetius fupetiora refluens non folum hepatis interiora re-
pleflet, fed etiam vcficula fellea multum ampliafa,m fui collo herniam pafla fuifletjtmde al¬
tera quafi. veficula efformabatur-Bilis coloris erat naturali viridioris. Ex abdomine in thora-
' cem afeendentes , vidimus corpus glandulofum riucem juglandem magnitudine arquans dia¬
phragmatis centro tendinofo adnacum. Pericardium multo fero turgidum. Cor admodum .
parvum, at fibris folidioribus & validis donatum. Gavitates, feu ventriculi cordis aperti nul¬
lum profudere fanguinem , nec ejus aliquid congelatum pratbuere; hocque notatu dignum,
quod in hoc lubjcfto:quamvis adhuc dum calido a nobis dHrcao,parum admodum fanguinis
effluxeritfcilicct magni illius impenfa: ae deperditiones tum in haemoptoe priccdanea,tum
ia variis ab c6 feri feparatiooibus,( unde & tumores deferipti, & aqui extravafata: ) obvene-
tant.Pulmoncs undique pleura: adharrentes,ad latera feilicet, anterius ae poftetius,eo magni¬
tudinis vencranr,ut fex librarum civiKum pondus excederent.erantquc materiis fabulofis,fe-
baeeis,aliirquc vifeidioribus ita infarfli , ut vix ac ne vix quidem dignofci pollet, quomodo
tintula quidem via pro relpiratione qualicunque ad extremum continuanda aeri patuiflet.
Observatio LXXXVI.
Hjdrofs Afiites in quo omentum ‘variUtayerculd confitum^efarque
faf furatum refertum efi.
Vir Honeftiffimus mercaturam inter nofttos exercens-, febre continua feb finem anni
1691. Augufta: T autinocum,ubi tum degebat,correptus,inde ia febrem quartanam fim-
plicem, duplicem triplicemqueincidebat,ac totam hyemem fic affliaus tranfigefaat,non pro¬
ficientibus corticis Peruviani variis dofibus,quia feilicet larga latis manu non exhibebantur.
Nec febris £bla petftititfedfibi etiam adjunxit duritiem hepatis fcirrholam,qaam identidem
febfcquutus eft tumor univer&lis.Quo vilb,Mcdicos de ffigto fuo Omnino conelamatuni opi-
Mtusjllius curamprorlus ab jecieConlultum itaque vilum eft fflgro,ineuntevere,tempeftate
fene in commoda.pro Alpibus ttajiciendis,icer Genevam noftram fufciperc.Quomodo &qaa
!^dufttiailladper3au.fueritnihUqpuscftbic cnattemiverum quid demum in ttagadiq finem
evenerit
o AnaromPraQv Lib. lH. SeCt-XXI,
evenerit jam explieabd. -Ex quoadNosa'ccedebat^urateritaviniasauxi^lin3c^ijf<Jenjo(^'
tinuimus-ut febris lenta morbi comes , ac inappe'tcnria'maxima;eic jpartb^ fi^aentui: , fcd^
Hydrops uaiycrfalis in verum afcitem' jam eohyerifrtf/ncc purgant jbnsrne^Qretieis.n^
^cificis feleftioribusvcl miniinum ceffit. ViribuSTMdrim adhu&fiiafktisfcaaftantibi, in-
immenfumque ampliato abdomine , e fe vifum’ cii paracentefifii^irf&oruffi bmniurn ptitiT-
diorum abfoluta.defperationc , inftituere, idque njsniis -Au^Hiinn.,i6 dic" ij." Cumque
proptcrca acum tubulatam , cufpidc triangulari , loeo apto imtnififfcmus , ftarim.ca ptorij.;
pit fetum extravafatum vehementia, quafi doIioperfbrato-vinum quo^replctut^SftproSk^'
ret. Satis itaque largamejiis dofen uria eademque die eduximus, fcilicet tribus viCibus quibuii
evacuatione , repetiimus ; libras civiles ad minimuiri-oao. >Die fubfcquenti ruifus librafei
edudx funt. At cum iateraneorum dolores tum accederent , qu1 quidem ante pataceritfc-
fimmolefti fuerant, led jam mojeftiores fiebant cum adjunfta etiam inappetentia, fcbti,dcje-
ftionibus alvinisjfummaque vitium proftrationc ; ab ulteriori evacuatione pro tempore fci¬
licet per diem integrum abftinuimus, donec Aegrum noftrum cardiacis Si anodynisrefeciP
femus. Hoc perado turbifque fufeitatis mariiria cx parce fopitis ad opiis nos de ndvo accin¬
gebamus, fed modeftius agentes libras tantum tres de die educebamus, ficque perdies duode¬
cim continuavimus, quibus elapfis loco feti, pus fetidum , fenfimque fetidiffimum maxima
dimanavit copia,tum detumefeebant femora acltibfidcbat abdomen,imd durities illa hepatis
f<:ifrhofa,qua: hydropem prxceirerat,cva«efcebat.yiccfimaquarmparaeenteieosdieiaxaba-:
tiir denuo alyus,- putulencaque copiofiflimadeiiciebat.-- T um viribuscollapfismceclTario ab
opere dcfiftendumerat; & quicquid tcftabat agendum cardiacis, topicifque iocoparacente-
Icos admotis, pro cotruptioqc arcenda,pctfidebamus.hjats tandem lentiori pede zgrifum-
rhe affliflifententia adveniens vitq finem fecit annoxtatis 51. Cadaver nobis conceffum rara
piaracpnampaftravic,quq antequam figillatim explicem non inutile:forfan,fiierit,-fivetbodc
paraceritefi aliquid dicam. Pluries hanc operationem inhydropicistentavi, fed nullus fic ot-
c6 , ereptus efl:, quin potius mors, alias etiam inevitabilis fic forfin accelerata cil. Revera no-
flxi qui toti ad hanc operationem horrent , tardius ad eam deveniunt; poftquam fcilicet de¬
bilitata vifcera, imo etiam corrupta, jamptorfus Atifeunt, conimque fibrx tono fuo tefumen-
do prorfus inhabiles redditx funt. Pr^terea purulentia in hydrope , a fuppurationc aliqua
iiitefiori neceflaf io lethali proveniens , apud nos fatis frequens efl: ,ut & vilcofitasdn mate¬
ria educenda qui illam cannula: immifli trajiciendx iaidoneam facit ; ut non femcl exper¬
tas Ium. Quicquid fit , non ita Cafie confidendum eli huic operationi ut volunt. aliqui , uno
aut altero exemplo perfuafi : nam nifi in peritonxo duplicato aqux reftagnent , quod admo¬
dum rarum eft ; aut in ipCs morbi initiis, antequam ferum lalibus afpctioribus imprxgnatum
vifcera cortoferir; quod ab zgris vix ac nriyix quidem obtinebitur , operatio peragatur ; non
video quidfalutisabea exquiri debeat. Reycra aliquos habui hydropictfs qui ptq aquarum
onere, eo moleftia: ac {uffocationis,deduccbantur,ut ab omni fitu peffime haberent, neepto-
Gumbere , (e.dere , aut ereAi flare poflent, quiab hac operatione parte oneris levati ultimam
diem fuam majori cum tranquilitate, ac minus qrumnofe obierunt 5 ae ea . propter in zgti^
riimfqktiutrijfi non itidem ineorumfaiutcm,aliqaandq utilis hcc operatio pronunciada.Sed
unde digreffi fumus jam redeamus , fcilicet in dcmonfttationem eorum quz in nolito appa¬
ruere 'cadaVefe. In exterioribus ipfq etiam paracentcicos loco gangrxna nulla , aut corru¬
ptio fc manifellavit. Tegumenta communia in abdomine admodum craffa reperta fuete,
quia fdlicet dum ab aquis qux ipia prius diilcr.derant per paracentofim iibetabaatnr, cotum
fibrx facile obediebant «ontradionibus qux ab aaioue falinm aufteriotnm.cx przdiftis aqifis
in eas permeantium , proveniebanejunde non mirum fi a corrugationibus partium tcguinenta.
conftitaentiem ac faliiiis particulis turgentium , multo cralfipra illa evadebant. Hoc idem,
evenerat perifdhzo quod duarum ad minimum linearum feu-fextat pollicis partis ctaffitiem
pofiidcbat , dum intetira per fuiinteriora ita erat nectofi afiFeaum ut ad minimum digitorem
altraAum undique per lamellas difeerperetur, una excepta regione epigallricaln quammus
corruptum erat. Referito abdomine multum pus, illadque admodum vifeidum undique
refperfum vifum etl , quod etiam parum corapteiTo omento , ipfoquc hepatis patenchyiMte
nmlto copiofius fuit , ite ut ad duodecim ad minimum librarum civilium pondus ejusauut-
geret quanficis'. -■ Omentum alligabatur peritonzo ad latus dextrum & finiftrum , ac cB*B*
ad ejufdem inferiora ; imo idem omentum profundius ininteill notum varia interllitia I® '®'
mergebari Torum isfius corpus cellulis erat plenum quarum majores nucem juglande
minores aveilanam facile admififfent, putulcntiamque fundebant ilii prorfiis fimilemq*®®
per paracentefim ultimo, eduxeramus , quamque in abdomiais cavo flagnantem repetera-
mus. Nihil itaque pacadoxura dixerimus fi afferuerimus fermentum hujus partis vitiatui^
fuccos in Acculos adipofbs ablllnftti ffi mo Malpighio in omento abunde demonftr»tos,es
que fatis copiofos in fubjedo plcthotica & abdominofo advenientes , in purulentum qw
convittiiTi , quo.i regimini natntx per altcratloncm fuam lubtraAum, proprios facculos,™
De Ventris Tumorcv jjr
.-wft adipofa.; hinc inde per colleflioncshic & illicinagis aut minus oopiolas.i Sarie diftenr
derit,eommqueperrapiioncsimiumerism locis fecerit. Sic fane multum de materia cxr
iravaiata iMciebatur i ficque adli^tibncs cum partibus vicinis cnafcebantur , dum leiliccrj
purisparticuJa:, craffiotcs ac.vifcofiorcs glutinisrpartes hicagebant.. Hepar uudiquedia-
phragmari cohatrcbat, ipfiufqucmembrana exterior a;bida;admodHm vifebatur. Sub^antia
tota erat vidofe ac puruleniia turgida , fcd prascipue a dextris ad. dimidium prope fui corpus
in pus omnino abierat : Sicque quod reftabat hujus vifeetis admodum paryum , & qnafi la¬
cerum apparebat. Suppuratio autem hxc per viam inflammationis non obtigerat , fiqui-
dem hepatitidis ne minima qbidenl indicia fc manifeilaraut fcd^er fufionem lentam mate-
ri* feirrhofa: in hocvifcere prius cqlleifta:. Pet hanc fuppurationem non tantum multum
fufHciebafbfhumofisTncavUmiraTvcntrisdiffbfi.iedetiam quicquidejus per totum iatefti-
norum traftum eopioli/Enie fc ebibebat ,alvoque etiam prius rcjeftum fuerat , inde efflu¬
xerat. AbilS^pUrfe minteilina pcXporibilatii raiiros dilabentXi‘_^’as ho'c juftqgfatidius .fi¬
gura erat , f^ duiilln.ipfius 'cum Canali eyftico unione craffibref parpiculz ftrblcderant,’ogy
pilafione ac obilrufiblbnc^enata erat j qu* bliis e propria veficbla fevacuatioriem iiiipedienSj
ipfam non parum diltendefat. Adverrandura autem hic ratione dilatationis' pr^dida:, quod
'quandoque maxima fir, dura eliciendX veniunt materia: in ipfb hepate genit:£-Sic v. g. non
feraci vidimuHn capris atque ovibusVin quaruth hepatibus fa-piuVcnafcOnifut ‘vermes illi
■figura femen cUcurbitinurndefercntcs' magnitudine vero minorem fearabtum creperum
"iquantesi; ‘quod ex hujus vifcc|ris;fuhft3ntia per pofi bilarii capillares ramufcblpsquam mi-
xiine dilatatos, viam in inteftina .ad plura etiam mi!!ia;fibi facicba'nt,undcforis rejedi nbfi
pauca ex hir anfmalibiiS verno tempore pofteacyadcbanr,etiatiifi vifcustam nobile in iisran-
tyaffedilrfifbfffet Coituptione; Ex liiSnon ita difficile fuerit pefeipere quomixdo multi in
fuppuratioaibus jeeinofis interioribuS , dura vifgUs per alvum.conitaodeeipufgatuf Vfatuifl
fuurri dcclinafint;:Iiri6 Idem etiam everiire potefl: in aiffedioriibus glaridularubi mefcntefii
"carum sipricipue earum qua: Afellii pancreas dOnlliiuunt, namdutornatefia 'cbntenta 'tufi
^pht, ficqde ad veri pancieatis corpusacccduntf&iiii Unibmur, Fabne pu^jn-iis efformatufai
abatitalis Virfuiigianiraniufculisexcipi poteft, ac m iUfbftina 'protrudi? Sed e-divertiebld A
viam. Litn quamvis juftq turnididr nifiS vitix iu fua contraxerat fabft:antiafina"t"antu£n pdife
te qua ad hepar, accedebat coloris albIdiotis'erat: 'Caeteta infegtaf vifafunri‘ ' ‘ ‘ ' '
Observatio LXXXVIl
'11ydrefs fUriitemas-,feiiibfc'ejjas:M'efe>i(eruH.yiir/>pem:^ci^me»iu^i:' '
NO.bilis ittUliet io. cifetet annos ha ja languore, totibfqUe cdrpdtis ingravefcentia per sfc
quot menfes 6tigata, remedla varia adhibuit aperientia & ebrroboraiitia,- chalybeati
fc. putantibus levioribus 4drnifta,tartari pra:par,ajioBes; falia volatilia &e'; 'quibus ebm noti
fatis ex vbtciprofligaretUrmotbuSjfefeftitaendamtqmmifiternpifieoignarbjfquo cumpilui
las accepiffet e riciUi Indici deficcato ftiidu parataSf aliaque id geitus, fatis quidem pro tefri-
pore abandb exporgaru fidatis & fana videbatur , vemm pbfted ab humormn medicam entis
drafticis eb'n'citatotam' affluxU, fenfim acerefeebat fu.mbr in ipflus imo ventre j qui remediis
cedefe befcMsrpdft ahiuimprzcerqaatiiqabd ingens Vifusnftidolores etiafna.'troces cum fe-
btmacufax&c.-pcpefit" Hifde-fymprdmafibus elimifiandis plura cdnfumfim.HS, liec fine omni
fruftu; nam fic abiit febris, & dolor cum abdominis tenfione inflarornatoria f -teltao fbI6 tu-
mprc.magn^£edindolen.tej.cui rucfus diflolvendo atque difeutiendo prxfidia apra adhibui¬
mus aqiiasJc^cet mineiilcs, pfatparationefquenrtiiiciafes tam vegctabilium quam ihinSf^
lium &c?. fed.in caflhm prope omnia,aam augebatur continuo, tumor , yentet^U. totuf^iS
gtaiidioremelevabacur m6!cm,doneG poft novem circiter .rocnfcs a mox memorato infultU
febrili ,Te'etad:aerit fios -lymptonia eum doloribus, xgrainque lc£l:o pr*4cbilitaTe affixerifi
tiim brevi tumor eXabdoinine in fenibf4& tibias pfoycaus cft , fariafqUe excoriationes' in
partibus' affeftis p'epefit.^Uicitante a:gra*,quie pfa: pSdefe corpUs ainpiius thovere ndn quii
bat,& lacefatibnem in imi ventris vifccribbs peifcnckbiu^ aeumjtubulatam iri 'hujus cavi-J
tatem immifimus , ficque puris fbstidiffimi per decem dies continuos libras circiter 30.'
eduximus , magno a:grac noftra: levamine,qua: placide tandem Sc pie dpeima tertis pofl per¬
forationem die obiit. Tum aperto abdomine , effluxerunt quadraginta ad minimum puri
putidiflimi&vifcidi libra:, cui innatantia inteftina gangrqnofum, quid in fui exteriore mem*
brana redolebant : tefliculus dexter feu ovarium dextrum per compreffionem tumoris mox
defetibendi, ita flaccidum fefium erat, ut curiofo examine ad eum inveniendum opus fiicrit.
At,quod notatu digaiflimum 5 tumorem monftrofum advertimus in mefocolo a latere illius
inteftini coli partis qua in rcaum abit, cnamm; ejus bafis diametrum habebat trium circitet
pollicum,feque fub inteftiriis extendebat ad latus dextrum,nbi caput efformabat dUmenu ha-
hdns pedis integri longitudine 2equanre,illinc ad fuperiora reflexus peritonato adfi^rebat, ad-
hzfioneque cande ad latus ufque finifkii qu6 ufijue pergebat, origine fua qnafi repetiturus fer-
5^2 Anatorru PraO:. Lib. llb SeQ, XXb
vans, fuper inteftina. eralTa rccambcbatjcaqnc fic abfolutc prope circuciDgebat,dum intcrim
tenuia cum ventriculo furfum adafia Uberiora crant.Tnmorhic glandulo&s erat^ebraneiis
& per totam fui logitudinem in cellulas varix magnitudinis & figurx cxcavatus^quarum ceb
lularam plures inter fcinvicem communicabant, coroplcdcbamrquc varix indolis materias,
aquosas fcilicet,muciIaginofas,pultaeeas,& prope febaceas,omnes in genere fetoris acutiffi-
mi. Ponderis erat tumor hic cum materiis contentis triginta quinque citeiter libratum. Cx-
teta fena reperta funt.
Observatio LXXXVIII.
pfeu^hjdre^s i Pinguedine ammiU imi veniris exteriora ac meri^/tccfie^seccHftme.
Virgo quxdam honeffiffima anno 1691. fxdaac cruftosa icabie torum corpus occu-
panteie faniem multam immittente , affliSa fuit , MTprbus variis oppugnatus rei
mediis non minus pertinaciter tamen ad annum ufque 1696. perduravit j edque pricb
pue , quod eruitis per intervalla decidentibus , Uviditas cum eallofitate ih cute fuper-
eflet , elephantiaii vera afFeftam credebant multi. Veriim primis prxdidi anni 1^96. men-
fibus, fubito diiparuit vera hxc fcabies , nefeio an per fe id faftura fir,an auxiliantibus aliqui¬
bus medicamentis? At dolores univerfales tnox fubfequuti font,ilUque poftea comites habue¬
runt genuum retra&ioncs. Interim appetitus, quj ttaftenus non omnino defecerat,non tan¬
tum perfiftit fed etiam in tantam Voracitatem abiit, ut plures panis libras noUrates quotidie
illa abfumeret. Totum corpus & prxeipue abdomen inde ita tomuit,ut Afcite cum Anaiarca
tandem affe(fe videretur,noaeque qux 8.& 9. Maij,ann. prxmemorati l696.interceditiaDno
5j. nata perierit. Cum fub meridiem dici fubfequehtis ad cadaveris reflionem advocati fuit
fcmus,obfcryab'amus 1® . quod nihil prorfusin toto corpore de fcabie pracedanea fupereffet,
quodquevultus-hamidipr ac Uvidus foret, & ocuUac nares multam humiditatem quafi putu-
ientam funderunt. Confpeximus qubd. quicquid abdomen tendebat , ac elevabat, adeps
erat anomaluss non tantum panniculi adipoj cavernulas eb ufque replens ut ille duos & aU-
cubi etiam ttes polUccscraffusviferetur ; fed etiam qui inter mefenterij membranas, ac in
ips6 omento monfteuose accumulatus fpcaabatut. Mefenterium propterea in maflam quan-
dam in qua vix,vel vafotum , vel glandularuna aliquod vcftigium, videre licebat, abierat. At
omentum oculos-, nofttos attentos in fui fpcftaeulum meritb deftinuit Illius etenim vafa
CIariflimaMalpighio"adipb& di£ta, herniam quali pafla fuerant ; ujnde ad abfolutam tnigcfc
centiam quoad omnes fuas divaricatidhes repleta , ptoeeflus cxcos innumeros , pol:icem ad
minimum craifos, libereque ad quatuot aut quinque tranfvetforuni digitorum longitudinem
ex originibus propendentes emittebant. Humor autem qui in iftis produ&onibus,qiiique ia
ometi ftriis,mcfcnterio ac panniculd adiposd reperiebatut,ad inftar olei olivarumperftigu?
hibernum concreti, adininimumcalorem ae manus tradationAita facile e Wfisfuis ac cel¬
lulis, adapertis diffluebat , ut motus aliquos in vivo fubjefto habuiiTe; imb communieatipnem
quandamintet omentivaia,, mefenterium ac panniculi adipofi vicinias , conje&utanonita
mepta,cnm prxnominat6Celeberrim6Matpighli6,coneluderefotlilanlicucrit.Gxmrsia&-
noftatuprorlus aliena minime viik funt. , , ;
^ Ic inqriite»3am .venitet^iquid demum in actio- gine non ita diverfaetit; qnandoquidepi.bBiaoi ^
te fangiiihit eouftitutionc fcabiei deferiptx bic cmilTut noo patumvifcidusac unSaofi)i'etat, i^
ptbgenet aridte apta i voracitatemqiie caninam poftea feqoe poftea adep» natutalis ptotfusnon fuit , fed
induceate , accumulare potoctifadipem totnm.no- ptattetquam qubd fluidior ac paulo afpetiot digitil
ftlnm fabjeiftam , acprxcipndimi venttia&intcrio- petfentiebatut , odorem etiam acidum de fe fpatgc-
ta.Si extetiota , occupantem. Siquidem eaufe vatio- bat , non abfimilcm illi.qui ii fcabie maligna ptoma-
tum horumee pbxnomenbn toto caelo divetta appa- nat. Pioptetea fcabiei depulfionem pinguedinis u-
ferit. Vetum fi attentibti animo oitinia petlnftteotut lias anomala accumulatio iabinde fubfequota fait.
fotfitan & fcabiei 8i adipis materia in aoftta hde vit;
ANAt
anatomice PRACTIC^
LIBRI Tertii
SECTIO XXII.
Dc Lumborurh Dolore > Nephritide, & Caleulo Rermia.
Jtenum delorCtlculiiohfejpiruru, ureterum ct^itu fubeuntibus.
■N N o 1673. metift DcGembrtfcre^jttremo , Vir quidam Revererld. nephriticis dd.^
loribus interemptas , anno artatis quafi ipiinquagefimo vita Uratislavix defiingebi^
tur , quantumvis torofieQ- ac fanxalias conftitutionis , quod imprimis in exchtcra-
tionc comparuit.
Nam abdomen 1. pinguedine duos digitos transverfos ; vel amplius craffa obduflum erat,'
deinde vifcera naturalia omnia optime eonftituta vifcbantur, fijlos renes & veficulani
fcllearn, potius contentqram vitio quam fuo, motboibs dicere oportebat , Vcffcula enim
fellea non folum lentiffimam bilem , quxque fatis largo fpatiofe diftendere patiebatur , nec
multam , led & infuper lapillos puniceos , prominentiis 'quibusdam inxqualas rubrifquo
maculis, npcnou luteis quibufdam parvis confpetfoscontinebat': Di£ti lapilli' aliis parvis,
minorum piforum magnitudine , ,& plurimis arenulis ftipati erant : Ren dektttf calculum
ittteum fovebat , cujus ct^is in ureterem leinfinuaverat : reliquje duar fic parctichyraati
iniixx utrinque erant , ut . traniGtum &'CXclulionem omnino prohiberent.- Calculus in rene
finiftro latitabat , juxta outu-plurimo fabuio^y cujus pars initium ureteris pene obftruxerar,
Lapillus deniquein vefica jam dcturbatus inveniebatur : Ureteres ampli admodura& folito
carnofiorcs ecant: Iu caufam fiujus j in.cdrpote tam bene conftjtuio, inquirenti¬
bus .imprimis vinum ninuis tattareuib'-, quo Rever. familiariter , quanqu;<Ji non excelTive
Utebatur , inculpandum efff probabile vifnmeft. Heuricus Wellgaidiiami^cellrcuriofis 'tam 4-
, ibferv. 169-.,,^. i'- -r
TiVMa/iwajSii^iinfei Exijiut in cAporibus nollns proxima hitet; ibidemquc continuo fangiiinis appiiU'
Jifodin*-, non iliiqnidein ad xdilicandum ioilraS^ fu cpcatus ,aienula[uni fotoiam paulatim indui : quod ,
red;.potias ad fdituendam totius eotpdris fabricam; fi tennro'fsnfus fcabritic catum iitltaius i ftimulum
iJulla etl eotpprfs uioliti patsi.ihqua-lapidds genc&i fcnriac :eXp'elircocyuscum ferofo humore arenulas : at-
nequeant .-Genetantut incapite,:ij}-liogua,Jn cotdtr -qnibus flaccidifcncs, fenfufque' obtufi, in iis &ge-
-----=calo, jecore, vefica bilaria4icnc,iinteftinifeSBeT;. nerantut atbnuls retinintiir, donec utinx demum
ca genetap .ftimulandpeiiai
onem promovent:!
calcHti ia v.jffjra-gcncratio 5i enim
fefe habeat ; urina qux
calciiii - . - _ T-r. _
mteUigunturjqijia in his p'afdbiisfireqiientms gcnei' modo. fe, 'habe
tautnrrSi veficamcaledlusobfideati dicitur’ 'a¥e3tis ' temperies '»afi..„ , uuia uu«.
ai3i»Tjsfi vetorenes calculo laborenveipeilie.appeiraS j-clira ficti 'debebat , pattibas ejus omnibus exade mi-
■ tin : Calculum defiaintqs quod fi.;co{pus folidum; Se ' ftrs,- turbida evadit, & fiaci terreae & tattatex.aquo-
&m,'cx humore re^e(Ui,^ fa!fp;jn;reaibuspotif>l fis nont-exa-ae peimijix ad fundum veficz fubCdent
fitfum '& vefica'il£^bte affeaie, jin lapidis formaq; _ atq; ibi yi infira ad coagularfonem tendentes in lam-
t6h*ecam , obUmaiones & ‘4‘ileiifi'one's infetensi , dem coeunt. Calculi caufz antecedentes' fune , piztet
Gaulim-matctialem {•tcje'aaVete'ram 'opmi>.uc',_'de;; panium, affqaammftupotem . fiveobturHmfenfum,
ciluic marciiamlctaliam Sc-vife!d'am'cificcante’,r'h- ’ craputaS'c'mditatcs,impeftiyusmox a cibofumptq,
i“JiP.i4effi6oayetreDte).ftamo fuceum-idl-Jwofasiaiji oiflna qui cialfum ac lentum fucoim
dt^eutem.,.i.,e.;teqj^em materiam folia proponi'*:' pixbeBbf-VHia^immarara , aiifteta; nigra, ctafla &
nc'(ali raill^^ Effici^temyqojpititum lapidificum.odnlcia i^impfimis mullum ,;cctcvifiarecens . feculen-
Mccb.; illi infiram V^uccumh^clapidofcqnieBijquioiti &icfaliB i Diuturna etiam equitatio, faltiis Se moms
inOmm paffim'teifta5nyeniraV;'Qhih^a!imehtp"^ttraf,r;onipiaquifit inclinato doifo , yenetis item immode-
aimus:: Si itaque veT db coaaasVyclytxctetiicis fa- iams, ufus; Huc etiam pettinet hzteditaiia ad calcua
ojln;&debilitaDcm,yded>ffjiKftK:cii'n!alfmcnto*?5-- tUm gdiietaSdum difpofitio Quod autem lapidofa
_ mttmuIofeimmiSfcindccxpellefroa'^ 'c6'agra'ehcado‘aliis potius fiat in renibus, aliis in veli*
'?SV P“ ^uSaim thotacicumnoa CBm;eiylaBSsjfic‘ catifilft Tobirycl debilacas hacum partium tQmi.
._3 _r. >.t 1 , . . - .1
inem' , TnJe c
amJinguineinaoftam.^latu?,peiaai4;±Hsmnesay>ilfoies,fec
emuIg^tcmp_dlinitiu_ren'M£ubrrn quibusbi .validiores , 1
e calculo compiuntui;
Aa» Vmum
554 Anatom.Prad,.Lib.llLSeS.XXII.
Pt»um nimis ttrtMnm ) Ut qaod in locis atgilli^ihiam in dirfone Bonati &C. locolz autem locomn
ia.tatmtea , &caXcalo&maKria-abunc!antibasc^ finulinmnqihHtidi &aitbjmdi&orpbnom. v-
dt, quale ftogaricum , Motavfca%, y^lis Equ(> - . . ^ .
O/ASErUTATIO IIl - ' "> Y ■'
Lnmberum delor i cdcdis Renum iiifoU«tu.fil»r£j^ moti^ : Calculi Spetlingiani.
C Redas aliquando hominem totum in dolor« yerfom,a calculis quam maxime, partita
in cavitate renum hatreatibus, pattim pct-ekfcttos ureterum canales, fedirrito inter¬
dum naturas ftimulq tranfiwm libi qqterentibus, .Hnde,teBfip &:,49lpj;,,aSJi^ns humorum ac
inflatnmatiij;&bris, v^ilii(^^li£ia,y6ihiftus,urina: liippreffid/perrculuni fuffocaBonis^virinm
faaura& ipfa tandem mors: Illuftre hujuirei fcilfiiMlinmexempluiH anno i^^.-die4z. nj:
Augufti experiri hic Wittebergas fiiit in Celeberr, Philp^ho Ioh. Sferlingio , Doloribus hie
Lumborum & moleftis Dorfi torminibus , concurrente mingendi difficultate ac tarditate
pet aliquot retro annos vexatus , cprpore veto cxtefpquin robnlfo ac vaBdo , cui ptoindo
etiam nimis fere confidebat , medicaminum aflumendorum impatiens , circa |ulij.menGs
finem didti anni a plurimis mnplius. fe cohibere , quam maxime veliet, nequiit, Tei incaffunt
quzfita ampliore obambulati libertate, viaulque.malivi, tertia quafi anteobitum hebdo-
tnade,IeS;ulo fc, ultimo mortis ptofcenio,fubmiffi,agttaBtibusipfiim non raro, utcaiculofis
fieri aflblet , & defatigantibus vomiribus, ratione ventrieuii in cohfcnfiim ttai: Hrina toto
d.ecubitus tempbrc Qbfiruaa muniit, n^ deftiUatc cx tenibuSqmequam ejus potuit ob ure¬
teres labqlo infarSos; Exacerbabatitut dcslptcs, ffipetveniebant cain febri vigiliat,qua! inno¬
cens corpus ufq^uc ad, ultimum ferp vitias artieuluin , convulffOnibBS finitum; ', excrucia¬
bant: ‘ :• : !
Ut incurabilis morbi caufe paterent quaslitus ame m deflinftiaperto catfottmcriifiri
cdufie Ipcus •• Integumenta aWomipjae, di vifcera pleraque reae' fitis fehahe-'
baht : qui^qs proinde ad latus revplutis:, aba^oque a renibus Hwoliiero , «bnfeftiiri iidein
appatuefe 'penitus in%mmati T qp; ficrstdices febiisfilCrant s Inereverae vero adeo re¬
num tu.mpt ,, ;ut, illerura figuram,ctiana; cxtetnatH dimeofipnom^ determinationem quo-
dammpib mutatam cerneres : Hasc,utnotum efispernatut* leges ihftar pbalcoltIndici;, m
adultis fe'vi Si plana fupcf^ie defcribituttln: exttvisrSperliagianis j uiius quidem tantliin
utrobiqucrenobfervabajur.clatior tamen uijctquCimaUquibusfepcrficiei Cix partibus, fic ut
nili>e»e>p/#/i!wtfr fitsufif/^feP.qpod^nonfcracl obfeiyavtindifleSas-Lutris, extraordinarias ta-
men ^afdara Si atcuatasyeluti eminentias notasob/ummata-,- qua diftentierant infiammar
tionethi referf entj Sed quasnam jam Acies interna erat renum? Illotum utetque, quod admi-
randum,omnimode repletus erat caktulis innumerls,tninjmisjmedipicritos.ttihns;en,am>pta:v
tetea maximis,fic ut internum latus omne,ac lin43jpeJiyitpqi}p.qaap^yo^ zque.aq
ureteribus communem,pemtus occluderent-Urffpqa^fii etisifflb a&ftcitca. renes exoini,pf- :
que ad veficas valvulam, iminanlaicnuiarum copiai^At<rimibuniih{lar extenfiSituigidivf-
ffibiintur,ut irrirus tantum fuerit qup|iu<^ifi|ue natur^ifiveip prbffiOyenda'uHnayfivc fenum
calculis, minoribus quantumyiSj conatus, quem^a»';ftOB; finoinfi^i dplpris fcnfu unqpam
•jxorAeit fed quptiefe.unque hos Joco movere ag^effaeft, viftm Cbi rctulitB^Sperluigia,;,
ac fi aliquis cultro actito vulnus pf ofuhdiim Ihcuimufi Iqh^j^lfqem^ lumfeaHffl iP-fi
geret; traaufque hos identidem a fiinima illp^m^p^^.qfque^lt^iQnemvefi^repetiros
daret ; unde colligi poteffifummadpiptRjfirpciaiSf atrocitas ,;finnn3a totius corporis inquie-
tiidoqua optimus Vir' dpfflbuit ; feA'cuit ptpinde-calchlos iftps-tefddelincafos d^e ■■Primus,
(5g. i: )Tat gta'ndb,fi^ti fere triangularis, fedctea?baSB latiSrrsjJ^4^fimo^ar>e.<}P^Pii\’?'
t?prifentet , fijp*rfici.ci inasqualis Si afpera: , co!otis,ut rcliquf omnes , c'x
confiftentiasnon-fimgola: aut fpumeas- ; fed compaftas magis S{.^ioris;in cay>r*5* finuW.
renis hasfic^corre^poadens, illi noffpa^m; quem in mulij^rejwigia ddineae^TuIplus C rap-
45. 1. 2, ) HicndffietndzquiIibfinSWJqatus dpnihnmidipradhue;cflet ,
quafi tres pependit , re,plevitque,cum;alKt,p fihiiaccumfaenttrminate ,' calcu!ifg.aS SjW
piutitnis.aiiis tnmofibiis , totam; mpdo diifti.Kenis ffniftriicayit^tem. :
tertias minor , figurs/sce orbicularis ■, fed:'6bIohgaf‘actubetb'fifefqtif:in.fe®^*i'*’ ®”
eriamfittgtandisaedamnofus , ineodemfiraftrffebffthalklnp^^ijfgu^'^^^^^ qBicq*a>|r-
deefle videretur ad abfolutani -aliquam urin^ intercqp^pnj^-^sppnderc-primum aiq^
circiter drachmam unam rncdiCam^f.lr^irajoqimPBrmeXimttsis 'St reliquotam vidati p-
ter , ftupore & admiratione di^uSj-^jajnjrenisjdftxtricdpaoifaMmpecupabatTfe nihdW*
in eo cpnnptabartu memprarione dJgnu£a.,;£Drpns«nim'ipfiHs'-;:fcti'maxima;ejus camoeSs
ad nucis juglandis .mediocris-tnolcm accedebat;'.- ' Gravifarc 'S^ncliDatfo^;®^^ cent,!??!-
mundj,p.oftquam tUe ad squilibrium'reduaus,a^e^aSpdn^s"araciu^um,4uinqP«^”*'
DcLornbor.clolore, Ne,phrit.Galc.Ren.
dicarum & paaloamplins : Figuram proeclTas ciaffii&mi deformem reddidere , ex quib^
duo breviores, ib eodem calculi latere; dorfum renis fpeS^res, fibi oppofiti, ipatiism-
Cgnioribuscaruncularum-papillariumconipiciebanturimplantati: tertiuivero, isque lon¬
gior Sc corvus, rofttum avis alicujus iraulans ,‘pelvim‘{eii'nreteris principium obftruebat,
eique veluti cuneus quilpiamihicrtus , non permifit quicquam ad veficam percranfire, nc
gntcim quidem : 'Catcdli plliriml mrnbrcs,'3iverfi'inter'{e poayeris , figurae ac molis ex¬
hibentur,, cxquibusaliirotbndi&5>ififimiles,,aliigranamiiiircferente'V,?alij majores
Vfoguisrisfigutaeij.alijoblongi aciBcdiocres, alij tandem arenularum minimarum inltar,
'quemadmodum refi^ in renibus ipada ,Cc ip®time omnium, urjnales meatus, interrenes
ac veficam,! oppUA**^^ > ur farciminum parquis dixerit , ii .cui infcio hi Bretetes dbjefli.ef-
Teht: Ab iliorum copia &a^ritatc faaum ur ia dies auftum &erit quoddametiam exulce-
-rationis .periculum , unde ubISperlingius contcnriosquaridoqUeanttc decubitum arnbnUviC,
difcuSurum fe exiliimansope mpjqs jprxfcntaacas Tportisfiia:.caulas , -non tamrprofiiit fibi,
pauxillum 'atenx evacuando , quam obfukmixtionis efuentie ipcciem irtcurrendoi? »b at¬
tritas a ealculispcr agitationeinjpqrtes : Etiat^fienimcalcuUras! rcnum,.qBam ureteruin,
dum eximerentur , maCo quodam & lentore purulento obducerentur ■, jufqiie adeo tamen
fcabrtciem Ciam ac a^eritatem non amilerant, quin angulisfois ac eminentiis, larderepar-
fes mofliores potuiflent: ut taceam’ quod per intempeftivum iftiufinodi motum limoiadabm
li colluvies prorfus tandem cft compa£la_, ut nulla amplius urinx emittend* fpes iupereflet:
-Hinc mirum non eft velicam alioqum fatvam amobis vlfam fiiiflc , humofcqfic ferofo ac liffl-
■<viati-pTorfos defittutam, ob totalem inquam infaraum renum ac ureterum. J.X>amel Mii]erln
UJlmuAniUomtct de tlks calculis coafcrifta.
MOrltftri cMft \ Calculorum caufam efficien- ob vifccrom a rcturnitante lanvuine opprelEonem,
temVitClaiiU.m faBguifaeftamrtl.c.catctrs febna accenEoricm CuUiAam fufotatioieS
taahs cepifdiam, MilTa, air, caola Eifc&iice, an Cal- Mam dids fauguinis regurgitationi in laliulmodi
culti calore five renum, five aliorum Vifccruro. luno- obftruaionibus renum itiGgnionbua reftituere ne-
Anatom. PraO:. LiWH. SeCt. XXII.
Lumborum dolor i calculis iucnum [ubJlautUm ahfumemibus comite indammatiode.
MAgnificus Vir poft gonorrheam diuturnam , cibi potiomTquc & veneris imijiodf
tionem ; paffus eft dolorem gravem in regione liniftri renis interdum
: more infixi aculei pungentem , cum vomitione crebra , pituirofa , interdum bilicia , rieo^
bus & febre inordinata, cumfabulofis urinis: Hinc judicavi affeftum Renalem
ticum ,qui etiam aliquod imminentis Renum inflammationis indicium pra: fe ferebat. ^
Adbibitismultispratfidiisfupetatus fuit dolor, ablata febris, tamen non convaluit nifi
poft annum,dumpofl: magnum 'corporis laborem lapis maxima: magnitudinis, figutioblon-
ga: exiStetus eft; Iterum in eofdem dolores iiieidens ; cum figotibus tnordinatis tentarctiir
dum templum Lauretanum appelleret , ex ufu uberiore ehalcanthr, in peffimum ftaium rc'
daiftus eft, unde interiit: , •
Sead cadavere fuerunt inventi renes confumpti,utportio,qua:-rcliquafuit,&cilcfran'.
geretur. ‘
UnttsViki.z. Epid.tcfccc in macammcraTiorcm, ■ flsmmacioiiiseSicienSjat mpropofitocafu&cX^;»
qti2ecumranguinecepeiitur,aclreDctaacaciani: Re> Fonte confntt^d^o, ' '
nes cnimquicqaid fcrofi ccnuifquc cum fanguiuc in £x ufn ubttiore enlchamt] Scilicet ejus rpiVJms, ^
De Lumbor.dolore Nephrit.Calc.R‘en? fff
■litwis dolore , ita ut nec corittftam aut deaibitum in akm partem ferre peffct , conquere¬
batur , rejcdis interim toto morbi tempore multis calculis, SC fKris &fit!}guiais cefitfer uri-
accedente infuper gtaviiEino ftomacMSf gutturis ardore.
£am tandem, ante mortuam, cumfecarcm. Renem fimftnii penitus confiunptum,
&niarlupii inftar cujufdam, membranofijm, finubus amplis , fcirrhofis tuberculis refet-
tum, utctctemquc illius admodum dilatatum , inteftini cujufdam infla'5', deprehendi¬
mus.- Dextrum vero renem tumidum inimmenfum cxcrcvifle; in quo , per medium dif-
feSo, calculus tantie molis excreverat , uffinum lecundum omnino adimpleverit, illiuC-
que du^us , ramis undique eflfateiens & obturans , ureterum principium obltexit -, (pii for-
mafua cervinum eaputcomootnubus& collo appofite exprimebat, illilque locis j, ubi fub- ,
ftantire renum minime adnatus erat , incruftatus fplendebat , ex contafta bilis flavefeens:
Equibus facile dolorum caufas S? Aboitus , Httiufque renis calculos , quorum ille in fin,-
ftro rene illius fubftantiam contraxerat , atque confrtclns cemmmtufquefuccejtiVe 'tmSlio -
nem redditus fuerat : hic vero in dextro rene fubftitcrat ,fuifle colligere licebat. Hieredita-
rium autem malum hoc illi fuilTe oilehdit, quod ex matre Illius , iifdem affciifibds mortua,
calculus ex utroque rene quoque fiiorat cxc&us. I Uterus obfervat. lib.t.. fog. 467. Vraxees
Ub. a. cap. li.
PVrit&faniuiniseofUfer urinas de. '\ De paris CmfraBus cmmmutufqutfaectftve fer urinsu rtH
StfangaiBismiiu e rcoibos.notatu dignam quod ditus fucrat~\ Idem W!S‘s loco cit.atcnas quzctcbtd
Gftebatur , atque hac fccmina adbuc lana in vivis menta & ramenta calculi effe negandum non cft.
• ■ OBSEB.VAT10 V.
rojtnefhritices dolores , a lapide Renum fubftantsa confumpta ejl , folafuperjlite mimbrana.
§. 1. TJ Everendiff. Aquini Epifeopum eo morbi genere laborare quem Medici Nephri-
,[V tin appellant, indicio-funt urina: fabulofie prataedentes : dolor gravativus in re¬
gione Renum, auaio doloris a cibo , at(}ue in hoc tempore, dorfi. debilitas , miSio frea
quens , crurum imbecillitas : Per epierafin vir liluftr. curatus , nliquando medicatione pro-
phyladica, interdum extraordinaria 1 nihil unquam profuit , ut tandem ad ultimum vitie
exitura perduftus fuerit.
Sedo cadavere; inventus eft ren finifter ut crumena, fine fubftantia, cum fbla pelle
lapillis referta &-ichorolafanie. laetius d feste confilt:
Beneti ^atomia Tom. II.
Aaa }
Trine
55-
[8
Anatom.Praa.LlbJlI.Sea.XXiI,
fit pnadental Dt PLKnviwua U donec tandem in magnos eti»m,«IeuIof excrefant
V calcnloramgcneiarioBe aliis ia locis a^m eft, ^i ptins exceinantnr cxtntbcnturque : Qa*tiiut^
luDC U1& SjMhs de AiSse Append.Traa. 5. §. 371. tem qnsnam caula fit ipfics conctetionisfquam te
Cttiris ait, licet notate minam limpidam fepinser- quidamrantnmabeftntcaloriexficcantiadfctibsm m
cetni , iocajus fando ne. qaidem poft horam tmam potius impedire putem ne conctefcaat , ODOd n'
■ ’ anteodem exempla in cfaymia obvia ptoferain, ex tti&«iiji
n infando, cteta patet, in qua dum.calct ratius ulls eompatt»
atcBabc,plares ubi calorem faumamifit mox», mei
cete incipiant: (gantam ego valeo conjicere, Ifale
nendet omnis f,I,.e«nrrer.o qaamvll «atemqao.
divetiitcte divetfuffi ti.
becnla cohctefcun^ , & confpeiSbui fe ptodunt
centes: CJueroadmodurn viro ex vtina excreta fece- qne pro ad juniSa .
dant aliqua: partes quae fenfim coagulantor in atenn- quiti falis genas qua: tum fanguinis niatetie coj.'^
ks minores, vaiix tamen magnitudinis ac dnritiei, fic lantis diverfitas per chymica expetimena eft addiftea.
§, z. Pierilque fuppurantur renes ca^culofi , & GolKqnantur ut tantum maneat pcfl/csU
ficuti D. de Manoy , ciii ren dexter colliquatus , finifter calculum habebat , ureter & partes
Scholibffafhtisad caf. d-j.lib.\.demofb.interms. 'y
§.3. Annoid4+. ia cadavere mulieris ztatemfenilem pro/picientis.Ren dejjKrtotBl
erat flaccidus marfupii modo,- calculis undique kjetuftatus minimis , qiia pori eonlpieie.
bantur: magnus infuper lapis & inqqualis impaSus urctetis principio , Calculi vero ma.
tcria potiffimum cft bilis ac pituita, fale permixto , qui fupcrcftin linteo Soli espofito, pet
'qaod ai-mz (ucrat trzieSa. f. Sbediaseex/. iij.ob/erv.zz.
§. 4, Szpe vidimus tota Renis carae ac fubftantia' pereia ambiente , tanqiianjmarfuplo
membrana, pus calcuiofqoc multos obvolvi. fcrae/iarPa/ioi./iRd.fa/. Ii.
ULcus ab his canfis <
cft, quod urina anti
Ctueara faccic., pratfertim ab exercitatione iSC .labore,
quodque febris nulla aut p:t obfcuta fatiget. Si quan¬
do autem obfttudlo utetctis.capitc pus cohibetur, id
feofirn, vc! per ctnulgcniein majores redundas venas,
fanguinem habiinmque corpoiis inquinabjtj. ( qua cx
pauli, quali ex .leucophlegmatia calcolofos:. tumere
ac pallefcerefopeanimadveiti-jvcl ea fede coogeftum tcddi;fincetum./de(w.
— - - j,_ -- - i — ualias exceifit, aliascviilfui
eft ; H*c cum accidunt, tota pene renis fubftaniiapu.
Kedine-confumptaeft jllincqne pus cedandant inter
peritonau membranas fluiftuat : Hujus copiainteia
duro vidijnus totam venitis lumboruroque legionem
'iftendiiSe pns hinc tum dcjedlionc. tuii^||^itione
§i 5. Qbfervavi in Elizabeth des fiordes membranam Renisin eam amplificatamlongito.
dinem , qaq univerfam abdominis capacitatem , fervata tamen figura , exaftc coarqnaref.
fc xiv. libras puris, exofo fcil. parenchymate & fuppurato oontineret, ncc ab eo pondere
per aliquot annos continuitatem amififfet : Scii, natura membrana: eft duflilis & extenfiUs
in omnem difterentiam fupra fidem. Car. 2WI1/F. « Sera. ' '
. §. 6. Pauper quidam xxx. annor, laboraverat dolore nephritico & dyfutia. Obiit, Dillecui
cadaver, repetique Renis flniftri fubftantiam totam confumptam., ita ut pratter membranaia
nihil fuperfoerit, fedfolito.utfolet, loagefaic crafTior. P. SurbeUe Praxees '
' §• 7. Aperuimus corpus cujuldam', qui novem circiter menfes laborabat affcftu renis filfl-
ftri, extenuatus omnino : Renem invenimus totum confumptum, plenum pure, magna quan¬
titate, ita ut levi atuQu difruptz fuerint omnes tuniex : Ex ehlervat.Ieh.Biiuhmt.
VI.
A Nefhriticis doloAns extincli mulieris RexJexterfUxe putridus inventus, Sinifier
■■ .fiaccidus,. tumidus pure ^■'iaiasiisreferMs&c.. .
F Ilia quadragenaria, XXV. annos.doloribus nephriticis miferrirae vexata, plurimos fub-
in.de calculos excrevit , diverfl diverfo tempore" coloris, rubicundos, fofcos, albidos
nigrLc2intes;..aat.e triepiiiura c.um fubito terrore perceleretur ,;in fymptomatapatturien-
tipianehmiliaihcidit , ac obftetricante dolore , ex referato , tanquam uteri i vefica: ori-
ficipguiltesHcaledlorHm bitcrfamcum fonitu defluxit : Partus hujus poitero & fc^?PB
die, parifere vehementia dolores denuo oborti, parem fere ( xx,. circiter fuerant )''<^cu-
lorymisumf rjHB expifteie.j..quotum majores' nucem avellanam , cum putamine , piare*
nncjeinsy^aabant jjjjn.Qres reliqui, omnes folidi & rubicundi : i quo tempore roenfes
^iquotimmujiis,^ nephritide vixit , donec iterum { quodinprompmcauia eflet ) novi coa-
crelcerent Si curn crueiaru ejicerentur = ita mifettimam vitam adextremum traxit diem,qao.
Sf vita ^;4olc«ehb[erat« cft.
DiffeSo eaiaverc vidimus dexttuEnxenem , ( de cujus praicipue: cruciatu multiun oliffli
ppftreano' vita: ccmpeteilibil coaquefta eft , nervorum feilicct furculis iaja-.confumptisj
plane compuerui^e : Siniftram longe {blito majorem , flaccidum , eoiore & fubflnnn»
De Lumbor. dolore NephritZCalc.Ren. 5^^ 9
polmonis carni fimilimnim , tnmitinm , atque follis inflat extehfom , fei foalpello leviter
taSam purulento foro exilirnte, detumefeentem.- Intus repetium renis parenchyma pk-
necorrofiimj &angallia: ifoc, inter papillares camncnlas & ureterir canales , aomodum
dilatatz calculis :qua:damcralj5ori arena Stfofca, quzdam rqnamm manifeflam collifio-
nem , qtutiescurjm moveret, ab adfiantibus non exaudiri a:gta mirari folebat ) ejufdem
caloris , fed vatia: figura: & magnitudinis referta: , maximus glandis mole & forma :,qui,
ut 8£ minores , imponere pdffent vel figacioribus :vnam figura , colore fubftantia , non fi¬
cus j ut eft in GtKcorum proverbio magis referunt , ac perreSe exprimunt lapides Bezotr
occidentales, quos itidem ex variis quam illi laminis, ut Sccalculo, noftro prioribus illis
acctefcentibus conftareobfervamus; Ham tot annos excreverat copiolas arenas , qua¬
que in urinis fobfiderenr imo pluribus ante obitum diebus , ramenta , (utroa-
nifefta apparebant ) calculorum, quod tantum pofliint plures fc mutuo atterentes , Et
attritos verfans mina Ufillos , Sed nec arena: nec ramenta hic dedere fignum calculofa:
■vefiCz ,quae fane & integra, nec calculum nec ulluin calculi exhibuit veftigium. Beveri-
vkiU^EpJloiicitr.fuJlioti.fag.io^.^
oh mpriticas dolores extinBa Rex fixijler maximapnventus ed , Ispidet»
continens exiguum : Dexter minimas.
Vidua Barnaba: Panthou l?pc nephritica erat = aliquando c vefica detraftus lapis tandeffl
pofl: multos dolores nephriticos doluit inguen finiftrum , febricitavit, mox in imp yen-'
tre dofor erat impacahUis jaSatio , vomitiones affiduz , imo dolor ad pe<3:us „ varia admp-
dum erant jfecies doloris ■ In finiftro hypochondrio tumor erat, aparebat mi^xas & durus
quidam vere fplenem intumuiffe dicebant: alii renem , febris matafmodes : convulfiuncula::
ftequentes leipothymiz : involuntarie profluebat urina , ^ecies quaedam erat Diabetis:
urinz tenuiffimz, aliquando cruentz : poli multos dolores mors.
Aperto cadavere , ren finifterinventus eft kpidc obfeflus exiguo : ren in magnam mo¬
lem undiquaque increveratradzquabat renem bubalum magnitudine , paulum faniei in eo
eratiDexter parvus adeo erat ut fere reperiri non potueritiMacrucrat moltum,N.unquid ve¬
rum iliiid a Renibus febres marafmodes contingere? Ballonius Efidem.& EghetnerMh.z.pi^z. . ,
A Renihas febres mx
eap. 9. fcnbit fe
diDcatHa , Bc Rcuum
■afmodes ] Galeu.i.dc diff.febr. nocaas.Plalerus Praxeos Itb.l.eap.tr. •
cx coii tmeftini infiaramatioce , Imo dolor ad pePius'\ .Nos vidimus muliercs' aU-
ic vefic* firailibus affcflibusi quot ds viros quibus.farailiatisxcnuni dolor rft , gri^
cufentur partes fupetiores, inese
alum fele lu mfctioribus firmant.
aque ulceri oCcafionem fepe fic ptabet, , dioqii
Nephriticus dolor a calculo ovi gallinacei magnitudine ,fib membrana renis
.finiJiridelitefeentesef)rp»r.ib»si/itareqao. j- -.- . -
GEperofns H. S, a Vippach 6r». hypochofid»afii;^«^S:dy®ptomatibns ,& Nephri¬
ticis doloribus ertfero infcftabatur !arcna!g&;Iapilli^p.e rmra vomitibus o osiote ,.dy-
fiitiamoieftiffima apparebant ;de_pondere fiaiftri renis, quoties, rheda.vehcbacur, imprf-
mis conquerebatur , magnum kpiitrt ibi hznerp & fiabifoclegiffe doinici ium conftanter
afleverabat : Adnuebam , nec negate poteram', fidem dans operam me daturum ut lithon-
ttiplcis contereretur & educeretur, fed przyenicbatur hic optatus fucceffus a beata ana-
Anatom.Pfad*LibiIlLSea,XXiT, -
lyli. Poftquam enim eryfipclatc dextri cruris foppurao conquaflatus , jam' culn to
letudincin gratiam redire & melius habero sidebatur., hydrops afeites illum corri
liberabatur per rranlverlam fcioti paraccBtcfim, ad capitis magnitudinem incteme
mentis : infliSum vulnus feta apertum feivatum : hunc trium menCum ab inde ct
excipiebat catarrhus fuffocativus, letbi &talis prodromusj
In aperto cadavere , Ventriculus , qui tot ludibrium; vomitibus debuerat , medi
habebat: Lien fcirrhodes erat , Jecur floridum , in Meienterio nulla' apparebat no:
trbque rene plures minores calculi an^Iofi , rotundi dcliiefcebaot.
imoribus a jufta defleftens eonfiftentia dffluebat, Ofliculum drea ra-'
dis ven?, grani panici amplitudine, cartilagine duriori cinftum, obfetva-
CujufdamNqhriUcodolori .ebxoxuRenesUfidfit durititi referti
IN Silefia fupetiore Nobil. femina iiiaxitiiis doloribus nephriticis per plufculos annos
exagitata fiietat , & tam fpiflam fzpius minxerat urinam , ut in ipfa emilEone & ftiUici-
dioquafi in fila diduci potuerit j ingruentibus interdum rigoribus in nephriticis confiietis
lumbos fere nudos fornaci adm-evit , Ht fe calefaceret , vix tarnen calorem fenfit , lieet cutem
ipfam fornacis flamina tederet.-^T andetn rniferiis hifce diu colluflata, fuccubiiit ciroa annuin
1661. nimia dolorum atrocitate.
Ia difleiSd corpore invcnri fuere ambo renes obrigulfle , tam dexter quam finiiief , in
alabaftriaam duritiem &: foliditatem : Majorem ex his renibus in mufieo meo ad aliquot
horas penitiuHnfpiciendum accepti, Erat adhuc, poft Gorgoneam iftam mctatnbfphofin,
Ren in fua figura ( quafifabacea J ordinaria confpiciendus : exterior ■parenchyniatiS'pars &:
circumferentia fcmicircularis,feu gibba renum pars, videbatur quafi in aliquot lobos cor¬
rugata & porpfipr reliquo corpore faSa , coloris ad grifeum acccdcc tis ; reliqua vero pars
verfus fimam partem & pc.ivim , cura rcfcfta particula ureteris principii ', filicea tota, nihil
magis quam candicans alabailrum & duritie & colore exhibens , vena aliquatenus tu-
befeentes , quafi ibi depiSa: videbantur : Gum ad libram pondus examinaffem , xi. loioncs
exfupperaffe compertum eft : Dolendum in illius cadaveris apertione Mcdkos Anatomia:
gnaros defuiffe qui Origmem & finem iftius pettificatipnis renalis annoraflent ; an toti urete¬
res fiiiceif quia ipfbrum principium refefium dutiflimum& folidiffimum) & quid forte vefica
monftri ^crct.£j: iibferviit.i>.lacohi Stchf.PracHci Fr/ttijluviesfisdn Mifeeil.cur.dxai r£yo'.'
■ ■ Mulitris fojl Nefbriticos dolsres morUi, Rexes jAfampi 6: Veftcd csrrufU reftrmiiiitr-
•^"TObilisvirgodiucitca Re.nem alterius lateris dolore Si fimul mingendi ardore mifc-
'j^^rc afflifia', poft varia tentata remedia^aliquot annos. Et cum fufeipio eflet de cal¬
culo vefica! , poft adualcm operationem in lapidis extraSionc, in mulieribus fieri foli-
tamiqua:taroen.irfita fuit,. cum. nihil' profeciflent, tandem in Galliam revetfa, mortua,
fedaque Renes abfumptos & Veficam corruptam fuifle deprehenfem. PUumsOhfervtt. lib.
xt
NefbritUas doter ^ Iret ventris i Rene fafpnMe^ Calcule vejlcu hujufque txukeratiene.
A Nub i6^- adolefcens -i9:i annbrum 'pbftquam berie longum tempus immenfis dalo-
libas circa veficje & finiftri Renis -regionem , vomitibus frequentibus & dolorifica
nrinsBXcrctioric mirum quantum excruciatus fiiiflets nec remedia tam interna quameX'_
teriia iefxqupinje&ioBOsih veficam quicqiiam iblatU attuUflent, moritur.
’/ ^ ■ Hujus
De Lumbor; dolore. Ncpbrit. Galc. Ren,
: ■ "Hujus ijdpininc.OTljeUo reclii'fo,ob mgentcm fcctorem fefc poft fcaioncm isxlereBteni,
ieStz *d ipfiini iocum' ifeSum aceelSmus •- UbiprioHim in exteriore & fuperiore Ycficz fu-
' perficie infolitus linus pagai mageitudinc con^icuus erat,queni io membranis iUis effornja-
verat pus.qubd diiciflb Sinu‘dum foeiore affatiin diffluaiatdride aceeffimus renem finiftrum,
exeo enim pasillad,in differo iinu inventum , dcfccndifle merito fufpicabat.-Totum autem
illius patenchymaeratfuppuratum,im'oinpuspIanec6nverfum, unde tunica illius fcalpella
rupta,fcetidum pus iBab.(i3miniscavitatcm.copiosieffloxit:Properavimusinde ad veficam
urioariam.cujus cavitas nullam urinam, fed folum calculum exafte rotundiim j aft nimiupi
afperum.fcfqui-unciam ponderantem ebBtiricbat.IntCT{br veto tunica tota, & fttis' quidem
-profondeexulcerata.qnoda calculi afperititfc cveniflorebn£.vG;*^erijire^ifirW»Be»/r «i;-
■ y;; ' , - ’ ' ; -
Obser'Vatio 'XH. - '■
StfhrUicas dolor-kCdcHlafirforttournri^raKputtt-coHUdeMe.
§• I- T Apides non folum in, renumfipu contin.cti , v<rum,CBa® in ipibrunj liibflantia
1 > rcp.crirj compertum habeo ,'iiUcqueexpclli Bo'ffe. noB^dj^ir.o.;Vafe etiam , quod
finume£5cic,r«>n rupto , pecdiyifo;-nam, ut jam monui , variifijjie am’plifque forammi<-
buseftpeivitim , per quzcalcuiiafubftantiareiium in ipfotum cavum facile.expelli. poflunt:
jizc autem foramina , qaamvis admodum pateant ,, tamen piiqrc.% Anatomicos latuetuoK
idcirco plurimis errandi occafionem przbucrunt, qui alterutrum neceflario concedendum
efle non fctncl mecum ^rlter cpntcnd,cmnt , nimirum calculum.vel io fubftantia renutis
non gigni , vcl finu membranaceo eorum ilbefo cum urinis excerni non pofle : Keque veto
prartermitccndumeft.urctcremftattoabegtcflucrenibusrlatiorcm redditum, inftat ven-
tticulifcupera: paftoralis recurvatum , frequenter magnam lapillorum copiam congregare,
quos poftea natura fagaxfenfim inde cumUHnis.eXpelUr,quibu5 iter ob vafis curvitatem in¬
terceptum non cft , quamvis calculis iit refertiffimum.- hoc natura: diligentiam fummopere
commendatifed magis illud quod 'lapides ihfighis magnitudinis ‘in renum iinu. contentos,
quaii cotoiiatum orbes medios ferat .• Superioribus annis quidam altero tene doluit , cm-
eiatufque adeo auduseftjuc miicllus brevi vitato eiito morte commiitarit .• hunO calculo
minime laborare conftanter amrmabanc Medici ; quia neque urina fupprefla unquam fuerat,
neque tenuis feu turbida j aut ftbulofa unquam apparuerat : Omnibus iblus bgo f epugna-,
bam, arbitratus alterum renem officio friO- piobe fohgi,altcrum penitus obftfuiftunj.iiihil pCT
nitus lotii ttaaftnittcrc. : ' \
. Contentionem diremit feflio , qua: aliter ie habere quam fios opinafetout ', patefacit,
Iapidem nimirum magnum & oblongum i cruciatus & interitus caufam fiiiffc , qui cum
effec inedius perforatus , quo minus urina exiret impedire non poterat. EHJlachius «p. 45. de
- §. a. Quidam fatvirtimis doloribus nephriticis diu multumque agitari folitus , poft obitum
fecatur. In eo utriufqiie renisGavitas repcriturtotaealciilo occupata & diftenta feu repleta:
Ero urini tamehcmittcndrvia.providafolerfquc natura, in lateribus calculi orbitam quan-
dam cavam, perquam urina ad uretcres^&j veficam deferri poffet , molita fuerat, rh. Sdieuth
Ctttt. iti. ehfirrv.^o.
Observatio XIII.
Nephriticus dolor ICdculoVreterem ehtur tute. .... j
§'.t. AT Nicola, vidua 4.o.annorum.,infeftata aliquandiu a lumborum dolore,procidit tan-
iy i ■ dem in crudele ciiculi renalis f ormenium,cum vomitu,fcbremicnftruis inordina-
tis.urina: ditEcultate,& interdum tanta ejus fuppreffione ut totos xviii. dies nihil lotii reddi-
derit:unde excitabatur ipfi ex fero fuifinlSrscurrente primum fopotjfcd mox tam e-ravis ner¬
vorum contra&o ut cogeretur vitam cum morte commutare. °
DilTcao cadavere,apparuit ren finifter,ut extrinfccus lividus actumidusdic intus frequen¬
ti aqua & calculis pluribus infrrausiquotum maximus infinnaverat fe acuto fuo apice tam
longe in ureteris principium ntid integre occludctetur,nequc permitteretur illae defeendere
quicqaaml6tii,Iicetpoiui darcnturplutimaaquam dUceiitia ; bafi enim cum foret iatiore
quam ut permearet commode anguftum hunc duaum , neceffe ftiit quo plus urgeretur ab
effluente fero,tanto quoque impenfius intercludere tranfitum urinza renibus defeendeno'
pratfercim cum oppofiri renis ureter non minus utique occluderetur a latiore aliquo lapide’
•nftaropercuUjipfiusprincipio impolitoJ?fr.7»/p/»f ‘ ’
AnatQm-Pra6:,J^ib.lII.Sea.XXII. .
§. a. QuiHam annos jo-naniS nephriticos dolores paffos erat. Cepe : punilenoim 'niinserat
«artera alacris intcriitiRepertus Iapis in ore silhrani urinariorum,: -^bd mirhm »<ora»r
iiAucrat. -ml erat- iucci, nihil carnis,fed m; molem ni«iinath creverat ae fi inflatam veficam
dixiflesiSi tota cavitas' renum itaextenibtum inaniserat.£a&»«r
• ‘A-P P E N -©."I X.' '
• ituum fttbflaatiia/jtriefr^Jitttir-daffecimmniariiitttt. _ -
XJ Otu Eajltchms fib de,Renilw5^;4S,Inxft#55etibusi|lpjputn quivi morbi .intcrie^,
X N pro varia ejus, fpecie^vatie cqdlitutps i£nesj^pnriri;ip&mquf coloreijiivariuni-oeTO?
fcremcmpe quia fecus ae aliis vifccribus evenit, levi fepe de ^ufa imtuutatur '.-idcirco rub
ftcquentiifimejclacus atque fplendens apparet, interdum obfcurus & niger, non raro fubalb*
dus Jpfa vero fubftantia cernitur modo Iaxa,fl'agifc&,^afiputris,modo denla,dura & arida'
Superficiem varicofam & innumeris tuberculis fcatentem perfarpe vidit : In Nobili Romana'
qux propter violentftfflparmm^oft-cbpioium fefiguinem -exbrettHii ■bbierat,rcnes albi/rasi-
les, ac putres inventi funt,fub quorum propria membrana tantum fl.atuseolleautncrat,utviI
dereturafabjcftacarne^-Orfus feparataiadcOque-turgida & diftentaut magni tutnods ftei
tiem primointuitu iafetrer^^laxiiiieathmTautoSiexfieeatesi-dbfeuros & -undiquaque tubet-
•culis;plciios.coh^xieia:BpifeopoSencigaHenfiiqiflbb'ca!etiluinietenta'urinaperiit. 'r-'-:-
;; §; 3.'Anatpmicui-iiir«Be-finiftr0jmagnuffl isaletflum bicornem invenit; aberfim eornuinn
diyidfuiBaniHieteFcmde-fecnderatjaeae immanis illa^paitc dolor.-Repertus etiam calcnhis
Js!bo)ecoris.a'dn3tu^0viGakimbintmagn'itudifie,eiquefub -finem parenehymatis' appenlfas:
Batonis-uxotfiiitiqaai vivaideHlolatcrenihilqBcrebatur.H.a^iiro-r^iyirri.i.^.p;' - ’
.-r - /1 •ii.-. ■OB's:E.'S,v:AT0l,n. ^Xiv,
^nJii^^m^^kr^c4ful,oMing<>.&<>hl.iqiftreHm 'dextrum eccufinte,titmquejit>idem.ci)mimftgttl
\ T JrT^otabilis,jdeniqqc optifnns Jacqhus biyroScnator ParijSqnfis, cum e&t rarz textu-
X rat ^ in^rnscyqletudjpiSjCirc^ipitiurpFejjrjiiir.ineidit in febrim continuatq.j quz ex
P?f'^?-P^.i?^rcci6ryp|pinmcientcrLo,cumpravisdliqnqtl^mptp_matis,pr2rer,timvcrodiar-
rbara bilipla lerqfe , ipgihus vigiliis, h^morrbqidibiis,^ uniycrfi corporis, coUiquatione,
ve¥6-c£f:Tnjrdntamfyniptomaticam,qU(tiem graphice dcfcripfir clariffimumi qiim Schola:
noftrxium.eny^r/'/!r/r^-lth,4.Pathol;g3p,i6. fub finem: Ex hoc afegu poftquain decubuiflet
Nob.Sehatpr,pcr quinque fere menfes ,' quibus in dies pugnatum eft arte medendi , tandem
exitium fup«,^yir Ppem,qu,a: yiaa jaeeb^r,farrfque;Kffit mprtcleniffima , fincnllaivi uUaque
forfione^qulque placidiorem nullam pQtulffct unquam (perarcineque optate Auguftus ipft,
^ne uiio cruciatu & tormento,quqmX3:ar«Kr/« nomine indigitare folebat.
■■ Tramatfb abcxcclTu horis xii.diflTcdum fuit cadaver m.cpta:fente:Interca:teraobiemt3
dignidunstdf hoc unum fiiit,Ren dexter, (ex cujus viBO fiipra^nnos decem feyillimis dolori-
Dus nephriticis multoocs fuerat divexatusjtotus putris &intabemrcdadus dcprchenfas.ln
cujus mqdia /ubftantia & cavitate oblongpm ^ obliquum calcujum comperl,afigul0funi,8£
ij(ita'dic^,cornieularem.Jam multiun temporis, erat ex quo haud dubie rem ille non foiura
putris it fanioYus, verum etiam totiis gangrznofi affedus & corruptiffimus fui muneris nihil
quicquam cdcbar,& propriafcceracndi fanguinis,& feri excernendifacultate deftitutus erat,
qui enim potBiflstobftrudomeattf a grandiore c-afcul0,& corrupta ad eum putredinis gra¬
dum propria fiibftantia,ut ipfius renis nihil aliud quicquam haberetpr^ter figuram & tuni¬
cam, quar pro renis fubftantia tEcrum calculum fdque nigerrimum continebat, & tamen nulla
unquam laboravit ppr tqtunp morbum urinar fiippteflloqe.Quod lane farpius quoyie a xv.an-
nis inhacpopulofa Urbt Calculbforum feracilEma facile obfervavi. ,
E.ggo noQicft.fcmpeE veriiniruno Rene bBftiuiao ad nlrironm Bfque-vitz momemijii!. Guiif Ftil»»
^«rura ftitiui; celfite ; ab. olEcio,cam. agroium BfiftoU td Bevtrtvicium ,
pliitimi urinam profundant alteiiu* reait beneficio w>yit. .
- ' V ; Obse.b.vati,o, :xv. .
Renis ^'rffertim dextri dolor , k calculo ia hoc rotundo: Mio bifio ia fin^ro,cumcorruftitnl.
IOhannaPh.Stansby AromatariiDorcheftrenfis uxDr,annos'ftptem circiter fiipta qui-
-dragintdbacaibabitu corporis gracili&raro, temperamento bjllofb , cum per periodos
apJuribus annisexeaicnlolaboraret, qubrumplutes rejecit , ‘ afenubs' vero continuo ftre
moleftaretur , nec uJla ■ptarcautiOBc ' uteretur etli paroxyfmcr Urgente 'Bd lcvanduia
De Lumbor. dolore, Nepkric» Calc.Ren. 56"^
dolorem medicamenta qazdam,fed pausa admitteret, in idem tamen malum denuo incidit»
<mmaeuti£Emo ejtca renes, dextram prarfertini, dolorc,itaut aculei infixi fenfum prarberet
accedente gravi vomitu , quo alTnmpu quawis , prztcr bilioia plurima rejiciebat : lotio pri¬
mum praeter morem tenni,inftar aquz eriftente, poft^ etiam penitus ioppreflb, & ad totum
iregurgitante: Yatia buic matronx fcerunt adiiibita,fed renuente Apolline,motbi magnitudi¬
ne & vigiliis feparata vit* finem feeit.
DiiTefto a morte cadavere, inventus cft in finiftto rene calculus » atnplo caudice princi¬
pium iurnens , induos ramos fcu radices , inftar dentium maxillarium , magis tamen circa
finem a fc diftantes, juxta canaliculorum vafis uriaarijformam,divi{us: Uncia: unius ponde¬
re, tene toto affumptos ut nibil ptxter membranam rcftatet. Iri dextro vero rene,in quo cru¬
delioribus afficiebatur doloribus , repertus alius calculus rotundior , i v. icrupulorum ponde¬
re. Ab his cruciatus U. interitus caufa,reliqujs vilceribus fanis.exiftentibus, Frider. LopM ib-
lumhamm ielor k Rfpffufrh ob alculi ^ mater Um vifciilam'tumida,Altere imminuta.
BOfl. Corneus diuturno Renum dolpte&cajpulp-intetiit : Erat ei ex Renibus alter mai-
gnus tumidus puwis , calculifqueac materia vifeida & ffiniofa. refertus. Alter vero,
quamvis nihil bujulmpdipateretur, adeo imminutus;, uc magnitudine parvam: callanea^viX
xquaret. Cujus rei,ut arbitror , caula^erat quia hic jamdiu feo munere penitus ftufttabaiut,
quippe qui revulfioni obfiftere ncquitet.-quam afluctus 8c copiefus excrementorum fluxus ad
^iujn malcafiefeumrenemaffidne procurabat : Imminui vero particnlas quadam ubi a fua
'aaioneprorfur vacant,utdcajus nujic taceam, Uterusipfe aperte declarat. Euftachitu cap-i-f.
lib^.deReaibui.]
XVII.
mis dextriimpUnte,
VIt ^ohi&S.D. 'D.Ehilippus lac. Si^hfius dic a. lanuar.lSyi.lefto plane affixas quatuor Mii!-
dicoramimplorabat auxilium incaffum tamen omnia adhibebantur medicamina, curri
morbus jamdudum tam altas egiflet radices , qux viribus plane cxhauftis .abquefiibje^i ip^
tetitu eradicati haud poiTcnt, Morbus non erat unus fed complicati: per femcftre aut trtmc-
ftre fpatium laboribus & negotiis conqapenatis defetigatus , carnium , pifeium , vinorumque
genera ayerlatus , pulmentis faltem Sc forb.ilihus corpus refatsire intendit , medicamentis
fcre ppftbabitis , donec morbo fta6l-as ex affe fibimederiSt voluit &jaffit , fed'niriiis fetbf
Hxmorrhagia enim naris finiftrx, non quidem larga, ob nimium autem admixtum ichoteia
faqiius rediens, vomitufque tandem aufteti , & ut ipfc nominabar, aluminofi, omnem ventri¬
culi tonum peryertetantyvirefqueabfumpferant., ntjy. Januar, animam reddere cogeretut
Creatori , aura vixiffetannos 4+, Iftud jam Saehflanx- mortis genus , Si ultimam Galcur
lotum fi;tociam optjmus: noftsr Eholphorus mature lar ptxvidit , iterato nempe , eunt
iis antea confliSatus ab annis aliquot D; D. Falgnadias , laudatum vitum anno
ipfo die fuo natali , primas arenulas excreviffo : a quibus fubfequo, tempore haud fcmel
quidem vifeot evafft etiam cum male bminofts ille renum ac fanguinisJimus jaminduife
fec fcherna calculi , prout ipfemct Saehfius anno i66c. Bjihi fcripferat his verbis. Praterifa
feptirnana,dilms calculi, in reite dextro, tej^ondendi affeium inhibuerunt, qui tamen Divinagratia,
. uH irt lutem.iujai^a calculi proles fuiffetedita ceffarunt. Sedrit fieri affolet , recurrente ixpius
hofte , vites tefiftendi magis magffque attritas fenfit : SepoAquam ab acerbis renum dolo¬
sus tum etiam evaferat , verum tamen haud vane fibimetuic , nc inducix jftz cfleiit minus
diuturnx ■, & potius fi malum fppius recruduerit (fiint verbajpfius ) Sachjium:^ no» faxtim
Saxof^pchraltpiptuFum.ucce&cmkH^ prxfeptiminorbis aliis-, a quibus queritur quod
fere qd .ultinwmmaOiem fit perduSus , fubjungitquc biftoriam morbi fiii pericuIofiffirDi,
“relatu dignam , De morbi mei, inquiens pcrioulofiffimi ftatu pauca fubjnngerc libet :'Pct'
“.xftatis jnconluetas ficcitates , & vifitationes Celeberrimas xgrorum , corpns meum viri-:
“ bus umitis maximam tartareorum humorum camahvenc.co^am ^ nec iiUqaotiHes impen-
“dere liquit ut.mex valetudini coufuluiffem ; Itaque fufa exitum Novembr. prxccdcbanc
“deftillationesinfeuccs.,tonfillas , uvulam , appetitus proftratus , capitis dolores , &qai
n alijboftes in meum interitum confpirantes ? primum hunc infultum fijrtiter fiiftinui,
“&viaoriatBpec aliquet feptimanas reportafle-videbar , Sed hoftis aftutus , Seorbutus , in
“infidiis latens, depofltalatva, recoUeftis viribus rurfum:
•■i
5^6'4 AnatomPraa:. Lik HL Sed: XXIJ,
«*ftiauvixrefpirantem: Accedebant capitis dolores , cum tutaore braehiorum .& ped •
“ motus impotentia.vigiliat, dolores colici, nephritici , & quod peffimum , tam acida f**
“mentationesexvcntticuloin palatam, ut tattatus lingutc &c faucibus fe infinuans
“mentis Chirurgicis effet abradendus: Cum his Furiis per. iV. & uhra- fcprsmanas mv
“diii noftuquc confligendum:Evafi tandem per divinam gratum, fadis induciis eunt tam
“rocihofte.
In ejus exanimi corpore fequentia memoratu digniflima, remotis integumentis' thoraci
ventri communibus eomparuerunt,Omeati«n prattenue. Ventriculi fab&ntia itidtmi tena-^
minufque craffa,in*qnaliter tameminteriotque illius tunica divcrficolor , circa orificium f '*
perius videlicet virore quodamfubnigro, circa mferiusvitellino,circaque medium cinaur
fub puuicea: fchemate infeftailn ventriculo vero liquoris feculcnti actutbidi cochlearia ci^
«iter triaiacotem graviter corruptum redolentia. ;
Mefenterium protfus expers pinguedinis, & vafa cjufdem tantum nsn exfanguia , at
etiam ramus vena: Potta:,experimcnticau,fadifieaus, vix aliquot guttulas cruoris effunde,
ret : In Pancreate nihil anomali annotatum:Nec in Hepate , nifi quod extremitas. cav*par-
tis utcunque' livefceret , qiJod vero ob viciniam veficulac fellea: facile ficti potuit : Felli»
abundantia notabilis & confidentia vifeidior. Lien brevior ac rotundior fbrefolitp, cxie-
roquin optilhc conditurus , pendens uncias quinque cum dimidio. Ren dexter fiqifttum
niagnitudiocfupcrahs: In cujus ( dextri ) pe!vi,fupra infundibulum , calculus gtahdis infi.
gnib^us eminentiis,& una earum imprimi notabili , quzprincipio ureteris iKfigcbatUr , exaf-
peratus, uncias duas pendens , eique pinguedo plurima fappofica , prxter pinguedincfiiex-
tetiorem,intriafecus parenchymati adnata , prxfcrtim circa infundibulum , curij calculo
fodo alio minore, pendente fcrupulos duas cum dimidio : Ren finifter utcunque nielior,
fabulo tamen prxgnans,& extrinfccus nonnullis hydatidibus coufp'erfus : Vefica ufiaitia pa¬
riter inhxfu cdculraffliflaiqui vero minor,oblongus Sc quafi quadratus extitit, pdndct# gra¬
norum leptcm.Cor & Pulmones debito modo fe habuerunt. Ex MifieiUneis curiofts tnn.iv. ^
v.Tit.MmdrU S<ichfiaaa,^c. ■ . . . - .
MAxlmum T^ianmrum humerum , &c. ] Tria fo&nommiiiiontMuceri4aiWx,SlEfftieumeim-
omnino concurrere ad Calculorum in Renibus tu .AngutUve/erum ia ipfis. & cornm imbtciUHts
concretionem ccnfco. Materiam Efficientem canfam, accedat oportet , ex GiUro 5. de tuenda SaDii.7.qaod
&&m fine qnanon.De materia verba faciens QjuUusfiabmt veiuujt-cihuit^i Juccivenefmdia.
'f.iB 6'£fii.cqtam.i^.hxcheba,/giturvriRarmmcra/- r*r: nec immetiio, quia cum omnis adiofiat-pet coa¬
lite/ ereanderum ealcuhruat primu fetiffmitjue cmft ta&am petmanentem , hic defidetatut .io- jisiqnibiis
•efi. Siv» coacetvciut ci mcompofita vidus ratione, vena: funt amplx.hsteote matciia in Renibus , quia
•aut.ei' iropctfeda chilificatidncj ob imbecillitatem', potius libere prstetlabente , & cum urina effufa,
.ventriculi, deftillationc a capite., cibis ctaffi fucci, -Q^d inihicomigit ofafervaic in (ene oSogenaiio,
lade cafeofo , atque vinis nigris ctalSe fijbflantiz , de qui utmasfempet profodic copiofee pituifaWcidiffii
'quibus fufe Galtuui 2. Sc 3. de Alimeot. facultatibus mteimmiatas , ad libram dte ter, icoaciict-adco b2-
'qui propterea capis 6, ejufd. ffatuit ab omnibus crafla tentis fu;Qdo.matube , ut & cainiretfa, :eifa& ntina, ab
fiicci cibis conctefeete calculos in Renibus : Exim-, illius fundo penderer: cum tamen Bnlitepnqnaai ffie-
madico qoinetiam exercitio a cibo,canqgam caufa ■tint'decafcurdqnc'rcla:fofb_deceraannotumlpatio,&
potiffima pueros calculofa: affeSioni- opportunos cfle quod cxcedft , quibus ad ipfura invifi. Quaiqyiatom -
prodidit j-in d.Epid- *5- Cauji (lettniu ptincipis-cft anguftiara , cum expultricis imbecilliiaie; cenfeo cfle
Efficiens, calor nempedenlans.cogenfqoe materiam diXpofitionem hiteditariam, non facultatem 'quan-
'eralTam tenibns impa&am,difi:aflis fcil. partibus te- dam petiificam , quie aliquorum cft fenieniiai’ cnm
Iiainribus. De qua idem Gdenus libtde dignofe, . & etiam . ig siliis partibus copctefcantca]ciilid'Neque
- buhreoum affe&ibus cap.2.ideoy»e fimplititer i ala- fuccom aliquem taitaieum uc exiftimautalii, cum hoc
fi.fii.m aehis alculiie : Licet enim concretio non ini- non cateat quaelibet lertcfttis matetia, atqncnon ta-
jiusfiat a ftigidq quam i calido, non ptopteiea eco- ro potores^aj calculo iminaaes degam, licet vinlim
facrim cum Valiefe in Epidem, calculos . uttamque fzcuicnram&cactaccum.Sjcirii'enimcrgibbisgibbL
ianfam cognofeere : nunquam enim in corpore io- ex Infcis liifci , aliique ex aliis hujafmbfffnafcutttur,
tcofa adeo frigiditas viguic qnae condenfare dembdu- . facultatisfotmatticisyit,odfemine.ex i?uft<«fca'ph««
tarepoffir. C^nqoam non eo' inficias , qood calor i8.,ubide podagra ya kaem, Aaetittd.htiteufa
agens poffit efle incenfiot & temilBof, fi namque iha- ' iimus ',al> ijius suuc pltri^ue pedtura hfejieatkr,^^
tetiavitiofaaaffior fuerit, denfasi& obdutcfcetc po- ' partutes & ttvai multi pedugrieei Aefiiere , «rjw*»
t*ft,ctUn) i calore temiffo. Quod docet Gdirniitj, fiil.ftmea trut corruptum ^ atgut idee fijteruaiiijerm
in d. Ejiid, IgUun, inquit, urinarum ctajptus pracreau- cenciliavit partium imbeciUitatdm.la Renes male cof^
diriau cqlcularum primapiii^mi()uecaif/a eji. Quibus formari cenfeo , & imbecilliores rcddPil femine vi-
Bon negat mediocrem calidiratem ad hujufmodi tua- ciato. Cum enim angufiier^ i^p .vafa, bsercr materia
retiam cogendam abunde efle, Ut hoc nomine in vefi- crafla, aut aut in renum cavo, aur Eequenrinsin re-
ca.&inteftinis coocreicanc calculi ^ quibus etiam fe- nnibus illiscavitatibusincarunculaspapiUarcspaKB-
uesfapc opportuni i in qnibastamennonvigeccalor: dbus, qui urinam rtanftnittont ih utetom tamospei
mpbaccam Se calcoloiani matetiam cogi non poffit, Ium concrefeit, affluent» oova roxtct?a fenfim. Er li»
nifi ab «orumcaliditatsimmodicaiPtstctvetcdifc 6.Eptd.». Mtn,SUvattiHi eim-t.tetiftU6,
Dc Lumbor.dolore,Nephrit:iCalc.Ren.
^ -■'■:'';"^^OKs:sRy-ATro /xYiit , _ . ■ ^
r^"' -i ; Ne^hriiUiitdeiertl^MuitriterA^jaelfehf.fmftciis. : ., , ,:
^ 'liiiiun poft.imoriem c^ci4i:.lapiUBin.nigajmex uietetibns/, quibHS impaSus ob
o' inarquaUtttem&bflanriaielabuioh poterat, atqueitaliommeni mifcre interemit,
t ms^nitudmeinf-peBdebat rcrupntemeatir dijmidibjea ia parte ftuperidam , cbl*
■gerimus , & Cibftantia'ad tbpIfi-fiiiiiiitudinctH 's^c^eDS-,,^^eeJeries Keri^i»gi«i^Oh^^^
§. a. Per ttanfennam hic adnotabo fa:pe in 'ureteribus inventos a mc lapillos majufeulos
quofdam , parietibus adhatrenpesqqi viamjaKijttajBfcunlibas occludunt, & vehementer ab
Hs taSi augent hominis, eo motbi genere affli&', crucianis. /i/tOT.
§. 3. Magdalena N- lancinante Jdmboaim dalQr-c.'afficiefaatarjBEeri fihifter lividus & tumi-
dus,ttes calculos contincns,quorum]unus ureteris initiurp obftruebar. Fide.pt.delfchurU-^
^ : g; 4iti,ab6rabat Monaehai dofofeda renfe' EnIftrS obftruaWs^cfai: Urctct'fifiMei"a"cal(ii-
^.Vidt^hid.- “ - ^ . ”
5/Joh.Nxum Ifchuna in Lumhis gravlla&ai' perfentir/&S;Reiiis’caviras.faBulo afperla
'erat;Uretetif pelvi oalGu!uslnfercus-crat.‘yr5!fftr/i^/!r/r/&e>2a. -
c . §'. 6.1MortuusIirnilri-PrHiccps‘B6nifaCnjrCa'fdi^&Cje?aiiiis, eicddibribusnephritie^,
propter varicis, alper^jMgularcs, S£afiMbs yild'd'ieiftos cai$If6s, fntraunum cx ureteribu's
impaftof ?Nam alter una cumTcnc -ex totofere fontabuerat ,'&:.nulIo penitus humori pei~
. .. - "'jj^^hriticas dMric)ilculii,in'ReaumJ^h]la!/tU^''^JfJfiJln^uxdibuio,&c.,. , ■
L'Aboravit civis qtirdani ab aliquot annis reiiuin Cafeuio : Is ante paucos menles acerbius
ex eo malo deeumbqte ccepit ;,urin:E ipfiraqxrfubftiteruhtsinox profluxstunt: dolofe ia
finiftratehis tegiphepriap^tu iateafigimq ,- tan^m. viribus ujtliauftus , & lirina nullatehus
fio&ucxastx&a&asck^iirefimfire^o^maitciaiptxaXKiaaoitfarimimtimefceste. - ;
Abdomiae-defun£Uapeu:q,&inttfflnis remoris, ante pmniarcnis.iiniftriiconllitutio con-
qiiifita , qni ' jprzgtandis fuit magnimdinis , fupefnc (qua parte lumbiiadhjcrebat ) vcfica
aquofalatirmagba ipitadhzrcfccnte:.&eiie novacula paulultim apetto , lanies qua:dam)dive
reaius^fejruraAlbum effluxi^ aptiffima.OTcp, judicio, .prpgeneraadpealculo.aiatctia, Aperto
penitius %ne‘, abiceffus,aliquis infignis repertus npp.cft : repeui tamen in rcnum fubftanti'a
hinc inde cilculi majufculi cum npn parya labuli Gppia:R.cp,ertus randem inlpfo-infundifaulo
Iqua Icilipet ifctum.erene.in ureterem ttanfite ftfjetrllapis infignipr . radici zinziberistme-
'diPcrb^ma^ituhhqSi: forma facieque per pmniaTelpoad.ens: Dexter Ren.flacefdus plane
liiit, ut pptequia multo tempore munere fuo perfunausfuitrninime : quippe ureret extra
renem, ad digiti articuli unius altitudinem , a calculis penitiffime & firmiffime.obftruaus
viichaiac.Grtg.HorpUsphferv.Uh.n-^bf.^i,. ; . • ' ' jv ^ ^ ^
n ■ e§ilxit:xaleHloy:apdJJii
?t'5P“P!?Fa piniita);plp
•& ,mionibi
^ .5.C7. Dmuadnuiilla iSartfMtit^ tandaeftjmf
e.xi. Ego, tf>t, video qnodhzc idadadi£dlis, v& ftcmate<]ood
kemens , {bblimis fapcr manem, propter Alam rem dum confiim
get adminifitracionem hujus cutationis.,<i;««»»4 Ma;
%.l.NtfhrituUtdsl»ra.'uarit-fermi^-c0lorUctlcuUs\
LIeet non modo uStAtnm , fed & quotidianum fit arenulas & ciulos intra renes reoa.
tirijibidcm natos £e adan(%o5,magnos & parvos, duros & leves, forma divcrfo^obl^'
gos acuminatos, latos,angulofos , rotundos, planos, ctlorihas fnllM, flavos, fulvos, fpadf.
ceos & nigros,ut depinginullo modo poffint, tamcq fihgalarcm ob granditatem feformam
adjicere volui , qui c dextro rene laudatiffipii Principis Eriderici MI. Saxoni* Elea, aperto
poft obitum cadavere excifus&it : Is duorum artiaulorum magnitudine, fubtutilo colorei
circumcirca uno in loco circulari ambitu medicamentorum acredine attritus,
erosufque eum urina profluxit. Keammms libeBs deCdedis. Peucerus-defrdligusDjtmmm
iis qui in vefica generantur Colo colote a Medi, petuo upu occiirtant,fed non taro aii,cinetitii ««1;
eis diftingui pofle, fere aKoranibus icccptum eft: Sed fpicuhtur cujus exempla multa ageirc polFcm feij
hoc plerumque falkte ex dilliaione intelligimus, uuo contentus, affirmo vidiile, &c. Eufitukiiu. ■
§.i. Affirmo vidifle me in Epifeopo Senogalenfi lapidem album iuCgnis magnitudinis,
principium vafis.urinarij occupare , reliquum vero cavitatis renum innumeris fere lapillis
ejufdem coloris repletum fuille. '
§ 5. Calottus c nobile fene mortuo lapidem cunicubsaflis , rene jam cotifumpto, coralio
necdum lasvigato 3 tam foliditarequam ramulis fimilem, omnibus quos unquanl vidi vcfica
ed«a\\icqmpz€aaxem,cx{e.cait. Iardanus Rejponfitd Pard. loukertiy.dead.
, §,4. Admirabile natur* miraculum filentio minime pr^ccreundum in cadavere N.vidfr
le nobis obtigit. Gujus alter ren lapidem infignis magnitudinis continebat , qui abamplo
caudice principium fiimens, in ofto ramos, juxta canaliculorum vafis urinarij formata atque
numerum diviius , coralii truncum Sclureuloselegantiffime atmalaterurr ac pr*tetei-renis
caro valde contrada & imminuta , ita firmiter huic lapidi undirjue adbsiebat , ut depolita
propriafigura quafi oralia qu*dam cutis ei obduceretur. Eujlachias in annat. Vini ai caf. 44.
Ui.de Renibus.
§.5. Ufiat EckebertiinRatenhauf, nephritica a muitis annis , fem per abortiens, nunc pr*-
gntns fafla, divexabatur ingenti hzmorrhoidum fluxu aliquot mcnfibusjmc ablcntc mortua
-poft partum aperta, invenitur magnus lapis in renibus, viitia habens brachi^quo a tenens an¬
nis divcxtfa fuerat,uti & mater ejus,qua; mortua erat fimili aSeftu. Ex obferv. lah.Bathiui.
§. 6. Anno 1558. mortuus eft quidam , cui in altero rene erat lapillus tot particulis con-
fl:aBS,quot in rene erant venarum ramuli,qnaruna particularum lapilli, extremum veluti caput
matmoris 'rotundi & candidi fruftulum referebat,velMargarit* m4ufculz figutam& fplcn-
doremiid ex pituita vitrea concretum fiiiffe exiftirao. Gefierus lib.de afiat.fag.x.19.'"
§. 7. Anno aperto cadavere Pje Schardes re Medica iliuftris , exelufi e labftantia
«triufque renis duos lapides, ab utroque unum, infignis magnitudinis 8t craffitiei,muWs alis,
feu cornibus aut radicibus io dida renum fiibftancia , & ftomachis fcii ventriculis adbzKB.
tibuSjCum multis lapillis piforum maguitudinis repletis,uretcribas quampludmis arenulis 16'
fenis. Ferrandus finiar in lihde Nephritide. .
§. 8.' In FrfaU Kaufmannianaiayeati in cavitate renum calculi limitantes figuram utermn,
in tubuSos,quos caruncula: papillares obturaat.expanforumlvidebantur corallia marina flavo
colote faturata. 3.C.19.
§.9. CuOi aperiretur corpus llluftr. cujuiHam matrdn* , ab ineunte uique ad Ix. antau» -
doloribus calculi divexat* , tandem foperveniente continuo vomitu, dejera appetentia,
omnium virium proftratione.extinaz , ejus ex renibus extraxi rar^ magnitudinis calculos
binos ( alter quippe duos digitos tranlverfes lanis & 'craflus 5 alter potiiccniiaiagoltudine H
♦ ' / «affili*
De Lumbonclolore,NephHt,Calc. Ren»
craflSrie z^uabat/orma externa non abfimilis illi Speriingiano qoem dcftribit D;Ji0; Ma]ciri
3n Anatomica ftia calculorum hiftorian.-iij. pondetc antem bini non excedebant uneiard
iiianiJibrx dvilis,quod miratus fum ) ditros quidem in ^CiCortice autem exteriori ita tfencro
ac ftiabili , ut facili negotio a reliquo vel lev Ifimo digiti contaAu feparari potuerit; CiroiiiT
jii^geriaMifcea.iuriefistsmiij-LJibjerv.'-^'^.
§. IO. Hanoviz miles przfidiarius ( de quo 1. a. Tit. de Phthifi) accu&vit quOqde fimul
Renum dolores, ardorem & cruentationem utinz: Tandem fanguinca fzpc meiensjpdft ii-.-
feptimanas veto afcitidc obiit anno 1671; ,
■ Aperto cadavere, ( pra:ter vitium Pulmonum ) in dextro rene oalculuS cordiformls,in iqfiiB'
quatuor veluti vaforum trunci ablcilS, appendices accreverunt, hinc inde dcnigcatus,8i lie=
'cati fanguinis colote obfoletus inventus, juxta quem pluresalij minores, plerique nigtiifria-
biles & quali ex concreto fanguine nati fuere, (^z fornja calculi forte meretur obfervatida
■ Observatio^ XXH; '" .
Rexum dolor ob tttrxmque Renem cilcxlo obfejfam. 1. obUlcalum fer 'omnes Renis fims di^erfum-
. i. 0b Renum xxij. xalculos eoMixehum,ob iis ftmme imfificutum. ^ ob calculum in Rene dex-
tro,& sirterU magna dijlenfionem. ob Renis tunicam^ felaiiiit calculis reffftas.^.-
§,l. TV ^ Ulier diuturno Lumborum dolore detinebatur : In lingulis hujus renibus lingali
reperti funt 'GaloHli.
%.-L. Accidentia- grayioTa diUnitniotaque fnnt fl' diutius rcientUs calculus iri nioleni
aliquam uno in loeo BoncjrefcatuMaximeque 15 adeo -urgeatur, ut per omnes Enus renis dip
perfus eos adimpleat , rcnefflque in turaorem adimpleat,- quales & maximos & ranidfos eal-
culosinrcnibus creviflelc&ioncinvenimus. Pteerau . . i
§.3. Yidi Renem xxij, calculis refertuffl,in magnitadraeaicerdR.'eric-quadrripl6,majoreai
exctcviffc i quafi natura cum ampIifiGatc voluilfct ,' Ut ealculosilldt Curri minori ineoirimodii
continete poffct.. Zac, iwer?»! cc»r.4ri/34. ■ ■ ' ^
§.4. Domi Bucretium afflixerunt dolor & atdor;iritoierabilislcirCa regiohciii reiiut&.AK
teria magna fpinz incumbens. tam ampla erat ut pollicem admitteret • In rerie dextro.caU
culus infignis, Sinifter aqua limpida diftentus, &c. F/Vr ;ab/«re.
. §.5. Aoatome viri ex diabete & calculo mortuT dobriir, quod externa rehrim tunica pfe
ne lacerata, & minutis atenis obfita fuerit magis quam ipfa fi:h\r.Mdny>n'us in mifceli.curiofU
Mnil&7l.pfferv.li'gi : , ; . i , T V'
Observatio XXiil. . . ^ ,
tumborum dolor oh ieneni fmlentssm.infigms magniiiidinisJ i. Ob Rinein jemisfidridum , f fi
ruUntum. B. Ob Renis dextri afojlema. Oh Renem finifiram maximum Sextrb 'dbpntei 4. ob
/vermes in Renibus. 5. ob Renum inflammatioaem,hincfequutamgangr£nam. 6. ob ^fiejpim i»
■'■.fimjlrirenis'carneextima:j. Ob Renis dextri putredinem. S.flc^e_ratbs.yerofes. % Binifiri durU'
tiem, fuhfiantiampUriferMemi 16; RtUum magnitudinem ^ duritiem ', eontretis puris fuhjlantiai»
referentem. lU Sinip-um-fufe ac ftea.femate inferum: Vt;. Siripum foUtquatum. 13. Pumqui
•. moleinfgnemeitraa/itiumiq. . ■' .7! ;
§;T; Nne 1578. vocatus fei rit N.fccarem , arihor. Ix.' In iftiiis fiene finilird ahfiseifutH
magnum reperi. purulenta materia plcuumtpondus ipfis eraf libr. xiir. cum Cyfti Si
rene , quz quidem cyftis pellem vervecinam craffitie zquabat. Aliquo poft tempore Juvdnif
quidam me accivit , qui crith eadem in parte vehemeririiilmo dolore premeretur j-alios tuni
Medicos trim'<2bifurgos aecerfendos effe putavi : In contrarias ituiri eft fenteritias , etenini "
maxima pars Calculritrieffe in renibus conjiciebat , przlertim cum aliquantUlulri puris cuni
urinis excefriefet : Ego contra abfccffiim effe contendebam , abfceffus illius pfiriris memor:,
pauio poft patiens iterum me rogavit ut ipfum inciderem , aiens fe trialle femei motP
quam tot mortes vivendo-perpeti : Ego precibus motus ipfum incidi , idcumquema7'
teriim cdritinentem reperi , fednihilinde cxiir ; .di^us.ppft horis , apparatum primunt -
mutaturuS acceffi , tracidque penicillo , pelvim accipere eoaftus fam, cujus plrisquain dimi^
dia pars pure repleta fc-t, fingulifque fequentibus diebus bis vacuadd fjebar, ita ut tu.ni iriand ,
tum fero catinus illo pure impleretur. , idque per menfem integiruhi 'St asapHus ;;jXandeia
vero appoficis remediis ulcus deterfam,Gicatrix induaijlpfeque pctfon«us eft. BscrpCalmohl
iiusobjerv.zS. : - - . ' - ' ;
■ Boneti Anatomia Tbm. IL . - - . ; B bb - 2 ' §.lj
y Anatoni. Praii.Lib.lIL XXIL
§.x.N.,.aSelborc , virptocera-&ventriGofecoBfticutIoius, avidus confeqaen3*proi&
inafcalicjadzi ope Medica ufus efcis cbm frequenter dyluria Renumquc doldtiSus torqne-
tetur,pro calculofo abeodcffl kafaitas fuic; calidiffimis itaque remediis utens,tandem in gta-
viliiEnain dyfutiam & urinz odiofam fuf preffionem incidit : proinde adhibitis ftnftra reme>
diis, diem claufit extremum.
Eo fefto , inventus fuit Renum finiiier albus, omnino involutus membrana quadam alba,
fetniputridus, intus materiam purulentam contihcns,Vefica urinaria exiguadn veficafcllis I*.
pis durus, flavus,av6llana: magnitudine/hio augafliabatur,fitiebat,febricbat.Ee Ohjenat.iehm.
Treder-Srafelmanni Medici. Moguntim in mi[ceU.mne[.annti&-;o. ''
. §-3- Quemadmodum Hepar,ita & Renes apoftematibus diuturnis infeftari videmus;Nob,
quidam Icxagenariuseum multis annis nephriticis doloribus , ardore urina: & mingendi
difficultate , qua: omnia a renum calculo prodite exiftimarunt, lancinatus fuiilet,taademqo.-
cubuit. - - . . '
Scfto cadavere , inveni Renis dextri fubftantiam totam in pus craffum & fcetidmn con-
verfam , idque membrana eonelufum: Yefica,ob infignem inflammationem atque exulcera¬
tionem ita fuit contrafta, anguftata & tumida, ut vixrfigitumadmifetiticapacitas invenieba¬
tur pure craflb plena , Similiter & in aliis permultis tum caleulofis , tum nephritico dolori
fubjeftis , ulcera renum magna deprehendi : dextrum vero renem , ob jecoris incumbentis
forfan oaliditatem, magis atque finiftrum exulcerationi obnoxium vidi. Cri/er lihelkohfervtt.
Chirargic.
■ §.4. ybdiiet ( de qua cif. Tit. ) Lumbos & reiies dolebat : Huioren unus
erat,fed magnitudine duplo fuperabat, renem natutaiem.Siniftcr cfat:Dexter nullas,ied Ipc-
cies quasdam involucri ; credo quod nunquam fucrat,mirum, Sa:pe nephriticos' dolores pafla
lapides excreverat , nullus tamen vel in rene vel in vefiea lapis inventuseft: Balknm Bfld. &
B}}iemer'.fagi2.6^. ' .. .. -‘l- ■ •
§. 5. Olyffipponein Xenochio decumbebat juvenis robuftus , qui a pueritia velati dolore
femim fuerat oppteflus , qui fcnfim acffinefbnfupcdetentimque ita accrevit immaniter
eaccarnificavti , ut fpretis omnibus pratfldiis eum per djjos annos ad mortis fauces deduce¬
ret: Extenuatum cft corpus cum febre, jugi : Infolenter illum vexaruncfitiS j'ardof fenfatusin
regione renum, alvi nimia adftrifl:ip,yigilia importuna: Demum accedente nimio faftidio ta¬
bidus vitam.fihivir.. ....
Cadavere diffeOro , in renibus ( in quibas a:ger dicebat fe lignum acutum aut cultellum
portare iaflxiuin ) inventi funt ih utroque renum cavo -vermescraffi,albi , vivi , dimidij diffci
Indicis longitudine , qui interiora ita attolerant , ut totum corpus contabefeeeiint. Zac«/«»
Prax.hifier.lih.z.cap.i6,oiferviit.6.
§.5. Anno ijSt. obiit filiis meus ptlmogenims , qni ad feptimum ufque annum nuila un¬
quam puftuladefoedatas fuitrcum 70. statis anno per .nnum aut alterum dicim cepbeUa dfi-
hne eJfei^i fucceSit dbrpriLumbori^ cum febre conjun&s, ficut etiam urinas retentio, ita ut
fere ae-gutfeffite exoetnete poflet: & 'quamvis omnis adhffiita diligentia.^ urina tamen non
procellit, atque ita feptinio morbi die obiit. . . ,
Cadavere difle^o , ingexfem & infignem ac partium. circumjacentiiM^»^**”®*^*"’!^
Bimd'ngati^dham]am ‘^fpn‘er_attm re^erimw. Tahritimjkild.de' Lithotomia -veficaeaf^]-'' ■
DeLiiniboF.doldmMepkrfeOafei.F^
ddca perpetuo jiijdoifam,i«idf§c eognurpt, fe^ferTj-^coaiBipKeffl.
noBtio »yel ajia,jCorjpiacofflmoiip_accidit»dolot^
taiae'exa(pcBtui : Stupor yMpSuM dolor fu crure . J^irfiia prefto j
efaidetu laterfs petCipitift; <4>'BctVi; qut ihae airitas «ronSii '^nr.nri;»
ui .aLnio (.wi—r—., _ _ _ _ _ a - 'ii fennniirSaa!iife^'tfdfbt‘W ebS^ 5oA»i^
,<»idb1eHtttbPdI>i^i'd*»aacff5-o8ia^iEd^ «CciiraliPeajftjiti C6liiftt61»lai(^
rem utiu* communicatum, & ichotes ei permixtos i tio magis vetius ventrem. & major» ajipdret.mtKimtt'
Jasa,jn piogti^»em ^bicuada-fe «afcf.,eyaa«i,,^er<(p.;^T;.;ii , owoohaoac-i l OT3D'ii - : crai
^6ns;affidd^j^.acdta,a|tjH^jcma$igit^,^.ci^^ ' '/Leui-tl
■■" 7i Ifluftr: ABbaPe® iSBiffe hbtf 'iEciii8e'te!n’fe'?tort^
etaP,i aic^rn-mbrtdd cStfroptio^SWdJfibS it( leii&ISfiflftf Htccibre-catifel?
‘ §. 8. Nob. cbjutVfSfc ifiVif36^filrtis'ife'pffiHcrtyfvcfeHis%'if
potife', aiintaBiin refoiStusr deprelrcnfus-Tp' euiui'mb(ii6 Cal€Ulffi4iteB«-r/^cn/:’ife /'eferaS^
‘ 'f:|/ff3BHis'arthriHdP,&;'N4phntiBi"ip(aBjsKiica'ffd9SiAb^BSStorqSb-cfa%s'K^^
stratas tiixl^c^idirti?.'de^eMri's-^fhiir?.‘'' ' .tt : jr.isb a^-xi ; ■ ..liair-. .:\Vl
■' §i IO. Angitis 3e luiiiBbtiijflgravdtat^eacMblbtiftdiicjiiercBifta?^'! Rtnfinift&tadmbduiif
durusrtat i ac major jn'ft5S'|8pi56fl31itiaiAiCTiot€%a®i'paTMi6hfm«is-ctfl5¥e^^d cajidi-
diori cOndretopurifimifis; ViWTttlde^JlkulorvmJiifiBdbds} --' mins saojam-. c;‘. ■
■ S. i; Gcnerbfus:N.7eri3iH dolores per pliires lanhqs pafl5pyfri'Rcn ntWqucripertusi’
elt major quam fccunddm flatiiram', duriis', coilctetrac-mdurairpnfis- cblercHi acSmilitii#
diiiem referens. - ‘ t . . 3 ?-L....r.. . .op a.. . , » o
■ 5 . li. Jvi ercator ( T tr; deurinti>dun6 Wcbexettid. jjTJBmbbWiii ' dolbfe afHigdBitiifjmrinii: •
acrimonia, &e.Oext'rutii'lafds Renis erai‘ekper^,,fifiiftef pure afc-fti-aityiriateiihfeifijis.' '' ' •'■■-
§.1^. - Macroni { ride th:de^e»nrc«irdMh)‘dii!tf‘6fj^^-e(Miiloresmo'db^eatiistab3d‘
Lumboruin, Ren finifter cpiliquatus omnino erat. , __ , ^ . , ,,5
■ \S. 14. Doininm Duria:' Renes , dc qu}Bds^alias'ffifcfdt''cbnqtfeH¥i‘Tc'infM*dtJj liOs ambOs
mole ampla &'longitudincpfJEter folituinamiiiefafi/faiibs taifietf deprchendnT.^diFrm de
tJy^ogi^ii Moribus^ • ' ■'■ ■ : ' - '-n;'' ■ - ' ' -ti n:.-... . o;;
Calculus unciarum trium 6‘ fimis in ren^dextxaref ef t^i Centum Upilfjn finijlroy eitrxjeiorts i
nefhriticgs,urinasfibulofias,autdifiiculter pernes A.CalcuUcitra‘fighagefiati.%.ySr.{.6„
§.i. Principis aperto abdomine, infra Hepar: repertus Ren major capite puelli
Viduorum annorum, ponderans libras duis 'ciim femife , itt 'cujtis centro calculas
vnciarum .ttium & femis repertus , In Aa hunc rc,ne,ij|,. cirpaihufe.ulupn pfqas^adMa tabfceCy
fus longus atque profundus, flavo ac foetido pure plcnn^, abfq; uHo^:moris_ torpere , Contfi
Ternelius : Reo vero ailtidr & naturali major , eohtmcns ad' minimum' centurri parvos lapil- i
los: Nunquam tamen toro vita: tempore conqB.cftus.cft .de dqlofibus nephriticis, ealculis
lahulofis,autdifficulter.ye}diminufc fl.ucntibus tzi/. . t..
'i.T.. ym li^.zfiu2f Fhthifi)tea&exKr in.pretcrum drifiViO grandeni '
calculum continebat, acntiim fed glabfnm pollicis magnitudine & craflStic , ariofque alibi
minores &.arenulas infinitas , Nullam, 'tamen yrlni' dlfficultatein^ expcticbat.i^ijj, fed tantum ,
dolorem In Inguinibus & atgrum indextro latere decubituip : Dolor a calcufo^ tt^Agno s nrind '
prompte fluxit, quia fana‘vefica &: fihiftcr ren (irms.n^BaVthoiimj^ y
. §. 5. Obfervayit.Iph.Hf«x»M/ in cadavere V)oia-. Marmjai^[degundtt ,cui& illud Leyd*
aperiretur anno'i594.'in altero rene calculos parvos Ixx, inalcero'IxxX. qultaitfehnimquajBp
de ullo, e nephriticis lymptomatiscqnqueftus fuerat, ita firiniter carni fenfflfnpaal hterehati^
§.4.N. Nicolaus "Van Diick in Fortalitlo, Cfevctceuriabq 'quondam Prifeaus, dc Inibi,
•mortuus, ad grande fenium ufque de nullo unquam Lumborum .dolore ,' npe aliis nephri¬
ticis fignis cft conqueftus : ne quidem eum extremofuo morbd menfibus aliquot detentus,
lea:>que affixus in dies deficeret: Cum autem Harlcml fcpetiehdum cotpiis , & advdffus.;;
putredinem muniendam aperiretur, c.afu renes difleai funt , in jquorurn unqiapis , majuTcft- ^
la: nucis juglandis quantitatemhabens repertus , 'cutn^ dubbuVmagnls ic fubefofis procef^.
busiin alferoduo calculi extabant,quorum prior inagmtudinc& figura pomi Perfiei lapi-':-
dem , alter nucem amygdali qnam dentibus frangem folemus, adeo naturaliter referebant ut
ovum ovo vix fimiHus dlxilTes: oh/er.Sreg.Prafti Medici Hartemenfis-adjgB. Bevereviciumi in hu~
jus Sficil.de Calculoi
• A P P E 'H D I X ■ .
Se quidam Nefhritide laborante , cui citra dy furiam dejiii Mor^ - ‘ '
DViflantius me hodie confilii caufa acceflit : omnia m illo nuper figna &icuii rea
nunijdoloracerbiffimus primum lamboram,mox lateris epigaftrii,naufea vomicus,-
Bsr..:, Anaemia Tioa. Uj g b j, ^
57^ vAnatoki-PraS:. Lit>. 111. Sed^XXIL
utina pauca, modo iqaea,iDodo erwsntijfed quodmihini,nulla,Jevatbdolorej dyfinia:H
tamea frcqu^er obfervaiefolemtcfeum calculos vd arenula: ex aagoftis ureteribus ^
ai^tiinpf‘d3ftindead6;tifddatosexei^^ i4ampUbr^^ vefic^ c^Kiratem emergunt &
& ad^exitum ffitnulahtMdJubitar! poffit"^ 'colico dplqre » qui affinitate qua: d cum nepKH
d^intercedif,eiiam exctciutisquandequoimpofuit >nffiurinieob^cnt:^cnti& Etverl^
■ '-jEftirao' iSpidem-ei- iriiplo dextri renis ^reachymate-, latiori ureteris ^tneatui renis cavo
infixi, adiacere imo contiguum cflcrideoqiie poft vehemeatioraquardam exercitiafintcr qui
Iulus clava: ac pila; crebrior fiiit)& largiores haulios Igna calculi fc prOdere : Duin per
njentes Lumboruna ,epntoiffiones, clepto plus tnmuSjOiptp atque nt.eteris meatui incumben-
tg,eundetnquebreqjente,per pbliqu^ureteris ^aum dolor 'capitur, qui folo fepedccjfc
bitu fupino cefla't:pote(i enim tunc litusillius dextrum,fortiter apprehendi , & abfque ujj J
dolore comptimiieodom' tamen fi furga|,t5crodefcqqt?,ita utDics .St^ies ordinarie illuni
ffincnt, lapide per ffium^pjn decubicpqi pauxillum regtcflo,ac itidemcitratefioheai ullam,
dpneo diaptum eii:pif^^a.liqi)is c^mia»tuT , hirtente : Gujus rei-.expcriraenttin) difit^
Nob. Nicolaus Van Diick dedit : poft excefium in potu dolores hps interdum exacerbati
japnripirot;)duiijXpl?!iq P;prdi!ir|plor,capillar,e? incatuncuIas papillis dmiles liillare , & ab
nfifti^sfpembrapplas, ureterupa propagines , randemque in ureteres jfimid derivati
confidero .• majore enim fetofitatutn,aj>puifu,quid mirum fi lapis ureteris meatui contiguus
, . - - .--.-..gua,
o -verfus prematur , Sc in<parteadeo ftnfili tantos cruciatus leviore taftu excitet , qui ^ob.
difturp nen itp obruerunt, mm quod ficusiftoram lapidum a membtanofis in rene partibus
remotior , tum quod animus ejus ab exeelTu , tam in potu quam in motu, alienior fuerit: Do.
lotcm.cplicutnhie nobis.qon imponere dcmpnfttanturina: cruenta: Si doloris ex folo decu¬
bitu aHeviatio,qu:c nec calculum nec quid fimile. in uretere harfiffe luce meridiana cla¬
rius oftendit/ Levamina dolorum fine ulla, fubfequentedyitiria, idem adftruunt.?/a/(io td
‘Bevero-vkiurtt.
§. 5. D. NiveHe Prpcqratot Cafl:tcnfis,annuni lxxx.attigit,fine ullis fere renum, doloribus,'
nec urina: fupprcffione,Etitamen cutn fcbre,pctiiiret,iB cadaveris difleaione ren iinifter re¬
pertus eft iuto refertus, ih dextro vero lapis cinetitius,obfcutus,ponderis unciarum feptem,
fimilis caftanea: marina: cui appendix adlia:rebat. P. Borellus cent.ii.ohfert
§. 6. Infrequens illud a me deprcheBfumfuit,ealcuIum in extima pingui renum tunica «d-
|utumfaifle,qui etfi fatis magnus fuiflet, tamen quia cavus & la:vis omnino erat , moleftiam
nullaft),qood audieriin,pepetit. P/jtterar 1 1.
XXV.;-
Ijtmhtrum Uoltr ^ dorji ab iajigai Vamnatis abfcsjfa, .
Vir quidam fneidit in Febrem cum quodam dolore ad Lumbos & dorfum , &c. Mortis .
icaiifa ffiit ingens Abfceflas in toto Pancreate latitanscufti multo pure& faetore intole¬
rabili. viie lib.4,tit.de Tebribus. ^
Observati o XXVI.
Calcalofi Renes jlacciii referti cum ureterum amplificatione i.Cavitates majores fiunt ab apfulfu nova
materia. i..ln balculofis ureierumdilatatio reperta J. 4.5./» Emulgentibus cdculi geniti b. 7-
Cicatrix Renibus triduUapofidiuturnos dolores nefhriticos.%.
§. i.. TT Rancifei N. ( Videtit'. de Febribus ) nephticicis doloribus fuerat obnoxia ic caleulos
' • JO fa:pe c3&luferat;Rohes‘repctti flacGidi,male colotati,pingucdinc deftituti: Ureteres
fuBsrae prolongari & dilatalh&c. ,
§. 2. In calculofis fubinde cavitates teli&a: a calculis in renibus, fuecedente nova materia
tdicjoieS&MacCrdto in Co^fitiiS'Scholtzii,cohf.i4i.
: 3. His qui jam pridem doloribus nephriticis erant affedbufque ad dilatatum ureterem
eomperimuSjUt in euro rnajor digitus immitti poflet. Fernelius tatholog,lih.6:caf.t(>.
§. 4. Ureteres adeo dilatatos amplos fodos iniilis qui fa:piuscaltulos reddiderunt, fce
dione obfervavi,ut fine labore magno poftea & arenulas &calculos,pra;(ettiffl dum minores
erantjfzpius excreverint, platerus rrax.lib.%.cap,iz.
"§.'5. Non dilatatos quidem,fed in longitudinem extenfos ureteres, adeo ut duplo lon¬
giores viderentur,vidi in uxore cujufdam AutifabtiGenevenfis nomine qui nephtin-
dem per ranltos annos paffa.
§. b. Non folum in finu caYorennm,fed etiamm uretete.conctefcunt calcuh' , imo m rc'
nuxn quoq leiubllantiatOhfervams eftin quodam calculus figura muris, caput erat in uretere
( is enim paulo >'011: exortum a rene amplior eft)corpus in cavitate renumipedes Si cauda m
eommd&alis./ob.djpterus.
g.y.Non:
De Lumbor. dolore, Nephrit,Galc.Ren. f7t
§. 7. Nonnnnqiiain nonfolom fotum per emulgentes ad rciies derivatur , verum edam
pituitoik &macofamateria:ha:ccum in pelvi coJIigitur,arenuligignnntur: cum fubfiftir ia
gmulgentibus, propter iiiam craffitiem, generatur mafla dmiliscieadit, habens proporciohaleS
alas 8£ pcdesjtalemque Cepiffimc in exortu emulgentium deprehendimus. Ri)ljinki»s i» Dif-
Xmat. Anat.
' §. 8. lUuftriff Ducifla Forrarienfis cum doloribus nephridcis per certa intervalla eflct ob¬
noxia, gravillimo item languinis & udnarum potulentarum mi^ , exercitii loco deairbula-
donibus utcbatuna quo 'exercido cum ab(tmoiflec,& quieti corpus dediffet, curationem ma¬
lo contrariam qua:rens,&:fic aliquando levibus quibufdam mediis contra calculum uiaefietj
tandem hz excretioncs deflere: quate cumalio morbo interiilfet,cotpurqueipflusfuiiret
jpercumiin rcncipflus parvus calculus repertus fuic,circa quem cicatrix pulchra, lana & mun¬
da, dimidii digiti longitudine erat,quod fidem faciebat,eum tam excretioncs qu^ per urinai
fiebant,ccflaircnt,quam'quod confueri dolores nephritici remifilTcnt, calculum mulco majo¬
rem fuifle,qui etiam ulcus caufaifet,cx quo prius iaiiguis dein & pus emanarit, quod cicatricd
erat confolidarum.quod etiam Hepad,pulmonibus,aliiique partibus principibus accidit. Jtefi
_ . .
OaSE-RV ATIO XXVII.
Nephriticus dolor i ctlculis & arenulis cum renum fitbftanfia yicere,fseppuratiene,cerriiptione,i'Ci
g.l. T Ob.fxmina pervices dolores fenfitnephriricos:Rcnes cum ureteribus , ulque ad
veficam, putredine crantcorrupti,labulo infiTdLi.yidetit.de Hypogaftrti dolore.
§. z. Kleteator ifchuriam cum infigni lumborum & perinad dolore perpeffus clbln rene fla
niftrolapillfcomplurcsiRen dexter totus erat confumptus.riis'e«t.i*(/ffer'M. - -
§.3. ScrenirtI N. nephritidis non obfcuta figna habuit:Rcnum uterque magnus , durus : td
dextro puftula:,Sinifter praeterea ulcus cavum habebat, cancrorum:Adctantin cavitate fiaa
' gtnenta calculi, arenula::r<W<: tit.de By furia.
§. 4. Vir Illuftris dolore circa lumbos Cum vomitu afficiebaturrRen dexter fete abflima
ptus erac.finiftet intra cavitatem Se -dudus fabulum Sl calculos continebat, yiditit.dccd
^ Vidua N.Lumbotum dolore affliSa fuit,cxcernehs cum urina corpora criiehta , lati; ’
Ren dexter monftrofa: erat magnitudinis,intu5 cancrofus & purerefetcusiln finiftrO calculus
ingens, mide tit.de urina p.n.
§. 6. Mercator Brabantinuspoft exe^m in pueritia Calculum,ad xLitatiS ubi pervehiffet
annoro,ipfum afflixit Lumborum dolor,&c. Adaperto cadavere vidimus dextrum latus Renis
expers.in finiftto veto eundem putcacfleatomateinfca:um.r/d«w.<& Vrina aliene loco exa
Observatio XXVIIL
PUeres Nephritidi ^ lumborum dolorihm obnoxios effe ojleniii Andiome:
§. i. T-' liiola Domicell* Du.Buy xi.fcbris dic ifiteriit.-repertus lapis in renibus , vomobdf
frequenter; ' -
§. z. Filius Ducis Aumala:i,aperto cadavercinephriticus depreherifus eft , Lapis uria cuiti
lirina excretus eft:ln corpore renis alius eft depfehenfus.-alvus fluxerat diu, febris petfevera-
tat,dolotes, clamores, e;alatasifcabies:5a&»/«<Apr<iIri.z.^.2.iZ'.j^ Z4j.
EX iisjhiftoiiis doceri debemus quod msrbi Re- lefti* , & fi jaftario ir.ulta , utira adfint.vel iisdz
num in pueris nobis CilpedHeire debent, & non- aliquid indicante (quanquain in h caffcdhi fepe iri
nunquam 'animo atque cogitatione iftasjidcs lufttate pueris unt feilaces ; tunc de lapide in lenibus vereri
diligenter . infpeflis urinis & manu rfgione renum oportet ; Ue>n pegma lu. jj.- 8. Cum vomant &-•
contredata : Quid enim ell que minus tu Jimentam pe , st contorquent corpuis pueri , loco rion conii.'
majoris cujufdaro lapidis in velica concreturi . & au- ftenres , de nephritide conjeciura elFe debet , Et fot.
gendi a renibus manet ? Et quoniam pt ■ xtatis par. menta ad tenes applicabis : Quod notandum , ur pru.‘
vitate non poliunt nec locum indicare , nec morbi dentia medici infentium imb.cillitati & infimtia, rit
fpeciem explicate , in Medicorum notifiam hic mot- ita dicam.humanitet fuccuriat. niUtm
bnsnonvenit(/deMi*raeMp.2u.;zcfi vomendiino- ■ •
Observatio XXIX.
Atubos Lumbis dolere citra calculi in Renibus prafentiam,ex folo catarrhoyAnatome oftendUs
MUltos.folis ad; renes deftiHarionibns mifere tortos vidi,itt nilnifi lapidem fenum accu-
farent dum vixcruncjqaoium tandem demortuorum cadavera, cum cultro examinaa
57^ . Aiiafom.Pra9:.Lib. ULSeS. XXIi*
KBtut Anato»ieo,neveftigiuin8alculioftendetunt: Econtra tot alios fuiffe difleao
petientia docuit , quibus & renes Si vefica lapillis onerati fiictc fteqMntibns,perr)inncm**"
tncn vitam nunquam de nephritico dolore conque&i.Z«A Genius Vtikfmtrif,
«^».'i674.7.5.cJ'i678. m.cur.
Observatio XX-X.
' ■ Iamborum doler eh Uems e Ucoprefrio difcejlioiiet)!^ - '
RUftieus jb.annor.fereim^ilentusiexfiiccus & ejulant ob graviflimum dolorem' qi*>
fex menfcs nemomeBrumremifiacifod potius increviffe circa Lumborum- vertebras 3
Xenodbebiuni ‘deponitur tBarbitonfores luxationem caufabantur & abfcefliim eirca os^;^
eruta: refciverant tpfum quandoque afuaconjuge pedibus calcatum fiiiffe. Egb dnm diaench
fiica diligentius eXpendo,5£un finiftro hypochondrio renitentiam ; fere ad offis llii fpinam'
fcitrhum Lienis fufpicoriEtiam in toro corpore color plumbeus, cofn Midio cibdrutriomnP
modo me firmar.& pertinaei Vigilia:quare remedia interne 6d externe contra m^in paro,
emulfloncm ex feminibus frigidioribus contra urinas cruentas & .nephriticum dolorem : Ex
his quidem dolor dclzviiflc videbatur,cum eum aliq-jotfeptimanas non perciperet, fufpefta-
bam tamen recidivam quod fere nihil alimenti aflumeret,& renitentia hypochondrii finiftri
reinanerct,& cum corporis lurido eolore.-Vix merum conccperam,cum ad recrudefeentem
dolotemtantafevitiavoeor,quiipfum4.dieextinxit. '
^ -Ut poft iftjus obitum contra Barbitonfqrcs,alias fi Diis placet Chirurgos, roeamonita fir¬
marem , ad anatqmen hujus cadaveris , tanquam verum in medicina tribunal, concelli &
omnibus publice ha:c expqfai : Aperto abdomine, primo obtutu pro Epiploo, fibras conf
pexi , inter quas alias pinguedo confpicitur : Hepar ncutiquam npxamjfcre.bat': ln, yentti-
culo laxiore globulos, utnucesavellanas,& prarduros offendo, ctfi 'per menfes fex tantum”
liquife' alimentis ufus fit : Att ideo quod oliquod fermentum Lies fervufc.uU , quibtu Jlomocho con-
»eBitHr,denegAverat ? Hic Lien fcitfhofus , neque dUfliragmitte neque omento odhesr,ehat,l!itt
circaipfiim vas breve notabatut,{edipfc ardo coalitu .fijb ipiam membranam adippfim re¬
nem finillrum amplexabatur,8c nidorem ferebat quaff ad prunas toftus ftiffet:In.rene finiftro,
etiamfi loco ,fuo cefferat,nihil finiftri cbnfpiciebam : 'S'fuentas urinas lienis vitio putopro- '
dijffc:forfan fua mole exprimebat i rcnibus,nondum in pelvim ex carunculis fceretum fe¬
rum.
L/»« fuh 'ipfam Sic, ] Lienem inter- alioquin nitra (imcftre ipatiuth fi loco remotas lien
'dam fimm mataiealTetitRiolanus Encheir.Ariat. fiietit,irafiriiriter adhzrefcit , peritona-o introifam,
Iib;i.c3p.26.duiB laxatis- ligamcrtus pondere deotfum firndo veficz, inteftinis,& in mulieribus utero, ntne-:
propendet : vel raptis procumbit in hj pogalttium, cefle fit ibi pntrcfcete : quod fiet ocyuS fi emoIUcn-,
quod ipfi quater vifum : Tum fallere att incautos tibusremediisallumptis vel admotis utaris : ptotra-
fpccie mola vel feirthofi uteri : In vitis fpecie^lan- hes vitam fi fepius fanguinem detrahas, atque fubliga*
dulofi tumoris , inftat ftearomatis iri mefentetro' la-‘ culo tumorem fuftineas.
tentis. Nonnunquam yifus alteruter Ren eo prplapfus, .. diaphragmati, 0c. ] Situs Lienis namralis
uttiufque tamen facile eftdifctimen : Renis proiapfi eftin finiftrohypochohdrio', inter coftas & ventrien-
index eft mmor rotandus : Lienis procidui , tumor Ium c regione hcpatis,dorfali parti vicinior, cofKfque.
oBlohgusStvaCiiitasliypochondfii finiftri : C^od fi fputiis,quseipfi runttureteloco,innitens:lnvenincd.
«nobilis fuerit tumot,ut eft in fuo principio , fecile vel li latus finifttum,paulo pofteriusverfus renem finillrum
LienvelReuad faum locum naturalem reducitur, incumbit.
Observatio XXXI.
' . Lumhorumdolor a lafidibus in arteriis lumbaribus abfeonditu.
ARteriae menibraiia,viti.venac,cinguntutaliqu*ndoctaffa &Gommunia vicinis partibus,
quando funt extra vifeera & mufculos,Et tales atterite , qute adjundaro habent mem¬
branam nervos recipientem , fentiunt ; Unde Galenus ai^ulfum inflammari , item fcnlire
atque dolere ar.terlam:Quqd in interiori quidam expertus eft Patavii,quiingeoti circa lum¬
bos dolore defandus,Upidcs inftat unguisjin arteriis lumbaribus conichit.Bartholinus libello
ii.cap.l.Anatom;jteformat, . _
Observatio XXXII.
Lumborum dolor ob fcirrham in ileo intejliao, fupra renis regionem confijlentem.
Mulierem vidi oduagenariam, qua: videbatur Nephritico dolore affici , prout figna
pathognomonica oftendebant. Mortua eft tandem tali dolore correpta : Hsec feir-
rhum habebat in Ileo inteftino fupra Renis regionem : Et quoniam fcirtbus fupra Renem ,
ipfum detinebatur , fymptoin»» affeci Renis gignebat ; Soitrhus inceperat ad intra is-
- toftinum
De Lumbor. dblore,NepIirit.Galc Ren.
tefiionm conumpere & exulcetare,quando mortua dhhxe nunquam volvulo laboravit fcd
£ifficultatera urina: paffa fuit per multos annos ob allatam caul^.- Hiffolim Bofcia de FacuU.
^am.Ltcl.i~tesp^ .. . . - . ■
OBsiavATio XXXIII;
IAcobnsJpoerlin Vietor , { multis afFcftibus p. a. laceffitus ) dt dolore circa regionem re¬
num & lumborum cbnqueftus fuit qui nonraro ad alterutram coxarum pertingebantj
&e'. Multum feri, reclinaro pedore, cxpftio magno occipitis permanavit. . . . u-i
. iM^ierumdelori cerrofis duahMlttmhersim vertebris ,fukedenh hmc'-deird‘cav£ df
arteria aeruruf tura. -i... i .
T Ugduni etatincoja, genere Ptqvincius.Is in artatis flore, «r^ula: Sc mero addidns , ia
^rbiflimos continuofque Lumborum dolores tandem incidit: Advocatus Medieas^ex
anteceoenti viSus ratione & lotio, affiduaque febricula, affedum calidum efli pronuntiavit
quate ad mitigationem doloris lenientes clyftereSjfotus, iauhdiones,&c.prfcicnpfiti quibus
nequaquam ceiflt dolor : Aliis ineonfllium adjunftis Medieis,*accuratcqae omnibusaii ifs
expenfis i magnam in Renum fubftantia obftrudionem adeire cum intemperie Calida iinanh
miter conftitutum:Rtehim urinz adtnodum flammea eraat,cum quadam continua febric-U.-
Ujqua: Circa yelperam una cum dolore magis magilquc exacer&aturjquare priemiflb enema-
teinternsim cubiti venam primo, pbft&phenam.utriufque pedis fecarijubcnCpbftea puta¬
tionem praeferibunt , fotibus , bateis , linimentis dolores demulcere conati funt; fed fruftra
Offlnla:quare medicis ia poftetum. patete ampIius noluit,fedvita: reliqimm foi:tunz edmmi-
fit, omni alimentorum.genere &gcncrofiflimo vino quotidie urens: Tandem diuturnis Con?
tinuifque doloribus confcdus ac totiis emaciatus, a domp fiia in viam ingrediensVprznfmla^
anxietate ao doloris acerbitate in teftudinis limite £ecidit,nbi'dcrepente interiit. .
Poft cadaver fedumcft , in quo ilTz& renlbui,duar lumborum vertebra:. corrofe luntrer-
pertaijuna cum aortae Si venx cava,euifuppofita: etaht,ruptura,undc magna ex utroque vafe
h6iA^eia.t.CiBgaiaiseSi&o: Aubertus E.vercit.44-.ad:lib.Ferfsetij~deiabdiiis. ■ ; ;ii-
MO:bas meo jadicib-Kat Tabe* fpinca , de ana ciiism wulti fmBmgerenii \oi,fima r.6n fiura-
Hippocr.lib. delosis in bomisehsc fittipfit idpiscibjiriafrujMniitria.eivi/iofittr.cdsBdHaaiei-
Ferre eumrjnte ix ffiseafuxiepreeeff.rii^ hhuiT^es dxmcji aquefi-.it veUii^icial.&forfayidihilis^^if^
fil ejujaeii , Lambes ielaJii eeeurieres cifitis paras- ti cididiiattm exhiieiifi- fimal Hiaaalefasiaay»-!^,,
wdararejli. Ei-mor' medelam; fie^traair dem teapere , ^ -caimuii„mkai'fiuxumiHd^jmtL-
Teiis expixumremersa.Q^biu: e^etFmxstai eaput medicamemma peiaudam prdeli^aaxa..4teifiim.
tfip%BrgaidumdtiiUmidieamaudiu!etf.uxmiaterta. (p»rjaar)infetnealvura lafte injMaelsc, . , .
iur. Dista autem aure mlut ia faperiere Teie, ia qaa - -• - . , —
Anatom.Pfad. Lib.lII.Sea.XXlL
i-S- /^OntigitfemelTnuIierinoftri astitis, qua: quattibr irenies integros minxit pus
V^aliquando propter puris acrimoniam, fanguincm puri commixtum : I^fcdici
fulti adbibuerant remedia ac fi renes exulcerati fiii&nt ,qubd ih eis'pet intervalla mag
fcntiret dolorem mulier. . s
Hxc moritur 4.. menfe j-diflcaa eflr j inventi renes integri & vefica integra ; ai in c
inventi luat duo calculi feiblcefllis multi, qui expurgabantur per urinas , atque in tta
pus dolorem infligebat renibus : fic folus (anguis poteft a thorace demitti ad vefieamui
cctqatur. ddeap. zj». ^ 50. lih. . de morb. internis JuUerii.
§. z. Vidi in N. urint difficultatem cum maxitno Renibus dolore, cujus Renes integ
venti funt/ed inthorace hydrops & concrctus,in corde Uip%.ride tit.de miciime difficili
Lnmbntmi deleirjib acri fusieepulmombus aut venis
Aut fero Vafadijiexdente,
IN nlultis poft feta diffedis ReneS integri Inventi funt , qui tamen dum in vivis effei
Renum dolore pertinaci conquerebatur, vel ex venis aut pulmonibus eo confluente
{aaxtvt\(ttoffi3.taii&i\a.icn.ie.Iacoiiusadafhor.ci.y.ltb.6.f.z.coacarum. .
Lumborum ^ Dorfi dolor ob vafa ah' Hepate ad Renes euntia Tartaro oblinita.
Nobilem quendamhypoehondriaaumyidimus, quem Lumborum Dorfique dolor con.
tumax totum per feptennium exercuit, cum arenularum intenfc rubrarum miSione,
adeo utquisjMrito dixllTet caleulolum fuiffe admodum : Medicina recieari non potuit, fcd
vi morbi tanSem fuperatus fatis concelfiti .
Cadavere a morte difleSo renes ferutati (utlius , Uullum vero aut Renibus aut vefica im-
padum competimus, fed (-quod impetife fumUs demirati ) vafa qua: ab-Hepate ad renes fe¬
runtur , coagmento rubro tattareo undiquaque oblinita , & ad infigtiem ulque anguftiam
cm&Ma.GiialterfyChatletos Diatriba: de LitbiaJicap.^.feBAj- .
f.S Ik.
Ob-servatio X^XJCVIII. ,
Lumhorum dolor i Pancreate drmefeutfrw ladaratts-j^Ci
S Cotus quidamjuvenis dolebat in hypochondriis, luiiibis & toto abdomine, aderat naufes
perpctuajvomitus frequens flave bIirs,poftea etiam atre ,iliaruinquC'per alvum fubinde
.dejcaio,&G. . ....... ■ . .
■■ DifleSo cadavere, cum pyloro induruerant totum-Pancreas & mefenteriun^, in molem
que fupra modum latam, longam & craffam,«»^e chjti.franfius ad.I^Icpat penitus erat iniet
<XfVii,&t.e-PUter«s obfervat.{.jyyi. . - • , r-;.;. . ■
¥Ndexhjli tra«l>tt!f, e^f.] Lumborum dofotis k utero , (infeminis ) / aliLia ventrialio ; alii dicun
chylo in.mefcntcEi’6Gotrupto&-vme'gi;i;dtAij '2gibs;labp»reaBiote,infano,'quiamaiiiacirepcrmii
^ AfilUienati^Mefenteru ■.
lumhoru
■ Lluftri Marcello Sacchetto { de quohhro fecundo Ut.de Phthtf ) variis affeifiibus
■ citati funcad-os factum, coxendicem & ad Ifehii loea veteres dolores -i a quii
onfequeutes vigiliz, cruditas, fcbrlSjdiarthoca, virium, enervatio Vitum eripuere;
, Sfina dorft enft^ futriia^
idamBiunenfis annor. 41. & aliquot liberorum pater , cum ab
lis renum Sc dorfi doloribus fzpe recuttentibus tentarctur
De Liimbor. dolore Nephritit^aic Ren»
^qae nihras. cof ipfiffimecum Urina excerneret i couiitante vomitu graviffimo ( qui faciis
.yatquoddam rumpere potuiflet ) calcuiofos ab omaibus judicatus eft : Cum vero tres ante
JeprimaDashae jpfo anno.i#7.o.iidem dolores repeterent , idimmeque excruciarent , ad uir-
gentiifimiira£ymptftma,dslotemfca.fcdandum me converti: verum poftridic fuperveni-
*ate:qnadam ce(pitandidjfficjiItate,Mque materia: alicmus velpicuitoia: purulenti , aut fah-
guinis excretioncjconclufi hujus cauiam flatus exifterc : ordinato itaque &iumpto fpic.cto-
cixbmpoC adax:4uttasin:jufcubcarniammacro ,meUusicfehabete-crediait patiens.- Ela-
•fiss^ncn-hoiis ttibus nuiloeyidentc mortis indicio , nec ullis concomitantibus convnlfio-
faibus, velfudore frigido, derepente clamans.Ciavitetacvixadvcrtcntibusadflantibussplai-
cideexpitavit;. : : ■
Dercpenrinaijuius-.mortiscauiamagoaintetMcAcosfuitdiffcrtatio , duni unus vomi¬
cam Puhnonis ruptam, in- oordis ventriculos ruentem ,. accufa(ret : Alter lymphatii copio-
6tn flatibus ia^rzgnataro, cordis motum , impedientem adduxiflet, Alii^oplexiam morbo
fupcrvenientcin putaflcntsquam. litem exenteratio cadaver is compofuit : Et cum pulmones
vel cot.ipfefque tenes pro patribus aflbais ,fl:atuifremus,amsdio ventre exenterationem in-
touimustUbfeiB.finiftropttlmonum lofao.copiofillimumsetiam ad menfotas duas vel tres.co-
Cretum languinem extravaiatum cbnlpexlmus, cor vero flneUbe , neSc pulmones adeomor-
feidosrSeddiapEtagmain eodem flniftrp latere perforatum deprehcndimus,quod pertranfiit
Baro qna:iampiitrida,nigricans,& corrupta; Ad imum ventrem deveniendo, carnem illam
diapbragiiia perforantem Pancreas efle vidimus,quod ad duas fpithamas longum, 8£ duarum
manuum ttanfverlatumJatHm.et8t,putridum,corruptum;quodnonfolum «rro/w /ue acido
diaphragma perforavit, fcd & fpinam dorfi ita crofit,utuicus Cancro .fimile pugnum caperej
& levi lau totafpina dorfi ftangi facile potuerit, ultimo denique ipiam etiam venam cavam,
qua fpin am deeurrie, cottofit:^'qua fanguis per diaphragma perforatum , pulmonum irotum
impedienddV mortem intulit. Cancer hic Pancreatis ulterius ferpendo , ambos quoque renes
cot.rupit.cofdetB-nigetrimps acjiutridos cffecit,nec in illis ulla: arenulz aut calculus inven-
tus eft: C«crafaniffima,excepris inteftiais,qua: ftperabundanti bile cohTpcrfavila funt. Ex
bhfervuCieh. Eeriimndi Herudi Medici Moravidr)mifeL cttrioj.amil(,-jQ'.- '
y/S, Anatom,Praa.Lib;lIJ.Sea.XXIU.
mcfcaterii exortum ingens apparuit tumor , qui inteftina ih latus dextrum' detrufcrat ; hj,
tumor vertebris lumborum fibtofa connexione firmiter adbzrcbat.f^V//&o» Adenografh c ii
' S.J.Iuvenis pronus femper confidebat in fedili,vcl caput in leSo habcbatrubiime.corpore
enim vel minimum' five rcrtorfum , five in alterutrum latus inclii&to , acerbos pcrfcnfebac
dolores in Lumbis : Pancreas fupra infi-aque extuberans repertum , Ibrdido pure j pituita,
f^tdetit.devextris dolore.
§.4. Nob.mulier poft puerperium meflfibus debino caruit , hinc do1ores;iutolerabiles
Lumborum & ventris : Mortua: cervix utcri fpilliiEma apparuit ,-Uterus maximus totufque
fanguine putrido refertus. Vide tit. de veniris dolore. : . . , . ,
§. 5. Dom. N.in febre m'align:^vomitu,fiti,Lumborum ardore vexabatur, Mefarsain
fcirrholum erat tn fua origine & corruptum. Pancreas putreSaum. Vide ttt.ide Vebrihus..
§.6. ScGto dolor erat hypochondriorum , Lumborum,&c.Gfim Pyloro induructantiPan^
creas & mefenterium, Neenon vena: cava: truncus, nulla ejus cavitateconipiciia, afimaici
cotis parte ad ejus divaricationem, circa os facrum.' Videtit. de ventris dolore: . : - .
§.7. , Juvenis fi decumbere conaretur , acerbos Lumborum & ventris dolores patiebam
tur. Pancreas (pra:teralia vitiajhabuit fupra inffaque turgidum & extubetaus,intusfordidb
paieac vifeida pituita infarftum.
§. 8. Nobilis Campanus incidit in febrem cum quodam dolore ad DorfHm & Lembos
In difledo cadavereinventus ingens abfceffus in toto Pancreate latitans , cum .multo pute
& foetore intolerabili ; pute inquam valde putrido & fubviridi ', cujus' acrimonia glandute,
fum corpus pene univerfum exederat atque difccrpfcrat. ObfervatioGuid. Vatini od Th.Bso’^
tboltnumhifi,-i%cent.^. . . : ^
D Olore ad dorfim:& Iambos) Situm enim Paa- ventriculus sfFe&us doletis & gtavitaus fenfum doij
cte js ad ptiraam Lumborum vertebiam Sic fo infert , vicinias jure , fpin? incumbens.
§. $. Domina Illuftr. (de qua lib.uTitJe convulfione) per multos annos affeflibus fpafino-
dicis obnoxia in febrem incidit , in qua dolores valde acuti in lumbis &£ juxta hypogaftriuta
graviffitne urgebant ,&c. In mortua: mefentetio , circa medium ejus, ubi dorfo affigitur,
atque majores nervorum plexus continet , fubftantia laxior , & quafi pluribus veficulisinfla-
ta, manus latitudinem exa:quans videbantur ,&c.'
y lennx fomina quxdam eum aliquandiu diri
Reneftttrepilio. '
cruciatus perpelTa effet , fecundum Ili*
deprehenfus fuit Ren iftius regionis in lapideam fubftantiam degeneraffe : Ex obferv
hus lacobiMoccii Medici Friburgenfis. •
Dolor circaregionemo fis facri,ob Abfcejfuminjtgnem juxta vena cavabifarcaiionem.
SEni per aliquot annos dolor contintius circa regionem offis fieri, prxeipue cum excre¬
menta indarata exonerabat .- In mortuo circa regionem offis fieri , ea in parte ubi vena
cava bifurcatur,abfceirum magnum , in quo materia foetida & finguis coagiiiatBS contine¬
batur, offendimus: pus enim ramulos nonnullos venz cavz etolcrat : Os facrum ca in ptftft
ita erat eorrofum atque exefum , ut facillime digitis minutatim extrahi atque conteri po^
taeiits , Fabrilius Hitdanus CenVi.Obferv/yo. ■,
»additam-enta.
lumbi dextri,totiufque cruris dolor ah ingentibus calculis in mefenterio & hefate inclufts. .
M ulier annor, 36. temperamenti biliofi, fi:pius,& a prima quidem ftatim xtate , gravil-
fimiscalculi affligicut doloribus, & xij. circiter abhine annis, adhuc innupta, poft diu¬
turnos, quos tunc petpeffa cft cruciatus , primum calculum , magnitudine nucem juglandes»
fupetantcm,eumquc afperumacinxqualem per alvum ejecicquem deinfzpius paulo tuinoi
res eadem via fcquuti Cint,imo per vcficam quoque una cum labulo copiofo fimiles plutes
lapillos excrevit. Tandem cuma fex feptimanis graviffime a:grotaffet ( icil.de acrociffimo
lumbum dextrum totamque crus occupante adcoqne potentiam incedendi adimente, do¬
lore conquefta, urinam plerumque albam £c turbidam, rarius tinflaio teddidic, vomiti-
De Lumbor, dolor^-Nephrit. Calc.Ren,
bos fere <5uoB<Sanis,ne6nDnnaufca& vigiliis pene contMuis enormiter vexata, finetamen
ulla caloris, quin potilis cum frigoris frequentibri in partibus extremisperceptione, tibxc
dolores capitis injmanes feftinuit, ctcbril^ fedoribus, iilque frigidis tantum non diffluxit,
(mamaiis interea nihilo feeius nutrimentum qfrimeftri fanique habites fiHola: fHffidensfflp-
pcditantibus,!fuccumbere'ipfamx.cal,,mart,aeni l676.fiportuit, j' ' ;
. Cadaver, quod vivens fepe pctierati.apertutn eft, in quo ventrienfes quidem & intclfe-
naiucuipamaparuerej iub his autem, quod mireris,, in mefenterio, circa illum-iplum lo¬
cum, quo immani dolore-vive-ns torquebatur, ing.eqs3bfr:e.flus delituit,, eopiofo pureicrafr
fe tuaica: in^fq , ttibufque qalculis , magniiadine amygdalas fupcrabtibus, ac-afpcris , fr-
milibufque multis aliis, fedmiaoribusoppl^us.- Ommurg vero maximus calaikis, itidem
afperac inaequalis , altera parte atro cqlqrqtijiftus , inP^create (Mefro repertus eft: He¬
par in fuperficic extrema lividum pulmonelquc circa extremos lobos purulenti erant ,, & ve-
■frcula fellea bik naturali deftituebatur .' Cor vero , Lien , uterus , Renes St vcfica urinaria fa-
nis fimilia deprehendebantur. G. Ahr. MercUinas in 'mifcfJ. cur. unni i6jj. ohf. 50.
Inmhorumdolar ivermihm in renthus genitis.
/~\ Uoad frequentem vermium m renibus gcncrafronem , in ea jam fum lententia doloris
V_2, ncplirhicicaufamnqa in folfe calculis aejapidibusfitam effes afferuit enim mihi D.
Svtȣ^tl[,antc circiter fex hebdomadas puellum propemodum feptennem , per pcnem expU-
JiffbvetmemhirfuturaloBgum feptemaut ofrotranfverfos digitos , craffum ad longitudi¬
nis proportionem, pfzgreffis fere per anniim in regione renum doloribus, ultimo pratfer-
tim menfe ,"qups tandern pr* pertinacia Sf Veheraefitiamotus quidam eonvulfrvi confequu-
ti funt , non antequam vermis excretus fuerit delinentes ■> cujus cxijtutn paucus fanguis ebrx-
cretus ftquuws. 2- Gc/frtfl j). lac..j. ..
O. Boirel Chirurgus Regius, dcmonftratiqnes quafdam anatomicas in cane faaurus.qUfem
necate coegerunt perpetui illins & importuni ululatus , vice renis dextri marfupium tantum
membraneum reperit,in quod ureter inferebatur, vermem duplo longiorem concinens: llid.
Nefhriticus delor,c»nifhthifi, i Renibus ^ ctkulisehfi^is,
VIc Confulacis D.Guh.Borckman pcrnlures annos frepe mifrtc a Nephriticis doloribus
difetutiabatur , tandem Phthifi cpqfumptus obiit : Hujus Pulmones cum examinati
hzrcdes vellent, quos innumeris ulceribus refertos ^ a putulcnfa materia , quamcbmprclfi
manibus latgillime prKbebant,tantum non abfumpFPS inveniebam ; fafrum eft ut hac pcca-
fione tebqua quoque examinarem vifcera,& cum ad renes deventura clTet, ecce .eos sion in
tabulis tantum, calculos & fabulum cpmmerc qbfervabaa, fed ipfum quoque parenchyma
& omnes quafi poros fabulo refertos cp.nfpiciebam, jia quidem utlcum hinc inde parenchy¬
ma fccat6lur,quafi fabulum humidumfrindi appareret, Uh.S(hmidiasinmifc.cur:inhii6jy.^.
ANATOMIvE PRACTICvE
L IB R I T E R T I r
, De Hypogaftrii Dolore.
^fft^aPr»e&ki*culcuhaiefsidxxxijMnciirumfenderis.i:A'calculaxx;eiv,unciar«m^^^^^
" uncUr^ tudru»^ dficbns/uniusCi.k tipdeuncids ii-Biltsfenderisiutmjendente.ir.hUfidt
_cf;pimlp;^”'m‘&*'‘!^^'^d”fi*‘‘’^‘^-l-^^»kl'"am.^.^caLculgohtonlo.%.KffdndjJiuiccukt.
'‘~kihgrSdiUpde/u]usf<)rtaferlilhdtemiimeduciu:io:kc4culoacuU'aifffrmamirund£iu
f.i;>-=^ AlcarBni habuit cdifleao corpore cxtrafrumafet.fra» der linddn , Medicus apud
'C ? Vi» doaiffimus, triginta duarum unciarum poadcre-ceAiiSritem' , difrilEmum,
BffnetihsittomU Tom. IL Ccc 2 com-
Anatom-PraQ. LibaII.SeQ:.XXiIL
icis colore, triaflgakrclBiCxouo cum ferro, ut ex filice, eGciebat
diflcaus multum putis fedit,
mrus Dcctde x. cafa.i^.
§. 4- Uie 3. Novembris 1646. obiit Nofibetgsc J. Theologus celeberrimus & Bi¬
bliotheca: Prasfeftus, e cujus veSca lapis infignis magnitudinis, pyti fere Volemi figura, ex-
sifus, uncias decem pendebat civilis ponderis. Vcrficulos hos appofirimus.
cernis lapis hic , immenfi caufaJaltris
Facunda longi temf eris sna fuit.
Dira infanda licet faerint tormenta , valebant ■
Mitem animam placidi vincere naOa virif
CrjfccleatcruciatusatroXipattentiamajer
_ Crejcehdtfemmi nutibus apta Dei, &c.
Felfhins Epifagm.nhfirvat. Ixj.
; , Eadem Hijloria paulo accuratier.
* Nno^Chrlflil646:inRev.Ioh.Saubcrti, quem dolores arthritici &nephritisiacntiC
J~\ fimi,perplurcsannosdivexavcraBt,anoo 55. demortui, veCca calculus triangularis,
incredibilis magnitudinis, angulis obtufis, & in medio parum depreflior ac planior , in latert
utroque rqtBndior,eyliodriaca: figurr pene fimilis , ponderis civilis decem anciaium invc»-
iiss. ":fobiHelvvigius obfervat.Ki.
,§.j. N. 74Cer»c» , Medicus Burgundus
lidecefii flet, atque difle&us eflct,in vefic:
Nce-nonin veficula fetlis lapides 55. adm
§.6. Referebat mihi D. Porcerar cuidam Adolefcenti xviii. annum artatis agenti,
kunsipfius j calciiliim vefica:, &: quidem ofto unciarum pondere fc prasfente cxfcSn®-
HippusSalmuthcent.r.7ebfervat.%^.
Idcmqud-in Friderici Sapientis Eleaoris SaxGniaf,TefiGa, calculum arquantem, ovum anfc-
. tinum repertum fuifle. /id» iiiis!:/».’ "
. §.7. In.cadavercDomini de Chirurgus extrax't ^ veficx ft<2n>aeho , feu ventrft
lapidem i^giiis magnitudinis & ponderofitatis , «t vix eredibile fit talera lapidemyPjT
DeHypogaftrii dolore. j8i
taifle ibi contineri , pendebat enim uncias trcdccim. tenaidas libeSe de cdculis.
B. Puer xiil. annor, poftquam per duos annos, & quod excurrit , pohikBta mi-
aioac , & per interralla ditis crudatibus gravique pondere in hypogaftrio laboraiTet, taa-
Apeno cadavere , veficam invenit Chirurgus mirum in modum dilatatam , ett\us cra^
fiejnieducrem digitum treafi/erfumiequebatia^z^eit^cpnzxxit calculum oblongum coloris
cinericii. In veiic2 collo nihil p. n. inventum , ied in renibus cauiam puruleniz midUonis
detexit, SiC. Bmbdmus centwr.iij.hiH.i^. r
Cttnaa,Hti lapeignvcl iniplaoperaaoncvcl paulo hanc tienehcipintttumcnncujufdaniCbiipfielieuifla
poft mors contingit: Aeque hic Cclfifententia locum abique dilore. . . _
tdoetx., Di§trtiinoitettigiiidLlS.Pigri^.CUmi^ix j : .
§. n. Lapides di vetfa forma , quantitate , colora , &c; . in Vefici ffiifle inventos exempla
confirmant. Sed hujus forma cft tatiflima & mirabilis. aEgrotavit diu immani aC iijiierabiii
vefies tormento puer xv. annos natus , qui omnibus rhembiis faivii tafidim infando ctucla-
tu excarnificatus animam efflavit. . ' '
Seao cadavere, in capacitate Veficz in ventus eft 'lapis rotundus i‘, magnitudine parvz
pii* , pyramidibus politis Afacutis undique eircumfeptus,- Solis inflar Tta huinet fic' ab
Senai AnutomU Tom. II. G c c j allate
5^^82 Anatom.Praa.LibJlI.Se£lXXIIIj
afianteealorcerat dijlpotos, Sciadamus ,otiatet pyramidemuium Sc alteram effent
brefiaar pim^cula: long* , acus forma , a jiatura infert* : Exharum aculeo , puer Cum ad
ejaculandum urinam ex longis temporum intervallis cogebatur, ic in pube velnt acubus
pungi & lacerari magno ululatu ingemifeens conclamabat, obferv/ttu BoUeris A bojlt iufi.
tim,Medici^thi)miigenfisii>tFTaxiitdm.Zacuticertt.i.ebferv.ii%. ' ^
HyfogdftriidclDratrihuscakidisveficiscoitclufis, mo ntugao ,reli^ms mineriius. L A novtm /*-
ftdibus melUna magnitudine, nqudibus. a. A duodecim Ufidibus ovi tolumbini magnitudine.
4 decem magnitudinis e jufdem. A tribus magnitudinis nucis integru , lavihus.y A quinquL
- ginta calculis 'avellana magnitudine. 6. A tribus lapidibus mediocris magnitudinis, 7. Amultitu,
dine calculorum , prope collum veftea , ejus membrana impreprum a grandi lapide , Alio coto ad-
■ harente,- Maximo inmediavefica.%.
^■7 T ^ calculo torquebaturNepQsN.de quo quum mitterent Mediei Siculi Pata-
vium , ut fuper hoc affudu confilium inirent Patavini, tam accuratam tnorbi hiftoriam
eonfepprunt , ut numerum calculorum , . & magnitudinem in vefica eontentomm exprefle-
rint , quaE oculis infpexiffent , nempe tres effe calculos, duos oculi, tertium ovi magnitudi-
ne:Noiens,veroa:gerMedicisle&ionemluadentibusobfequi, paulo poft mortuus eft : In
aperto cadavere totidem calculi eadem magnitudine reperti qua pracfagierant Patavini
quod mihi Carbunccius I.Cnarravit, artificium reticuit , &c. T.Bartholinus cem.^.ohfer.yp.
; §. i. Hapfis diebus tnifore occubuit Medieusfcnex&doftus, qui laboraverat lapide vefi-
C26 ciim ulcere , quod poft mortem difie&o cadavere percipiebatur ex lanie cum fonguino
mixtamam in venti funt in ejufdcm vefica lapides novem numero, nucis avellana: magaitudi-
tx-.Car.BerengugiusininaleBisNic.fontani.
T TOs -lapides uno eodemque tempore formatos devolutos , coagmentationem aqualem in vefica bs2
4- idle exiftimat Fomaiius, quia geniti funt k mate- buifle , ob aqualem nova materia appulfum non fe*
' ' ta, in totidem particulas cusaccoriaudti, fceniculi, &c. femina qua fac-"-- ^
. S.-.lhrl^^SA&AlbertusiavonoroLacipo&.ohitam fedus ,in vefica decem lapides habebatm*^
gnitudinc ovi Goliimb*, imo & uSa jqtes , qui eandem prircife formam fervant ^ic fi arte faSi
fuiffchte amnium pdndii'4 eftfoxuhci* 8cfemi^ ^uifque Iapis femiunei* pondus excedit: fi
in tertam projiciantur , veluti ttigonilfe pila 'teS,liant. Erajfavoluscomm. ad aph.79.lib4- .
§.j.lllaft.p^de Moutpipeaapoft obitumfeausfet. Tres lapides foerunt reperti in vefica,
magnitudinis nucis'” iutegric cum fuis veliminibns,plani,albynfigni duritie,ut ftilicet fluviati¬
les pbtTUs dicerentur tjua scficalesiaut ab homine excretos fuifl'e. Ferrandus libeBode Caku^-
§f6; ikHserfla7wu^««^edicdj?ifl:oricnfi,cumexcalcuIoobiifrct,piulquamquinquaginH
avellanarum magnitudjnein iUius vefica fiiut reperti. de Calculis.
“ '§;y. In magiftfojEahano Cerdone, eum nunquam nephtitieis dolatibus vraatiis foiflet
. - DeHypogaMdolom 5%
^o&ta.oitcmii[dSi vefieaties lapides^tu ingentis magnitudinis
§.8i DiJlioga: calculi doloribus occubuit Reverendus Princeps Epifeopiis AugUifenus:
Xn cujus cadavere reperti fuerunt in vefica prope collum i calculi nigri & nondum fatis in-
diiraci i piperis magnitudine plulquam centum j adeo it grandiore vicino calculo fubftanti;^
imprclE & irametfi , ut pleriquc interiore tunica obda&i 8i feftionc aperiendi fuerint : Ipfi
verovefiez collo adbatfit grandior pondere gij. & in medio circiter vedez , ijia^mus,m3r
gnitudine & forma ovum gallinaeeum repraefentans , & |iij. & Jij. ponderans : In renis desa-
tri cavitate 40. circiter aliiinventifunt, magnitudine feminis corimdri, a&icantcs & quaS
nondum maturi , nec indurati , qui ten iiaiftro paulo craffior fuit , 3c nonnihil- fehoris pu-
rulenticontinuit : Vefica: exulceratio circa collum levis & pene innoxia , fubftantiS denfa
Si robufta, Cater/c vifcert ita conjlituU ut abfentibus calculis plures adhuc annos ptonaittes;
repotuifient. C.H.FelfchiusSpyagm.elferVi 62..
Cc/£itramfieraitaein!jiii«ta2KiactDonetHfl4a- quarti fi vifcera inteina jabefeiUta fint inftitueiiciani
»«j de Lithotomia vefiez cap.S.Lithotomom , tit negat , nc oleum & opeta pctaamr , agerque oh
ante operationem eonlHtutioncm asgii perpendat, ptomatabperaaonem ntoxfequentia intereat ■ '•
Observatio III.
_ Hjpigafirii dolor oh calculose Remb«s in veficam deciditos.
5.1. A Dnotandum lapidem unicum ut plurimum in vefica Sirenibus reperiri i ndUBiln^
quam tamen , licet infrcqucntcrjplures difleda vefica reperti funt. Qujdam Car¬
dinalis , qui pluries ia anno dolore renali ex calculo corripiebatur, dum fuit poft mortem e-
vifeetatusjut mbris eft, reperta fuerunt in ejus vefica quatuqtdecim lapilli , qui omnes erani
rubicundi in centrOjSi omnes venerant a renibus s quoruin quidam erant in propria formas
quidam vero fiipetinduxeraut tunicam, quidam da&sJo.deTornamiraFrdx.cap.yy‘-- '
, Coagmentatur in vefica lapis ex lapillis a renibus ad veficam exturbatis , &ia eahar*
tentibus , atque ex novz matetiz allapfu coalefcentibus. Quod palam feeit calculus ex ca¬
davere Rever. Viri exemptus , iflole magnz conftanez , attritus , qui' Si ipfc minutum in
medio protulit in coulpeaum varii eoioris. Silvaticus Confilio 66. cent.^.
"X A 'm»lum\itimeditpriiiHlii^0e.^ Id roc judice 'eft ctaflffi&vifcidz, atque ejasadhifugtandefcqnt.Pii.:
iVA. indicium luculentum concretionis iploium in mus generationis modnsfuii a Cm/vj» memoiacusjjt
divellis locis t^quanquam enim concedi pdffit calcu- in fi.Epitij.cjplicante Hippecr. verba ', tapis k miSu
lum , etiam invefica ptocteaturti , polfe in fe comple- f utris riscis Dum enim dicit lapidem d mifin Serij
ai aliomminnramin eodem eonctetum , Cipetindu-, innuere voluit, non excidere lapidem d renibus cuifi
veficarportio pervenerit, alteia inter diftas membra- guram tefetentem. ' '
§. I. Nob. Rechus Caflnerus , &€. cum per dies vita: fu* folo aqua: potu uteretur, plurimiP
que laboribus ac paregrinationibus occuparetur , dolorem gravam ac permoleilum. in ab¬
dominis inferiore Icde pofterioribus aliquot annis fiiftinu.r : quo fubinde magis exa^era-
to, in confilium adhibaic tum Medicos tum Chirurgos. Et licet multum proveQa arta¬
te, tamen cruciatibus impulfus fcftionispericulum fubite valuit r^Etatis ergo yj. cum D.
i). Villebroccius luam de pra:ientia lapidis in veiica fufpicionem conflanti a&veratione
firmaret , licei lathotomi celebres id neger ent ( ut qui immiffo cathetere , nullum tinnitu velat-
taSu Calculum fe deprehendere profiterentur ) fcSus tamen efl: at ne tum quidem lapis
hilus manu Chirurgi deprelmnfus aut exemptus eft : Oftavo pbft feSionem die Vir magni-
ficus motirur , cum prius petiiffet ut poli obaum, tum velica tum citcumjacerites partes,
pro invenienda tanti doloris epula penitius introlpiccrentur. , , \
Exempra itaque velica lapides continuit jz. omnes jn propriis, tunicis inclufos , & invi-
cemha contiguos ut haud aliter quam apes in luis cavernulis favum , fic illi calculi in luis
quique alveolis, totam velica: cavitarem replerent, exiguo tantum meatu urina: retentioni
fquxper brevis el!e folebat) emilliorifque reliflro. Prarter eos unus in vcficafeUis inventus:
Priores illi 5i.etantlubftantiaduriffimi,folidiffimi,figUta partim oblonga & ovali,p*rtttuio^
lunda, coiorealbo, magnitudineSt popdete inzqualcf: ex iis enim i6. rotundiores, nucem
mofchatam fua quique mole tefctebant,rel!qui paulo.minores erant, minimus &b? magniiur
dinem adiquavit.maximus Icmi uncia fiiperabat. £*■ eb{. Mart. HoItza^felUi Medici-iist^jlaii-
Fcrnelius patii. Le.c ij.Oni- ludimentuni e renibus txratbatum , diverii, quam
nem calculum iu velica eonclufum radimentnm reliquum integumentum , coloris&fubllantt* ■
e renibus rraxilfe aflerit , & quotcunque vefies calcu- cbntrad.icuut Randilitius , Julius eJexerMinm, telr
losebtrivit.ineorummedio quafinncleumtepetiire, /,Bi«o&alibiV
' §. 5. Mercatori cuidam omnia calcuiiivcficat.figna.aderant, Cathetere probari non po-
tuir: Mortuo duo magni calculi inventi funt , linguli unciarum duarum lemis , membrana
inclufi utrique fua, Tee. HoUerists c. 49; lib. i . de mirb. ihr. in Schelio.
§.4. Mobil. Annibal. Conllantius , cum ipfuro lapidem in vefica habete omnium fignpr
rum eonfenfu Medici arbitrarentur,: 'ut certior ffliceretur , cathetere explorari v^K
onare acccrfiri peritiores Chirurgi , impolita fytinga argentea , fc nullum lapidem perlen-
titeconllantcr unanimi eonfenfu iffinnatant: verum nullis ei prsfidiis conferentibos, a
DeHypogaflrii dolore.
ftBtfio nt ecraretnr Paitvimn fe contulit j qui omnit lnfidem dttefttntU ppii cbh^icatus j I»-
pidcminveficaeffetcftatnscftj ai cathetere emfcfito feealculam perfentire non pofle plu¬
ries miratus: quare negotioirifcao Mantuam rcverfus, poft multos longofque cruciatus i
vivis deqeffit.
Diflciio cadavere, lapis, infignis magnitudinis in yelica admventus , undique tamen
liumotc multo tLCCiaSozizcamvcnimi,i>ifaringuiEjtfellisi»-votucrecircuma7»bie»tei quemcaa
iot imbecillior, (erat cnimfeptuagcnarius , quominuslapidefcetet effecerat, ficut anteaftis
aanisjcalorc vegetiore cxiftente.cjulHeffi.lbbolis humor Icniim Sclinfim in lapidem dege-
.ncrans concreverat: quominus igitur ex lyringa: contaSu lapidis iSus perciperetur a Chi¬
rurgis , integumentum illud fuit in eaufa. Mare. Benatiis Mf or. mirah. lib. 4. caf. 30.
IM ‘ttalucre circamtntbienu &c. ] Calculomm ma- minus lapideliac : Ut enim gallinas aliquando ova,
xima pars ejoimodi cutaneo involucro caret , nec cutanea foldm membrana , non item dura tefta con-
§. 5. Vclut calvaria: fratta: nihil pernitiofius eft occulta oppofiti offis rima.- fic fui
cet vefica tirihariacakiilasipf adnaim-. qocm pue Mas,fipe retin^uas perisde occidis xg
ijus periculola: accretionis fpecimen licuit aliquando videre in cadavere cujufdat
ibantini Cujus vofica continuit calculum membrana involutum , & /bris fitis tam 11
Cirr tunicis adlioalum. Ut vix inde avelleretur ffiie manifefla dilaceratione. T «Siius ebU
5“8(f Anacom.PraQ.Lib. III. Sed.XXI 11.
modum. lecmdcfcenjibiis , fcmeftri circitet i fcftione tefceiet qua latione calcdos ille adeo firmiter vef
temporis fpatio , arget viribus exutus , atmmnoGe vi- mhzfetit , aft liberorum nimis mavna in Genitrice*^
t2 , fimul & rnotbi faeviriei finem fecit: Defidetavi piMM.,. qno imnos impettatem profuit.
quidem Stexpetii cadaveus apertionem, -quo inno-' '* ^ _
§-6; Si vcfica fit tnale conformata, ^veobmembramum fepum eian imus ilivide)js,\iti^ii^
re Buuhinm & Coner, five ob illi adhatrentem, qualeib- habuit Ill.-Cajduhuujius, £ve oi
membranas ipfius complicatas Sipiibis olE atffias aec-retas,quasi ut poiTit feQioiEft}tujt'j;„g
evidenti veficar oiFcnfu : Qualem hujus partis pofitumetjuidtmaliquandoobfcrvaviinfiij,
cujufdam mercatoris feaioni jam deftinaio: Tum certe n»n minori circumfpeQioneoB
erit, uti videre fuit in exemplo hic inferto: In quo ingloti>m certe operam collpcaffct j'
thotomuE,.alias minime cxercitStns, nili perterritus Hperverfeioc veficz litu fuftuJifletp *'
deiiter manum de tabula, confulens utiliter rion mirius pueri faiuii quam fud honori : Jatita
bat namque hic calculus (utiquidemdacuitanatome j tam.petplfcxo errore contorr^huic
vcfica:. implicitus, ut ne ipfus quidem yErculapius gum indeexemiffet fine lEanifefto vitz
diCcciiaiae. Nicul.TulfmsOhfirvst.Uh.caf .^.
'VjCBmitttiem fiptum eam intus Jividtxs) Csvi- Illuftr.- Principis Onolsbaccnfis cadavere nuper ob.
JVJLtatemlunicaro habet vcfica :tatilfime membra- fervatum. Gaifar Batehmus Theatri .dnatet^hk j
na, quafi fepeo , in duas partes dividitur , quod in eap.ji. * *
§. 7. Si «zret lapis cervici vefiez affixus, eft inutilis(per fefupinationem ut excutiatur )
medendi rano,ut annis prztcritis in ReverendiffimoicrWn Eoitjoasm Epifeopo Camertiu^
obfaviMlmus. Horatius Augemus
§. +. Galeuks itivefica exploratur lyringc vcl candela cerea: Interdum tanjen id remei
dii exploratorii genus Medicos &IKt j,quando calculus fubterfegit Sc remptiora .petit loca
Nam Venetiis quendam herniofum novit viditque Ioh. Domi». Sald^ eui omnia ligna calculi
vefrez videbantur adeSe, nec tamen cathetere aut candela potuit ^prehendi.
. In mortui cadavere, calculus cum ipfa vcfica unam feroti parteiri impleverat, inteftinate-
nuiaalteram, adeo ut femper calculus introrfum in ferotum cclTcrif & fuos explpratorcs dce
cefitiiK-SartheLmns.cmturAV.hift.r,%. _■ :
Jf. p. /«i.fivcrasXhoruncnfis.mycnis ann.ap. aprima ftatim infantia de doloribus circa
pubem.meiendi difficultate & abis fymptomatis calculum veficz indicantibus per certa in^
tervalla conquerebatur, quz omnia crcfcencibus annis atrociora reddebantur l AduItiorfa..
£tus, apud mercatorem aliquotannos ferviendo confumpCt; pbffiea Paarifci,merc:atutz opcr
ram dando, lifquc annum x6. ztatis commoratus eft, aliquoties intetim & graviter decum¬
bens: Anno 1669. ad nundinas autumnales Thorunienfes venit, fed qb dolores in hypogaftriQ
& circa inguina at roeiffimos, qui:]llum,urbem vix intrantem adorti funt,ad matrem viduam
domino fuo relido, divettete coactus fuiiiEgo terciaNovembrisanno dido ad eum vocatus",
prz doloribus in ledo vehementer jadantem &e]Hlantem olfendi, infimuique htaneremvif-
ctdum, craffum, foeridiffimique odoris fummo cutn dolore per canalem urinarium exeuntem
animadvcrti. Ab illo tempore ipfi pro te nata medicamenta przfcripfi , quibpjsiiampn calciri
Jum in vefica latentem, cerri^ucfigg^qurajulceie renum ft; pjodicmcm cxtpjbareimpoflif
bile er»r, neque ea noftralntentioffiiriftatim enimtalo ptogaoftieum dcditni^iTkus reatum
itumedicahile ejfe calculum autem vefiez nonnifi percircutufpedum & peritum' iitho tomutS
exfeindi pofle;Sed ille lithbtomlain admittere nQfeiis,in dies debiiiorfidus,ahri() 1670.7 .feif.
Junii,haTurz folvit debitum. "
Gadavete eadem die aperto, repertus eft in veSea exulcerat? Sf purulenta, Iapis alper 1^
qui-unciam cum drachma ponderans : Sub dextrp.licpatis lobo ulcus infigne laticabatiReil
• vero dextri lateris totus ulceroliis & puris plenus erat cum maxirno fetore ptz-quo reHqua
vifcera ulterius explorate non potuinjus. simo» ScbolHus i» mifcelli etiriofs a»»n^}‘
§. ro; Gbicurguriquidam Rcipubl. Gorlio. primarius perannos oppldoplurcs calculove-
fiezeonflidatus, tandem atrociffiniis enervatus dOlofibus obiit, V ;
Sedo cadavere inveni i. Pulmpqiiro in utroque latfcre cum coftis coalitum.!. Calculosnq:
vem-in cyfti fellea toram occupantes c?pfuIam,:qpIocis;felIcijlcviffimi tamen, ponderis. 3. In
uretere finiftro.rnoxfub pelvi, calculils aderat alius, magnitudine: 'amygdalbdulcis. 4- Ve&a
urinaria exhibuit calculum fat grandem, ruffum-, filiceum , pondere' uncias novem cum jvj;
Ventriculus cmr. infeftiiio tenui refertus erat liquore nigricante .cqpiofb,ac?dum {pirantc,8£
pclvimitiftaf aquz fortiserodente r Ipia ctiam'unpa,excremcBta:alyina,fejdy|.,anhelitufq'>q
acidiffiiiiriiitfpirabanriex abundanti & p.n. acido ventriculi, infelici calculorian coagalatios
jie. o.EbrexfrHagevd^» Med.Sorlfc.i» MsfeelU».curiojlis aa»i. i679 0ikrvat.2.4^.
§. . -11, Famofas quidam circulator calculofum pcrempfit. Hic porrexit raifero valen-
tiffima diuretica, quz moverunt lotia feculentiffima : quia vifeolam Sc lubriCanr pi^t
E^eHypogaftrii dolore*
^nj,qii* erant ttaquam calculi pulvaiar, i calculo feparavk : niicoroelins liabnit,pHta-
batquc jam efle liberatus 5c circuktorcm laudibus ad: lydera attollebat ; Verum- paucoS
mA: dies calculus nudus & afper coepit paulatim excedere & terebratfe vcfica: paficEcs,
doloribus quos ante nunquam fiiit expertus vexari : mox fafto -ulcere > eoque gangraSnoio
( uc vidimus poft feflum-cadaver ) tot panis lacerabatur y ut ante niinquam viderun mor*
rem violentam magis trucem;
yaiiMiiifflM ]-Q2 utuntur. in cilcalftfis aut veg<:aa(p.aicatelKdereq_t!tt,,Dttarafagaxeniatnn5
aiat«rcis calidis , ettanir. quia ea icedm ferant gofa&^brjapicuita iiriait^epattenJ vivaiteinisel-
Vrcremcrita.jt apntiunt •meatus: 2. lapidem denti- .iicare^i^ diqtetica. ms^iiTO petunt, dettimenramj
daiit, insqaalem & arpetum ieddunt :iapis dum quTa caTculum citcomV^tum vifcofa piraita' denu-
ctefeit , quia augctttt juxtapofitioue , npnzqualitcr ^ dant,tjui'xib afpititarefVdco-pnngif, liCpoft brtvd
■ai fccundtioi omnes pattes «frfot : vetaro aandcTpaaiita ulcus-eSmdfSfi effieiafc ifdear.- .
' §.12.. Filium Principis Condici , jexcalCTlp-iabpjtantqm , peticiitator quidamjncdic»-
meatis curaturum ptqmific^ij-Sed cum .Cnr^Mta/if.is^rJipwu inNepppc.pcricuIuin fieri rcr
cufaflct.ad.duftuseflrpuer decem annc^.ra falcqLfijs.cui pe^litamr remetiium qxhij-
buit, brenitcrqne ventriculo &ycficacxqj(5cratis obiit, 0«m«r com^.iKliolitr. PrtxMi.c^.
- §. 5- -PP.ua- Rebouiet, Jurifconfultus yalcnunus,, diu, gravi Ifehuria; vCxatus, nmitis 'jtrir
ris remediis, tandem fama, mei nornmis- induiftus me, aceerfendum' curavit : Yalcntianj
ubi appuliffcm , per borz fpatiuni cutrtM.cqllqquutus ,,quq mqrbi idea mihi innplicfeerct.
QiMtfii quae caufa effer anxictudinis-a me qbfervata^ relpondit perpetuis,£e lancinationir
hus circa internumvefiez qftiumaflei^ad extremum ulquo .penciii thffufis , adeo ut ad cre¬
bram miSionem follicitaretiir: Adhzc tepofuimaii caufam pendere a lapid& in v.efica lati¬
tante , cnju? przfen tiz ompia adeffeut indicia : Quir.vcro major ccrtitudq.acccderet , rogavi
catheteris explorationem admittere vellet : qua coneeffa , obvium habm calculum, quem ex
jenixu deprehendi &lonocdito,ab ipfq a:grp agnito:Cutn.^ua:rer^^uo przlidio pollet ma^
Ium depelli .' Refpondi unicum effc pofiium in lithotomia, periculi certe non exp«te , quod
feptuagefiraum attigiffet annum , ab ipfo tamen refpui non debere , vegeto qulppeadhuc 8S
valido, fevetcK^uc verua tempeftas: ac fatius efle remedium experiri quam tot cruciatibus
& crebri fubjicit : Cum veto regereret fe'.calculo vefiez non laborare, morbum yetpjen-
dere a carunGulis cpllutn vefiez Pbfidentibus,Atferui falli ecs qui ea in ppinione vcrftteatur,
atque his ratinnibus cttPtisccnvici.Scias.PqmiaejinqiiamjVcfioscalculu & carunculam eo
cfivenite , qued ab uttifquc urinq fuppreflio cotingat fcquaturque dclor,fed divcrfimcdeiLar
.pidis veficam obfidentis indicia hze funt , qund ^gri crebre & cum delere urinam emittunt,
«ujus cutlus quandoque intercipitur; penis extremum rubet & pRlogofi afficitur, in perinzo
& hypogaftrio pondus percipitur, urinzJadcz funt & cruda-, arenas aliquando excernunt,
ealculos, phlegmata vifeida, &ab exonerata vcfica pejus habent, quia ab excremento con-
fueto liberata conftringitur,& parte interiore verfus calculum cogitur, unde dolores intenfi
circacctvicis collum internum excitantur, id extremum ufquc penem exporredi , imo cre¬
bro ad defidendum agrum urgent, compatiente utroque fphinderc mufeulo: Hic omnia in
te, Domine, concurrunt, undo certo aufimaffererc, addito catheteris teftimonio, vcficas te
.calculo laborarer Contra, quibus moleft? funt earunculz, lotium fabrile & tenue exit, ac
quafi bifurcatum, diu moratur in exitu, comite dolore, eo emiffo delinente ; Sathetere prz-
tcrea dignofcitur,quivix in veficaminducitur, illum autera non zgre admififti : Sic feSionC
ab eo admifla,lapidem eduxi ovum gallina maximum aquantem, sui carnis putridz lobus fat
magnus adnexus erat : T antus utique foetqr inerat, ut affidentes fiidariolis naribus admo¬
tis fecedere neceffc habuerint : Bidupaut triduo poftextraflum lapidem ,vulnerimagnus-
oeflit nigror, fuberis inftar arido : Cum nigredo ad interiora vefica ufque pertingeret, aoex-
crementa illic prodeuntia eximio foetore omnes a cubiculo arcerent , *ger propterea fum-
mam debilitatem contraxit, accedente perpetuo fingultu a manantibus putridis & inquina¬
tis vaporibus e vefica ad cor &c ventriculum .• Qu6 progreffum inhiberem , cardiacis plurimis
eum reftauravi; in veficam deeoftum rutz,ablynthii, radie, fcordii & ariftoioebia; aloes,niyr-
rhs,aluminisrapei, vitrioli,in aceto ,vini fpiritu & aqua communi faSum, perfiphonem
infandi : Exterius admovi fimili vi przdita remedia, non omiflb penicillorum ufii , ungento
.figyptiaco delibutorum, & additis fuflfumigiis, ex lebus aromatica vi pollentibus, ad eone-
flionem aeris fumme inquinati : Exafto vicendio, vitii manifeffam emendationem obfcrva-
le mihi licuit , tum dimiffis remediis generofioribus ad mitiora & femiliaria tranfii , in quo¬
tam ufu perrexi juxta methodum ad xL ufque diem, quo tempore cicatrice omnino obdu-
folt perinaum, convaluitque zger nulla fupcrflite agritudine , urinis tamen fcecoiis non
omninocxpecribus. 1
5^? Anatojn. PraS.Lib.IIJ. SejSvXXIL
£X;%»!Oribus CjSBfet quanta cud .difficultate tnprbi .innotuerit , que exinde e
taeaj^.,^b ptjepofterujn jufficiura ex eafheteris .introduaione , quz dcxierii^is non
rnmreqn,^t , Jd«ein-^.e4<',fi:judicji .foUditatcm : a.. Ratione aigrifudinem ; L
gius enim evenit ut aMiitttCalculiu.lcBs jtMiucatur,yeficx Gccwei ,-unde h^morrhagiz ae-
«ffeisiejufmodiexulcaJr.atipBes/e^ufltur bypeifarcofes, a quibus diagnoBs
pervettitur & aliud pro alio fubftbffifiut^i 3,. , iJffi.e^ danife.ftod,;fit quantum ab inviccin
difcrcpent Dialefticorum & xgrorum raciocinia ; Ex eorum decreto conclufio deteriorem
panemdemper fequitur : ->Hi racibeiffir faventiotem partem ampleabncur ^ idedque quod
teOleftugx^ft ^^^^Pl^t vdemuBiqde deyifti & fuperati rnaaus dant, tunc fcilicet cum vir
Cbftcidunt j ac proffideb^eperatib- nUxime aneepsvi;«jf%ter
ghirmpcirttm C4lfce.edttfirum.0bfirfv,i,
'§• i.4lJuvcms.anH<«Bm,x>;, ifljbljpiiaos aglob»lqielopetaripid'GoCcygem
tra , cum aliqua offis ipfius fraflnra, curatus utcunque ffiit, & cicatrix admodum 'cava ibidei
religa : Intctim pradiSo globulo in corpore-dolitefeentc, ( nec enim in ifl:uperyaferat, nec
ulla ipfiu^iEPeutandb itinere cuTa halffta cft‘)ihbmo fife totos annos kv. citra ullum , quod
l^fcntfrS inbdmrfiodiBfi', trivit: his ekpfis de d yltitia , doldreque non exiguo ad veficam
c-diiquOT c^it , adeoqttc fymp toraafa bzs in diesabaa > iit tandem lotii reddendi 'benefi¬
cio pfivatus-, ad dies pipulos, affeaudctl. rcmeffilpomnibus pbfiftente , motti quam proxi¬
mus teint% quUnaopportUBa Gbffiirr'^ o^i eateuMm e vefic* eoUo, quem ibi catHetereim-
mifeifbii exiguum 'deprehendir ,- femdveiitis-ac‘defrudentis‘ ,'pcrmagoam urina copiaia
«gebe?^evit ','’qu3 magnopere levatas , ita dcBUocommodum fatis ad alios annos xv. vitam
traduxft?at-vero(anniyffiperiori a recurrentibus ibidem , Stin regione renu/tf -ifesloribusin-
teBfiffi.aiisJ,cata ’acflu vehementi ,:in intima pubis ac petinasi regione j nec-non afebre centi-
nua divexatus obiit. . ■ ■ ■ -
ffijusadi‘^rto cadavere Calculus ihvefica 'ovi mblera adaiqiians repertus eft , quo propter
infoHtufflejus pondus confrafto, globulus illeplumbcus , avellana: magnitudine apparuitia
medio-', circa quem longbtcmporis decurffi fabulofa materia; pattim in vefica genica,partiffl
brehibuseo delapfa fehfim accreverat , eouique ut tandem mole fua homini illi intolerabi-
Hs evaferit'; quin imo excerni Interhsque ad veficam partes una ejus portione livebant , U
Ipfe jam-per annos aliquot graviter in ea regione folebat affici ubi diutius paulo ambulaffer,
'quapropter etiam domi fere continebat : Porro tam firmiter globulo adhatrebat tophacea
illa materia, ut vix iride tota^ximi potuerit, CHjas velut agglutinatioriis initium indefiiit.
quod prasdiflus globulus in vulnere faciendo ad os illidens eminentiam ac inarqualitateim re-
eepctutr-E^Ohfervat.PauliOffrediMediciiSeitmeiifa^ , ■'
§,15.- -Oftenditmihi vir fummus Dom.iiiiA. GiJj/ar Bauhmus , calculum vefica; quem e vi-
vohujus urbis cive , horaine robuft6;& quadragenario ante aliquot annos fi-uftra extrahere j
-conatus eft 'exercitatiffimuslithotomus, quia calculus vefica lateribus firmiter adhzrens !
'omnem artificis operam elufic ; donec tandem fupervctiientibns acerbiffimis iymptomati- |
busipfaque morte e cadavere erutus eft : In hoc calcnlo confpicitut globulus piumbensqua- I
lem Capere folent bombatda minares : hic globulus adeo firmiter calculofe iubftantia in- |
karet 'ut plane immobilis appareat; Erat autem & ab ea parte., qua jam confpicitut, laminis |
tartareis teftus , quas lithotomus effieglt dum calculum forcipe apprehendit, pondus calcu¬
li funtiincia: du2& Icrup.ij. Quomodo veto globulus ferofum hoc holpitium adeptus fit, j
qjiurimi mirantur, & merito , neque enim in membranofa vefica; fubftanria aliquod appanut i
'vulneris aut cicatricis veftigium: Quia tamen in inguine cadaveris cieatriculam fpeftatoteS
advertetnnt , homo quoque ifte dum in juventute Martem fequums eft , fe circa illam regio-
riem globo aliquando la-fumfeiflc, attamen globum evanuiffe atriicis fuis narrare folitus effi
riUllus dubito quin eo tempore globulus circa carnoiam vefica; partem , veficatri lotio ple^
natn jntrarit, ibique per xx. annos permanens , tattarcz fubftantii fe infinuarit, veScx uni
cutn inguinum vulncrefanato.Sy Ohfervat. G.Segeri Medici Thorunenjis. *
‘IMbecCdlealo cansf icitur' glcMur flumbeut ] Nan fime impaiium «hibuit : Sencentu fbit Mefiicoram,
Imious (Ufpicienda hiftatia i Mattbeo obfetv. med. ciiro juvenis daoftratias fuiflet , claviculam aliqoan- ^
c.i.al)^a,CUuftrarius(«j»<0 juvenis ingenti cal- dp per imprudentiam deglutifle , Hinc patet meatui :
coli detere ,vi§:us fibiipii manus injecit, veficam am- in viventibus corporibus longe patentiotes effe qoaai
pio voiocre difficans, calculum manibus eicmptum in mortuis, alioqnin impoffibile fjliffet claviculam
in terram ptoiecit;'qui ovi magnitudinem squans,& tot asgudias penettafie.
malleolo confta&uSjin medietate claviculam tcnacil^
§. 16. Anno Matrona Medici & filia & conjux, in Spa conceffit , folitas fibi aquas;
( erae enim nephritica ) potatura : Dederat ipfi difcerens maritus duo pharmaca, aquis, ut
aliis annis fecerat , pramittenda .• qu® ipfa , ut erat ab iis alieiiior pauperibus elargita , non
Pumaco cotpore,aquashaufit,atq;omni aurora minimum clxxx. uncias bibebat, quodfine
in cwn delicato & caftigatiffinio , ut erat, ventre, mulds unciis, imo dimidia parte, jnftam de- j
bifanaquo
. - De Hypbgaftrii dolore.'
bitamque ip fi lliperabat quanrititcm : Qp!a tamen rcnalf j quem ftnTcratVdblore ievabatn^
avMifEme potationi infiftcbat ad dies xl. Non diu pbft aquas' dixit dsloremr tSnes occupittf
fbKtumiad imum ventrem deicendiflerCum^ omnia interioraitccrilatetT'emcdia,fruftra fe tif
litibafqae ufe ) dies xiv. febri continua laboravit; qUO temporfeTctUcer, ’( ut-poftea fcaio dtp
cuiijpus oinfiGiebaturin apoftematc,quod ealeulas dariflimusa rene in ureteris finem
latus, quo loco in vefieam fc exonerat, exeitaverat:febreebnffiiua;d61dribusjp'ure fcificet jitii'
fi'ad,'crffantibyrs1pft'atroph1a maraffiioque cbnfumpta j:^^ May anno i6l6. tumulo' illati eftj
xicViset&is anrib wx expleto : Sine dubio', fi vel acMis abftinuiflet ,Ve,l easpriparato ; litfpBS
erat j corpore, haufifiet, diutius iiiftura ; Omnes enim qui feftionf intererancMcdiCf,’ onrnfi'
vile&'^-<aniffimaa2 longiori vitac-fufiFe&ira judicabant.
. ::0 B S E B.-V-A'a; ro ■■■
■ ^^.['.Hypcg^Jnjmprihj7fiam^ comineaum, cum fteri rii
IVTbbHis q atdam foEmina,‘fo'rm;E corporl^ue' ebnftitutibnq ac tempe'famento fatis lafi--
iy^'^bins,?.nnbnjni'4i anta annos' tres curhdimidib filiam enijea' cftraS fllq tempore pet
viciflitudines dolores Icnfir Nephriticos , qui tamed' adhibitirqufiaufdam 'medicamentis -jrcil^
miistuffianno, deia’eIapfo febri maligna petec^iaji 'laboravit fethalrcer,qudfe,Hciret curata*
brevf tempbte xidh folum priotds dolores nephritreos' magis magi^Se“rcc'rudcfcere^
feduriam defcehdentcsquafi gravari vos & lancinantes ih inguine inlmadyeftit : ‘quoniam^
vcrriitil adhuc erant toIerabilcs,patiSni eos flo'ccJpcndit,ncc ad ilioifextirpandbs efflagitavfe .
confiliam,donec circiter ante fcfquiannum, malo in dies crefcenteVgfavitarem circa puBem
aiB,daa'm,.fiepiufquc involuntariam miiftionem, urinas ardentes ^_purulehtas tumorem a pu-
deiidb ad exitum vcfica: , defidendique defiderium','& alia fynipfomata atrqciqra doloribus
ptztctitis fentiens , Obftetrici peritE fe commifit, qua: affeSum huric pro uter !'p“rola'pru re-*
cognoyit, hac przprimis de caufa , quia yaginarp uteri adeo impletam & farrftamdeprehcne
ditjut ne digiti quidem immiffio,multo minus mariti congrefTus admitti poterat, menfibui-.
nihilominus fcmper (lato tempore ,;,etiam folitaquantitate fluentibus" : propterca obftetrii'
variis remediis , przprimis beneficio annuli uterum in locum reponere tentavit / doloribus'
nihilominus & reliquis fymptbmatisingtavcfceritibus : veritaque segra genitalium' inflath-*
fearionemime tandem in confilititri Vbcayit: ubi omnibus ci'rcumrtantirs’,prpbec6nfideratis*
boo^aluinpriiicipaliter pro cakulq viefira: judicavi &incurabiie a:ft'imayi ; propterea.quoa
niafe Galculus,pr3cmifra per Gatheterem exploratione, tanta:, magnitudinis obfevatus fijitj-nr
accitusdithbtomus fine fummo vita: periculo eumextrahere nonauderer : Idem-judicarunt'
alij Medici in cohfiliumadfciti ; ae licet communi confilio multa eaque gcnerbfa adbibita'
fuerint & exhibita medieamenta .,- nullum tamen Korura tantae fuit.efficaci* quod ex cymba'
Charontis iEgram extrahere potuerit , fed erefcenribus in dies doloribus & decrefeentibus'
virib'us,fupervctiicnribus creberfimifybmiribus, die*!. Fcbtuarij anni iSyqVfecyndum prsCT'
fagia mare mortuum pernavigare coiatafeir. . . . . ^
Exenteratione fafla , vifeeta principaliora fere omnia bene & naturaliter conftituta de¬
prehendebantur , Ventriculus autem'plahe vacuus & tabefaiSus; inteftina contra, przfertim
jejunum, flatibus difl;eata, & partim fliva, partim & plane fuggillaca & quafi inflammata: Re
nes cum ureteribus ufque ad vefieam putredine erant corrupti , humore glauco fbetidiffiniOj
fabulpquc albo infarai; ,'dextrorfum tamen magis quam fiaiftrorfijm In vefica huila urina,
fed tantumpaucus atbusmucor: in;hujUs autem collo magnus & datus lapi; , duas medicina.-'
les pendens uncias inveniebatur r Uterus folito grandior , tanquam pugnus bene magnus t£
fat durus, qubd anfam dedit ut apetiremusrlllum totum quantum alba,compaaa , dura vifei-
diflima materia impletum teperimus, ut plane nulla cavitas ampliuy videri liceret, qua: fub-
ftantia nonfblumutctum.toium occupabat, fed & majorem partem vagina: uteri,GUjus late¬
ribus adeo firmiter adhattebant ut citra lacerationem vix feparari poterat : hinc obftetrici vi¬
tio non cft vertendum quod hunc affeSum pro procidentia uteri habuerit .• Rcliquz puden-'
di partes fere omneserant penitus inflammata: & cxulGCratx. Ex Ohfervat. GothefrediThilerij
Medici yutifitevienfis. ; , ' . . "'f.
Observatio VI.
Byppgtftrij doUr eb vefict cdculum cum eiculcerMione -vefice , &fitu uteri muute. 1. A cdcult
. g-undicumveficiUceratitue. z. A-veftct iufiemmutioxe & gaxgr^xu. i. A pure iuclufe i^er
, utramque tunicam repet, interius foraminibus pertuja, exterius tuberculefi. 4. A pirrho totam
■vepem implente.^.
Xor Auri&bri quinquagenaria , macra & fufea , ci;terafana , plauftro vehitur ad
" vineas , eodemque cx is revebimr ; acutiftimos fubito fentit in abdomine &
Eoneti Anatomia Tom. II. Ddd circa
Anatom.Pra<9:.Lib.III SefLXX n.
firca inguina dolores, xicfeMur inleaam,nal!a dolorum, intermjffiojper qoatuor anaos Icag
^xa manet rexcgrnit interca ti^poris per alvum , praecedentibus doloribii? immsnifliniis,
V?^«j?^^“'J}^^«5^J^“^!^:^lig@.9.fficulayariadapalos,arijta5,ligpa^abe«fpro.inca^ta-
fopcimaqis vocatim 0,0. Eccajdus Lcicbncrus,;Pidec illa excreta: Suf^atiu: pr*-
tcyp prpbp(bm hteri,apidkatBedicara6hta,. lenit dolores ealde,lcd illis rcerudefcejatifaus,
lendem illa Tabe.confpmptanifipitur^ : , i V. , , / . *
^ “dawaris re&o.ncmmul!us venfeabborr€nt,ine£unnt infcaionefflj
pet^.pretiuip.pjagnum :,Tandem ego cadaver aperio . primo ftitira Ideo yideo ospubis
i**3cprptcnfpm & craffumjfubftaniia tophacea guafi iac5uftatum.-Vefeam,iovenio fphaeete
ebtrepj:am,n)grain,conftxiiaam^^admpdumduram,qus,ap.cata,rritacta£e?alceratj,4B9n-
tinebat calculum ovi gallinacei magnitudine, rotundum, album & ccSinatum.Extra vefierni
in urethra alium tango digitis calculum,qniiexemtus qvo columbino erat paulo major, csctera
priori fimilisiReliaa vcfica, me conferebam ad uterum, pujus ligamennnp latum dexttilate-
ris cratru^umi adeoque . uterus inclinabat valde, fitii vefe-tfanlverlb':lh inteftinis et ventri-
> nec ollum incantationis vcltighi9a.:,<^a:liJaj8ja eft . an hare^iM
fiierit incantata an calculus ab-incahtatiqne poffit eye V.Reup uc^ h^ uteti fubg^ijto
§. 1. /. Gutt,elm cum multis annis caculo laborans mifcram vitam traxiffet tande^ mor¬
tuus eft : Chirurgo corpus incidente . in vefica inventus cR lapis ponderans |iij, Sij^. qui
<MuFamortis'fuii:Eratfubrotundus,ovus‘fnagaitudine excedens: vehea qUoque repe, na fcit
oiecrata ex coiijfione lapidis tanta: molis: Renes qupqufealcerati Sc quali ulcerati Ipe^ban-
tUr,potiilimam vero liniftbr. ■
■■ '§. j. .In Gangrarnam mala tradata inflammatio quandoque convertitur , vidimulque fic
affe&am vefiqaM nigram penitus intrihfccus',', Nafi pjfcis inftar, m mortuo CauorucoTuifTei'
MAU truSktA inflAmmatu^ ioheqatm clpvefi- conrinuz, impuritas vafotuiB , vcl aliquanim patrium'
cae inSauimatio pb fubftsiriam ejus feli jamjSs- illuviem-exputganrium per urina vias , 'ut in pleuriti-
(^nfam;: ipfeidumtamenfleti folct licei.exahguis&r de, empyemate, lienis obUtmaione, mefertterij iD&tr.:
fpsrmatka fit, quia fanguinem, aditu nutricionem pet &a &p. rhe denique ipfius panis affedus peculiatesad
arterias tecip.it, qui S nimia copia influat, & exceasaCa .,inftamma5ic)<iemineainducendam,atCakulns,dplpn.
cxcidat. inflihimatio acddcte pptcft ficutin aliis cot- vche.mcns . quacunque caula eicitatHs v.exulceratipi'
pPris patribus' membraneis , ut pleura , meningibus urinaardot vel fuppteffip,& fimilia. .Sigriafuritdqlot
giCrCaufe ^ptoducentes. ex parte Natucalium.funf in- pubis rcgioUcm occupans & pcrinaam.in qUibffipat-
fenptas .congenita, fnbftanria laxitas, fetvoti&.ealfdic dbus etiam Calor, Scintirdum rubor apparet 'rAidot
tasnariva huinofes,cQp.ipfe ttahcnsistas juvenilis fer- urime perpetuus eft , fed illU etiam lupprimitat,ad-
vridaiEx patte non naluialium, faduat Vdnus immo- ftiiotovefica dudiu i tumore partis : RcduijidnKfti-
dica , .& qua fmguinem illuc dlicijjnt , quaque ple- num vicinia lege condolet , unde ardens tenefmus:
thotam &cacocK5rmiam bilioiam gignunt i yixenim alvus aiiquandaadftri^itui , compteflbivefleain-
pituita & jnelancKolia dcnfitarcui pattis fubife pot flammati inteftirio : Allident febris, vigilia, delirium,
lBat:B.es-pratctn'atutalcs funtiaiis-autvulneta vefica firisdcalia, ' - .
regioni inftiai i compteifio nimia aut contufio, febres
§. 4 Generofus Vir, ex familia F tancifci 8d Hcnrici Franciz Regum, cum i8. annis Vene¬
reo profluvio laboraffct,increfccnteindics malo,atqucunalymptomatumfa:vitia,U?cul!ani
ex mcdicaaientorum pratferiptorum ufu frudum confequerelur , ad fontein proficifcitur,
liaud procul a,J;.e6diOj qui creditur effe que plimus. lib.31.cap.11. ia Tungris effe fcribit- Hoc
ubi aliquot dies ufus elTet, dolores valdcremifli funt, ita ut fuavius illis quam alibi mukis an¬
nis vixerit- .-Tontis fiquidem hqjus ea^propria ac fingularls eft facultas , ut vefiez renum que
dolores fqpiaras leniat 'j. morbos; tamen harum partium rato perfanei Ventticulim
debilemidemroboiat : ciborum languentem appetentiam excitat, hydropicis, prarfertini
leucophlcgmaticis , fiibindefanitatcmTCVocac; Poflemus nonnullos referregtaviffin* i®'
BUjfl ab yefez doisribosOTifere afflidos , qui interea dum hunc biberent a doloribus liben
yiiS^int , uon tamen idcirco fanitatireftiruti : Prztefmifla .fiqaidem hujuspotione eti^
acqrbiasquandqque doloribus pejus.habuetunt, Vclntj huic genetolb xoutigirVirOjquiin-
tKfea dum aquam fontis biberet melius habere videbatur , Sed illinc reverfus. moX omnino
pejusjubi ingravefeentibus omnibuVdolotibus, vitam cum inotte commutavit.
Diffeda ac aperto hujus corpore , repertus eft Ren uterque major quam
naturaro- , -darus , concreti ac indurati puris colorem ac' fimilitudineni referens-
Ureterz 'atabz iotctiusnilceratz , vefica plane frigida nea extendi nec contrahi po¬
tuit: hujus una membrana ab altera divuHa , eopiofo intermedio' pure : In exteriore tu-
barcula quzdam Uvida apparebant , interior multis foraminibus portula. Vtdcnian ehjero-
H
De Hypogaftni dolore.
^nc colHgit HtertA^de Addalis Spa»- Mcdids qitsftos , aqaaram Epotem
danis cap. 9. meram in lis tfle neccllariam » 8c qma 50. vei 40: dic non pcrronaarur:.AS^*E vero ali-
qood fepc mnlris ducic j toro ibi anno vivcndnm iis quos , qoi totos tres qoatuotyc annos affidui in Spa
qoi i diatarms& pertinacibus malis Hberari capiunt: ' > ®- ' ’ -
Plqtimosaafu
;ntii redite , immeiico de peifanate
§.5, Dom. CDjhtus Slotanus llladr.Dacis Juliaccafium Sic. Medicus Chirurgus, niibi retu¬
lit fc Colonia: virum quendam Nobilem curandum habuifle,in quo omnia Calculi ligna ad¬
fuerunt , nili quod cum catheiere iwmijfo nihil calculoli deprehendi potuit : Cum tamen tan¬
dem pbiilTet, fcltthum , live tumorem durum in vefica inventum faifle, qui adeo creverat ut
totam velicam impleret, vixque fpatium quod urina, ubi in vcficam influit, permeare poflet,
fe\iqai&t. F/ihritfui Hildaam de lilhatomU lelica.
CMhetcre insmiffo [ Nam ante omnia an calculus circa veficac , eadem fete fymptomara- ac fi calculos
adfit explorandam , neque temerarij & audaces aliquis adfuilTee , excitarunt ; Ijuod aurem ejufmodi
“ a Empirici imitandi , qui levi aliqua calculi rumores incifione titta mottis periculum non polline
einduSi, illico & dtra ulteriorem inqaifi- eximi, inde manifellura fir, quodilii, ut ipfcevideI^-
■ ''.adeofirmitetac tenaciter veiica: & ipGurcol-
i fuerint, ac fi unum cum vcfica corpus confti-
_ _ _ ^ i. Exploratio igitur cum inftrumento fafta, ad
dilTefliione cadaverum obfetvavi, quod dutitumores indagandum & difeernendum calciilun: ' ’ '
ac fcirthi i qui zgio adhuc ,vivo exiftenre , perranum tumoribus in vefica natis , omnium op
tam duii , ac fi calculi fuiflent, palpari potuerunt, in- fima ell: Idem ihidem eaf,B,
Venti fuerunt : Imo, quod magis ell, tumores ifti duri
cultrum adhibent: Externis igitur lignis, ficuti tci vidi, adeo firm
im explorationi digito in anum immiflb , fimplici- io ad
& per fc fidendam non cft ; aliquando r"'~ •"
rx/T-Un.ra.lsvernmnbfervavi. ouod durii
VII.
^jfegajlrii dolor k cdculis Utentibus in veficst ftnubus ^ cuniculis A. 4. A calculo Uvi-muco obduOo,
catheteris attaclum eludente. %. 3. Calculus vefica magnus nullis Jignis fe prodens,^.6.'/.
.1. l.DeV
J go, habuit in vcfica fiia 39. calculos, figura ac magnitudine ut dil^arcs inter le,fic for¬
ma , glabritte ac Izvitate adeo invicem fimiles , & tam prope convenientes eum lapide be-
zoattico,quem fert India Orientalis,ut facile vel oeulentlffimo impofutlTcnc aromatario:La-
titabat autem unufquifque involutus proprio receptaculo , & quidem tam te3:c,ut circa ini¬
tium crediderit Chirurgus nihil Calculorum illic detineri : Gujufmodt cavernofis cuniculis
jeltentur Brovardus Si Raphael Thorius , inhzfilTe utique innumeros calculos in rugofa l^aaci
Caufabonive&cii-.ki non in facculo illi lubtus adherente, quem afferunt uno orefuiffe fine cal¬
culo, licet fecus videatur indicare loh. Riolanus. Nicolaus T ulpius ehferv.lib:i.cap\.
NO» iB faceuto ] Joh. Rielanus Anttop.lib.i. cap. titant.qui immiflb cathetere detegi ac deprehendi non
iS. eit Hominis velicam intus faecum live fo. polfunt : Hic fdecus feite fiiit receptaculum calculi in
habete , extra capacitatem inferne, ptotubetau- eo cui vefica in fcroium procubuerat , yide §. -
in qua fsepe grandiores lapides nidulantur &la- eaptl6.
Ehirurgis eonfueta ut plurimum effc folct:Verum expeSationi non femper eam refpondece
anno 1669. in Mercatore quodam noftrate obfervavi , quem alero inibi bofpitsm talem ex
lignis debite invicem collatis indubie judicavi : Pro eonfirmanda mea opinione curaveram
ut lithotomus, in arte lua apprime verfatus, catheterem virga: canali immitteret, ut explora¬
ret rei certitudinem, id quod ftaum quidem , aft omnem licet induftriam Si laborem adhi¬
beret , calculum tamen obfervare aut deprehendere nullum poterat:hinc immunem,«ffe
a:grum ab ifto tortore contra Me pronuntiare non eft veritus.
Verum zgroto Apoplexia poftea fublpto , coneelTaque ab uxore in rei veritatem pet le-
aionem inquirendi poteftatc,caleulus tmygda!um,oireo fuo tegumento adhuc vclbtum,for-
ma Stmagnitudine &tis exaftd referens , una cum aliis duobus pifum majus moie zquanti-
Bus , a przfato iichotomo fodionem adminiftrante edufhis , vera me dixiffe abunde docuit:
Caufa ob quam deprehendi ab exploratoris manu is haud poterat , in ejus ex una parte pla¬
nitiem ( altera gibbofa exiftente ) & lzvitatem,muco obdudam , mihi conjicienda videba¬
tur , ob catheter calculum mox tranfiens, ncc in cum impellens artificis manum & mentem
fecile fcfellit:£* benevolae^ amica communicatione Excedent. ^ Clarif. D.D. Luca Schreichii , it-
moris,PhyfciAuguf[ani.
§. 3. Quidam Lithotomus iaditabat fi calculus in vefica vefideret , Si vel pili magnitu¬
dinem vix excederet , fc cathetere iramiffo ipfum deprchenlurum , Sed ille feipfum Sc
duos alios Medicos fefellit , Gum enim quidam juvenis Patritius chronico dolore veficz
, infelUtus le illi explorandum commiliffcc , negavit calculi prxfcntiam : Exin ' conlilio
Medicorum , qui ilii a veritatis orbita multum defledenci fidem aocomodantes , tati dp-
BenetiAnatom. Tom.II. Dd d a lorem
^$2 Anatom. PraQ. Lib. IU. Sed, XXiU,
lorcm illum a ftigida vefiez dyfcrafia Sc materia phlegmatica concitari , in thermas Fetmas
fuit ablegatus, fed Ipe inani.
Etenim ^gor ille , poft aliquot dierum moram convullionibus Epilepticis eft correptus &
a morte arreptus : Eo defunSo & cadavere referato , in vefica grandior calculus oblont^
§ij. fuit repertus. Thtaerm.
§•4. Vir Nobilis Dom.ioA. lacobm Favre, Senator Genevenfis,in pueritia Galculi vefici
exprefla habuit figna : Ea de canfa eonlilium Excellent. & Experientiffimi Domini de
Mnjtrne expetitur , qui multa prarfidia prarfctipfit, quorum ope moleftia: omnes deficrunt,-
adeo ut eorum efficacfe adicripra fit morbi liberatio : Tandem Viri Nobiliff. circa annunj
aetatis 55. hydrope peftoris aliifque affeftibus , diutarnoque languore extindi , cadaver cum
cultro anatomico exponeretur, Vefica quoque urinaria explorata fuit , in cujus finu,ad latera
efiFormato,calculas infignis dcprehenfus,qu£m impune per plutes annos geftavit.
taaflbefdr, &ideo pondus non fentir
dniB excruciare patientem-.Quod obfervatum h mc eft nuntiarem , dno mole ovi gallinacei me judicio fel.
in quodam noftro Nobili , qui ne vel leviffima qui- fum non firiffe prodiderunt. Btn. Sttvaucm ani. i.
dem piius vcficre moleftia affeiftus ,. ex equi citatiori
cuifu fanguinem cum lotio erepit effimdere ,.ac frea
§. 6. Recordor me Camillum fratrem 111. GardinaUs Paleottifepeconfuevifleonuti fere
‘calculi figno carere ; Cum tamen is alia agritudine przventus tandem cbneidetit , lapidem
diu geftafle compertum fuerit. Hier.Mercurida epifi.iidZecchium in hajus cenfuli.iS.
§.7. Si lapis eft major quam per pudendi viam valeat. penetrare: , accidentia feqauntot
aut lapidis figuram , aut magnitudinem , Nam pondus leviffima fiepe accidentia tulit; inqui-
bufdam enim eft rotundus 6c levis,qui natat in urina, do quo miram hiftotiaoi habet cMern
Tfibun.Mcdici p.la?. Illuft. ait P. de Caftro Hifpalenfis per annos 50. integra valetudine vL
xit,poftea feliciter obiit prz caloris vivifici inopiarHic neque de urina: fuppreffione,necdo.
lore unquam queri auditus eft : Poft obicum in vefica: alveo tres funt inventi lapides , alter
ovicolumbx fimilis,minor alcer,tcrtius pinea: frudum magaitudiaezquabatrfed itaiquifquc
levis,totalupcrficie sequalis , M licet vefica: parietibus allideret , dolorem non inferret. Hinc
confiat levs; lapides & a:quales,citra dyfuriam,citra dolorem poffe ia vefica delitcfaere.
Calculos in vefica citra arenarum micium contineri mvpx comprobatur. '
§.i. T T multiplici expcricatiaconfirmatusaffirmarc audeo,eosqui atenas excernere
_LjL confuevecunt, antequam coirent in calculum , mox eo correptoS , vix aut parum
arenarum egerere , quod & Aviceana adftruic : Notavit idem Mercurialk eomm.in ufh- Sape
ufu venit ut ibi lapis efi in vefica , arenn qua antea eficiebantur,non amplius compar eant, ficHiett iis
ipfi lapidi adharefeentibus efi conglutinatis : Nam quotquot fere in renibus defeeadunt in vea-
‘cam,calcu!o ibidem jam formato, utejufdcm fubftantiac, undique fe appliquant,urina paula-
tim ex attritu vefica: ientorem quendam fibi acquirente , quo arena: retinentur &: calcuip
affigunturrionumeris id demonftrare poffim calculis fedioac ablatis, quibus arena: vcl undi¬
que concrevere, vel cerris locis, ut fblent Iquammula: ia ollrcis 5£niufculis,accumtil8t?em‘-
ncrent,atquc eo tempore quo coaiuiffent,& audi fuiffenr, nihil unquain arenarum cum 'tn-
na prodiiffe obletvaveram: Quate miratus nuper fui,cujn ego judicafiem ex dolorc,ftraD^-
ria & urinis mucofis calculum in vefica hzrore, & quidem magnum, celebris nominis Me
cata colara diligenter urina, cum nihil arenofi fe offerrer, caufam retulifla in failbs
acrimonia fira orificium vefica: vellicantes , fed hailucinatumfuiffe dn-Uu poftea in diue^
poft obitura vefica comprobavir.
CAlcali qijiaiprimu-n extnfti cxtccmim aerem dam adhucinvcScacoariqeatut, nioilioret^r, la-
exdpirmt , datitiem qaandam acquirunt i ac primis cxcetoafilperficic , quate facile iliis anh^^
§. z. Non fcquitur, non fandit fabulofa, igicur non laborat ex caleuIo,nam quibufdara 1
li ica tenaciter infixi fiint renibus , ut nunquam fdhulnfaprojelleat : Aperui ante annos ciri
• iz. vireinem , filiam NobilifT. Ntrretii , cui innatus erat maximus calculus, trium circii
putris quzdam pituita
itium in hujus Spicii, de
Glutinofum aliquid ad Calculi gener atienem requiri ojienditur phanomenol
Hippocrates ad Calculi generationem , przter copiam terreftrls materiz & falis Ibluti , a
plurimis affignatam, glutinofum quippiam-,in Theophorbi puero ab ipfo obfervatum>
defidetat Epid. 5. Galenus aliquid e craffioribus fuccisjcnis cavo tenacius impafbum , Epid. 6.
comtn.l.t\t.6.Rodericus Gaftrenfis ex mucilaginem tarraream, vifeidum quidem illud
& glutinofum arenularum vinculum /quod in calculofis & ipfe tu mecum aiiifque fzpe vidf-
fti.-Vcfica: vocas alimentum, at ifti materialem calculi caufamtUbi enim per fc in aere expofi-
tum una noa:e,& quandoque citius,inarenofam,friabilcm, imo lapideam materiam concr et
cete obfctvatum eft,8£ cgq experimentum feci,& novi Foeminam Nobiliffimam Calculoftm
as folebatiealque per ie in fcatula refervatas in calculos abire iponte, edocuit & often-
IHarveius ad l.Beverevicium inhujus Spicilegio de calculo pjn.i^}. '
jrenofas urinas Calculi in veficq fignum prolium non ejfe cemprolat oihatomU
. ’ lithiaji laborantium.
Iratus nuper fiii , cum ego indicaffem ex dolore, fttapguria & urinis mucofis calculum
inveficabzrcre , Siquidem magnum, celebris nominis Medicum , colata diligenter
cum nihil arenofi fe pffetrec , caulam retulifle in falfos humores , acrimonia lua orifi-
efiez vellicantes , fcd hallucinatum fiiiffc poftea in dlfleda noft obitum vefica
ma fuperficie.quate facile iliis adhzccnt ai c.BS,ac,pror mentum putulentum eft,3ut natium tnucoti petfimile:
inde non excernuntutiVidinon femel , ciim calculi, Haftenus FeniUta , qui nuilum de arctus veibum
.^atfm a feSiioue.mibiadllaBci adhuc calentes datcB- f^it, .
' tur, multum atenatum digitis adhaeliire, quanvispue* , ..
Observatio X. ' '
-HyfogiPri delsr ivuriis tfflciibm farliumimi vemririaduBusy A fdeco vefic£ urintru tdnttp.l.
Aededotn veftci felks,6‘fludmisfuhmemhramrecorisceerciiis. i:. 'Ah ii>teflim Cdi ulcere
■ vermibus isclufis. Ah Ixtejlims cnfisjiercore dHrsrefertis./i:6.0h culen iif eu regume ptirefau
. Bum. y.'A ferte [nteftmiciecofro^inquacesfrucia^j. Ah Sfifleiyudvijicum devitrithufuPemuft-
i %. Azieae iihic devolulol$. lo. ' i ; -
§. 1. T Liuft. Cafaubonus de peSinis dolore conqueftus,in quo taadem Tomot .apparere
X coepieVefiez corpus ad finiftrutn latus perforatum erat, hians in faecum five
veficar,vcl adfeititiam veficamjUrurarefKrtoni.flidl! rfr.s/c«i25M»e diffeili.
§. 2. Deceflk his diebusmulier NpbiI.flittz»«/t/«,nomiae, dolore proftrata Calculi. Sed
cum nullum antea ex 'eo percepiffet nocumentum, vifutn' eft Medicis cadaver incidere, & re¬
perti funt Ijpides q.uamplnrimi,Npn quidem ullus in vefica ut putabatur , fed ptRtcp miuiB
qui ih timicafellis cC)ipEis‘^t;'i& magnitudine caftanese arida: continebatur, caiteri ompes^
pannicuio,qao con tegitur Heparlunde etiaiB veluti in folliculo dependuli , ftecnlum efie^
ranr. Hanc autem n6smortiscaufim rati,fapientis viriconfilium efleduximus,nihilomoin<)
de Incef iris & occultis 'morbis ftafuefe. '
§. 4. Puella (de quu titJe affecLhyJlericis ) iminanes in by pogaftrio dolores patiebatur,enlh
tumoribus duris,nuces rcfctcntibas. inteffina craffilivida & gangrznofa apparuerunt, ipdp-
tato ifercoieplena_.
Hypgmrii doUr ah ulcere cancrofo celU matric^ i. A cdleSiMe materia humera,
membra»as Vteri. i. a conr^licatione Vtcri. }. Ah V teri gaitgrana 4- Ah Vtcr
ga>!gra«o. 'j. Ah ojfe isV tcci tumore.S.AlmtU^as Ytcio ii>ciufis-.y.i.$.lo.n.l:
- mero corrugium. z^.Ob-\texvmulceratumifctrr-hojiim,MjusvagtBama mutanio ptore muliebri
erojam. ^}.
§.i. A Nnb it86.cumNobii.quasfiBiMatronaLaBfinii2fuppreffione menfium bime-^
ftrirpatiojabora&t, tandem exqrtiiscftd61or8iinflammatiopartiunigenitalium:
i^pibo prpptei verecijodiain neglei9:o,abi(:effus & ulcus in collo matricis iequututn eft , cui
inulta abfqueftuftu a variis adhibita fuere: Biennio poftMmD.D.J. Auberto Findone ,Mt
curatione inftituenda confultaremus vacatus fui. Adhibito matricis fpeculo, ulcus callofum,
fcet!dum',iBa;quale lividiiraque , & ut vMbb dicam,caBCrQfum , Invenimus , quod mujime
Bt^is tangendum judicarimus/Vocatuspoftea Empiricus mira pollicitus eft , Sed adhibitis
medicamentis acribusauftus eft dolor, au^i & fcbrisvinfiammatio , vigilia:,cibi faftidium SC
^BCOpCjUf dieind,epaucos;poibdiesbv3m'dilcederet.\Li r.'::
' AecerStusdenuo cum dido Medico, ntdifeearerous . cadaver , tetiim collum matricis
pl^ cancrOfum & exulceratum oftendimus. tahrhiui Bildanus ceBt.z.obfervat.6i.
Aaatom. Lib^IlSeQ. XXIII.
Exortus cfidulcr& ixjUmmaia^Si timot dan» «"«omqnziBpaitemdccarrdnt-t-
§,i. Mulierem & vidi &a:grotanitraaavi, qua: poft mortem aperta fiiit, in cujus nteti
carnofafubftantia(noiiin cavitate , neque fuperfide gibboiitateve externa j coUeaionem
adeo admirabilem, tam humorum qiiam cataofatum exerefeentiaram, membranarum , tea-
donum,o(ficulorum item inftar gummatum, lupias aliaque corpora diverfz fubftantiz , colo¬
ris, odoris aliarumque qualitatum habebat, ut pondus omnium effet libramm mercatoriarum
40; Ertamen ab annis tribus , & longiore etiam tempore , quo temporis fpatio materia eo
loci erat contenta,nulIum dolotem.qui alicujus effet momentijpcrfenferat,licct tante fordes
tantaque moles in utero continerentur-.tamen toto illo tempore , tam naturales & vitales,
quam animales fundiones perfeaas& integras hdbulVFr.iltijfem iiEparta Cxfareit feH.^x-i.
M Enthauarum, ojjiciilorum &e.'iE]a{moii tu- dum aliis quam exiuccohafcc partes illic in cute ispl
motum originem i fucco aafliote, quam dece- parte vicina nutriente, huc cum proprio carnis nutri-
' bat,patti oblatodeducit PUtausfiai fi nutrimenti al- mento delato, nafei potuiflent.-Uti &fi febum rcfeiat.
3. Dufii Lotharingiz mortuz poft dolores acerbiflimos ad imum ventrcm,repertuse(t
mino revolutus & complicatus Uterus. Bdloriius Efid.Ub.s..f. iji.
r Uhc,mDtbum fic ' defetibit Hippoeruia lib. de ulicum ■uhoctxgrediturMn, doteri
§. 4. Illuft. Matrona Moravica,per longos & ctudcKaimos uten dolores, nulla arte
lcs,exhaufta,& amorho.vicla anno ld55.obiit.
Huie poft mortem Uteri particula: putrida:, & ip.onte exciderunt , & pet mulieris
erunt cxemptztEt fic primum morbus innomit,qui fo.rce manu chirurgica mature .1
iffettCum muEeres quafdam exempto utero fupervixiffe hiftptiasteftentur.iftgSr»;
^ §;5: Fccmina Veneta ann.40. anno i545- ex cafu.quodam dolores Utqti acerbifiimos pafe
eft,a'deoque giravesiut ipfam fe tuBdetct.rnillcque modis affligerexfruftta omnibus adhibittS
luxiliisjoauia latcnte,fcptimo die dolores cum vita ceffaiunr. ' .V 'm-
Cadaver apertum ftatim dolorum caufas prodiditditerus quippe capitis pnetilis ma^^
dine in tumorem carti6fom:dege-fleraverat,&gangrznofiimfine.sxulceratione ,
pilam a:mularetur carnofam.eavitasangufta vixLaureum nummum cepiffet.pJenAConc^^,
fan<ruine:Przterea Omentum ligamenti vicem Ciftinens firmiflime externo uteriiunao ^
rnrfnnS frafto dblotfes forfan ohozt\-nrh.Surthelimsdfnl.o.Merv.i?i-- - . >
irtraEtus faL\\.-MmeUus DoKitus^tjtorMre».tm.‘x-c‘‘t-^'^-
De Hypogaflrii dolore. ^
§. 8. Habemas domi lapides cxcilbs/ollicolo fellis , ftomacho &c. Utero &c. Gemma Cj-
§.5. Andreas Lacuna eum aliis noftratibus Anatomicis, intra calvariam, & melentcriam
gruterum con^exerunr.TAi
§. IO. Obfervavimus concretosin capirc,in utero muiicris,cni diflecanda: in Scholis Medi¬
corum publice pra:fuimus.So&«/«j>'.*://.4-8.Htf//fr.
§. II. Aperta mulier a nobis in fcholis Medicorum Lutetia lapidem habens in utero 5 in
cranio aoteriore,8t qua: fine Liene inventa e&.HolUnusinterranmran.^^.
§. la. Rarum eft lapides gigni incolo,pulraonibus,*cy{tifcllis,tarius fortafle,^quod tamen
nos vidimus,in utero iaiei\ox&^Scholi6gr.aii lib.Gd.de Isc.t^.
LApiduai in Utero repertotum alii memmetant, monialcm diu uterinis ciuciat:mda'oribns, eandem
Mirftliits dt s.ii>fhia eoram.%i Avicemam, Atix. ejcc;tr!r fpente per podcndu.-n lap dem fcabrofum»
gaiedi8gslib,ii..Cip.^;.IV!eruedePcx(lig.Ub.j.ap. ir, agnitu iice & fotraa ovi anatini Curationem vide
a5.Eictetum mcmoiataif>p.5.Epidem.i famula apud -iftiaw Tctrabib..# .(erm.4.cap.98.
riti/iia LariJa.Saiius id ap.ii}, p!s.&.d/timar.aacuc ■ •
§. 15. Urgebatur Rbgcti CorbincUi filia in Ilibus dextris dolore fere perpetuo:Quafe mul-
tis<liverfoteinporevocatisMcdicis,cnmunulquilque pro .ingenio fiiof diverfi cniradivctfii
fentiebant J puellam curaffant , & pratfidia nihil omnino profeciffent ,e medio tandem inh¬
iata eft.
Qaareconfilium fuitinc!derccorpusmortu:e,\& inventum eft os fetnotis erofum maxi-
mamque olfis partem in pulverem redaftamtNec non & circa matricis os quaiuor quafi hi-
tca tubercula inftar pite,quorum tria aqua opplcbantur,quartum paululum prre carteris ele¬
vabatur, undiquedcntacum,8cfuperficicinzqualeatqucdurius,utpotc quod cx carne atta-
que bile genitum eflettNon igitur admodum rnirandum eft fi in ejufmodi morbis , quorutrt
caufarjncettx abditxquc funt,divcrfi Medici diverfa fentiant 5c loquantur. Bemvemus cap.y^.
de Abditis. . . ‘
§.i,4.Aug.ImperatrixuteriaffeaibusIaboravit , gravitate circa pubem &c. Uterus erat
valde magnus, plenus humore craffiffimo.-lateribus adhxrebant corpora quinque ifatis magna
tCC.Videtit.de ventris tumore.
§. i5.Nob.’muIicr poftpucrperiummcnfibuscaruittUtctusdurus Sctumens contaftu ap-
parcbattCervix uteri erat fpilfiffima,quxttansverfi digiti craffitie coaluerat : Uterus maxi¬
mus, totufque fanguine putrido refertus. Videtit.de ventris dolore.
§.i6. Domina N. cum f^e &c. maxime conquerebatur dc dolore ad hypogaftriumiV te-
ius erat corrup^s Si quafi gangrzna afFeSuSjplenus tabo & {a.a\e.Vsde tis.de Febribsis.
§. 17.' Anno in cadavere Dom. N. Venctx , quam cancer uteri exulceratus d medio
ffcftalit,reperi veficulam felleam calculo inftar cryftalli pellucido repletam Si diftentam , ut
nihil quicquambilis recipere apta fuerit. Scultetus Armament.chirurg.obf.r^. .
VEJiatlam fetleanr ] Natura bilem quotidie cemindaiijiucolumisgro tres annos abfque ulla mo2
gcnitatn,non ad corporis circumferentiam , fed leftiata quibas novus cancer fubotE.js in faucibus , ex
ao uterum peileote,HiBC.coliigcqaod ad obflta(9:um quo brevi fpatio temporis obiit.prarcr omocm meam
potum hilatiom & cyfticum non fempet fcqua- expeaationem, qui exiftimabatn ei state bumorem
}ot iaeritia>fcd bilis quandoque expcllatut vel ad in- melancholicum aduftum iterum fucctefcctc non pof-
uftina,vel utctum,vel aliam paitem nobilem. Idem. fc,novi canctiin alio loco caufam, prout fete fempee
CMcer exulceratus ] Lefiio quam habuit Excell, contingere folet,omniam Aurorum fententia , quod
Sfilelias fupet hzc , Si Veneta & Gallo eiortus fbif- feibio aliqna patte avulfusjin altera ptogreflu tempo-
iet Caficet ih mammis aut artubusVlIlcos pofl: radica- ris fuboriator : Fitmabacque meam opinionem quod
lemferrotefcdionero vix cicatrice potuiflet obdud: in praxi videtim mulierem yo.auDotum , cancro nifi
Vcl eo curato materia maligna invafilTct partes prin- exulcerato laboraniero.cai ptzfctipfi anga.ex cerufla
.cipts.SEgrifqaepo!l tres vcl quatoor annos raottem camphorato,doaam in plumbeo mottatio, potias ad
intuliffcttRatio eft in prompta, quia non potuit caufa dolorem fedandum quam curationis caufa,quz tamen
tolliiOna: fuit obftta(ftio vefies felles pertinax. Idem ptsrer fpem,menfis fpatio, nullo alio remedio adhibi-
Cancti c labio feliciter exfeQi & tenafeentis habet to.foitperfciaiilime fanata , vixitque multos annos
cicroplum Msrcheni in Syllogc obfetyar. 19. Senem, firma valecudine.quod cenfui conrigifle ratione sta-
. «■(, 8+. annorum , laborantem cancro exulcerato in tis-.lnfeneaotcmirienmopoftrepnllavic.quodfottc
labfo inferiori otis,magnitndiDe medii ovi gallinacei, non coniigiflet.fi quolibet fexto menfe remedia adh'-
cara«,praemiira totius purgatione novacula incidente bitafuiflint , humorem melancholicum fpcaantia,
radicitus lefccando: Spatio vero io. dierum cicatri- eundemque expurgantia.
§. 18. Memini difteautn a me mulieris cadaver,ex co mortuz qnod ipfi mola , ovo an-
ferino magnitudine aequalis , quam natura expellere variis conatibus tentaverat , fubftitifTct
compsitruiffct.atquc in puuedinis contagium totum uterum pertraxiflet. Fareus opersem
lib.z^.cep ;4-
§.i9.Figuram
5^3 Anatom. Prafl:. Lib.W. Sed. XXm
§. 19. Figuram Mola: eujufdam vobis ptx oculis ptopono,quain honeftiiCma quzdam Do.
niina,poftquam tribus annis eam geftaverat iu utero , enixa eft : in cujus appendice Lao'
defculptus a me, reperitur,albus,durus, ponderans a:qua lance uncias tres , unamque drach’
mamrCum enim mola ex craffo fanguinelimoio &fa:culentofcaturiat, fi exurens in utero
adfit calor, cur hic vifeofus humor, aut portio ejus in lapidem non vertetur? Nicu/. Foatmms
^mleciorumcaf.^. -
§.20. Foemina ex aflidua gonorrhasa , circa Vteri regionem Mroctffimos cruciatus patie¬
batur, mortui fe£ta, vomica in uno Teftc inventa Mt.DommSaaarolus temec.i.obferv.i^.
§. 21. Vafa fpermatica iii fosminis gravicer aliquando obftruuntur,ut una eum teftibiis ad
pugni magnitudinem ih hypogaftrU latete intumefcanr. P. Sarbette Anmm.Vrtcl.lib.^a,. cap r'
§. 21. D.Contia,Qua:fl:oris Regii uxor, annos 31. circitet nata, conjugem Lutetia, ubi 0«
multos menfes commoratus fuerat, redeuntem hilariter excipit: Ex mutuo complexu mi
vidi fit;Pct quatuormenfiumgsftationis tempus nihil pra:terfolitumgrave,nihilmolefl:um'
unde conqueri pofletjfenfit: Vnum hoc adfuit , quod paulo fupra regionem inguinis dextri
tumor quidam cum duritie, ovi vel pugni contrafU magnitudine taftu perceptibUis , cum
aliquantulo do!ore,quem & conjugis manibus fa:pe contreftandum exhibebat , apparuit-
Rars aderant cardialgiar , nulla przter confuetudinem corporis & membrorum , qua folent
conqueri gravidz,laffitudo:neque hzc imprqgnatio.quz oftava fuit, tot enim fcetm geftavit
ullo ab aliis diflirailis modo videbatur: Diea. Januar.i6!4.menfe quarto a conceptu, circa
vefperam , dolore ad pubem graviifimo torqueri coepit, frequentes adfiint cardialgi® , inter¬
dum etiam leipothymizjde imi ventris & cordis, adjugulumufque percingente dolore, con¬
queritur : Vacatus Medicus hyfterica fymptomaca fufpicatur ( quid enim a!iud,cum nihil de
tumotecirca dextrum inguen comparereaadiiffet) conjedari licuiflct? Vacuata alvo , quz
ad hyftcticos affeftus conducere videbantur pra:fcripfit , ex quorum ufu paulo melius habe¬
re vifaefl:Hisadmediam'ufquenoaemperaais,obftetriGi , quarfiforte periculum abortus
accideret, vocata fuerat, tota res commendata cfl:. quod reliquum fuit noftis , etfi cum pubis
dolore & catdialgia, placidius tamen traniafium eft,ufque in horam quintam matutinam fe-
quentis diei, qua inftante, exacerbatis doloribus & fraSis viribus fatis conceffit:
Accerfitur illico Chirurgus, qui difle&o utero exitum fetui , facri baptifmatis fonte ab¬
luendo , przberet , Quod juflum eft exequitur,Diflea:a ventris infimi regione, in ipfius cavi¬
tate libras non minus quam fex concreti fanguinis.cui inteftina innatabant, competit : unde
profluxerit miratur : in dextro latere fetum c latebris quibus inerat difruptis egreflum ute¬
rum eas efle reputans , videt,& eam caufam effofi fanguinis , ut crat,fufpicatur. Foetus , five is
vitalis, five vita orbatus,namqueid incertum eft,quinque pollices & uncias magnus, feminei
fexus , partibus omnibus bene & diftinde eftbrmatus3&: probe enutritus , uracho ad umbili¬
cum & fecundinas,quz nullz citra amnion tunicam confpicuz apparebant, fulpenfb reper¬
tus eft : Interea rutius vocatur Medicus ,& quz Chirurgus notaverat , & qux multi prz-
fentes infpexerant audit : Placet res omnes propius ferutari , & Renes, de quibus mater alias
conquefta fuerat, intucri:hos ambos mole ampla & longitudine przter folitum unmenfa,
fanos tamen,quibus nec vitii nec morbi nihil ineflet , cOnfiderat.-Vretetes fcrutatnr, finifttum
teftemmole,ut folet,exigua,con(picit:dextrum dum perquirit, in quo & vafis ejaculantibus,
& dextro uteri cornu antea ferus conclufus tenebarur , omnia lacera animadvertit : ipfius
teftis glandulofam fubftantiam divulfam & fparfam videt : Vaforum fpcrraaticorum mem¬
branas laceras ad cornu utatiufijue dextrum intaetur.-Vterum invcftigat,quem fanum, inte¬
grum, rugofum & vsicHum,qualis in non ptzgnantibus efle folet,pugni contrafti magnitudi¬
ne , in quo difleSo leve quoddam molz rudimentum efle contemplatur An via quzdam ab
utero in cornu dextrum &vafafpcrmatica,quafcetus velfemen eo ferri poflet , confpicua eC-
fet, perquirit : nullam aliam przter vaforuni e!>fracl<ii>fis,utfoltnt effe^duclus conipicit.Fmtuin
tam arftis receptaculis , quibus non amplius contineri potcrat,conc]ufum,vel mole corporis,
vel motu lacerationis ejufmqdi partium, & fanguinis perimi ventris cffluxus,caufam conjicit,
RioUnus Anthre^ogrJib.-h.cif-ji-Ex Meruri,Medki Bituricenjis^commumciitiotie,
SIcotnaum uteri ufiim cx Galm repetamus, in telligetepnto Marquattum , duminfaa PtafticaEm;
quibus femen contentum in uteiuai expejiitur, pir.nartar fevidifle molam genitam extra uterum, juSj
ftulla pars pto cornu uteri accipi debet quam Uteri ta ipfius fundum, in vafis fpetmaticis./d/iB «fcVe».
’ Tubafqu* videtur cjufdem nktura & fubftantia: cum a»fr»au„fos d«£7«]Per quos femen virile
uterolquia catnofa eft, in qua.ijuod eft mirabile, fcc- tubam inirafle verifimileefttii^/ia lib.5.c:i5. tenuiat
tum humanum concipi fuit obibrvatum : Decem funt eft uteri tunica qua in cornua fua definit : Atque in
1 locum io cavitate abdominiifcttus eligant.
f- ij. -Mirabilem cafuni ad me mifit Vir Disrmjltdimts
^ amicoOallo accepit. MDlierMulfipontaoa annum xtacis 4e.pra;terveda, exili coi]
firexigaaadmodom ftarara,jaEiif*idem orbata conjuge ( ex quo alias non fcmel prolem
ccperat)fex-propelu&is coslibemtagcbat vitam:at6.ealend.Augufti Igj-j.nefcio quo abr
impetu , fefe c fupetiori cubiculi feneftra in-fnbje&am planitiem hora anre meridiem 1
egit pta:eipitem,cam vix ullum antea dediflet praivium aut phantafia: aut rationis aberrt
' iter faucia, duas circiter poft horas extinda eftifed
apud Medicos conquefia fuerat fe lapideam utere
fira umbilicum digitis pondus & permoleftum & gra-
terat , & duriffimo involucro obtexerat , quod bubuli ventriculi tunicas colore referret
SitletBajula: mulieris corpori quinque firmiffimis retinaculis cobxrebat,8e quatuor qui-
'incula ex totidem peritdnati lateribus orta, pendulam molem fuftinebant ; quintum
tandem tenuioribus inteftinis incumbentem, iifdem etiam tenacius anneaebat.Vbi pri¬
mum tegmen illud durmfeulumimmilTa removit novacula, ftabulans in taedio foetus facile
deprebenfus, decuffatis infbrmam erucis brachiis,& utraque tibisLcommunem aliis in utero
inente ; illa tamen eadem ■membra,nulUs diftinSa intervallis , ita cum reliquo cor-
Iuerant,ut mfpicicntium aciem oeulolqne propemodura fubterfugerent , quamvis
; nec alias hujiifcccorpufeuii partes ulla in re mancas aut mutilas ipfa formatrix vis
t:nam cerebri verain germanamque fubllantiam utraque tunica, & obdufta infuper
fflpago,eaque duriflima coerccbaficlaudebantur etiam fub cpigaftrio & hypogaftrio
ifeera ad vita: operationes ncceffaria,Gor Hempe,pulmo,jceur,ventriculus,lien,renes,
diaphragma,fellis folliculus,vcuca,inteltina : nec defuit etiam uterus luis quoque omnibus
numeris abfolutus,quoque uno judicio infantis fexus innotuit : Jam aliquatenus lapidefcere
coeperat vultu praifetfim ingypieam quandam duritiem abeunte, nec ultra eam magnitudi¬
nem excreverat, quam juxta confuetas natura: leges femeftris foetus affequituriCacterura ute¬
rus ipfc mulieris tam illajfus intaftufque eft repertus quam qui maxime, nullo prorfus ob-
dufta: cicatricis veftigi-o.
ttjhit, quod exempla .««lnjiMva ccl
pe meoibraoie Tubarum fortiores funtjvcl fi tenuio.
ccs,viperrampit cubas & io ebdomiais cavitatem am>
pliotemdevolviras^quodin hachiUoria eveniile fufpi-
petit degenecaciamaaiteltameit cr lichopadio Seno*
nenfi:p;ar<i yidcMtur i» Epljltla
veritatis tt hijleria. Fideatttr & Dtajitigii traSatus,
§.a4.In ^vidis&ems raortuns putrefeens retentus uterum inficit cotrumpitqae : Sienti
boc in duabus mulieribus fadamfpedavimus,faetum eum involuciis Si. uteto, vicinaque peti-
6 oo Anatom.Prad.Lil).lIl,Se3:.XXllI.
tonzocortuptispsmcus,fe<3:ioneifl abdomine fifta esetnptunifiiifl&,qubdih una ^iva d
huc,& diu pofteafuperftrtemanentcficrividimuSjEt ex alia mortua nos iplihoe modo e*'*'
'taicms.PUferoi
§. Z5. Sanguinem menftruum ex natura fua benignuni humorem efle ftamoi qui tamen ait
quando ita immutatur, ut propter pituitofi aut ferofi humoris copiam ipfi permixtam , album
aut fetofum me.nftruoruih profluvium inducat, quod periodicum quandoque fluendi ^dum
.retinct,nonnunquam^vcto continuum c.vadit,unde mqIicr:triftIs,onctofe-,pufillaninMs, *gnis,
imbecillis arque confumpta,n€cnon faipcfterilis redditur.-qqiali matefiapetuteri cavitatem
deducatutiillum tam debilem rcddet.ut femen coniiriere!nc'quc3t;vel ipfiiBr| femen cortnm-
|>ei,vel alia quadam ratione conceptui offieiet-Dico fa:pe^quja.fi p.n.jlaXus ille per vaginam
deturbetur,utetusipfe& excipe re & retinete femen .pjoterir,itaoE:conccptio nequaquam
Jmpediatuqaut foetus ab ejus fuppreffioneizdaiur s Cnips; rei exempla quandoque vidimus:
Sed Fluor ilfe.five per vaginam,five per uterum prodcanfiibinde tam aeris evadit:, ut Jcqa pei
quztranfit.mprdicando & exulcerando moitcmindiicat,i;Ejus rei fequens Exemplum jam
pridem nobis videre licuitiMatrona diu. uraiori Fluore dcteota,cum propter pudorem Jvfedi-
corum auxilia detrefiar et, Fluaris illius acrimonia ita adaufta.eft ; ut prae : nimio- dplaie ince¬
dere aut quiefeere non valeret .-hinc yehementiori /ebricoada candemnoftrum imploravit
nuxilium:Examinatis a:gr* fymptomatisjafFeaifque partibus periuftratis, , pudendi Ijtb» nur
jtum inmoflumtumefaaa 5iexulceratacomperimus,qu:r cum Chirurgi -egefent opera, ae-
cerficus fuit H Anncma:Mcdicamentis aurem tam internis quam externis, adhibitis , brevi
temporis fpatio Labiorum tumorem ac fordidiifima .e.Orum ulcera fupcravimusjj^irt.uihilo-
mious Sc dolore in hypogafttio maneiue,qaaprOpter vagiriscorificium convenientibus mftru-
mentis tantillum dilatare coadi, vidimus vaginz latera materia concreti albuminis inftar al¬
bicanti obfel!a,quam dum blandius auferremus fparula , hzG momenti temporis fpatio ,e.x
rubro nigricanticolote non alitet obduccbatur,ac fi per tempus aliquod in igne deteeta fuib
fet:tanta erat materiz illius acrimonia,ut nee injeaionibus,fomcntis aut aliis medicamentis
tcmpecari pofucritjfic ut tandem miferrime vitam finierit. , ,
- Aperto cadavcrc,przfentibus Expertiflimo Medico D.ti.d' Atjuet Si H. Atinemi Chirurgo,
uterum undique aut exulceratum aut fcirrhofum deprehendimus;Vagina vero virulentaiftius
humoris acrimonia & colluvie adeo putris evaferat , ut levi fpatulz attadu undique' pertun-
detetur.patenciquc aditu cum inteftino redo aliifque vicinis partibus confunderetur. Kegn.dt
Gr/uf, lih.de mulierum cirganucaf.^,. . ' -..■■■■■
APPENDIX. ^ .
- nypegijlrii delor Partum fequeusvirius agnefiit ciufiU.
♦-rjr Orum Dolorum caufefrequentiffima petenda ab iis quq partus tempore patientibus
Jti obvenire folcnt:Duo autem maxime notabilia patientibus accidant , fcetus exclufio
Si fcGundinatum tum feceflus tum exitus ex utero; In fcetus exclufione dolores excitari no¬
tura , fed qui poft pbttum minuuntur Bd paulatim mirefeunt : Dolores autem dodi alterius
plane funtnaturz, incipientes tantum poft, partum. Quoad fecundinatum fecelTum nova
nonnunquam mulieres urget moleftia,quoniam non raro fatis arde ac firmitcrfuntipfi utero
connexz , & ita connatz,ut vix ac ne vix quidam patiantur fe abfque fui, atque f quod gta-
yiflimum eft)ipfius etiam uteri laceratione fepararicAt notum quam acuti dolores fentiuntut
in partibus fexcotiatis Si laceris , fi ptifertim quoties liquor quivis, ac imprimis acer mot-
daxque ipfas contingit : Obfervandum autem Dolpres illos poft parcum affligere maximo
fceminascam delicatas & fenfus exquifiti,tum ardius connexas utero fecundinashioc&cum
vehementia dumtaxat feparabiles habcntes,obfervandum przterca fi negligatur horum do¬
lorum curatio eofdem nt plurimum reddi partibus fubfeqnentibuv fingulis graviores : Obler-
yandum denique non raro ad patiendum autfeftinare aut urgeri nimium gravidas , adeo ut
antequam ad extremitatem venerit fcEtus,patatufque fit fecundarum feeeffus ab utero feci-
lis,ptzcipitetur partus , unde difficilius tum excluditur foetus,tum fcccdunt exceduntque ab
utero fccundina: : His accedit in nonnullis regionibus quod multz mulieres gravida: indul-
geant nimium alimentis ctaffioris ac glutinofioris fubftantia* ob quam fimilis produdus fimi-
lis ardius fecundinas utero nedit , poftquam igitur fanguis plerorumqne glutinofior exiftiC,
non mirum fi ardius gravidis annedatur uterus fecundinis. Cauik ita prima Si
primaria Dolorum poft Parcum ei connexio ardior fecundinatum cum urero , hinc & ea-
rundem laceratio ab urero, uterique adeo cxcotiatio:Caufa fecundaria & priori fe adjungens,
finguiscftlochiorum per laceras excoriatafque uteri partes fluens , ipfafque mordicans SC
rodens : Quamvis' autem fanguis omnis quamdiu humedat excoriatas Si laceras uteri
partes
De Hypog^ftrii dolore.'
pMtesip&s dolore afficiat i a.ugetiir tamennon parum idem Dolor '^ando fiagufe idem
qaieanque decaula exiftitfolo acrior , . vel ob ferum acre admittam , vel ob langutuem
ipliim moram ubivis neftentem , ac proinde in uteri quoque vafis live cavernis finudfis.
HuiccauCe accedere poflunt plures Doloris caufealiar. Frigus partus tempore aut paulo
poft imprudenter in uterum admilTum , atque, loehia ex parte aut in totum fittens, unde
acrior faSus motaidem linguis dolorem exettat in utero magnum , five fuccedat inflamma¬
tio , live ferum effluat Iblam , & quidem paucum &acrej uteri partes internas vehemen»
ter mordens ac rodens; ( Inchoata iinperfedave inflammatio a Lochiorum fanguinc in ute¬
ro ha:rente , qu* nimirum ad ultimam llippnrationem non tendit , attamen paulo pott par^
tum orta , dolores patit in Aero vehementes.. '
Idem Loehiorumfanguisex parte licctin utero ha:rens, atque aerior ideo faittus, qua¬
tenus reliquo effluenti jungitur eundem facit acriorem, unde uteri partes tum excoriatas,
tum plus minufve inflammatas in tranlitu exituque fuo lacerat mordet roditque, atque du¬
plici nomine dolores pott partum parit, tum quatenus inflammatus , tum quatenus exco¬
riatas uteri partes male afficit;
Aceiduntetiam fubindcinntcri regione, ipfoqUe utero dolores atroces iFlatibus, tura
ipfum uterum tum inrettina crafla diftendentibus : Flatus in utero fatpius reperiri certuni
fit ex ipfotumexcretionenon infrequenti ex utero s Eofdem autem ibi hatrenfes ae con-
elufos p.n. in uteri orificiis & oftio ab externo frigore claulis dolores ibidem parere polTe
ratio fuadet , imo &expericntia , curatis illis doloribus per flatas difeutientia.
Quod fi fubinde humores acres .ubivis exiftentes, atque fanguinis malla: confufi una cum
ipfa tendant ad uterum , & una eum loehiis effluant , producent quoque dolores pott par¬
tum : Tales autem humores erunt qui febres quafvis continuas intermittentcfveptodu-
cerefolent, atque non tantum frigus &. calorem, fed Dolores quoque in capite, ventre
artubus, ipfoque adeo utero, tum ob partam, tumob fecundinarum feparationem malo
^habente parere : Qui dolores five fint continui , five per intervalla repetentes , omnino
mihi videntur habendi pro Doloribus pbtt partum: Et eerteficuta doloribus vehementi¬
bus in utero , ob patrum difficilem male habente , aut inflammatione ibidem orta , noh. raro
excitatur febris ,ita ob quamvis febrem , fed acriorem atque ardentem , aut algentem , do¬
lores ptoducfintur in utero, fed prius male attedo, ficut oblcrvamus idem aliis partibus eve¬
nire, fimiliter obipfarumlarfionem aliquam prarcedentem, five notam five ignotam &o.
SjlviusdeleBoiFrax.Lib.^.ciif.9i
iagmnum Tumor Doler , ah utero cum fietu eo devoluto.i. ei rUerato utere.t.'.
' A calcuLo in Eiuihus.^.^. Iu ureteribus.'^. dXcIliculis ibi recoaditis. 6.
^.i.TTRfulauxorManiniOpitz Vietoris, cum maritum in incurvanda pertiea, ex
V qua vinculum vafis parandam erat, incurvaret, forte ab eadem reciprocante ad
fiiiiftrum inguen perGuflaeft,Tuptumque , feu laxatum potius ( quantum quidem ego ex fc-
dione judicari potui) eft peritonaium ; Paulp pott enim ad finittrum inguen tumor obo¬
ritur, qui^evi tempore tantum incrementum fumpfit , ut nullo modo intra abdomen re¬
condi poifet : Etfi veto deqtero ptolapfo fufpicio incideret , tamen nec ipfa nec aliz foemi-
•nar id crediderunt, donec tandem res ipfa atque eventus omnem dubitationem fuftulita
.Namutenis conceptu gravidus ita in dies audofoetu dilatatus, fimulque eum eo cutis in¬
guinis fiaittri , qua uterus prolapfus erat , extenfa ett ; ut utero & cute conclufiisfztus inftar
laesi fere, aut cuourbitasoblqnga: majoris modo propenderet , motufque infantis tandem
& tadu & vifu perciperetur :',Qua: res cum ipfam , maritutn cognatofque perturbaret , Col¬
legium noftrum in confilium adhibuerunt ; Cum autem ob foetum jam maturum de utero
in abdomen reponendo . atque adeo partu naturali nullam fpem fiiperefle videremus , fi
naturzres relinqueretur-, & fastum & matrem de vita periclitaturos, nulla alia re quam
ledione auxilium expedari poffe ottendimus : Quod cum illi intelligerent , ut fcdio fieret
omnes petierunt : Cum igitur zi. Apr. i6io, partus tempus inftaret , dolorefque parturien¬
tem apprehenderent , borag, matutina fcdionem inftituit Chirurgus , tc i. feda ett cutis &
peritona:um,-hoe enim quantum ego quidem vifu dijudicare potui, cuci integrum adhua
fubetat, &infedione a cute manifefte diftingui poterat : Hinc Stipfe, qui jam extra cu¬
tem facile 'prorumpebat , uterus apettus_ barmorrhagia non adeo infigni, neque etiam
acerbo dolore, quod ipfa poftea faifa ett: Vtero fecundum longitudinem aperto , infans
&cile cam feeundina extrada ett , imo quafi fuopte motus cum via ^et , 'exitum
Botttti hnatomii Tom. II. Eec ’ quzfi.’
6 02 AnatorH,Pfa^.Lib4Ui.Se5;i.XXni,
qnrfvit , & quidem Dei beneficio , ialvus & incolumis ^ De utero vero intra abdoinen re¬
ponendo , cum ob ejus magoitudinem nulla fpes effet , cuds , fanguine conveniente deco-
fto prius, abfterfodpfi induaa & confuta eft,ipfe veto uterus non confatusiQui etfi aliqua in-
figni inflammatione non cortiperetiir, tamen quia extra abdomen propenderet , & ab am¬
bientis incutfiiin curatione vulneris defendi non poflet, membrana quafi purulenta circa la¬
bia vulneris obduda eft, qua: tamen,adhibitispoft idoneis medicamentig,fnblatteil,uterus-
que iterum puras evafit,& naturalem faciem ac habitum circa diem i4.oftcndit, atque in dies
magis in fe contraduSjad naturalem magnitudinem rediit;Verum poft dies aliquot labiavub
neris nigtefcere, cum tangerentur facile fanguinem fundere, atque adeo gangtatna fuboriri
coepit, ut ferro fine fenfu particula: de Ubiis vulneris demi poflent* fed cum idonea medica¬
menta adhiberentur,omnc illud malum eeflavit, & caro circaUbia vulneris ad priftinum co¬
lorem & flatum plane rediit,vulnufquo indies angiiflius evafit,adeo ut intra paucos dies coa¬
litum vulneris fperatemus, & vix ullum de recuperanda integra fanicace dubium fupereflet.-
Veram enim vero cum illa i6. Maji hora +.pomeridiana extraJedumaliquandiu confediflet
atque iterum in ledum fefe reciperet, lipothymia fuboriri coepit, & pratteromnemfpem in¬
tra dimidiam horam, proculdubioab ad(lantibus,cum eflet paupercula , non rede in leipo-
thymia ttadata , vitam eum morte commutavit.
Ipfa mortua,uc plane fpiremus an m utero omnia falva eflent , an vero aliqua latens pu-
tredo Icipothymia: & fubitanex huic mortui caufam przbuiflct , uterum aperuimus : veram
omnia falva in eo invenimus i Infans etiamnua vivit Ialvus & incolumis , Dei beneficio,
Huic enim foli, & ipfa mater acceptum ferebat quod toto geftationis tempore a variis &
pericutofis motibus nihil damni pcrcepiflet : Etfi enim uterum extra abdomen pendulum
in fafeia geftaret , tamen in obeundis domefticis negotiis, qua: ipfimetobrei familaris au-
guftiam expedienda erant, uterum cum foetu nunc in femore , nunc in hoc nunc illo repo¬
nere necelfe habebat. Semertasinlnfititt.lib.T.,f.\. c.^.Fracl
tdtiiU^num hhujHS cf eribus fig.m.%^^.
QUarit Ii Clar. Doringius Ruptione , vel (altem pne in foeminis , in quibus ab umbilico ad pubem
Dilatato peritohzoHemia illa uterina cenfenda nfque validiilimum eft , Interim tamen duo incom-
iit accidille > Dilatato faltem , Ove laxato eo faftam, moda ex idhi pcitic* oborta fuifle non dubitat , lela-
0 quid aliud certe evidentiflime evincit quod id in tionem nimitum aliquam pciicbnsi, & conturionciil
6'o4 Anatdm. Lib, III,Sea. XXIII.
§.3. Vir Rever. poft dolores frequentes in Ilio liniftro urinam ementam reddidit- ASr '
calculus in Rene, cujus tota fiibftantiaabfumpta. Tit.deVrimsf.n.
. §. 4. D. N. Ren dexter , in uretemm orificio , grandem calculum continebat acumm fed
glabrum : nullam tamen urina: difEcultatem experiebatur , fed dolorem tantum in
bfis. ridelib.%.tit.dephthifi. ^
§. f. Joh. N. De gravitate in lumbis , & dolore tenfivo in utroque inguine przfertim
finiftto. Urcterfinifter ultra polHcem erat .dilatatus , plurimos lapillos continens aec. njt
tit. de /fchttria.
§.6, Teftes intra cavum abdominis ad pubertatem ufque latere probat Muft. RuhmJjn
duabus hiftotiis, hiftor. 5. exemplo fingulari confirmat, &inNobiliviro -lirgtntih
nio poft mortem , aperto cadavere , obfervatum fuit : Novi virum Nobilem, quinumerofam
prolem clcaiffima Gonjugefufeepiti cum tamen habeit dextrum tefticulum in inguine la.
tentera, qui Hernia: fpecie Medicos & Chirurgos fefellit. Rieltuius Antrof.Uh.-L.cap.z^,
* AD DI TA M E N.T A.
Observatio I.
Hyfogtjlm dolori gravitas^ cum tumore ah immeafo uteri mfarSi tumore.
T Uvenis mulier , extra tempus impra:gnationis Tluoritdho copiofo obnoxia , comite grari-
•* tate & intenfis doloribus in regione hypogafttica , incidit poftmodum in hydropem ute¬
rinum , ac tandem poft ingentes cruciatus 4. dielunij pra:tcriti anni l68i. interiit.
Cadavere difledo ha:c fe obtulere i. uteri corpus, cum Contentis extraneis intra cavita¬
tem, accedebat ad pondus c. librarum, z. Aqua:, qua: rufi coloris, erant & infigni aciditato
- prsdicx xxviij.pintas.adimplcbant.3.quatuor aderant falli conceptus, vel mola:,quatumma-
ximaacccdebat adrmagnitudincm capitis fostus nonimeftris, fanguini coagulato fimiliot
quam mafla: carnea: 4. In cavitate uteri, 'parte dextra, reperta funt ofto eorpora,.qua-
fi glandulofa , infarda materia alba, vifeida , fostpris experte, verbo , fpermati omnino fi-
mili. Nonnulla illorum pugni erant magnitudine , alia pila: fphatrifterii : Nonnulla quoquo
& finiftra parte occurrebant , fed nsinota 5. Tefticuli & T uba: non adparebp,nt, 6. mefen-
terium membrana: exteriori uteri tam firmo nexu cohterebat ut divelli non potuerit: quam-
bbrem tenuia inteftina in hypochondrium finiftrum fccclTetant 7. , lecur admodum aridum,
8. vefica omnino vacua ; Catera a conftitutione naturali non recedebant. M'.Carm»s.
Zod.med.Gdl.Amd iii.fag.u.6.
Observatio II.
Cirett ^bilicum delor Hjfogafirium , vermibus adfiriftus , ab htmoribus biliifiyentri-
'culo atque inte^ino incumbentis coyia , horumque in^dmmatione , Zt.
l ■ Ducius choledochitutusfi^ceptione.
A Rtisnoftra:cultotfcus puerum exhibemus fex annorum i qui poftquam per aliquot
menfes in nofotbmio nbftro decubuerat , abfceflu Cubiti enormi laborans, novo qui^
dam,coquBinaudito mOrb6corrcptus eft, ex quo etiam inquietudine, dolore, ejulatu,
fudore plurimum,,debi!itatus poft biduum interiit : Doloris, dc: quo valde conquerebatur,
' quamdiii in vivis erat, locns imprimis Hypogaftrium,ei:at,- regioque umbilicalis -.j Ad hu¬
jus fablatioisem varia externa a:que ac interna ufurpata remedia, Clyfterei , linimenta,
/omenta,/ interqux primariam omentum recenSoviBUm leviter in Jade duIfci,'^additisflor-
chamoraJ & melilocr decdSum ) poti6nesano"dyni,' &ic. at ffuftra omnia'.- Accedebant
■ebllunfjegri btrinque occupantes , hinc deglutifionfm cibi potufVc^inhibeijtes , Tumore*
.yno pituirofi : Apertionem cadaveris tlcfundfaggreiS nonnifii lumbricorum in ventriculo
}tutmte&np copiam expedabamus , quod antequam obiit plurimos excreviflet ,& hos do¬
lores ventrisatrociffimos , qui miferum puerum vexaverant prodiixifle conjiciebamus : At
vana:no'ftraclhlpieibaes j quin potius fingulare aliquod, novum / inauditum nobis /c exhi-
;bait. ' - _ _ , •
. Poffiq/am enim ventriculi., inteftihbmm , pattiumque aliarum imo ventre contentarum
'didis adlifanim' conftitutionornquam fieri potuit accufatiflime examinaveramus , quo
tlolbfis j quo laboraverat ante mortem a:gef , innorefeeret , nihilque hicinveneramus quod
eam conftituere liceret , pra:ter humoris biliofi ventriculo atque inteftino incumbentis
.copiam,'ejufdem quoque ventriculi cum inteftihis inflammationem i imo variis in locis
De VrinsE Sujpprefnone?
lydetationem, nec nofl omenti putre&®oncnj, vefica fellea eonfiderarc pii
ruptam invenimus , bile vacuam : Accedebat duftus choledochi , ihtcftiau
accedentis, mox ftb vcfisz cervice. Istujjufceptio iimilis omnino intuflurcepti
intcftiaisrepcririfoler, ubi pars una alteram ingreditur , unde crudelis ille
^iferere mei ptadieiappellatefolentiob cruciatus gcavilEmos quibus tentann
kerea obferu. med.chirurg.Up^.6.
aentisfpes ett, quare aut nihil agendum
fuerit fubeundum quod nolitis tempori-
locus etiam incilurx quam commodus repertus,fcilicet ut non jam ad per
fed ad latus colli vcfica:, quo propius lapis attingi poteft : Hos ego in n
viris, jam ab aliis expertum accepi. Guarinonius cexfilut.^op.
ANATOMICE PRACTICiE
6'o^ Anatom.Pra£tLibJn.Se£l:.XXlII.
fetum, matetiam poBi efle cakojoiam j modo exhala- ranalibus t enum hzreacid antem fieri verifiiafl
8c lapidis namram induit : Si ejus magna vis in maisa tum aqua quam pellucida eil f quam tenuis a quam
fanguinea cohibeluc,& impetu attcriarum in vifceta liquida.a Et ea quam eaigud (patio tempoiis fittiit-
compellitut, illa calculis leierciuntut & lapidefceie biJiiixaaicnoCii Ha tx Schaiiittrjis.
§.z-Philofoph!a:BaturalisProfe!rorin Academia WittemljergenC, perquam induftrms
D. Joh.Spcrlin^us per aliquot aanos miftus tarditate vexatus fuit; ac fi aliquando jexetcita-
tione ambulandfufus cftjcrucnlanijliceteam miaimam, fecit urinam ac atenol^: Npnnun-
quam (edimcnta quoque erant fimul fibulofa St fanguinolenta: Przterea ipfe obtufo lumbd-
rum dolorepremebatur: Quam vere autem is intelligcbatfeeffecalculofiim, tam vehemen¬
ter a medicamentis abhotrebat:hic de domo aliquando exiens , animi eaufafpatiabatur , 6i
mox contentius ire coepit , eo confilio uturiaa provocarctur.-verum confbfto illo itinere mi-
ftum celebrare non potuit •• Is nihil territas , coenatur & paulo poft dormitum ptoficifeitut:
Verum nec poftero die, nec reliquis infequentibns diebus urinam reddere potuit;Tandemad
eum atgtum rogatu uxoris, invifo: erat tum vicefimus dies cx quo urinat impoffifailitas eum
male habuerat; Expono petisuli magnitudineni,quam ilU tantopere non motus , judicabat
Nataram fat valentem fote:Interjeclu paucorum dierum iterum accetibr: Tandem quidem
cura;ioBem ordinare aggtcdior,fcd fimul pronuntio eventum fore in manu Dei, me autem
&cienda rite obiturum, cerioquefaftuium efie: Cumque ad medicamenta atger natura nau-
fcaret, omnia quataflTumcbantur tanto citius orerejiciebaatur, urina itaque ftetit, alvus qui¬
dem ferapcrfluidiorfuit,hacqucfpcfcfuftentabat fote ut mina exitum hac via inveniret^
Quid? jocatus quoque in hoc fatum valetudinis dicebat ■, fc nunc vivere vere vitam palTcris,
unde cogaominaretur,cum aves bibant aec miugantjquid mihi igitur refert illodnomcn effe
nififato hoc proboi Ac quomodo ille quoqaeapui f/auim», Ne/n at/ wjicam quedeat, j/t ven¬
trem Wtf.Sed ne in longum exeam, is tandem cbnvulfiohibus corporis adeo jitgcbatur ut de¬
cederet; Hac ratione quoque, ut obiter dieam, peililMarcm yigerias Epifeopus Senogallkn-
fis, ut refert Barthdamatts Eujlachias.
■ CaitcrumSperlingil noftri corpore infedo , Renes calculis mitifice diftenti reperieban-
tur: Illi erant varia fotmaSj diverfa magaitudineiC^uidam enim erant trianguli, quidam qua¬
dranguli, quidam quinque anguli,quidaiTi afpcriores,quidam leniores : nonnulli tres , & fere
quatuor drachmas, nonnulli dttas,nonnulli unam pendebant: hos in cavo renum latentes hu¬
mor quidam fubalbidus perfandebat,qui colatura: liquida: colorem fingebat; M ifluales viar,
quas ureteres vocant, etiam calculis fere ibnumcris,fcd lainoribus & exafte te letibus peni-
tiffime obftru&a:ctaat,uc quifque,quifcc}:ioni intererat , fatis fuperque inielllge ict hinc eam
eam pertinacem urina: conclufioncm fuifle ortam: Hepar & Licn,nobiriorailla vifccra.erant
minime vitiata. Hepar maxime confiderabatur , cum piiftularum eruptiones faciem ejus
fempertutpalTcnt: Ante quatuor annos fanguis ex brachio miffus fuerat, quierat mirifico
crafrus&;pondcrofus:Ac nunc ante omnia dicendum cft, quod ejus fudor fueiit aienofus.
Scheariderm lib. 3. de Catarrhij cap.^,
Sudor fterit arettojiu'] jEger fxpius de caufa ha- Sudor mnofas'] Ab Excell. Th.Bartholino adno-
jus fui fabalijdifsctebat,quod pet fadoie tolleba- tatus exD. OUo mri>iio,hill.^4.cem.i. lliuftrfsqui-
tat: Credebat ejus originem in alimcncisqusriopor- dam Vit Cajenlo & anhridc . don.efticis bofpitibns
tere ;'Etit iraque ipfiusjndieioaeftimabilc arenas fan- Cepe obnoxius & aithiitidc,domefticis bofpitibns fz-
guinis in renum eaviim eoite folitas fiiifse , e quibus pe obnorrias , fubinde in largiffimi m fudorem folvl-
^oB Anatom Praa,Lib.in.SeS, XXIV.
iquidam degit, qui finito fitdote >««1« ma»,
■uum cutis ica acietgit & de cute -velUt, quse Gleadidulc V Utaa-
lEptehenden- pctaeiem: Si ergo ifudot de conaptacuiis languiui
manuum & parcibos (c fellhuer
m^rona , cujos Gepe^mammarur’
arenulis obducebamt . un digi ^ ^ ^ _ _
tiumveftigia relinquerer : U^c. HjtjUus. lahaccivi- vcnk, venic de iilHcoi calculus.
§. 1. Cum dcccmi abhinc annis Monacho cucuUaco Ifchuria labocanci Medicinam affer¬
rem, quae odidaumjSc plus, eum excrcujtjGum dolorc*in rene Uniftro , qui nec ajiis diureticis
nccbalaeoGcdebaCjGaiproptetoacamprzfcripfiffera cantharidum fcrupulum femis, cum
unciis viij. juris pinguis, alterari radicibus petrofelinidiquiririx &fcEiiicuU', addita drachma
feminis ameos,ad contemperandam acrimoniam , Sc pbtuadend^ veneficam catum qua¬
litatem, St quod vehiculi loco eflet cantharidibus, accedens lulius C^fir Cajferiiis tUcentinus^
me abfcnre, cantharides exhibuit cum conferva capillorum Veneris , ex cujus remedii ufu
dolores ventriculi, atque in regioncpubisatgrum corripuerunt, aquibus tertia die extinftus
eft. Qimd tamen remedium validiffimum adhibuimus, quia eo morbus progreffus erat, ut ex
fola urina: fupprefTione vix biduo fuperftcs futurus eflet , eum in primis aliis remediis locus
non daretur, intercepta urina in renibus, non in vcfica. '
Aperto vero cadavere , deprehendimus ventriculum & veficam exuleerata : Obfervavi-
mus quinctiam ebllruSum urcterctn finiftrum a calculo illrimpado atque deficientem re¬
nem dextrum. ' . - - ' ■ - i
Ntc iiurtd-uuithut^ Ejus teiciu&Medici ca- Huic eum hibijfet diureiicmt vehemens ,exiileerau e]i
lida in .4.. admifeent diuteiicis , eiodentia fdL ahut foniser (S sertia dse i pesiene ekiis. ■
quotum ope abi adantur; calculi , atque evacuentui Veatrieulu-n vejicam exulcerata'^ Quod forte
paulanln,^ in' quam icm qom^endannit Cantharides, non cputigilFer ex potionis alicujus epicei^ica uCy
Epid.luce clarius appatebirquam pctnitioia fint eto- ipfiini npn exulcerallent , haufto poriffiroum ab iplis
dentia : Filiuihievejicam fcahiifam haieiiat ^& vijco- jufculp pingui , qupcf-eatiim acrimoniam & vim eto-'
(am urinauerediehiit , delebat ;& cumtneiperet metere,^ dentem obtundere potuifitt. B.jSyivaticHicenfso',c.j,'
^ cum dejlniret , ac' cenfricahat partem, anferierene ....
§. 4. Mag^^lcnaNicolajvidua quadragenaria ; a renum cruciatu & calculi cxcretione ali-,
qnandia afflicta , dpluit intenfe cx utroque lumborum latere , cum przcordiorum anguftia,;
cibi fafti4io>yo™icuf:qnriqup,& n)ic|u,primHm quidem imminuto, fcd mox integre fupptef-,
fpi quod omnimodum Iqril impedimpntum comitabantur febrislenta, lancinans lumborum
dolor, gravis fopor.raentis ftupor, nervorum diftentio & fimilia.Qpptcffi cerebri fymptomarj
ta, orta a reciproco retenti & regurgitantis feri refluxu, qupd perffliutinam moram ubf
Computtuiffl:t,auxit calorefebrem^Sc. acrimonia fua referavie npo mpdo uteri venas , fed ita.
quoque vellicavit ptoceflusfplnalis medulsc { qui cum pendula ipfius parte vertebris inclula*
conftituunt verum nervorum principium & indubitatam otnnium ipforum originem ) ut.
xviij. ifcliuria: die petierit j & comate &4;pnvulfipne obruta = Cujus inextricabilis infortu-
nijcaufflm elate uti innptefceret, & .pcrfpicue cpnfpiscretut npnlemper in Medico efle,
,qaofcuqqufccutare , fed fubindefuffleercgcnerofam'p.ra:dii9;ionemj decretum cadaver hos,
japerire,&^omniumpGuIjsexponetcindiffoIubilerajlkm nodum, qup corpori infexiricabHes,
morbi farpenumerp. adnexi . ; - •.eil. -
^ Apparuit kaque luc Renfiniftcr exttinfocus quidem lividus & tumidus, fed Intriftflscus BOft
, minus aqua quam tribm ealcubs refertus : quorum maximus adatquatisprimuiabumanipol-:
licis articulum, acuto fuo apice ita obturabat urcterisprincipium, ut omnem tranfi.t.ura: urin5
'interciudctetaditupi;iubijqueproptereaJotiicpnf}nerctvefieautinariaplane.ya.qaa4f <?mir
ni liquore deftituta ; ptzfettim quumpppofiti renis ureter non minus pbftrueteturab plano.
& lato calculo ", Inftar operculi eum plaudente ; Quse duo impcdibienta ita coram^badftan-.
' tium corona confpefta, vindicarunt a calumnia artem qua: non fuperaverat. id qu@d OJH'
. nium oeuii videre' infgperabile. Nie. Tulfius ad toannm BfutrovUiam in huius SficiUgio dt
-•Calcula: - .i.- -., . , ;1. , i. ' ■
§. 5; Memini me tres in vatiis te.mporibus. Venefiis vidiflc qui cum objiflent ex fuppttuV
lotio, qfipd nullis unquam remediis potuit eyocatir Poft obitum fefti fiiere , & reperri funt
duo prargrindss lapideSin renibus, 'qqi lpjpulfi fflerant vetfus origmerri ufeteruro,, & erant
diiri Vigf V K yitidbprzceflerant autem renales dolpres, Trine*’.
‘.mial$..^'?,:e-9■de.cur■B*f.. : ' , t •
' §. 6. ;AUum etiara vidi qui diu a:gtPfaverat , in cujus cadavere inveni przgrandem lapi'
. dem trian^larem , fifflilfein ftaftui quem T tibulum appeilant , qui a natura impulfiis fiietat,
veffus-uferfefes, illd*que‘perforaver4,t‘in!p dilaceraverat, idemihidem. '' ] 3
■ ' g, fflratfpberulus 'umiisanni qurpief.‘piiires dies non minxerat, nec conatum ieu V0I1UI4
'tatem rajrigendi babiiit jfed cjulandor fc intorquebat^, . contrahendo eruta St intorqutur.
do , cibuln faftidivit , aliquando LCtiam.revomuit , Emollita fliitalvus fuperne ,& infetneim-i
'pdfitusceteusStfyringajfi^sitemiafeffioBesin aqua dulci , exhibitis etiam diureticis pt<»
DeVrinsSdppreffionei 6q0
ea jEttte: Fuit fie prolcSa niina per unain diem & noaem^mox iterum /iipprefla cum majori
quam antea coiporis imbecillitate,ut inici&ones parentes admittere noluerint, deliquiorum
metu qua: oboriri coeperuntradhibitis interea fomentationibus & undionibus puet^defccir.
Mortui primum inipefta vefica,qua:in&nisprotlus omni re, ut ne guttula ineflet.perquifiti
nretcresjdexter paulo ab egieffiidiftendebatur admodum, ut rumpendus quali edet j aduo^
bus calculis gypicis &; duris , perftridente in incifione novacula. Ren idem, uti & alter, mu¬
tata naturali phafeolorum figura , in rotundum vergebant tubetofi, ficut vitulorum renes
funt : apertus plutes exhibuit calculos minores prioribus , imo tota ejus iubftantia interna,
confperfa erat lapillis , milii inftar , gypfeis : ureter finifter pariter obUrufiusfuit a fimili cal¬
culo in ipfo egreffu; interiiiitem finus omnes refertifueruntmajoribus & minoribus gypfeis
calculis non fabulofis nec rubeis , ut magna eorum copia exempta, & a parentibus adfetvata
(ae-tve. BxOh^erviUioh.AUholtz.iiUed.Viennenp.
NIh 1 quidem hie miraculi »cc monftii , pt^ter- gnentibus , & iis nuiverfus ic&Btiom viSos corittati
quam quod calculi majores quam pro ztate In tbctapcntica concretre cjufmodi materia tenaces
fuerint i Et gypleicaudidi; cum bis locis rubentes, &durz, attenuantibus & incidentibus etiam vali-
feiabiies plerumque gignantur , quod fotte ei conti- diotibns egent, caveto nifi alentia lint, atas talis
•nuo pultium farinaceatumufu, nofttatibus confue- , non admittit, Sit ctgo unicuique vito perito confi-
to.fietiquis dUetif.atidiDaliisfimiliieifietidcbc- liumlibctum, quidin tali cafu agendum fufeipiat: '
!ict : Catetum curationis talis retentionis mibi ma- mihi tes gravis ac Gitis dubia videtut, atque inter in-
qot occutiit fctupulus. In ptophylaftica ptocaldu- felices talis infans connumetandusi
bio abllinendum ab omnibus fuccum vilcofum gi-
§. 8. Puer decennis jam ab aliquo tempore urina: fupprclfionc dyfuria , purulenta miftioi
nc , per intervalla recurrentibus laboraverat, tandem emaciatus obiit.
In Rene dextro , exiguo valde , & nil nifi faecum membranaceum pure refertum repra:-
■fentante, calculus nullus aderat , forlan ad veficam delati cum urina excreti , plurimos eniui
collegerat parens; ureter quoque hujus lateris fumme ampliatus : In finiftro vero rene , qui
, multo naturalimajor, finus plurimi occurrebant, quotum varii fatis notabiles , faniofo li¬
quore repleti. Pelvim occupabat caleuliis niger, triangularis figura:, acuminata fui parte
■in ureteris principiumlongefatisfe demittens , adeoque fic omnem urina: defcenfum boo
-latere impediens. Nec tantum in ureteris hujus finu calculus ha:rebat, verum etiam alius
occurrebat priore minor , ina:qualis , niger , dutulve eo loco ubi ureter vefica: jungitur. G.
"BUfim ehfirv.med.%\.p 6. •
§. 5. Ifchuria: vatias exiftere caufas Praftici luculenter declarant ; nulla omnium
'frequchtior eaqua: vitio vefica: urinaria: exoritur , ipfa five in vefica malum hzferitj
fiyc in continuato ejus duSu urinario. Rarius renes hic affici , iifvc continuos urete¬
res, eo quod uno lasfocalculoveobfcfro alter officio fuointegrc fungi obfervetur .- Gon-
tingere tamen poteft , poftquam uno in latete ureter vel quoad principium qcclufus, vel
-quoad duRumipCim obfttuftus, bene fc habente oppofito , tandem etiam hic anguftix ali¬
quod vitium incutrat , unde fubita urina: retentio , cujus caufam in utriufque lateris renem
ureteremve fubito anguftatum conjicere fepiusincogitanter Ptadicorum vatiifolent.Goii-
rfitmant didaquatmcnfeAugufto hujus anni pbfervavimus;in viro tobuftiffimoiic poftquam
per aliquot annos finiftri latetis gravativodqlore, cum vomitu fa:pius & febri , midioneque
fGtuentaaliquotics tccutrentibus laboraffet, non raro etiam arenulpfam urinam reddidilTet,
tandem ejufdcm lateris dolore correptus intolerabili , cum vomitubiliofo gravi, fiti fumma,
iinquietudiriei/fublatis lymptomatibus didis ,Ialtem-maxima parte, fanitati,ut fibi petfiiade-
-bat,reftitutusv curru per aliquot horas, fiorpus graviter commovit, alterodie furgens urinam
. excernere haudpotuic: intus extufvc adhibita quzeunque in tali cafu prodeffe mecum judi-
• caret Clat: Bifi^venx fedrpnibus,cathetetumvc ufuhaud qcgjedis,afl; fruftra omnia,nec uri¬
nam excernendi conatus adfuit notabilis, nec ejus catheteris ope evacuatio ulla ; Qi^to a
-fiippteffibaistempore obiit die. . , . .
- , In aperto- corpore Ren dexter obfcryab^r a calculo liber , magnitudinis , figura con-
-ftitutionilque.debica: , aft ifturetere , digito.rjjm tranfycrforum quatuorlatimdine a rene di-
idss,- notabilis baEKbat-JapiSi-six locqmotMlis, cujus a motu corporis vehementiote , ex
-ReneadiD6!aoradefeenfufubjtaneaniIfchnriamadfetibimus: Aft.in Rene finiftro, qui
maturaliduplomaioreratjicboroib, imo vatiis locis putulento humore repletos, magn*
-parte inflammatus , calculus (ayeniebamP duplex: horum primus qui minor, libere in renis
■pelvi ha5clialn-alter,qui,raajp,^vis,oblpngus, infinuaverat fc acuto fuoapice tam longe in
i»um urcteris,-ut is integre, occluderetur: Et hun» jam a-Jongo tempore Jocum hiino occu-
paffe valde ex addudis probabile. 6. 6. -
/ymptoaa uns vefica plena, alU eaaenUvacni eiiftenre : Use
eftinqaopioifas urina fuppriinitat: Duplex pbftcriotmaltit de caufis contingit , Vclobobftru-
6io . Anacom.Prad.Lit).III.Sed, XXIII,
fias ab hun&re vifeUo & craflb drttriu tmtUgmtes-, agnoCcit rei la&m vefics Sicaltatan' tapnltricem
vcl lutfas Renum vitio calculis obfeflbtum , Vel de- ob netvi illius partis paialyfin, aut obftruaionct-^^
illibente calculo, mox utiuam fufilaminatam iubltitiU pathiam palFus iit. Dt DwaahTatck^AnMMt lii, i.
fe : Saltem hoc patet iftam utins iuidaminationem cap.iS.
§. II. Qui rei frumentaria: Exercitus Cacfarei Pracfcaus erat , notnine Heifcnger , Wite-
bergi admodum pertinaci fupprcffibae urina: deecflit.
Difledo corpore , Ureteres erant albida materia fabuloia penitus oppilati : ac Renum in
cavitatibus multum graviter olentis utia^repcriebatur. Schneidems lih. de CatirrhisJ^ecitUf-
fimo -
§. la. In quodam deprehenius rea finifter totus ia putrilaginem abiiff» , dexter ureter
calculo 'obllrudus. Inde urina: via in vefisam negabahtur.ret/e titide ventris tumorej.
§: 13. Ureteres faepius obftruuntur a vifeofis humoribus , 8t exinde oritur utinx fuppreflio
toralis, quod ftdum ih Gregorio XI. Papa. loannes Tormanira.
§■ 14. Dominus rit» Ens Hollandus , Prxfedus exhauriendis paludibus Arelatenfibus in
Gallia .Narbonenfi dum glaciem tranigteditur , iupnus eadit-ih nates , hins accidit licha-
ria nona die Icthalis.Aperto cadavere' nulla Ixfio deprehenfa prxterquam in uretere dextro,
quem obfttuebat grumus/anguinis illuc e rene proximo, rupto vafculo deciduus t Obiit anno
16'jO.Ex'commitntcdMrte Demini Uni Antonii de Seve,qui feti ^dijfeitionis teJlUfriti
§.15. Superioribus annis Florentix Raphael Turifianus,cam alias pluribus menfibus ante-
aftis nephritico doloire laboraffet , indeque cvenifltt ( utpoftmodum paruit) quod alterum
ex ejus vafibus ureteribus fuiflet penitus obftrudum, focio interimbene valente atque inc<^
lumi, aeeidit tandem poft multos ab eo^n vicius ratione comihiiTos errores , ignaro ejus mali
quod illi imminebat , ut alterum quoq; vas obftrucrctut a grandiori calculo in illud ex iupei'
jcdo rene compul(0:;'!5oft novum dolorem nephricicum penitus fuit obftruftum, atque adeo
excretio utinf iupprefli, ut ne guttulam quidem ejus detrudere potQetit,eo quod nulla P®^-
tus in veficam , alioquin bene valentem dcftillaret. Quod pariter poftraodum LugdM‘0
Icrvavimiis in I. lac. a Verina , quibus duobus qgris quamvis variaprijfidiorum generafaeriBt
ex arte adminiftrata , Turifionus" tamen inftance duodecimi fug ^gritudinis dic, lacobus au¬
tem jam accedeorpsFbha , cumincorim nailam urinam reddere poiuiflent.fcbieaiEduacor'
re^ti, alii^uc graviiEmis fymptomatibus detenti petiere.
De Vrin^ fuppreffionei ' 6it
Quorum cadaveribus difliais, in atrinfque dextro latere antiquata aagu{Ba,ae qbaii cana¬
lis ureteris exficcatio apparuit:in IJniftro autem uttiufque eorum uretere , calculus irepertuSy
eft admodum infigni5,nu'clM pinei %uram fcrvans,qui liciet extra iupeijectum ircnum potue¬
rit compelli a facultate expultrice in fubieflum ac Cbi continuum vas ureter, alioquin in parr
te foperiori aliquanto patentiuSireftitit tamen in medio itioeris,ubi cavitas fuapte natura eiS
magis angufta, & propterea non potuit ad veficam transfbndi,Iicet utriq; dum vixit , validM-
ma ac plurima prafidia fuerint adbibita, yidus Vidtas junior de curat. memi.lib.io.caf.iy.
FEire ojfidu» eerrtfti'^ Pofle ^ feto fbgnantein- & fynochos patres, &cbntiaaas,iniolDtetniicccnteS}
(iaci febres 5r diatias , & coatintnees impneres, oflendic lib.de boiluviefeiofa
• §. 1«. Septuagenaria eum uriniefuppreffiome premeretur immaniter , adhibitis prafidiis
levata eft , Ecce poft duos menfes guttatim eam eoepit excernere, cum renum , ureteretn &£
veficz furomo dolore : tandem diu his tormentis eruciata, nullo modo potuit reddere urinam
per X. dies, eth plura fuifTent illi ad excludendum calculum, quem Medici unanimiter reban-
tur effe mali caufam, auxilia machinata. Illa ergo omnino fuppreiTa , animi deliquio correp¬
ta, ex habitu forfan putrentis lotii concitato, occubiiit.
■ Sefio cadavere patuit omnibus non fuilfe lapidem, fabulum aiit grumum, fed lentam gfp-
feamque pituitam, obquam ureteres vtiuri callo erant obftnifH, qui exitum totalem urin*
emittenda denegavit Zacutus Praxishijlor.lib.x.cap.i6.objirv. j.
§. 17. Experimento novi confimili morbo afFe£tos,qui morbi Caufam arbitrabantur humo¬
res extitiffe craffos in veficx ofculo congeftos, per Iapidis tamen edudionem eonvaluids.
Alium priEterea, quem Medici curare intendentes, indiciis fufFulti variis , & diverfa opinan¬
tes, variaque utentes medela , ipfius tandem demortui membra fecantes, urinarios ureteres
crafla invenere repletos pituita : Quod & alteri contigit ob emulgentes, rendfque ip£im noii
attrahentes aquofitatem,dc quibus Galenus differuit coinm. de nat. facult. Duos ptatterea
alios competi in urinario meatu haud vatia perpeflos fymptomata,privari tamen o£cio,unum
lapide coan^ftari, alterum vero urina: acrimonia. Fumaneltusde urina difficultate caf .\.
§. 18. Abbas quidam bis laboravit urina; retentione omnimoda, Sccuratus eft prima vice
poftea vero in eandem recidit nec curari potuit. In vefica nulla penitus urina reperta fuit,
obflrudis ureteribus. Poft mortem de more fcdus , deprehenfum eft in rene finiftto fuifle
magnitudine ovi gallina: lapidem & majorem , cujus altera ejus extremitas magnitudine di¬
giti auricularis ureterem ingteffa , in totum prohibuit ex tene urina: dcicenfum : Catterum
in tota fubftantia renis cellula: erant impleta; lapidibus parvis majufculHquc , velut gemma¬
riorum thecis conclufts , dexter quoque ren fimiliter fcatebat lapillis. Scheniius ex commud.
'Medici cujufdamrtali.
§. 19. bAzcgicaxiiicohciVtdetii.de Lumborum dolore j adfiiit urina; difEcultas ,& inter¬
dum tanta fuppreffio , ut totos xviij. dies nihil lotii reddiderit. Rfen finifter intus aqua &
calculus infardus erat plurimis , quorum maximus infinuaverat fe acuto apice , tain longe ih
'ureteris principium, ut id integre occluderetur.
Tbtotxviii, ditsj Dicat quis.? quem tetminnm ehavigjffcpericnlbfain hocfyitiam'aqnot : QaadS
poBUnc Medici moni , exrurgenii a roppeeflb vis eaim cedat dolor, & fluat iterum lotium , reddidit
lotio r aauon alios citius , alios vero occidit tardius ? tamen diuturnior illa mora urinam interea loci ufque
Valentia corpora ur interdum excurrunt diem xx. adeo acrem, Sc veficam ita efloetam, ur ne prsftantif-
fic attingant iofitma vix 7. vel 8. Cetram efl aliquot fima quidem medicamenta polfint ab interitu vindi-
durafleadxi. Sctamen ex toto iterum convaluiffe: care naturam, hac ratione non fiAeae fimulate.fed
Sed poft illam diem equidem certe vidi neminem plene emoaaim.TulfiusOtJirv.e^^Jibcu
- §. xo. Cathar.N.cum dolor lumborum & urina; dIfficuIcate,inGidk in tantam ejus fupptef^
fioncm,ut totos ifi.dies nihil urinq teddidetininventus ren ftniftet pluribus ealculis infiurSus,
■quotum maximus apice fuo ureteris principium occludebat. Vide lib.l.tit.de Seporefit affeR.
§, XI. Celeb. Sperling dolore lumborum , concurrente mingendi difficultate, cui Ifchuria
■fucceffit,fuitafiliaus, Uterque ren repletus erat calculis innumeris, ureteres per totum du-
■Iftum arenularum copia diftenti ctam.ndetit.de Lumborum dolore.
§. XX. Cuidam nephritica; interdum tanta urina; fuppreffio eontigit , ut totos 17. dies eam
non reddit. Ren finifter frequenti aqua & calculis erat infardus , quorum unus ureteteris
principium integre occludebat. Vide tit.de Lumborum dolore.
§. X3. Anno 1570. J. Collo Piftori dulciario calculum e vefiea extraxit. Calculus ille,, etfi
pugni craffitiem habetet, novemq; uncias pendcret,felieiffime tamen a;gro evulfus fiiit. Non
umen multum temporis poft Piftot ille interiit ex urina: fuppreffione ,perobftruaionem ab
exiguis duobus calculis, qui e renibus in veficam dercenfuri ,in media oreceruffi via fubftite-
rant. Pareus lib.a^c.ls.
§.24- Bis
’€i2 Anatom-Prad^Lib. 111 Sed, XXIV,
§.24. Bisiaatinsfuppieflioci^mortuis&a mc feftis, obfervavi uretetes ad exitom l '
pidis ita dilatatos ut digiti citcumferentiam fupetarent : Id tamcB confpicicbatur a rene d
veficam ufquc , cum ureteres a:qua!iter cflcnt ampli, fcd dum ureteres inter vefiei tan^‘
inferuntur jconftriaos invenimus cum lapide, qui pertranfire nullo modo poterat exu*'"^*
que parte, i£ fic mortui funt : Sedprimo intuituportentofumapparcbat.-inteliinaenim
visMqai zmulihintm. Dom.Pamriiius Pe«tect>/U.n..<)bjerv.^i.
§. 15. Anno 1601. obiit Illuftr. & Revar. Princeps Eledor ColonienCs ; qubaperto , invt.
ni in rene dextro ejus calculum , & quidem in 'renis concavitate aliquot extuberantiis do.
natum , ex quibus una , & ca:teris longior , in ureterem procumbebat : Erat autem calculus
drachmarum 9. pondere : in altero vero rene duo erant 6bz magnitudine , praterque hos i
utroque reneimaxima erat adhuc copia calculorum minutorum , arenularum , & humoris
fublaftei & lutoli , nec non in ureteribus & vefica calculi plures & parvi contenti fueie , mj.
gna cum aftantium admiratione l.R.Sdt^uiutms Ohferv.Anat.fag.g,
§. i6. Juvenis iS.annorumcalculofusa Lithotomo Hatlcai feaus fuit, extra fto calciilo
magno duarum unciarum cum media , quatuor digitos tranfverlbs longo : Elapfis tribus qua-
tUor'fe hebdomadis repertam in vulnere firuftum materiar lenta:, quod a hthototno extrafbnj
apparuit effe corpus membranofum, pugni magnitudine ; Ex vulhete ftatim quarta menfura
puris fxtidi pars fluxit, ifque fluxus diu perliftens vulneris confolidationem inhibuit.- at pa¬
rentum rogatu claudi curavit , unde tanti *gro oborti dolores , ut vulnus iterum aperire coa-
Sus fiierir, ex quo magna puris copia fluxit , ficque vulnus integri anni fpatio apertum ferva-
tumi.lntercafubortafuppreffio urina, cum ingentibus doloribus & difficili tefpirationc,
unde hy.dtops abdominis {ubfequutus , in mortem terminatus.
Apertum cadaver hac monlttavir. Hepar & Pulmones diaphragmati adnata ; Sinifter
ureter totus putridus & abfens attamen materia fibi viam illae paraverat : Ren finifter valde
confumptus, nec nifi parum puris refiduum: dexter major folito : Dexter ureter in parte
fuperiori oblbruSus fuitcaleulo acuminato, cujus unuth acumen in ureterem !mpadi:nm,quafi
cera: fruftum illis effer imprelTum, pars vero fupcriorcalcuii adhuc renibus inharfit: Inferius
in uretere dextro adhuc caruncula, feu carnofa materia firmiter adhatCt, qua: lotio quoque
impedimentum attulit. In corde inventus Polypus, feu materia quafi membranacea, quam
aliqui habuerunt pro verme, fed quia nullum vita: indicium apparuit , nec pro vena habenda
cft,Potius ad Polypum relata fuit, alias faepe ibi oblcrvatum. Bartholinuis Efijl. 36.
t«r.
§. ay. Franc. Plazzonus in Capucino,urina: luppreflione extindo ,unum vidit Renem fn'-'
ftrum dextram verfus,cujns ureter calculo nucis avellana:,five ovi columbini magnitudine ob-
ftruetabatut. lohiK. Rhodias Mantijfo ohjervat. 31. De eo vide Bos. Syhamam Centssr. iij. coss-
fd.4-S.
§. 18. Carolus Lana , Medicus Brixienfis , repetit in puero ix. annorum Calculum in emul¬
gentibus venis ad pugni magnitudinem.He»Wf»r i Mosssichen Obferv.Medic. xx.
§. 19. A calculo in ureteribus ipCs ha:rente vix putem impediti unquam , diu falcem, utinj
tranfitum, poftquam inveni aliquando in ureteris medio , ibidem quam alibi magis explicato,
calculum ovi columbini tilolem pene aequantem , 'ad cujus 1.4tcta defeendebat urina libere:
quod inde pat bat quod nulla in eodem uretere continebatur nrina , & nullibi , praeterquam
ubi hxrebat calculus, diftentus erat ureter. De le Boe Syhius Prax.Uki.ci^- ^6s
§.50. Georgius N- preter varios morbos , in renibus hab :bat materiam calculo^m latis
multam, praecipue finiftrq, ubi apparuit lapis haud exiguus, urcccti acuta culpide inlertus.fi^
lih.x.titJe Fhthiji. • a-
§. }i. Vidua N. urina: fuppreffione prseedente fit afcitica ; In rene dextro circa infundi¬
bulum inventus quadrangularis lapis totam pelvim implens : ureteres fcacebant arenaedpio-
CsL.P^sde tit.de ventris tumore. _ ^
§.■51, Retulit mihi quidam Gemmarius noftraSjfe Monachii interfiiiffe fcaioni cadave¬
ris monetarii, primatii,curatrices cui manusego in calculo ante aliquot annos adiubui , cujus
vifccpa integra, abfque ulla labe: In uretere lateris dextri calculus: In renis finifttieavitaK
duo minores h?fcrunt. Mortuus eft hic ob utiuq, vacua vefica , fuppreffionem; jEgrum q^
dem conqueftum fuiffe de purgationibus nimiis, quibus fatigatam ftit corpus, Stquatteselr
xa\sssx\aiia\cmcwi&mD.x.. H£0tetteras Deotde vi.cdf» ij.
De purMtioHili*t «miis , 6'c. ] Sane oiniia par- font ; Quod fi validioribus purgatianibus eiagiutm
eatio i» ctuciaribus calcali mihi fcmpct fofpe- corpus, dcfiractut natu abs vis, appetitos i ca'rm
fta eft : acerbi dolores fpmtos diffipant animales , & proftratus pefliindabitut , ventticoli coffio _
lius follicitandsE caufa , nulla tenfionc vel duritie ia pube molefta , nec u
difficultate , donec die xi. tatncfeaas fato cederet , Irrito toto hoo tempoi
ticorum tum internotum tum externorum afujclyfterumfciliect acrium,baln
4 Ariatom. Lib . IllSeS. XXIV.
aqo* moderate calida: , altetata: diureticis & olei olivarum, imo & canthatidum ipfiiqu,
qu2 a me praeferipta: fuerunt eum aquis diureticis , vehiculi promptioris caufa ad Reae
exhibitx eum conferva capill. veneris, diutius autem ia ventti^o ha;rentes ipfum exulceral
vctunc Sc veficam.
Diflecio cadavere nullus dexter Ren in confpeftura venit,uec ureter', atque ealcnins ovi
columbini inftar, ureteris finiftri capiti prope renem finifttuiil impa&us erat , quod afieflma
incurabilem prodidit. «»/.3,01^45.
SUper mpibo confulfns Silvaticus h$c'c6n(ign.i- licet nondum in tantam rtioiem cicreverat; Ifcet alios
vit, Sapponendum, «V,expr2tctitis&prifenti- caceireritlongc,Htpropteteain nrecercfaitensco ofc.
bas lymptomatis , affici renem finiftiuai , & quidem ■ ftrqcio atinam interceperit ; adeo ut catheterem non
dolore nephritico modo intenfiori , modo remilfioii, potuerit unquam cieri , donec dic 1 . mmelafe'feto
a calculo illi inhscrente, cavitati illius potilfimum,qui cederet:(^od autem cantharides in ventriculo lizren
dum ab cxpuhiice quandoque adureteris capur de- tes ipfum cxuleeraveriht j & veficam , id palam faci
jtarbatilr . atrocius excruciat bb acutilfimum fenfum non folum Izdrab illis veficam per anripaihiam, qute
.ptEdi^zparcis , cani tamen in eam molem , exeteve- ipfis.dt cum hac intercedit , ied & ventifeilnm”qain
tit ut in ntetiem ipfum fe infiiiuare non pqlfit , re- ctiam/acultate erodente qua pollent: OEtetum dubi-
liieans gtavitatis fenfum infert, quod renum (ublian. taridiiocus erat , cut ^efto tene finiftto fiiccelTctit
tiaobtulofinfupolleat : iuvalcfcit tamed dotor ad perfera utinrefhppteflio , cum petieriem dextrum
.flextmi.corpons, pb renis coaiprclfionem i mufeulis ferum ad veficam illabi poffet ?- iu hunc enim finem
liEnbomm-,, nondum tamen ftuporaceelfit,' dequo fagaciffimanatutagemiios plures paites cffotmayitr
-^:Epid.y./ a Rsncm dakr. gravis eam ciio im- quo deficiente ulterius virtute, illius qfaeat vices altet
fleatur , Femoris ^ued e dirscle,ejl Stu[iir,C'is]\is raiVemmextinao paucnte caufa ejus rei patuit.
"hon eli quod crura confenfuai habeant cum tcnibus Nudas Stn dexter ^e, ] Interdum , fcd rato altet
-pernervos , vel tendines , ut vulgo leceptum, nec a Renum declt, quod obfervavie Laureal-us: Defedlum
'Gato-admilliim in illo comtn. qui ftatuit hoc fieri ' Renis finiftri notat etiam Selertander : Nonnunquam
:potius :ob eum qui intercedit Vafls fpinac iDcamben. deficiente altero, alter eo majori qui in medio pofitus
- 5jb“s , cara icilicet veni'& attetire magus cuih reni- eft 1 . Clar. SarthoUssus in fccminino cadavere Patxtt^
,bus.& cruribus confenfuni, cum potilfimum grandior vidit in unum utrumque inferiori loco mutua cohx-
comptcllerit: Quscaulacft Conecolligari , at.id monftiofum. ,
' ciit in qafu prsfenti ftupotem non indiaetit, quia fei-
§. 3. In cadavere muliebri ex apoplexia defundo, vifus Ren dexter naturalis quidem co¬
loris, ob atrophiam tamen vix quartam finiftri partem a:quans : In cujus pelvi calculus con-
tiaebatur fubftantla; cartarea: de coloris : In finubus vcro,fcu eaveinis interioribus, tam are¬
nula: per totum renem coplofiffima: , quam bini duriores calculi infardi confpiciebantnr.
BurtUtnses ceHtj..hijloru 60. .
E Ek dexter vix ejSiartim &e. tx eujtis fetvi tal- ftratum ; . quia fi exitus ei denegemt, obtenesldtffi-
c»/«r.] Hinc apoplexbc caufa deduci poteft ; i cio impeditos,refluereidiiicapututplurimumcoi!-
feo enimeam |icoducilib.'i. tit., deapopl. demon- tingk.
: §.4. Cura 1646. Illuftr. Comes rt. ex Anglia in Italiam trajcciflet, Patavii ali-
quandiu habitavit , donec «ft'edu,nee pratftantiffimis Medicis fatis cognito , diem fuma
pbiiffctiPicfiiqiie autem Scoibuto,ceu. patrio quodam morbo laborallc videbatur, cum variis
. accidentibus , ut folct in varias formas fubinde fe convertere: nam przter tumorem gingiva¬
rum, primo urina: fuppteffionc »ffligebatur,quam aliquot diebus poft fere tenete non potuiti
..quin eam pene quot momentis reddere coadus fuerit.
Diffedo conditura: gratia cadavere , in renum finiftro . praeter aliquot minores calculos,
fat-magnus alius repertus cft, totam pelvim, quam ureteris principium efformat, ultra capa¬
citatem naturalem extenfam occupans : Et in vefica lapillus parvus , rotundus , laviffimus If
& durifliraus, lubrufi coloris: Vcficula quoque fellis fibulo plena, tartare* cujuldam fubftan-
ti$, fplendida: atque ex flavo nigrefeentis.
MImm plcrifque videbaut cum nec dc, dolore parem cruris finiftri , neque aliud ullum
lumborum.occ de vefica unquam conquettum fignum oblcrvatum , quo fe in Nobili quodam fjm
effe: An quia veficie calculus, quod patvus& rotundus tariope delufum ingenue filius eft vit mamme*
■elRt, nihil incommodi attulit: Ip renibus autem dolo- Sex. '^Ivadtus , epiftbla ad Joh. BcTetoviaum
remvix elficete folet , nifi extra pelvim in ureterum feripta.
anguftias protrudatur? Sed. iterum mirum neque llu-
§.5. In cuj ufdam qui urinam reddere minime potnit,poft mottem,apertis renibus uttlfqo®»
fnirx magnitudinis, ex carrule* nigricantes ealculi, non Ibluih in illorum cavitate, fed etiam
etiam per univerfim renum fubftantiam difperfi , eireiter fexagiuta inventi &nt, alii eicerW
maguitudiae , fed oblongi, plerique ficut gratia millj, renum carni infixi, vefica inanis erat ao
omni urina, tlesterus .
I. A.Nephruicus llchuria exriadus eft: Siniftet ren prxternatatalis.in cavitate ftram conti'
■ DeVri&Suppreffionetf ^ 6'i^
eentinensrm fabftaniria hinc inde calcnli hiajafculi,Ih ipfo infnndlbulo lapis iitfignis, Dexter
6icciias'.Vide tit.de Lamiimim delm. . . ..
. - 7. sMaxime imminutos exliccacos ohicuros & undiquaque ttifeercnlis|jlenos Renes
confpexi in Maruo Vigcrio , Epifcopo .SenogaHenfi .- qui ob ciculum reter^ urina peniti
quamvis/oon fise magna admiratione Medicorum, nullo fitiflct-quamdiu £cgrotaretaf,dolo-i
ieiSc&KS^EiiJlachi»sc{^:^%.l'th^jUjtjembus. ■. .r . . i' '
* ■xr Aximtimmnuui,txfiecates,Tints^c^ GKit- diaornm rectementoninj confuetaJiac’ ealiccatisi.
, JVL rw»ii»iiB confiiit^^. caqfam afFetc ^ Acris imo, quod lipe vidi,ctiam cificcafis. s«IUfatr.a d»-;
Renum fit oHebriim carnem latis duram lore, ajfecius. )'ElQn ctcdcndum'cft quod Tapis,Tel mad -
& 'ficcam' "naiti Boy^m qSantopere ficcuii’ caloris gnns.quideni iu Irenibudiariper riioicilrMI:! fenfutii'
vim cxacaac;&qdam“feWlB“in''dnrd'cbrpdififqual- afferat, nam multa- eddaveta eorum', qniriniluis ejuf-;
lotraovcitut i'R'eIiibns Vefo-marime biliofbs^humo- 'modi fenfum habuetlait,ctim-lapidiBusin.renibus te-i
res, & exnftioiiis omnis-cojppris-cinetes&ieicipieu- pe quibus uiimeiutbidse & decolores tantunl'
tiba5,Es:.qao£unt,*tMeft}gidipri.fnasno3^S6jufmo- e^j.Ci^icibacm-fecjfant. GioM-ontiuM oonfiUtM.,
di acritudinis, fenriauturicnibus 'tantummodo longa 582,, , .
‘^‘§. 8. Sexagenarius quamhephriric&doJoribus din laborairet-V -aiebas oiSo urinam non
reddiderat; Inde vehtet-rijtnidus proflinebat & abdomen aqua diftentum eracTa&a cyfto-
toraia in cadavere , urina: parum profluebat, uterqae ren fabulo refertus deprehenfts cft.
Relfnckius ^ . . .
i- 9' Job. HcBtlcheij[ah,gBinpo-fneianpKoficus'^1?bni habitus i ppftquatri haSenus dolo¬
ribus podagricis atque nephriticis multum vexatuslagbmzantc imprimis anno i67o.fupprcf-.
fioneiirina:, e calculo renum orca, pecali.quot d.ie,sisboraflet, Deo medicamenta ame pra:-
feripta benedicente , piurimos lapillos ac copiofiim excrevit fabulum : unde morbo levatus
atque ad.meliorcm valefiidincm quotidie 'rnagis m^ifqueaccedere Vilus cft: Cmterum curti
lub initiunianni 1671. ( quem fua: auatis jS! nutneravir arget ) die ffi. lamiari; veficam levans,
rnagno quoque cum conatu lapillum,coiymbadum,feu plivatam lalitarut» nuelcp haud abfi-
tniicinexcreyit: Sequenti dic 17. lan. primum fenfie omnimodam urinar fupptefEpncm-, fed
fine omni-moleftia : poftridie nonnifi quardam in lunibisgravitas.accellit, vomitibus aflirm-
^orum & foriotum fiveliquidiufculorum dejc£Honibus trinis aut quaterais comitata-: Qu*
cirnfta cutn hcc fublequerifibus diebus , lieet uxor varia remedia domeftica tentavefit , re-
mififlent , ifta perterrita , dic ac. lini qua: Ilchuriar' quarta fuit ', litimarifum invifeiem petiit:
Adfum,& de quibus zger conqueratur,- fcifeitor: Jfte fqlpi fibi y6raifus'jmoIcffips;,Bi!e,& prx-
terca fe gravitatem quandaaa in lumbis cicca regionem fenum , dolorem quoque tenfivum
in utroque, & imprimis finiftro inguine, ubi ureteres fiti funtjfentirc, nullam vero tenConem
aut dolorem in.pube , iit & ne minimam quidem meiendi cupiditatem fe percipere regeffit:
Sic quoque & ego cum corpus contrcaans locum-afFeaum cxpbfarem -, totuii abdomen
flaccidum-deprehendi , mec circa vcfice pr:efertim regipnera ullam duritiem , tcnfibDem as
tumorem obfervavi, atqtie inde locum affecium norfvefioam, fed aut refles, aut ureteres aut
utrofque efle certo collegi, t attamen ne viribus adhuc falvis quicquam iutermififle viderer;
per Chirurgum, mox cereo", mox cathetere immiflb, urinam, fed fine effeftu follicitayi: Iftii
igitur fruftra adhibitis, ipfam aggredior curam: pra:mittens clyftefcfli e' diureticis/lithoUtti-
pticis ac ciflollientibus paratum , qualem etiam aniio lefiyftflulieri, urina: ex ureteribus ob^
fitUftis ultra quinque dies fupprclTiofle labpranci,prxfenri cuflj fi-iiffu applicate euraveratfl:
hinc quamvlster copiofclatis dejecerit alyurn , attamen ne unicam quidem guttnlVmurinm
ifimulemifit : adhibita deinde funt medicamenta huc facientia , tam interna quam excerna
plurima, fcd.omnia irrito plane fucceflu : fcterim ?get nullos fe percipere dolores ficpilllme
feffus eft, fedpotius de fola virium imminutione conqueri coepit: Ego vero cum peticulofutfl
zgf i decubitum,tum diuturna: illius fuppreffionis raritatem probe perpendens,die ip.Ianuar.
& Cc decubitus dic 13. CoUcgam D. D. Schultziam invitavi' , commpfliquc eonfilio otQnem
curationem teBtavimus,fe'd nullo plane allcvamcnto:./Egi:rveronoa:c, diemi3; Tanu3r.pt:e-
cedente , poftquam litpfrejfa urina i^.fupervixerat diem, flexu, fomxi in finiftrutn decumbit la-
tus,& mox pticter filorum Ipem atrumnofa cum vita piam commutar mortem. ■■
Aperto abdomine , poftquani aliquantulum feri effluxera^ luagna pinguedinis copia fe
obtulit neque enim folum cuti ad trium digitorum ailtitudincra adhzrebat , fed at mefen-
terium & iuteftina , imo etiam interiorem abdominis flavitatem ita replebat, ut merito fub-
dubitaverimusanex voto'feaiofit fucceflura : remoris tamen inteftmis , feybaiis craflio-
ribus refertis , & fuperflua pinguedine , primum dcxtriim inveftigavimus renetn , in cujus
externa fuperficie , eitea extremitatem fuperiorem vefica pellucida fero repleta appirc-
bat : harc nihil aliud erat quam propria St proxima fenis tnembraua- , areguf^tanre per
obUruRi renis fiibftantiam iero ita elevata ; unde poftea , ubirenc difeiflb ferUra liberio¬
rem acquifivit evacuarionera , concidit : Et per hans vcficam aquam illam qua: aperto ab-
Boxeti Aeatemi* Tota. II. Fff a domine
Anatom. Prad, Libill SeS. XXIV.
4ominc effluxerat , feafimTerifimquc iri abdominis cayitatem.ftHliffe haud levis fubeft fij.
Ipicio : Cajterum tota quidem difleai renis cavitas Tabule rubelGejiteeonfperfaerati.afl; jpft
ureteris pelvi calculus, figura corculum referens, & magnimdinc avellanam , pondcfc autem
II. grana non excedens cum fodo multo minori & gravitate fua^ana tanioEu quatuot -
' atquante, infertas fmtdcri dcfccnfum in ureterem prohibens: Unde etiam urcter-^xter om¬
nino vacuus apparuit -• Gakulos autem illos primum quidem unicum csttftituiffle ^ at&cceffu
temporis , natura exitum urgente , derauna divilos inde conjecimus, quia utri^ue ea parte;
qiia fefe eohtirigebarit, crena fatis ampla eA infculpa ,'qai tamen pifeetfl eotumquo ureterf
impaSi erant.nondum at|;igcrat:Porto firiiAri rcnis,ab'a'dipdla fora liberaff;faperfideri).
exteriorem raaeffla Bigticansdeformavit, & cavitas ejus plane
fatum grana continebat;, Uraterautenj finifter ulrra poilicem erat^diiaf^s, cujusmedietas
illa qua: velicam fpedat., plurimos lapillos ( quorum maximus graBorumdecem) iearenu-
las : alteri quz renem , aqiiaim limpidiorem capiebat: &<!'& inlaper ita erat attenuatos, ut ad
quemvis fercconcaaumtumperetar: Vcfica urinaria riecaquam;iieGquiGquamaliua eontP
nebat:Hepar & Lien nihil morbidi alebanriVefleulafeilis liquore Aavb turgido 'olfrifoiituni’
major erat: Interior attetiz iliaca dexcr* tunica, mpxfub fuo exqrtu.ad udguis lariiufflnem'
u os degeneraverat. Geer^m Segeras Mediem Thorunenfis in mifceB.mrie)Jis ek-
[erv.zj, /" ■ , i ",. . f -o-J
■\ T T pateat quo jure afFeaui pcopplitp Ifcbpria ,pteffiqnem , qaa vaaia ^ minime peccaritevilica, nt.
.V nanica ttibaeriro, con&lmm duxi c Gi&wKj. IfchuriSfndigitit nbn?{iife:'c(jm id non tantamb^na
de fympt.cauf.cap. a. feqaentia citate verba,Si<SM»- cam Geleiiivenh . fed'&-iinpiim:s vi fD(iiKvnr,l,SU'
§. la. Anho rgia. Mercator poAquam per triduum urina: omnimodam fere fuppreffio-'
nem, juxta cum infighi lumborum & perina:! dolore perpeffus,effct,-nephriricis alloquia ac-
eidenilbus obnoxius, eam' calculos non paucos cum urina projeciffet,me in corifilium adbi¬
bit: Homo erat habitus fanguineo biliofi, pilo rufiis & tetate quadragenarius: ' Multa
ad urina fravecatianem fraferifta , at vix duas tresve guttulas emirixti : Atrentius milii c-aulas
tam rati afFcdus indaganti , ingenue refpondit urinam illam , qaantulacumque ppffct , fefe
protrudere abfque ulla moleAia & dolore, abfcnflbus.aerimonia, Aranguria & quacunque id
genus paffione. Et jam quintus agebatur dies ( qui arioquin juxta fcholam medieam hocce
iri cafa lethilis habetur ) cx quo utinx nihil reddidittiEger nihilominus, tametfi jam tandem
ad tenes & alibi , vagantem perciperet calorem, zgroiarc non videbatur, ambulabat, vcAie-
batur. , interdum leda fupcrincumbebat , pnlfus naturali limilis fed ad debilitatem vergens
Sed tandem urina fuppre& , per os & nares ( quod, prope a Aahs evidenter notabam ) odo¬
rem ingratum edebat , viribus paulatim collabantibus : Ad catheterem quoque deventum,
quemlithotomusin veficam ulque injecit , Ad nihil obAaculi urinariis in meanbus percepit;
Se ubi omnia forent AuAtanea/ebrieula, & ad extremum convulfiqnefuperveSiente I4.die
e vivis dheeffit. . .
Aperto ventre inferiore, i. Hepar parum vitiatum, & in ambita lividum;iritus veto,ob va¬
nas emulgentes , officio male fundas (unde linguis cum Aro circa przcordla relinqueba¬
tur, j fanguiae & tabo tomidumia. LAn exiguusabfque noxa. 3. Renum finifter valde magnas
benequo habitus & earnofos ; in eujus cavicate & ofculis , per qux ferum p«eolatur , Ap®
complures , cieeris quantitate, qui tamen abfque vitx damno, noftraopmioae, perurmam
fuccCflive «xecrnipotuiffent: 4. Vefica omni humore deftituta,quod per emulgentes aftcftos
nullus humor eo eflet delatus , nulla ohArugiorie , callo , calculoque, aut alio quovis impedi¬
mento icfc oculis offerente. 5. Veta autem mortis caufa in renum dextro patuit, qui finiftro
De V rinx Suppreffione. 6' 17
duplo minor ,'tetus erit carne omnicxefa cpnfumptns j-pizeipae vero inci&s pus fcrofum
'efiundcbatar, abique tamen magno foetore: oiqac eo uc vel Medicorum patriApoUuM,
<^piave,impoffibile &ifiec.planc corruptum iftum Renem, hominemve' a morte vindicare.
'Opinio fuitcollegac mefex hoc Renis pure natam eflc partium nctvoiarum atqueveCcre
fin,qna icgci decelgffet.Mea, conyulfipnem e febri, pattiumque ncrvofarum^hauftu,
ieci^Se. Letichms lib.4.j:ep^obfervai.n. ■ - . '
'Sa §.ii. Novi matronani.qiia: primo j^guinem& materiam purulentam cum mcmbftais
a longo tempore meiehdo ejicere fqjeb;g; deinde miftiQne cruenta ceflante , per plurcs an-
aosaquqfum mingebat V cima fcdim^to.cppiofo &.3lb,o^inftarpurisinmatulifimdo fnbii-
'denterpoftea cum fedimenwm illud det&r^perat, intemperies febrilis cum doloribus hinc
iniie vagisV yiriam languoreJiliifquc memoris lymptomatis fucceiht.; xumqueargta in ma¬
gnum vitarpenculam addiieerctur , tumor m latere, circa renisfimftriCtnm exortus, &in
abfceffiim m^aratus,priipter largam puris,profafione.m,iplam Eberavit: Tamen ulciis cavum
& finuofum inifto locOjTchprera tenUem exudans , durante vita manebat, quod aliquoties
pcrfanawm,'d,etiBofi:atiitLerupit:Exinde, biennio vixelapfo , matrona urinx^fupprelfionem
per dies i4.pafla,apopledica interibat. - , . :
Cadavere aperto , ren finifter omnino defuerat, ejus loco fubftantia membraaofa lumbis
_a3nata,valbrum& ureteris c-xtremitaBes;comple9:cn5, acerevetatjurcteris veftigiaquatdam
rcmanfctunt,verumfinc.a;j>crtnraindnaa5 Cavitatemtquiriimo iehpr,five ferpfitas quqdam,
! arteria: emulgmitis ofculis"ex{udans ,‘ ih ulcus iftdd finuofiim exterius ferebatur : Ren alter
•felit materia fabblola'&: calculis minoribus valde oppletus: Infuper juxta fummitatem ureto-
■fiS , lapis circa pollicis magnitudinem defigcbatur,^cnjus extremitas erat dufeui, fcu cavitati
‘ ureteris adeo adaptata & firinitet impaQra , ut vejut epiiiomio aperturam ejus exafie claii-
deret,& fetofo latici tranfitum omnino inhiberet. thomN^Hlk T riB.de urinis cap. j.
; ;§. la. Hclmontius-jubct in curatione lithiafis fel confortare j quod dicit efle remedium
.a priori , nam debilitato feHe omnis generis aciditates rapiuntur in vias urinarias, qaa: foienc
dolores & fotores renum excitare , a quibus fuppreffio urinx & reliqua fymptomata pen¬
dent. Nbyi virum Illuftfem qui ex foppreffione urinar vitam cum morte commutavit , Ad-
jfcntes Medici caufam foppreffionis, velin calculum, vel in mucomtn copiam obftruchtem
unanimiter referebant. Sedo cadavere, nihil lapidis, nihil muci obftracntis in uretoribas ia-
Lvcntumrln renibus autem etiam nihil praitet arenulas paticas & nonnullos lapillos. In vefiea
autemfcllea aliquot lapides majores pondere | ij. inventi fune -• De reliquo nihil follis in
conipeftum venit. Unde potius hie patiens ex defeftu follis mortuus eft, propter quem fop-
ptelTio urini faa,a-cft:Ncmpc cum aciditates irrepferint intra reiies,quas ut cluefetjpeitina-
'cem feram induebant , quemadmodum in hydrope , ex hinc foppreflio urina: indurira foit.
OJvvddiU G/emhs Arhint.^ rum.lih.-2,.cip.i.%,L.n.i^. . ■ -
'7 Observatio IIL ‘
De nn urim fufprepme el) ReaemfiijiJlrum fero ef aremlis difentumpextro Rene incolumi '.
§. 1. 1\ ^ Eteator celebris omnimodam urina: foppreffionem inopinato patlus.fuit,qua; ra-
IVJL ro exemplo ufque ad diem ii.duravit,ita ut toto temporis tratlu vix aliquot uri-
ni guttas rcddiderif.Cum affinis Medicas fons ordinatius D.FelixPiaterus Senator &c.tunc
temporis desubuiiTet ex ef3fepe!ate,ftarim a principio morbi me vocavit:Primiffo examine,
quoniam arger de infignidolOre circa duflum ureteris fiaillri , vomituque enormi conquere¬
batur, adftanrib-js pridixi calculum in uretere finiftro hzrerc, & urini viam oceludere. Sed
quirebant cur fetum a rene dextro per ureterem in ve.Ecam non prolabatur, unde a:ger uri¬
nam reddere poffiriiibere ilEs reipondi hoe per confenfum fieri , naim licet non femper , ta,
men fipius uno rene obftrufeo alterum officio foo fungi non pofleiPrimo iie Emulfio dr de-
coBio diuretici f nferipu epeu. ad fummam vomitus moleftiam &: virium dejeftionem congrui
quoque remedia o,rdinavi;3.BaIneo etnoIUente tepido igor aliquoties utebatur, e cujus egreC-
fu iocBS renum convenienti linimento inunaus cfl:,5£ clyfter injcaus:4.die co^ului ut £gtt
mane & veiperi de ipiritu tetebinth. in cocleari aqui feagorum pleno , aliquot guttulas fu-
mat,baln(» &: clyftereutatur.j.fequeniem potiunculam duabus vicibus fumendam ptifcripii
‘if. iqfrigor.heder.terr.ii.^iffiL.fibir.oniinid.aa. BR.tire.'vitriel,gr.6.mifi. 6.Ba!neum& civfma
repcritaiy.Seqaentemlulcpum confo!ui.^.,s^.^.«^<!r. ononid.ai. g ij.jjrJidth. R.ciSri ii. g j.
mifc.pro z.«iis/6aj:8.Qupniam alvus fuerat adftriaa,& abdomen Icrofis humoribus repletum
fequente fyr.commode ufus foit. ‘if.fyr.flor. Ferfic. 5 ij. iq. frigor, g j.s.Iulepus y. die iteratus-
10. &: II. balneum & clyftcrem ptidiaum ufurpavir. 11. quum vires deficere inciperent,
cardiacum prifcrlpfi. 13. 14. ij. 16. & 17. balneum, julepos Sr clyfteres pridiaos ufurpavir:
18. pofl: ejeaum clyfma foq. julcpnm fumpfit. "ifr. oq.frig. ^if.f.cr. tiiU, borng. om u ,
jjr.^anit.cisri.qn.^ j. lalep. rojll.u^ ij.mifc.pro '2..dodibus. 15. rurius clyAcr. ao. ob metum con-
BonetiAnilom.Xom.ll. - Fff 3 vulfio-
6'i8 Anatom.Praa:Xibm.Se£i.XXIV.
vulfionuni.dataaqua mea anteplcprisacum cardiaca d®cioali:dieai.fortiiEinum animi j.-
liquiumvit* finem impofuit. .
elaver apertumDn.;'ra»ir.f/^»-«fMed.Doaoreimetitifll!no &s.gr«i(i!B^ Ghirurgo:iit
Tcnimus vifeera infimi ventris priBcipaUora,vcatricuinm,hepar, KCnem , a naturali ftaru ni
quaquam defleaenria :Ren finifier difiraAus- ab humoribus fciofis ftupenda magnitudinb
appatuic:quo diffeao ferum abundanter effluxit & atenute copiofie rubicundiffiiBie fe ma
§. a. Primanum quendam virum vidimus ncphriticobolore miro modo vexatum; dblot
erat acutuSsuatura uepote calculum c renis capacitate deturbari conante : Reii tantum fini-
fter obturatus etat,ut aperto fefto corpore innotnitiQuod plerifque nil tale expertis adtniti*
tionem movit, nam fupprcfTa omnino urinaiUnde colligebant Medici aut utrumque renem
acalai!oobfttuftumpra:peditumque,autin veficaipfa vitium latere aut utramque partem
hboratesSed eos eventus fefellit. Gttl.BtUonitti Parddk?K.<<.
aonltus a Ferefio,\ya.o rene obftructo, alterum mutilem, K vien^
itutum, urinae fluxum intercipere : quod confirmatura Do“-
)aGas,pag.539.Qaod nuper obfcrvatumin Illuftr. Pratfide, Tr»
^at^tmXSanQ-.Rulanus Anthro^off.Ub,i..ct2.T-6-
DeVonaeSuppreffione; 6i^
Oss/EkyAiio ' IV. .. . /
' ium, corpus- durum in
ter alterum cj" ureterem inter]ecldr».'^iOh fero[umfdiis'abfiejfum 6. 6b eof-
dem muco fletos. 7.
■ ^.Ob Renesiacluritos
%.!. Ilio meo lepn
X* urina: tanta ui
diiSjfcxta dic obierit :
<TanPTa:na correuti.
Ob ReaemfemipUtrUlum.%. oh JiaiJlrum coafumpium,i>extrum bbjlrudum.
,'uifciditm£teriiirefir(o'spojlhjdrargyrojla'.lo. •
mni accidit magna ex c%rebro'di:flaxio in ureteres ,'unde'C>bfifudi6
t ne guttula quidem permeare po&t : Et quamvis rite adhibitis 'femc-
Incifbabdomineinvehti fUnt RStfes-cum vicinis parcibu5'^^mmati
TahritiusHildariitstibjde LithotomUcao.A.. -Sii. :>
LPaxit in uriteres\ Cor ad obftraaionccn ofeai .. tum. aftiwdaiSa niearibasiai^ftiapcc qifds 'ttaafcbi
§. i.IIlaftr. <2omes coriipitur febre. Ieata,#fliduajocoieaionis vena; admoventur fatigiti-
fBgx veois aai,qua: iatcrdura purgare eeafueverancSifttar. fandis . a Barbitonfore' fuligine
pulverifata aceto permixta .- Febris adaugetur jSic.Loiuim fupprin^cur ; fcnfiim & motum
utriufque crutis amittit, 14. interiit. Dillcfto cadavece;Rc«finifterx»nipertus eft niger , Et
ab eodem latete fpinalis medulla afFefta,/4e/?*f i
, §.j. Puellus inurinzre_tentio.ncaj.iii£d.dit:Ingens-tcUum&pattfflm';adjaeentium inflam¬
matio deprehenfa eft. .
§. 4. Mortuum juven.em ex urina: fupprelEonc fecjjimus ,in qub Renes monftrofam ma^
gnitudinera adepti feerant.Urina tametfin vefica nuibraderat,fed rupprellio ex Renum im^i'
beoillitate)fcil.cx vitiata attradlrice. OemmSamrdus\Pe!ttec.i..cihfer.u:!ia\ o: - c . :
IS progrediuntur , caufati
nuntiando: Si magnitudo
a conftitntione, naturali 1
§. 5. leh. BaftiJ{£ iormm Polemarcho,cum per il. dies fupprefla eflet iurina,in aperto 'ca¬
davere inventum eft caput aqua plenum j caufe vertigimstRen vero unus macilentus , Inter
alterum & ureteres durities inventa, qua: lotii effluxum impedierat. Scipio Dupleix ia 'hijlorii
Gullic^SioUaus AnthropogrJib..T..cap.-2.6. ^ .
§. 6. T. Parre, Senis annos ija. nati ( Fide lih.2. Jit je Itjjpneo. ) renes anterioti facie non¬
nullos aqueos abfceffus exhibuere , quorum unus erat infitar ovi galtoacei , in qub flavefeens
aqua qua: orbicularem eavitatem imprefferat: Alii urina: fuppreffionem refluxui feti in pul¬
mones adfcripferunt. '
§. y.Cuidam ex cafirabaltoutina coMbetut,Renes mueo referti erant, & adeo obftrutfti
ut nihil potuerit pra:terlabi. Vefica tota exficcata. rirfocWi&ar.
§. 8. Noh.ffequentcfdyfuria renumque doloribus torquebatur, fucoeffit his IfchuriatRe-
num finifter erat albus,femiputridus mtus,materiam purulentam oontincns.r/:fe tit.de Lum¬
borum dolore.
■ §.9. Matronadiufanguinem&pusiBinxittacnrinarfuppreflioncmper i4.diespairaeft:Rcn
finiftet omnino deetat,faperftitefblafiibftantiamembranofa Alter fuit materia fabulola op-
plctus,Urctcrin fummitate a calculo occlufus. ride titJe rriaisp.a.
§. lo.Illuftr.qnidam temperam.cal.&,humidi'cumpra:dominio biliSjVita: ccelibis , amultis
annis,variis concurrentibus caufis,de obffruaionibus h3q)ochondriorum conqueftus , vatias
curas adhibuit , incetquas ternum ufem thermarum Garolinarum,quasprofui{fc feioiinterea
variiin fi.rebus non naturalibus errores CiccclTercmonattenta corporis debita expurgatione,
hinc varu coUeai humores craffi& vifeidi , qui cum alimento ad artium junifturas tranllati’
negato omni exercitio,ibidem loca figentes effecerunt artus ita debiles ut inhabilis foret ad
deambulandura,unde vita fedentarlacoaifta,accedeBte tempore hyemali , fic prohibita in-
ftnfili tranfpiratione , bonis alimentis ufus, aggregatio fada humorum eraffiorum & vifei-
dorura , qui corpus magis inhabile ad qua:cunque exercitia reddiderunt. Mulca adhibita
ad efteiftum non ad caufam , ut balnea confortandorum nervorum„cajifa , ex rebus cali*
F ff 4 diifiniis
^20 Anatom.Pra£l.Lib.III.Sea.XXIVj
dilSmis confea:3,qua: naateriara ma^s incraffarunt & cxficearunt;Inunaiones &c.Tand
ncfcio Cajus confiUo , Inunftf artus uiigaedtb inerburiali ad ptyalifmum provocanda
quod quanto periculo fieri foleac,p|eni fijnt Jibri pbfervatioBum ; fi enim coi^of i humor ’
craffi&vifcidi non bxcTudancur. , pqr 'niomm ftnguinis ad cerebrum delati, cau&fimtanS
plexia;, paraIyfeos'&^fi ad cor, fyt copes , fufFaca^qnum aic. Si ad'PuImone^ffis, phdi;
febs &c. Si ad renes , (uppreflioni, urinziSi ad idepar pbftruaionum&c. Eo remedio mota
cft materia illa crafla & vifeida que iohga annorumfene in artubus delituerat , prztetea ve-
oof» qualitate imbtua eft, ab argentq^vp i illiufquer^pats fe exoneravit per fauces , & fo;
liti^.p^tt;8e gingivarum apravic^ua,fivc falfcdine,occafioBavit exulGerationem’ , cum
F=ti?iife?.5<8dentia::deauum : Par^^utem ejufdcm.ijcenpavit partes v^s ,-. cor , pulmo¬
nes , deinde ventriculum , heparr lienem , & renes, unde difSoultas fpirandi^, pundure 'cok
, dis,dol6tLienis,uriaa pauca & 'acccnfa .faaguincm colore referens , fefe infinuabantl
'Eemporii^ficoarffi dedicindiem-pauciorurina-bir^auttef intra diem cbmpatebat.- rcfpji
ratio diffieiiis ebntiliualSat^ anxietafe^mcrefcebairt’, ‘tumor peduiB cedematbius fefp iafi-
Hu3batyapj^rtusdcjcaus,fitisintcrffa,fomflusvix;aliquis : Nofte Equinoafum przce-
.defite jabb^^^s ,;mxietatiBus & jdiScillimis ;Telpirationibus confuinpfit,
donec hora teffia”pometidiana natura motum materiz morbifiez procurans, fecit ut thorax
Ilberibr fedbus fuerit?&' aliqua pars tafateriz a pattibtispcaotis mdfca , in partem dextram
abdominis fubHepatcinftarlibonis;^nis decubuerit S bona fpes quidem affulfit t fi in reli¬
quis fymptomatibusqKS^enatiirsfeomendaflisr.fSfeda-^e- 20. 'ad 21. Marcii diei horam
tetti,ajn;,udaafupprimi)Ooefiityrit.vi£femelquaiitit'afe' triura;;ieoehlearmm emiferit , quod
idem<jeimo22.&23. &fequenribas5feftum :Intefiade-cibc) potulento , ob -impotentiam
inafti«andt»$anHiL^fcildeeerevifiaSfl quantitite..BoiabiK;cpbtHm'fmt ; quia autem excrc-
tio non refpondebatinjeftiofli, varia diurefin procmantia exhibita & admota , fed nihil
efFeAam rurinEfuppreirro continuaviisdiebusi ie. adftriaibne alvi eoheomitante;
’ Interea tumor pedumiij.tra genuapre^rediebaturbinabdomine-autem , decumbente Egfty
fubfiftebat, Sedente indella , in crura defeendebat, nunqualn faihcn totaliter deperdeba-
. tunipfum abdomen tendi ineipiebat, difficultasfpirandi increfeebat, przfertim fi leddo
, dccambefef,oinnia in hydropem renderc videbantur i virefque de dic in diem coliabafc-^
bant , 2&^attii urins fuppreirionejqntinuan te , ,&'sbdominc tamidiofe' , coepit iaquietu-
dpyahxic'caj,difficilifquetefpiratidtaIis,utBoae tbtaquafi jamjacB fe fuffbcandum putfc
rei ! retentum enim ferum per totum corpus .diftribuebacur , - & prout in hanc vel illam
partem ruebat, fufFocationem aut aliudialiqiiod lethale-iymptoma" minabatur , unde anxie¬
tatibus ctcfcectibus , adftantibus infinuavi periculum. 2S. Mattii fijb meridiclB , vomere coe¬
pit in" &Jpia' bilem'-fla'vatn‘ , cum tantS fiiflibiis' ut -3e ‘repentina fuffocatione metuerim,
quod lifititum •£eger-%'6hibercE : Continuavit vomitas ad horam tertiam pbnieridianatk
humoris lividi , nigri aliquot vicibus , qui inter lethaila figna re-cenfetut sh Hiffucrat. 2,
progn.39. Caufa autem talium humorum videtur fuiffe venenum illud argenti vivi- , ' oc¬
culta vinoipusejuldem 'dearuens; "«enim illius ‘opie adeo defenerant , & tantam ma¬
lignitatem ‘'acquirunt 5«t'iispartibiis, in quas a nathfa' detruduntur , necrofin inducant:
SeaaerMriih. y. pag. a^-cap. 19. AdhiBitisi & exhibitis variis ventriculum roborantibus ; Vo¬
mitus ad occafum folis ceffavie , dcbili reliab zgro : Videns ego fuppreffionem lirinz con-
tinuafe'y&cxea pedum tumorem 5ttbHf,illumqUeitfSbdoihirieieinanere , incidit mihi co¬
gitatio S interca cauterio in ilia parte tumida 'abdiShinis cHeSb ,' quo fingularero copiam
aquE VidabatardepofuiffeifuccurretetUr , &-fitnul etiam ia tibiis vefieatorialapplicarcn-
tur , ut' ira riatura ab onere aqua: in corpore reftaghantis fnblevata' ' longiorem' vItE moram
concederer patienti, atque inde mora impetrata , ne aquE ftagnantes vilceta inficerent , cau-
lEfuppwffionis-urin» provideretur':aMominiergb Cauterium potentialeiribia: vero dextr?
veCc^tOtiUm applicatum '.i!. Martii l. Aprilis , fed tamen hic nihil
auxilii afferebit, nam quadruplo & ultra plus diunpftuque de cerevifia ebibebat: y. AptiL
varias. a^Utitus comedendi Uec & alia Egcr habUitjunde condita quadam aflumendo.fuper
ea tantos ventris dolores habuit,ut eofdem duobus granis laudati: compefeere o‘portuerir. A
tridnajam extrecnafrigorc cotperunt, manuique ambE tumidi faCiE.y.April.deriepente pat
liis eft aahHi deliquium, quod paulo poft morsieqnuta"eft.
Cadavere apertb,psrtes intcrnE taliter fuerunt conftitutE;In ftomacho duoulcera reper¬
ta fuete:ptEtefeaitotom.quod iDgeftum erat atrdiiieolorem referebar : Hepar magnum,
dnrarar&quafieoCfunajin duabQspartiBus-fidefatum. Splen totus putridus : Renes utrique
duri , Slarnicria craiTa vifcidaquC 'rcfcrri.qux obftriiftio cauia fuit iupprelfionis uriaa.-Mem-
'prunj vitile: 'cum teftici>l-s totUmquantum necrofiaffeS:um,eodem modo orificium venes
eompcrtura;OmentHm circa vcficam inferius diiruptum S£ nigrum.in T horacc,cor magnum
DeVfinaiSappfemone,
ted flaccidam J’uliBoncs thotaci atriufljae lateris aecreci^ab inflamm^oae nigri, &iati.gfi
fili parte materia purulenta undique referti -- Femora cum tibiis hydropicorum inftar aqti»
tumida; Cauterium quod abdomini applicitum &erat,nec dum pinguedincrD ; qua lUulhiis,
ad 4. digitorum craiEtiem pollebat, pertranlieratif* vbfeimjuioaihus D.luc. loh,- Vnncepii
nKd.Niffef eati. , ,
Jfihuna tb emulgaitiam ■venarum Rexumque auione atiracliee aboltta.
ILluftr. Saxoniz Princeps Severivus, vix annum li. egreflus ; iupra trimcftre firmd latis
valetudine ufes , deque nullis ofFenfis conqueftus fiiit : 4. Oftobr. 1538. cum liimmo mane
e leSoTc reciperet, & cibum circa feptimaminoderatoappctitu fumeret , paulo poft intra
boram , balneum , quod in Regio horro eft, ingreflus eft ; Egreflam minus bene habentem
animadverfum, & ad prandium ,quod ii. hora parabatur, viiiis tum primum eft cibum fefti-
dire , eunderaque perpaucum admrfifle. Ego vocatus , debilem certe, at febricula nulla cor¬
reptum Ducem deprehendi denique prsffius omnia perpendens , lignorum fyndrome tana
dem perfualus , Principem affeftu aliquo meatus urinarios occupante correptum conjeci;
argumento quod frequentiore vomitu exerceretur , doloremque ureteris liniftri hypo¬
chondrii perfentHceret : 'arenulas prarterea , quibus jamolim quoque obnoxias fii — —
tate,adeo quidem ut vix ultra fex ofliove guttulas , citra ullam naruralem exftimulati
rcddetet,ficqac graviffimam nodem abfolvit:Poftridie vomitionibus nihil dum tem
€ 21 Anatom. Pra<9:. LibJU. SeQ. XXIII.
tentibus, de przeotdiorum quoquedolore qucfebatiir , quo liifebricuni trium palmaruin loai.
gimdine vomitu rejccit:Ea res magnam afliftentibusnobB opmibnem fecerat, univerlam nug
cauiamad vetminationcm rcfcrendirquanquam kdtem co lumbrico expulfo plufculum alie.
Viari fibi videretur , perftitcre tamen nihilominus lyinptomata : Itaque omnis' generis localfc
busanodynis,aliifque quibusdolor difcati,adhibitis,tonoticifque'dc vario cdiife^ionum ele-
fluariorum apparatu-Goncinnads.quorum ufu vel udnz ptovpcari,vel vermes enecari atque
educi quivi(rent,exhibitis, non minuscaatque cibos fumptos ilatim evoniitjurina nimirnai
larfumregefta, alvoque indnrata,lotio (uperiora verius rcgurgita'iite,fi quidem 6. autS.horu
priufquam animam-agcret,urinam mcram,colore fcodore cuivis adftanti facile agnitam, quo
etiam tempore primum dclirarecoepit,evomuit:lnter £.vero & y.ejus dici^qua: io.hujusmen-
fisjmorbi vero y.fueratiSer.Princcps animam Deo reddidit. ■ ;u. . _
Aperto abdomin^-ctim adftantes plerique de cohibito lotio dffent f*ilicithdil!geiiter mea.
tibus urinariis pervelygatis,nihirquod eofdcmobftrueretcon)pcrtUm,nec liipiili,nec grumi,
nec caraacular,nec phlegmone,ulcus aut fimilc quid:Ad veficam utu. P®tyentunii,candcm vj-
cuam,corrugatam,exfuceaai,omnifque aquei humoris expertem abfcrvayimusyfic ut Ghi-
lurgi cathetere difficillime inveniri potuerit,quanquam & vivo illo, vel immiflb in veficam
cathetere,vel etiam ’muliefis,qui fuffiu lotium prolicere nitcbattir,opera frufira bfnnia teh-
tata fuifrent:Gibba hepatis pars a nativo colore ad pallidunfdeClirians manifefie yifa efl::Se'd
mihi uhiycrfacorpdris;conftitntio vifa cft talis qua; abfolutam planitatem riph 'pfoinirtcrctj
Etenimquo tempore etiam inculpata fanitate uti videbatur,p.erpctH0 pallente facie omnibui
lonotuicRelfqua inteftina omnia nihil lumbricorum aut putrilaginis , quod eoeundem fend-
tem arguecet,vi(a fiffic eoatinetc.£.v ObJer^ittun.Gii>fgiiTaiiJletteri'Regit HungmMtdki. . 'j
CAufam retenti lotii fdperioribns membris , fe- murias ', fetorum hbmorem ex reliquo fanguinc iri'fe
rbfo humoti excipiendo defervieotibus, adfeti- tecipieridi , cotrupff.-Bjm iflhsc vafii- rifeeraque nb.
bendamclle vel hoc unico , eodemque vilidillimo bismihbraomnia.ii&ivbqnecolotedcftiratacoofpe-
■-atganjerito'convincitnc, qnod corporis curis , qua- fta fuht.undc fafium ut mhil aquei humoris ad sefi. ,
-quaverfum difledio fieret, e vcftigio aqnenm humo- ; cam ttarifmittcreturicjofdcthque pars forfum ad ven.
cdtopicisieprafentantem.ei fcremitterer.-Proihde nui- bitam corporis difp ergeretut : De Ictii
la alia mortis cauta ftatuenda eft , imbecillis nimirum gua mn defendit urinded vejiutu -vide StTami Diver,
.& depravata rcraperies venatam cmulgeririam atque fam de affeci. particic,tii& Caideram Tribua.iSei&ei
■renum , qua arttadrix vis labefaSata legitimum p.ioo. ■ ■' ■ .....
O E S E a V A T ; o VI. ' ‘ ' ; -rs;
'■ Ifchttrh oh Renem fimjlrum maximum, fure refertum ^ Ureterem ejufdem fituita fr: arexuhs in-
' farcium-. Kinem dextrum cum uretere ,laf illis bhfitttm,refic£ ficcitatem. x. Ob Renem dextrum
, , circa filyfni incrujlatum gypfea materia. Emulgentem^ venam comfrejfam , Vreierem fin^rum
, . objlrugtmyp.ob Renes obJlruBos , fubnigros , refica. fubjlantia denjitatem , gangrana initiis
aj}e3a, cum fure craffo inclufo. 3. Ob- Renis ftmjlri fehvim dilatatam cum calculis duobus in
vefica. 4. ob Renum calculum inftgnem , cum veftear urinaria abfentia: 5. Ob ‘VreUres^ E ejicam
excrementis referta. 6. Ob anguftiam Vreterum circa infertionem in veficam , eorumque obfruclio-
nemd muco. 7. ob lotium in ureteribus fibff ens, quidvejica calculis referta. 8. oh lafidem Reni
imfaciumfqf vefica lithotomiam. . . . . . ■ .
§. I. 7^ Ogavit mc MagifterSpzion, Sutor Lugdunenfis, Ht puello.trium annorom , lapi-
XV ^ vefica eximerem qu6"d pfsftiti prarfentibus D. D. Marcellino Medico Re-
'gio SiVficvlcztis Decano : Rodefiio ,Crafi'id ,& Giiillemino , Medicis Aggregatis acD.D.SiW
Doftorc Aggregato in Academia Vafentinsnfi.Ef coram Magifttis ?anthoio,Vefeter,t£.?ethoto,
Chirurgis ; Operatio ad votum fucceffitj & quamvis lapis magnitudine oyuta columbinum
luperaret , puellus tamen optime convaluit , bienniumque integrum fine incbminodo exe-
“git:T ranquillitatcm hanc turbavit itifignis cafas,puellus enim cum fratre colludens e menfa
■■excidir,& ad angulumihius rene finiftroallidens,concufio eas fn partes magnam commovit
■ fluxionem,undegemtusabfcefrus,qui petGhirufgum ira/A apertus fuit .-Vix via faSa pun,
'fcGOcflitifchuria,toto enim decennio omnino fuit cohibita urina , cujus gattx aliquot per
4num,(ed minus limpida: quam qua: per virgam prodibanePoft multos tandem dolores mori¬
tur puellus;
Apertum cadaver per diftum Chirurgumir4/Ie,aquo didici renem finillrum prodigiois
magnum fiiiffcjtnateria purulenta omnino refertum ; Vreterem fubditum phlegmate &
nulis iqiardum.-Rchem dextrum calculis omnino fiiiffe obftru£tum:ut & ureterem annexum-
Veficam inftar charca: Pergamenx ficcam,quod nullo humore maduiflet, nequaquam tamen
pcrforacamiunde oecafio data eft inquirendi in vias per quas in anum irrupiflet. ^
De VrinaSuppreffioneV
T Apifia® cnmalo* mihi in mcmouam rcvo- nn^c? «JaodaogoSiotes illis &itvfz 'j ac paret^yr
A_jcat ,qooi a Danh Wimariit Phacmacopceis mace cooftenc Unguine & calore abundante Hoc
^gduneofibos celebittimis , mihi Battatuin a D. documento fit iis qnibna lapidis can&cxiiaa vefici
j^crmamiCoUt , Opuatoce Pwficnfi pcadlantiffi- tic-gcnioindalgeanc,robcie autem vivant meta novs
mti fuiffe adeos ctanlmifibs ducentos & ampliiSs la- congeftioiiis,Medici pta:ccpusandicnici!:
pideS , figurae omses Se magnitudinis tali Infoni; //iiarce Jjfchucia hzc notha fait,nol!uni enim in
peeteranum majufcalum, nucem morchatam mole vcficam defeendebat lotiUm, obfttui2is omnino-ta-
iqaancemievefica juvenisedoaos, mediante fora- nalibus id in eam devehentibus : Sagacitatem illo in
mine i natura in pctinteoVrnpto abfcclTu , fai^sQuo- ca(u detesit natura fuam, quod cum traufcolatio pei:
tidianaaatem experientia lapidum maximam pattem tenes prohibita cillet, fetum in pott* ramos inefcnte-
in tenibdsconllac gigni, inde p'cc ureteres in vcficam zicos amandaret , officio amplias non iungcncibus '
defcrrijin qda augmentum capiunt, quod in cafu emulgentibus vafis ; victis & inutilibus ledditis -
przfcnti 'vetum deptehenditut : Quamvis autem vis ncetecibus & vcfica ; un.de incefiina commune ftecuni
>u>5o«iifrotv tcuibus Se vcficz sque iufit , fi tamen Seucisz reccptaculaevafetucc. fefiphus CoviSiardiu
iuUgninumcto gignantur, id potilis in renibus con- abfavationum Unc-ChirKr2ii.Gjliceeiitiirima.-
§. X. Puella annorum ofto per bene longum tempus ftranguria vexata tandem totalem
paticbaturufinaeobftru&onem rparens fexto die accedit ad mo: iter cum eo facio ad lo--
cum patienEis.agoBifantem eam invenio & morti vicinam, ficut etiam fcquente nofle vitam
cum morte commutabat. -
Precibus exoratus parens admifiteamfecariiPrisribus membris perluftratis nihil nocivi -
apparebat, (ed dexter rcn,rcnioto adipe, a parte inedia ubi pelvis incipit,penitus incruftatns
& quali lapideus conlpieiebatur,taSu durus & materia calculola circumcirca ita coaluerat
ac fi gypfca maceria fuiflet illitustVia autemad pelvim ^ulgens,fuperncficcomprefla, ut ne
guttula ftri per eandem potuiflettrahfludarciSiniftejrea quidem a tali labe immunis , icd
ureter torus obftruaus.maceriaarenbfa rubicunda fatis diftentus; Non potui tunc temporis ’
inveftigare caufam tanta: concretionis,& inventorum apud alios autores in exteriori renum
parte lapillorum , quorum tamen ratio fi ferum , ut eu.m veni» prudentibrum-l0quar,peral!as
vias quam notas & confactas adduceretur, faeile pateretiSed ha:c iclinqub acutioribus Ana- -
tomiciSi Cnojiliits ia mifcelUx.car.aam 4-‘>l>Jerv.6^.
NOh param me moverunt quzExCcU. Afefc» in cro icnum inventorum non levem przbeot , Et
Epiu medie, cap. ii. de Iknpinis dcputaiionc quod ab ca caufa ciiam renum bbfttuaio ab exita,
fhtmiait , pM qubldam doAus c cifternis chyliferita Vias adpdvim ducentes cdmpjimat , ut exinde mors
Pccqaeco invenus i advehi qnandain c^li partem, ptovenirt queat i quale jam cxcmplamfBppcditat hi.i
five cx potu fapctfluam, Scinde utinamneti,atpocc ftbtii aliaca.
quz anlam inquirendi in caufam lapidum in involii-
§.j. Quidam apoplexia levi correptus eft, levi pharmaco liberatus fuit: Hinc poft alf.
quot dies dolor circa tenes & in pube fucceffiticx quo urina fuppreffa foit ; Medici , quibus
cura: erat, tum ut urinam cduccrcnt,tum ut dolorem dcmulcereur,& interius & exterius ca¬
lida & acria cxhibucruBt,8£ de {anguinis milfioBe nihil unquam cogitaverunt.
Tandem occubuit, & cadaver feclumfuit, fis cratin vcfica circa libram puris craffi ac
lordidi icx pituita vitrea geniti ; Et vcfica ipfa , & cervix ejus, erat aui9:a in fubftantia , Sc
denfa,quaficarDCaeiretmonncrvea;&tota nigra 3 fanguineque atro ejus venm refertz , SC
videbatur feu diminuta 'gangncaa : Renes vero erant limiliper lubnigri ; ficuti & partes ejus
circumjeda: omnes, quali gangra:nata:,Etaltcr intus obUrudus, , ita ut nihil utiea: pofTct
pra:tcrfluere:alius vero cx parte obftruS:us,hoc eft in patte inferiori, ex qua parum utinz po¬
terat deflucrc,iupra tamen, ingrediebatur 5 ideo ejus fious erat urina.plenus, cum tamen ia
prioti nihil omnino urinz ineffet,quia non poterat nec ingredi nec egredi. Seba/i.Nafus meth,
§.4.Hcnrico Ainfsvotdo , Theologo Britanno , fupprimebatur urina quolibet ferme-
plenilunio , cum infigni angulBa & evidenti totius corporis incendio .- Neque excernebatur
' illa iterum nifi vei declinante Luna vel cx foluta brachii venatV erum languinem toties mit¬
tere , quoties Luna orbem fuum complens fupprimetet ipfi lotium , non videbatur e re zgrb
qui propterea aliquoties tulit patienter quod nequiit altrinfccus evitari malum : Cujus rarus
& inufitatus rumor ut excivit varia cum noftratium tum Britannbrum Medicorum ingenia:;
invenit tamen neminem tam fagaci ingenio, ut potuerit reddere genuinam reciprocantis
hujus periodi rationem,nedumfubiti illius auxilii , quod *gct diftum ac faftum percepit a
fanguinc exbrachio milTo:
Sola Apatome poft obitum inftitutacruitillicfelicitervetitateminpro&ndumdemeri^,'
& oftenditd|ftinaequijmguftarenisfiniftripcluisexcrevifletineam amplitudinem ut fup-
pleret commode vicem veficq urinariz;quz propterea tam fuit vacua quam ren rcpletas,quz
przter hoc impedimentum in fc preterea continebat duos infignes c»lsulos:Uti.quoque folli¬
culus fclUs,fed parvos, nigros, teretes, & inftar pumicis raros.i?i«/4»x Tulpias dfervJii.i. f.45.
Ea
r3.-S‘ AbraftitnatClcf MpBtbelgardenfjs,at{tateannii6j7. in viridario obambulani
gRam illico urini ^dorem:& difficultatem fenfit; quz conatu indefeflb mox ffipp
batm tota, mox guttatim ardoreintolerabili ftillabat : Cafus fubiti ignaro erumpit cui
gore tandem lapis fblidus,po!itus, triangularis, fcrupuli unius , pondere , Jafpidem refi
Die7.Januar-.i65S,in Pleuritidem & Peripneumoniam lethalem incidit, hijloriam
organum i qupd ptifentibus Dom. Gapitaneo Grojean & aliis loci Chirurgis vicinis :
credulis fie deroonftravi : Stylum in pems foramen &, urethram intruli facile per uretei
utrinque in dextrum & finiftrum renem. Et a.fiffis Renibus ,,pra!ter naturam amplis, fplii
ei naturalicarncpriditis, fine ulla caleulpia dlfpofitipne ^anifefta , Eundem ftyjum f
utrofque ureteres, immediate & coram omnibus ad extremum balanum traduxi , nullo :
tcrur6tercs-&pen_emiutermedip corpore , quod incredulis omnem amovit dubitandi <
cafionera, maxime cum fecundum ftyli dudum incifipnem ieci&m. I. Nicpl. Beminge
ceMur.i. obferv.i^. \
J §i6;Fiiius IsT. mcidit]eam urina: Cippreffione , cui poftea fttllicidium advei
Vefica erat inaxima: molis, mufculis adnata, excrementis plena cum utetetibus,Rcnes infig
masriitudinis.
aurem itialtis de caufis initio talium febrium : Praei,- . culum , quibus przpropere diuretica font adminilira-
pua tamen eft copia humorum, & pifuits przfcttim, ta, hac fola ratione & confiderationc quod urina
vias urinarias occupantis, Vel confluiua hamorum ad nori rcdderetur./«c.lS«>;a«.«»»s/,i.i» liki,'
eafdcra vias : Et Medici graviter ettatent fi ad diute uiftl BahaVi ' -
§.7. Puer quarto poftpartumdie in Npfodochio Argentinenfi anno ifioi. menfe De-;
eembri obiit ,'&'a Doa-ore I.R. Sdtzmunm apertus foit ,qui quidem fugebat , fed nihil per
alvum autvefieafg ejiciebat ;in quo inteftiha flatibus difl:enta,podice non pervio ; Renes in
ofto partes lineis ffiftinguebantur : Ureteres fero diftenti ad veficam anguftiffimi, ita ut non-
nifiviftylumparvum admitterent, mucorefcrtiferitranfitumintercludcnte , fic in.vefica
nonnifi nauGus,non tamen copiofiis repertus ^Caj^rmBtuhims in Theatro Anttom.Seltaitan-
ms^erviAnat.pag.6^. ,
. ;§.-8. Anguflia urins ttanfitum per ucetetes impediens , nonnunquam oritur ab ano
magno , pluribufque calculis mediocribus vefica: cavitatem rcplentibus,unde fiftitur diutius; ,
in ureteribus urina ; a qua non femel vidi tunc feniim ampliatos ac diftentos ureteres , polii-.
CEffl non raro admittentes, atque urinam uiqUe ad renes ipfos in fe continentes. le Boe
Sykiiits?rax.med.l.T..cap.^6. _ '
'§.9.Puetfeptennisannoi6j5,Ifehuria,dyfuria&ftranguriaIaborabat;Digito.in anum im-.
miflb deprehenfus lapis,qui feliciter per -lithotomiam cfteduftusffiuperftitibBs tasnc» iifdem
lymptomatis,qux mors confequutaeft:Parens, vir temerarius & nequam, Medico operatio¬
nis authbri,& Chirurgo qui excrcuerat,necem interminabatur.
'-' Defiinai aperto cadavcrc,repcnus cft lapis pelvi renis dextri impaaus.olivx majoris m»*
enitudinem xquans. -
Observatio VII.
jjchuria fortioris & feriinacis caafa deprehenfi in occlufo recens uno uretereptlterojtnspridens
^ otjlruclo. . _
§.i. ^Atis vulgo notum eft Ifcburix fortioris & pertinacis caufam , fepHEme inft» ^e"
iJ nes confitam , omnino a dudibus urinariis penitus obftruais pendere : Cum*
DeVnri^Suppreflione. ' 62’^
que egomet piares ab arIna.totai;tct&pprefla defun£iosapcfm, In omnibus reperl morris
caufeni irivincibOera , Ureteris unxi , pauloantea pacentisy tero dudum occlufo, a calculo
xcceositn^iScooh&ia&loaemfaiSc. ThamaswMis ! hirmacep. Ratio». f.m.i66. -
§.i. Vir Dofliflimus, cum crebris doloruiB, yxiaicus& cruearx miCtionis parbxyftais,
per plures annos graviter obnoxius vixifljtV tandem remediis Tcquentibus conftanter ufus
Nephriti4c fere immunis gue^tayioffquopiaminfiilto fupraftptennium vixit : Cura-
tionismetbbdus , quam Generoliis quidam edocuerat, line pharmacia quavis, ad hunc
morbum habuit i, Ymqi^ffPomaceoabftincns, pro pbru brdinalrio Aliam tenuem , exBra-
igoavenacev.cqpfeftmi bibebat; po; ro.femel in hebdomada mane cepit hauftum ejufdem
^ii,,,ad Iibram)Circker «nam,x,um palyxris crfEtim lcnelbrum cochlearibus tribus in eb diC-
fo}uds,:Hprutnhlu.i.ntra paucos menfes mbrfao caleuiati vaiedixiflc vifus, ^oX;arthtitico '
laborare cqspit,r’cjufqueparc)xy,imjs gravioribus per coram Nephritidis vacationem fubin—
de infcftabathi; 3 . iisque demam, kvi quavis occafioncin cancum obnoxius-ficbat , ut lifta-
tira a pafcj eqjrpus ,;vcIaBimum , lGil..deanjbalatiphe aut itudio ullutenns exerceret , dqio-
juni infuicus certiffime expeftarets Cujusiatioeratquodfanguinispimr«/« Idirfoy.xis i&c. .
Uquor nerveuSjacctpfisufijuc.ad plenitudineih faturi , icilicct quando lucco recenti pcrfufi
fimulque mcitati turgelepntjjlliCo fuperfluitates liras,’ fcik materiam utriulque indolis mbr-
bificatniiiitarticulosyaldcdebilcsdeponerent.- Itaque Venerandus iileVirtorcurx itacrc-
brx acferecontrnuxpertefus, ex confiliocujufdam amici VrinM -pdfrUm unoquoqua
mane : Cujus ulii intra menfem unum aut altetum doloribus arthriticis paulo mitius .
ple£J:ebatuf , (edmala yfcc affeclus nephriticus rrecirudefcere coepit, nam dolore circa lum¬
bos cum vomitu &dylatia;fabindc afficiebatur ;&bfeyipofteauirina:fupprellionetoraiis.
fucCelGt, qux nullis remediis luperanda,'poft duas circiter hebdorliadas Virum Glat.e
medio fuliuUt. ' ■
' Cadavere aperto , vilcera om'nia , exceptis renibus , maximclana & firma appareban t, at¬
tamen Ren dexter jam pridem fereabfumptus fuerat, fupetfticc tantum exiguo glandularum
acervo, vafis omnibus & uretere coalitis & penitus occlufis j' ut nulla prorfus urina illuc a
longo tempore tranfierit : Ren finifter fatis largus intra cavitatem & duclus fuos maenam
fabuIiSi calculorum aggeriem continebat, infuper lapilius rotundus obdurus & albicans in
ureterem fpatiq circiter trium unciarum delapfus, ibidemque fixus lotii rranfitum penitus
bcdlaferat : Ureteris membrana, ubi calculus hxrt bar, craUa adeo & callofa, proindequeia-
doleos invaferat, ut hie nullomodo firtfum aut deorlum dimoveri potuerit.
Videtur in hoc cafuqucd cum (anguis &fucci net- Vrixam propriam liielai'] Non ira pridem mos'
vei particulae coagiilativx, nempe [aIinofixx& 'igolevcratucAtchiiticiunoquoqucmanenrinampro-
accrofe , primo in renibus coeuntes afFodunem ne- priam biberent; quod nonnullis comrnodo fliit.ii.atio
phiiticam diu-excirarant ; poftcafupra didipulveris videtut efse quod uiinx latex falinus fanguinem.de-
ufii talinxulqucin habimm corporis protrufx , & non nuo pertrahens , particulas falinofixas ,piius in.atti-
facilc tedditx, in articulis fen.inium arthriticum con- culos defernToliras , fecum ad tenes deducerer : qua-
geterenr renibus interim fere liberis : Tandem Veio rc mcchodus fi quando arthritidem fubicvat picrum-
cum ab urinx ptoprix pora mincta falina in renes te- que nephritidem auget, TraUM Artmsa &rml
duceretur, morbus articularis in nephritirr exitialem Pat.z.cap.\i^ ' .
Commutabatur.
' APPENDIX.
ifchuria ab erofione vaftrum urinalium , fofi ufum acidularum orta.
D. D. Calpar Bauhinus Bafflez 5. Decemb. 1614. diem fuu m obiit .• Omnimoda urinx fupa
pteffione 'ad dies fore ociodeelm laboravit : ' Exiftimarunt Medici, qui ejus curam fufeepe-
lunt , D. Platerus 8d D. ChmilictiuSjfuifTe aliquaih in vafis urinariis eirofioncm, ab immodico
Acidularum ufu contradam , atque per viam apertam ferum & urinam in abdommis cavita¬
tem deftillaffe; Et prxtcr alta hujus rei itidicia hoc habuere, quod duabus ante decubitum
feptimants urinam cruentam excrevit : Vefica urinaria omnino fuit vacua , ita ut utins niliil
etiam cathetere immiffo extrahi potuerit. Z). £p^«/a8y. Cca/ar.i.
Omnimodaurinx fappreffio,qua per dies fere ododedro ,uti fetibis , laboravit , an ab
aliqua vaforum urinariorum erofione proceflerit , fi cadaver apetuiffent Medid , certius
cognofeere potuiflenr. Acidularum immodicus ufiis , & urina cruenta ante decubitum
excreta , rem hanc non neceffario convincuat, ante enim quam vafa urinaria acidulxcro-
fiflent , ventriculus & viciniora vifcera erodenda fitiffent, quale quid ab immoderato (pi-
ritus vitrioli ufu evenifle adnotatum. Ante annos aliquot in cadavere fosminx, a frequen-
tiorcfpiritusvittioUufu, inferior ventriculi tunica confumpia fait. Ncc urinx cruentatio
addenominandam erofionem fufiScit,eademenimacalcu!i attritii proficifd potuir. Fbr-
' Boseti Anaiemia Tom. IL Ggg taflij
6'2($“ Anatom.Praa:.Lib;JII.Se^iXXJV,
taffis Uterque ab impaSis calculis ita fuit obftru^stea , ut Bibil .planelnrinz-percolaripo-
tucrit, quale quid in cadavere D. Daa. SehmM.imo {ait. m. Dorimius ihiJ\
EfiJlM.fequemi. , . ;;
;a'p p v:':;! -: ' •
Iftharu vevifeBione fuiiu, ab ohflrhBmae vaporam Jif»ulgmtttmfa>igui»e-dijlest^um. -
Nobilis Sexagenariusathlctico habitu proditus, cum diebus sSlivis calidffljmis , Lutetia
Monfpelium venilTet magnis itineribus , multo po6 fcfe ingurgitaverat. -3.-alit4.'diebn's irci
ditu incidit in omnimodam ifchariam^fed BullisremediisiarjSa rrevodaripoturh Ao tan-
dcm 3. dic catheter in vcficam immiffus eft , &nihil urina: profluX^, unde-pMtertitus pfiJid
Medicus alterum fibi adjungi voluit; Vocatus ego in fine tetfira fnpprefljone diei. Qu*rb'
num dolorem aliquem ia lumbis aut pube .iEger perciperet i aut'alia's nephrineis' aff^ibh^
obnoxius fiiiflet, quod cum negaffct, diligentcnomhibus perpcHfi^PCenfui haffe urinxfijp,-
ptelEonem ab obftrudione emulgentium,quarn.humotummifiticudopepercrat', dependere '
ac ea vala nimis repictaac diftenta,jion poffe ie contrahere ad cxpulfioncm'. IdeophlebotCK
miam propofui larga manu celebrandam: At vhc hora elapfa aveiS*feai6ne,:fenfit rger pro^
fluentem urinim a renibus ad veficam per ureteres, ac paulo poit excretis pluribus uiinz li¬
bris intra hora: fpatiusn omnino liberatus eft.«rWi»r Ce»r»«« i. obf i. - ' ' j ' - j
VT ut hifloiis ifti fidem prsftemus , ifti tamen feram in vias patentes non cito escuirat , canfa jsCe
ztiolOjiia afsco iis rai.iime ilebetui : Quippe vUeatur quod cruorismafsa, firitla: nimis & co.uip23
vaforum cmulgentifi non illud in munus eft quoH Vir dta , laticem aqubfiiro intime' petmktjim' linu fua
Clar. alTignavit; Nonvcn.e enim fed atceiia: ferum &qgtedimittit. Mucfacito fcrvatioAhatoniicadnobis
cum fanguine . abfque ullo urinas plenitudinis aut allata deEpifcopoCeuienfe.
«tuditatis periculo cohlUntet;dcfemnt: Cum autem «.oj/i.ij. ' ' : . '
Obses. VATIO VIII.
' IfcharU « calculis i-a vejica frefnur» faeculam ftbi efformemibus, ejus cervici ubjeBumi
JOamlTrafato tantum negotii ia fenefituto faeeffivit calculus vofica: , ut non modo vix un¬
quam mingeret fine acerbo urgentis urina: cruciatu , verum rariffimo quoque deambula¬
ret Sae evidente doloris fenfu, ob calculum veficac cervicem miferandum In modum excar-
nificantem:donec tandem doloribus ac pundionibus ceflantibusjlibcre denuo urinam reddfc.
dcrit,adeptusnonfolum copiam agendi iterum negotia, a quibus aliquandiu abftinuerat, ve¬
rum etiam quocunque profifccndi perinde atque faniffimus. Quam inopinatam rerum
faciem ut fumme admirabatur a:ger , fic non levem conjeautam movit Medicis Calculum
ftationem fuara, ex qua tam atrox intuliflet bellum; feu remediis live tempore defetuifle, in-
ddque turbas relediire, paeemqae tandem corpori conceflam : A qua tamen lententia zger
adeo fijit alienius, ut potius crediderit fe nihil unquam a calculo, verum omnia ab indurato
aliquo tumote, levius pondus ctiamnum circa anum perfentifccret , perpeflum fuifle : man-
fitque ipfi hzc opinio M extremum vitz halitum.
Fado vivendi fine per omnimodam urina: fuppteffionem,'ubi integrum quinquennium la¬
tis commode habuilTct, fieproduda ab anatomuinheem veritate, qu:j hadenur delituerat
fpiffa caligine fepulta, cujus beneficio vidimus durum aliquem tumorem , prope veficz cer¬
vicem fitum, in caula fuilTc quo minus proffuxerit ipfi lotium Sve fponto, live meatu quoque
per catheterem refetato, idque ex vefica aqua id temporis maxinae repleta : quod inufitatum
tumoris genus, inftar caruncula: tunica inclufa: , ante vefiez exitum propendens , uti huic
segro exitio fuit, fic etiam clanculum aliorum vitis fortaffis infidias fthjxit, ignorantibus Me¬
dicis quo referrent exitialem fapprelTz urinz caufam Ea enim' fuit tumoris forma ,ut eleva¬
ta a cathetere, illum tamen Ita complederetur ut nihilominus impediretur .urins effluxus:
Sed quid dicemus de Calculis, qui primum maximum, deinde vero nullum excitarunt cru¬
ciatum; Erant hi duo. Siquidem fatis ingentes , qui initio attritu luo adeo extenderant lo¬
quacem velicz membranam , uc paulatim defeenderint ad quatuor tranlverles digitos a
priori ftatione, provoluti quali in facculum vefic* adhzrentcm : In cujus receptaculo etiam
calculum fuum dicitur habuifle Exc.Cafaubonus : Fuirquchzc loci mutatio veriffima caufa
illius levaminis, quod zger pereepit poftremis vir» annis.iVir.r «Ijiius OhfervMed.lib.^-.cap.xfvij.
Mtdicii ijuo referrent, &c. ] RMenue dulati, qui cathetere itianidb non deprehcndonriu:
Encheir. Hb. i.cip.;;o. adnotavit velicam interdum digitum autem in podicem immilSim tmn cettnffl
onere platium lapillomm Cuuolam Seiiad latera inte- fore tei exploratorem : Niminim calcuE vefica: attrita
(lini reffi juxta collum ipfius , tum ^^ue lapElos ibi ni- fuo primum vehee ceivici molefti/imt , tandem an-
Dre VfinaESu.pprcffionei . '
Gcsmrabiaaam excendmi^ lam cogunt, in qno nidoiannaf ^ ^Hncnte i^fd^
^ ' * furccdicmole^ ^Vicas
^^nteeiiMemveficsi — - -
hinc de priptc ipde deccdenra i ptoptiam (lii iaccqj ante acdto ,
Cdttflnsvefietiiamedio fervius jcitnfigat ^ jymftmattgejlaf»si. ■ ■
VId! in Nobil. D. Gul. teoU , fecundam jam feniutaingrelTo, fub lingua, in carne illa nii^
ei fubftrara, genitui^ levem & tophaceam, ktngiorcm, inftar lapillorum , in coitibus
illorum mollium repertorum, qui iponte fiia decidebat triennii Ipatio , alio fiibnafcente.
Hic erat admodum moleftus eo tempore quo decidere incipiebat, ita ut lingua magnum, in,-'
ter loquendum & mafticahduni perciperet nocumentum: Hoc Nob. Viro tardilEmafencftu-
te ad meliorem vitam a fummo vita arbitro evocato, in veficaejus, corpore djffcfto , reper¬
tus cft lapissiv. unciarum pondere , in medio pervius , per quem lotium fine impedimento
proiuebat. Ita ut nulla eCetCalculi in vedea contenti fufpitio , cum de nulla gtavitate, nee
dolore aliquo conquerefetur. ft/dericw Z^2»t
fpharu oh ctmfreffam dr edlofam cellam vefica, Hujuf^ae cum mtejliais ixvolationem. I. i)h ixfiitit-
matiesem S" aleas celliveficse. a. Ob coTKfrejfOm cellam Ffficycd heraia jiagaUru 3 . Oh Tumerem
■ eftio veficn ebjeSam. 4. ob fetrrham cellam vejtca occttf^tem,.cum feqmta ixflammatieae. 5. ob
caraem-ex veftcafcddoeaeum, urethram fabeantem. 6-.- ObinjUmmithaem urinarii meatas.
' ob fetrrham ^ieveficenb'jeSum.%. ' '
^i. lielius per X. dies neque per alvum aequp per virgam qqjequam exetevit. Inteftina
jT^onania ita cum yeficaejufquejcpllpcqnfufa, ut vix divelli potuerint :mu£Gu!us reai
i8teftmi7cqllpn3VcficecaHqfumcqmptim^%t,ricfetit.^,^/w/«ppr<j(j'k, ,
i, j V}f° i*)?*? ^'ifcida-^ jterii re^dcntifuppteffio eorum per quatridnuni
acciditJnventuracftulcus&ipfla^niatiq m eollpyefic?:.?5^e ir«.afe»n»2S;p.». T
c §‘- .3‘ leh.peminicus Sa^a^i&t. 'meiepte^ipro cum, ipte^ipis teaqibjjs omnibus ,jn ferotum
^eiapfum.abdonieaque aityrum pr^fetulifle:: Qua, mofeconiprcffo Vefica! collo, urinzquc
impedito tranfituj ncccflieas jpotien^j«pfo %t accita,
- : §» 4-- (245- 'Tillpius .h) l??davete yfl cunrfdam, qui eXomBimodp urip* luppyeffipne obie-
'jsafc vidiMiMqgi tumof6m,,inftat-earjjncui4, tppicp^inylufe, ante yefica: orificium propenr
Reptem, jaeaufa.fuiffegijojjjjn.usipfi. prqflujceatj^upc^ fiyc, ^pntej^ve meatu '^bque pce
eathetcremycfetatp, ga^niinfiuij taipe^rfefoiinaj ptpgtljetcjpem.jqqo, plevabatur j complet
ifterctur, & fi? is&fcita^^ise.tuuxt^^a^sim.Bdv^de/pJfi^^rdingiBiffut.dejJf^ria 8.
GulielmHsConi4miji j Chu:utgnp ,^etii&yeftfc j feptuagenarius lfehuna,4borabatj
poft roagoosperpeffosr.labdtfs, &;vaHajdgta'aqxilia, yitam . Cjujm mqrtcepmmutqvjti .
-i.Gadayer apertum e33hibuit,5GE0tum^circumiaeeiJfjs}ivida,yepea:.eeryixdura,a83a fete
jhoia, gjusFe£oeorpus inflaSaHjat!}ml&(fphace.laW8>,:|3f-.^^«d2fP*iy:iO,,4je2C4»:/r/^Wat4
TMfdtcaFocak.Genev.Itecant. !
j/,6.Qbftrs«ur;y:efifSE:prifici3i.m,?eV)Ofet|ira:oa«alis,f piusacafeido ipfiimpado,rarius
^Cp.nefe®apitpfeiW:f%^»sfe vel (^me.exiy,efi|Cacfundq‘petdpf9m urethram cxcrefccnte, ,
ip&mqp0fttit)K9nt/5;(fieut..eius; reiJlapeodijffl cjcemplumjvidi anty fdures asinos Amftelo-
.dami,;in,foefflina exhoeaffefe;, proptfcfc6nguinis,dcpe)rdiiionem cqnjunaam mndem mi-
ferc defonQia ^ifubindc •affucerefeeiiCftlipjW^tb'^^ eanali carun/gtila , ipfiimqpc oppiente,
Ejafmodjpatnfesxvefics^fimdo excEe&eiidiadi^uIteriPurabituc ,i^GOufplidans dcGo-
jmmittdadoiiL-Jsefioampcr fytingams Irant, Syifvius deleBei, FrriMJfb.i.caf.eitij.%vii.
■■ drefXVttt, ' , ^ . , -.-.jub bi-s:,:,: : ^ r/
Otfiraittt^aealeuh',vei carne Sc-I liipjtct'. ftolam caiculus'iliabatnr prdtnpte urinain reddunt
. f9?d?f^m-‘iV.-^rklfvm‘uidaCKqs^s^_ gt;qnj^ps,[ubereurumad ytficam adnafeirer, utina:
nnhs ibteiiregriy fiaa' a caltulp , 'vel i ibtefculo.'' aifficnftaremle^crehs, ffs ui 'quovis cbrp&V hahta*
fcupbyma«j'd)^bfcatnr:Calcalo-lkb'Qrafejii', kia negotium ficelEt j efljBS -qnidem folntio 'dontingit
X3|>Mtvi9-e™cVicohabKaeonftiratiatneut!fean-6- .per^flfiscitfptionem.'ri ■ : . j ■ -r - ■
. ;§.7. C^dniraeatiiiHinaiioeuidamituberculuia-enafecrctur, Tionfor fepro-GEirBrgo
cirGnmfetens, cathetere adafto mearam urinarium./petrupit i-exiflamans lapidemdn Vefica i
effe , quo faSum eft ut &borto -fluxu-.faB^iinis;, .mflamtftationeAf'.fid}te/upctyeniente,ex
incuria ^ufdem Tonforis mortuus fit xger.
Bontti hnatensia Tom. 11, Ggg
Incifion<
6-28 Anatom.praa.Libail.SeaXXIV.
Incifionefutem petaaa.nccinTcfica,neeiiU!rereribus bcc in tisnibus lapillum ijwcnere-
fcd tantum pudenda multum in modum tumefcehtia & tcftes iupfi fidem infliVoi^ liiidc reni
primebatururinautne gutta effluere poflet. Iorefitt^ J,ih,iJe 'lncmourinarum judicio. ^
§.8. DavidRomay Paterniacenfis, annos?©. &oltranatus , cum ex nimio vini tecentis
ufu i;. Nov. i6og. fuppreffione urinae & dolore colico corripi ccepiflet , nullifquc remediis
in diem iz. ufque morbi ufus fuiflet , tandem extrema nceeffitate urgente , die dida Z4. No-
vemb. me accerfir, Tum hominem in lefto feb&itantcm, miris cruciatibus ac -doloribtB
afflidtum, viribus quihetiam proftratum, cum ventris tumore, ma^o.,durc,tenfoac,rcniten-
te , ab offe pubis ad regionem &ndi ventriculi & hypochondriorumiete ufque;, -gravida; in-
ftar, offendi. Egoillico facculum ex relaxantibus & urinam inovcDXibus aqua coaum calide
applicui : cathetere deinde per dudum ur narium in vcficam imtniffo tb. v. urinse cum uiiciis
quatuor, medicinalis ponderis, extraxi; unde mire levatus cumverrttis fLbfidentia.- Dicl^
quentienema emolliens & anodynum inicauin; catheter iterum inttufHS,fedr,ihilurin2nja,
navit, hinc-audus dolor & tenfio ventris;diez6. rurlus immiffojcajhetercjScJib.fS.ritinxdi.-
citis, protinus tenfio 8c dolor ,vcntriS:(.ccffavit; zy. dic denuo cathet<jris- beneficio urir x lib.
6. fluxere :Mirum fane quomodo vefiez corpus tara exiguum tantam utfnx copiam conti¬
nuerit ; hinc atrocitas doloris ob-fummam diftcnfionero parris maxime fenfilis. Die z8. rbt-
fiw cathetere immiffo, poftquam urini lib. 4- cum I4.. extraxiffem, fub finem circiter gj. puris
fubfequataeft, poli clyftere leniente injedo his alvum cxonerOTir, hinc maximum Dv-men:
fub vcfpctatn iterum oathetete indito , urina Ife iiij. quoque , uti & multum fanguinis , ut &
ptacedentibus vicibus, .effluxere ; hincacnjeci abfceffumin vcfici deliiuiffe , cjufque venulas
ab extenfiojje ab uriga ruptas fuiffe. fee 2,5., aliud eneroa inledum , & circa rneridiem per
immiffum catheterem utinaslib, iv. & jviij cum pauxillopuris extraxi: Dic 30, mane cathe¬
tere urinx tt ij. cum multo fanguine admixto, fub vefperam vere cyathos 3. vel 4. elicui: H ic
vero notandum parvum exilem catheterem rae nunquam, ob obftacula qux circa fphinde-
remlatifabantyin vaciium-vcfici immittere potufffcV cralfiorem%5rbi St qui craffitiem peii-
n'z cyghi adzquabatimultb facilius/ •' Ictidi ut cfedo-cft quia curri dudus ' urinarius circa vo-
fiez collum, uti Si fphfndcr ipfe ob (eirrhum,- qui ahte oftium vefiez coUi lat-icabat , tum^ '
■cfiduV-SilSc y heceffario in periitzh-eeardatio &^hhguftia ipfius -dudus^iaihiriifcque-
bar«r. Porro exilem &iiiinuturn-'ca3icttfcmhaneee-4^iiftiam4peBrc 8i dilat^fc-hon pb^
tuiffe rationi conientaneiimeft, id quod cfaffiorlsheh^eio facilius' & 'miiiorTcum doWe
fieri pptQic. J. Decerhbris mane cuiniSipjbdu^u urinario, Si^cIrcScbllum vt^ce obftacu!»
nonulla datheteris intromiffionem Bullombdb ampKus admittefent , ehema hraolliensdei
huo exhibsij ventreih Si iSguina inunxi ,• femicupHffi- jitzicirrpfi jih quo cum-‘ pet-fisrz qua¬
drantem refediffct,urina'fponteexdret-a,hfldclSVaiiteHu0iiexiguumVz. Dcchinfe ad
terebintliidzVchetz cxhibufddxff^e-SdencsihUh^iiTprandib^phdbkjris vchbmSntiaS'!
turfiis iniemicupiutB cohjbei ,fCx qhohgtelffis hctHddTam uHnaHJceploie i-fSd yfia quoquS
materiamhraffam, albam acfiosdiffiraamilxefeyrt.^^Bn^^ydliqaid^dqiizindftrS diuKticzpro-
piiiavii bi^quotidid isartcsprzdidas inungens": fiiircjdSiht-eps iknurpiuu-
lentaiB >ad fiEridath-tiiatcriimi fponte Sidfijuc dolartf aut iifipctfe^Shftj rcddiift^vSiuro ptP
muhdificaticinercEiumr6^iheatuumu’iiharidrutn'5.';BeSfeiS6j.%?).i<Pdfefeieth?iKgi«aiBmbxhi-.
buif '-'''Eriquia ttanSr illddurus edd^bSeVefiaZflb^iftfl^girSSs idhliths^f^fddculniii ex
emollientibus & refolventibus bis quotidie applicui-: Tumor tanjba-^hujusffedsulrappiica-
fiofie, cmnii^jeilR^sTferidz ad xcreilodetad fyifnTii^ii/bry^iflllfebatyqua
tandani-paUlafim‘ttim6‘rfiibfidere,urihaqiie'aliqa^aific4a:r<i«i*'dgf®tiisi'fi£5rT4:fis^iqHe'to^
miitere.bcepitr interealalvus lionrefpondehS vaSHSipqzfidus esmeiefa): Mnc-^adftBdblbfes
fedari fiiere?,Tinham‘quoque abf^ue diffi6Ulta(c-,ftdl^<elUnfarielred^ba'j.“-"‘Bi?^^:'^j®B''*^-
liSSy. diarrfiiEEa levisfupe^vcriiE , q!iSfidy.3dietD’c6B^te'cirea''-9. J*nvSnhrihi pct.lecclftrai
nuhcfe&ffiim, hunc^tnixta cxcrSmeflijK85<i0i<feBdltuoluntarledi&ue'fc
phus-i^f p®«:hf«Mib.:-dufertameH'*ujJus-adcra*y5iie'fque- pH) aUppe conft^aiSKlneeap-
peritus admodum ptoftratus ulque ad decimum odavum Januarii ^ qua tufficida'’ficc*
correptus ,, vires Si appetitus paulatim ita diminu^antur, ur3d. Januar. pheideexpi-
Aoertp.c/davere ;jctnhum magnitud.laem' rivi^gallmacei aSSquiritem ,..uifci|fque duas
pcndea.te^jjjd'2^?i^c4aj^. qaidein’ ante'do|llutn ip^uh JeuaqireM
Ex' cavitate przterca'veficz ufque in/itJ^ft^urii.ff-?.dutUi,. ulcufculqm conffyciebatur rq-
tunduro , proculdubio ab urina purulenta Si fcetida exeihm. Corpus item vefic^ circa
i<s&isccltlumh’>ft> qu'n'ElucinteftiiIu&t.tsdariiyh'vidanr; Tl.enxiterque.iaiignis iitiagnicudinis,
- exterius veficuiis quatnplotimislcrofe-humDre-fcatcnHbus.apparefeaDr: Hepar denique in
parte cava durum ad:fcfttliafani: vifdz^ai.,^ii/-fl'^'fi'7Vaf.ce»a.z-oS/«"»: 65, . - 's
''.235:: ' - Scirri»»
De Vrin^ Suppreffione. 629
SCirthantinive^aante i:o!lHm']T>c,'Vnmottoic^ii impedierat, dintcricorum ufu cft hnmornm
vci:ccBrfW;<#£pid.4ib-C.p.i77*_QaidafflCi prcf- vclud conferta in v /icam piolapfio, tdlabanturud-
fionc uimx lirabat , creditum cil id fuifle i phlcg- nae, nam copiofo fcdimenro erant referr^ , ar non erat
vcfi<^ : Doior non erat , itaque nec inflammario: Tandem deprehenfos rumor ofculi veGca , mifio in
mirum autumor derepente fien potuerit ? conabatur anum digito , multis rcmollieniibus adjutus cft, con-
fTrerncre \ contus i&e in corpore impuro materiam va^ic: Antea nullo modo excernebat urinam nifiim»
id veficam prxeipicavit , concu Cum eft ad diurcrica, ■mlllb catlictcre.
maiiun .audum eit,vcika implebatur Lrioa,&d aliquid
Observatio X.
^fchHri<^ oh flures ctlctilos /a veficofiuiumes. Et tres ejus tmtex offixos. I. A lapide i» vefic/t
. tmeiarum xvii). i. Qb 'lapidem xxxij. aaciarum. 3. A grandi Ufide vefiea ojiio .ohjelio. 4-. s.
oh lapidem filicea duritiei ,po»deris unciarum fex de dimidia. 6. A lapide mediocri eoUum ve-
ftea obturante. 7.
Hornas Fontanus, fenex humanus, exantlatis aliquando aeerbiffimis urgentis uri-
X nee cmciztib\ss, eminxit tandem plurimos calculos colore vutios&i fornia, nioIe'que
dilpares : quorum alij in conlpcSum prodiere glabri ac politi , alij viciffim angulares vel
fphirici , imo nonnulli quafiferrula a fe invicem prateifi; quod inufitatum fpeftaculum
eo majorem movit admirationem , quo deinceps excreverit plores efFraSorum calculorum
cortices , quiarquantes unguem humanum , feni feptenive fingulis interdum prodiere die¬
bus. Attonitis intcrim& haud parum fufpcnfis Medicis, qu6 referrent hanc calculos cf
fringendi ac poliendi vim, donec atgro ob omnimodam urina: fupptclilonem mortuo
anatome veritatem quafi ex umbra in claram lucem produxerit.
FluSuabant eniminvcfictefundoundecimcalculi, quorum maximus fragili cortice te-
£bus , quafi alrer Afteon , a continuo inatqualium calculorum occurfu adeo fuit detritus ut
plurima inde diffilietint fragmenta, qua: deinde cum urina emingerentur; Pra:tcrqnam.
calculos fatis inftgnes , qui ciej/crf adeo fuere , ut ne lynceis quidem oculis illos
peifpexiffes, nifi fcalpellum involucra abftuliflet; cujus beneficio duos etiam calculos ani¬
madvertimus in renibus latitantes. Tulpius ehferv. lih. ti.. c.i6.
) Nilul Medici ftequen- aCMptum ferunt , five vere^ , fivefalfo , ptsdicallent
gens ; at yidefis arenofos ac molles duntaxat intel i- quam turpitet-deinde illis ludibrio fiiilPcnt , veritate
gas.filiecsquipp ittvix communiunt mallei, fiepro- abAiiatorac c latebris eruta , ac illi in fpeciem qod-
fe&o multo minus actis aliquis liumor , qui fottaflis dem appatuiilent Medici, at revera nugivenduli ac ty-
aptiot fotet exedendis tenuibus vefic* tenacis quam copbania:. . " . '
ptidutis lapidibusArexcogitabitfoftealiquis teme- T res cMcuUvhfa tunUi iovebui ) Ecquid egi/TeS,
diumqu kJ line aiiaiumpattia nj.iaata, ingenita pto. Lithotosne, in hifce fittibus , obvios forte, 'calculos
ptietate folos calcul jsdillblutain ibit, cJjufmodime- ftcilc eduxilTes , atque etailTcs tureis inclufos ? vis
mini aliquando a locuplete mcrc.itotemult:s floreno- fignem tibi.quam deinceps fequatis cynofuram ? Qua
ra:n millibas obnixe quidem q.ij:fitam,at haaenus i fupta hominem Deo committe, & confule non minus
nullobnoitaiium inventam : verum enim vero , quam , tiiE famE quam tegromm faiuti,
latas hic patnic campasillis qainihil uoriremediis fais
g.x. Vir doftus 20. annis calcula vefica: laborans, tandem omnino fuppreffa urina im¬
mani cruciatu vexatus vitam finivit: Inventus eft in vefiem capacitate Iapis rotundus, du-
tiffiinus , albicantis coloris , pendens 18. uncias.
§. 3. Alium cdiflcdo corpore excraaum mihi oftenditD. A. Van der Linden, xxxii.
unciarum pondere eonftantcm , duriffimum , compattura , filicis colore, triangularem, ex
quo cum ferro,ut ex filice eliciebaturignis , Hicundecim annis fupprimens urinam , mgrum
tandem ea omnino retenta ad interitum pcrdvxii.Zacut.Praje.admir.libr.1. Ohferv.yo.
§.4. Nonfccusatque dcRcnum lapillis diflum cft, -in vefica quz urinam excipit,' la¬
pilli concrefeunt j nec minus varij forma, quantitate arque colore, nifi quod vefiem calcu¬
li apud quofdam przcipua: cujufdam magnitudinis & duritiei eflcfolent, vel tantm, ut
nee medicamentis atteri cxpelHve, nec inftrumcnrorum ufu frangi & eximi incifisveficis
queant : fed necefle fitqui fic infeftantur mole dolorum fuperarosoppreffdiquc inter infan¬
dos cruciatus mortem oppetere. E quidem qua: mea eft opinio, nullam acerbiorem homi¬
ni mortem accidere poffe puto eaipiaqnam calculi inferunt tormenta , ubi quis membris
omnibus falvis , viribufqne integris, violento impetu adigitur ut animam-indigne exha-
let.ld quod Eriderico It I.Saxonia Electori evenit, cujus veficam incidens Chirurgus, in ejus ori¬
ficio lapidem offendit grandem, cnfpide in cervicem, qua urina: meatus patet,porrcfl:um,!a-
tiore parte in vefica hrerente.Sed & idemfeilis receptaculo alium excmit.Jtem&afu e renis
Boneti Axatom, Tom. II. Ggg 3 dextri
6}a -Anatom.Praa.Lib.lII.Sed.XXIV,
dextri ladmx? , duorum articulorum magnitudmejfubrutilo eoic rc.Kentmiinnsu lih. de calcula
§. 5. Chr-ftophorus Bunccias cadaver aperuit G. Esgels qui per aKquod tempus calcula'
laborans, tar.dem accedente urinte fuppreffione interiit.
In hujus veGca: orificio invenit calculum ingentem , figurz amygdalina: , qui ita obtura¬
verat vefica: orificium , ut nullus pateret urina: Th.Barthelmus Cen ur.-L.EfiftSe.
§. <). Senex quid^ odogenarius annum integrum diificili admodum 'V^xela, interdum
affeftus fuit , Vocati Medicrin diverlas opiniones trahebantur , txiftimabant noa-
nulli latitate ulcus in vefica inveteratum : alii, in quibus ego, ealculuiapra-grandcmibidem
delitcfcere cenfebant.
Aperta fuit demortui.vefica, lapis inventus filicis adzquahs duritiem ,& pendebat num¬
marii ponderis uncias fex cum dimidia ; rediiiTct hoc ad vulgatis Medicorum ponderis un¬
cias 'fere o£to : In raris hoe exemplum numero , etiamfi majores interdum & graviores viS
fasiim.ExObferv.PhiliheriiSaracexiMedkiGeacvaifi.' ' ■
§•7. Qua: de adverfa Nobil. sgrotantis valetudine nobis relata funt , atque ea quz nos
potuimus explorare , non dubiam fidem faciunt membrum aIFc(9:um efle veficam , in qua
lapis reperitur : mufculum' cervicis veficte , & cruftolam tunicam qua: exulcerationem pa.-
tiuntUr , cxlapide falebrofo & lotio acri& falfuginofo ad veficam delabente-Aflip vcrola:{a
midio qua: depravate latditur. Eapropter duo afFcdus p.n. videntur Virum Rever, habere
foilicitum , lithiafis fcil. atque cervicis veSca: , Sc cruftofa: timicE ulceratio, ca:teravGro funt
accidentia hos inorhbs confequentia , cum ardor urina: & dolor , tum febris , qua: temporis
diuturnitate in iis cafibus elTentialis evadcrcoonfuevit : Cum autem appropinquaret tem¬
pus veris , in quo fancitum erat adhibendam 'efle fedionem , decrevit ad patriam fe recipe¬
re ; In itinere omnino occlufum cft collum vefica:, unde Supprellionc urina; interiit.
Sedo dadaVere inventus cft lapis mediocris callum, vefica: obturans, helint a Fomt
Confult. ix.
C Acerdos diu laboravit urina: ardorci & a multis cum frnftra curaretur , tophus feu callus
in meatu urinario obortus eft , qui adeo iactevie ut lotium omnino; fuppreflum fuerit,
Tonfor quidam, pro 'Chirurgo fefe venditans, catheterem impofuitin meatum urinarium,
exiftiinanS lapidem efle in veSca,impedientem lotii exitum : edque ihftrumeDto non tran-
feunrc ad veficam , fortiter iliud impellebar, unde fuborto fluxu fanguinis & dolOre intole¬
rabili, 'mox fubfequu^a eft inflammatio & febris continua, deinde & ingens tefticulorum
inflatio , urina in totum rurfus poft fanguinis rejedionero, quafi guttatim urinam redderet
primo , fuppreSa eft : hlihilautem iuvantibus remediis, & cum animam agete videretur,
ad eura accitus fi|i : Cum alvum duobus vel tribus diebus non repurgaflet Tonfbr, ne«
-quicquam excreviflet , ftatim elyfterem emollicntera & fedantem dolorem ac inflam-
■matiorism injicere jubeo, quo quidem alvum depofuit , nihil/amcn exeo adjutus , nce
topicis remediis peiftihi impolitis , & tcfticulis fupra modum inflatis , relaxantibus , emol¬
lientibus & inflammationem auferentibus , fafto prognoftico antequam medicamenta
vix apponerentur , quod Itatim a:ger moreretur, «eque calculum mu^eficaejfe ,ut'Voii{ot
jaftabar.
Eoque'mortuo ae incifo , eum propinqui mortis caufam explorari, vellent , tophus in
fiftuU urinaria tantum inventus eft , nequei calculus in vefica repertus ; ita ut ex violenta illa
pertufionc catheteris , febre & inflammatione obortis, & ingenti inflatnmatione tcfticulo-
rum , urina magis impedita & morsipfa, Tonforis infeitia , fubfcquuta fuerit. ?. Eerejlm
lih.z^.Ohfervat.16.
De Vrin^fuppreffione:
OBSEJ.VATIO XII.
jfihurUcifrm fequuUyhincvalaus iafigne vefiac. i. Ob carunculis ia vejtca /ubjljlsates, ia quas
refoluta ^cai/juhfiaalia. s.. A callaja affeadtculavefca ofiioaci/tata. ob ‘vefica ntmiam dUlen^
fwaeraaburiaaa^ia.^. Aairais dilatata vesica iriafiaiaraata, 5.' 6. A debilitate Jihrarumejus-
dem. 7. Ah ejus abfcejfa ^gaagraaa. 8. A Tuberculis.ejus onfino adaans , cum f artis, inferioris
gaagraxt. Ahj]us fartis aatkafummomadore, cum multo phlegmate ia fusdo , & caruaculi
tnjfhiaclere meatura ehturaate. 10.
1 Peaatiffiaius Doro. Nic. Bifchoff, Mercator ac civis BaGiienSs , opti»
^ mequc temperatus , annos xxx. natus , cum paucis ante diebus hanc in urhsn3,ne*
gotiorumergofe cpntuUITet, coena adventoria apud Oinati/T. Viium Dn. Freys hujus ut*
bis Mercatorem , una cum aiiis quinque aut fex amicis hc minibus exceptus fuit , die Mif»
tjjj quas quarta fuit menfis fextilis anni currentis 1648. Remotis menfis, cum homini pro*
pter infignem vefica: urinaria: a iotio diftenfionom, ob pra^grcffim seisnrfAM miSuritia
quanta maximafubortafuiflcc, vefica: exoneranda: gratia in quoddam cubiculuni ilU tri¬
clinio proximum , in quo reliqui conviv^ erant , jamjam doiSuitionem mcdit9ntcs, cbm
omnibus fe. proripuit paulo ante mediam noSem , quo quidem in cubiculo accenfa can»
deia.noftis tenebras diipciiebat : Hic igitur oftiura quoddam pciTulo obferatum confpi-
catus , ad Aaftralem prardidi cubiculi angulum , ratus indium latrinas heic fitas efle,
peffulum ab odio removit, eo penetraturus fine lumine : Verum pum.oftium illud s fe,
neftrz inftar ia aream fubjeaam laxis quadratis conftratam profpiceret, fupra quam areata
prima contignatio (inquaoftium ) altitudine pedum xv. elevabatur, per apertum illud
pftiam in arcam fubjeaam peffum cecidit : Cum autem in area , prater aha vafa & inftru-
mcntabaphtcis ufibus deftinata, v^fiillimaquzdam cortina cuprea cplloc.ta eflet, cujus
ilimmum ad labrum ( ut probabile videtur ) inter cadendum dextrum m graviter alii*
fit, porroquein folum haud mollius corruit : Ab amicis confternatis , auditorui*
n? ftrcpitn , illieoconcurfusco&dus cft , homoque femianimis humi repertus in ic&um
prope fubvedtus c£t,: Medicus, Chirurgus & Arthrembolus acccifiti , corpus aC fingul*
membra diligenter pertradarunt ac expIorarunt,mum fradura, luxatio aut contufio qua¬
piam fubelTct , quale nihil apperuic : Incerira regr rde infigni folum dolorc abdomiflis, pra:-
fcrtlra circa hypbchondrium dextrum, Sr cartilaginem xiphoidem conquerebatur , oblata¬
que ita petenti matula, vixaefummonixu guttam duntaxatunamSc alteram non tam lo¬
tii quam fanguinis emifit: Extradus tunc fuif fanguis e Bafilica dextra , clyfter blandus
injedus cccoproticus ; vivo etiamnum verveti detrada ex tempore pellis toti ventti in¬
feriori admotafuit: qua remota tota illa rbgio oxyrrliodino pluries illita fuit: Poftridia^
mane cum nullo modo procederet lotium, immifio cathetere latis abunde profluxit uri¬
na cruenta , fed magna tenfio caque dolorifica totius abdominis deprehenfa fuit , magna
motus difficultas pcdorifque oppreflio', una cum febre ac fiti non exigua: Advocato Me¬
dicorum celebrium confilio , conclufum fuit vafa aliqua majufcula intus difrupta , magno
cum vita periculo , prafcriim circa organa Ivfimd, renes fcil. & V( ficam , quare vidus
ratione 8e pra^fidiis idoneis fuccurrendum : Ven? fedioaem itaque femel iterumque pro
modulo virium celebrandam , enematis frequentibus cluendam alvum, nec non quacun¬
que pttcftanticrum vulnerariorum in fimilibus cafibus adhiberi folcnt,iura intus porti-
genda tum exterius adminiftranda ; cumque vefica fponte non excerneret , cathetere
juvandam ex incervallis: Omnibus hifce diligenter faditatis, nihilominus cum fympto-
mata omnia ingravefeerene , nec quicquara przter pauculum cruoremex vefica excerne¬
retur, infuperque fingultus accederet, .fitis, pedoris anguflia, dyfpniEa, Icviculz ani¬
mi defediones urgerent , decretum fuit paracentefin adhibere, ad educendam fcnfiblli-
terctuoremextravafatum, & intra ventris inferni capacitatem effufum, unde 'pr^fenti-
neum vita periculum intentari videbatur; Ita ergo faduro dic Jovis , vj. Augufti , hora
tertia pomeridiana, perfoflb periti artificis manu abdomine, quatuor digitis ab umbilico,
parte decliviore veifus dextrum latus, ftatimque ex vuloufculo profiliit fanguis ad §vj Can¬
nula vuberi impofita ,& obturato foramine , zger quietior nonnihil videbatur, cum pau¬
lo poli exacerbata omnia, oculi caligare emperunt, vires fatifeere , actandemhoravj.po-
merid. fana ad extremum ufqucfpiritum mente, pie ac placide fato conceifit, ira ut horas
Bon amplius 41. a lapfu fupervixerir.
Ur ergo varia damna internis partibus ex graviffimo cafu ab alto, & quaflatione im-
m^i inffida oculatafide nofeitarentur , iifque quorum intereft defignarentur , fedum fuit
cadaver non ita multis poli obitum horis a Chirurgo ,coramMedicis : q la quidem in Ana-
tome hzc fere oculis fefe oggcflernnt notatu digniora Intra capasicatem abdo.
6gg 4 mini
6^1 Anatom. Lib, Ill.Sed. XXI V.
minis mtgna faDgi}im's extrava&ti copia paffim fluitabar, ob complurium vaforum pr*.
fcrtim vero vefica: urinariz, quz ipfa circa fandum faum, qua rcftum ipeftat intcftinum, vifa
ftit plane diiplofa, ita ut vulnus ipfius hians ovum gallinaceum facile potuerit admittcte,prz-
tereaque parshatc concepta: inflammationis, nee non ejus cohfeftaria: nectofeos.tam intetr
'na quam externa facie manifefta przferebatveftigia: Laceratio etiam deprehenfa fait rami
illius vena: adipofe dextra: , qui cum mufouli vena: ejufdcm latetis conjungitur. Sigillabo
quoque ampliffima fpeaabatut non tantum exterius in cute lumbaris ac iliacz regionis , fed
ctiam,infubje£S;ipetitona:i membranis , tota ea parte qua: porrigitur a fepto tranfvcrfo ad
mufculum Iliacum internum juxta pfoa. Ren dexter cum appenfo uretere inflammatione in-
figni alFefius erae iquzfortalfis inflammatio tam renis quam_vefica!,j?»^»fr»»i iftum quo vexa¬
batur per XV. ante obitum horas cxcitavitiln medio corporis ventre , & quidem in pericardii
tuniese media parte ad Uvam, ecchymoma apparuit effatu dignum, ex ruptura exilium ali¬
quot ramulorum ejus vense, qu* illatii membranam ad nutricationis officium perreptat:
rum ergo non eft , ii tot corporis partis ad vitam perneceflariis , qua contufls , qua ruptis &
inflammatis, cum acutiffirax /tirw , eateroramqUe p.n. affeftum acceflione, biduo non¬
dum clapfo animam efflaverit « Scriptam Lr.gduni die ix. Augufti 11S48. obferva.
tio ExceU. D.p. CurdiSjonii, Medici RegiiV, pue-Deciim\Faculta.tis Medico Eugdttxexjis Gdld-
§.i.Umverfam renis dextri car nem ex propria membrana m vcficam feceffifle ipfamet
feftio faffa oftendit .• mihi autem ( dum patiens in vivis effet) afferenti in urina fruftula qui*
dam rubracraffiora, carneam effe renum fubftantiam', nulla fides data eft, donec ( ut dixi}
fcftioipfa veritatem offendit; Inventa reois membrana alba & iltefa,omni carne prorfas
vacua, vefica vero fanguine & Carunculis referta, ex quibus urina fuppreffio fafta vitam feiii
Ex Ohjervat. Herculis SoXosU. '
§.3. Anno 1616. V.V.fcptimofuprafeptuagcfimuma:tatisanno, fatis vegetus , refrige¬
ratis pedibus, XI. hinc dic urina: fuppreffionc cruciatus , oborta fenfim febricula , omnibus a
Prevotioincaffumtentatisexfpiravit, effluente poft lotio. ^
Corpore a P. de Marchettis evifeerato. Renes ca:tera:que generationis partes reffe
fe habuerunt; Soli vefica: orificio appendicula callofa interius adnata, & verius interiot
ambitus orificii membtanofus , in articuli magnitudinem excreverar , qua: ante hac miffio-
nem ozteroquin difficilem , fenfim producens, affluente poft muco pituitofo , fieviam
anguffavit ut he catheterem quidem admilcrit; Vefica erat lotio repleta rite pariter pra:-
clufa inferiore via: Veficaquinctiam , cum inteffinisflatibus turgens, ab extenfione adeo
extenuata ut contaaufoerit difrupta : Inflammatio nuHa initio, nec fcbiis notata, quam
progrefiu morbi deprehendimus : Rhodius Centur. 3. obfervut. t.6.
§.4.. Acceffit ad nos a^ger qui a fepteni diebus nihil excreverat , & parfrer fex diebus
urinam non reddiderat ; habitu corporis omnino caehefffco & biliofo , atatis ccnfiftcntis:
Acciti ut certiores effethus deaffedu , catheterem immitti juffimus , exploraturi fi quid
cotiim adeffet qtia urina meatus oblituere poffent: Ghiturgo autem nihil obftaculi adeffe
affirmante, curavimus adfacesemollicndas frequentes ciyfteres injici f retentionem enim
urina alj alvi duritie oriri fufpieabamur } a quibus nihil fuit adjutus: aderat femper maxi¬
ma virium imbecillitas : Peffini fait admotum emplaffrum de paiietaria cum oleo feorpio-
num , per os diuretica , Obiit. -
DilTcfro cadavere, quamvis vifcera effent male affefla, vefica tamen ita erat urina diftenta, -
ut ex incifa plufquatn libra quatnor effluxerint ; nullmn aderat ulcus , non callus , non gru¬
mus fanguihis , non calculus , non materia vifeida , qua alias Ifchutia caufa funt : ira ut tan-
dem communi confenfa judicaveriraus^rsfi^/fr excreticis vefcnimbecUlimcm incaufafiiif-
fe ,Vum refofatione fphinfferis : Erat enim facultas ita fopica,ut clyfteresquantumvis acres,
ex faieraf & oleo ruta , ftatim effluerent agro non fentiente. 1 eremus Martisis Obfervut. 4.
-w-idtuliutis excreticis vtfauimbecillituiem^Sahlisn- quemadmodum mufailus circularis , ShiniSlet di-
P na vefica eft parciro membianofa ad roBui.cxten- fiiis , veficam confttingit ne involuntarie nobis veC-
fionem & cottngationero ; pattim carnofia ad' motum, ca effluar , ita hic ad exetetionem urina faciat , dum
Nam duas habet membranas & unum murcuium cir- fecontrahen^ veficam confttiiigif: Atqne ,ntmut»
tomici . excepto Aquapendente , «rtiam ejus mem- conferunt ^Tiimium extenfis, alvus adftringirat 11«
bianan fadunt non.mafcnlum efleoftendunt fibra fcccmit, ita hoc mufculo nimis cxtenfo, urina coh>
petfpicuccatno&> ari vetea initium infena: Ita ut betur.
§• L Quidam dilatatio iiem vefiom patiuntur , paulatimque minuitur urina & fupprlmi-
tut , ut nequeant nifi immifs^ fiffula mingere: & pedctcntlmp^ dilautiexem infitiprnMur.
vefica , corrurapitut SL fphacelatur , donec moriantur Tres hoc morbo interemptos vi¬
di, quibus vefica ad umbilicum ufquecxwnfa erat, ut maximam urins quantitatem, vi-
ginti
De Vrina:fupprefl’ione* .
ginti dtHcer libras quandoque rerinei^et: Morbus initio levis effe Videtur momenti; cum
parvo tumore intra pedenSr umbilicum elevato, qui dum zgcrperfiftulam mingit, cvaHcicitj
K liberati cenfentur, cam melius fc habeant, & fint fine febre, fed omnes pofteampriuhturi
S3om.P‘i»‘r<‘l«s?cntecofiel.Ob[erv.%j.
POfi dilatationem irjUmMaiurv^ca"] Qu) pafto poftea liber urinam ampiiiis excernere non potuir^
intcrcmpcus Celeberrimus 5 qui fed fucccdcnce vcficx inflammatione , paulo po&
ctim Fragx in' jfblcnni convivio ulcira vites & c6n- mcsriir.
iuetudmem decincrecut , diu^ae* urinam cohiberer
§. 6. Filius N. in febrem incidit intenfiflimam cum urina: fuppreffione : Sefto illius cada¬
vere vefica inventa maxima molis,mufcuiis adnata,utina aliifque excrementis plenaunacum
ureteribus. Renes in puero tanta: magnitudinis quanta vix effe poterant in adulco; Splenii
quoque 8i dextri Hepatis lobi inflammatio aderat. RumUrus Ohfirvat.-^-.
§.7. Claudio Guyot , feptuagenatio febricitanti , urina fipprimitur , Ad calculum caufam
revocant falfo : Mortuo fibra: vefica: vim pafla: videbantur : Ureterum & vaforum rpermati- :
cotum magna erat amplitudo. Quomodo fuppreflio urina: contigerat ? Jam fenex immo¬
deratius coibat , Et forte obinanem conatum vala vimpafia eiFceminabantur Sic nOn.latis
legiumeferum prqleftabant&minimodbiGcurinafupptimcbatut.- Ancoitus immodicus
fupprimit urinam. A. Paraus fd annotavit; credo authorcra & rationem fubfidiariam ha-
\ietc.RdUmmEpdem.^Efhemer.lih.T..jiig.\<fi. ... -
§.8. Viro Nobili in pueritia feflio aderant figna omnia calculi , hili quod cathetere nhii
inveniebatur. Mortuo, a male curata eicatti£e, abiGcfius & gangr2Ha ih vefica ,& vicinia in¬
venta eft. Hollenus.de snorh.int.Lih. i.ca.pdj_ . in Scholtb.. ' .
' Civis quidam Bergamusannornm 45». poftequitatiohem , urina: paflus eftfuppreffio- :
nem , eiii mox febris, fingultus continuus, tiiinor Si dojbt circa inguina fucceflefunt : Ae-
cerfito isiurfind, irartiifllique fn veficath lyringa, urina. extrahitur ; detumuit ^idem venter
dolorqui^emifit, fedin collo vefiisz occurrit qaoddath obftaculum hino divinabat Sala iii-
flammatioBcm ejus partis, ob quam Si febris Si fingulfus ortus , ob partium membranofa-
rum confenfam : Auflis fympromatis, imprimis urins fuppreflione, nil juvantibus reihediis,
poft quinque hebdomadas extiniSrus eft.
Aperto cadayete^ ia- vefica tubercula bina , utrinque orificio appofita ; invehimus , -forma
'Si magnitudine teftium , a:qualitet ft fupra foramen volventia, quz redebant fyringaimmif-
fae, fed ftatim recidebant in ptiftinumlqcuni; illa exiraifta : Difciffa illa nihil puris oftende-
bani, fed fubftantiam glanduiofam Si candidam, quafi hucicftes eflent translati : Dextrum
ihajns.qua.Tl : finiftrum , .hoc tamen ad aigrorbm vergebant : Vefiez inferiorem partem gaa-
gtioainvaftrat; Tumor igitur ille in vivente apparensinflationi potius inteftinorum adfcri-
behdus quam, vefiez protuberanti : Pus copiofe in urina effluens, ex ejufdcm forlan corru-
pM0ne,velveficzinflammationc,vcldeniqueexrenil5n5ttaxit originem. Inteftinum colon
dextro latere pcritonzo firmiter adhircbat, ‘Xhomas Burthoiinus centarJj.hiJlor.'^z.
: §. ip. .Vir IlluftrisiVfe,. Senator Aqujfexcienfis, die Junii x. 1657, cum
inviCjJet amicum. in diyetfp.riq decutnbe.ctcm , ac in zdes feas transferri curaflec , poft illius
cpnvalefcentiam' , coepit male habere , ac capite dolore cum febre : Die infequenti totum
dic'mdeeubfiit,acprztct fcbrim,doI.qtemrenum harmpirboidumque perfenfit : Dic alio
fc#:a ipfi veni,': Die 16,-ad _4prfum frequehtiffima e^nthemata fatis magna ac rubicunda:
Subfcquutumiieft febris inrctcmcntura Si. nox infomais penitus :hincdie alio fubvelperam
Sdiidus cft.fahguis ex interiore dextri pedis.feffragine, .at averteretur delirium: Die xx.
quonontanrafkii.t..quanta lqpcrioribus ftrangutia, aliquanto fc melius habuit : Die xxij,
.egra ille:cpjitijapntej:jfeilzijifedifle,cui imponi fe iuiTcta, ut facere poffet ujjnz dima-
jlatiohem^^ili^rem , defeffam nimis aibiti;abarour , loco emoveri renuit , femovetique »r-
hi.H-osJuffitjUtqapiiaquzdamTcftaHienti diftarct , Xubfcribcte autem pr-z debilitate non
potuit , urina .interim tiqtcp.ta^,tumorque.magnus ac intenfus ad ipfam vefiez regionem
fiibortus::,.. Dic xxiij.maoe/atis quiete fe habuit, zgreque tulit fomenta quzdam tumori
illi applicari ; ;Suh horam^jaartam eduoen^ Chirur^pe urina fuit : Is cum cerea candela
afus nihilproficcret catheterem ufurpayitji^fatis qqfdem tum derivatum , fed immenfo
vai!aborcjc-uicumftareipfcnonpoff4t,con.tincn(£jsarc£tusfuit: ' Cum nonnihil intqr-
quieviirct,poft-hotamnpnam.itetum fihirurgus tqinam eduxit, verum parum abfiilt qum.
deficeret, tanto dolore, tanta fimalUffimdmefuitaJeciustbic «uv. regionem ab dominis,
quamptztqinidam intefflamqnc-dixiraus., emolliri nonnihil vifa , jta deinceps tcida eft
Ut queftus fuetitie tuftocati :. Abtiuebat cataplafmata , cee ad longnm 'pertuHt tempus ; Ia
tcmediumergo.ciendzuiinzjquzfitHS.Chigirgus, quo fruftra adratente , ob corrugatum
gtarputium , catheterem inducere , eft itetura plane collapfus : ' 'Refumpfcrat aliquid vi¬
rium , cum Chirurgus alius organum vix tandem inttufit, urinamque fruftta excire tenta-
6'34 Anatom.Pra6;.Lib.lII.Se6:. XXIN/.
vit^ac ipfedefccit jam- tettSnm ; verbum certe nuUto deineeps emifit,tameti creberrimatdif.
ficillimaque icfpirado vifa: eft interdum voeriis : Denique tot laboribus fiadus anims m Deo-
reddidit, paulo ante horam a meridie tertiam, cum Sixifict annos 56. Medicis vifem eft panes
corporis internas {pedare, ut mortis caufam; licet non foret prorfus obfcura, perfpicercnt.
Itaque nodeconlequenteinidineubuemnt, exedoque cadavere, deprehenderunt Cof
}ecur, czteraquenon male affeda : Veficim vero parte anteriore id contraxilTe -vitium, 'ut
madefada: papyri inftar ,yel levi tadu difeerperetur : Hinc creditum illam ab uno altcrove
Mie diftuptam, urinamque proinde cfiufam in regionem abdominiSj memoratam illum tumo¬
rem creaffe : Poftica pars fana & integra magis : In fiindo autem copiofum phlegma , cum
. arenulis non admodum multis: Adlphindetem caruncula, callofave fubftantia fuit,qu;c
inferne lunulsta, & triente prope digiti denla , meatus orificium obftruebat : In finiftro
rene nftiiliafolitum, at in dextro fuere arenula: multa:, cum pletifque calculis , ex quibus
tres majores vifi, unus quafi amygdalum, exteri duoquafi lupini : Ex hac 'ergo cau& Ne¬
phritis ad dextrum latus fuerat : ut Stranguria ex obturato per carunculam orificio. Fetrus
6£jfeitdiisiuEjas-viulib.6f.<jyii..ufquead^%H..
. - ' Observatio XIII.- , '
ifchurU d carnibus J^e>^opjaxU've^£-()rifciuminterKiimidnti!S. ,
§, Efertz»d.z)«rer»sannotat.in quendam Ifchuria ex refolutione vcficie
Szpiffime apertis cadaveribus eorum qui Ifchuria interieraiit, inventa:
carnes fpbn^ofa;, juxta orificium infernum vefica:_adnata: 1- Interdum Calculi ibi hrrentes:
Quando igitur 'adeft dolor cum meiendi defidcrid,{upprefr3 tamen urina,{ufpicafi licet iftam
excfefcehtiam fiingofam vel lapillum in orificio hsrcntem ; Vel orificium veficx eallofum,
quodh6h p6teg:diTatari: Vel glandulas proflatas tumefadas, vel feirrhofas ; qaai omnia in
variis corporibus obfefvavi.
, A i? P E ND I X.
Obftrvatio vulgaris, gua confiat , non modo fiahulante calculo ,fed etiam is urina fufprefiioKtj ■ ,
autdiffcultate graviori,fuferatislevtoribus auxiliis, jecaritutoveficam^
SCias me prope fexagenarium , habitu tenui 8c macilento , ab immodico vifcetuln ca¬
lore, cotiofque corporis fquallore perpetuo fere eaufarium , fubfulratiam przterca
medicinam laboriofias agentem , nuper medio Aprili , incidifle derepente in nwleftilE-
mam flranguriofamque yeSex difficultatem , cum infigni ponderis fenfii in petinao , ure¬
thram , jpfiimque przfertim balanum , maxime dum fe laxaret aut conftringeret Biufea-
hjs ad exclufionem urina, quz tum prodibat paulo craffior eum fedimento purulento, minus
tamen exquifite confefto : Interim mihi confiilo {anguinis tum e manu , tum e pede detra-
ftiohe, lenienti- purgatione, frequentibus clyfinis refligerantequeviau : Cumque ia leviori¬
bus hujus morbi prolufionibus integer fere menfis conlamptus fttiliet, tandem diev.Maiife
omfiimbdam veficx fuppreffionem noffiu ine fenfimdelapfum fentio : Vix dici' poteft quan*^
toscrUciaRis brevi attulerithotrcnduiii hoc{ymptoma,quantumfiierintinaniaiffiitparifoftta
.SLmsprzdiu, quantum cm^afotefi arfqtiedoloris nihil proficerem , coaSus fem errei
velperam admittere. eathcterem,‘{blcrti IohasmSBugii manu intf odu<flum,{cdfine fiicccffu,re-
vulfdprqpullatoque toties a renitente^hinScreinftrumento: Moneo intrepidus-hxrenteiB
, amiCUmfatagat audentius penetrare, fuperareque obflaculum : At vir prudens dum gravius
qnid-metait,majorem-vim adhibere recufat: undefumma mihi &illide{peratio , cum omne a
tengiur^o qux{itumrreincdiura,in.tantatermentorum fxvitianimis ferum-Videjetur: Venit
JH t-anfoagone nobis in mentem Dominus Fulvus, magni nomims-Medicas; Si in morbis vem
cq per manus operam-fanandis fpe£l:atiffimusf Medicinam exercens in Maciovienfi'empot«y,
hoveiri leiieis hinc difiito : Expedituiffiatim cutfor , at fraflraE^cdiiigentia fui&t , nifi miro
Dei beneficio concigiiTet tunc totvotiS exoptatum virum in PoUtotlunenfidiverforio prx-
fentemadfiriiretls.de meq periculo eodem fere momento admonitus, advolat fiia fpontfe
primoquelngreflii' me prope exanimemfpcmiubet habere ratamipoliieeturque fe non priiB
difceffiirnm quin me a morbo fecaturn fedd idiflet, ftatimque veficx diftenfionehi, mitamqi»
ad {upcriora cxagicationem contemplatus omnia ex arte- molitur : Ter etiam 'catbeterem
admOTfet, tolicertbfies tepulfim fijerit paUiis, non ■deflitlttanfen ab inftituto , fcd remollitis
larga dlefaffufione partibus, Se iferatis enematis', foribus , infeffifaus , admiffaque iwri^
fiftula, Uriuafn tandem eduoitcopiofiflimam : Gufflque hac ratione fe pro tempore mex fi'
De V rina Suppreffione. ^ 6 jj
loti prolpexlflc > exiftimaret , derelifta Bu^ noftro- admovendi prardf&i oi-gan! , quoties ne-
«ifarium videret, ciira , intermiflum iter perfequirur data fide fe^poftifex dies,*icaituiunl:
Vetumcam paulo pofi: ejus diibeiium, admiflus denuo pro neceflitate catheter fiio attritu
perrupiflet, detexiffetque infigncm Abfceffimj circa-vefic^rrolluruj copiofo pure manantem,
iterum urinam iupprimi contigir, rarius laboriofiuique proficiente catheteris auxilio : Viiutn
interim Andrexm Medicum AcadcitJ& Cadomenfis inftauratorem , de
tam przeipiti periculo certiorem fiecre, ab coque feifeitari, num vi£tis aliis remediis yep:e fi‘-
Sisnem, quamdoiidatiamediiatione pro unica falutisanchbri anifiiq‘Cqncipieb’amIapprob4-
ret.' Hujus Doftilfimi virirefponfum, non alienum-i-vdtis, redditum mihi codemfere mo-
jnsato quo. rediit defideratiffiraus ?»/®»} intra fatalfa^cmpora , "quibus bb tormentorum
auaam fsEvkiamjCitra moram dererum fumma decernendum eratrtaque cumtedtato fra-
ftracathctere,6’cileanimadvcrtcret Vit (agaciiEraus omnemihi prarciufum vulgarb auxilium
^tetur unicamfupeteffe falutem in Veficitfeciioiin circa quam me yeliiti geftientem adeoqUo
pronum videbati fuadet tamen in craftinnm differendam ? At ego collabi interim vires ad¬
vertens, exclamo miniirie procraftiuandum 'remedium, Mtt^que deipefationiprarferendura.
•Acquiereirfapientifrifflus artifex : Attamen ut palam &Ectct fe nihil temere fufcipcre, de¬
promit S fiau aureum Enchiridium j in mediumque profert fenrentiam de vefiea , in
fumm^iac defecratione.^ecanda, aflSrmatque fe hujus felicem fucceffum in pluribus alioqui
defperatis comproba (Te, Quid plura ? ftatim fufcepta a ftrenuo viro , ftatim perafta Chirurgi¬
ca operatio, incredili Gcleritatcfelicitatcquc = Edufta infignisccenofi craffique putis, diu in
toto fphin9:etis ambitu fuppreffi copia : Habita deinde diligens admodum vulneris cura,
intra XX, dies induSa cicatrix ; Quam tamen omnino obfirmari & callo prorfus obduci
vetitus fiim &c. 1'ir Nobilis Curolas Arturus tUfms Dom-Abriscesjis, in Encheiridio BioUni.
Anno leyj. menfe Febfiiario , NicoUus Mercier , Mercator Geneveufis , craflus 6£
pbxfus, annos natus Ixiij. de ftrangutia conqueritur, quam ifchuria excipit: Utitur Opeta
periti Chirurgi Lud. Bdilly , qsii cathetefe calculum in urethra fubCfteritem deprehendit,'
hunc vero", pra:miffis fotibus malaflicis & injcSionlbus ex oleo amygd. dole, ope volfclla!
arripit educitque : Accerfitus ego , lapillum examini fubjieio , qui ruber , afper & angu-
■ lis donatus erat, pifimajoris magnitudine, fragmenti vero notas gerebat, ideoque latitare
in vefica aliam portionem 'aflerui : biduo tamen integro bbere effluit lotium , quo elapfo
redit Ifchuria, cum tcnefmo ingentique dolore: quare pra:miflb enemate , eneathiima.
przfcribo; patienti illi infidentijulepusfcquens propinatus ftit , & fyrup, dcalthea _Fern.
ol.amygd. i rec.aa.g). pL amygd. amat. |f?. aq, parietar. malva: , yini albi aa- gij. fuc-
cicitri 58. hinc dolor ingravefeit , quem fubfequitur leypothymia quamobrefii vix ob
gravitatem cdaftas xger leSTO imponitur ; recreatis viribus', dolorum immunis' cft', cal-
culumquefe cxclufiffe aflcrit , quem .fecibus alvinis inquinamm & immixtum indagare
non lleuic: Triduanas inducias conceffit dolor fuccedente iterum ifchuria , qua: cathe¬
teris opem exegit , paucam & a:gre'utinam elicientis : hic quo fa:pius introduceretur , eo
gravior fuecedebat dolor , przcunte urina & fubfcquentc pure , unde conjeauraaflc-
qnuws fuffl , circa oftium veficx adefle abfccfTum eo quod puris portio in funduttl Vefica!
fecedetet , dani alia urina: pra:irct ; ^gto in eo in ftatu conftituco ( qui & fatum fibi brevi
inftare przvidebat ) nuntiavi unicum in feSione 'efle ptxfidium ,-ncc aliam fupetelTefa-
lutis fpem : a ftequentiori catheteris induSione ulcus exafpetatum iri -• caitmculas , fi qua:
fubeffent , incrementum fumpturas : fi quis latitaret adhuc calcu!us,eum ad oftium ap-
pclleiicem, viam omnino iaterclufurum : Prafto efle , nec e loriginquo accerftndura pe¬
ritum lithotamum, diaviminag. cui fc crederet : Annuita:ger,peragiturqueopera-
tio magno quem vocant apparatu : Protinus exiit urina , puri multo remixta , comitibus
arenulis & calculis plurimis Edufiz quinetiam quatuor caruncufe , fabx majoris magni¬
tudinis; Stproftridietres; Nulla vulneri fuecedit inflammatio , nulla febris , intra quatuor
hebdomadas cicatricem id conrrahit:Oao poft operationem dic folito tramite profluit lo¬
tium: Sed cum pertinaci anorexia,altetiuscaufefobole,toto mcnftrnp fpatio mihi dimican¬
dum fuit.
§. X.' 'Vir fexagenarius nnmerofis caruneuKs ealculoque acerbius vexatus & fubinde
l^tueaa^^perpctieus .lithotomo fc fubjccit : Calculus ovi gallinacei figura & trium unciarum
pondo foit quidem extradus, at xxv- ab illius xj9-c-Kfu'« de exteffit e vita.
In illius cadavere inveni novem corpora carnofa conoidea live pyramidalia , pulli gal¬
linacei cordis , refpedu molis & figurz ( ventriculis unice exceptis ) prorfus zmnla , qux
in internam veficx tunicam radicibus penitius defixis iUi hedera: inftar muro inhzreCen-
tis , intime dcnfiufque cohxrcbant : illorum quippe bafes , radicularum fibrillas quoquo-
verfum in veficq multum incra&tx indurata^uc corpus jecerant : at illorum coni,
ufquc conferci St denfi circum circa vefisz cervicem erant , ut has fua coaferca denfaque
feric Sc adunatione crebra , omne prorfus iter excludendo lotio , una cum calculo quem
concIude>
Anatom.prad.Lib.lII.Sea:.XXIV,
concludebant , identidem interceperint. Obfervam CUr. D. D: Car oli Brelincurtj frofe foris
traci.fr Aaatom.jMgd.Batavor. ; '
. 7fcharia:oh-}afideriilarethra.mfacl«m. ■'■ '-■'.r.i
GHirurgus peritus iiBpafto inmedio virgz japide , xv. diebus habuit urinam (uppreffaih
quae nullis unquam auxiliis, potuit effluere.' •: - i
Foft mortemfeSopudendo, inventus eft lapis magnus, rotundus, ddriinncius,-fubficote.
doris, aculeis undique in orbetn conflans, ponderegtanorura xiv. qui larga prius fequutahaii
'Oiouh^^iihormiicmyagahnt.Zacutus/raxisyidm.Ll.OhJernak^i..
C Lar,- Franc.ydt & '£e« .^'/wa/proftirusca fe Cjatf.Sar/ia/!»» Centnt 4. Ep, 5,; Atqneanr.otWg.'
lichariam i calculis numerofis' urethram ob- ifchutialaboranKmputrum , ob inhsctcnttnr&im»
fttucntibns obfcrvafli.quos iit reidttceret,cum jnffiffec paCtum in virga medio calculum , feliciter liberavit
candela inctoduci ceream , atger ait calculos copiolii- ' me prafente , peritiflimus Chirurgus Gencscnfis P.
fimos, magnitudinis vatiae de perfeSe rotundos — e. « 1 ■ .
IN fanti mufculo in lucem edito prarputium omnino coaluerat , ita ut urinam reddere non
poflet.- Cum prior Chirurgo adveniflera arrepta forfice prarputium leviter feidi, efflui,
xitque pauca urina quas vix tcfticulos illius madefaciebat.
Mortui preputio confideratp & feSto , deprehenfum fuk illud foramini glandis innatHm^
nitus obturafle atque occl-jfiffe: ,
annoidj. \ cilUmifimiC^precUriffiaiBomimM.Ga^artlt»-
Varios cafus fzpc vidi, unicas nunc mihi occurrit bini Archiatri. BaJiceiip,SSc.
nametandus, Prsetetito anno , hotologiatii uxor Gc-
jfchurioi Dj/fefriiir Stranguria rejiculis, a corfore vejicain fubflantiam callofam converjo, cuns
duobus corf oribus juglandis magnitudine illi aduatis.
^llmprofedusfuiifBmCarnatum,ut votum folveremBeatiffimarMariz VirginhSacellifa-
'^crifta fexagenarius me confiiluit de inveterata Dyfuria , interdum ftrangun'ofa,iadicavi
fubeffe calculum in yefica,UnicuBifaIutis perfflgium in ejus extradione : Maluit arger vivere
iniftamlferia quam periclitari vitam,TandeaiIfchuriaveficali interiit : Medicus Carnutenjs
' j}oclijSmus,Dom.Ludov^Patin,mihirefcnp{icqaxia ejas vefica rara fiiete reperta. Referam
ejus verba..
Cum venimus ad Renes, hos cernere erat dimidio majores folito ,foro refertos & turgear
tes, nullo modo obftru&os:adcrant in finiftri parenchymate minutiores aliquot arenuIar-.Ve-
nimus ad ureteres,quos invenimus ampIiifimos,Sdita dillentos ut minorem digitum focile pol"
fent admitterCjfed in iis nihil prztar ferumrUt autem vcficam attigimus, fonfimus in ea deli"
tefeere folidum quippiam SI durum : Ea apcrta,occurrunt nobis duo corpora, nucis juglandis
magnitudine firmiter adh:crentia,Unum dcnfnm & undique fibi fimile, alterum langiiinecoar
gulato intus refertum.Iis avulfis cum aliud fe offerret ionge craflius, totam veficaro exlccui-
mus,& pro corpore eavo membranofo, qpale vefica: efle dcbet,p!enum , folidum contraffum
repctimus.xcrtc fundo exccpto,vix uncia lotii continenda capaci, reliquum omne moles ocr
cupabat glandulofa,aibiGans,5c quodammodo callofa , ab ambiente membrana nulla arte fcr
parabilis, & inquam ip6 vefica fobftantia omnis abiiffe Si verfa efle videbatur , dSquabat ili»
pugni unius majoris craffitiem,m medio canaliculus urethra continuus , fcd admodum exilis
ad fundum tamen ufque pertineBs,& totam ipfam maflam permeans, quem unam cx fiipcriU;
ribusglandulis obtutafIe,Si ifchuriam feciffepat cft &lpicarii^2V/«»»r Anthro^ogr.fnei
Obsix"
De Vf insE Suppremoiie.
OssERTirto XVII. i
jfcbarU eh ttAermlttm fiirrhofxm imer collam 'nefiet ^ mufiinum R^am. i;
^ demini comtatam , & fituiu cofiem ia 'uefict. 2., ohnrncuminvefiKt^ areteribtts^ -i.Ohiim-
frefiamvefict orificium a calculo ia corpore glandulejo genitam. 4. Ob corpus glandalofum tumi-
■ dam.^^Oh Profiataspure tumentes ^ulcerdtasl&.ObSteatomaprepevefitcam.J. ;
S i- a Me4eus inter Golltim veficai&inteilihuta rsaiim,, tuberculum {eirthbfiitp;^
buitjUndefeped5rfuria&ifchuriai;rii!/e«>i.i&C4ii&e^i4i. .
' §. 2.. X- Decembf.i674.obvenit mihi puet.v.anui alias bene (anus, In cujus vsfica urinaria
Bituite inveniebatur infignis copia, unde Kchutia laboraverat per aliquot dies ; Urethra
vide hic anguftata, fie ut ne quidem ftylo fnbtiliori daretur viaihatc fe extendcbat.Vetiiis
umbilicalem regionem , ubi urina, quoties fortiter comprimebatur vefica, exftillabat : Caufi
hujus rei erat fitmidr penis cuth raulculis ventris externis cohzrentia ; 'Smilis omnmo illi
qcbe in canibUs aliii^ueljeftiis hdfatur: nulla hic raembri mobilitas, qualis in hominenatura-
lis,eo quod Ubere a corpore depcndeat.-G.Bla^»/p.4.01iyet:r'-»*e«^.'X-*-/.
§. 3. Ludov. Fredeticus Ndb. Brixianus dum puer a fratris tergo diebus canicularibus
uitando iter ageret, mealefceqtibus a Solis fervore renibus (ar.gaihemtminxibA quo lym-
In defundi corpore nihil -viti) przter' mucum in vefica & uteteribusi Th: Bartholinus h
<is.me4.Ann.lfi^^.j^.&76..,. - X ' ■ '
1.4. Paucis notatum quod f ii;-; ^arrWf/^sPifi.s obletvavlt,in corpoteglandulofojafemi
rsrenro venitum fiiifle calculum . quo vefica: orificium comprimentCi urina fluere defiit
nam, vel cathetere inimilIo,reddeie potuit , donee tebat;
5. Oblervavit Ioh.Riolanifs lib.a.Anthopogr.cap.xg.in fuppreffione urina: glandulas Pro-',
flatas tumeftdas vel feirrho&S; - . ;
' §. 6. Saqre urinz fupptelfio accidit inflammatis tnfflefeaifque fiipra modum proflatis &
vefie® cctvicc,'qubd in quodani vidi,cui vefica Urina diftenta erat, proflatx. yeto pm-tumen-
Vide tit.de miclioaedtffcili. - 'i .
7. B. Olai Hafnienfis,anno.a:tatis 3«; circa inguina in bypochondriojSniftro tumorem ;
geflavit cxiguumVqui (enfim traflu temporis in magnam molem cxctevit,durus ad tadum & .
ina:qualis , donec urinz fequeretut fuppreffio; maximo agri incommpdo,&dolotc nonnun-
quam ad decem prottaflo dies-ftuftra vatiis adhibitis medieam,entis,modp calculum pellen¬
tibus, modo ferum educentibus,univerfum tmrpus extenuatum, pra:tcr ,finiftrum pedem tu-
midum,tandemque cum urin* incontinentia diem iupremum mifere claufit: Tumoris in vi¬
vo vatius perhibebatur flatus,modo enim fuefum vadere vifus, modo deotfum , modo tribus
locis difpetfiis,unde fuipicabatur a:ger & affidentes viva anjnialcula interius condi.
Gadaver apetui , & primo in hypochondrio feiftro yetfus inguina , tumor palpantibus,
patebat ingens , ad umbilicum ufque protcnfiis & undique durus, nifi quod umbilicum ver- -
fus punflura mplliufculum fuppurationis quandam fpeciempra: fe ferree : Pesfinifter eum
crure tumidus , 'reliqua membra omnia extenuata. In aperto abdomine fani mufculi fed
ppritonasum putridum , fine uIIa omeoti veftigio , His remotis, prope finiftrum vefic* latus
tumor ipfecomparuit , GapitisVirilis magnitudine , firmiter vefica: adnatus , reaointefti-
no & pffi pubis , ut fine la:fione partium illarum.feparare fuerit impoffibilc : Externa forma
oblongior & ovalis , fed ina:q'uaiis cryflallorutp inftar vefmatriclscalcedoniorum , .iplea-
densvelut glacies.: interior facies folida fine cavitate erat , hincindctamenexilibusmea-.
tibusferiim continentibus pertula jcavirafque una fuperiori parte fanguine plena qua mol¬
lities externa fiietat,fubftaBtia fteatomatis, mollis, butyro congelato a:mula,fed prorfus fin-
gularfl , non cartilaginea , nonadipofe , non glandulofii , nqn carnofe , vitrea: pituit* con¬
creta: haud abfimilis ExilHmabam primo intuitu vefica: elTc appendicem , qualem in Ca-
fauboiii cadavere Thorifiusdefcjipfic , fed cavitas deerat., nec ullacuravcficailliintcrce-
debat communio,pra:teradha:fionis,Vefica ad latus dextrum lotio tmgida:ea diffefla gru¬
mos quidemfanguinis in fundo invenimus, nullum autem ad fteatoma communem duaum:
6'5S Anatom.PraQ:.Lib.lIl.Se6;.XXIV,
Miram autem non eft qnod fupprcffione urinS: mifer xgcr laboraverit, Ab incumbente et
gravi- fteatomate orificiuni veiica: comprimebatar : Reliqua inteftina furfum erant protrnfc
Lien exilisxztera femtari per pra-fiYa.^ L-.a—
in licuit BtrthoLinm hijlor. xxiij centHr.l.
a deferibit SevetintB de .ab- mrpei trinffiidauone a vcfica aut meseterio quiactaf.
:tis : nulla fete notat in intci- fior eft liquor hic , nifi a panium membranoiaium fet
lolisficutnoftmm: Falloptus non male .gqreficconden(atus:Foilan per arterias Iliacas dtpofi.
d^ine m horum refert ad ficcam pituitam qbalis hzc^ ta fuere excrementa fanguinis:cortuptqsenim fan^
vidcbatar,& melancholia pottiouemjieqao videatur - atibphiam indnxit , hinc pes ejuldem latetis intumuit
Sevetinus di(ftolib.j. cap.^. IdemFallopiusinfteato- repletis venis afcendentibusfanguinc pituitpfo,&pcr’
raatea fe apetto.in medio liquorem quendam ctyllal- ■ fteatoma retardata' nonnihil ianginis circulatione. Et
lo&adaraante lucidiorem teperitilnnofttoctpftallus inefcdtetij glandulis excretum in abdomine ftcatomai
videbatur concrevlirc, at^7"a»»r appellari libtar.i8 obfervayitTnlpiuslib.i.obfetv.c.3i.Anvici.
ppl5t,tefcVcbatque'.e.xa'ae fplendentcm vafotum lym- . na vafa lymphatica nollta copiose circa pelvim vcilce
phaticotum i nohis iriyeikomm facicmr .yndemace-. Jpatfa, congellcriptctyftallinum liquorem , yel rupta
lia -hat: fic congcfta nou sque manifeftam: Non yide- fterintjEmditfs relinquo dijudicandum, /dei» ibUcm. '
Obseb.vati;<S' XVIII- .
ifihuriaffb callum colh^e[u£ (uhjlmum, Meatus urmartes flatibus difiemos.i.Ob Abfcejjurnimer Re-
■^>iesfli’.i^eficam,t..OkCe>le«finiJlrot:e»ialltgatum,l»(eJlinireaifUmtudtnem.^.Oh'ReBu>xmeJlixum
flatibus. facibus. tjssgidum. ^.Ob'iCoUisfig»emflemtudi>se'm^'lBteJltttorum fhle^oaea.^.yrd-
• -na f aucitas tb Tumorem circa mefeaterij exortumi C. lfchuridiU/frolaffttmmefeaterij^intefli-
noram in fcrotum.-g. Oh Tumorem inter alorum & vulvam. 8. Ob inflammationem gibba f artis
.■H,if,alts. g. ob laf idem in meri cavitate , vefleam frementem, lo. Ob corfus ca/lojum meri vices
■fltfflepis, x\. oh ventriculum ferforatum.
§. I. A Nno l6^+. interiit Francifeanus quidam ex miftu abolito , cui difleSo reperti
funririter cattera meatus urinarii flatus difteriti: Renes iisterne puftulofi , lividiG
que carunculis obliti : Callus enormis & inequalis fub collo, vcfica:, quas ipfa undecunque
tarpi faniedefoedata , cademque toto habitu prstenfa lentabatur atque piatdura. M. Aurei.
Seveiinus de Abfieflibus pag.m.%y6. . .
' §. i. Dom N.famulum habebat, qulex eontufione lumborum in eorum internam inflam¬
mationem incidit, cum urina fupf refione :S,oviu-de(aaSt(3 ariixaid\cni in internis mufeulis-
abfeeflam a renum regione ad fundum vefies expotreftum delicefeete. Objervat. lac.
§. 3. Puellus 8. die obiit, perparum minxit : medium €oli inteftini reni finiftto alligatum
erat & inflammatum : RcauBi pugni inftar ampluin, flatibus & materia nigra refertum. Vidt
tii.de alvo ddJltUia:-
§. +. Aperui puellum qui nec per alvum nec per veficam excrevit .- Inteftina omnia flati-
busxurglda admod ife, priefertiih reftumsquod praiccr flatus excrementis etiam liquidis ple¬
num erat yide tii.de divo adflricla.
.-§-5. Ciidam-Colon , qua mefeaterij complexus eft,inflamraatum totiim j cattera parte
cyaneum , depene ad gangrasua: modiim emortuum, diftentum foecibus & flatibus, quibus S£
omnes inteftlnotum duads extumefcebint,Undcfbrte fupprelTa lotia poftremis vita: diebus.
T-idetit. deveniris tumore. ■ a- a
Beniamiu N. ex Upfn abequo circa regionem Lumborum eontufionem pafliis em
hinc urina pauca & ejafdem aliquando fiippreffio, abfque arenulis: In defundo, circa mefen-
tcrij.cxorcum ingens apparuit tumbt , involvens in fua mble vafa emulgentia 8». F ide Hb. a.
TitJe Phthiji. - ■ "
§.•7. Vidit Skismsfenterium eam tenuibus omnibus inteftinis in fciotum delapfuffl > q“
mblc comprefra vefica: collo orfalfchuria. Bartholinus hiflor .9<^xent.2,.
: ,§.8. UxadN/nxerevit inter alvum ac vulvam ingens tumor, qui tandem fiipprelfit alvum
as.vedficam. Vide tif.de aivo adflriBa.
§. 9. ; Puellusfdics ij. natus veiitf is torminibus correptus eft , ac poft multam urina: profu-
fionem , planefuit retenta ufque ad obitum : In gibbo hepatis, ubi cava exoritur, infignis in¬
flammatio cumuigredine inventa eft: nunquid ha:c caufa retentionis ntina:.?Renes enim,vc-
^cdL,ie.if.citci.d\asm.ride tii.de ventris dolore.
-§. M. Spedab.Dn. Krekeri Mercatoris Warfavienfis filiola annorum quinque,uriBa:
tim fupprefflonc labefadata, parrim omnimoda vcficx compreflionc,tandcm cum gravi do-
lorcjSc fui Sc parentum moritur. . * , . nt
- Eada poft mortem per Lithotomum fedione •, in vefica pra:ter fpatinm ■ifiil inveniunt,
fcdipfam uteri cavitatem diftentam , & in ea lapidem, album oblongum , aliquomodo
De Vrmx fupprefflon^ &}p
fooBgiofum,fed tamen gravem, formam GTi| columbini paulifjer excedentem, t^nfpiciEmt,
qai vc^Bolun compre^%ut nolU mina permeare potuerit; aMtus KHtepUut i» JtifctIL Cm-
rufissmii'v-Obfera.6^.
§. II. Mulier gravidam fe eredens,de dolore Sc urina: retentione conqueritur: In mortua
nunquam comparoituterus,fed ejus loco callofum quoddam corpus.
§. II. M. Gcorgij Jufti filiolas j.aMatis anno decumbit ex diarrhoea , cui difficultas mina
gendi primum, mox omnimoda urina: fiippreffiofuccedit: curatur ab aliis tanquam calculo-
^:pridie quam moritur , vosor , ac quod convuUbrij quidam mptnS fele proderent , veren¬
dum ne Epilepticus moreretur ex Coacis praedico , id quodsc fequente node fiatim cond¬
it: Petiit a me parens cadaver ut aperirem. ,
^ Sedo ergo pcritonrojtota capacitas abdominis aqua repleta occurrltirem admiratiis,v»-
ficam ftatim exploro , quam integram invenio, Afcendo per Ureterem finiftrum, atque eun¬
dem (alvum uua cuni rene deprcbendd: dum ergo ad renem dextrum progredior, & iutefii-’ ;
na revolvo , ventriculum repenp circa pyloron longitudine digid articuli perforatum. Pi.
Stlmuth:cent.l.obj&v.i.
i, Uo infignes honiiacs,Qua:ftor le Vcau>& D. Morlctus Confiil Regias, a {iipprei^
J _ / fione urinae intcrierum,Ghirurgus,q8i cadaver lecuit, affirmat nihil ccmmemiraii
dknum refertum effe f nffi quod caruncula in D. de Veau adeflet ) quod urinam fuppreffiflct,
Ec tamen Medici diureticis veKementiffimis agtos valde exercuerunt: Imo D. Morleto da¬
ta: potui cantharides, hincgrafiffima & valde terrifica fequuta funt lyraptomata, ideo non-
nifi curo magna cautione id fiteiendum: Itc.Tbevurt.Notu.li.in ConJlJiyemdem dnni
ttij £fuL& £phem.f.l66.
§. a. Raracft Obfetvatio Anatomica fuper cadavere Reverendiffimi Epifeopi
nuper &dz. Cum llluftr. ille Dominus diu caleuloliis, demum a fuppreffione utinz diuturna
fetum objerat , mox przfumebant omnes lethi caufamfiiifie Ureteres a lapide aut maceria
febulofe penitus obftruaos: Nulla omnino in du&ibus iftis obftruftioaut lotij impedimenta
deprehendi poterant.
§.5. Similem huie Obfervationem Anatomicam haud pridem a fe feftam retulit mihi
Vir Doaifiimus DD. Lowcr , Ubi nimirum Ifchuria lethalis, nulla prorfiis eirca vias urma-
rias lui veftigia reliquerat, Tb^ illis Ph/trmucep.Ralien.f.m.l67.
^40 Anatom-PraaLibJlI,Sea.XXlV.
5;.3. Pa« %tennis( de aua obfervMuae ^. ) a fupinb eifii in ocaput IfehnrV
ufquepertiHacem , rcfaatatanfdn pTmSS
oftro:Nullakbesmvifceribusimi&meaijventrisanimadverra,atmoeciifite intc
IAc.SpoerJin i^Vide hijlor.lib.i. Tit.de Ifchuria.bmnimoda cum’aTWoiclafib&Bft-
iDtfegram-6aid«um;*gfatilrit.utrumquef^^^^^^
tWiEam Iftfhunam non renumtnfataus; nbc cilcufi^‘vaici WpeicfuM'L'rt
(jaitnad-unnam-fuppriffleridaDa fnfEciensbn cadavert replrtiim fnit“i‘'N%c illa^wAlS'
fpUnaetis Gonftriaionem,aut fibrarum vefic^ tonum' deperditum efie® 'lfeit:tcmo(o enim
fimilem libere ^copiore exete«t ; Spla.fcybalantina inteftiaum
r^dum unplenti^ & <^Uum vefic^ io pofticaiparte prcmeatia,anterius/oireBabis ncutiquam
cedente., culpanda erant .-.aiis enim copiofe fubduais clyfterc emolliente abfque impedi
msaxomw&i.lJtcWe{fermBifm.deAf<ipLjii^9i. • ^
. A P P RN D IX' ■ : ' 'v;.
Jfcharii ab utero cttm alis fttis meUncholico finguine tttrgeme excit^d^^^ ^ ' ■
ILluftris Domina Angela Solida, 'quadratrSe carnoli jhabitus,Iotij & foscum retentione 14,
dierum fpatio fuit divexata , idque poft ingentia animi pathemata , tertia rioQis hera illi
contigit ; Medicus primo accerfitns prarcepit fotus ex meliloto , parietaria. Sic. unQiones ex
oleo de fcorpjonibuSjClyfteres mollientes, qux profuere nihil, Alter vocatus Medicus mede¬
lam prxlcripfit ex meile rbrfolut. ad unc. iy.cum drachma dimidia diaphosn. 6e tincliij. oL'
amyd. dulc. recentis , quz nihil molita eft per utfamque feinitam : Altera’ die fuit fe^a vena
dextri tali ad unc.viij .pratmiflo clyfl:erc,alvus depofuit. nihilfCathctere pluries fruftra ufurpa-
to deventum ad hydratleumjAcccpit bolum c.x aloe ibcdtfina,troch.albandal,& diagtydiana
gt.viij.fuperbibith olei amigdal Julc.libra diniidiarAccepit Gialapa: drachma unam & femiS:
nihilprorfus excfetum:8.die accepit grahaTcx Itibijln virio albb,fcd in caflum Die x.fumpfit
aquam Tc£tutianam,& per horam ante g fi. Tartari pr2eipitati,cutii gnXvj.fiiagr.abfqBcftu-
£f urFuere repetita Enemata ex oleb,buty ro; bcn.laxat. Item propinatum lerum caprilluBi,ad
vefperam parum dejecit, Die xi. minxit ad uncias quin^ueilmmiflum fuppofitorium palmaris
longitudinisjfaftum linimentum Tuper univerfum abdomen ex ung.de Attbanita mai.& pro¬
pinato oleo amygd.dulc. ad libram unam & fetriis,feccffit alvus copiofe bis & minxit copio-
filfime ad libras iv.& illico detumuit abdomen,reroifit dqIor,evanuit dutiiies,prarcipue circa
hypochondrium finiftrum,remaofitftuporfiniftri femoris. ' - ,
Circa caiifas digladiati font D. D. Phyfici & Chi- animi pathMnata,compreflionem renum & utetennn,
rurgi' Alii enim cralfclehczqiiepituitx id mali, aimfocictate tamen inteftini Coli fecifle , dum ip-.
adfcEibebant : Alij altiori callo inteftina confttiAa;-, fum inteftinnm tam in dexeta quam in Cniftra parce
DeVrina: difficultate, Arclore. .. ^41
IMS in boc moibo «pellere neqifi^ teriam : TatiflimaS abdomen eft , ibi enim videmus
us hzret , ut poft cius egreffum urina fluere nequeat; & ea educta per cathete-
ifteatemancatimbecillitasjlfchurixlethaiseaufa.
Vriniifitucim, fero cruento thoracemreplenti^.
Acheaicus paucas urinas rcddebat-t^horax.univerfus aqua cruenta repletus fuit: He-
J par albicabat.& duriufculunj cra^reliqua vifcera nihil vitij oflendebanc. f'ide nt. de C»-
ANATOMIiE PRACTICiE
LIBRI TERTII
SE GTI O XXV.
De Vrin^ difficultate, A.rdore&c.
'Miclio di^cilisohulcusincoBoveficie.i. Oh amem ad colhim vefica cencretam. z. Oh ahfcejfua
; in collo vefte-i. 3. Oh caranedam meatum urinarium occupantem. 4. Stranguria ab «icere vefia
■ inducia. Aprojlatis pure tumentihus,ukeratis. 6. '
Is mihi contentio contingit cum aliis Medicis circa ulcus vefica: ; Calculum illi
g^^efle contendentibus, ac iymptomaijIr/r/sgaW/!»! nimirum, & reliqua omnia eo re
ferentibus: Et licet illis faniofum illum humorem, qui quotidie cxftillabar, objice
rem , femen tSmen illud efle vel ejus faltem rudimentum' in paraftatis extans contendebant
Obitus vero alterius litem diremit.
Cadaver enim ubi apcrui(rem,lllcus in collo vefica: inftar nucis Pontica: teperi: Alter au
i3nm , rtliquaqne fyinptomata in catuncuia mitiora fua enim aipetitate & pondere cdm veficam in.
elie qiara in caicuio.quod quidem de tecenti,& non- di finem er piingar, continuos quoque parirdoloreiiln
du n ineeterata ac. indurata caruncula intelligendum catunculcfis veto aliquando contrarium obfetvavi. -
eft , in inveterata enim aliquando Iptium tanto cum PxtriMs Wdtnus ia Gr-Harflii eptriim T imi a.
dolotcS: conatn eacetniturnt via credibile fit: Vidi frv.^iJib.4.
qiiendam cui propter carunculam ita retenta fiait iiri-
§. 3. Quidam hernia laborans incidit in urinas difficultatem : Mefarasi partes ciitin intefti-
ais pVolapfa: craat iii fcrotumiltcm in collo vcficas erat abfceffus quantitatis nucis' avellanae.
Vide tit. de Herniis.
§.4. 7. 5.«crf/?>Wa/ Urina: ftillicidio diuturno permadebat , ob carunculatn intra
mufculumfphinacremvcfics in ipfonimirummeatu enatam quz fle exafle claudi poflet ,
prohibebat ,iicutpra:dixcram & cadaveris apertio teftabatur : Limpidiffimana enim urinam,
fontana: colore & fubilantia fimillimam , abfque ulla forde arenulis aut fedirocmo guttatim
colligebat: Sed mifer perfuaius ab aliiseflccalculuin, ft alithotomo fecari& interfici paflus
cft, mihi non credens Smetim mifceSiia.lih.x.p.^61. • .
' A* P P E N P I X.
Strnngurii ab ulcere •vejica inducia.
§. t. Ut nimia diftenfio ycfica: fupprimiturinam , a nimia laxitate fibratum & dilieniioo*
membranarum, unde fc contrahere ad excernendam urinam nequit; Sic ciufdem eonftriaio
. ab ulcere , ftrangutiam immedicabilem affert , dum extendi & dilatari nequit. Rielanus A»-
throfagr ltb.T-caf.1-%. •
§.6. Sxpe urinx fuppreffio accidit inflammatis tumefaftifque fupra modum proflatis S
vefic» cervice: Ab cjufmodi Ifchutia certa mors venit, ut in quodam animadverti qui decen¬
nium totum Stranguria virulenta vexatus , tandem ex fupprefla urina interiit : Solebat ille II"
churia prehendi quoties vehementius exercebatur, feque illa levare immiffa argentea fiflnl*»
quam eo confilio in omnem eventum fecum femper circumferebat , Accidit die quadam nt
De V rina£ difi^jpulcate , Ardore. 6 4J
e^inveficMu^aeintrqmktereBonpoflecmeigimraccerfit, qui urinam ipfi cierem ; ia
quam rem cum nihil non tentaMm,fiaiftranei fuerant omnes ma gnatus.
Mortuo SidifleftojVcfica urina refcrm& quam diftentiflima anknadverla eft : Proflatae
v«o p.n. tumentes, ulcnrati & pure diffirfi', eifimiH qdod ipfi ftillareper urethram folebatr ,
t artus lib.i%.O^erttmcaf.\t: '
EX quo intelligete liceti Proflatis maasK id «tus, lib.aq.c. j.Qoidani,«V,arifl»m difficolter mittebat, iis
qaod per virulentam fttan^riamftillat.non a te- eiGccaus anibus qu* Patift** vocantur vatiei-
nibos,ac pleriqqe opinati funtiCettcfltanguria vitu- formH,fea'adenifotmcs,Et font pattes addita inter
le«ta,fi inveteraverit, particalans ittesvencre^ qqa-; tcflesjSi ferainatia yafa.-qaa!es in faucibus tcpcriuni
damccnfenda , ades ut niff&l®pne eiliydiatgyto tuimec tiifi, ingenti pondere exonctabatotyeficaiSic^
pbffitCatatii/ie»r. T qoeperfiindicas partes ubiilionibos , atque univet.
frtfiau tumentes ] Ab iifdeih' nimium tdCfeitis Ium corpus i iftaurare julG,&ica urinae meatu libetO
ocioz difficultatem indudlam notat Alex.Benedidus faBiCati reflitutus fuir,
osisiiv^ATio II. ■
UiBuriUojftqutns oh nativamveJlceitattgtifiit^xrMfclio tota vita difficilts oh veficam urixitidM
- d^cie!iter>it: Obfdrrhum corpori vepeadharentem.^. oh vifica dijlocatioaem. 4. 'Stranguria- ob
r callofam veftcamiPttJlidirpurulentifohfuam. y. Djjitria ob carneam molem in veftca- Tumorem
pxtae\us collam, Cattofitatemvefica. 6. ‘
S Taniflius Japovvizky Bohemus,&c,a primis incunabulis frequenti midione urgebatur,
adeo ut raro ultra boram unam,vel ad fiimmum duas, ab urinz excretionc fe contineret,
& hoc citra dolorem, quoad cietera fanus At vegetus. ,,
.. Hic cum in ebnfliau Iclopeto trajedus occubuifler, cadaver defundi aperui, vifceribus om¬
nibus , etiam renibus naturaliter conftitu,tis,& ex omni parte falvis,- fola vefica adeo parva.ut
vixovi anferini magnitudinem admquaret, & liqupris uncias tantummodo quatuor cura di¬
midia contineret. Ti/»z»r0^t/4r.44;ff^.3-. . ; ■-
Miaio frequens & intempeftiya plntes ' habet quens <?c larg3,aut Venus immoderata has partes ded
calida fetofiim. humorem avidius attrahente profi- aut 'medicamenta vim diureticam habentia, occafio-:
dfeitur, aonnanquam oh firigidam renum & velicz remhuicaffeauiprabemrin przfemicafucom nihil
mtempetiem facuiras corapdem reteeiiix labefaaa- fimile dcptchcadctcra,in eam deveni fenteniiam mi-
tuiifaepe utinaium acrimonia vel calculus exetetti- autiiionis hujus caufam.ciira dolorem k utinz ar¬
cem ftimulatific & exquifitior veficz fcnlus, vel im- dorem contingentis , caufam aSe anguftiam didam,
hecillarcnumconftitutio & laxitas : vel poiatio he- quod docuit eventus.
' §. x. In viro3y.annorum,alias bene {chabente,Diflicili urin:Eexcr.*t'one toto vltte tempo¬
re affli£to,itatamcn ut fepiusdie nbdeque eam emittere coadus fuerit, veficam nullam'
repcrirclicebat, Renes bene conflituti,lnde dedudi ureteres magni admodum , rermtuaban-
tur ht circa pubem uniti,hinc reflexi circa umbilicum,ubi aperiebantur foramine exiguo, (?.'
BlaJitisOhfirv.vj-Part.ohferv.med,
§. 5. Diffecui cadaver hominis , cujus vefica ad magnitudinem capitis infantis feirrho ex-
tenfa fuit,laboraverat ille antea per aliquot annos difficultate mingendi cum maximis ;dolo-
rtbusradhaefic autem undique firmiffime feirrhus corpus vefica: ': prasterquam in ea in parte'
qua ureteres in veficam ingrediuntur,ubi natura libi dudusad penem ufque cxcrctioni urin^’
icCetvsxecit.Obfervatib Cojmi Slotani/uliaceajium Ducis Medici.
§. 4. In homine ob redam corporis figuram fablimis appenditur vefica,ne Incumbentium
iBtcftinorumponderecomprimeretur,Itaftndumin cervicem devolutum Ifchuriam affer¬
ret: Sicque exponenda illa Dillocatio veficat,propofita a Fr. Pedemontano.Taleia vidi releva¬
to imo hypogaftrio; Riolanus-A»ehrop.lib.t..cap.T.x-.
■ §. 5. Si urina guttatim emittitur, affedus Stranguria dicitur , injuffa fcilicct ejus excretio
exigua quantitate, aliquando dolorifica, aliquando doloris expersjCurandum olim habui cum
dodiffimo Hollerio.Dominum Goyet , Jurifconfukum Regium , qui incontinentia' urinz.
Stranguria dida, laborabat, creberrime tam nbdu quam die ea laborioffime emittens,
8i mtenium ardorem in vefica percipiens ,ae in fummo membro virili , ladeis urinis ef&fis,
&fubmidionisfinem,pute:Multa in id pratferipta remedia,& adfcdationem doloris, juben¬
te eodem Hol!erio:petfiphoneminfufa:aquz plantaginis, centinodia: , in quibus diffolutx
creta & terra figillata: aliquando mueilagines feminum pfyili & Cydoniorum, exrradz cum
aquis plantaginis & rolatum,adtiiulcendam vefica: calidam intemperiem & ulcus deficcan-
dutmlntetrogatus Hollerius quarnam effet ejufraodi fymptomatum origo? Refpondit Gojetum
fsabie vefica: laborare & uleufculis :illapfam in veficam urinam ulcera irritate , unde expul.
6'44 Anatom.Pra5,LibiILSed. XXV,
trix ad illius cxelnfionctt ftiitim in!nrgerirt:fub(equejisyei:6 urinam pusjmanare i ipabie
fica:,fefc ad excernendam urinam Gq‘mprii5ente.‘7.‘^. “ . ‘ .
■ Mortuo Gbycto./prEfe;nteHqUerw;^d»vcrd(ffe'euijrepertaque,>ftilb'usvefi^
calIoft,puftulifqae piTutn zquantibus reffirta.quacbmptelTa prodibat pus album, omnino ilii
aa emittebatur. A. tireusOjerumlih.vy.c.'^^.
Iiy/»wj» w«r4-iii««.]'‘CdDtin-jicffl Telhafiaabneqnianflviin extremiwtibos 'coninni
lacit prais‘camvcfica hoiomafFeaascpnfiinaiti guotui ,;vi'tci}s aiitcm .eoBjandU foitior eft Snr
oatum cauti Medici luoibom elTc in ea patteTig: dor . difpctia;:. At Kdiarroodj. affeaus dmintuuniui
icolliganc decepti quod feiirusmajpVfic; K/e^oneJriam 'eitrVma parte exulcet.ta pus'
— ^ - ^ - n reliqua patie, VquTa patiis — . .
mte migis fenciunt quam incetnte , qpdd ptolta- ' Iqtip^ciit, i
xroplp motBoium qui in etiiemitatibUs .fitiBt, ; ;
§. 6. Narravit mihi per literas D. Lu£ Nemms in quodam Nob. Lufitano.poft graviffimos
urina: cruciatus, quum omnes calculo cum laborare crederent ,Diflcao cadavere in velica
rcpercamfLiiire duriffiraam carneam rnolcm ,-qua: vix- novacula diflccari potnetit, fimulqittt
juxta vefica: qolium inventum fuiffe T umorem,inftar,ovi anfctini,vifcida tenacique materia
tcpletum,T otum vero vcficatcotpus erat adeo callola carne refettum,utfcx unciasurina: vix
eominerc poflet,unde affiduus miftus, Zaemus traxis Admir.l.ZjOkjtrv^ji. -
Df^riJliinamcariteammeleai^Malm quoque liif- fit, qUa:.obhsttcfcensrid-fy(nptoma attulerit tEthn-i
ficultas fuituiina/quod coipus vcficsc.aut ctaf-. jijs;dyfutia &breyis, miaionis caufi. ignoratur , 1^,
fius fuetit.aut quod mulia pituita coipori vefie* ad-^ D,^.cbntigtt:Jitedjci putabant e(iccai|culam au/ te."
hffifeiit , unde aliqua ci pane occupata fuerit capaci- idlntioiiem aliquaro.Ef id «ili diligenter animadvet-^
ras iplias veficd,& fic pauca uiina contenta -fuit e- Id titiir-.datu^ccaiidgihetatidni lapidis utendo diutc.
vero Vitii maxime iis contingit quibus carnoiias ali- ticis ^i& perperam falfa calculi opinione tuimui Ss
qira in utechta fueiit : Nara tciiuiot 8f fubtilibt pats qua; calciijom fcangqnc,'eatD dyiutia a vetete catno- -
matcticisxctcta fuit pet penem ,craffior veto reman- iitatedqrta^ fuetiu
Observatio . III. .... ,
MiBie difficilis eb i!d>ialtniudethr£tiyferfarcoftis,Pr(iJlr.tarumtiunmin,ref.cecorfsis- cmtraclumfir
•varie Ltf/im,Ejas caviuiemfirdibits pleaam,Re»em dextrum furulentum , ^c. Hijloru Zefict-
~ mmjlrofe Mugni Gafauboai defcHpi 'ah fixcell. Th; de Mcyerhe Broatio adfcrifia'.-
_.,tt , temperamento ex biliofo in melancholicum plurimum declinante : Ignei vigoris
& coeleftis originis animam continebat -fragile ergaftulum , quod exili nec importuna
mole haud grave hofpitcm fui plane juris eiTe livit : hiac faiium ut literis -dcdiiiflima;
mens parvam admodum habuerit fui domicilii rationem ; Ita Vir magnuc non impalluit
modo , fcd poene inaruit chanis : Paucis , vel fere nullis magnis morbis obnoxium tranfe-
git illud quod ipfi Deus indulfit artatis curriculum ,, Et eaftigata corporis exfucci confor¬
matio fecit ut ea non fcnletit , vel leviter expertus fuerit incommoda qua: vitam fedenta-
riam confequuntur : Arcaofam aliquando faburram, depofuete. Renes : non fine aliquo
urethra inter mciendum ardore : nihil tamen efiatu dignum , vel quod fedulam aiit itera-
tamMedicipoftularctopemr Cffilumfolumque mutavit farpius , ut pateat ipfum non uni
afluevifle vidus legi : Quot horas in Mufeo. epularum immemor trivit Vir Optimns.?.
Quot infommes tranfegit noftes in polemico fetibendi pnere occupatus ; Hic paulatita
vires imminui , corpus magis ac magis extenuari , diffipari Ipiritus , & debilitari calor nati¬
vus fimftionura omnium opifex, quibus ceffantibus vel faltem facultatum Isefione depra¬
vatis , excrementorum quotidiana germinatione fuccrefeentium proventu , partes obrui
& tandem naturam fetifccre neccfleeft.- Duodecimo circiter ante obitum menle qui vel
ante quieverant , vel fugaci ptarfentia obiter faltem molefti fuerant inter mejendum pun-
dotii dolores , & urinz ardores redivivi , coepere Virum fatigare , primum longioribus in¬
tervallis , nodiique pta:ferrim importuni , ita Ut dulcem interrumperent fomnum & expet-
redum adigerent ad matulam : Rubrarum arenularum profufio 'caufa iftius irritationis fta-
tuebatur, neque ullis poteraj a:ger incommodis a ftudiis avelli , urina tandem ardore diffi¬
cultatem patiens ,fubmdefiftebat gradum , Se non effundebat nifi mediocri faltem nifu,
idque incurvato. corpore & facie prona; Tanta aliquando expultricis 'irritatio , ut qui parce
olim vel femel tota node foleret urinam emittere , intra paucos menfes bis, ter, quater,
quinquies,fexies,& tandem infinitis vicibus cogeretur in eum finem furgere Pedinis,
dolor , grave ano incuinbens pondus , inter mejendum alvi exoneranda: cupiditas,
“ Exeuntem
-Dc- V rina: difficuicate ,.cIblore. 4 y
ExBantemnrmaraeom;tabatur-<JoIor,cum per. todim canalem nrethra:',-tnm majumei-ia-
glandc, cujus fcnliis erat quali miilcofum acuminum fimul pungentium ::.;Ing;CBS in dorio;
aliquando calor •, ad quem- levandum veftemiizpiflmie dcponerecogebatur i Htissx- ut'-plUf
timom pallida: cum mucofo fcdimeBlffl pofl::cqniEationem.vetviblentius cjcercitium ambula¬
tionis , cum areno&lgranis!CraffioribarjVclteinribril>i^lapiUi£;rotuBdis.,q)ra: -duris pluri-
mis; quorum nomuiIligrannmtritici,.pleriqacnfiiEmagnltiidincm aajnabancifta fympto-;
matutniyndromcMcdicis calculi 'in 'velica iatentis^fpicion«n:injecit Quem cumca-
thctereexplotarclibuilTet , nu11us-iii(lromenmin!V£fieam.aditus; fed. itapfaicluia-via urnoni
obicum apparerent Mvefva/iuiteas meatum obfidentis indicSa r-Intetinumerolum
pto m acum cbncnrliim , quar vel arUetico eorpori-peflundando fttis erant , fexto ante fata-
lera.dicmmenfe,ia^attehypO!dsondiiifinitea,intetalbam.iineam (fcu veCcac tegioneni
fupra pubem)&ilia,cffloTcfcerlKC»3epiiftumor^inftar juglandis primum , qui ipaulatim au-
ftus ad pugni magnitudinem : vel potius latitudinem cxcicvit i' definens -in obturum 'acu¬
men-: mollis erat Sequi fludruatione , qua: cpntrc&ationemiequebatur, aquam fubeffe
certe indicabat , Sicuti.liber inter tulliendum J.vel rcfpirandum' , mufcuftfrum abdominfs
motus materiam fub iifdcm cqntinpn , 'tumpri^jtcumfcriptiq eandem non -^in ventris, ca¬
vitate vagam-, fed in.quandam cyiii concludi arguebar : Si durius impre&. manu,- traftare-
tur tumor , vefica inconfenfum trafla dolebat&miauricbatagcr; Id quod a partium vi¬
cinia, Sevcfica::; inter duas perite>fiei-tuni^:asfepulta:, eum rumore cbnnexibncfieri ciede-
batur-i5ubfidel»tnbnnnnquarijv&p,aticis'pbft'tiiebus ad'^ift5nain rediiy^' ditnenfidneiiii
In mifcSrniftoftam-vitam langUidam menfibui aliqubt traxit , donec 'Inftanfe ultima SC
fatali hora, fic afcclcratiis fuit pfillTmi viti interitus , ut letchbdie, animi recreandi, &eqr-
pbris exercendi gratia , rheda veSus' decem Angljca milliaria pefcurretitv : Reverfus do¬
mum: noSu minxit- frequentilfimc , audi dolores: , aufta. hmeia cum , urin*
cruenta: cum fedimento raucdfo- ,- quod maxime tenacis & vitrea: pituita: fimile aliquid
puris admixtum habebat : Invaluit inter mejendum defidendi cupiditas , exclufi calculi
exiles quampluriroi ; aufta UnbVerBo 'omnia ; Iiivafit 'febris, qUTa: antea pcr intctvalla in^qua-
lia licet levia , non tamen fine aliquo horrore & inordinatis rigoribus occupaverat; Pugna¬
tum iis qua: acrimoniam lotii demulcere , mucum incidere , eique facilem , lenitionc via¬
rum , exitum procurare valebant : 'Vano iane labore : Siquidem urina: tunc olida: turbidie
inftar lixivii , aut cerevifia: profluxerunt fine levamine , cura mirionem novum exciperet
Hlico mejeadi defiderium ; "Ardorem internum fibi moleftilfimum dicebat a:ger , Sc
calidiffima: reddebantur urinae: etiam ad tangentis manum .-mucus erat dimidia lotii pats,
aliquando etiam quicquid reddebatur inucus erat , tam tenaci- fijb pbhatfciis ut vix divelli
pollet , &ex matula in pavimentum lubrico & pontinuo contextu efflueret ::Nptatu autein
dignum , quod pofl; redditam ingentem iftius albugine? pituitae quantitatem , hoc iympt<>
ma per duos vel tres dies inducias dabat , nova aggeftione fafta denuo ut ante rcentrens;
Tam diris cruciatibus excarnificatum tenue eorpafculum ad dicsxx. duravit continua fe¬
bri tabefaftum , perpetua effluentis lotii & fafa: alvi vacuatione , “pumice ficcius redditum,
urina: foetore,quemipfe oris ipiritus redolebat j ihfeftum .-Donec tandem felix animula, fui
carceris impatiens,Gui ab ipfis conformationis primordiis,iniquis conditionibus alligata ftcr
rat , vocante Suppromo rerum conditore, ad fuam migrans originem , corpus humo , amicis
lacrymas,literatis raram eruditionem, omnibus probis eximiam pieta:tem imitandam reliquiis
die venetis Kal.Iul.i6i4.a:tatis anno 57.
Se&o autem cadavere , poft exquifitam fingularum partium perferutationem , fequentia
fidelibus oculis objeSa fuerunt : llrethra: inditus catheter argenteus , nulla arte , nulla
■ vi valuit in veficam adigi, itautfcfta pet perinei longitudinem urethra , manifefto appa¬
ruerit trxfxjiaiis cS/M meatum occupans , foris intra refiftens , ied ab interna parto foras
obfequentius : collo vefica: appofitz adfl;itcs,glandula: , proflata: di&x , quadruplo majores
. quam naturalis ferret conformatio : 'Vefica: corpus contraSum , craflum & admodum
Ipiflum interna fui parte rugis quamplurimis & velut cuniculis exfculptum , quorum caver¬
nulae lapillis infinitis rotundis fcatebant : Collum interius , quod declive levi canaliculo , fine
ulla protuberantia naturaliter in urethram definit , inttotfiim tumens , clarum inflat
podicis gallina: , vel colli interioris uteri , ita ut in ambitu eflet veluti fulcus , feu
cavitas per quam circumduci poterat digitus , cujus magnitudinem &cile admitte¬
bat colli orificium, per urethta; rcttaaionem furlum faSam formatum , qu? virgz in ar¬
rigendo incurvationem invehebat : Ad finiflrum latus perforatum fuit veficz corpus , & per¬
vium rotundo foramine, quatuor digitorum apices admittente, in iaccum five Ixipmt vefie?,
vel adfcititiamvefiqam, qua: urihaturgens, capacitatis erat ad veficam fextupl? : Habuit
faecus ifte tunicas tres , feu membranas, eum vefica membranis continuas , fpfflas admodum,
fnc quis 55ni.e-..f»v«seommin!fcatur; cum infignibus nervis , venis & arteriis : Situs talisut
totam partem fiBiftrain occuparet, ufque ad ofla iUum, inftar vefiezpia ipfa peri-
6 45 Anatom. PradiLib. HI. SeO:. XXV.
ton*i duplicatura Jatitans : Figura ejus ina:qualis,ita ut iafra foranaen infimo fa^ci .
penderet plurimum .• ficuti fuperior, peritona;o affixa firmiter , multam fiieercmineW
que vefica Iodo mtpnspleniffime; AH in additicia: fundo .infta foramen pcnfili,ing^^
burra putris 8? olidi muoi , five phlegmatis Vitrei, quod cum tanto ni(u& dolore a mif
atgco profundebatur : Vefica ipfa neque ulcerata , neque inflammationis pr* fc. ferens
^um ; Additicia: interna membrana-erola variis in locis , atque ob inflammarionem rub
livida , nigra , gingra:na6 proxima , qu* mortis cerriffima Sciinevitabilis caufa fuiflb videm^
y reteres iari , urina turgidi : Sinifler inrer facci tunicas {glifcebat profundius, uterquc autem
^qcbat in veficam veram, paulo fupta collum:; Ren dexter totus purulentus , ian^ finift^
P.artes cartera: fana: , exceptis pulmonibus quos, corruperat & dcnigtavcratferina& peren'
nis fluxio a capite , in ipfotum bronchia &. fiibffiantiamjeoatinno ftillans , quam prodebat
ordinaria tuffioula , & in uidmo hoc morbo confuen raucedo ingeminata, etiam ufoue ari
aliquatn difficultatem vocis edenda:. ; ; ; . ^
■ j- r • „ animis 'hypogiftrii Mim:) cxcubeiiva ievins.dcKdeinii^
erercendis lam eft , atque amplam aperit campum empic tumore, quod videlicet ad inferiora' diiataio
dilqmlitiom Medica, m hac lubetexfpatianplamnc,' obice oflium ilium &!pubis impcdireiui, qai ad
cfi ut credant, .Vfiv srrfiSsi quoridico nova occuBcte • latctom mollitudinem erat fedllima: ^
qumfub Mtiquoram fpecie nobis imponere pplTunc, J^equeveio impune tulit illam caenfionislibcrtai
& conjeuuis^cuqirn fallere , tum ut in obfervandp^ tem ipramacutalis vcfica, cujus membranas , cum ad.
feduli.in predicehdb & judicando cauti!, In dpe- ' ditamenti tunicis continuas, his iicendofiiexpanfis
iando teligiofi , atque 4 penculofa feilinationc alie- in fe retrahi & tandem corrugari in fe ncceffum fuit:
hilfimi cfse difeant: Fatendum ignoram fmtse tot fei quod gravius ell , cnm fibratum tranfverfcmm &
inalomm caufam i & deceptos Medicos omnes , quo- obliquarum beneficio fuccedat quantitate gravis lo.
ium alii calcalum prsgtandem adelse , alii nlcus in rii expulfip ; paicis autem organic* perferiio in levi,
vefica, quWam lumptem aquofuin, pattim imei muf- tima conformatione confiftac , folurioneraillam c<Si-
Culos & pccitoiueum exiftencem occapaic exiftima. tinui, aclidnuai lafio , qme inutilem veficam reddit,
bant: Rata non fnnt Attis, & in conjeAutis, quan. conTcquucaell Itaque per nrctetes 4 calidilfimiste! '
tumvis artificialibus , patum eft fiducis .lEtroiem nibus ex 'toitd cotpoie emulcaum ferum deducebatur
■fiiom confiteri ingenui eft: In rebusinauditis &.nuUi quidemfc veficam, fed cum ca , nili inaqualitet in fe
vilis decipi non tutpc: Obfeivata (licetptognofipo- comprimi non poffcc, ad cxpulfionem pattim natura.
Busquam therapiae idonea ) polletis pandere non in. Icm.param Vohintaiiara . antequam meiendi incefle.
glotium. . iit voluutas , faecum feu iz<j>v<r« oportebat impleri.
Equidem ab 'ipfis. conceptionis primordiis vim etiam ufqBe ad moleftim importunum fenfum.S: con-
in hocfiibjcdlo. infolenriutique&lgtavi et- fequurione necellatia , indies paularim magis ac mad'
tore luClie atbitior, dum concutiente nimia ad vefi. gis dilatati: hinc &£lum eft ut intra paucos menfes, 4
cam fingendam 4 parentibus decidua materia, eam dilatationis principio m magnam excreverit amplitu.
cura Uipi.ro A cum foramine in hoc additamentu do- dinem.qnum excrementi quantitas & feculratisim-
cente formavit t Eodem plane modo quo lienes & becillicas aquali pallii quotidie invalefcanr.
tefticulos duos velttes, fextum quoque digitum non Interioris membrana vcfica cotmgario urethram
lemcl vidimus : Irafemimim confufoium & languinis intro traxit , A collum ipfum corrugatum in fiitmam
iBaterni affluentis fupctflua quantitas , ana cum ve- podicis gallina expulit, qua caufauna ex multiscrat
U^to calore , fotmas e poteftate oblata materia cdu- difficultatis iu mciendo : unica autem ni fallot ■ iacuta
cente monllm gig™ = 1'°“° credibile eft iftud addi- i
lamentum, primis annis vel exile admodum fuiTc, vel i ,
etiam ipfivcfice fic ag|lutmatum,ut vel nihiljexcipe- netenidem ab inflammatione tumorem abbreviantem
dte, vel exceptum ftatim tefuiidetc in naturalem al- procurante in gonoiihaa contingere folef. ,
vcum valeret : Incrementi aiitem feu dilatationis Calculos in vefica tugofis cuniaiUs infira'tos ciea-
ipfius primoidia tum cospilFe vetlGmile cIl , cum Vit vit utina tattateum fcdimentura , Ea quidem & natu-
mus penfo uiayiffimo nimiam intentus , dies nodleli litet in hoc fubjeao plurimo turgebat fale , A iftius
qhe libris aSideus, permultos menfes ttanfegit, tum fi- terrea poitionis leparatio , five ^tartari coagulatio,
quidemlotiitcdicndiimmemoteraquotidie.imoqua- ptomovebaiui, imo perficiebatui mora, quam exete-
vis hota reddebat animi 4 naturalibus ad fubliinia mentum ptalai^uotc, imo impotentia expultricbob
avocatio : Ita ut 4 corpore velati abllrafla mens , Bec organi vitium;, in cavitate feceie cogebatur , proinde
incomoda femitet, neqjmuniis neceflatiis vacate.vcl ac fui ipfius infpiflariouem , A homogencoium^ he-
ad corporis vilia officia fc demittere dignaretur ; Si ii, tetogeneis fepatationem , vi caloiis nunquam feiian-
quibus mens tegiotat.doloiem non fentiunt, quidni tisexperiii. , . .
vefies pondus negligetur? Quoties in fetventioribas Cnt veto m facci fundo natius calculus .etiam pt»;
ftndiis calot A fpiiiths adiationis arcem vi quadam grandis , cum ei generando nulla maceria fuppetere^
rapti cetebmm cotum fibi vendicant, negleAis .rnifi coagulationi etiam proxima ? Nempe quod ia iSo
qirantum ad vitam fac eft , ut ita dieam,ignobilioribas ESiripo.intqs laevi non cuniculo(b,petpctuns quali eflec
Battibus : Id videte eft non tantamin melancholico- atinae meantis A remeantis altas , cujos fludlibai pats
mm fed"in pia leligioforam , nec non in amantium eluebatat : At ut geoetetut pec additionem calemus,
luta vetoynotaspiincipinrii. quantumvis de- quiete opus eft : Adde quod defuij illi concteoonJ
bile fat eft ad inctementum: In dies aufta fuit illa tempus, eifiquidemmots exiilenriamptvripoit. _
dilatatio . vitefq; acquifiviteuudo.A convacum iftud Ulcas Vefica: qui ftatoetunt , decepti fhemnt «-
corpus, membranofum, duSile , A facilis excenfioiiis, creto purulento . confifi quod 4 rene dextio pum
teoledone crevit , intet peritonaei tunicas deotfum flamtaafo , A ealotem intolerabilem lumbdmm
verius ptimoi ni fiffior,obconKncifQeculMiri pondus, citante ptsflaebat : Ulceratus fime eat Aecus,,
Millia dolsrifca l calcula ^andi fubiude in cervicem vepa fraUbeste.
IN Soceri mei/eiicis memoriar, Jofuz Mereeri difleffi poft mortemjvefiea teperms eft cal-
calasgiandis,folidus,magnitudine amygdala: majpris/ed rotundior,qui emotus ante an-
aum illifaeratcxvehcmentiorc equitatione , & fubinde in cervicem vefica: prolabi exinde
rolebat,& meatum urina: obftruere cum ingenti conatu-Qua de caula in proximum verjeam
hyemem qua obiitfcquuturum.conftituerat fe fcarori Chirurgo permittere ad eum extrs hen-
dum:Priufquam calculus ille loco fuo,6ui ante affixu* in vefica inha:fcrat.motu equitationi!
contentioris emotus foiflet, non putabat le efie calciJolum:Nulio indicio id unquam, uee ullo
dolbrisfenfucognoveracNunquam aliquid (abulofi per urinas ejccerat,Eeque ante,cnm quali
radice nixus teneretur,ncquepoftea quam loco ceffit&inftabilisecepitexifteic. Cl-SalrntCm
6 4^ Anatom. PraQ. Lik IU. SeS.XXV*
Observati o Y. .
Miciio ddorifcx f utris fiinittii calcule totam veficam efflente,^ affesdici curva ejus
cervicem obturante.
A Perui ante annos circiter xij; Virginem, filiam Viri AmpliffD.N.Narrottii , cui inmtuj
eratmaximasealculus, trium circiter unciatupn pondere, in vefica,ita ut non /oluoj
totam veficam,fcd & unco fuo incurvato ipfius veficz cervicem oppleret , nee unquam cjas
in urinis aliquod fabulofiim indieiuln apparucrat,cum me & alios Medicos plus quam' cen¬
ties vocaffcat.-Frequcnter tamen dito cum cruciatu putris quadam pituita puti fimillima per
ftoiibax. Cora,a Someren is Sficilegio Beverovkii de calculo. . .
SI ccebto aeger cum fumma difficaltate,& quidem pondns,Gqoe inracdio.ptofiuxu iotetcipiatnr.ac iis»;
mfiBemiftionis.cogitar reddere urinas ; urina cus feirgluten urinis innafccr, gottaqoc
letohaeo ubi laSea feu a'ba appatet,etebroqae divcrfis quando in Sue miSionis profluat, Calculus vcBix ln
caloribus vanegata : Sique acccdanr congeftionis & vitio eft.
CQBglutiaationis cauSe , partium circumvicinarum ; .
. OiSaRVATIO VI.
Stranguria , Dyfuria, aliaque accidentia a vefica calculo occulto.
LSonh. Binningeras Pater Venerabilis , Dyfuria: Sc Stranguria: obnoxius erat : Ingruebat
aiitem pafoxyfmus ita tetquaterve annuacim fere affligens,Pra:cedebat alvieipneratic
urinasque cbpiofioris uno eodemque tempore redditio , dein momento teniporis ad lapidis
duritiem diftendebatur abdomen, & utraque Apprimebatur excrerio y ita ut conam licet
•maximo & frequentiifimo nonnifi guttatifn urina ftillaret, cum dolore circa puberri & ure-i
thram acuciffimp,citra ullum in perina:o vel pruritus vel ponderis unquam obfcfvatum fen-^
fum:Durabat aeeeffio dies aliquot,a quibus convalefcere incipiebat , donec nova rediret
-typo fere eodemiVariiolim in confilium adhibiti Medici in diverlas opiniones ibant : 61.
Dom. Sarazinus,lieocomiAichi!itecD.Kenig.'Bemeti&,'jsc. a Brunn. Bafileenfis,-Renum
infaraum videbantur accufare , ideoque poftremum pratferiptis Ipir. Terebint.gtt. vij.fup-
preffionem illam mox depulifle memini ;I). Beyhaldus Montbelgardenfis frigida: Renum in¬
temperiei caufam tribuebat,qua attraftrix debilior fada , fetofum bxctemcntum ad fenon
■ allicicbat,per Adores fa:pe depellendum : Statuebat etiam imbecillem per conAnlnm re¬
num faciam vefica: excretricem , nec a frigida urina fatis irritatam muneris proprii oblivifci:
quod tum ex eveiitu pateret , tum lotii- fubftantia tenui & colore -albido : ConfultusD.
Lazarus Riverius 13. Sept. I6yi. cafum fatis ratUm infrequentem feribebae, neque ita proclive
effe rationem reddere cur aqua: fluxus copiofus per intervalla rediens Abito cohibeatur
antequam ferofa materia ad vias urina: confluens evacuata Aerit , illaquc in vefica retinea¬
tur , eam ita diftendens ut imus venter lapidis duririem armuletur : feque cum D. juyhaud
confentire , renum & vefica: imbecillitatem , earumque partium attraftticem & expultri¬
cem imminutam tantorum lymptomatum caufam efle Scc. Confilio D. Siverii porreSum
5]. Jalappz ex vino albo inA Am fere fexagies , nec multo minus fequenti dic , ad animi de-
UquiadcturbavitaIvum;inderatiores& leviores aceeffiones annua: faSac Ant , donec ab
hauflio zS. Decembr. 1654. in coena uno aut alteto vini cyatho frigidiufculo , Alita urina:
difficultare circa mediam nofrem immanius laboravit , qua: nec purgante , nec fpiritu falis
Ammoniaci , etiam aliquoties ex jufculis exhibito ( qui olim apprime conduxerat ) nec v.s.
. mitigari ullo modo potuit : Die icquenti , ex pitlv. radicis Jalap. gfl. 8c diagr. iv. copiofe
purgatus , ifehuria liberatus eft , ut morbo levatus & fibi & mihi viderctur.-Initio diei tertia:
ab mfultu crucians invaluit sgritudo : acceffit illa die faciei , brachiorum & manuum livor,
cum horrore tanto ut lefius , ipfumque cubiculum cbntremifcere deprehenderetur : Hmc
cospitventerdurefcere urinis, uti ab initio , Abrubris , craffis & turbidis Die x. Aperve-
nit immanis in Ara finiftra dolor , fine rubore vel tumore : Die xiij. Gutta: Gamaiidra: gr.
xi.injufeulo fumpez decies quater cumulatiflime alvum Abduxerunt , cum flatuum 8C
lotii emiffione afiiuentiffima, ita ut relaxato & Abfidcnte abdomme recrearetur : Sed poft-
quamRichonillauoin caena liberalius uAseflet, fitim expleturus , denuo exalperata funt
fymptomataaate difta omnia eum febre,pulA ( 7.9. ii.quandoque pulfatione intermittente,^
anorexia Sc inAmni» mulco ac a morbi initio la:vioribus:AddiGmxxi.IanHar.i65yieniper in»
Amnes duxit no&es, parum mterdiu dormiensflingua femper fcabra erat, nigris obtefta Ar-
dibus,adeoque arida ur continuo de ptpluendo & humeftandoorefollicituscfletjnuUa Alida
etiam minuciflime maQducaca,nifi vi maxima deglucien5,dcficieiue faUva:Coadus eftmjicere
6^jo Anacom.PraQ:.Lib4il.S€^;^0CIV^
deprchenfuram : S.ed ille feiffum 8sjaliPsMe45pP5 fefellit vQjJJ.eflija jlffCqis.^te,
cbfervatioiiemfequenii^) Exin.rcl.ucpt quari feserta fit PW &
ptarft^tifliml Luiibtomi non raro desepti ^ Gunijporrp.adJ^n-C <tgrHj9_eMrandd@ii&
riusferupct Medier opera requifit*,, .& hujus, opipipifai‘^^«.l8f. ^a^££*K^^«:«,a' inea'fi*;
KSiitia diflentanea duai cgp .p.rbpjjrqi, roediqatncnti» po^j^,^p^"p^p^ntia', a
antiquionfaus' Medicis per nitiltaj^ira
laudihusquafiadaftra cjehentc’ ,A(juara
lPiaiA'i !lIi*roiitnra*rcJi4Hr,tacijimcbreJ^fe^ensiIiayi^^pj^^;^Qr^^^^^
noSiaiWSfttffibft:\r&‘"pIerique''ff^cf f^^qtica,, iinprin!js^OfjtSpj:a^^„{;,jJmlO|^Yeffi^
&iejsacmeGda;^cr^i3s-urrpalSj4eau,eqn|,a,a5rM5|&-
qalOulo^ibniiBiftiihtik': ij57rj5«r'lib.' 5.'deumpl. Scdic. fe^tvjdv z J^4^%3jtpult >■
comparatione cum iis, laCiPpagulare
rantS^Hjaid feem vilabdiurcuM^^excremej^,^!^^^ 'j^tiiiftrf^^PfiBfe
wasia^icsdi3andabt,"GralEb«siHtema^‘j[^t,{^,,fe^gif§q^iP,c4|8‘^^-;pfa:|efin
pr«fe»im.'innd^melarlfc|b|4£,qu.ali^^§^j^^^
■ceat :-^eeedit'baod-diurcricalifeiOntiaptica aa-jVeucam,
lioiiS^du-aba&a:, eam cum Iqtib e^Itermlnan,! 4a}pul4iftia^q^'^j44ii!}9.'^PW.^.|ar
folo&mreddanr^-majqremddrpreraconcitantig.', ^ ^oboi ii"' . - ■ • -
cSiCaro^utern bMiihiis mediis feuftraneis', fefqujfiUMP If^jpjipfei^gej^^' defoi^u^
ejus cadabbrfc-‘^Sttb’ ", rpfa" 'dcmdhftravit , &’iil apiicum*proiulit gcroiiids 'calculos
afpcros , quorum grandior ovi gall^acei magmtqdin^ip btdprraam , uncias tres femis pen¬
dens; minor drachmas fex reprefentavic , Et ita tandem verius , qua: temporis filia , viftrix
evalic. Augujl.ThontrusObfim/.i.ttik-^. ■ -■■- '- -r,- •
Miaii-t^ueiisdi 'cdittlos vtfiU y Wfmbrams i^dufis l. ' Difficilis d Ufides.quatHf ta, vtfcA.-b.
- -SirasgunidcdkKlim^xv.isff^^ :^.ob'ires’Cflcuks iBcKfps , cum ops jubis ffA^e»k;ff:
: ObidUulim tosinsvpiam idmjliistem. ff cb. calculos fejtem 6.0b calcstluminaguum tn c^a^dd-
„■ urmi/iaremia-ivfiuspeffcafuplas/ia. y. oidps 'calculos muco & furi imperfoSs cum, ijm
:vepJC Co»fmi>ftii-/ii.%. WcdliUles vffica ddispcs cimi ulceribus p callis. ?. X)h lafidemfiltdiJSi-
. isium , foaderis fiptem uncinarum, lo. ob xij. calculos ia ‘vej!cji^,pr Reaem ffaifrum jurttleatmii^
. , zX-Db calculum cordiformeaiVefica affixum ', uaciarumqmaq,deii- femis. la. Oh calculum 'f
Palateatera,fttutta tavolutmn-^popria quafi •uepaobvdUatum. I}. Ob calculos fecultjinjm-
culo iaclurosHsi..Db calculos vefica arde ckcumdaeos.iy Oh quiaquecalculos. i6. Ob Idf^ffmjeff
'De
emnes projjriis tunicis ind^s,totamycfi^ c^acit&ein replenlK ^gaotat^mnie3.ta
utin* tetmeibni, quzpeibtcyis cBcCol^fit^c^&o^i^^tie.diij^^^fif dflere. . .
;/j§. i.- jSenexColonicnifis per aliquot annos doloic continuo circa r^ipnem oife'5rcnV
przcipueancetncom excrementa indatiitae^oneribat: Tandem anno 1599^0001 totiis de-'
toepitusevitisBigrafrctiCgo&D^gjeM/^vooatiutcao&nidolorisinv^garcmiif. J 'j; ^
- inveaiaius in teficaiapides^quatuofij^^^duros ac^etos',;quotUm;jujufquifque'i^^'m^^
pdinem^caftjTnca adzqdaTiatl .
§• 3 Jo^-Anton. a mprte^^jroagnmnmuefiraealeuiuni (tendit, qui.uaeias
quindecim pependit j Integro o&ennio continuo utiaz Itillicidfo & acrimonia graVkPt \e-
xarusfiiit. Videtit.deScforoftsaffeSibutlib.i, . >
-r. 4. 4* ;I«filesplu'mbeaglai]^iattS ddluit 'impenie in imOentre ojb dffraani» -pubis '^os,
«eficamquefunimcdiiaecratam, cajustamcnsulnus, przter;nicntetrr-aph6r. 47_-dibrS. ad
cicatricem;eum-fi>rct perdudum, non minxit propteteaKbcriuSvfed reddidit ^Hofeimuis
urinam cunifumma difficultate , quam credidit acalculo otiginemtrahtote ; uti etiamtevera
traxit , Scd.ptzter tres quos in vefica habuit calculos , auxit haud- parum ipfius crudatUBi
ingens fragmentum , apnbis-olTe illuc clanculum delatum, quodabipfoMedicO^praaer-
miffiim,foliusAnatomes.iHdiGlo poftmortem in lucem prodiit: quocirca non immeritd
miferct Artis noftrz , quz licet velit , nequit tamen veritatem ubique expifeari Stfenipet
id fcirsquoifeiri plurimum inteteft. Tulfius c.is. bhferv.lib.w. -
§, 5. Anno 1653. puella feptennis , Filia Dom. Magnin Arpmatopol* Genevenfis , Dyfuria,
Stranguria & tandem ifchuria graviffime torquetur : pra: doloris vehementia in terta volu¬
tabatur, & tandem interiit: Indcfundzveficainventus lapis candicans, afpet, oviformis,
deprcffiortameB, totamveficamadimpleH9, quem penes me habeo. , - . .
%.6., Uh. Beurxiuj , Medicus ; celeberrimus , cum ctl.ebri .ccn,vjvift interclTct , ibique
Rhenanum mpftum biberet, repente percepit fibi utinz ^ reddendjt facultatem inhibi¬
tam: domum igitur rediens ac utinz quidem guttam excernere potuit, nifi ^iPft longa
iBcdieanlentprum molimine , tum eneraatum , tum fomentorum , urinam poftea teddidit,
fcdnonnifi cum etnciatu&ftillatim: donec paulatina hac carnificina atuitus , anno ztatis
Chiifti 1601. incidit in lethalera febrem , quz cum fubinde violentiam- remitteret,
mox- St acriusmfurgeret, fomite mali perpetuo fuperftitcj tandem Jenta hae carnificina
ptpifus emaeiarus , placide & tranquille obiit xi. Augufti . (initium, febris fuit ip. Ma§ ) eo¬
dem fere quo natus erat momento.
Poft mortem ejus in ycfica feptem reperti funt calculi, forma Sc, magnitudine nucis
juglandis rabaris , omnes zqualis magnitudinis & ponderis, nam quilibet ponderis cft
5.ij. ita ut feptem xiv, draeffimas expleant. la ejtis vita ef tribus frafxa.P. rtmius jobftrv. xxx.
gai dijeciar Jbit, . . : , ■ ■ , .
§.7. StraBgunam a calculo vefiez magno, & minore inter ejus membranas dclitefeen-
te anno i647.;vidi cum peritiffimo Lithotomo D. Collo in D. chaUier Chirurgo , annos na¬
to .xl. ftaturamediocri , corpore quodammodo craffo , in quo utinam laboriolam & firan-
guriofam admodum repeti, yirefque ex itineris labore fraSas, adeo ut poftipfius calculi per
cadieterem explorationem , ingravefcentibus.fymptomatibus , illas eyftotomiz , . ferendz
pares non judicaverim : nec de&t e ventus^ cum enim in dies cruciatus, illi ingtavelcercnt»
virefquecoliabctcntnr , tandem feto fiiG^useft, ,
1 Ap.etto cadavere, rcncsurinadiftenti&turgiditeperti funt , quibusr diffeflis ceplofa efi-
flusitiureteresadmodumlati •• In vefica caiculus inventuseft pondcris finciarum iv. ciaa
fomife ,nna cum altero exiguo in ipfiu.s veficz fubftantfa
delitefeente r Hepar lividum at corruptum, ut & puimones deprehendi , propter materiz
fetofz., tain.^partes naturales quam vitales refluxum, _ fatuus, ohfervar,dij.
. ; fanari AsarawwTom, IL ’ Ili i Hja
Anatom.PTa&*Lib.lH. Se^ XXIV»
«“i rapa vel <aKl& intciiori
? :Sj;S., -Juyenis quidam^ Hariciacnfis niilcraadum ia modum excarnificatus fuit a duo^
vefica urinaria clanculum latitantibus : quippe , ha abforpferat iUos fte;
- mucusi, ut nequiverint eos digitis explorare nedum ferro eonvcnicntet er-
feinqcre lithotomi.-junde fedum ut continue fue attrhunon mbdbabraferint , verum
Iftiigto.coafumpferinj:: membraneas vefica: tunifeas: illarib folummodo, vel potius alb
quatius adhuc fupetflic mufculofo ipfius collo.: quod cum non foret continendo lol
iU‘jd neocflario per vicina inteftina, excitans illic ut dolorem acrem, fia
.conriimarn tneiendi.. difficultatem & exitialem nervorum contraflionem : Sive obexqui-.-
'fitum intcftinorum fenCjm, fiye infignem retenta: urina: acrimoniam qui certe tam
acerbe pupugit laceras ulcerata: vefica: oras, & accenfas vicinarum patrium tunicas, uti
q^uaque lumborum. «ervbs, ut pra: irifuperabili doloris cruciatu contraxerit nontantuni
ixtremam maciemy fed oppetierit' quoque miferrimam mortem.- qua tamen priuiquam
'defungeretur, coaaus fuit integrum annum fedendo tiranfigere, & non heri atqueho-
dieV ;fcd contiaen^ ita fublimc habere , ut nunquam id llcueritipfi iii pulvinar in-
cUnafe, quin diSum ac fiidum diftrahetentut vel omnes , vel certe illi nervi qui, aut ca¬
put yferfus icapulasetahunt , aut reaamac immobilem reddunt cervicem 5 quamprioremj
ipeciem ut «ir<&<!wvs>yficinfequcntemw«»3>’ appellant Medici: Quotum fime fieviffimotum'
■tormhntotum crudelitatem tam impenfe perhorruit hic juveras , ut fegerit cane pcjns &■
angue q;^ecunq,ue,4dcumbendi genus j malueritque perpetim confligere cum ineluSabili
dormiendi necefl^c quam tam.aorem perpeti dolorem , & tantis molefliis redimere tam
Irrequietam' fatifcqntium membrorum quietem,-quorum tandem.fecuritati cenfiiluit mors;
cujus lu3:acontigit quidem fuccumbeieled non decumbere: qupd tamen bis fuit conatus,
fed bis ufique repultiis, cum ob in&tigabilem dolorem , tumob atroces nervorum eontra-
Siones , quz certe intervenere tam ftfcquenterut necefle habuerit puere ineviubili necef-
ffitatiy&tinvii^ vitam finire, fi non fedendofaltem cedendo. ■■■:
infpe&is autem polbobitum miffistimi hujus^daveris excis, vidimus duos infigoesin ve^
ffica calculds^fed niucoac puri penitus immerfos,quam ut ipfbrum durities potuerita litho-
tomi digitis accingi = in quo tamen maximum artis illius momentum .- Ipla vero vefica adeo
fuit a calculis attrita , & a pure tam foede confumpta , ut 'urina deflutata proprio recepti-:
culSjffijftuaverit libere per univerfa inteftina, quorum finuofi anfraSus acrius ubivellicateh-
tur communicabant illico malum fuum nervis a ipinali medulla oriundis,& ilii viciffim cerc-
broA cujus pnternaturalis contrario incurvavit- non femel tam vehementer hujus Juvenis
doriifpinani,uc univerfum corpus videretur ihftat alioujus globi retrorfum conglomerari;
Deprimentibus interim duobus hifeccaleulisufqiiceo recura inteftinumutcoaraatum prO-i
duxerit plurima membranofa filamenta , intertextentia tam ar^fe intetiorem ipfius fiftulamf
•Iit nihil excretorum potuerit amplius tranfmhtere; plane cadem ratione qua-‘fimilia filamen¬
ta vidimus obfteuxifle gulam a carcinomate coarftatam. Tulpius ObfervM. lib.)^cap.z.
§..9..Nobiiis media: artatis anno .1608. meofe Juniod , iiScuIcacem aliquam inter min-
genium , maximeque in finemiftionis ardorem fummum fenfit , utinamque turbulentam,
purulentam & mucSfam fquamuliTque refertam reddidit , qua: cum ipatip xvi. dierum du-
taflent, . tandein remiferunti iled poft femi aaaum redierunt , & ab eo tempore veluti
per.paroxyfinds illum: iiivafcrunt , & poftquam iUum mifere , hunc petleptimanasnuBiJ
per mehies aliquoi-excruciarunt , iterum velexparte vel omnino remilerunc : quibus mdu-;
ciis^mbrbo conCeffisimuniafua obire, in loca etiam diftantia equitando fe conferre noh-de-
fiftebati-VcrUmcum-peFbienhiHm&^ultrafic certis temporibus cruciatus; variis ufus 'bfleS
remediis acrimoniam urina: lenientibus, addiris etiam narcoticisj ncceffitate urgente, nea
ifteaaisjiilde tolierethr iconfiliitahfcad nos vemt-,' tuneque confulcariohe habita , exulce¬
rationem vefieaS cfle Judicavimus : de calculo dnbitatum , Sciitan tdeflet innotefeeretjaa:'
thetere in veficamuotrhfo nihil fuit- depreheiifumr poftea etiam ut melius explofarcthBS#
di^to:in podicem immiuo durities circa vefiez regionem , fcirrni alicujas inftar , deprehen»
fafuic, qua: durities^poftea Bcpetitbeatbetere 'quoque obfervabatur: Unde cohetefiaS^*
De VringcWfl€iiltate* Ardore»
tem vefici iiiaatam j qualis & alitis in vefica, eal^vel ukerata j poli mottem fe&onc&-
fladepichOnditur. Gura itaque pbdHirtium cxulceradoni vefiez fuit aeeommodatajac va-i
riis ex confilio no^o ufuseli. I-Ladco diluto,_^ dienim^tio feiBel> unde multa ramen¬
ta mingendo excetnebati alvHfquealiquoticsdejieiebatj nonnunquam Se pituitam vomcbaq
Of.Terehiath.^vjimeL^j. via.mdlvat.iiv.vuell. evij. diUtuntar & fer^cutar td
^-vj.pTavice^- Tabulis etiam lequentibus utebatur, quarum ulii maximum leniit commo¬
dum, adeo ut facvus ille cruciatus diu emaulerit, & quoticlcunque vel minimum inter me~.
fendum fentiebat ardoris, horum ufu fentiebat fe mox liberari. Troch^c. de Alk^xgi ra»
tpie ce/ifil- terebinth. ciSiene indar et e at. Hi- yu.cum infiif.gamm. tragac.f. trcchifri
^ij.fonderis. Quadriennio ab invafione hujus mali, anno t.6ix. cum tecrudelceret malumi
denuo ad me venit, atque inter cztera narrabat fobolem fibi interea natam , mitabaturque
eum tam milet eflet , quomodo hoc fieri potuerit , cui fcrupuluin hanc fieri polTe demonf
lirans exemi , Et licet fufpicaretur , cum tamdiu malum perfeveravit , noxam gravem atque
incurabilem in vefica effe, utiin ejulmodi cafibus, in aliis quoque pctledionem deprehendi
doloris leniendi & ipfius curationem delperantis erigendi caufe , ad .exulcetationem faltent
palliandam, fi non curari poffet, quasdam ordinavi, i. Ele&uariua leniens, quia alvi frequeni
illi erat «onftipatio x. Pulverem hunc :|£. red.liijair.ceafitid. maj,al(haa,a4.^iij.femn}aai^:
mundet, fem.hyofci.aa. Sj.fil. eqaifetijicci-i&. g. Arabici , tragac. farcecolU thur. ae. 3«
bili fing. ecul. cancr. an. ‘^jr faeci liquir. 3/. /. fulv. cujus media quem, adde facch. fenid. fert, di-
midiem , reliqua excifiantur reftne laricea S‘ f. majfa. Utebatur hoc Pulvere alternis diebus a^
51, cum lafte caprino : de mafla formabat pii. & 3j. pondere degluticbat iij. quOque die; Sic^
que in horum ufu perfeverans fete totius anni fpatio , minus rariufque afficiebatur , ideo ue
fpem aliquam lanitatis conciperet :qux tamen illum fcfelKt, nam irruente gravi paroxylmO
anno fequenti morte fuit fublatus.
Extindus eum aperiretur, Vefica illius tota fpiffa, carnofa nigraque & gattgrznata iavirnti
fuit, callique aliquot duri, illic ubi vefica ulcerata erat, ei adnati. Calculus rotundus , mag¬
nus, fimiliter in media fua fede veficas accreverat i- Et foramine amplo vefica patebat , per
quod alius; fed minor, elapfus veficas incumbebat: Illuvies quasdam ad fex circitet menlfe
. ras, extra Veficam, circa lumbos collega erat, purulenta, alba, tenax & vifeofa , cui ichoc
aquofuscitulcocoloteprasditus innatabat: cujufmodi matcrjain aliquoties dixit asger fd
certo feife ultra centum rrienfuras pcrannos illos quinque cutn urina exorevifle : Sic tam'
gravia veficas vitia longOtempore in corpore cutuieakulo gerens, & vivenSnihilominustau-
dem hifce viaus occubuit. i>/«rrr«r
§. 10. Eadeni ratione qiia pueri periclitantur , ealculus iri vefica gignitur j qui dyfutia aue
ftranguria laborant, quod feil. debiliter mingant : quodFerdinando a MenaiPhilippi fecundi
Medico; eootigir, cui poft mortem excifo lolidiffiinus lapis iplufquam feptem uncias pen-
dcns,cxttaause vefica eft. Hic multos atiteanrios renum calculo laboraverat, ut fit verifimia
le indedetruluiri elTedapidem, qui veficas hzrens flianguriam fecerit, ac per eam feipfiim inf
tantum auxerit incrementum quod & in lenibus omnibus ccnfcri debet,q«i cum antea lal&
raveriat morbo renum, nuae laborant vefica. fallejtus cimm.edJe£i.^.lih;6.Efidem.
§. II. Jurifperitus quidam lupta 50. annos natus, diu moleftiffimo uriaziiUlioidio, acce-!
dentibus plurimis caleuli in vefica latentis indiciis laboraverat; cum fe ad peritum feSiprik
vocat. Hic fifto experimento nullum in vefica calculum efle judicavit : Profeeius igitUx ad
fontem qui ia agro Lepdienfi eft, illinc reyerfus non meliiis fed pejus habuit, urin* alba,
tidaacpurulentafiaa. . . , : ; . . -•
In v^ca hujus duodecim reperti funt calcui!,quorum qiii thajor nucis myriftiez haclenni
asquabat: ac ren fiuiftet purulentus acferccpnfumptus, exigjio admodum patcnchyraatisr^
litfio. Dedenaus caf.AA:Oh{erv.Med. .. ' .'. i
§. ■tx.M.'HiercmiasBaur,per quinquennium Urinam minxit aquzfontanse in liibftantia
& colore fimilllmam, nullum tamen, nifi Icalas aut montes defeenderet, dolorem pereipiensJ
Conquerenti deContlnHO egCrcndi conatu, mbleftiffimpquoqHe urinz ftillicidio, confilium
dedi ut Lithotomum admitteret exercitatuB,ad confirmaridam,velremovendamdecaleu-
lofufpicionem: quam habui pb fignafere omnia calculi, ab dofte propofita : sCon»
fiilenti obediens, vocavit Lithotomum Menfingcnfem, qui calculo per inftrumenraminven-
to ftatim feSionera propoluit,'& ea conceffa domum feftinavit, proxima feptimana IBmam
rediturus, & magno apparatu calculum extradUrus T ertiodie poft abitum liihotomi , zger
timoribus & dolore exhauftus animam exlpiravit.
Conjuxdefunai domini proeibus fatisfedffira; a rae^etit.nt aperto abdomine inquire¬
rem an maritas piedefimaus calculo laboraflet necne .? Przfentibus viduz confanem'aeis
infimum cadaveris ventrem crueiatim diflecni & ab inn^iiis liberavi, ut pra:fente*s Vefi-
eam adhuc integram, & obcaleuluminelufum duriffinmm digitis tangere pollent: Ineifo’
vefiez, ( qnasealcalo arSiflinieadhztcas ne guttulam fere Iodi continebat) fimdo,unuses
BuutiAAatmUTom. IL lii j aditantibus
6'5’4 Anatoin.Praa.Lib.lII.Se6:.XXIV,
adftantibus extraxit calculum latis magnum , qui figuram cordis humani reprzfcntins , un¬
cias quinque & dimidiam ponderavit : Vilb calculo , vidua animo deliquit , & adfc rediens
Deo Ter Opt, Max. maximas egit gratias i quod chatiffimum maritum ante diem ledioni
deftinatum addefideraras Beatorum fedes avocaverit.
ANCslcuIpf tam magnus in VirUparviE & bre- vefica cervicem i calculo ovali, a{peto& uncias
vis ftatatie , per vefica cervicem, inf
. §.13. AmplilT. & Ptudentiffimus Dn. Tribunus Plebis, omnia sala
figna exade habuit , qui tamen per immiflum catheterem explorari nequivit.
Poft beatum obitum'', julTufiimiliarDn.^tocrar abdomen aperuit, &in vefica calcului
auci juglandinon abfimilem , humoribus pituitcfis,8c propria quafi veficula obvallatumi
De VrinsE difficultate. Ardores 6 jy
tm amflts , oi) calculos illae crcbiius tranfebntes , ut iu f« haud gravate admiiSflent digi¬
tum humanum. Iplaaotem vefica continuit duos ealeulos , a coctugatis ipfius tunicis tam
arftc eircundatos, ut praitcr illos vix unciam recepiffet liquoris: qua: inufitata ipfius an-
guftiapcperitproculdubioipfi , non modo crebram orinz difficultatem, verum etiam con¬
tinuum dolorem , ortum ex fervida przaflata: urina: acrimonia , erodente affiduo intentas
vcficz membranas. Nic.T*lpitts0bferv.lih.i.c.6.
Vgeitres tm dmpUs, &c. ] Eam ureteram am- quidam Cnc magno dolore & conam arenulas & caK
pliadonem obferTamnt pathoL lib. S. cuios ejccrnanr,;qaiprias i minimo calculo, amc
e.ij. Sp/«Kr», tom. 5.'e.:a. Unde ratio petinircur fciUcctejufinodiilatationem.diftorqnebantur.
§, i6. A«no 1 567. fecui Illuftr. Uarni.chaJUigner, & ieptem calculos invenijquinquc fcil. in
vefica , craffitic ovorum palumbarum : unum in fcllis folliculo , & ieptimum in rene dex¬
tro : verum non conqueftus nili circa fuos ultimos dicsfuper ardore & difficultate urinae
ferrt«dus lihelU de Nephritide.
§. 17. Quam ob rationem pueri , ob eandem etiam qui Dyiuria aut Stranguria laborant
periclitantur calculum in vefica gignere , quod Icilicet debiliter mingant , quod Ferdiuando
a MeaajPtarceptori meo, qui etiam ante me fuit Philippi fecundi Medicus cubicularius, poft-
quam & ipfe Compluri primariam caihedram multos annos fieliciffime texerat , contigit.
Cui poft mortem exfeifib folidiffimus lapis , plufquam feptem uncias pendens , extraftus a
vefica eft Hic multos aate annos renum calculo laboraverat , ut fitvetifimile inde dettu-
furaeiTe lapidem, qui veficq hqrensStranguriara fecerit, acpercamin tantam excreverit
mol m, quod & in ienibus omnibus cenferi debet , qui cum antea laboraverint moibo re¬
num , nunc laborant vefica. f^dlefius comm. in 6. Epid.p. 6yj.
QVi dyfuHt mt firengunn l«!>'>r»nt , £<<:.] In alioqain non concrefcctcnt , quod non adeo ac
quibusScrangaria eft, etii nullus tnoibus renum priora efscnt concretioni idonea : Igtor gignen-
•nr,.. efserit . timeri etiam lapis vcficz debet, non qui doriira lapidum dupler eft caufa . calor maior , &
invafis aaguftiorificiijcumnoneffiindituraliqao ma- tiffiroa, expurgantor, ; _ _
gnoiaipetu,fed paubdm audanguMc. IdeojCtfipue- accedit mollities pardum & amplitudo Tiarol^^^
lotum otina fotdidiot non fit , magis tamen illis fe proprii corporis magnitudinem. Idtm. ' ”
S. i8. 1. B. fcptimeftris Nutrici conduditiz eommiffus fuit, qux in laftis peanria recent-
ctfea eum fahurrimit: hinc a fecundo anno ad fexcum gravi dyfuria afflidus fuit : Qnod vefc
ca: lapidis figna adeflent certiiSBia, peritiffimo Lithotomo D. Covifliard Delphinati 5 tra-
ditus fuit, a quo parvo apparatu fe&is fuit feliciffime, atque cduftus kpis evi columbioi
forma & magnitudine : Anno clapfoiidcmrecrefcunt dolores, iterat^quefeaioni, ab aoi
dem Covillard inftituta:, exponitur, qui novem lapillos edueit , quofdam fabar, alios pifi mag,
nimdine, fed dehinc nnnquam oecalnit vulnus, perpetua comite ad mortem ufque, qux ana
no poft contigit, urina: iacontiaentU & calculorum exclufione.
DilTeaum cadaver exhibuit renem uttumq; in parenchymate & pelvi calculis infinitis oh-
fitam i gallina: ovarium dixifles : hi per duSum ureterum intra membranas vefia? illapfi,
vefioulas efformabant, quibus difruptis in ejus cavitatem decumbebant. Se aiigmcntuiii ca-
peflebant.
REctxti cafio infamem /ilutiraiat ] Eodem tem- offam comedebat quin infttatsc & fopetllraty effeet
pote , ab eodem ariificc lithotomiam cipcrtBS eil: cafeilamio?. A quo deinceps ptotfns abiiSncns, teci.
„ , . , pt^dictoii ^ ^ . . »—~-
iapisbvianlerinimagoitadinc: Cajos quoque gene- niottum debere cum ejulmodi motbus nulli in tota
cado nimio cafei cfui adlccipu cff , nunquam enim familia fuerir,
§. 19. Senex diu doluit circa regionem offis &oti, cum uriam ardore & mingendi difficula
tace. Inventi in vefica quacuor lapides •. Et circa regionem offis facti , ubi cava bifutcacur,
ablcefllis magnus, &c. Fieie lib.n..tit.de OjSum (jr Archium affectibus .
§.,ib. luvenis continuam mejendi dimcnltatcm palTus, habuit duos iafignes in vefica eal»
culos , muco immerfos,aquibus vefica fuit attrita. Videtit.deventris dolare.
' §. ai. Doftorfnsac.ii/eBgarw^iMedieusHifpalenfis, ad annos Ixx. urinam cospitemittea
re veluti fuligine obdu£bm, parum &L fspe; Sc cum irritatione, crudelius midus tempora
torquebatur, cum vehementifimul egerendi cupidine ; cum ardore & dolore utius: 5 qu* po-
fiea per aliqnot dies delicuerunt, cum inoepic urina fiibulofa acrius td mejendum irritate:
nec ideo defticic occupationibus Medicinss incuasberc, eam en fubito lenta febticulafuboti-
tur, acrior urina: irritatio, iater meiendum aecerrimi dolores, {anguine in urina permixto , Si
dum mejere cupiebat, fimul excernere alvi excrementa contendebat, cum importuno Sc ir¬
rita tenefmo : Febris crefeit, fitis & linguas fcabrities, urina nigra & fabulofa, fubito Sc ad
tempus pellucida, Haec omniaerant Lapidis figna, anguUs eminuli & punifiris figutari,qBl
ubicunque vefica cum urina illideret, acerrimos dolores concitaret ; fordidis Sc corrodenti¬
bus ulceribus indudis, interdum inflammatis, ex quo febris Sc extern iymptomata etiam per.
fidebant. Sangnisinterim a fociis, Sc vefica: inflammatione timore, mittebatur exbrachio 6£
poftea ^ talo, Sc fyrupo de mucilaginibus & aqua malvarum leniebatur urina: acrimonia ut
etiam ad extra fotu ladis communis, aut oleo violarum & nenufaris : fyriuga etiam per pu¬
dendi canalem, ferum aut lac, cum faccaro etiam mittebatur,aut ex emulfione feminis mal¬
varum, mucilagine pfyllii, aut hordei dccodo, eumfuccp portulacae Sc facchare : fed omnia
ili irritum cedebant, nam tabe brevi confumptus periit.
Poftea vero inter artifices Chirurgia: decreverunt, ut Vefic? locus inipiceretur, Sc iix f^
dum oft,Et in illius alveo inventi funt duo lapides,in*quaIes Sc horridi, acutis eminentiis ob-
dudi,fubftiatia Sc colore fubrubri, ftnguine defcedati : Vefica corpus crat,&facles interna,
apheis nigris 5c lividis cprrupta,ut S permultis albis in circulo cotrofa.HacC enim comitantur
accidentia in hac calculi forte quem canalis non cnfic.Caldera T ribuudis Medicifog.x^.
Mictio diffctlis ob Calculdi renum dr veffeo. I, Ob Renes ulceratos, calculofos , vefuam futridtm. *■
Oi Renes exiles, Fejicam parvam. ^.Ob Reaam putredinem dr Lapidem invefica. A. hi.flswes
pillosia Binihus, Grandempituitaohfitum invefica.<j.Oh abfieffusin Rtne Aextre, vitium
Fejtcam muco repletam. 6. ob Renis dextriapollema,rejtcainjlammatiohem.7. Ob calculos Renet
^ ureteres obftruentesiphUgmadr calculos in veftca.%.'
« _ I . Y Tir 60. annor, ante annos duos, alias bene fe habeas, ex «urfu vehementiore utioaffl
V reddebat cruentam. Vitio hoc eortedo Dyfuria corripiebatur , fiepius valde gi»;
W
"De difficultate* Ardore*
•^qIiscet^^^^thot6auampa^a^tterc epegit.Die^. ^5^c.-■I674. Catcidus auferebatur ovf
g^nitad^m^cB^ J^et dum eztraherenii coBfea&us magna parte faerit. Operation*
lue pera^ gloria cmiiEpne Brina; Scrangutiac]; graVis miferc adhuc.zgrum sffligebantj
fic ut di^,iip|^% inquietat valde, acqj feie.lbmao uUo traduceret xii.aHtequam moreretun
jj,.lnaK?w,5grpoMVefic*<}Gcutrebat|aglandismagnimdine, omni fere urina deflituta.
i^4jjMjta0i89fnt^icb.ac mrigunm , afpsmm , imo materia? punilenta:, iabulofe: ingentem co^
igiam, IdpjsflfMfotem yariu locis inflammata , verum etiam excoriata , inio akera&i. Nec
taimun-^$calqatcbaicalcalis , Reo uterque .etiam.quamphuimos exhibebat, aft c^Ies om-
quosirn^iurimi mi^i potius qnam xilai eeeutrebant; rubicundi omaes.G. Bla^usokfer-
_ ;
^ffit^.N.naufea_^orabat., vomlai.,.doloieaddnteteros cum mifliu labotiofb 'ao
ftiangatietfoifigm ,urinisaJfeisperfpicms,itenuiflimisrRenumutBrdue m^uus, durus ,-colo-'
ts^idRj'io'iitt° PuftBfeia finiftroulaisjeavurm: .Iu.xaivitate.ficagmenta, calcmitVefica'
- §; :5i <^ii^m.4iutuni!a Sltanguriadivexatus Renes habuit parvos pallidosj nulla pingue¬
dine munitos,, K¥eflcam.angulteD. ^»<4; temere. ■:
-•§. ,4. p^a/»s t(cj6a«»dura laborarethoc.morbo, tandem periit , Urin* ejus erant alba: St-
„ Scfto,co.rp6.teinvenjio!isl»pldemin VBfica,pende!^em:nneias duas& lemis ,_& magnam
Renum putredinem, pixfettim finiftri.-feit admodumATcnercus. .
!. §. 5. Dififecuiida JuaSj5^7. in cadavere CardiTiertdin, mmimX Rufi ia Mil^aijtepenui
ellin vefica ingens ralcuius, citeumdatusingentibumiditate pueri, purum pus repra:len-
tante. -WuresJapilRin Renibus, unu$?niget in folliculo fellis, ovalis viubalper &parviSs.
Ferra>iiufMldeNefh>:ituU.ifd.i^.- , - -
: .§, 6.:Nie.;WolSi, Pauperculi & valetudinarii fl:udi'ofi clallici, coepufculura apctui.inquo
renem dextnimiliniflio; majorem duplo', rugofum., mollem,, flaccidum j Sc parte anteriore
fnbnigrBm-reperii qua per longum ciffa, intus abfcefliun pure mucofocruentoque , in quod
totarcnisliibllaBtja cohvetPa foerat, plenum, ablque tamen ullo calculo vidi. Parte vero
cjufdempbfleriore,quadorfo jungitur, integrior paulo tamen fubftantla quanr cdlorc qui- ;
dem fpedabatur, attamen: intus abfceflrum aiium,flm11i materia'refertHm , licetminorem*
quam anterius fovebat. Sinifter & ipfe flaccidus quidem , intufque magis concavus zquO,
fiUclbcdihus tamen, colore 8c molenaturali pra;ditus : veflea lotio mueofo , purulento, fub- ‘
cruento opplcta nihil quoque lapidis habuit, piarterquam in colli initio, lapplum nigrum ,&-
bzvulgarisagreftis magnitudine impaSuminvCni , de quo queri folebat, etiam ante anni
fpatiumj-quod'mifturicns-( minuriebat autem fingulis horis tam noftij quaminterdiu, mul-
tumqup&ft^iiehrer bibebat, fcd nihil pra:ter fontanamj admota virilibus manu, tetrorfum
pellere, ilJum.(^ebaitur.
§.7.-Nbb,^ardoreutma5 8smingcndi difficult8t«,Iaborabat,Atcnnm calculo id prodite
indicatum : RcnisdextdlubllaBtiat6cain pus crafliiin ddfcctidum erat converla: Vcficaob
infigneminflauimationcm & exulcerationem coBttana. R}ie titJe Lumborum dolore.
§. S. llt.Matrona,Eepralnfcaapiife^»i*/i^.4-«r.d'c'>^eA:r.j urinam paucam, ctebroSl ’
cumdiflflcultateemitceb'at Renes calchiis minimis, inllar feminis finapi , nec non ureteres
obftni& ecmt* Peliris fic earuncnlasl^c:^ erant. In vcfica plurimi csdeuii, lapilli tres cum
phlegmate.
MiQiodoliirifcit.i! ir^ncefts,! Rtrieanocdcttlis abfeffo ^Lafidememhratuiavolat»
aretetisojiio affixe y Reae tkero iacolumi.
DO Tibi hiftoriamin&ntis tabidi & nephritici, in cujus rene allero infigne» depre^
Hendi lapidem,feaC;dculum. Influis efttrirriulusVormm duceasaParto nephriticis do¬
loribus mulmm obnoxio : In ipfo jam', pjjerperio mater fenfit inagna infantem vexari StS , in-
primis autem nodu.- Tofminaa patri ^flus eft ingentiajCumfuWequcnte magna viriamim-
faecimtate& infequente diarrhoea, quarqnamdiuinhac miferiaium valle degebat nunquam
ceffayit : dejecicautem ab initio ferola biiemixta,flib finem mere fetofa &albicantia'iBftai
la^s coagulati > aibummiovorum fioulia ,appetittts tamen nunquam profieinebatur. An-
6 5^ An^omPraja:.LMlI.Se6.XXl^.
Dam agens dimidium.inctpit ambulare , insuria Jatem ancilkefiau^' eft ali^banjp uV ceci
deritinfpinam doffii-quem cafiimancaia,fonflidineposna:, celavit <juand5#pSJnfctand^'
tamen- in apertum-ptodiit , durff infios qm prius incedet-c poterafjaSijiaiiB ‘oKiftf
renuebat : Malum quodevenit andlla eonfitente^, de y ettebrafumiqua; funt iunftibtian j
xatione metueruntParcHtes , remediisque decentibus:,' ligationcprzfcrtms M fihenj
ufi fuBtimihilpminustraau temporisahfaus hic^^wquafipjsrij^^jflabPfare Vid® JtitiGafia^
hunc in mifello hoc excepit oao.feptimanas poft febris, 'ut videbatur, mriignaSj^^^ua vir^
quidemrccepit,perfifteBtctameB'toto asutis-temporeiAtrophia quadam 'affliiqrbrporjs:
pedum maxime, & quamvis fa:piusadileredircividebatBr,pra:ter inflationem enrisflihiloisi:
nus,qualisin hepaticis confpici folet,haud quidquam fepererat ; Dic veneris antefiftiim na-'
tiyitatisChtifti, motus linordiiutosinliociitfanie^mmadverfeiides- Parentes iweam impio-
ratunt.opemj Voeatus sidi mifeUum-ebasulfionibustorqueri, nnde-'antcpilepticis,nlqucqqi:
demulcent, if)iritibuiquc-'blandiuatur-agendum eflTciciifutprifctipfiihone-
in finem fequentia. O^.equ. acetef.Jhr. trinitut. jfi. iinndph:ua.^S\
fumatur liepius in:3da;^lile^_
Potui autemordiRatiomifcerciuiSfcq..pulveris;parricalam.^;:p>fo'.:o-i«i^.p¥a»icj^;,.j(f,j;i,
: His.«oawulfipneseeiraceisidebaBtur;,a*ctumeBimVfeio fefel¬
lerunt, ofeiduatimfercrccurtentes : Ab hoc tempore obfcrvaruBt Parentes urinam parcius'
fluere,; fiimmumqsref,, quem 'gefiibuspafe&eitdnfansrab hdc in 'mingendo ruflFetfrdoIoreai,
quatuor feptijEanis ante obitum hujusurceorporc adhuc exanthemata cruperuBt-i^^zifub^
fequuta funt ulcera &puftute plures; hinc fenfim corpus magis emaciari , convulfioges iu-
gtayefcereviufantulumqueufque ad Horam mortis comitari ebeperunr. ' , '
■ Gadaver-i licentiamihia Parentibi^itffei, ■przfeniibus aliquoltThis Pti^ptiffimis;
apetut , eaque qua lieUit dnigeritraluftraviV la',intop,yentre vcmtiepiim dejt®sndi iit-,
flatum , una cum ihteilinis : Hepar naturalis magnitudinis & mollitiei , prasterquam quod
color aUquantulurnj fed;patuis-adp-naceefletit MVeficuIa fellls cfat maxima'; &oopiqia
bile difienta. Lien vero naturalisoollo.rlS. 4iniagnitudtoiS;,neque,ullatenus.duriis s£piplooa
vidi confiitaptiim: Mefenterium glsajdHUs;pta:ditiim-»lbicantib,usi nSoUibusriifque pluri-:
mis: placuit aliquot ex iis incidere, ad videndum num quid fit efiluxutumvifcidivfed ni-.
Jril pffluxfe : Ren dexter:flaturalis-efat:/;Oihil infcconfinens alienirin Rcne/anteln. fini-
ftro deprehendi materiam fabulpfam j carunculis papillaribus indufeni , undeJevi com.-;
preffibnciraefeaa animadverterunt omnes arenulas copiofas ex iisiexpreflar&ifle :. Ante
ausemipiiim oftiumylcujurcterem , cccc calculus .oblongus, acuminatus, ;;filiicis:dnritici,;
ifiembraais tenaciter involutus , adepot lancerta eas fepataie necefle. habucrimi: Grieulum ■
hiinc adipe jtanquam quid rari , in featuli reconditum teneo : Ja-yefieanihilpm.-obfcrva-.
re licuit :J(n. ventre vero medio Pulmones putridi fuerunt & corrupti ,.ablque tamca mate-:
ria purulenta -• ]Ex Amica ^JainevoUcomrnmkatione e.lm--JD)tn‘ Harderi-Miduma t)i3. .
Ba^ieafis&fhiUfefhiaPrtfejf^ . . .1--:;:;. :. . • ' '
Tup dirpqnc judicio. Vale. . rctincr, fedttajicic & clabillnic, utcon|eftionis
^ ^eafioQaaideajfcEam^ainpUaeinaduitlsi^ili , i '
.' ■-•■iiiii.. ';i0*S!SiB;iy A-T-tjpa XL. •. - "iu-xsu^-y. . --•
M^k^^iff*!>*cr‘S,kttmeresviti0i!^iitisga)iii>s:lJib^tufifmitrUriaviip
: cei0is.ii/-Ob>^feaia'ii infigae iair^fe/Uum. ^.fihjarrhfim iu iL^SnteJlMip Ob ideas iniejjim
r.(eiiMM‘l’d«iq«.‘ vefc.i extenjnm.^' , , ,
g.1. , A 'Nno ijifi; Sekagenarms ot^fts muIws anlio-S/SffficIl^Dyfnria labbraMt.*
yarte fuerunt ichtditiac ie caufa morti , guam alii ifl vefioa^j^alij in renibus eoflor
cabant jfed cxicustahSem bftendTtonines illos efedcceptbsr ' .
Cum j»Tra apopIcxiatjdrtftraSbiffet vifoftb corpor€%ihil mvenimas vitij , nec in vefica ned
in renibus , fed hepar duriufculum : Ita ut manifefts conflaret iIlam.unn*diffii[Mdtafe.intan;
tum ortatii-dle cx-nimia a5r08tne^Omorcm.defluraiduma<rxefieani: Prina: cjus.exani latis
tinftiiScpdb:. '0bfirvatii>JiikiieJn Medici N^ieSir,:,_
UvisU lUcmvefisa.^uitsxejiJ^.ijsHacpee. foif sdjicant, coiiv.eiltndo torquent i &, torintnta
ciuet fymptoma illud fcoibaikuns ^epdsei ipfis risphtiticis graviora & fsevipti concitant : Co-
ipccie-<c4cul>ltulllletis jtnpn ^Iptn icqrbuneis led imtcm bu fe adjungit ^ita^»ri4 intolerabilis & con-
& malo hypochondriaco inBatis fatnilUte, |£ihcct tinua-i partim ab -atomis iftis colium veficae vclli-
Lith cicremintitiatn (abartatn ,- fch tattaforodiypo* canribus , partim-^b' oiina ad aciditatem vergetii
'ehondtiotoni perrcBestvacBare folet t^tartaioSifte te^ Acida aeteiiofacile iltangoriani sbncitaie
iub fpccie labuli rutilantis utplurimum in uiinx fub- snextius cic, Flcaia,iutc«s o. 14. ptqbac experimeut
dideiiriaie prodic, in. atomos tubriles adocjjiyUps ut. ^too Pauim levaminis segtis afferunt calidiora dipte*
ivifampti®» intoim/cffpgjatj:. vatiis ;tatnen jifque uc.a, y. g. fpVituV^teVebinth. juniperi Sca fpititns,
angulis scutis ejufmodi a^omes , gaudete inde pa- falis ^fltenugiii hic, fe prcftac avcituncom , ut 8d
Itet, quodlatetibnsvafculi vitri adhteccBtcs nonnifi fpirittM -htmbricbrbin tentftriuni, -Bffcntia itidem
H 1ndd 'aHni peflitit : Aliquando -dura cqiifeftim ncpBiitica-e ligno nephritico cnm fpititu (alis 8e
cvacuantat fanguinero ptatfefetr urina colotem; fragorum eitraiaa ; vehiculi loco , agita petro feliid
•Areftnl*illvLieni (4/*f«^i»p4tii) &.pMtibttsvieir demtricatrin quajapis ctyftaili candefeflus extinaoi,
jii itnpaft* .ardorem Xpu.eitantj ad Kxes .^tent, in calculo edam. c.ommeedaciis.- £. Fr. Gatmumat
ureteres Scveficam delata «civofas has partes aculeis tnifc.eur.mnii. OFfirvitt, 41^4
^ 2, Coquus quidim difficultate meiendi tenebatur , aliquando fuppreffiq erat urina».
Calculum ili vcfica aut aliquid finiilc fufpicabamnr : perquacdam intervalla malum repetea
Itat: deropente interiit i Subitae cladis naufa rcperta.efl aneurifma ruptumivalde enim erat
.dilatata arteria quse vafis urinariis fubfacet; Ac credibile dilatationem iftam atteri* di®ei-
lismiaioniscau&mfuifle. Balliiiiits fsndigm. x6\
-S.y. Ifabellz.RQlandmefentcrium in infignem molem •increverat, pra: qua veficam pre»
gnens Sc coai&^nsdi&tilemwiAioBtm &cicbztrp^ide tit. de ventris tumere.
§.4. Ivtulier nepTifitica fcirthom habebat in Ilebintcflino , fupra renis redonem : hinn
diflicultacera urina: paffa eft per multos annos : Videtitlde Lamborumdolore.
.§-. 5. In cadavere Dom. Cellacij (^</e/ti.4. tit. de Flcertbus) apparuit in inteflino reSo
apertio infignis: Ycfiea illi adbitens collo fuogangra:nq principia contraxerat.
Observatio XII.
•yrinurdttr^ tm8tiritiefTeqaens,abhamcirem vifulentamintboract ^ cerdis fatt fmijlre
inclufttm. l.Obcetattxifinemf.ss.fericardiicumdiafhrtgmate.t..
§,I. /«^Ivis-N. per incnlcmbis in die ante obttttin , levi animi deliquio corripiebatur,
cum modico urina: ardore & incredibili meiendi defiderio : Illitota ftre thcracis
cavitas tenui, prarrubro&ibetidiBSmo.humore,, nec non cordis finiflei finus opplcbaiunr:
iit. Fide tit.de Syxcetelib. -2..
S.i.lo-
6^0 i^§dom.PFaS.LibJlI.S€St.XXV.
^ §1^- JoliannaN. abiscuiiabiHs lcrttuMi^ne conatu reidercnoa^^r, Huius difeajjj
as d^&^npnnexic^^fQP; n.periM^S%p<^^^pM^foTi)r6cr^^
excretiQne^p exGrcmenBJtum facere jliaphbgma cereum eft,i3aHelim.tnim' rctciito dk.
phragina TirccrafubdicadcptimitiCXcreiMncaqacprQptiliit*;^./ji!sii^ni:.f]^;^|?^’
' =■' Ons-tR-VATio Xni. -L ^ ^
Strunguna ^-^uos ctUulos inmulge»tih4fifrcfe Rtntt^tcfdos. J.JDyfmFeh-<kttiii^-.veJ(c,e A
ureterum z oh cilculumurhert nttto ob^iRum ^ 0$Mculo tnureterihu Remhu
, reaumj^r ureterum cornq.ttonem.^. Obfieue^ mfert^^urulenttm ci>attuememr^'cdleui^%
V . QKvMM hnufftn^ici^:iMrn,%„(S^nfjfuxX^^y^^ \
§. I. 'pIliufeD.N. Brixioni novem.anflpaim , honss^Biplcxioni^j J654.
X' 33.fobre ardemiffima, qua: fpatio paueorum dierum confumpfit omnem carnem, rc-
duxitque puerum ad fcelsti maciem : Eiaremis dkbuS defairdore urina: conquerebatur, ejuf-
que difficultate quam fanus nunquam paffus fuerat licet fiti continua aridus , fine modo &
inedio tam vinum quam aquam puram lutulentamqde & fi^ 6he inqiunatam aVidi^Jia^tMC
iDemoirrni cadaver parentes, de incatamfeto diibitaiitesj aperiri juffernni ;-Ifivcoiebatut
Hepar immenlc magnitudinis, prorfus fanum , nifi qnbit' an extremis partibus eflet tbftam,
nigrum & durum rRencs^^cldi nulliuf^ne^cppfiftcnti?, : Irr venis emulgentibus ,,prope re¬
nes, reperti funt duo Gajculb unus utrique, nec tatnenlunquam in juycmrfcorp'orp,ur^ mi¬
rionem impedivetanf :~Pri® us calculu3‘a!quabat pondus ,duptum Wuteqrum Hijpknicorum,
li ungaros & fex grana, Alter duos aureos, mediam un^utn, , .exceptis fepKiii gtanfs^
Th.BirtheUuusieati^MJlor.^^. . : u, . uJisj.; ■ :
i i. Anno 16&6.1. Jamiar. diflecui cadaver viri 3$,.-asSoruma qui per 24, annqs^^fmmis
cruciatibus, quoties urina excernenda, testatus fuerat, Reperiebatur calculus in,^e|eanth
naria ovi anatini magnitudine & forma : Ureter finifter aliquot lapillos continebat, digiti lai
titudinem habens : Ren facci inftar triplo- major feto' diftcneis eiat r. Aft, ren dexter car-
nofus magis pure fcatebat. G. 5/4/»r tf^^mawc</.r4- ; • ■ ; ■ _ -
§. 3.‘ Matgareta Nicqla infeliata aliquandip a dolStelumborum ,'incidit in crudele caleu-
11 renalis tormentum , eumnrinz diffisultatc , acc/ tSifeo cadavere apparuit ren finiftejr
aqua&pluribus caleulis in&r&us, quorum maxinins infinuavetatic fup apice in ureteris
principium.
§.4. Ceteb. dolore lumborum, cencutrente mingendi difficultate ac. urditate
vexatus fuit. Utetque ren repletus erac Calculis Inhumeris : Ureteres aUub exorta uf^ead
valvularaatcnularumcopiadiftentiertnt.rsVcS«.^ci»»>^<'r»a»<&/i>tt. 3 ■ , ' ‘
§. 5. Nob. foemina urinas ardentes,^ purulentas haljuit : Renes cumnretetili^^lafque ad
VcScamputtedine erant corrupti <
§.4. NobiUs N- frequenter Dyfuria renumque doloribus torquebatur , pro caleulpfp har
'bitus.' Inventus in moituoRenum finifter albus; materiarii purulentam continens..
de Lumborum dolore. . , . -n. .
§. 7. Generos.N. nephriticus Dyfuria moleftiffimaafScicbatut Sub renis uniltnine:^
braaa calculus a:quans ovum gallinaceum latebat : In utroque pluris” minores. VidrtH, de
■Lureborumddore. . _
- §; 8. Vir Czlebs urina: laborabat difficultate : Renes utrlnque nigricantes , intus nmu
monftri alebant, dexter hepati per peritoneum adnatus : In pelvi fihiflxi paium hzrebat
miilt.&e.tit. de Hyjochondr. dolore. _ .
§.9. Mercator ( de quo tit. de urini dieno loco excreta.] lumborum dolore, urine ictiaionia
;&c. labprivit : Dextrum latus renis erat expers : finifter pure ac fteatomate infeSis • Sordn
dum carcinoma.ambiebatmeaturnvcfic* urinarie. ” ^
Observatio XIV. . !
yrina diffcultasfequuta‘Thoracishydro{em& concretum in corde Ufidem.
Vldimns inDoftore Arelatenfi Urina: difficultatem, cum maximo renum dolore & trenth
' tis rubentibus ea]as&\St8to cadavere Renes integri reperti funt, fed in thorace by^°Pj
& concretus in corde lapis , qua parte matetiamin fiaiftrum cordis ventriculum, & inde aa
tenes ftrrifolitam probabile eft,que eo itinere prz calore in arenulas concrefe^at :
feri ex pulmone ingens copi» in abdominis capacitatem penetraverat: haud fecus atque fepo
ccecis duabus ex abdominis capacitate in-hydtopieis redundat in thoracem. Iscotius conte
m/tnt.idisihor.\.leci.t.Mb.(i.Coac.HiflocT.
De Vrina difficultate , Ardore.
Arenulas nonnnaqnaoi ci-
ctalithUfia ezceml oSrendic BeUerius Scholio
ad cap. 48, lib. /. de morbis
] Arenulas nonnnaqnam ci- sime morbo jam dcbuftis^CDpiore cnm arisa rrin*
i oftcndic HeUerius Scholio gonrac , noJla vel pr«fen£C vcl prartcriia etiam ne-
otbis iaterais. Car raalci, phridde : fero i. venis ommbti5,aat certe.' njajotibus
€ ^2 Anatom. Lib, IllSeQ. XXV;
& vomitu: Chirurgi pluries catheterem immifcraBr,& artificiali circumdu&ioncfepiusja
quid in vefica urinz fluxui obftarct ubi inquifiviffent , veficam plane vacuam renuntia¬
runt. Etcumnulium aliud eflet calculi invcfiea argumentum , ipfis ureteribus utrinqucob-
ftructis cauftm Ifehuria: notha: acceptam retulimus, ideoquc variaa me przfcriptafuntiQuo-
ties a:ger feraieupio infidcbat lumborum cruciatus multo acrius urgebant : bono a^lma
aegrum cfle jubebam, quod dolores illi lignum eflent calculi de fede fua moti & per ureteres
dereendeotis,fed metu dolorum renuit omnino aeger rali amplius uti reaiedio:monui ^grunj
& adftantes certiflinaam imminere mortem nifefe quamprimum morigerum pr£ftaret,diem
inftare fepamum,poftquam utplurimum ex ifehuria nulla amplius falutis fpes affulgeret, etfi
contingeret poftea urinam , quod interdum fit natura fatifeente, copiofe profandi: Quatuot
poif diebus,eo modo quo prodixeram, ultimum diem claufir.
Craftina die feftioni corporis ut intereffem togatus , prarfentibus non paucis fcao abdo¬
mine pravam jccoriis colore naturali degenere confpicuam, mefentetium & omen¬
tum fubputrcfccntia.: alterius ureteris caput lapillis cum phlegm^ite inter fe, velut fortiifinio
glutine , cohaerentibus Sc ferruminatis , ira obftruftum claufumque fuit , ut nequfiem ad-
'g&o impulfoque flylo aperiri potuerit fed gladioli fefiione opus fuerit, , & fpiritu quodam
ibidem inclufo, ufque, dumfeflio fieret, erumpente, magnus ftrepitus humoris cujufdam cx-
plofio fada eft : In altero vero uretere calculus grandior , oblongus & uttinque acuminatus
ureterem undique difteadebat , qui tamen a capite ureteris proxime ad veficam dependerat;
imo dilatatio npvilfimum calculi defcenfum probabat, unde anfam arripuimus oftedendi da-
fundum falvum fieri pocuiffe fi femicupio ulterias ufijs fkiflet , cujus & remediorum adhibi¬
torum vi calculus a renibus proxime ad veficam deturbatus fuerat ; Sed magis miratus fum
Swerplures lapillos /:a!culam unum ovi columbini magnitudinis libere in vefica contentos,
nec pendulos aut iaieribus vefica: affixos , qui nempe catheteris iteratatn immiffionem , dili-
gentemque in omnes partes citeumdudionem calculus grandior totque lapilli , eludere po¬
tuerint fine-ulla fui rnuetarti^ mjxime cum nec lubrica pituita circumliti , nec cyftide involuti
firerint.-Sed qund tuae temporis non obfervavi fufpicatus fum poftea, nec aliud quid excogi¬
tare pocui Japides nempe, mole fua ac pondere, foveam quafi Sc facculum efFors)afie,aut ve-
ficam ad inteftini redi latera plurium UpiUqrdm onere quafi finuofsmfuifls , &ibihpides
tanquam ia «ubili delituiffe j digito in anum inferto facilius deprehendi potuiflet lapillorum
„ & grandioris calculi cavea , gc pondus &c. P. Puemriits vbfervat. ad Thefaurum Th. Bamet.fag.
I.
QXlsd tmt Umforis »»» otfirvavs ) Aliquot in lo- mu dcptehenfi : Sed quid hic conjedum focus in.
cis liujiis operis adducta funt exempla Ispi- aperto corpore,& vefica: conditione obvia, in qua la-
autn.qui nidum quali & linum in vefica fibi effoima- pilli liberi in vefica deprchenfi I adeo ut cxplo.’
reut.inquo elimetint.ideoquemaximcinduftrioruni ratorum error hic omnino fit arguen'dus,quiimmmicj
Chirurgorum .agacitatetn cluf.rint , poft cbhum de nem in anum digitorum prstetea neglexerunt.
III.
ifchurU oh membraxoi vejica crajfohamore undique turgidas finijlfutn renem injlammatum ^c.
IN Illuftriir. Cardinali Sirlete Frina fupprefio conj^icua eli, qua nihil lotij penitus, nifi ope ca¬
theteris emitti poteft,idque crafliun, coloratum & pravum, quod fepe uncias diias, inter¬
dum quatuar bob excedit: Gonfpieuus eft T umor datus , liltem tenfione in alvo infima ad
pubem , qui fub pubem etiam ingredi videtur: Eoafpicua tandem febris eft: prarterea cum al¬
vum eft exonersturuijCUEC nifi pejlquim alvus defeenderit rain^tte poteft,ut excretionem alvi
tuae midio femper expedet : Przterea non ibium nihil .poceft mingere , fed nihil penitus,
aat certe param cupiditatem mingendi fentir, quanquam pondus grave percipit. Tumor nott
tam durus quam tenfus videtur , medium inferiorem ventrem occupat , idque non ad lie¬
nem , fed ad os Ilii iiniftrf parum inclinar, qusmvis inid latus etiam propendeat,in quod cor¬
pus obvertitur: magnus eft adeo, ut fi alte illum manu fequamur magnitudinem plena: vefie?
prz fe ferat: cette pueri caput quinque annorum, fcu ejus magaitudijiem exzquat: figuram
vero penitas vefica fuppreflkm,cujus pars anguftiot fub pubis os ingreditur & firmior ha:rer,
reliquo corporo non ita haerente , quin intra abdomen nutare & inclinare fentiacut , T umer
comprclTus non dolet , fub compreffipne tamen fenfum appetitionis mingendi cum quadam
■glandis moleftia movet : Jam integrum annum ab' ipfo a:gto tumor animadvertitur , & inde
femper inerelcerc , cujus tenfio femper infra & deorfem magisdevonit , ut nunc intra, feu &-
bite, os pubis fentiatur .- Febris nonnifi tertia diea petfeda urina: fuppreffione perceptaa mo-
dicis,continua tamen videtur certe nullius aceeffionis notam pra: fe fert. Cardinalem argtum
quidam Cardinalis qui fuerat medicus,invifens,teDtato ventre,T umerem illum nullo modo vc
ficam clTe affirmavit , fed cfle antiquum tumorem in muiculis concretum , & quodam mans
alacriter nuntiavit extraftum cantharidum fuilTe propinatum, & aliqoid paulopoft minxifles
& me non debere fententiam meam tam firmiter tenete : Eadem die poft exiguum illud uti'
nx, 5c quidem fordidx lUuftr. Cardinalis' obiit.
De V nn^E difficultate j Ardore.- (SSy
In difleftioae Chirarges vidit primum in Thoraee Icor & ipfius jjajifulam bene le habe=
te , pulmones vero ad Uvorem tendentes & aliquantuluni nigricantes hir.e inde; i. Iii ab»
domine conteximus omnes maftulosi. hepar, mefenterium, ventriCUluBij inteftina, flsta ta»
men pleaa, nce non & Renem dextrum, una eum fiib Vafetura feminali tuffl ttriaaiib fUiiSfl
flaturalem ftatumfervarc, finiftram veto cfie infiamrratumjiinacum fuo vale urctetij p!e»
nnm re materia ementa panio tenuiori Ikhguine , craffioti vero' ipib lotio : V cfica & ipfa ea»
dem msEerla plena erat , ejufque , ita ut unius medij digiti craifitieBiferS
fingerent, mflammationeque;aiEci.vi4erencur : Orificium cervicis veficit nullain affeftiO-
jjem.pati manifcRe vifem eft , fi quidein unius ptope digiti ingreffum admittebat coloretii»
.quefiiumnatutaierafervabar. £»»/»/rar.455. '
' ’§.z. Vidi ego veficas ftpe humore etafliffimo refertas, qui biityri fpeciena haberet j iik».
" f.j. Id egofa^cvidt&aqmin feneante , ut-tunicie ycficK potius coria alba tepta-fea»
'utent.
VJti»a, ftippnjjtt cialpicM tfi ] Urina fton pr6c<» qua tafii infeda tam filalrs hiiinoiibUs iSe&t tStiiita»
dir,ant quia collam velicz occlafaoi eft , aut tut,in quibas piofeflo pituitam ialfenihcin l-.abete vi»
Obseb.va'tio IV.
lfchurhverii\iJlufore vejicit,phle^/Ki>ije,dUtheli^ Tarnjltrummigni-
\tudixe extraordinarii. 'r , , - ■ ,
DOm. Jolivius , Mcrcitor chcirothecarum GEsevenfis , idem & difeiplinx tnilitui
magifter, anno 1685. 4- lanuarij citca: nodis horam, deeitnam dolbro hypogaftrij
& ani prehenditur cum loti) fupprcflSone. Acocrficus fui hora' feeunda poflr laediam nh-
dtcm , convocato prius Chirurgo qui jam catheterem intruferat , neque tamen elicere po¬
tuit urigam : Quin & Pharmacopoeiis , qui eandem inhabitabat domum , clyftetcm injicere
tencavcratjcui ingreffus denegatus: T btum abdomen furpraam prae fe ferebat duritiem , cu-
jufmodi obfervatur in culcitris laneis jampridem non carminatis ; hypogaftrij regione ne¬
quaquam extraordinarie tumente Vir erat acerafliis Sc obeius , picuitofi temperamenti
figna pirre fe fetent, qui fexagefimum nonum fubingreffus erat annum; Chirargusin.edudip-
ne.catheteris notavit extremum illius muco obduftum , unde fufpieio nati a phlegmate
. ohftrui collum veficss ideoque intercipi urinam : Ante aliquot annos arenulas erm^axerap
Proxiine ante invafipnem morbi biberat vinurh mufteum, nec defarcatum, ac perpefljis erat
frigus , hyeme rigetitiffiraa in ofircina manens Borea: expolita & lacum fpedante apertum:
luffi peftini admoveri cataplafma ex rapis & czpis in vino codis , cum oleo nucum piftis,
unde ilchuria in ftranguriaro verfa eft , & aliquid-urina: in fubditam Ipongiam effluebat;
aliquando poft mnltos conatus & dolores.comprcffaque piibis regione pauxillum reddebat,
fcilicet ad uncias quinque vel fex intra nydhimeri fpatium , quae tutbida erat : Urgebant
allidentes diureticorum generolbrum exhibitionem quod negavi faciendum in corpote
quod impurum videbatur, nam febris fociam fe adjunxerat, horis vefjsertinis, aliquando me¬
ridianis ingruens; fed prius corpus purgandum credidi, eoque magis quod enematis non pa-
teretaditus,etiamli minima quantitas & ad aliquot tantum uncias prxlcriberetur; Eapropter
bolum dedi ex caffia , addicis fpeciebus Hiera: & cremore tartari,unde ter laxata alvus , qua:
tenuia tantum & ichorofa potius,qaam fero& dejecit, nuUo limul profluente lotio: Poftridie
venam brachii Sniftri aperiri curavi , quia circa regionem renis finiftri dolorem aliquem
feperfentirc dicebat , qui tamen fugax fuit , langnis emiflus eft omnino putris & nigricans
ad uncias circiter quatuor ; nec enim uxor,a:tstis pra:textu , ulteriorem vacuationem , alias
ncceffariam, concelfir. Tertia die alter Bolus ex Terebinthina cum Eleft. Caihol. exhibitus
eft , qui paucas fedes excitavit, lotium nullum. Interim ratione febris & doloris utebamr
emulfione parata ex amygdalis , nucleis perficor. quatuor fem, frig.maj.baceis alkelc. femin.
violar. & milij folis, cum decoao tad. ftagar. gramln. capill. ven. &g. cujus ufu exafperare
maluih dicobat,ideoque ab eaabftinere deinceps voluit aliilq; diuretica vi pra:ditis, fed feth-
per continuatus fuit ufus cataplafmatum ex ca:pis , raphano rufticano , nafturtio , aqua cutn
inunftionibus ex ol. amygdal. amar. fcorpion. &c. Abdomen quinta dic fubfcdic & mollius
cffl-aumeft , fed tantillum urina: quod per vices effluebat , tenuitatem aqueam pr* fe
fatebar , febre itigravefecnte & accedente delirio interpolato : Aliqua aderant calculi
veficte indicia , quia mifturiendo cacaturiebat & pondus fe percipere dicebat in ima
illa regioae , cum pruritu & intumefiarione pudendi , adde quod caufa: przceflerant
videlicet arenularum excretio & picuirz proventus quam plurimam per fanitatetn fc
exfpuere dicebat ager. Propofueram remedium Zecchio , Horatio Augerio K
Riblano memoratum , apettronem Icilioet peritona:! co ia loco ubi inftitui Iblct litho-
- De Vrins difficultate. Ardore.
'totxiz j jjuam.Qpetationeffl perfpedam fibi dTe dicebat Cbirargiis ; Sed tandem .decima die
fiitUcenxibds fcnftn^viBlibuSsingraxefente febre & delirio intcriiti
Hora nodtisr;nona.apcrtum cadaver , cujus Iblaorgana urinz excretipni dicata explora»
.ta funej^iffcdis integiinaeacU a medio pe3;ore ad pubem plurima fe obtulit p&gaedo , di-
.gid craiSti6.>):candididi[iiasac remoto j>eiitona;o obvia fa&a.eft vefica ad umbilicum ufquo
.protenfa ii turgida , quatle pelvi eximenda fiiit utin apertum veniret mab&jmbttis caufa;
fed ea exinanita neque lapis , neque arenulz, neque pituita apparuerunt, led mundalea etaf j
quanquam circa fundam ex tuboie infolito , aiiqua inflammationis indicia fe ptodereut,
qua: non catheteri intromiffioniiaHfiribenda ctat fed potius diuturna; urina: aerioris morn#
nam uredinem in excernenda percipiebat a:ger , quin & pruritum in balano ; ac penis livo¬
rem contraxerat, fed Urethra inculpata etat.Paraftata:,quanquam in ftatu naturalis,nucis ju¬
glandis molem atquabaiif r Renes nulla pinguedine corporis j pautum ferum citra arenulas
io pelvi j In inteftino redo phlegmonodes difpofitionis figna aderant , vena: hzmorrhoida,
^^s^guinem nigtumpcintinebancbuledpanuu^r.^a; caula&it difficulrads.admiflioBis
.cIyflleram, CWrurguSjexploratur}iSfliJt9 fiibeflet aut calculuSj;aut:quidpiataaJjud , diditum
intru!tt,nuUa vbhincintenfiffimus-exoitatus.dolorjundedeinccpsargroinvifusfuifs
QUzntOTqniDam aiS&s^fiic^caii&jf ^o^non,- tvai .imeflini , cujus caufa vefica_.iflpet^ceni fdc
fioijflf(:ari"fc(i'm£iinplicem' credo* ;*'a(r^prim6 contraneic decremabat' he irritatio inde a'ccederct in-
, veGC£ ftuporem coriicid , •indtim[tm 'i'''pta:i:edei«i teliinb' ; /accedebat- his aUgnltia Srconiprcflio cdfti
fufeepto brgote , ptz quo contrahere fe non pome- veficac,<ama ab enormi patafiatanim magnitudine fed
potuerunt roufculi abdominis eadem intempcti-c af-i gnemverarehatumant phlegmatis (
ftais quanquam pinguedo plurima munimentoj ef- elle caulas Icthalis aftcaus_exiftimal
let , icd ptacipua caufa'fuit ad'cmus inflammatorius
phlegmatis copiam folaspofle;
JfchurU vera ab affeBu imefiinireBi.
Uetoljis s.ab uiinx interceptione. , cujus caufadcpreheniacftininteftiooredo, qued
infardum tepeteum eft nucleis ceraforum-, diu ante ingcftotnm, illuc decrufoium St fubfi-
•ftentiumi,- V - .. ;
■ ■ i:, Observatio VL i. •
. . jfeharia a, quaUer calculis in vefteaurinariauno insint dextro^
A'Nnojfi7. cadavere D.I. I. P. difledo in vefica urinaria quanior .calculi pondere
un-us & fcmilEs iiivenci fuerunt , itemque in tene dextro ad ureteris orificium unus,
pondere drachma: dirhidlxiln vcficiila quoque fellea continebanwr lapilli fchedis D.
Cre^.^eccij.
.■t.Hiftoriftlam hanc'e;fchedisD.|Queccij mediciNorimbergenfis celeberrimi optarem fii-
fionem fuifle : Cum autem referat fe lextidUo ante obifum duos alios cdculog , avellanz ma¬
gnitudine, medicamentis pfopuliflc, c'onjedo xgrum dolore tiephritico fimul & ifchUria in-
'fcftatum fuiflev ob calculum ad ureteris orifieioro morantem , ficque viribus exhauftum, ao-
ecdente fimul obftrudimevefiaulx fellez.lapillis.adimplctz,’ qua: utplurimuin Icthalis, mor¬
tem oppetiifie. Hf/tfc/grssycin/w iaf .
VTflarmxm: Uthalit ) Quandoque vefiea fclr bile |el^ cUto eifdem interdum per Slvum exceruD
leae calculi lethaies quandoque inducunt l^^dro- adeoqucNatucamabihgtatis illis liolpitil^. Ic libd
pes , aliafque adfcfliones, quandoque tamen abfque raieollendantejempla,
^mortis difciimine geneiationcm eorum fieri proba-
ifchuTBa ehvejicam nimis tumidam lotia, extaiori parte f^e garigranofim,
T T Oneftafemrnafedecimprxterp.rpptprmefogravidajBcr^deitiriiasjjs^-i/artinuIier-
i! Aentevicinx premore fexusfinconfultomcdieoj non audita obftetrices partus tempus,
riujuscakuluinmale obfervavetant, appropinquare inifellz perfuadent,Si potionesplurimas
ex herbis partum promoventibus donu prtepirant & propinantrSed v«iipra ex falfis illis par¬
turiendi conatibus,exhibieis potionibusfin tantam nrinx iuppreflj-t'®™ inGidit,ut parum aut
nihil iotij fine catheteris ope per vefieam redderet, cum accrb^ cruciatibus: hinc increfccn-
tc fcbre,audo abdominis rumore ( ferum retrocedensjmag' uaagifquc lupprefla urina ut acc
catheter ipfe amplius jrivare poflet.vigUiis & doloribus diem fiiprcmum obiit.
6^6 Anatoni.pra£tLib.llI.Se9:.XXy.
. Cadaver apettum fuit , Invenimus veficam , ex lotioibi coUcao , tumidam^
hominis ^quantem , cujus exterior tunica ex parte gangr^oGt , difTe&a vero vt
brasquataor lotijolentidimi effluxerunt. Uterus cum fcetu mortuo ^ exligami
ribus , lata dicunt Anatomici, luxatis, ob caufam , quae ante recitata fuit, tam at
fua (ele aflbeiaverat collo vefiea; ut ex arSra illa somprefflone ne guttam quid
ea ttanfaittere poffet, hinc omnis mali caufa KHfcbeu. Aciorum Danicen
Anni 1679. ■ ^
I triduan»
N Upetrime in Xenodochionoftro; juvenis Tponfus xxiij. annos natus , oblot
namTuppreffionem , intumefcente abdomine , cum maximo'dolore& vom
buit,cacHecetibus caetetifqueremediis nihil proficientibus. ' r. .
Docuit poft Anatome veficam in fundo diftuptam ita hiafle , ut duos digitos rim
tere liceret per quam lotium in abdomen effluxit.Quis autem' cafus,aut infortunit
tantam vim intulerit, ignoramus. /. Canradus Peierni Exerctt.Anat. med.xlvu
ituoccu'-
imrnijt-
ivefica:
eh ofiiam Renis finijlri glandulis ohfiti daris ^c. Ahfentia Renis
f artium famulantiam.
Ilia Dom.TertrcijOenopola: , in vico Cithar^ dido,quindeeim circiter annos nata, cot-
repta fuitante bimeftte Ifohutia , cui opera neque pet refrigerantia neque pet aperien¬
tia medicamenta adferre licuit ; nam paulo iubfequutaeft dyJpmea icvLOi quadam Pulfmina-
5»af«4re,undemots,diefeptimaconfequotacft. V
Cadavere aperto fequentia fiierc obfervata , 1. farte dextraimi ventris neqtte Ren, neque
vas emulgens, neque pars ulla qua; vices illorum gereret reperta funt: Reni finiliri ina:-
qualis eiat fuperficies , magnitudinem naturalem duplo excedentis: Prdpria illius fubftantia
glaadalis confita erat, albis, duris, parvis, avellanis mole arqualibns : Pelvis & urerer vitia care¬
bant : Vefica autem ne lotij guttam in fe aontinebat; vjx magnitudine par globo fphacrifteiij.*
Pedoris univerfa cavitas aqUa fcatebat; Pitlmo dexter abfceffu tentatus, purulenl:us,j?ra inna-
tdns,Qxie,i3efM&i\»!oise%fetKs.An0ttymiisinzodiaci.med.GallMnHoij.maij obfensMj- :
De Vrins difficukatej Ardore^ ■
. .. .Ob.S,E.RT A-T 1« -X..-:-- 'DC,...r
. ifdjmt xxUii Daamtb ctUalamuruer-m Ktms dixtri tbmtmm * cxmHjdrOftfrixM
faiUameibittutimkWJibfflaixie:^ '^- ‘‘ ' ‘ ■
dgJalexaraB deGrai^aonuaiMS &iiapUcMi^&SHmpetus faCtlmdt jpet «nnosenim
l.Vxfcxvel{cptemexfcrocoIIeao tumidum circumgcftaverat ventrem : Hydrops hio
imi ventris ex triftitia levi a, pau&.indufti ortum, habens,. fubittxinvaferat zgrum, unde
varia hominum judicia''ieffigCTeKiad^di&iSVhn6'iiai^''iltero2fem fubitanei hujus incre¬
menti ventris caufam adfetente ,Et cum vidua eSct,iatisformoia,annon gravida cflet oc-
,cafio dubit^di.^ultis datp.. Potio ;,^«^^«2^W(^^Qtis,valdfthic'16cia5e«itata^>csflida,
'»crii«c,,^quofihum(^^|dupmuni,«4ac^H-,:»t,AbjeinlcQ0J8maro’igcefeifcreb«r^'Poft
. varia a^jta;medicagienwmea|&iii^k>tatch.<|pepfe«spe;^ in quadam inftittitam
viderat paracentefin in fe inftitueretur flagitans , fic enim curari fe pofferflbicfer&aicrat:
;At ego opecatiopiseiq^inoommoifesxponqado.,^. intento defiftcrct efi^-Aquam enim
ventre conceptam fuscelTu temporis vifccra omnia , omencuiiv&t{)i^is,qaddtenetBmtfia-
.gue., facilifiinpcorrpption.iSf^cprrampsteadeo.Htsatttralemiofem amittant;; imo"; tumeam
. eorum eagriorem variis locjs vi fua eqjrolivagaierge-iquaJjeqiiodJttiis brutis; videmu^i
in aquis dindetenta fuerunt , certugn^dTe, dixb-hijJf rjmetumqeflea r&iuidcth ,para6entofis
opeedugetetur ventre cojrtenta:^Ha,,, mucpIum^Jfi^ribusstnbgtentem ^siadteehtcmqiie
magis acrem' fetidum humorem cumulati , eundem dehinc citius putrefeere : Diftingnenda
adeoeffe corpora eorum quibus ventris apertio inftiruenda, ut enim fucceffus aliquis , in¬
certus licet, expeftandus, ubipathHente&hrC pefagiturih Hydrope recenter oborto,
vifccribus ab illuvie fetofa minus alteratis , vitibufquc corporis minus deftruftis , ita nullus,
ubLinveteratura mdum , interiora corrupta , yjres de^rdit*. Yiden^_a:gra,^oc,lc auxilio, de-
iflicutam, annon aliud excogitati poflit inquirere cfcepir; ego, ne nihil egifle^yiderer , plauftrs
medicamentis onuftaiicct jam oblata ad leti''dtqu3'm evacuatidhein pr6'movendam , vefi-
catorium pedi dextro adplicavi , Emplaftrtim itfdem exficcativum , corroborans abdomi¬
ni, loco tamen Illi cui maxime fubjaeet hepar iPratter hxc conditum fingulls diebus . aUt
. alternis magnitudine juglandis afliwei^utn^j,j^&,^,flr4p/^i ,
, 5j. )r»acij|r.,w. »»^e-Mulmjmpro"fuif .3deo u/j^jgCWadirc.fgmpore vario eeqcedcre-
.tur,ncutiquam iii totum abilluvie^fsrida; j-adeogqp npc tefpiyaud.i difHcultatedibpj-ariipO-
_tuit , mifere ea propter hoftis hujus i'mJ;Ctus fufeq^gc^^ ,^i^e dum; i^n^s , qui;i\7f-
fhritis accciTit , ad cujus ablaio^m. .j^icoxqmqpetam ' implorate neeelfumrfet :,-(^ar,tp
.autem maxima ante obituin die,Htinaih'largiter..ufu .mcdicameqtprum excrevit qui' jam
perdiesvigintitresf diAuhotren^jmjjfuppreiu^lffd^it . i
Diffeftis tnottui integumentis communibus mulGi}lifque’abd0minis l.PtritoXMm pccur-
.tebat durum valde , imo cattilaginofum ommnp ^^^rign qumaqui grayiori; fuftinendie
commodius inferviret ; per annos enim £.aut.^, tumfdum eiteumgeflerag yehtrem s if.
-intra peritonii duplicaturam ferum hoc colleSum, fiiiffe (ententia medicorum variorum
fuerat antequam ventur apetirctura“.Pcritona'q Ififfcaoiferi quantitas ea quz;cxxxv.libr.;^.
leffluxit i haud fane magna, fiquidem «omparetur quantitatimi qui in aiuj ^fervari folet,
.forte quod vcl per vias occultas , vel per Icceflum aut utinationem immmutum. fiierit. iij.‘
;Ablata hinc etiam aqua ea qui in cavo ventris continebatur -j Peritonium interiom fu-
periicie nigrum obfervavimus quafi.fphacclatum iv. cl»r/i/a»!i nigrum itidem & fete cot-
mptum. v, corrugata , cum maculata, vj. 'Heftr , tuberofum , grave , cbntri-
dum vtuils locis rauco inctuftamm. vij. Veficam hitarUm tah^tz hepatis primo oeeui-
tabant & mox bilis exiguam quantitatum condnent fe exhibuit, yiij. VtitricaUs vacuus
.«tat , laxus , muco obduSus. ix. lien exterius gravis , crafliis atque ingens j at interius
& eoioris erat boni Sceonllantii debiti, x. urintrU urini nihil continebat, mu-
coia cmliofa, flmilitcr ac partes.teliqui obduSfa : xL Renes , qui hofli fecundo januam
^enietanc, extraordinar& erant figuri , ifiex/O’, imprimis magnitudinis cralEtieique
«xcedentis. Interius calculis- nonnullis exilibus refertus , 5»^/^ in&udibulum erat ia-
^gniterimplim in quo cd uteterem vk fatis patens, cui dis*i«n inferere Indicem Her¬
bat, Hujus in medio calculus bitebat teres, qnemor*~6deorfiimdeieendifle certo
bisperfuademus , quarto maxime ante morte" ^ » quo urinam laigitei excrevit, /ei
MeckerenOhfem.chirsirtJeiv. -
Kkfc 4 Confide-
lia, fciU macan
. ttanfittyaienti
'^'isrr dtfrupA
. yiia s£>:vt-i^fionfi£ t ^bmic.-, .b,-,' , jaBs sabW muo j3
'I3;dife»aa2QllfchicBlhBeb»tur'fe&i^lHati(^ipite'fiif
rboveipn^ impingaefeBBte ;Obfet^^t^iiteriin3ten!<
mififfciunnito^rem Ba»mino'apetiHht.rquiiHctdSS4>S
Mislbbc:-.,,
f ,-^6e <p«r abnifriuin‘4ll£ba^
pe^airqubt dies boveni nog
- - - - f-. — -j - iteri£ift4*e(:effit ’-l;ttttdhein &
:i)]lbetmz&atibhein: ; • 1 haiLO i.. m l:: , ; i r.: - • ; .
m;p Aperto absfisnane tota^!ta»;ia««tat4qua r^lefti&vdSea-difrnpt*,ea:tenun omnia
-Biifceta:€riBKfana,bo^upfilSs'obefu45 r.ri-rr.i £-r,D;i,' b,: : rr ■’
r>s:<iaufihujaSidifrtq>do*BSStMu difficilis bb ^^pe®tam'extorura'mfpea:idneiii;Dii(ru»tib.
iiaeln.viBfioariBiiDminexBe|feticalb&m^iBib lerbalem ^brunt-medici ;'iUu'd'qac'cdmprd-
aaaatexeiqpla-bbrein qfiiopra^ititemyertivb pudoFefroinam -diutiiis ' retin&'tc:s' fiBim'et
olpfis e:samd'scect&oiatt^i^i&<ii^'smUej,uddiits^Wf(rW:Hndfi ami iT.phfervtt. 145;
! lethlUs ehTtinem ‘dfpHm ]
■ Smjt
\pmlemJ0mm4dpum ^ cprr.uftfnn t^miranjcolif
^tdkppmvtMV/tjeriim emutgemmmS: ' ^ :
-^*^ EMaroi'qpidam1JlnSafis:; qui'iiqiMg(jnarws'-5''teiiiperanientb finguirieb 'P bb dii-
'liVitaSi lSaud'corivebieiifbEb^Stiiatiiji® phlegibaticbin degenerante ) &pancratica cor-
-pSns^ iibk&itufiqne ' pr«dkuS 5- vita ‘dedeiitaria- ^iidens , ifsc: '«ffii quandoque exar-
■defeens •,'^TCefMiis'‘, carnlbtos;falitB -&%ttib indur&B* cafcbque -diverfi geneH^frequeij-
•ter (efe ^infafeiens", ac^ a''medieameni:oruffi, pii^an^^ abhorrens , ifcburix omnir
ane&divexaBJX-meum^petit-auxilium •: Pr^miffis/ujuvetlalibus varia remediorum genera
affieduihuicfpeeiiica Scappropriata per totum morbi decurfum a lenioribus ad validioca
'gtadstim'ailigiideHdb'fu6tankadhibita'; ied irtitbebnatu : 'A®^s autem hujus gra-
i\iiffiffit-^|<etietttbfiffi£hicabfanoii brie'baturScalc^o-4veJ'bbftruaione vefiear, vel ure¬
thra: ',"vcl“SB ^'fius vefiea: diftenfibne' STcr-Dum eathetere Sminiffo ne guttuia quidem
reffluer-et .'neG^-airusdolift^jbfel tenfio' j vtl repletio jcitea vefica: regionem appateret; nea
etiaih abnreterumbbftruftionosfive abaiculb , fiveabalia quapiam materia :fabulofa vel
' Vireida,rnahfeilioe furg^aty dum'heiminimus quidem in ip£s doloris fenfus percipete-
-tur i Q^riiam autem ifffiniliri renis"fitudolbr quidem gravativus Iclis oftend«etV verb-
'fitolle fQitihaac omnimbdaffi urina: Tuppreffionera "ortum 'duxifle vel ab bbftrnaiono.
-phlegt&atis leati , vel calculi i vei materiz jfabulofa: intra renes , vel in anguftiis emulgen-
-tiugl 'oaplllaflbas per reiiesdilperfisivciinearuriculis illorum. papillaribus : Ea propter
inuMviria^^ilfeleaiffimStaminterha quam externa uHurpata fiiere remedia ulque ad 17.'
bifque dietii cffe6h#iTn8:raneb :'Alvus quidem clyfteri uno-vel altero , leni quoquq
spharmaeb Icrfiel (firaulata qtfbtidie erat lubrica , fareelque lenta: & pituitolz , nOn tamen
-ierbfeTnisbpiaeXGcr-nc^ntur ifed neunica .quidqmguttulaurina:" per veficam : Acceflt
kuntuifaper-valida: per bs,- & quidcin fpontanea: exeretiones , ab tandem etiam vomi*
■tSs , qui in tB^na fatis quanfftate 'pituitb&in materiam craffam , & glutinis fnftar tent
xiflfmam edbxerani^.nce lanjen mbtibur hifce vehementioribus optatas fubfequeba^
: ' AdffiaDreS- quoqu^^ofmjj ojorenj os''^; nares expirantem hatid leviW
feMcfeantfdam-iplehumOTniihoft» pgj. linguinis maflam & uhivcrlum corpus regnrgp
rabat , eju(ipie tecutfum rcftabantur ihtutbrfggjjjjj j-Qjpotij ^ ^ metaftalis ad cetebtum
negaverim pr«cipae ubi calculos inscqualior , omni patcc. idem.
ifchurU XX. die lethiliitob Ufilhmfuxeum ureteri' diluerntoimfiBiim^
SUmmutn comtum & pertinaciam miram facultatis expultricis renum urcteruraque an¬
notavi in magiftro €havouo, Pharraacopoeo Pontano; Natura enim quaaquam dolore.j
ttrociprUo repugnanre, nunquam tamen a deturbando lapillo faxeo fuperandifque u
tum angulHis deftirit , nifi cum ipfis jam dilaceratis prz laboris Si enixus dinmrnitare
Ius in fibris divuICSjtanquampifcis in rete, ita inhzrere ctepiflet, ut prorfus dimovet!
poffet.&aflis ram proftratifque omnino viribus, cum fupprefla fuiffet porfus urina pc
dies ante , ut toto eo tempore vix felibram urinz reddiderit. C unius Pife de morbis i fer,
€7^ Anatom. PraS. Lib, 111. Sed,XXV,
Observatio XV.
tfchuriakcdcuUureterao dextrum ocotfamt.
AN90 1681. X. Febroatii diffeat eft paella decennis , filia Dom.Varronis qiiW biduo tan¬
tum aigtotavit a fuppreffa omnino urina, nullis ante przgrcffis querelis laifianis p^:
tium urinx excretioai dicatarum rVefida lotio erat admodum diftaita s ureter dexter' ad¬
modum amplus, cujus patulus modium occupabat calcujlus afper.traniituifilotlooiiiniiiodj
negans : Pelvis renis fetbquoque referta, Roa finifter & ureter nihil vitii prx fe ferebant
Hinc conliat Ifehuria' tum notha tum legitima laborafle:Notandurri ‘didam pucllain ab viii'
astatis anno menftrualemfuiflc.
Obs * R V A T l O^-XVI. .
ifchurit i Scirrho fveftce.
RVdolphus Sr»a!n)>aWw»J?«/^edo.annorumpoft obitum conjugis, ex continuo fpiritus
vini potu & mafticatioae Nicotiahx , xgre habete coepit , tfiffivit, macilentus evafit-
tribus poft hebdomadibus conqueri expit de uriax difficultate & totali pofttaodum retent
tionc. Adhibiti fuut fabuli emollientes ruprapubetri -lade codri cathetcre urinx evacuat
ta ; inde inoSus fe habeie'f redidit ; fed impleta vefica urina identidem retenta fuit. GhiruVtg
denup urinam cathetere allicere voleSint , fed fanguis loco urinfcp^oli dolorem illatum afi
fluxit , fenlimque in pejus abivit , reliquam manuum opem iptevil teita fubfequenrc in glani
dis extremo inflammatione ad fata deceffit. . r ■ • -
- Aperto cadavere , prxfcntibus D. Joh. Georg. Volkamcro Filio , Chirurgifqiie patriis E).
Zeudario & Hegio , Anno 1686. die 16 h^ai) , reperimus vefieam urinariam admodum urina
turgentem : hanc aperuimus deinde cathetere pet urethram immiffo vix penetrare potui¬
mus. Hujus caufam rimaatibus , 'feierhus ia ejus cervice magnitudine pugni compatuit , id-
que non intra ipfam vefieam, fed losoptoftatatam at fphinderis.^Viterius inquirentibus otn
venerustnobis tubera enormia utrinqueadvefic^ hujus latera ,' hihilque aliud erant quam
induratXj&fcitrhofx veficulxfeminales. Vrateres erant fpliro majores , 8t mfettini reiffi
extremitas glandulis nigris in circuitu interius 'eonipicua. D. lohanxes de Muralto Efhemeridum
Cermarikra-.VecttrUiUAmcv. ■ t ' ■ •
Obser-yatio: xyii. . ..
• ifchurU itidem diai ProfidUrum fcirrhsfitute.
RAruia eftquod Romx obfervat Coleberr. nofter Ettmullerus ; Amicus poft bufta
etiam colendus in Principis Juliapi Ifchuria lethali laborantis cadavere, ia quo folx
ghndulx proftatx ad radicem penis tumefA&x repertxfimt, a quo rumore lethalis urinx
fuppreffio oborta fuit , cui obfervatioBi &£ hanc addere licet. Vir fexagenario major Paftor
nofter Gallicus, ex Gallia propter religionem profugus LetiferrAi&us,vLci lufccpirRinte-
lium: ia vtapoft alTumtum Bryanium incidit in colicam, quam comitabatur urin? fuppref-
fio ; urinam neque eatheter,ncque candela cerea , neque alia optima remedia tum interna
tum externa , balnea aliaque prolicere poterant ; tandem accedentibus vomitu, fingultu mo^
tnentaneo , & conviilfionibus , decimo morbi die placide moritur ; poft morretn, diffeSo
cadaverc,nihil mali in renibus, nili in finiftro duas puftuias lotio limpido repletas repeti¬
mus i vefica vero erat inftar capitis in immenfum extcnfa & fanguineferofo referta. Glandu-
loff proftate erantinftar pugni tuusefja? cum maxima duritie Ab hoc tumore collum vefi-
ce&inteftinumrcftumita comprimebantur, ut urin? & fecibus tranfitusdenegareturihiae
lethalis hxc uria? fuppteffio noftro judicio orra fuit .- Qirerc morborum multorum caufx
latent in hlice glandulofis partibus , haiftenus a pluribus Mediei male negleiftis. D. uh.Doltus
Efhemertd. tiermanicarum Decuria, ii. Anu. v.
NOn femel nobis videre contigit urinarum fop- non ita facilis in omnibus fuit , quin etiam Jn p«-
ptelEoncs.aatftillioUia a tamefaftis ptoftaiis, fenuarum aliquos noitra cotz habemos coinmiflos
De Vrin^ difficultate, Ardore.
Observatio XVIIL
DyfHrUmqittvefic/tSfhisBtr ctUofus.
IAcob HahnVitriarius faber Niirtenbergenfis, annor. 74, Junio 167J. urinam non potuit
mittere, doloribus accedentibus ingentibus, donec poft mula interna & externa , pet
plures dies guttatim, hinc copiofius fequeretur. Viribus interea deficientibus duodecimo
morbi dic poftdolorcs intolerabiles obiit. Aperto cadavere vifcera integra , prreler pulmo¬
num dextrum lobum aliquo modo putridum. Renes & ureteres fani, & ab omni fabulo aut
arenulis vacui. Vefica vacua , quod iub vitre finem deftillarit urina fingulis horis. Circa sol¬
lum vcficae durities craffa erat ovi gallinacei magnitudine , in quam ipfe fphinftcr , quod
feaio demonftravit, excrevit prztcrnaturam,quzqueexcretionem urina: Impedivit nulla
feaione aliifvc remediis tollenda. D. ialmon Reifdius Bfhem. Gerrnaa. Decur.iii. A. ii.
Observatio XIX.
Vefc£ tunicarum crafities nimia non femfer ebeji urina exeretioni.
VEficas urina; multas vidi erafleiadas, 82 duras, qua; nonnifi ad fummum hujus mali
cumulum fuam operam excernenda; accipienda;que urina; amififient. Guarinonius con-,
Sultat.^ia,. .
Observatio XX.
py furia leihalis obvejica ulcus.
S-i- \ Oh.Dota. Andreat Kolme la/rA/, tricefimum oftavum annum excedens ,Arthri.t
ticus alias & fcorbuticus,cum annua jam,& ultra excurrente continua Dy furia gtap
vilOGraa mifere torqueretur, & ad eurandum ipfum initio demum menfis Oftobris anni 1678.
poftliminio recreatus fiiiffem , urinam horrendi dr acris fetoris , qualis a putrefaiftionc 8C
digeftionein fimo equino efle eonfuevit , tandem etiam lixivi faturati semulam, turbidam
fubfidcnte purulenta , vifeida, vitrique fundo firmiter adeo adherente materia , nt vix re-
petitifurina: collutionibus abftergeretur , inveni & obfttvari : Hic foetot , index certus la-
tciuisfermentaiisputrcdinis,qua:temporeetodenda: & confumendz vefica: fuffeciflet ni
brevi fedata fuiffet, aliquot dierum fpatio emendatus , tamen poftea per intervalla & recru¬
duit & recellit , ita ut tandem die 14. Odobris prorfus expugnatus foetit , urina naturalem
& odorem & colorem multo quam ante & unquam 'meliorem recuperante , excretis 30.
Odobris, binis afearidibus , vivis fallentibus , qui in ipfa penis glande reptantes juventi:
Licet vero corruptio ha:c , putredo ,& fermentalis fcetor fuerint correda , Dyfuria tamen
ad mortem ufque , minore tamen multo purulenta: materiz , neque ut ante vifeida , quan¬
titate porro excreta, ita ut quandoque, ficcata quadaut^nus vefica: exulceratione omnino
nulla excreta fuerit, Dyfutiaetiamtumadbiduumfereinducias dante ; Sed non fuit ha:c
feliciter diuturna , quin recruduit malum , cum ulcera vefica rariffime admittunt curatio¬
nem , ob madorem continuum ab urina, & fi hatcjufto acrior & mordax , continuum in-
ternx fuperficieietofionem ulteriorem, quam folanacaulam. genuinam & proximam , ob
purulenta: materia: , qua: una cum urina excernebatur , eique comtnifcebatur. Dyfuria:
caufam effe , 8£ fuiffe non dhbio eventu praidixi , cum plurimorum de vefica calculo, fiiiflet
opinio : His malis , ab efu pifeium oborta niufca , die Mercurii. 8. feilicet Martii , tempore
miatutino , cum rigore diuturno , anxietatibus prarcordlorum , cephalalgia , vomitu & nai-
iiitantelipothymia , febris acceffit, qua: quinque paroxyfmis Tertiana: intermittentis ex-
quifitz fervavit typum ,nifiquodludore ,ob habitum corporis ad hunc nunquam difpo-
fitum , minime folveretur : Reliqui aliquot paroxyfini , pauci & leves , inftar duplicis tcr-
tiaax,pofterratiC(; ptorfum fetvavere typum, & non tum calore quam frigore fuorein-
fefti , opprefla forte jam Natura 8£ calido nativo , ut par non effet , concitato calore foras e
prateordiis infeftum propellere hoftem , vitae, infidias ftruentem : Ha:s viciffitudo ad xx.
duravit diem, a quo frigus fete extremorum continuum notavimus , fenfim caloris nativi
flammula tantum jam micante , fetifccnte : qui flatus mente illarla , repetitis Dyfuriis ad fi¬
nem vitae, qui fuit dies xy. Mattii, hora circiter mcdi* fecunda, circa pometidiei tempus,
qu* Sinadvitatis fuit, perduravit.
Aperto
6^2 Anatom.PraS.Lib. lIbSeS.XXV.
Aperto poft mortem abdomine .feqacntia rariora, Scnotitu dignaprorfusobfcrvata, 85
a me & aliis honoratioribus fiierefpeaatotibus. l.Piitguedo fub cute in Peftore , & maxime
in ab^domine, mira, exteauatis cattcra artubus & mufcalis , craffitie , colore faturate flava
Quz pinguedo , ut vita: prorfts fedentari(j , & cibory m deleftus & copia: , pcrftite fere fcm'
per appetitu adferibenda : Ita pariter caloris narivi penuriam ,Archa:i & Fcrmenrotum qui¬
bus ad volatilitatem difponuntur aflumpta tranfmutata , debile robur cum neque fudor
aeqae fufficicBS corporis tranfpitatio,fubfidentibus vel infaraisporis obfervarctur , deno!
tabat.ij.Owe»r»a>craflum fatis ,&copiofa pinguedine perfufum, inteftina omnia undique
rite velabat , adeoauc non in hujus vei'dcfcaum vel tenuitatem , fed altetieaufe magis la¬
tenti , ut eventus curationis docuit , Vluventute fcrc,& pro hzreditaria habita colica erae ad¬
feribenda. ili. ExtrafHs inteilinis , interior avitas ventris inferioris copiofam hanc inde qculis
offerebat pinguedinem , omne ad inferiora fete remeante alimentali fueco,cum obftruaio
& debilitas ia artubus arthriricis,nil fere vel admitteret vei reciperet: iv. Renes prater na¬
turali magnitudine , eaque difpari , finiftet enim dextro multo major , uterque eopiofa
tedus & obvolutus pinguedine , ut p-irenchyma plane fugere infpeflum, v. Subjlentia Renum
colore variegato, plumbei fere & albicantis, non rubei &: vividi coloris ; Qui difleSo pa¬
renchymati carnofa perfufam exafte confpeaus dabant pinguedinem , ex qua variegatus ille
& non naturalis color ortum ducebat :Siniftcr tamen dexter pinguior, ctafHor, major, ita
ut diffflftus ob pinguedinem molliorem parum humiditatis exfudaret vel exprimeretur
& a nonnullis , prateipiti nimis judicio pro pure haberetur , eum tamen mihi accuratius poft
& aliis infpieienti , & parenchyma cultro exprimenti , nullum adparuetlt ; vi. Ren dexter
minor multo & flaccidior , calculofiis erat , licet defuncius nunquam de lumborum dolore,
nifi nunc ex febri decumbens, confuete febrientibus fytnptomate, fuerit conqueftus : c,»/-
tc/aveineritii erat coloris, durus, cum ramis vatiis , non modo totam pelvim,fed & princi¬
pium ureteris ,& fere in uretere & pelvi tubulos renes verfus, omnes obturaverat, minor
forte & flaccidior erat , quod aQio adusmegato urina: tranfitu,la:fu & impedita erat : Dolor
in lambis haftenus nullus, quin immotus, clavi inftarimpadus , attritum & dolorem exci¬
tare non poterat, neque ureteremdifpendere , mulco minus permeare, vij. reyJre, quod caput
rei ,p.B. exigua protfus , crafl» pinguedine eopiofa, ceu mole quadam, extra obvclata,; quz
diffcaa inipfo fondo, nonadinfertionem ureterum , quz prope collum,exulceratibnemlate
fe extendentem infuperficie ejus interna, cum purulenta materia , & uno vermiculo, qua¬
les in putridis carnibus reperiuntur ,de quibus fenSper mihi Gomedura , neque fallax fiiit ex
eventu , confpeflui e fferebat : Exigua fuit vefica , ut conjedor , quod ob copiofam pingue¬
dinis adnatz melem jsm ab aliquo rempore non potuerit rite extendi, 5C cum capacitas exi¬
gua prorfiis, dsfuecudinceopiofamalfervandi urinam, fuerit reddita, diu lotium aflervare
tion potuit: adeoque hinc fadum quod frequenter adexcretionem przdefunfius fuerit fti-
mulatus. Et quia brevi , pauca etiam urina implebatur , eaque omnem tangebat fupcrficiem,
ab acri ante lotio, & acribus caufticifquc exhalationibus, qui a calore furfum fundum verfus
elevabantur , facile Izdi & exulcerari potuit. viii. In cavitate eiiiva vefica, cyftide obvolutus,
'ihajorispifiinftar, in fuperficielevis, candicans, cboris inflat torno Jzvigati calculus, vcl
forte concretio tartarea , in corpore arthritico , inventa fuit , quz ineautius a Chirurgo
edufta, ubi adhzferat non bene o^rvatura fuit. ix.rj-c/^j-^diffefta coloris obfcute pium-
bci & lividi fere erat , ad glandem prztcr propter , ubi naturalis color confpieiebatur. Au
forte fubms fanguinis sonetttio quzdam tracfparens hujus coloris obfcuri caufa , judicium
qft cuique libetum.x. In brachiis utrifque a cubito ad carpum , fecundum ulnz exteafionem,
aopiofiuodi, tophi, feu coagulationes cartarez in corpore mifete antehac arthritide exagi¬
tato inventi foerc. lohannes Sfechiitts mifcelUn.curiof.anni ix. ebfervat. 114.
§. X. Vefiez urinariz ulcus , quod totam ferme ejus cavitatem , ih qua fex quippe conti¬
nebantur calculi, occuparat, virum quendam Senatorium Sc Septemvirale]^ extinxit-loi-
Hehiisfus ex Schedis Gregor. ^eceti.Obfervat. Medie. %l. '
OBSEaVATlO XXL
stranguria furia a Rene ftnifiro fardento , vefica calculo dr fteatomate iUius collo exteriut \
adnato.
DOm. Jac. Sulzen 50. annor, flaturz mediocris , fangoineus , anno zwtis x. excrevit
ealculum magno nifu& dolore: dolores tunc difpaiaerunt , nunc recruduerant ad
De Vrin^ difficultate jArdorei ^7%
annuro itatis ulqiie xxxij. quibus annis dibinde arenulas , iubinde. calculos excrevit r Ja-
lerita varia adhibui remedia : ab xviij annis doloribus fuit iictuunii' , quod adfcupfi!: aqua:
cuidam a medicailca porre&a:.- A fcmi anno dolores ifti nephritici prodiere cum aivi
pcrdnacibus obibuSionibus i qua: clyfteribus Ibluta fine cruenta miSione : nulli vomicus
exercebant» dolores acutiffimimulcebanturniu olei amygdaiar.dulc&iyrupo de aithea
Fernelii: urinx femper deponebant fedimentum copiofUmnune vifcofam,nunc tenue,qaod
exficcatum in calcem fiicilc abiit j fine arenulis calculis urinam fteile reddit abfque ornnl
dolore, ac frequentius & copiofius per feptem feptimanas ; deinde retulit fic in renelini-
ftro nihil doloris percipere : Poft triduum circiter coiiquerebatur dc ftranguria v^de do-
lorifica: Urinxflnxus interdum fubito interrupebatur , ac fi oftium yeficx repagulo fui&
fet occlufum, uc ne guttulam utin? reddere potuerit , cum ardore & dolore in glande , hinc
flranguria heri rediit , paroxviinus fabinde celTat » fubinde rcvcrcitur An-,
tetrimcftte exctfevit per vices fabuloiiam arciiofum , ina-quale , groiEufcuIum ; calculum
magnum non excrevit hae vice nec cruenti quicquam , dolores renis finiftri redierunt i ut
& in vefica » dolebat & urethra ; Semel excrevit portionem quandam pinguedinis
xmulam : nunc urinam faspius mittit magis fine quam eum dolore. Uthocomus ante tri-
mcftre offendit eathetere calculum , quem tamen repetite amplius hafienus non potuit;
urina tranfmiffi eft fine fedimento ; Dolor renutii liunc fere perpetuus ■, .quiqud circa
vcfperam exacerbatur : Cxterum xger macer cft manibus tremit , dormit' inquiete
'ierretur, bine dolores in univeifum corpus excurrunt , Tenefino fitpe Ucefitus ■, alvus
alias pigra fubinde nil nifi mucum vifeidum excrevit cum nifi , qui- albus , fere la-
fteus , veUieatur in nervis cum rigore ac dolore ,.nu5c ledo affixus eb dolores ; tre¬
mores & terrores urcumque appetit , parum bibit, tormina ventris fxpe fe.utit &C;
colleftam urinam evigilans reddit fine difficultate , urinx fluxus raro intercipient am»
f Diftus, Dom. Sulzenis. palliativis nibs remediis j 14. Junii 1680. obiit •• Gadavere
aperto Renem depreheadi finiftrum inftat veficx aqua plehx turgidum , qui faniofi
puris ad minimum ftij. continebat , cujus parenchyma fere erat abfumptum H in puS
tonverfum..- Et ureter ejus tam ainplus & dilatatus ut facili negotio Si ‘fine inccm-
modo pollex intrudi potuerit,^ flUo neque .calculi neque fabulum invenire sdatetn:
Vefica urinx copia diilenta , fcd nihil puris in fe contiaebat .Ejus stamen pars,
cui inteftinum redain fnbjacct , omnino corrupta erat , ( unde & illud exterius
putredinis labe quoque infeftum non minus ac partes adjacentes ) ita ut leviffiine non
'traffatione digiti difrupta fit ; In collo veficx calculus' favemus afper. "Eidcin collo
exterius adnatum etax Steatem/i ad finifttam.vc^ens', & fiirfuiti^, verfiis Ureterem tenr
dens , quod illum compreffit , ita nt puri in veficam introitum denegarif S viam p.c-
clufcrit, Ken. dexter .nihii finiftri habebat ,ulterrus"ifiquircrc^noncottceflum. .fc 1
IN confiUmn adhibiti Medici lelpoafiu» hoe Vdicam.qaod atrinctjibanc rortotem etiam cal-
dedeiunt Affeflum haad.xflc firoplicem , fed culum incavofuoifcivcieconclufaml ligaiamtamen
6 74 Anatom. PraS. Lib. HI. SeO;. XXV.
pMtibus utpote chyli «ciiUt, & leginnj* primario dicatis : mifdlus hic aUq
obitum TDCv&hns coavulf^nes oaiduatimfere iocaiKaccs,ccaa dMadtite miiuiendii
non fine dolore perpeffus eft , a quibus fymptomatibus qus machinula tandem e
ftrufta. ^ f
Copia mihi fada eadaver aperiandi , Interanea diligenter luftrayi ; hepar imprii
nem & mefeaterium , quz prateipuas Iceax partes ex illorum mente conftituere de
fcd nihil p. n. reperirc licuit : Glandula: milaraica: albicantes & fatis molles , n
tica: obftrua^ erant, vel lienis cellula: heterogeneoinfaraa:: In finiftro autem B
culum tricufpidem , filicis duritiei, membranis exadiffime involutum , ac oftio ui
eentem deprehendi , eui finon omnem , faltem prafcipuam malorum in miiello hc
re obortorum caufam attribui ; quamvis citra humorum temperiem vitiatam forti
rit generatus , quod probarunt dudus Renales materia fimili undique fcatentM.
ANATOMI^ PRACTICiE
LIBRI TE R TI I
S E C T I O XXV t
Dc Diabete, fcu Vrinx Profluvio.
Dfahete Re»es’ fidccidi ^ decoUres lavtmL
BNn o’i59o. Filia Pi-^fidis Hollabdia: i8. annorum, aliquot antc;obitijm^anni*
Diabete laborabat . adeoque fitibiinda extiterat , ut unico die non raro lirnas duas
tresvepotus affuroerec , nec tpitioie quantitate urinarii in dies reddebat.
Renes huic oen abiUmpti , verum flaccidiores Iblito, iigura cinetitia non impeafe rubra.
Petrus P arwius ebfirvat. ■ ■■■ ■'■';■■■
fcioentomita nonunquam ■
non laiimlixivialis ir.flniu-''
Enes fiaccidUres feli
^de Diebetis;caufa C
etjut farguinem
L mizticae atque
Oubms A vuu) Sents finijlri magi/t mdis, Upde ebfeju exiguo : Dextri mixirni
^ fere corifit^ti. - r -•
TT Idua Barnaba:P*nthoufa:pe nephritica ctat. -aliquando^ vefiea dctraftus lapis; T
V dctn poft niBltos dolores nephritieos doluit inguen finiftjnm jfcbtiritavit , mox in ii
jrenttG dolor eratihtole|abiIis , ja^atid, vomitiones aflSdu*/iaaddolorad p^;os; varizi
cnodam erant/pecies doloris ; Ia finiftrohypochondrib tumor apparebat magnus St dut
Qmdaim vcrefplenera intumuiffe diqebant: Alij Renem , Febris marafmodes , eonvulfiu*-
la: .frequentes Iciporhymiac , Involuntarie profluebat urina : Species quaedam erat Diabc
urinae tcnuiffima:, aliquando cruen«,poft multos' dplorcs a?ors.
Aperto cadavere Ren finiftcr inventus eft lapide obfeflus cxiOTOiRen ia hiagaam mol
undique increverat , Adatqualsat Renem bubuUim: raagnituili^:^"aulHm fanici in eo ei
Dexter adeo parvus erat utfere reperiri non potuerit ; Macruerat multum : Nunquid ver
illud aRembusfeBres'HaraIfflodes'coBtingcre’5a//i!»i»/£^y&r».{^£^l4l. /ii. '
, Bhbetes a cikdis eccultis i» Re/iibus & Fulm(»iiem erypfeUie.
N Nobi N. a febre atdenpe extindo , Pulmo niger & admodum tumidus repertus eft:
In utroque Rene duo magni calculi , Hic copiofiores jullo fundebat urinas , aquar fimiJ-
as, ficimque intolerabilem patiebatur, ut qua: nullo potu fedari poterat, f^e tit.de
Observatio IV.
Diabetes 'vitia, vepea tumere affeela excitatus.
tf Xiltis ementitus Diabetes : caupam ad Renum apeciienem referebant : Mertuis conttaSa
' X plane velica reperta elt , cum gangrarna & tumore <re>xxixdh in capacitate ipfius vefi-
(^od notandum ne quis desipiatur. Ballanius Efid. lib. n.f. i^j.
Viaheies a rene uno lafide ebfepi,& in ureteris initiumimplanfato-.altero minore reddito^' coltoffe^
IOh. chalumeau annos natus circiter 50. corpore (qualido & vilceribuspari modo afFedis,
'ncphritiCBfymptomatis conflidatus eft : dolor fixus, excretio nonnullorum lapidum
ex intervallis: Ren finifter lapide angulos obtufoshabenteobfcfluseft,Inureterisprin-
cipium implantatus deprehenfusclipoftanatomen: febris conclufa, plus in receflii quam
in ftonte babeus, adnftio&lqualori Extimus habitas alfiofiis: lingua fquallida & horri-
duia,z{tus &:fitis,meiebat plusiufto,atina aquea planCifenfim extabuit. Diabete inceriir.
BturttiAnaiomiaTom. U, LH 3 ' Rea
6“/% Anatom-PraQ. Lib.lILSeQ: XXVU,
Ren alter lipide non obfeflus, Jnfto minor erat & pene eollapfus: In altero lapis pr*-
diSus deptehenfiis eft, commemerahile ■uitiam quoi fah «btatum cuderet
NnMKcsmmemmatJe vitium &c. ] Mochns par- tegra altera , prout qnalitai qua; eam facultatem i
tium(zpe-ni5jAJir a«-/«eft.5c fzpe fitis eft te- vat & fovet potius labetatit quim alia : acccd"
■um ittitata facultate auraatice , Et hic morbus quod Ren , tanquam officialis pars, peccaverit m
inexplicabilis eft fere : Imo hepatis ivm^rtx & ^ quae plus attraxerit quam oportuerit : tinquaia Mrs
natura, «um difpofitione humorum Bitrofii & falfu- privata non dcfictit nutriti, unde facile & belle t
ginofa .facile communicatur renibus: Accedit quod crevit fetum i fanguine. Et cum Anguis nmltura
ad partes laborantes facile ferofa excremeata depel- habuerit feri , cjufque nittofi & mali ; paucum lau- '
luntur St conflnant. Q^ftio efle poteft, Quomo- dabilisfucci , nonmitum fi malum malo fuerit cui
do tentam male aifeiftus Ieram i fanguine . fecerniti mulainm : Imo fzpe ren au&ior eft & majer, fed
cur non fanguinem faniofum Se ferofum . aut fetura non commodo zgtotum : Idem, enim contingit
fangmnolcQcam prascerUbi fijjic? Idplaiibus expU- quod & iis quibus Lien tnzjoi : flippigr. iateii
candum foret : nam cum quatuot fint in patre facul- ictipfit , Quibus Lien efflorcicit , us coipus minni-
tates ab clementis ptofeliz , una potefilaboiaic ia- tur. Idem.
APPENDIX.
De viis fer quis Petas nequaqmm immutatus in Diabete legitime excernitur.
T N Diabete legitimo potum , qualis fuit affnmptus breviffima interpofita mora per La-
deas reddi fufpicatur Excel!. Bartholinus traUati de Hepate exautherato , Optatque quo
h^efirnaiori ftent talo , ut diffeSionis adminiculo Ladearum cum Emulgentibus manife-
fta communio eonfirmaretur : Communionemque aliquam intercedere illis qui faeilc in
Diabeten incidant non audet dubitare , fi quidem vicinitas lufficere non poffit, cujus
beneficio in corpore multz fiunt , viis nobis , non Naturq nec viventi corpori
ignotis: Votum adimplevit novum inventum , de quo A3a lamdinenfiaaaai i66y. p.m.^^.
Aliud inventum fe nebis obtulit , non minus i» medicina utile atque proficuum , Bjl vero DuUm La¬
ctei, qui jam Duelus thoracicus appellatur , cum vena Emulgente communicatio ■. Eccevero expe¬
rimenta qua in eam nehisviam fecere: Dom. G2.jicA deteBo DuBu Thoracico calamum illi immi-
fit , eoque calamo alligato in calamum , Duftus thoraeieUs a calamo ufque ad venam fiibclaviam
vento quidem repletas eft. rideohfervat.deurinisp.n.
ANATOMIxE PRACTICiE
L I B R I T ER T I I
SE GITI p XXVII.
De Vrins Incontinentia, & per loctun indecentem Excrctione.
Vrinaper ammefftuxus ob-veftea carcinoma reBum intefiinumpenetrans^ i.Ob JfhtnBerem veftca
callo: occlujum. i.okuUmveficaaireBstminufiimtmpertingens. j. Exitus per fifuram {penede^
ficiente^vefica)inqHtm-ureteresinferetrantur.ib.PeraBum, obohfiruBos renes- i calculis , &
~~''omefentermmtra«fitum.f.'. _
|Ed ICI- atque loquuntor dc externo ac interno cancro, at cOis eotum
^ fit mentionem carcinomatis veficq urinariq.’’ Gajus tamen nobis bblatam'
uit exemplum, non- qup remedium quis exfpifcctur malo infanabili , verum
conftet non quodeunque vcficq tormentum protinus vel calculo vel
ulceri^uinVotius^ nonnunquain dcfperato huic cancro acceptum ferendum.. Mercator
Brabantius, poft exeftum in pueritia calculum, nunquam deinceps lotium per colem, ^
verutn femper pec anum reddidit ',' relido ibidem loci , a fcdionc , hiatu non minus m
anum quam veficam pervio , quajnordinata utinq excretione,eqterafanus,;ad4®.r®®®
ubi petvcttiflet annum , incoepere ipfum affligere lumborum dolor , nrinq acrimoBia, pet-
petaus dejiciendi conatus , aeperennis pruritus in colc , e quo tamen yfic atque ne^vix quit
dem vel minima deiaceps prodiit guttula i quibus incommodis , prq verecundia , integrum
decennium: claoj habitis, imploravit tand^ opem medicam , Sc qwdem ferio ftd.ferffl
De Vrin.Tncont^ & per loc.indec.Excrett '67%
Ecquid cniffr ageres malo jatnpcmrius infidcnte, quanr uf poffet radicinas exftlrpari? Urf-
•am nuoquam reddebat fine infigni dolore fcnfo,& quicquid ejus ab ano tfflucret^daut are¬
nulis, aut membranis calculofis femper fiait permixtum : braehia contfaue eranttremuUSs
vallia: indefatigabiles, oum febre lenm , anorexia ventriculi , ac tam pertanaei alimentorum
£iltidio,ut vel fbla eorundem mentio fzpenuraero nauieamipfi moverit.- In quorum tamen
otnniumfymptomatum concutfu,niHil ipfi fuppetias tulitpratter laudanum opiatum , ex cu¬
jus duobus duntaxar granis integrum interdum vixit triduum, fine evidenti moleftia , doneo
•proflans jam viribus,ac corpotefame doloreque quafi elicito, ab ipfius ufu confultum vide¬
retur abftmercjin proeiniftu jam morte qua: miferrimk ipfius vita: finem iraponeree
Aperto aiuem cadavere , vidimus dextrum latus renis expers : in finiftro vero , eundem
pure ac lleatomate infedum : At potiflamaatrumnofi hujus mali caufii fuit fordidum ac ina:^
quale carcinoma, quod quoqnovcrfumambiebarmeatum illum, qm digiti latitudine def-
cendebat a vefica urinaria in rcAura inteftinum, per quod annis plus minus decem, cum
intoletabili doloris cruciatu , lotium profluxerat mifetrimo huic a:gro : Cujus fortunam ne
deinceps & alij fubire cogantur argroii, obnixe togatos volumus iithotomos, ut quantum
in manu ipforum fuerit, omnem impendant operam quo in pofisrum firmiter glutinentur
vulnera ab ipfis pra:cifa. N. Tullius ebfirv. lih. 4. caf.yj.
§. a. Vidi fenem urinam omnem per podicem fiac infigni moleftia cxcerBentcm: in quo
poft mortem duftam urinaritfni , cirea ^hinSerem , fcirtho occlufitm cfle repeti, fubr. Hit'
d(mmcetttur.%.objtrv.\*J. ' '
§.3. DavidN. urinam per feceffam reddidit , corpus vefiea: , circa collum, ulcufculo ex¬
cavatum erat, ufquc in Inteftinum reaum. Vide tit.de ifehurU.
§.4. Armo 1656. uxor N. peperit infantem mocftroifum ; hic ieptem dies a partu ge¬
mebundus vixit, feptimaque dic cbiit: Hujus corporis partes omnes decenti ftruftura
& conformatione donati fiiiffent, nifi Mtur* infignis aberratio in partibus hypogafttii
fiilffet coufpicua : Scrotum parum ab ano diffabat;, ipfique erat fere ccmiiguum '. Supra
'feromm apparebat carnea quatdam fubftantia , qusc quaiidam penis' fpeciem pra: fe ferebat;
nullum urethr? huic inerat veftigium :' Paulo fupra hoc penis fragmentum fifluraquardam
fcmicitcularis .fecundumdatif udinem imi ventris apparebat : UrCte^es", non in veficara, qila:
nulla erat , fed in feifluram illam terminabantur , atque utrinque' per eorum orificia urina
..continuo & guttatim ftillabat atque effluebat &c. Cattierus &bjerv4tiemm 1$.
■ . §.5. Puellus ( de qao .ik. de ijchuna ) poft cdiiaum c vefiea lapidem , & ifchuriam
decem dierum , urina: guttas aliquot per anum reddebat : Aperto cadaveye Renes «lalcnlis
obfeffi reperti &c. Vf fica omnino vacua & ficca , nequaquam perforata': unde indagando
vias per quas evacuebamr urina , obfervatum ferum in yenis mefenterii, illud in inteftina
'deponentibus., ...
Observaito: IL
Mictio tnvahxtarU eb fpinaUm rtieduBam fefV f etfufam. i. Ob relaxationem nervorum ops
facri. i. Ob Renem {tnifirum caicuto exigito' obfepum , Itextrum in magnitudine excedentem.
3. Ob Renem jinijlr-um ctdctitis ohfeffaiu, cnm f arvO m vefiea. ^.Ob vejtca infiamntationem,
■ Colk efufidem Mafamnertt '^ mufiuiorion refiotufmem. 3. Ob vefiua duritiem, /fbintieris
exunuattonem , Farafioparum vitium. 6, Ob ampliationem unius ureterum , viliojam alterius
ili veficam jcitrkojam &c. inferlkntrn^c. j.Oh (phtri&erimvefifca teUxafum madorem Jpi-
natis medulU. t.Obcerporisvefiicavi-itumlivOreppfedens.g'. Ob pus in collo vefiea delitefi-
„ cens. 10. Ob tapillos in vefiea. 11. ob grandem lapidem collunt vefiicaopplenteni , vteriinfitgnem
: obfiruUionem. la. .
f.i.T y*. Reutinger 14-.. dicFns ante fatalcm-diem IcQum pertningere empit: Abfdffa
J poft cbituBT medulla oblongata, 'prope orificium magnsim , plurimum feri ex oftjo
Iffl prpfifirt i . utnbn-doBitarimtotamqucque facram fiffuiam eo quoque repletam fuifle,
(ao proiir cervos ad fpbinffeiem vefiea: abeuntes madcfkdos.j Ioh. tactus Wepferus Ex~
ercit. de Apoplexta hifiof. 4. \ '
CAufa mvoluntatii uiina::eftiavii , quod & vigir kvemC: Hac vero fphinaeris aflio interdum ladi;
iantibns & dormientibus accidit , eft virium tut , & interdum ftuporc & paralyfi afEcitnr nt fti.
{Jjfeimaciis veficE , qni relaxatus & imbecillis,ieddi. mulum illuin non fenriat , & minam non refte coni
• §.-z. PucBr paulo ante obitum uriiia involuntarie effluxit, quod iictvi offis facriadeo rela¬
xari elTcntjUt fpbinacr veficz officio amplius nori fungeretur: Fabri$iusHHd.cem.6. dferv.y^.
SPhieUir vepci &c.yXliiicam hunc mofculnm ad vcfica: iniiinm ipfettas; Ita ut c]nema(3nioi3um
vcfica aflignac Galenus ; Sed qua fteunda ejus mufculus circularis iiie fphiraer diSus, seficam
membrana dicitur, ctaffa & ubris carnqSs dona- conftringit , Bc iDVolnutarie nobis urina effluat, ita
jta,’ab J^uafendense , Bartbelhe , ,,mu!cnlus hicmulculus adexcretioncinurinafacir.dumfe con-
confdtuitur, quia fibras-habet perfpicuc carBoias, iiyieodo veficam "contingit,
§•3; Vidua N.iarpe nephritica erat 5 aliquando c vefica lapis dctra&us, Inyoluntatic pro¬
fluebat tftiria , &CC. Reii fihiftcr inventus eft lapide obfeflus exiguo, Dex ter in magnam tno^
' lem undique increverat , paufumfaniei in eo erat. ArWi; «/. t/e/rfe.
§. 4. .llluftr. Goines f h. Arundelius urina: ffippreffione primo afflidus , icam aliqudt
diebas poft retinere non potuit , quin carri pene quot momentis reddere coadlus fuerit.
Intene flniftro calculus fit magnus cum aliis mirioribus repertus: In vefica lapillus -parvus,
' Scc. Vide tit- de ifchurU. .
§. 3. Anno 15S7. obiit vir 54. anrioruiri , qui cic cafSi .decubuerat fihe ullo fcnfli & motu
fix diebus, &c. Sedo ejus cadavere, vefica: urinariz tunica: , ob venarum fummam in¬
flammationem ita a fc invicem feparaf* apparcbanc , ut mirati fimus : ipfe autem vefica
^iiro duplo qusfi maior invcnta.efl:, ad cujus internos parietes ex venarum orificiis , fin-
guinis copia referatis , vera quscdain puris geiiofatiq confpicicbatur, collo ejufiietp itaaper-
■'touf.digltumficilc immitteres, & veram mufeiilorum vefica: refolutionem videres. Urina
‘cnimigrotonon Icntienteanteobitum prodibat, vefica tamen nihilo lesiustota repleta,
' l.rdilkRismlerimohferv.si: ,, a- a '
' ■ §.d.MarcelIusSaGchcttus,(Blf Pi&i^r}7j ftranguria,s?efica:quepa'mly?afle““5,
7,& utrafuB^ucfiiperfluitatum excretu inconfu!tp;PafaIyfis vcfiez ac depravatus miSus mul-
tiplices agnofeebat caufas , Tum vafis duritiem .dftfacodcm , tum fphiiifieris emareefccntis
infignem maciem, tu RSauhim obfefvarioni credirnuSjAdenum paraftatarum vitium.^
tait & citra hzeparefis a fuperiotis nervi unius fext* conjugationis, & per hunc fpinalis »1-
terius tefolutionc propagari; ha:cautem a cotnmuni nervorum m.oyentium vitio, cu/us ra¬
dix prima cerebelli languor , facije protnoveri. Severinus de abfiefibus f. t». 274.
^. 7.’. Nonita pridcin cadaver pueilscpap annorum diflecui , in quo dexter ureter inagm-
tudlne aur icularem digitum adzquabat ; ffinifter veto non ad vefieam defccndcbat,fed pau¬
lo infra emulgentem dextram venam cavam ingrediebatur; A quatuor abhinc annis uri^
involuntarie effluxerat , quapropter vefica, cum inutilis eflct,in fc contrafta & veluti in to-
A\smsoncitt3.^Vc. /Fabr.Hildaaus Efift.ddlfeirJlium,To»iei.f.m.\it.i. _ j,
§. 8. Johanna N. variis morbis obfefla caput habebat naturali majus , adeout cranmm P-
n.extenfum; eflet : Spinam dorfi nervos inde prodeuntes, madidos adeo ut ipfiofla fle¬
xilia effent : hinc fphinaer vefica: relaxatas , ut per 4. annos urinam continere nori potnent,
iinde vefica, a vacatione offici), inanis Sc Contrai^. i. rir. PM/jf.
§,9.DavidN. pofturinasfoppreffionem eam abfque difficultate, fed involuntarie reddi¬
dit. Gorpus vefica:, circa ipfius collum , lividum erat. Vide tit. de lfchttrix.
§. IO. Rover. N.poft quartanam tumor circa umbilicum obortas: Ventre circa umbiu'
De Vrinac Incontinentia. / 6 St
«■UBmottmincifbeopUpurisftetidiffiiai effluxfe: la vcfiez collo goftom delitelcebat piw-
albom, quare nec urinam continere potuit aHqiianiiii, ridcl.4.tit:dtTu7»eriims.
§. ii.Illu&risN.ptiQio urina; luppreffione^uBcincon^entia per iBquot dies affliSus fuit:
In vefica lapillus parvus j rotundus, Izviffimus repertus fct. Hdetit.Jelfchurit.
$. li.Nob. fesmina gravitatem circa pubem adiduam»& &pias involuntariam miSjpnem
pa^ eft. In veficz collo magnus Sc durus lapis aderat ; Uterus foHto grandior^- Impletas
erat alba, dura SccompaUa materia. Videttt. deHjfpgiJlriidehre. ' ~
* Additamentum de alienis urinE viis , Obf^atibunicai^
^riKitferfcmifif»iimemiJft,eh ebtttraMmme/itum'urisfmum. • -
»r -j Ir in.Nolbcomio Aniftelodamenu pauperutem miferiafque vita: multiplices Baicurt
V vitadepofiierat, -dumque-js fecarctur exhibuit pulmonem finiftrum exuleetatnmi
pedus aqua repletum , dextrum renem fiaeeidum, fafaftantia: duplo quam natura requiriti
majorem j finiftrum plenum materia purulenta , cui tinmiiB lapilli quidarn nigricantes : Infii
ferorum fiftula apparebat , 'qua perforata etiam yefica tnulcos jam-annos urinam reddiderat^
Qbturatoptorfus meatu urfnatio.-Ad has miferiasetiani Epiplocele accedebat, qua: Epiploon
tefticulis firmiter affixerat. tA 54.
LIBRI TER T I I
SECTIO XXVIII-
DE URINIS NON NATURALIBUS
fy-ixd decelerts.
JfhiaSerm
1/^4. 4-
§. I. T Mpetator Ferdinandus
i triculi tunicas inftir ct
cavitate repertus ; Pancreas ei
ues emittebat, bmmf^eifinefCTtcarMtes : Ven-
i habuit : humor meianchojicus & biliolus in ejus
, dutuiii , ut & Hepar , Vomita.
§.i. Mulieri dolor in Hypochondrio dcxtro,cum febre, urina Rubicunda , &c. In Jecoris
"convexa parte magnum eirat ulcus, ab infirmatione fuperftes. Vide Uf Je Byfechoxd: rumore.
§.3. Vir melancholicus urinas" mingebatbniofas fatarate,more fcbriehtium.Jccuf illius to-
ium fcirrhofum repertum ac ^pberofum. ' Vide tit. de Scorbute.
. " Observatio III. ^ -
. vyisarubn ^ feetens reddita..ab hydrope felloris ^tiiJlreUtere ,fmili fero referti,
HYdtopem pedoris adeo familiarem effe, ae farpiflime in defundis cadaveribus repefi-
ri , raro tamen a medicinam exercentibus deprehendi, nsirum clt; Caufa eft vclcornttt
incuria , vcl morbi obfcuritasdb fymptoroatnm variccatein & i/iotitU, ciun aliis affedibus,
Sxi. Angufti anni 1678. ‘oBlaram eft mihi cadaver viri ccclibis , ab incunabilis notiffimi,
leut nomen; jpannes Meftrai ,.genio , tabaci fumo ihdulgcnris , przfertiiB mero .• Voxillius
natura rauea& clangofe i exfpiratio tamen adeo valida ut foco aflidens , folhum defedum
«fficaciflime luppleret , ac adi^uatuor , imoquinque pedum diftantiam , flammam latentem
excitaret= In fiiprema colli parte , ad laryngis latera , eminebatutrinque tumor, nucismy-
'tiftica: roagtufudine , qui tieqUe ftmmarum neque brohchoceles naturam fiipiebat; Sexa-
ge&Bum annum circiter prartergrefli^ , ppft multis de inappetentia querelas, meraci
& ^baci firmo adfttibendas , ledo fc tradidit , ornneni cibum refpuens, imo jufcula,
folo vino fe fiiftcntans , quod ex arundide pitiflavit per menfis fpatium , hinc odiduo
ante obitum, ex infundibulo fcujus ufirs hic loci ad pavimentum irrotandum, quodfili inflat
aquam tranfinittit) alias fufibeatio impendebat fi uberius influeret , hinc ad marafmum cor¬
pus dedudum , fceleton omnino referens: Dubius ideo an cadaver effet diflecandum,
quod
6^4- AnatomPraQ:. Lib.llI.Sefl; XXVHL^
quod nihil ptztervHcerunamareoreih deprehendi poffovctifimileelTet: adde quod tanfc*
eopU pediculorum univcrfum caput imo & faciem obfediflet , UE metus effet ne tranClirc'*
in adftantes , Nihilominus infignis illa deglutiendi difficultas , & vocis omnimoda abk
p&duoance obitum, impulit me ad cadaveris referationem , ratum me in oefophaeo vJ
circumlitis partibus aliquid dcprchcnfurum quod diftis affcftibus occafionem przbuiffeti
nec fefellit eventus.
Diffefto abdomine , i. fe obtulit Omentum bene eoBftitutum-& adipe medioeriter (quod
mirum } obfitum , ad pubem ufquc demiflum , z. Vefiea urinaria maxima & tumida,regioBis
fuatprattcrgrcdiebatur limites, umbilicum pene attingens, qua: difeiffa lotium copio-
fum , rubicundum & lotura: carnium affimile ( quale menfis.lpatio ante obitum exclufiH
& fottidiffimum reddidit. 3. Jecur magnitudinem naturalem excedebat. In concava parto^
circa portas, lobus aderat, ovi gallinacei magnitudinem zquans , inftar pomi protuberans;
Ibidem , ubi craffiffimum eft , lividum &'nigricans exterius , quamvis difeiffum nihil prster
naturale exhibuerit : Vefiea feilis magna erat, viridis coloris, qua: apprta non fuit; 4. Lien
inveftigandus fuit, qui in occulto jacebat inter inteftinotum anfradus, tandem maffa ro¬
tunda fe obtulit, adipefuffijfa, intra finumfuum Lienem, renis figuram referentem, con¬
globatum , magnum , farcimini ex linguine nigro intus perfimilcm: Membranam adipofam,
renes abfeondentem, maffa ea referebat. 3. Renfinifter altero fere duplo major. 6. Ventricu¬
lus &iatefl;ina ob prsegreflam inediam inania. In Thorace. 7. Pulmones ampli,iaagni, magnis
lulcis.cxarati,quos a fiiperjaccntibus eoftisirapreflbs dixiffes, fi earum dudumfequuti efleat:
maculis lividis, viridibus.variegati, circa dorfum nigri quafi ab inflammatione pra:greffa ; jn-
tus aridi, marcidi , exfucci ad lobum dextrum inferiore parte valida membrana pleura con¬
nexi. S.In finiftra thoracis parte ny cruentum, fcEtidum, ab cmiffo lotio nihil diA
crepansfluitabatl 9. Pericardium adipe candido obvolutum. Vafa coronariacor(quodnatu.
ralcfcdflaccidumj cingentia atro fucco tumebant: Deglutitionis autem ablata: caufam in¬
quirendo, eam in amygdalis fcu tonfillis repetimus, qua: avulfarfilicca: duritiei, eum inzquaa
litate iu ventre funt, fitiiftta przfettim ; ea incifa fubftantiam albidam offeam , membrana in¬
volutam, majoris fabi magnitudine oftendit: dextra minus dura erat. ^
G Opia/hm feram crafptum , ah emifft leiia nihil betantes jibere lotium effuBdcrfjContta ae afciclco^'
dtyjre/iaBrJ Pehydrofie petitori: m.ujta tic, de quibus fere fapptimitut : Lotiam autem ctuentum
Rclpitaiiouf Iasia bbr. 2, Hic vero mirati fubit cur aBathotaccptodiic, ca via fe «onerante natura, iii.
libera fuetit , cum pulmones naturalibus majores; Ii- tetim duro novum iu eam cavitatem inSucbaiiAn ger
Vrmt rahicmdit Scorbuticorum fendem. a fecretiene bilis ivif editi, •;
ob vitium lecoris vel Cyfiis felleet ■ ■
duriam eSeprbuto defun3:orum cadavera dlffecui, quibas arina rubicanda extiR-
bfervavi Hepar aut Cyflim felleam in culpa fiiiffe. Ia nbiinulUs fiiif Hepar omnino
C exfuccum , inftar uberis vaccini: In aliis vefiea bilatia erat vacua & inanis: Ihaliis
bfica , In aliis amurca minime amarefcentc repleta. In omnibusyifcera ha:c taliter
;cfct]b'biirs'irnpc’diretur. PVillisTra^.deScorbatocapl^. • ■-
tenta ejus colorem fspiffime adaugent/cil.ob fangui- tendit. Wil/is de minie cef, iei.
flitintempeticm&deflagtatioaem, mmXocci nutritii
Obsie-vatIo V.
Vrinet ruhkundet ah epate ad jfhacehm vergente.
Nobilis quidam moerore preilus in melancholiam incidit , Nulla aderat febris , nulla fi-
tis,&c. Urina: autem rubicundas erant, veluti fi febris ardens aut jecoris inflammatio
pra:cefliflet,qua: quales reddebantur permanebant, Scc. Hujus Epat colore undiquaque ni¬
grius quam fecundum naturam apparuit, impteflbrum digitorum veftigia facile retinuit , ac
rimas, (bluta parenchymatis unitate contrahebat, f Vide 1. 1. Tit. de melancholia. )
VRinas rubentes exuberantis caloris non fempet fulphurcE & ctaffiores tartateatin ventriculo & intea
indices ellc oilcndir idem Dediuiiue cap. 51. ubi ftini fcpatantar,& per alvum excernuntur, unde chy-
De V rinis
p.-n.
6B7
js cuditvere virili di^eUo utims tarhidutruiris fundente , ideoque duealefu judicate, Tentriculi,
Efatis , lienis, Vefcula fellis. Cordis, ^c. vitium refertum, falvis' Renibus. ' '
^Ir <juidam Uluftris Ix. ingrefliis ztatis annum , conqueri cospic <}c?!n ligni totms corporis
^ debilitate j appetitu penitus profttato,5£ noaurna turbata qmete rpulfus erat durus,ce-
ier, uriaaturbida. ctuda cum labulo rubro. Huce Medici quidam, quod habitusljicratpin-
guiorit, rubra facie & hypochondriacus, pro calculofo & Icorburico curarunt. Terciavdca-
tus ieptimana, Msdicorum tam przfentis quam abftntis judicium , vifa prius urina , explora¬
to pulitj citeriique , quz 111. affecere patientem accidentibus obfervaris , expendere
fategi jiicc propter rubram iftam in urina arenam Calculofum , nec propter lequioretn
totius habitum , digeftionemque vitiacam , Scorbuticum , quia Hypochondciacum po¬
tius &Hedi6uffl eundem deciaravi. Coafucta in eo potius glacie refrigerati ratio, ven-
tricuUimnoafaltem debiliorem reddidit, omnemqueappetitum abftullt , ied & propinque
incumbentem in Veficula fellis bilem , Lienem non procul diOlturn., Pancreas., c^ter^ue ,
'yiGina vifcera mire labefacfavit : hinf licet exiguum ialtem cibi affimneret , circa przcordla
gravitatem , vefpere viriatnimbeci!11tatcm.& calorem cum oris ficcltacc-, neSu vero fymp-.
tomaticutn fzpc fudoterh , de quibus Frequenter conqucftas fuit , expertus cft ; Squalebat
ptz ariditate inferius labiam , ut tunicasinde frequenter detraxerit : Utrique igitur , tam
hefticoquam. hypochondriaco malo ut commode fubvenirem , una fideiia duos dealbatu¬
rus pedes , fuafu Galeni, balneum aquz dulcis propofui cum optato , qui inde fequutus fuit,
lucceflu. Quanquam enim tum in lefio vix ie movere poterat, quarto poft lotionem dic
iterumfolus ia hypocaufto obambulavit : me per aUquot dies abfente , nefeio cujus fuafu,
illuftr. 'a Balneo faftidio & fatictate abalienari coepit, & internis faltem uti medicamentis
deinceps decrevit. Nihil ad votumfuit effe&um , appetitus redite fubinde ceffavit, fomni
non caruere labore, decumbere gravius ccEpit , nullo poffquam ad refurgendumnifu. Alvi
excreta biliofa, urina coiitinuo ctuda , crafla, interdum albidior, abfque omni tinitora com-
paruit; Sic paulatim ad extremum fccompofuit diem.
Seftum per ffle cadaver in frequenti Jlliiftrium virorum confpe&u , iequentia notanda
nobis obcuiic , Abdomine aperto : Lien prorfus marcidus fuit, unciarum xv, ij.Epar librarum
pivillum trium cum dimidia fatis lalvHm,fubtus livido colOrc apparuit, iij. Fellis vefieuia omni
bxinanicabilefuit, lapillis fiiiceis diverfz magnitudinis referta , quorum major cicerem exu-
peranspofoeholidochoinhqfit. iv. Stomachus, qualem exereverar,ip3tcriam mucqfam , bi-
liofam &efeafem>in exigua Ialtem quantitate continuit : In Renibus arenule rubrz fuerunt
rcpertz.vj.Inteftinum CcECum,iumbriGum non maie referens, quartimque uinz partem lon¬
gitudine fuaadzquahs invenimus. vij. Gor unciarum novem fub pinguedine fatis- copiofa , in
ficco prorfus & exfucco pericardio repcrimus.siij. Puiniones parum' livebant, ix. Goftz fter-
num cinxere prorfus ofleq, nullaque cartilagine fcptse. x: Gfanio diflciSo cerebrum ttiu'm li¬
brarum &{cptem unciarum, bcne.ajirquinconftitutum vidimus. Procefliis Falciformis an-
ttorfum cranio arfte adhqfit , ad fui dimidiam longitudinem penitus o.ffcus. .
mt circa os (fjhzBbideain impedita: cohi-
la; deinceps ' per nvfcham deorfum afeitn
:U5 & doiibroi ; fubjcia^oe vifceta iveifit
VRina cmtfibuh rubia ) Quod contra aliomm
dc Utina mentem , cui tobrum inerat fabulom
^dicatept, illad:raali eiTc hypochondriaci indiciotis
eventus tandetndocuit .dum Renes ab r mni calculo
■ Jiberi apparucte, & pteter exiguas, qu* jam com fero
'tenes inttaverantiarcnulas,iiihil ptotfus notare licuit:
Et cum caicuium in rcnibus-iltico 'tnotbnm indigitet
■BMis,cani faepe citra omnem iri fuo tnoietnt hofpitio
-snoieffiam, cum demum fe prodentem quando cacar-
.rhicclabuntur. Multos fo.Iip ad. renes defiillationibus
mifete tortos vidi , ut nil nifi lapidem Renum accofa-
ien:,dum.vixetant,quocam tandem dcmoicuocum ca¬
davera cum cultro exam inarentur anatomico.neivefti-
'gium calculi offendecuntE contra tot alios foifle dif-
fe&os experientia docuit, qnibusSt cenes & veiicala-
.pillis onerari .fuere frequentibus, peromijem eamen
'vitata nunquam dc' nephritico dolore conqueftis,
'quod fi ptcindelevis infeflac lumbos moleitia. potior
' cura defiiUarionutn eo delabcntium quam calcuiorum
habenda erit, ntaliorrum rapto vi purgantis medica-
'menti dcfiuvio.ab ejufinodi ssgerfpblcvctnr totmini-
• bns: Qcantuna enim cnimi mulrii .aggravatum hassie
ditatibus valeat caput, fi in primis excictiones perna;
Bawi jptatamia Tem, H.
quam quid bonte vaictudira -inccngronm penitos eji¬
cere tentavitiacA ptodiverfa coaione nonc sitellina
ant potttcea.giubea, nigra & aruginofr cfficeictut.
Sivero faegnis hurootum.sobiliflimus vel tora pec¬
cat fnbftanth.vel quantitate; , veS qualitate , cot non
ipfa quoque bilis qnse.BOh minus neceiJarius in cor¬
pore Doftro huraorcft;, iiidem deiinquerc pot.uent
conditionibus.' Ejuseuitnfi abnodat, quandiatcm ni¬
miam adimere purgantibus.,‘dcficiericcmamaruicnti$
juvatc.vcl aliquantum rcftitnere poterimus.-. In quali¬
tate Docei.fi mimistenuisaur caljda,veL fi frigidiot ju-
fto & vitellrinfiarcondcniita. fi acris nimium gtfic-
c!or,aot in lapides coagulatut,fna:qne in utina eoam»
iaciOBis isdicia cum.l^glD Jieceric tubcfiasce : vel-fi
iafi^da prorfus homidaque fuerit St potrcfceosiqaa-
iiciirato parccm afFe^m folent diftipgHcre,doluit,& urinam emi-
iquando retenta in vitro, per decem integras feptimanas eoiorem
:tri aflurapCt.qui tandem confumptus anno vij. obiit,
m finifter totus arenulis albis refertus , limofoqucyifcofo Secali
leuHs duobus, inftar aingiberis majoris gravidus, pependit tres Ii-
plus MviiSilamo» ReifeUa MifulUneis cttr:anni 16y1.ohfervHic.17i'-
Si faogainem aut pus mingat, aut Rcnom aat Veucx exulcerationem fignificat. aph,
4. incomm. 4«,Exuicerantdtautcm Renesin parte his qui in renibus bpidem
3cnt : meatus urinarii , quando a lapide aliquo acuto , aut admodum afpero in ipfis inter-
cxcoriarur: P. f f/ii. de . ) quampiurimos traflavit qui talia patic-
iliflet , fccare fecit; lapideique quamplutimos in cavitatibus Renum invenit, 1
iftantia renum : plures enim reperti funt, longi, afpcti, cornuti, nigti, qui qu
equitabat, vellicabant renum fubltantiam
lando quietus manebat, puram & limpidam
nuter mtra cavitatem & dudtus fabulum Si calculos continebat, fide /it.
thematis laborans fanguinem ipuit , & meiit cruentum abunde. Rapta
is , &m renum regionomultus coUeiftus erat. Videtit.de febribus.
fertfefecuilTe lUullremquendam Dominum veneno ab Hifpanis fubla-
ant maximi calculi renibus, nec unquam eorum indicium editum fiieiat.
nisleporarius fcd parvus.faipilfime vqraituriebat Crebroque cruenta mi
ieftoin veficat orificio ipfaque interiore cavitate duatgiandular accrevera
faculentoq lodam fucco referta: erant.lien quoque tribcrculis quibufdam
jerfus erat iicRenes paucis puftulis,uhJenutritioaiserrorempra:fumo. .
E
6 $o Anatom.Pfad.Lib*III,Se5;.XXVin.
qaam ob id totius corporis madcsfeijaitor.
('cmituiciit^Jn latere finiftro ramus foptemui
mefentericus ftatiui bifidus, ad figuram litcratY, ir
»).a7fi.Obfcrvareeftq«)d in dextro latere in,«.
lum hepaticum & teDalem,nervus amplus pto^
tut,^^ui. Adeo ut inter hos plexus major & Immed *
cctcc accidic arenatum midiOjCum ia vcfica eft carum ceatigir ) & -
faris ^ftuguiais miBio i Corde abfce/ibus' calculis ohjile. i. Ai ulcufculei in Rene cum calculo, i.
A aene akjcejju afecloMnc confumpto. 3. Cicatrix Rene induBapoJt ejufmodi miclionem. 4. Mem^
brana cum pure ^fanguineerniciaa&ene jinifiro. jt Puris& [anguinis ajiene altero confumpto. 6'.
'§. I. ]V /T Vlier dia miiixit pus & urinam-.Renes iaventi integri &Tefiea integra,» in corde
jjVidao ealeuli &abfceflus multi,
§ 4, Illuftr; Ducifla ianguinis S: urinarum purulentarum miftti laboravit ,qui defiit : In
rene parvus calculus repertus fuit, circa quem cicatrix pulchra Scc. yide tit. de Jjtmborum do-
§. 3. Reneniipfum omni lua fubftantia pri, vari pofle, in canibus non icmel efle verum de"-
prehendimusiin homine nounifi una vico fimilequid occurrinVir erat zj.annotnm per pl»:
res annos urinar excretionc purulenta fenguinolcntave mifere afFeflus. ' , .
Hujus' Ren Imifter totus confuraptus efat,fic at,pra:ter externum aliquod Tritegumen^
tum , CtalTum admodum inftar corii firmioris,nihn omnino ie cxhibercriNec vaia emulgen¬
tia fe confpicienda offerebant ,involucrodi&oforian inha:rentia,£icquefuo ufu privata, ad
'pellishujus conftitutionera non parutii conferentia : PJucimifarpius dies, quibus nihil puris
urina exhibebar, naturali fatis fimilis,quod ia dextro uene vitii nihil oblervaretur. G. Blafids
ObJerv.Anat.p.it.9. .... j ■
- §.4. illuftr. pncifTa Ferrarienfis cum doloribus nephriticis pcf cetra intervalk eflet
obnoxia ', Grivifiimo item fanguinis & urinarum patulenrarutn miftu , excrEitii loco
deambulatioaibus utebatur, aquo exercitio cum abltinuiffet , Sc corpus quieti dediffet,
curationem
DeVfinac,
earitioneK malo coBtrariam quzrens , Sc fieallquando levibus quibiiiiJam mediis eontra
calculum ulaeffet , tandem exeretiones defierc.
Quate cumalioBlorbointcriiirctiCorpufque ipfios ftilTet apertumj in rene ipiids parvus
calculus repertus fbit,circa quemdeauix pulchra,fana& munda, dimidii digiti longitudine
erat.-Quod fidem faciebat, cum tam excretiones.qua: per urinas fiebant , eeflaflcnt , quam
quod confuetidoloresnephtiticiremififfent,ealculum hunc multo majorem faifre,qui etiam
ulcus caufaffet,ex quo prius fanguis,dein & pus manatit,quod cicatrice erat confolidatum:
quod etiam Hepati, Pulmonibus aliifque partibus principibusaccidit.Sn»j7£i«sc!f Partit C/cfa-
rta/e0.3.c^.7. . -
; §.6. Novi Matronam , quaiprimo fanguinem & materiam purulentam cum membranis i
longo tempore mejendo ejicere folebaedeinde miftione cruenta ceflante , per plures anneS
aquofiira mingebat, eum fedimento copiofo & albo inftar puris, in maculat fundo fubfidente:
pofteacumfedimentum illud deefle coeperat , intemperies febrilis cum doloribus hinc inde
vagisjvirium languore, aliifque mali novis fymptomatis fucceflit.-cumque atgra in magnum vi¬
te periculum adduccretur,tumor in latere circa renis finiftri fitum fubortus , S in abfedTuin
mutatus, propter largam purisprofufionem ipfam liberavit, tamen ulcus cavum & finupfum
in ifto locojiehorem tenuem exfiidans, durante vita manebat, quod aliquoties perfenatiim de-
nuoerupit;Exindebienniovixelapfourin^fnpprcfl!onemperi4.dlespafra , apoplccWca ini
eadavcreapertod^cnfinifteromnino defi!erar,ejuslocofubftantia mefflbranofa lumbis
adnat,a,vafbtum & ureteris excremitates>coraplcftens accreveratmretetis veftigia remanfc-
runt quatdam, verum fine apertura in dudus Gavitatcm,quinimo iclior,five fetofitas quaidani
arteriae emulgentis ofculis exfiidans in ulcus iftud finuofum exterius fercbaturiRe» alter fuit -
maceria fabulofa & calculis minoribus valde oppletus : Infupcr juxta fummitatem ureteris
Iapis circiter pollicis maguitudine defigebatur, cujus extremitas erat duftui ftu cavitati ure¬
teris adeo adaptata & firmiter impafta ut vclut epiftomio aperturam ejusexade clauderet,
fic ferofi latici ttanfitum omnino inhiberet, Thomas Flatilis tracl.de Frinu cap.^.
§.7. Aprilis xv.1670.in juvene annor.i4,Renem utrumque invenire haud concedebatur:
deerat finifteriafl: quiadfueratprargreflb tempore confumptus : plures enim per annosurinaj
excretioiie fanguinea purulcntave laboraveranlta tamen quod confiderari meretur, iit pluri¬
mi fiepe ttanfierinc dies quibus putis nihil urina exhiberet, eo quod integer exifteret latetis
pppofici Ren : Confumgtns autem didus Ren haud adeo quoad tunicas quam ftbftantiara
veramiNihilhienifimerobranofa capfula,omnifubllantiaptivata,cx tunicis vafifque coiii-
tis oia. Gerardue Blajiiee Obferv.vted.^..
Observatio [XIII.
frinafurulenta , remixto aliquando fanguine , a corde duobus calculis ebfeffo cummultis
f arvis abjcej^ibus prodiens.
COntigit ferae! mulieri noftra; statis ut per quatuor menfes integros minxerit pus,& ali¬
quando propter puris4crimoniam,fanguine'm puri commixtum.-Mcdici confulti adhi¬
buerunt remedia ac fi renes-cxulcerati fuiflene , quod in eis per intervalla magnum dolorem
lentitet niuliet.
Hsc moritur 4. menfeidifledaeft, inventi Renes integri 8£ vefica integraiat in; Cordo
inventi funtduo calculi & abfceffus multi, qui expurgabantur per urinas , atque in tranfitu
pus dolorem infligebar Renibus : Hollerius comm.ad aphor^j^ feB.quarta.Et cap.^o.lib.l.de morbi
X hocexetuplo infert HolUriuf aphorifinum ii- formam orinicadcpta eft,C fint diverfie fobftantia,cu-
J^Stam^Si^ufinguiiieui aueitusxriat,Stiiumaut jnfmodi eft (anguis & pes , nonitafimul admifccri
vefiea extUctraiit figriificatur, ^ifciux uonelicseti- polTunt.quin temporis ptogreflu fcpaientutabinvicc;
eatissum ficri-pofiitut (anguis & pus exaliismaneBt Econcta veto (i ante urinz generationem quippiam
f attibuirSed diftinftione i Martiaxe tradita firmator fetofe matetiz adniifceatot,fimnlqnc peimaneucdom
«photifiui veritas , Non idem eftytft, faugainem aut pefcodioneni in renibus ultimam urina formam ac-
pos mingcte.Et urinam fangainolentaro.aut purnlen- qnirit.vigote codionis ad minima adeo mifccntur, ut
tam teddcrciComcnkn quis fanguinem aut pus min- unares tantum fiar, nec invicem amplius fepatenrat
git,pns aut fangnisio urina fundo ab eadem peoitus &c.SivetoutiDamingatcrparulenta3DtfaiigoinoIefM
legtcgataappatent:quz quidem fepatatio celerior fit, ta4 pnttibusfopta renes eicciui dicendum, e(f. Hae
fi a Tcfica patobns ptGveniatidiucucnior veto fi i re- A(arrie«#i!,qoi tamen difficultatem non folvit , Nec
nibus ,at urina faugoinolcoia & purulenta tota fibi enim ptadidamulier potulenta minaific dicitur, fed
aqualis cft,etiainfi fanguinem aut pus habeat admixta: pns,& aliquando fanguinem puri commiitnmiSed ciS
Cut autem hac ab urina aliquando fepatentut.aliqoa- via d corde ad tenes expedita fit & btcvis,pet trancos
do noB,id evenit a loco in quo mixtio cclebiatot.-quq- cavm & aorta ad emnlgentes.atterias & venas . potnii
cunque enim utina admifecHtur, dum jaJn exadam inde pusmanaie citta exadam eam peimiftionem , Coe
Mmm 4 ceiuuiqae
6 $2 Anatom. Pra<9, Lib.UL SeS. XXVill
<le iolis tenibos ^acrcla fueric » quandoquidem cor
OjaERVATIO XIV.
nh/i turbidi cum Udet , ub abfiejju rinis fmijlri ^c.
T LIuftc.Epifcopus Viccntiarpoftpr^grcflum finiffiri renis dolorem gravativum , deindcfiilv
■••fequHtaeftmiaio depravata turbida: aimx,cu]us!uhfidens inodorum Ucipfumrtfert-.z^ quL
miaionem confeqiiitur febris lenta, horis nofturnis iiicrefeens.cum nafi U genarum ni^te
Seatentiafiiit Medieorum,cura:adhibirorum, Depravatam effe miaionem, qua materia Po¬
dagram efficere confueta,ad naturam veluti puris redada excerneretur : mea autem , ipfimi
pus poft difruptum abfceffum prodire.-Przvalu!t priorum fententia,utcatharticis & alteran¬
tibus res pcragerctur.hinc res femper in deteriorem conditionem eft dclapfa,Ht tandem die
4o.ad ultimum vita: exitum Vir llljjerdudus fit.
Sedo eadavete, fuit inventus abfceflus in rene finifl:ro,& tota renis fubftantia ita perforata
utpinguedo & humiditates per ipfampercolarentiVcfica etiam fellea reperta eft lapidibus
repleta,& tamen nunquam idero fuit detentus , fed frequentiori inflammatione podagrica
qux vel ipoatanea diarrhoea biliofx.vel cholagogocducebatut.X.i Fonte conjuli.i^i. ’
C,£teri Madiei hanc renum adionem depravatam feda vena fanguis animadvertitur probus , pauca ad-
tefetebaiVt in materiam pituitofam.qa* dolores modum 'pituita permixrasrrchquum eft igitur ut hoc
De Vrinis, p*n.
tioBa onivetfi eorpotis,& exhibitione China: fere priftinam valetudinem recuperavit.Sed
jnaJeadminiftratafcringaaceerfita eft inflammatio in collo veficZjdeinde lupprelEo lotii
fcbris,qua: perquatriduum Virum IlLnecavit.
Sefto cadavere inventam cft uicns & inflammatio in collo vcfica:. L.a, Fonte confttli. ,o%.
yriist craffk & vifcM emifa -a renibm hf ideis, i. Tsirbau o ccrruttione gongriaiofi renis. 2. HjpO'
Jlafis dbi i renis abfcejfu. ? . Mucus tenax a fingulari 'uejkx vitio. 4. .viclio putris pituita a vejici
calculo ajfecla. 5. T urbida cum crajfa hypoftaji ab hepate corrupto. 6 ■ Faculenta ab ahfcejfu in apia
■ gibba hepatis partis, y. ' , ' ■ :
§. 1. ra T Ob.foeminafp;flam i’rinamr*piu'minxerat;Invcntismb3 renes obrigiiifle ia ala
]J^h2.hAat’cniAus\licxa.Videtit.delJimhorurn dolore.
§. 2 Javenis in febre affidna habuit Lotia turbata : Inventa cft corruptio gangrinofau
tam^uircdlmcatuin naucofum, tenax S
fima erat/piflum:V£fica:perforaK ad
mtris & olidi oiiicUScc.ride tiudemiciia
fignis calculus m vehca , qesc frequenter & diro cum ci
lam emittebat, nunquam vero rabulofamquid.r/Vct«.i/e
: §.7: Adolefee
AbfcciTusadetac cum pure albo in apice gibbz Hepatis ^nfis-VideLA-MJe Dobribifi Exttrm
calculi veficz in dies mihi redditur magis recondita : Ante quatuot menfe;
i pro Nob. Veneto, Stranguria detento ab aliquot menfibus,pcftquam ccffave-
:u!atiE,cum fublrdentia materiz craflzivifcidziSi taftatez in urinis, ideoquc ju-
alculo vcficK laborare, quanquam nullz pr^celTerint arenulziRediit Venetus,
urscicis reftigct2ntiba5,laacque caprillo,meliuique habere vifus fuiqtuncqut
3 faftum fuit cuna aathetete,& cum candela ccrea,neque calculus fuit inventus
:ranc in opinionem nullum adcfTc calculum : Iter habuit in curru & in equo,
oleftia majore, mox ante menfena ardcntiffima febre correptus fuit ex pituita
lima aibcdine &L lentore lingua:,cum liti inexringuibiU, vigiliis & extenuatione
: Obiit tabe
Difle.fto Cadavere, invenimus in vefi^a calculum magnitudiais ovi gallinaceidn.Rene dex
alium, calculum mihbfcm triangulatemdn Rene iinifliroabiceffuin jam fupi
•,Ve(icam,(nteftina cryfipelate detenta, ox qua iniiammafione eryfipclacea ot
lia tamen calculi, quanquatn di ipfius przfentiadubitatum fueritmeqne rame
iCe aut membrana aliqua involutus, ac hinc impediretur attaiftus ipfius:Hoc di
it hinc pateat calculi przfontiam ia vclioa non feroper notis innotefcerc , !ic
gm\caiini(.Ee»ed.Sihaticto EpififfU idXloh.Beverovkmmyinhnjus Exerdt.de calt
DeVrinis, p*n. 6$^
aut in*qualiS)Bti qui in vere extrahebatar.- Ventriculus huis interius in fondo concreto fan-
guine afperfus apparebat.-lumpleratciiini non diu ante obituin,ab imperito Medico, pilulam
ex^ix.dfia.tQ.r/tnsiKsebfervation.Asatom.iij.
M*terUt)mifa,ieiiicifima,diu i Seneimdami excreta, citru egltUli^fiittiam./'
Ad calculi generatioriein,^xtet dilpofkioiieni tgateriz crifla: , &'£fHeaeiafii agentis,,
renum eilidit3tcm,aBguftia vaibrum in ipiis & eorum imbecillitas accedat . oportet , ex
Caleno y de lan.tu.7.quod qui latof hahent -venas a cibis crafis non l£duntur-,<^o& mibi contigit,
obfervareio Illaftr.8^Rever.H«>r«/e,^'j’. 5flw^a1?,qui pftagenario major,urinss iemper pro¬
fudit copiofa: pituita vifcidiliimai! immixtas ad Ubram 'circiter , ccMciter adep hasrcntes
fiindo matubcjUt &i ea inverla , elFula urinaabillius firndo. penderet : cum iimea' nulla: un¬
quam fuerint de calculo querela: toto decem annorum fpatio, & quod excedit i, - quibus ad
jp{atsiian&.Silvaticusco»04f,cent.^. .. . ■ . : -
Macofapitaiia urina permixtadiu reddita ab iis qui calculo vofifa laborarunt, excremer/tum efl illius
male dfeBa,alme>itUfiproprinm rite non conf demis. ' 'fi.;'
DOeujt-autopfia in eorum cadaveribus qui ex calculo veficz obierant, & humorem illum
mueofum diu multumque cum urinis cxcreverahtivefiea: corpus cariiofum evaSffe, SC'
digiti aut pollicis cralfiticm adeptum efre,ita ut rotam illius cavitatem interdum impicat, &-
ipfum calculum proxime ampleftaturjdpnec tandem urinam fupprimens^grum mifete jugu-
let:ln iis vero qui urinam tenuem, claram & aquofam reddiderant , vefica: fubftantia mem-
braaofa Sc inAatu nzturilicoaftiwiauppaimc. J!iveriusJ’ractlib.i4^cap.i.
-« r Ejtea corpus earntfum&c. /a iuqui uriuam (Sc.'] elatam , tenuem & a^aofam reddunt , vel quiefcens
induete eonfacvit:Inii« autem calcnlolis , qui urinam, nem ukus ia ^ enibus genitum cft. Idem.
Observatio XX.
Prina alba, purulenta, ob.vij.in'vejicacalcttlos.l.0bvejicaulcus2..ob ulcus colli -vefca.^.ob calculos
•veftcaulcerataccallofe adnatos.^.A renejixijlro purerefirio.^.Ob lapidemincre-vaforumurisario-
rum.6.Ab abfceJfumeJemerii.y-A calculis renes atterentihus.%. A vejica renibus ulceratis. A
renibus fuppuratis lo.
§.i. j Urifpetims diu molefto urinzftillicidio affliftus fijit : ullis aquis Spadanis urinam
X albam fotidam ac purulentam reddidit , unde pejus habuit : Ia vefica mortui duo-
^ 9^ Anatom.Pra(9:.Lib,lIl.Se5;,XXVllL
iscim tefcttiCant caiculi.f^dettt. de miclioaediffcili. :
§. z. David N. urinam foetidam ac purulentam excornebat:In cavitate! vefica: ulcufcnlum
6onfpiciefaaturrotundum.ri<i:«/.i*//£'WM. “ m
§. 5. Quidam faniofum humotera quotidie reddebat,eum ftranguria:Mediei quidam con.
teadebaut adefle calculum in vejicaiUlcus in collo vefica:, inftar nucis vomica: repertum eft'
Vide tit.de ^ -vw ■- ■■
§.4. Nbb.rniaionem difficilem ttabuit, urinamque turbulentam , pHruleBtam,mucofam-
Vofipa tota fpiira,eanmfa4iigra,gangtapqata cum aliquot callis duris-, & adnato gdlcub &c'
fimtit.demicliant difficili.
*f T ^**'‘’» '*’'^***'‘*’*’ ] Notandam quod qui- calcalum , aut folidum aliquod corpus fubelT- Et nili
bui olim catnoftis (uit in urethia. iis in 'vcfica d.l genter animadycrtctis.tcgrum-yaldc .offeSdes.- Ue '
non rato tanta crudi fucci copia fucc;efcit'ut urina: T,jeYeri.Scbol.-j.adeexf.^y.ctn{JSaTltmy.Tiim.2. ‘
- viam praepediat 4 Nec ptopfeiea conjcaandum tft ■■■' ■• — -
: §.5rG,afparusN. urinas teddiditpurulentas,magSHm inter emittendum ardorem emitten-'
tes:Ren dexter erat integer,fed major,finiftet mirz magnitudinis fevo fimillimus, intus pute
tekicas.Vide tit.de Hffechoxd. i«»>ere, , '
- §. 6. Nephriticus purulentum' minjicrat: Repertus lapis in ore valbrum urinatioramiUter-
ciMicn tzhvitTZt.Vi4jttfi.de lumborum tumere. .
'§.7. Virgo dolores habuit Colieis fimiles & marafmo confumpta interiitiln mortua: Mei
fentetioiagens eopia,pufis,quod hatura per tenes vacuare tentavetai,utinis valde purulentis
proaueBtibus,Rencs tamen erant integti.rr<i!e tit.de Ventris dolore.
PUs- n urina ulcus in vefiez cctvice,aut in renibus r
antiquatam oftendit.Et quod i vcfica eft graviter c
autem quaad veficara perveniat inpetipnetta.
( & pieutiticis.efi pet finifttum cordis fioum in
n magnaro,8chinciD emulgentes : Plcuririci.
§. 8. Ulcus Renis ex abfceffu phlegmones Infolens admodum eft : nec minus qiiogue info»
lens id putandum quod vel a profluentis materia: acrimonia renem excedente, vel ab iftujvel
i cafu ejus venas difrumpeme fieri tradant : Crebro autem ac fere femper a ealculo intus
coercito fit,qui vel pondere renem contundit, vel attritu comminuit exeditque;Ita fiepe vidi¬
mus tota renis carne ac fubftantia perefa.ambientc tanquam marfupio,membrum)pm calcu-
confpicaus,?cfi. Penant vita funai , atratis anno 21. cadaver aperi juffit a Chirurgo , qui fettio-
nem aggteflus eft a regioBenaturaIi,UbivcfiGam ulceribus plenam ae pure diffluentem in¬
venit , fuperne etiam ruptam totamque cortuptam:Hinc Renes occurrunt, nihilominus vitia¬
ti ae putres.dexter enim erat ptorfus confumptus,finifter ad duplam magnitudinem tunie-
fai9:u$,vevequcin liniem convetfusicainofeetiampartesinterneuique ad pellem erofa:.i/.
Aurelius Severinus de Ahfcefthus p.m.z^t. ' •
§. IO. Puerxiij.annoram poftquam per duos annos puruientamiiftione laboraflet,t»ndem
obiit.DextriRenisparenchymapIaneconfumptum erat, ita ut nihil pr«er membranofam
ejus fubftantiam elTet f eliquum:Sinifter atquans magnitudinem duorum pugnorumipute^*'
tebat totus. Vide tit.de Hjpegijirii delere.
§.ii. Puella xviij.annos nata purulentas urinas reddiderat pet longum tempus , & febre
eferta fueric,nullis apparentibus parenchymatis reliquiis. Samuel P,
DeVfinis, h*
yriii£ mcefe & fUruLeau i lofidt in ■Vefic* ^ renibus jurulmU.
l-Mucoftirene istas cenfHnsftOiCdcnLoinvefiCii.z.
j.i.iv /T Enfc Januario 1635. vocatus fui ad juvenculam tniiUetcm , a biennio decumberi-
jjfitem, ijua: paulo poft oecabuit, cui nuUa ptarfetipfi remedia, iliortem pra: fo¬
ribus pixvidcns: Illius aperto cadavere, inventus in vefica lapis 'nucis jiiglandb magnir
tudine cum fuo putamine ; Uterus lapide minor erat j Renis finiffiri figara propcmoduni
namralis erat, fed refertus materia purulenta, partim mucoia, {flurimiadconfpeilum ejus
macoris io urinopinde , exiftifoant renes calculo laborare , qui cum dolore emidus , iti-
dex quoque ett ulceris fordidi ia vefica: cervice , quod adnotat Fernelius de Urinis cap.
xvj. lib. 3. ) Ureter eadem materia infardus : Ren dexter dilatatus , magnus , altero quarta
parce longior, adeo ut Medici & Cbirlirgi fete non agnblcercnt; interiotc parte onmind
confimptos: materia mucofa & pute featens ejus membrana , qua: fola fuperftes: cantus
faetor , ut nullus effec ferendo , fimilcm materiam cum urinis excernebat: Illius lenis ute-
reter adeo amplificatus erar , ut Chirurgo pollicem infetere liceret a tene illo ad vcficaia
DavidLai^neiu de Sanguinis -
& giBtinaium:apparcc , quod macula fuo Icni
efr membcanola 8t hibee aliquid «stfofe . tale lu ea gmoia ea maceria prodibat,
congeritur excremenmm,ium a proprio ipfius excre-
§. i. Septuagenarius diu de laterum dolore conqucftns efl: , & mucolim fubftantiam
cum urina diu excreverat fine calculiJ auc arena, finiftti renis fubftantia carnea intus
plane abfumpea erar, in quo hrerebac calculus: Inveficae capacitate magnus aderat,
tit. de Hlpchortd. dolore.
Observatio XXII.
Mucofamurina excrementum citra Renum aut yejicie ulcus.
§.i. A Ucofum urina: concentum non foli,ncc omni Renum aut vefica: Ulceri convenit,
iVx adeoque etiam ex fuperioribus partibus derivatur , Experientia enim contrarium
‘docet : ItaD. vidicejufmodi fedimentum tenax & mneofum Renibus & vefica
'ilhrfis: Idem bis obfervavitPtrf^ttiriar, l.inD. Retro Gcaaar/i Presbytero , qui ante fexennium
fuz valccudinis caufa Ratavium accelfit , poftquam triennium Ifohuria iaboraflet cum urin®
ardore ac fumma difficultate , ac gravitatis fenfu in vefica , vcluti plumbei ponderis, ut non-
nifi cruribus elatis mcierct : Sedimenti mucofi ea erat tenacitas , ut a fencftris cubiculi in al-
‘tofiriadterramcontinueperringeret: idque quotidie ad ffiuj. prodiit; certo argumento
non fuiffc a renibus aui vefica: Gum tandem cz partes a tanta excrementi copia colEquat*
foiflent. _ .
Hic tandemurina: fuppreffionc Patavij fublatus, in ejus cadavere nihil p.n.invenium , prz-
ter mucum in renibus , ureteribus & vefica.
§. 2. Similis cafus erat tribus abhinc anim Ludov. Federici Nob. Brixiani, qui dum
puer a fratris tergo diebus eanieulatibus equitando iter ageret , incalefccgtibus a Solis
Bontti hsatomiuTosst. U. Nna fervo
69% Anatom.Lib,III,SealCXVm.
fe t vore renibus , fanguiaem miaxica quo fymptomate liberatus , pbftea anne *tatis circite
■2.0 .coepit eonflidari ifcharU , qua tandem PtUvii. extiBSus > In defunSi corpore nihil vitij
arter mucum in vcfiea & nreteribus. Theiruu BJtrthdinus ia Aciis Med. tanor.\6-jji^.-j^,
Observatio XXIII.
friai juruleau , fajfet , cum fidimeato cruptre aigro, ia muliere
cui GUaduU Rendis erfnep referta
SEpt. X. 1658. in muliere 5o.annorumRcBemluceehturiatuminveainmsm'fignijvardenii.
gnitttdiais , adeo nt vel pugnum referret ; mollis admodum erat , eoiore fubruber, mate-
ria atrapuriileataque ,nec-non arenulis plurimis repleta: Cavitas hic, qiiz alias edam ia
adultis fatis notabilis, fio ut inflata hara glandula vefibam referret /inaxima; Plariaaos pef
annos muiierhare urina: purulentia laboraverat i Ndri raro quoqufc non folum paffeam eam
emiferatjfed etiam fedimento cralfiore nigro notabilem. G:BUfius Qbferv.Med.2o:fin.6.
Vriaafuruleate 'Bmffemuti thcncis fuccedaaee.
A Nno 1658. Mercatorem Novlomagenfem empyicum tranavi , qui tandem puris afei,
bcae cofti , mediocriter craffi duas matulas pienas e thorace per urinarias vias bidai
[patio , cum aliquo in ureteribus dolote, exorevit fine ullo fanguine,& fio ab erapyema-
ce feliciter liberatus foitj cum antea pus (eujus fladuatio ab ipfo difficulter refpitante,
Bon msdofeatiebatur, verum etiam per commotionem corporis antrorlum ab aditantibus
maaifeflc obaudiebatur ) phthifeos & vita: petieulumipfi minaretur .• Talcqaid etiam ob-
fervaviin quodam Tielano,eui cmpyico tandem etiam pus totum per urinarias vias fuit eval^
ciratum cBinfuBimO in lumbis & ureteribus dolore i adiftenfione, tranfitu paris crafli fa«
&a , ioduan. _ ,
Similem hiftotiam libi in *gro quodam vilam deferibit Aad.lauremius Anat. I.9.qnxfl.u.'
In cujus cadavere invenit fimikm fostidam materiam Eopiofilfimam in thoracis cavitate &
fiaiftro cordis finu, qualis cura urinis reddita erat , quod certuto indicium exhibebat illam
is\iaiicofetcavti.scmsveviiSe. VeDiemerbreeck.Aaat.lib.i.caf.Vf.
Cerper/t eruent /i , Ut ty per urinem excrete , i Renis dextri interiori fuhjlenuti derefei
1 Oh. Groffii Vidua, Citis *lia veget» , corripitur meiife Fcbr. anni 1672.. qui erat ?tatis,
aiiusg^. gravi capitis dolore, quo per aliquotidies durante a Fharinacoparo accipit pilu-
lulas capitales. Dejecit inde tricies , fiibfequcntc mox-gravi Lumborum dolore : Etab eo
quidem tempore diaiis dolor aegram continuo afiBixit,nec, licet ifta vatia a vetulis obtinue¬
rit remedia, vel unius horae conceffitindHcias.-lngravefoento igitur malo, quarta nndem
poftaffamptas pilulas feptimana me ad ie invitavit aegra, atque qua: faAa funt comparenti
oxpofuit. Examinatis omnibus, yifaque urina qua: fanguinea erat Se copiofo pure referta,
ulcus ia dextro adefle rene edixi, atque varia interna & externa praticripfi, a quorum ta-^
men ufa vix quicquam fenfit levaminis: Solum balneum aqua: dulcis tepida:, non tan-i
tum qnamdiu xgraeiinhaefit, doloresmitigavit,ied&poftegteflumperduas,iino&pla.
CCS horas ,ci fuavem induxit ibmnum , unde frequentem illius ufiim fibi habebat eommen-'
dadiEraum: IntctimCcpe in urina obfervavi particulas quafdam ementas, quas tum 'pro
Semsti AnetemU Nnn a langi^qgi
joo Anatom.PraS:,Lib.in. SeS. XXVIlL
fanguine concreto habni; Aff cam dic 31. Marti) marie eam inviferem, dcprdiend iin feriJ
vitri urinam continentis GorpufGulnm aliquod cruentum , teres & fex pollices -tranfv
latum , quod exemptum lumbricum omni ex parte referebat , atque in nodos fcu anicnl”*
diftinftum erat. Mirabar rd novitatem , nec nifi vita: carentia ofaftate videbamr, quo nf*
nus cum adftantibus eorpufculum illud pro vero lumbrico habere potuerim : iEgra aute
de enormibus doloribus quos pra:cedentinoac perpei0a 'erat , miferandum in modum con
querebatur. Adhibita rurfum funt varia, fed omnia , excopto balnco,fruftra : femper nam*
que appropinquante nofte dolores augebantur , graviorcfque erant diurnis unde interdiU
quidem quievit , noftu vero nunquam , idque ad mortem ufque : Carterum die 3. Apxil
vcfperiobtuleruntmihidorncfticifimile eorpufculum cruentum, cjufdem eum priopi Ibh"
gitudiflisacfigura:, &ftuftulum latum ae crallum digiti unguem refeteiisf Utrumquefer-
venti maceravi aqua , ubi tandem extrado /anguineo colore, renalis remanfir. . Hzc ftu;-
fta fequenti dic per longitudinem divifi , fednullamin eis cavitatem deprebondi: Die v:-
ApriL^mane duo rurium corpora teretia in vitro obfcruavi. Horam alterum ofto, alterum
fex pqlljecs ttanfverfos longitudine arquavit : Ea fimilitet ferventi aquaaliquoties macerata'
cruentum tandem depofuere colorem , retento renali : Placuit &' illa accuratius examinar^
fed in'dici.ffis , ne minima quidem obfervata cavitas, -ipla tantuin renali fubftantia ubique
apparei^c : eorpu/ciila igitur ifta , una cum procedentibus, nilaliud effe nifi renis dextri pati
tiGulai conftantcr ptonunciavimus. Videbatur. quidem recenfita eorum longitudo, feru-
puifim>l(queminjicere velle , eum naturaiisbumaBt renis longitudo qnatuor, aut adfuthi,
inum quinque tranfvcrfos digitos vix fuperct, ipfatamen iubftaniia examinata, eundem faci¬
le removit, atque de przrernaturali renis magnitudine fulpicione^ excitavit : Et abeo qui¬
dem tempore amplius' non fiintViia cbrpufcula hujufinoditerctia , fempertaraen urina pure
& fanguine fuit referta.- tEgra yerp nullis proficientibus medicamentis tandem die 19. Mai)
vefperi circa horam 8. oxfpiravit animam.
Ego cognita morte feSionem a propinquis obtinui : Referafo-abdomine , ad dextram
renem properavimus , vifuri quid monftti aleret : Et certe vix erat deteiftas,, atque a tunica
.adipo/a; multo adipe referta , liberatus, cum monftrofa fua ma^itudine oninium oculos in
feopnyert^rk: ma^icudinctn narnquenaturalcm, tam quoad longitudine^ Silatitiidineur,
quam quoad craflitiem quater fuperavit, rubicundo rn-extcridrrfitpcrficie exiftens eoiore.
Difeiffas yqro totus cancroCis erat &/o:tido puterefettus , atque ftbulo hinq inde , parce ta¬
men , confpeffuA:: Hic jfcparatis oninibus involucris , arquabatpondusxvij. unciarum Me¬
dicarum; Monftrofitaco hujus renis animati finiftrum quoque, aeceffitijus , qui naturalem
fetvaado magnitudinem jafto folum tenuior erat atque flaccidus : Hoc per longi tudinemdl
vifo Guleurus mgefis ipparuit , qui in parenchymatcfiEimii pro fitu fuo formaverat , & ita
quidamfubfl:antiajndetfiycrat,u,teilpli.inlM:reret,neepelvimGontingeret: Vifoifto, ma,
gnamedcnuoooegiDa,dtniratio, quodeum toties argram interrogaverim , utrumnon etiam
in finlfliplatercaliquemfentitet dolorem, illa aut fimplicjter negaverit, autnbnnifi exi-
giium &.vix pereeptibilcm fe fentite teiponderiri E.eyis .auteiii fere eR hic calculus , nec ui-
fi pauciffiuais in locis lerircr cxafperatus, bb figurant partim & pb colorem. GOralliam ru-
bruni\MicrocoCnfoum haiid incqtqmode vocari po.ifei : p’ondus fenis fuerunt unciae duae &■
fex diadhmR; GalcUli vero quinque dracWasMediffiae : Reliqua vifcera vifa funt fana omniac-
Exccp&veficafejle^quepra:fcr foUtum targida-continebat liquorem fubrubeum‘& piceum,-
maxraa (uj. pitte in-calculos unciales friabaes cqncretbni. Et aiaenus quidem qpz in abdo¬
mine notatu digna occurrere: Ad rcKqups ventrfis tranfiEeproWbuit temporisaB^ftia.:Hoc
coronidis loco addo retulifle mihi aegram , quojeum ante plurcs annos graviffime quoque
deeabuiflet, tandem aliquando vpmicprejecqrir/lqbiumfluviatilcm verum &vivum , mini¬
mi digiti longitudinem aequantem ", atque eo rejefto priltinam fanitatem recuperaverit, un«
de faepe yqmitum fibiexeitavit, fimflcmpifeicalumtn' lumbis fc habere pro certo credens.^
6e^r^fsJe^rusj» MifieZcifmfijisaA
- ' .. Ob_s E;R.yA.TjLp:-;--x.x:vif.-
■ ~--'-MiUUiireauUriivt.rubriiriimifrjidfii!itmm;i.'VafisgU4^hhe^jitntdre!testeadu!ii,
’f£pY'pocbondri3'cus arenulas intenfe rubras mingEbat, ut eajculofus judicaretur ; Nullus
X^ealoflusinfenibas aut vefiea ImpaRusCouyicttqs, fed ya& quae ab hepate ad reses
fetuarof cbS'gmentb'tubrocartateb ubjque.obliiata'^l)Lt. ridetit.de LumbirHm Jfileri,
-V j<<diw<o<r- ] ArenEnihiJ-videBrar ficdtite gtatmlsnrat, Tei vefiez glutine coagpiEp:
Vr l-ir- ajiiidtjaam eiDe£esi.co&ntz 'fangtunis', a» '■ aamt z ibtrubtz funt ',-hic albe , idque i geaidis »»,
3^.Sic^4itg'entam accipere in Jecote.„Q0mplee ci qoloTei Uccaque: calculi efle nuntias , tubrasqt^
tnenminm1i.cnibus y^l ”1 i renum dem renum, ajbis.ysfics commuois-fententa e»:
ningitut tenuis & clara, eo ^uod.. mm fangi!iais,& feti;ienam_anfia(aus peiluentiam,
cajiStirifeltus vias oblliuat; quam extcmporancum protfu^nT^iri/Bj TraS. de uritis-
tfenwfijw monet,, urina cralTa.titt- «p,}'.
calculus i
XX-yiiL
Af exuturum miSidi remhies excreiarum , ia fehi ^ frof e cirusculm ,]uxuUfidem'j
concretirum. I. A Renibufj:tl.cUtufis. z. , , .
§.i.T N apeitisexuviisl&Jlrisf^ippicM/bpehic czlcuTu^iapareoebymatei&u carne renum,
X membrana , habeas apicem acutum incurvum, pluribus minutis lapillisin pelvi Sc
prepe carunculas ftipatum , qui modo fiitegn mbJcfrefoluti in arenulas excernebantur.
Geerx. Rdfinkius in ehferyat. Med. Rernurdi Veri^fchie fag.m. 55.
§. 1. Doni; d«-A'BfeeBbrousIc ( de 'qiteTiu di Riibifi Ut. z.) longo tempore calculos per uri¬
nam teddidetati Mortui Renes infpicicns per medium incidi' jubens, inveni repletos
^tagmentis lapiliorum , quos-ChirurgusinGopia extrahebat.
Observatio .XXIX.
- • PHnx vdri£-i vitio •veficdurinurid: Calculis in rene dextro.
I urinas fundebat nunc flavas , niinc nigrat, rnodo cruentaa, vel muco aut arenu-,
lisperfiifas. 'Vefiea urinaria erat adraodurn corrugata & nigra prz atftu. In Rene dextro
plutes calculi, pattlin rubri pirtirn nigri. Fide lib.z.tii. de Ralpit. cordis.
Memhrantcra^a&lata,cumlotio amuiiere excreta y parstMnicainteriorisvejtca.-
MAtronaloago ante obitum e meatu urinario rejecit membranam craflamatque latamj
materia flibulofa refertam , quz ( uri poftea e cadaveris difleaione conflabat) fuJ|
pars tunicz interioris vefiez , a calculis ibidim iheliifis atifitz'& difmptz.
cibor ajfunspps^ urinem reddens quidam cui exulcerata vefica '.
Danfai , Gcztoiis' Rigif, dbfervationc retulit A^linaus, quendam uvarum acino!
. & ftuftula laaucatjaUorumqHe ciborum excernere ciim urina fslitum , Gui di^Tedo
te vefiOa tata exulcerata' ae pure repleta ^(a fit.
ioaeti Anatom. Tom. IL Nnn j {
IC • Oblcrv, 72. G. Hier, Felfebius .Eptjagnf»
OtraxcuUrum & fdnguims cumurim excretio , a fXBgemfaffurMui» tbtuntevefuit
. . Adnttoi 1. A Renis fuhJiantU in eas refduta. z.
i-]V/r,Enfe Febra, anno 1669. Obiit viir media: ztatis, robuftus , qui jam per multo*
annos miau ianguineo labotaveratiUltimisautem menfibas caruBCulas quafi cum
'na excfeverat. ; -
In boe venter apertus repletus fere inveniebatur fetofa humiditate , noij taatunj is qui in-
IUS dicitur , fed & qui raedius.Ren finiftcr exfangiiis , coloirc pallidus j Vcfica utinaia di'
atalaoguineferofo, praiterquam quod F»ng«s fc hic exhiberet infignis , vefic* interius
latus, qui jam fuppuraricoeperat.cujus edam particula: in liquote d&o fluftuabant.&eum
execrncbantur. Qvum gallinaceum fungus hic excedebat, latus vefica: dextrum occupans.
BUfms;Okferviitionum Medie, xx. '
§, aiU^uidara fruftuta quadam rubra mejebat. Inventa Renis rnembrana illifa, fcd car-
vacua, vefica finguine^ carunculis referta, ridiw.
^additamenta.
ArtnuU rnhrie in urinis ortum dncHni kvitit Glandularum cengkiatarMm.
ARenula, omnes in urina, quocunque tandem modo apparentes , ac inpriiais Rubicunda,
vel flavefeentes, Glandularum afFc(3:*rum.fignumpta:bentj pbftquam id confirmavit,
imodoBuit Experientia : Gomperi namque in demortuorum difTedis cadaveribus male a&-
dezi Glandulas,quibus frequens fuerat & copiofa Arenularum eum urina excretio; In talibus
fcil. Glandulas fere tumentes,ac humore crafib, vifGido,adeoque pituitolb infardas fiiiffe, &
quidem Gohfiftentia: colorifque vaxi).Sylvius de leRoc T ra£l.j.Affend.%.zzo. ^ 114.
nens cll ille faccus& lympha: In Matula
ArenuUrum,fUuitafurulentaquematerUdiuturnaexcretio,aRenepnifaoeodeturbatain
vejicam, qua dura , callofa, crajfaque referta ejl , calcules duos renales
continens. Cum abjentia naturali Renis dextri.
ANnC 1657. lithotomia: adfui puellx , cui calculum extrahere adlaborabat Rocchus
nitA Lithotomus expertus; prxfentibus inter alios Chirurgis noftri Collegii va-
riis : Hic digito tangebat corpus , aliquod prominens, quod per vaginam mulicbreni eX-,
peilebatVlnfpicicntes hoc Chirurgi i ab incepto opere defiftcret Operator efleeerunt, eq
quodnon calculum , fed vefiea:utinaria:particulapi induratam id effe , judicarent , cujus ex-
_ ■ ^ j De ^ . ■ '^-c)
traSio fufflme p^eulo&: piurimnm pituitzj, arennUrnm; coBeretstrutin; pariilcntarquc
materia: puellam per aliquot annos cxcrcviffe referebant lili qui ciadfterant i unde vefi-
ciiii6ec»laiSc finctiSt.tamqac'faiSefafpici6jM&lcvis: Hoc Verum cuiri Chirurgis eelc.-
berrimus D. tefnirio keems t^fiartmiimoHiirtmt?intJe‘^.V>ec.i(>6i. experti fumus:
Poft varia emm ufutpatatricdicamentaaolores itidem , vomitiones , vigiliafque graves ^ ?
vitUiUbi excetopbella , aperta cadavere iiejutm urinarium durans , ealloiam , craflam^
• corrugatamque ri^erimusjimo etiain ealcuids duos renales figura & magnyudine cicer arie^
ircumfcre rhfercntcs : Trrriar focum fiium occupabat exiguus admodum atlemirunaris.figu-
fsc : In j?e»«OT‘cphftitutibnejninquirentes j peritonari duplicatura diffeSa , I>txtram nullutn
mveniliius , imo nc quia.efflMramcataaot membranas i fcd ejus loco tl?etcrcm ex venz ca-
Vsc tTunco defisendente dcprffim in veficam urinariam cxcutrentcni i Rtn JiniJler fere triplo
major erat quam naiuralis cdnlHfntio permittit > forfin quo opus pefficeret quod altet dc-
ficiebatiApertus plurimum putis, .calculornmqiie minuriffimorum feu arenularum ingenteni
numerum exhibebat : In Pelvi ipla quatuor aut quinque calculi occurrebant , ejus qui prio¬
res magnitudinis ; quibns.fiiniies‘ultrauenmm'cxcreverat ^ella, quoS in capfuia afiervato^
mater oftendebat. Jeb Medere» Ohferv.cMrurg.cap^xL- ■ ^
' -JliOrB SiR Va.Tl 0 KI. - - '
'cruenta ^ jurulenta mf&iovi’ arenulas firenchyma Renis dextri WraJenf es , vejicaml ei
. A . ganff/mafd^ratamj^e.:. . . ' '
E Tiamifiaccuratifimpi^to^orom corpora ,bTCi!fai;e, perluftrare. nobis conceffaml
incerti i^ias hEremus, Tcftanturhze£u*pbfetyavifnus.in corpore demortaz aujuf»
dam Matrona:, ;pta:fcntibus-jgs.Pr.Sjt/w(», ;&iP^^ Galenpbde Haan, Medicis, Apr. dic S;
l666.arae<iiffedq: lotcgimpntis ventris infimi ritediffeftis.rclinatifqBc {inter.qua: pingue-
3o valde quantitatem ordinariam excedebat) notare nobis liquit inteftini «Ii anfrafium, cu-
fus fitus natpralis in latere ventris finifttp, per dextrum, fupra hepar, & ventriculum , fub cari
tilagine cnfifortnl extenfuia faiflc. ij Hepar variis lobis exigujs pra:ditum:i benefe habebati
iij. Veficula fellea bile maximopere detenta; iy. Ititeftina reliqua omentum , mefentciiumj
fana faris ; y.yentricalus flaccidus omninp.yj. Ren dexter s aliquantumlpco fuo motus ; pin¬
guedine totus tc^s erat ,fubftantia ejus , parenchyma dici foHta, in totum cordhmpta, in¬
tegra cxiftcntetunicapwpria, vatio/que in.finusdisila:_Sicjb.us bis 'materia dividebatur
purulenta falfa , unus tameRcoruinputetccum ^qupd eibibebat, calci fimilc, calculoruni
materiam proxirnam: yii.'Ren£^ifter exterius lintcriufye.yefieulis Icatebat plurimis, imo'
infundibulo puris conrinebaput.inCgaisco{da.- yiij. Itipelvi oflea nonibluin uterus cum an¬
nexis berie fe h^ebat &jntcilinum rc^m .:,Inter hoc Sc uterum corpnlculum cartila*
grneumpGCurrebat nuci;; juglandis magnitudinem habens: ix.Tcficse urinaria:, fundus cor-
jmgatusvjddejleyicummflammatipim, iinO cX gangra:ha perforatus: Interius- contineba¬
tur materia putulcnta obfcuri coloris:
BVetvataydcjaai.careapsficuht.iitnemdex^ nibvBjris.peptertspuricanecflaih dcduaibnciS) ad
■Vy ^^.'pumbdbfeflaih fiiilfe afebniis afpctis,* vc&atri^ iitiBaiiam , uiidc icfla-iimatip , gangrena,'
fidriinl Atriid v4a'iaifev S cxiti' icijljatam fingiinij eiulcctapo .fiuicqBe fopef vcr.icmia fyniptctcata,- fc-
roiaiondifijTnio ftfppuratWnem : camqae ffc fchfitn condiim difluro Hipfeer. dolores, naufea , vomitus,
vires fompfifleDIOCMe pateacbyiai fueris eoaCiinp-. febres' fitisaiigensalialque varia , imo mors ipfa: Id;
tutu , pingnedine cum tunica lenis propria , fionuin Meckpt» Ob/ervat, ehirurg. xxkix.
pus continentium receptaculis , integte lanis; Ex fi-
Obsxrvatio ly.
Turulenta miUity a Renum fitffuratione excit at ai
JAcobu$NagydeHarfany,HuBgarus,viraBtiquanobiliprofapia oriundus , eruditus,ini
cidit in Renum fuppurationem cum jurulentis miciianihus , dysuria , & id genus fympto-
maribusaffeftum jam enarratum confequencibus: Poft multos medicamentorum ufosfato
tandem fonftus deceflit Senex annum Ixvj. agens , pridie ultimi Decembris anni 1675.
Medicus D. Paulus Tarczali.Hungarus, qui illum ad ultimum ufque morbi confiiaum
eurarat, diuquc ipfius notitia ufus erat, cadavcraperiricuravitutcaulam morbi cognofee-
ret: Inveniebantur ambo Renes fuppurati, pauco tamen parenchymate fopcrftitc, unde
eolluviespurisinveficam, Sccjuscxcretiocum ftrangutia, quandoque dyfuria, tanquara
mala neceflario comitantia.- erant exulcerationibus hinc inde excfii: Cyfiis fellea
calculis refettiffima, adeo ut ne guttula quidem humoris biliofi in ca reperiretor ,fed tan-
quaia
Anatom.Pra^,Lib*iILSea* XXVlH.
Iapide concreta, vel tota lapidea appareret , Exemti Iapides (quorum mn
lurridis dum eximebantur, hinc inde difpcrfi , perditi funt ) % me niimeraii
rorum maximus nudet caftanea: majoris ( cujus figuram quoque przfcntah
pifi , phafeolique, rainirna: denique lentis magni.tudmcm a:quabant , fu^
intur , Reliquam calculorum laburram ( quorum ^idam erap; iupcriores gl
lidauHiiferiores) a famulo med ultra quingentos c» 'culos continuifle rcpetfj
nivcrlum plurcs quam 700. calculos vcficula illi fellea , omnes cpnfueti nig
coloris coacluferit : Obfervandum quod Vir ilte if>er quinquennium hoc nU
jrarit , nec ramen continue, fcd per intervalla flatis anni temporibus , autu
m, ubicumcceUtempcftatibus in xgro quoque ftfahguria , midio purden
: ingruebant. chriflUnus Meatzelim Mifcdl. cur aaslixMfervct. lii.
Cikdorum flurimorumemiciio ,eSucculomembr.iaiiccc^lliskrferlt , m vcficmt
trasfeumum fcr fiaguUremcaaaUm. ■
ena calculorum ia corpore humano elTe omnia fuffieieater tcftantur obfervationei
(que qaocidiaaa loquitur experientia: hinc fere nulla corporis noftri pars a Gore
uitibus immunis exifiit ;frcquencerquemuerabilos ittftituuaturtragdedbe : Exem-
ter alia nobis przbet vir quidam eonfplGuus nunc siaywK, Aplurioiis annis hkcab
:mentillime laboravit , & ia tanta copia lapides lapillofque cum urina excrevit * uc
laliberis rcUftis aliquot fcatuli calculis varij coloris -figata:que diveffa: refert*,
pottio patern*h*reditatis pftendantur-: Sub gravifflmis tandem doloribus , atro»
e-cruciatibus aatealiquot annos fueeumbere fiit coa^us' , pra,-greffa mdi lotii fvf-
nediis multis fruftratentacis. ■ -
Poft beatam analylm exanime corpurcultriacieifubjeftum , & exenteratio inftituta : Ad
ses ubi deventum, nulli fere, yel parvuli faltem inventi lapilli: In uretere vero dextro,
a procul 3 vcfica calculus , uti jam di3:um,fcconfpiciendum praebuit, dadyli formam rc'
efentans , nonnihil friabilis , & inftar pumicis' fpbngiofus ac candidus r hic 1 fchuri* Ictha-
caufa extitit unica , ifta vero fatalem introduxit horam. - - .
Praicipuum autem quod admirationcmfubiic,&ic faceulus quidam five involucrum mem*
maceum in perlu!lrationeHepatis& Vcficula: fellei oculis fefe offerens : rotundus hi«
t & oblongas , non procul a cyftide fellea finiftram verfus , adnexus parte fui media hepa*
fubftanti*perfibrasquafdamcxi!es .- extremitatibus utrinquependulis & minime adfi-
; Inferne , ex medio facculi hujus , dmffus quidam , inftar ureteris-, confpicuus fuit , ad
inveficam ufque tendens, quo dubio proculpridiftus lapillorum proventus tcceptacu-
urinarum fuspediratus fuit : Inferior pars facculi ultra quidem dimidium , referta ftit
arte bquor quidam, coloris fpadicei , & nonnihil fpiffus lapillis fiipcrfufus, quem puto
lateriam generandorum calculorum fubinde fuppeditaffe , fpiritu lapidifico turgidum; Ex
eficulafcUeaadfolliculum huQC nullus obftrvacus dudlus , ut ita per diiftas fibrillas liquor
ifuGcuium ex bepate videatur effufus: De quo tamen nilcctti definiam , fcd curiofis natu-
e feratacoribus, decidendum ibud relinquam Gothofr.SumudpoliJius mfcdka. curief. enni
v.0hferv:io4~ _ . '
Tomi Secundi F I N I S-